Сел қауіпі


Қазақстан Республикасының ғылым және білім министірлігі Профессор Рузудиновтың жоғары медициналық-стомоталогиялық колледжі
Мамандығы: Ортопедиялық стоматология
РЕФЕРАТ
Тақырыбы:Су тасқыны және сел апаттары
Орындаған: 202-топ Акыметов Қанат
Тексерген:
Алматы 2021
Жоспар
Кіріспе
. Көктемде су ауа-райына қарай құбылмалы болып келеді, күн жылына түскен сайын өзендердің арнасы толып жағалаудан шығып, барлық аймақты су ала бастайды. Өзендердің қарқынды тасуынан адамдардың, үй және дала жануарларының өмірлеріне қауіп төнеді, сондай ақ су тасыған жағдайда байланыстың үзілуі, ғимараттардың бұзылуы және қирауы орын алады. Тасқын сулар өсімдіктерді тамырымен қопарып, құнарлы жерді шайып және табиғи ландшафтты өзгертуге әкеліп соқтырады.
Тасқын - өзендегі судың көтерілуінен, жауын-шашынның көптігінен, мұздың, қардың тез еруінен, су бөгеттерінің бұзылуынан болатын құбылыс. Тасқын бір сағаттан бірнеше тәулікке дейін созылуы мүмкін. Негізі тасқынның салдарынан сел жүруі, барлық аймақты су басуы ықтимал. Көктемгі тасқын түрлі инфекциялардың пайда болуына себепші. Қардың және мұздың еруінен қала және ауыл көшелерінде қоқсықтардың беті ашылады. Осы мерзімде ішкі инфекциялар, түрлі аурулар және вирустар этиологиясы бас көтереді. Оның себебі ағынды сулар су қоймаларына қосылады, суды ластайды, адамдар оны ішеді және тамақ дайындау үшін пайдаланылады. Эпидемиолог мамандар көктем мерзімінде тұрмыста қайнатылған немесе құтыларға құйылып дүкендерде сатылатын суларды қолдануды ұсынады.
Су тасқыны
Су тасқыны - бұл табиғи апаттар, оның барысында адамдар, жануарлар өліп, ғимараттар мен тұрғын үйлер қиратылады. Су тасқыны және су тасқыны кезіндегі қауіпсіздік көбінесе оларға алдын-ала дайындалу арқылы қамтамасыз етіледі.
Су тасқыны негізінен келесі себептерден туындаған:
- қатты немесе ұзаққа созылған жауын-шашын, қар мен мұз кептелісінің тез еруі;
- теңізден жағаға және өзендер сағасына қатты жел немесе толқынмен судың ағуы;
- табиғи себептер бойынша да, адамның кінәсінен де дамбалар мен су қоймаларының серпінділігі.
Мұзды кептелістер мен өзендердің жоғарғы ағысындағы топырақ көпірлері су тасқыны кезінде бірден пайда болады.
Басқа жағдайларда су тасқыны қаупіне дер кезінде ден қоюға мүмкіндік беретін уақыт резерві бар.
Сондай-ақ гидрологиялық болжамдарға назар аудару керек.
Егер сіз өзіңізді жеке қауіпсіздік шараларымен қамтамасыз еткіңіз келсе, сізге:
- толқынның алғашқы соққысында құлаған емес, күрделі құрылыстарды салу;
- барлық отбасы мүшелеріне жүзуді үйрету;
- қайыққа ие болу (ең дұрысы екі - біреуі қарапайым, екіншісі - үрленетін) ;
- елді мекенге жақын орналасқан топографиялық биік нүктелермен танысу;
- Табиғи апат туралы ескерту әдістері мен формаларын білу.
Су басу аймағындағы әрекеттер
Егер сіз өзіңізді су басу аймағында тапсаңыз, сізге:
- үйдегі газды, электр қуатын және суды өшіріңіз;
- жылыту пештерін сөндіру;
- үйдің құнды заттарын ғимараттың жоғарғы қабаттарына немесе шатырларға өткізуге;
- үйдің бірінші қабаттарының терезелері мен есіктерін әйнектің сынуына және үйге құбылмалы қоқыстың енуіне жол бермеу үшін тақталармен немесе фанерамен жабу;
- Үй жануарлары орналасқан сарайдағы есіктердегі ысырмаларды ашыңыз.
Кенеттен су тасқыны болған кезде, өзіңізбен бірге жылы және жақсырақ су өткізбейтін киімді, көрпе, тамақ, т. с. алып, рельефтің бұрын-соңды су баспағаны белгілі биік жерлерге шығыңыз. Егер олар жоқ болса, сіз қайық пен басқа да мінсіз жүзу құралдарын жүзуге дайындалуыңыз керек.
Суды төгіп болғаннан кейін, электр сымдарының жыртылуына, бұзылған газ желілеріне назар аударыңыз.
Үйге кірер алдында оның құрылымы су элементінің соққыларының астында босап қалмағанына көз жеткізу керек.
Суда табылған тағамды қолдануға болмайды, немесе суды су басу мүмкін емес.
Сел қауіпі
Сел қаупінің белгілері
Сел ағындары - бұл жекелеген біліктерде қозғалатын, таулы рельефке тән су мен борпылдақ қоспалардан тұратын қысқа мерзімді балшық тас ағындары.
Олар морена көлдерінің серпінділігі, еріген қардан судың толып кетуі және мұздықтардың сулануы, қатты және тұрақты жауын-шашын, сондай-ақ жер сілкінісі кезінде пайда болады.
Қазақстанның таулы аймақтарында селдің пайда болуы жылы маусымда мүмкін (мамыр - қыркүйек) .
Селдің биіктігі 10-20 метрге жетуі мүмкін (кейбір жағдайларда 40-50 метрге дейін), ағынның жылдамдығы 3-5 және одан көп м / с (кейбір жағдайларда 15-20 м / с дейін) болады.
Селдің жолында тірі қалу іс жүзінде мүмкін емес, сондықтан сел қаупінің алдын-алу өте маңызды.
Сел қауіпінің белгілері:
- сел қауіпті бассейнде қатты нөсер;
- сел қауіпті өзендердің жоғарғы ағысында ауа температурасының күрт және ұзаққа көтерілуі, тау көлдерінің толып кетуіне әкеліп соқтырады және олардың басталу қаупін тудырады;
- көлдегі су деңгейінің күрт төмендеуі немесе оның бетінде кратерлердің пайда болуы, бұл көлдің линтельінің (дамбаның) серпілісін білдіреді;
- көл сілемі (дамба) бұзылуына әкеледі.
Селдің жақын және жақын болу қаупінің белгілері:
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz