Биосфера – ғаламдық экожүйе

1. Биосфера туралы түсінік.
2. Биосфера құрылымы мен шекаралары.
3. Тірі заттың негізгі қасиеттері.
4. Биосферадағы биохимиялық циклдер және зат айналымы
        
        Биосфера – ғаламдық экожүйе
1. Биосфера туралы түсінік.
2. Биосфера құрылымы мен шекаралары.
3. Тірі заттың негізгі ... ... ... ... және зат ... ... тiрi ағза еркін күйде болмайды. Барлық ағзалар
оларды қоршаған материалдық-энергетикалық ортамен, ең ... ... ... алу арқылы үздiксiз және тығыз байланыста болады.
ХIХ ... ... ... ... ... ... ... Ж.Б.Ламарк (1744—1829) боған.
В.И.Вернадский биосфера деп планетаның тiршiлiк бар немесе болған,
үнемi тiрi ағзалардың әсерiне ұшырайтын не ... ... ... ... ... ... барлық жерлерде таралуымен,
Жер тарихындағы ... ... ... ... сипатымен және табиғаттың ... ... ... ... ... ... ... ағзалардың барлық жиынтығын В.И Вернадский тiрi зат деп
атады. Оның негiэгi сипататтамасы ретiнде массаның ... ... ... ... ... ... ... ашық жүйе болып табылады. Оның «кiруi» —
бұл космостан келетiн күн энергиясының ағыны.
Жер ... ... ... ... ... Бұл оның шар терiздi пішінімен, Күндi және өзiнiң осiнен
айналуымен анықталады. Табиғат жағдайларының ... ... ... ... де ... Бiрақ Жер биосферасының негiзгi
көптүрлiлiгiн тiрi ағзалар жасайды. Ғалымдардың болжамы ... ... тiрi ... шамамен 2 млн. түрi бар.
Биосфераның динамикалық жүйе ретiндегi ерекшелiгi оның ... ... және оның тiрi ... ... Кун ... ... ... табылады.
Биосфераның маңызды ерекшелiктерiнiң бiрi ондағы судың ... тағы бiр ... — оның ... тығыз байланыстылығы.
Биосфера құрылымы мен шекаралары.
1926 жылы В.И. Вернадский биосфераның шекаралары туралы меселенi
қойды.
Қандай ... ... ... ... ... ... Көмiркышқыл газы мен отгегінің жеткiлiктi мөлшерде болуы.
2. Судың жеткiлiктi ... ... ... тым ... және тым ... ... ... Минералдық қоректену элементтерiнiң жеткiлiктi болуы.
5. Су ортасының белгiлi бiр тұздылығы.
Қазiргi кезде тiршiлiк жер ... ... ... жер ... ... қабаты (тропосфера) және Жердiң
сулы қабықшасында (гидросфера) таралған.
Литосферада тiршiлiктi ең алдымен тау жыныстары мен жер асты ... ... Ол ... ... артады да, 1,5 км
тереңдiкте +1000С-дан асады. Жер ... ... ... ... -4 км. ... кен орындарында 2—2,5 км тереңдiкте
бактериялардың саны бiршама көп ... ... ... 10— 11 ... таралады. Атмосферадағы тiршiлiктiң жоғарғы шекарасы биiктiкке
байланысты ультракүлгiн радиацияның артуымен анықталады. Озон қабаты
күннiң ультракүлгiн ... көп ... 22— 25 км ... ... ... ... емес. Тiрi заттың шоғырлануы,
негiзгi орталардың бөлiну шекарасында — топырақта, яғни литосфера мен
атмосфераның арасында, ... ... ... су ... өзен ... өте көп ... болады.
Тiрi ағзалар ортаның химиялық жағдайларының кең ... ете ... ... ... ... ... оттексiз ортада өмiр
сүрген. Бiрқатар микроорганизмдер ... ... де ... ете алады. Кейбiр тұрақты түрлер иондаушы
радиациясының әсерi жағдайында да тiршiлiк ете алады. Мысалы, ... Жер ... ... фонның табиғи деңгейiнен З млн.
есе жогары сәулеленудi көтере алады. Кейбір ... ... ... да ... ... ... қасиеттері.
Тiрi зат бiрқатар өзiне тән қасиеттерге ие бола отырып,биосферада
белгiлi бiр биогеохимиялық функциялар атқарады.
Тiрi затқа тән ... ... тiрi заты ... ... ... сипатталады;
2) тiрi және өлi заттың айырмашылығы ... ... ... тiрi ... ... ... ... — ақуыздар, ферменттер
және т.б. — тек тiрi ағзаларда ғана тұрақты болады;
4) ... ... ... кез ... тiрi ... тән ... тiрi зат өлi ... қарағанда бiршама жоғары морфологиялық және
химиялық көптүрлiлiкпен
сипатталады. Тiрi заттың құрамына ... 2 ... ... ... ... ал өлi ... қосылыстарының саны шамамен 2 мың;
б) биосферадағы тiрi зат мөлшерi әр түрлi жеке ағзалар түрiнде
болады. Ең ұсақ ... 20 ... (1 нм=109 м) ... ең iрi ...... ... м-ге, ең биiк ағаш ... — 100 м-ге жетедi.
Биосферадағы биохимиялық циклдер және зат ... ... ... тiрi ... ... өсуi, зат
алмасуы мен белсендiлiгi, планетаның ... ... ... өзгерiске
ұшыратты.
Ағзалардың түрлерiнің барлық массасын В.И Вернадский Жердiң тiрі
заты деп ... ... ... ... өлi ... ... ... кiредi,
бiрақ олар басқаша қатынаста болады. Зат алмасу барысында тiрi ағзалар
үнемi табиғаттағы химиялық элементтердiң ... ... ... жылдар барысында фотосинтездеушi ағзалар күн энергиясының
орасан мол ... ... ... айналдырады.
Фотосинтез есебiнен атмосферада оттегi жиналады. Жердiң дамуының
ертедегi кезеңдерiнде атмосферада ... ... ... ... сутегi,
метан, аммиак, көмiрқышқыл газы. Отгегiден озон қабаты пайда болды. Бұл
газдың молекулалары оттегiнiң үш атомынан ... (Оз), ол ... ... ... әсер етуi ... ... өзi ультракүлгiн сәулелердiң басым бөлiгiн ... ... ... ... жасады.
Қазiргi атмосферадағы көмiрқышқыл газының көп ... ... ... алуы ... ... ... ... нәтижесiнде
түзiлген.
Атмосфералық азот та тiршiлiктiң нәтижесi, ол бiрқатар ... ... ... ... ... ... ... Жердегi тау жыныстары пайда болды.
Ағзалар жекеленген элементтердi ... ... ... ... көп ... ... түрде сiңiрiп, өз денесiнде жинай алады.
Мысалы, ... ... ... ... ... кальций, кремний
немесе фосфорды жинап, өлгеннен соң су ... ... ... iзбес
тас, бор, фосфориттер т.б. түзедi. Оларды ... ... ... ... құрылықтың бетiнде топырақ қабаты қалыптасқан.
Тiрi ағзалар құрылықтың тау ... ... мен ... ... ... Олар өлi ... затты негiзгi ыдыратушылар.
Тiршiлiк Жердiң атмосферасын, мұхиттың суының құрамын өзгертiп,
өзен ... ... ... тау ... ... ... ... зат айналымын жүзеге асыра
отырып, өзiнiң және адамның тiршiлiк етуiне қажеттi тұрақты жағдайларды
қамтамасыз етедi.
Тiрi ... ... ... ... ... зат
айналымын жүзеге асырады. Олар кезектесiп тiрi ... ... өтiп ... Бұл ... екi ... ... бөлiнедi: газдардың
айналымы және шөгiндi заттар айналымы. Бiрiншiсiнде элементтердiң негiзгi
көзi атмосфера (көмiртегi, оттегi, азот), екiншiсiнде — таулы ... ... ... және т.б.) ... ... ... ... үшiн көмiртегiнiң көзi атмосферадағы
немесе суда ерiген көмiрқышқыл газы болып табылады. ... ... ... ... ... ... тiзбегi бойынша тiрi не
өлi өсiмдiк ұлпалары арқылы өтiп, ... алу, ашу ... ... ... ... газы ... атмосфераға қайтады. Көмiртегi
циклының ұзақтығы, үш-төрт жүзжылдыққа тән.
Азот айналымы. Өсiмдiктер азотты ыдыраған өлi ... ... ... ... ... ... сiңiре алатын түрге
өткiзедi. Атмосферадағы бос азотты өсiмдiктер тiкелей ... ... мен көк ... ... ... ... байланыстырып,
топыраққа өткiзедi. Өлген өсiмдiктерден немесе жануарлардың өлекселерiнен
бактериялардың басқа ... ... ... бос ... ... де
қайтадан атмосфераға қайтады.
Фосфор мен күкiрттiң зат ... ... мен ... тау жыныстарында
болады. Тау жыныстарының бұзылуы мен эрозиясының ... ... ... оларды өсiмдiктер пайдаланады. Азот пен ... ... ... ... ... ... одан ... бен мұхитқа қарай шайып, оны
балдырлар қолданады. Ең соңында өлi ... ... ... олар ... ... ... тау ... кiредi.
Отгегiнiң циклі. Жердегi отгегiнiн, циклi шамамен 2000 жылда, судың —
шамамен 2 млн. жылда жүрiп өтедi. Бұл ... ... Жер ... әр
түрлi тiрi зат арқылы өткен.
Биосфера ұзақ даму кезеңiн басынан өткiздi. Бұл процесс ... ... ... ... ... зат ... жүйесiн өзгерттi.
Атмосферадағы оттегiнiң мөлшерi бiртiндеп артты. Соңғы 600 млн. ... ... ... мен ... қазiргi кездегi деңгейiне
жақындады. Биосфера үлкен, үйлесiмдi экожүйе ретiнде жұмыс iстейдi. ... тек ... ... ... қана ... ... де ... жағдайларды жасайды.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биосфера - ғаламдық экожүйе7 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі. Биосфера ғаламдық экожүйе. Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары: Әлемдік мұхиттың, атмосфераның, топырақтың ғаламдық ластануы. Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс14 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі. Биосфера ғаламдық экожүйе.Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары.Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс16 бет
Биогеоценоз және экожүйе туралы түсінік15 бет
Биосфера туралы В. И. Вернадскийдің ілімі6 бет
Жалпы экология175 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі22 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және биосфера14 бет
Экожүйелердің біртұтастығы және орнықтылығы.В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары5 бет
Экология8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь