Лизинг

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
I. ЛИЗИНГТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1Лизинг мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Лизинг түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
1.3 Қазақстан Республикасындағы лизинг қызметтерінің нарығы ... ... .16
II. «ҚАРАБАУ» ЭЛИТА . ТҰҚЫМ ШАРУАШЫЛЫҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАЗЫНАЛЫҚ КӘСІПОРЫННЫҢ ҚЫЗМЕТІН ЭКОНОМИКАЛЫҚ БАҒАЛАУ
2.1 Шаруашылықтың ұйымдастыру экономикалық сипаттамасы ... ... .26
2.2 Шаруашылықтың қазіргі экономикалық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ..33
III. «ҚАРАБАУ» ЭЛИТА . ТҰҚЫМ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ТЕХНИКАМЕН ЖАБДЫҚТАУДА ЛИЗИНГТІ ҚОЛДАНУДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТИІМДІЛІГІ
3.1 Шаруашылықтың техникамен жабдықтауының қазіргі жағдайы ... 38
3.2 Техниканы лизинг жолымен алудың есептемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
3.3 Ауыл шаруашылық лизингтік қатынастарды дамыту мен жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...54
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...59
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
............................................3
I. ЛИЗИНГТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1Лизинг
мәні........................................................................
...............................6
1.2 ... ... ... ... ... нарығы.........16
II. «ҚАРАБАУ» ЭЛИТА - ТҰҚЫМ ШАРУАШЫЛЫҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАЗЫНАЛЫҚ ... ... ... ... ... ... ... Шаруашылықтың ... ... ... ... - ... ... ... ЖАБДЫҚТАУДА ЛИЗИНГТІ
ҚОЛДАНУДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТИІМДІЛІГІ
3.1 Шаруашылықтың техникамен жабдықтауының қазіргі жағдайы....38
3.2 ... ... ... ... Ауыл шаруашылық лизингтік қатынастарды дамыту мен
жетілдіру...................................................................
............................................54
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
................................59
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... банк ... ... банк ... даму
жолдарын анықтау еліміздің экономикалық, саяси. әлеуметтік өмірінің басты
назарында. Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастар жолына түсуі ... ... ... ... дамуын анықтайды. ... ... ... ... ... істі ... ... тәжірибеге сүйенеді.
Бәрімізге белгілі Қазақстан нарықтық қатынастарды қалыптастыру кезеңі
сауда экономикалық байланыстардың жаппай үзілісі, өндірістің ... ... мен баға ... өсуі ... ... ... ... бастады.
Міне, осы жағдайларда Қазақстан экономикасындағы ... ... ... және ... ... ... ... мәселелердің бірі
болып табылады. Себебі көптеген кәсіпорындардың ақша ... ... ... ... ... ... ... үшін несие алудағы қиыншылықтар әсер етеді.
Осы жағдайларда негізгі құрал-жабдықтарды жаңартудың тиімді ... ... ... ... және ... ... ... болып табылады. [6]
Қазақстан Республикасы Агроөнеркәсіп Кешенінің қазіргі ... ... ... құлдырауымен сипатталады. Машиналы трактор паркі (МТП)
шамамен екі есеге қысқарды, негізгі түйіндермен ... ... ... ... ауылшаруашылық машиналары паркін жаңартуды алдын
ала құру және ... ... үшін ... ... ... жұмыс
істейтін жүйесін қалыптастыру қажет және де, бірінші кезекте, мемлекет
шектеулі ... ауыл ... ... ... ... сол сияқты қалған техникалық мүмкіншілікті максималды пайдалану
үшін жағдай жасау. Мәселені шешудің мүмкін бір жолы: ... ... құру ... ... ... мақсаты – ауыл шаруашылығы тауарларын
өндірушілерге кең ... ... ... ұсыну жолымен Қазқстан
Республикасында ауыл шаруашылығы ... ... ... және ... ... ету; ауыл ... өнімінің өзіндік құны
жоғары болып тұрғанда оған деген сұраным бағасы ... Осы ... ... қазіргі жағдайдағы өте актуалды және ... бір жол ... ... ... ... болу мүмкіншілігін алдын ала
анықтады. [1,12,28]
Бұл проблеманы шешу үшін қазіргі тұрақты қаржылы лизинг компаниясын
құру қажеттілігі ... ... ... ... ... біздің жағдайымызға
сай қаржылы лизингтік компанияның жаңа түрін құру және негіздеу ... ... ... ... ... ... түрі 10 жыл ... кезең ішінде 3
этаптан өткені белгілі. Ғалымдардың жұмысында ... ... ... ... ... жақсы мазмұндалған. Өтпелі кезеңде алғашқы
рет лизингтік компанияға баға беруге тырысты, сол сияқты ... ... және ... оның ... ... оқу ... жалғастыру
қажеттілігін негіздеді. Техника лизингісін кәсіпкерлік қызметтің ерекше
сферасы ретінде белсенді енгізуде және ... тән ... ... ... қайта жарақтандырудың, АӨК экономикасын құрылымдық
қайта құру, нарықты жоғары ... ... ... сол ... ... бос ақша ... салудың пайдалы тәсілдерінің бірі ретінде
қуатты импульс болуы мүмкін.
ТМД елдері мен Қазақстанда лизингтік қызметке деген қызығушылық жылдан-
жылға өсе ... ... ... саны ... ... ... қазіргі уақытта лизинг Қазақстан Республикасының халық
шаруашылығының аграрлық секторына инвестицияны жұмылдырудың перспективті
түрінің бірі болып ... ... ... қаржы лизингісі бойынша
тұрақты жұмыстар, лизингтік ... ... ... ... ... жоғарғы оқу орындарындағы оқу жоспарларында ... ... ... және ... пен ... ... ... болды. Оның қажеттілігі
уақыт талабымен оқылған және елдің аграрлық экономикасына қосылған салмақты
үлес болып табылады. [23,24]
Лизингтің ... ... ... ... оның ... ... ... жолының бірі екендігі айқын. Сондықтан жұмыстың негізгі
мақсаты «Қарабау» ... ... ... ... ... ... келешекте тиімділігін арттыру үшін, негізгі
құралдармен жабдықтарды лизингке пайдалануды қарастыру.
I. Лизингтің теориялық негііздері
1.1 ... ... ... сөзі ... ... сөздікте «лизинг» деп айтылады,
аударғанда аренда дегенді білдіреді. «Аренда» белгілі бір ... ... ... және ... ... деп ... ... әрқайсысында қысқа мерзімді сияқты, ұзақ мерзімді болып екі жақты
қарым-қатынас (арендаға беруші арендатор) ... ... ... ... жаңа ... таяуда нарықтық қатынасқа
өткенде қолданыла бастады. Аренданың жаңа түрі - бұрын бізде қолданылмаған
қаржылай ... ал ... ол жаңа ... ... қайнар көзі
болып қызмет етіп келеді.
Басқаша айтқанда, ... ... ...... ... ... ететін тәсілдердің бірі болып табылады, оның ішінде
сәйкес алғашқы капиталдар көлемі болмаған АӨК-де.
Лизинг инвестиция ретінде, ... ... әр ... ... қарастырылады. Ол жеткілікті үлкен ақша қаражаттары болмаса да
негізгі қорды жаңартуға, ... ... сай ... ... ... тозу ... жоғалтуды қысқартуға мүмкіндік береді. Инвестициялық
құрал ретінде ... ... ... пен ... ... ... кәсіпкерлік ретінде кеңінен дамуы мен таралуына себеп болды. ... ... ... өз ... бөліп-бөліп өткізуге
қосымша мүмкіншілік алды. Қаржы институттары (банктер, қорлар, сақтандыру
компаниялары және ... ... ... табу үшін ... ... ... ретінде пайдалануға мүмкіншілік алды.
Әлемнің көптеген елдерінде ... ... ... ал ... мен ... оның даму ... мен жолдары әлі анықталуда.
Кез келген салада лизингтік кәсіпкерліктің жетістігі көбінесе оның
мазмұнын нақты түсінуге, ... осы ... анық әрі ... ... келіп, лизингтің мәнін түсінуге тырысамыз, яғни Қазақыстан
үшін аграрлық секторға неғұрлым жақын, оның табиғатын, потенциялы, ... ... ... іс ... ... ... үшін
лизинг жүйесінде салынған экономикалық механизмдер артықшылығын жақсы білу
қажет.
Іс жүзінде және әдебиетте ... ... ... ролі ... әртүрлі айтылады. Себебі, лизингте қалыптасқан қарым-қатынастар
күрделілігі, егер анықтап қарасақ ... ... ... ... мен ... ... ... жатыр. Басқаша айтқанда
меншікті маңызды орындауға бөлу ...... ... ... ... ... құқығы) мен мүлікті пайдалану (табысты жұмылдыру
әлеуметтік және т.б. тиімдер) Ізінше, ... ... ... ... ... күштер жағдайымен өзара байланысты меншіктік
қатынастарды өткізу тәсілі ретінде ... ... ... ... ... ... ... өз еңбегі мен
қаражатын негізгі құралдарды жаңартуға және қуаттылықты өсіруге салады.
Мұндайда ол тек қана иесі ... ... ... ... ... иесі болады. Лизинг алушы ретіндегі бұл кәсіпорын кәсіпкер меншік
иесі, өндіруші ретінде де ... ... ол ... табу ... ие ... ... және ... (лизинг берушінің рұқсатымен).
Басқада экономикалық категориялар сияқты, ... ... ... түрі жағынан шаруашылықтандырудың белгілі бір жүйесін анықтайды.
Ол материялдық ... ... ... ...... ... және ... негізі бар.
Дәлірек айтқанда:
• лизинг қуаттылықты өсіру құралы, өндіріс потенциялын жаңарту ... ... ... іс ... көтеру механизмі болып
табылады;
• өндіріс құралын сатып алу сату есебінен уақытша пайдалануға ... және ... ... ... және ... ... құрайтын мүліктік қарым-қатынастар кешені;
• лизинг қарым-қатынастардың үш ұйымдастырушылық-экономикалық формасынан
тұрады және маңызды функцияларды қамтиды;
• лизингтің өндірістік функциясы мүлікті ... ... ... ... шешу;
• лизингтің өткізу сферасы тұтынушылар аумағын көбейту және өткізудің
жаңа нарығын меңгеру;
Көрініп тұрғандай, келісімнің әрбір мүшелері үшін ... ... ... ... - ... ... өткізу. Лизингке беруші – капитал
салу. Лизинг алушы – кәсіпкерлік ... үшін ... ... ... ... беру ... ең ... құжаттар біздің заманымызға дейінгі
2000 жылы белгіленгені жайлы әдебиет көздерінде де ... ... ... ... ауыл ... ... мен ... құралдары
жалға берілген.
Орта ғасырда кемемен жүзу аяқталған соң бар шаруашылық өз меншік
иесіне қайтарылып, ... ... ... үшін ... ... ... ... бұрқырап дами бастаған дәуірінде АҚШ пен Ұлыбританияда темір
жол вагон лизингісі өз қолдауын тапты.
Лизингтік келісім-шарт ... ... ... IV ... ... Оған ... ... құқында емес, оны пайдаланудан құрылады» деген
белгілі сөздер тәсілі, яғни табыс табу үшін шаруа қожайынының ... бір ... ... ... ... тек қана оны ... құқы ... нәтижесінде табыс табу жеткілікті болғаны.
1960-1980 жылдары лизинг АҚШ-та, Канадада және ... ... одан ... лизинг Австралия мен Жапонияда болды. ... ... 1990 жылы ... өнеркәсіптегі инвестицияның жалпы көлемінің 28-%
құрады. Австралияда 30-дан ... ... - 20, ... - 17,
Германияда – 15, ТМД елдерінде кәсіпкерліктің жаңа түрі ... ... бірі ... ... ... мәні уақытша бос ақша қаражаты жоқ потенциялды лизинг
алушының, лизинг ... ... ... ... ... ... Осы ... сәйкес лизинг алушы ... ... ... мүлкі бар сатушыны таңдап алады, ал лизинг беруші оны меншікке
алады да, лизинг алушыға лизинг ... ... ... ... ... ... береді. Келісімнің шартынан тәуелсіз, оның ... ... ... ... ... лизинг берушіге қайтарылады немесе лизинг
алушының меншігіне көшеді.
Айта кету керек, мүлікке қатысты лизингтік келісім екі ... ... ... ... ... алу – сату қатынасы;
• мүлікті уақытша пайдалану;
Лизингтік ... ... ... ... ... байланысты,
өйткені бір шарттың орындалуы, келесі бір келісімнің пайда болуына әкеп
соғады, ... бұл ... ... мен ... ... ... ... олар әртүрлі этаптарда өзара ... ... ... ... ... ... құрылыммен сипатталады. Мысалы, Европада ... ... ... ... да ... лизингісі кеңінен
қолданылады. «Европалық лизинг» ... ... ... қызмет көрсету нарығында мүлікті сатып алудың жалпы көлемінің 50-
% дейінгісі автомобильге келеді екен. Лизингтік қызмет ... ... ... өндірістік жабдықтар, теңіз саудалары ... ... және ... ... ... ... Европадағы автомобильдер лизингі
приоритеті, автомобиль компаниялары неғұрлым тиімді ретінде дәл ... ... өз ... ... ... іздеуге мәжбүр екендігімен
ескеріледі.
Қазіргі уақытта Батыс Европда лизинг арқылы бар жоғы 20-% ... ... ... іс ... ... ... ... лизингтік бизнесінің 80-% жуығы Ұлыбритания, Германия, Италия
және ... ... ... ... ... және ... Шығыс Европа
елдерінің нарықтық дамуға өтуі, сонымен қатар ТМД елдері, ... ... жаңа ... ... ... Батыс Европа елдеріне қарағанда анағұрлым жоғары
деңгейде тұр, ал Батыс Европа өз кезегінде мөлшерімен даму ... ... ... мен ... ... ... басып озады. Мысалы, АҚШ-та және
Батыс Европаның дамыған елдерінде лизингті ... ... ... ... түсіндіріледі. Бұл елдерде (АҚШ-та 50 ж бастап ... ж ... ... Европада) лизингтік механизм арқылы негізінен инвестиция
есебінен дамитын кәсіпкерлік бизнеске елеулі ... ... ... үшін ерекше халықтық жеңілдіктер ұсыну міндетті емес, тек қана
механизмнің өзінен айтылған артықшылықтар толығымен жеткілікті. ... ... ... құнына жатқызу мүмкіндігінің басқа өндірістік
инвестициялар формасы алдында айырмашылықтар бар. [13,5]
Лизинг ... ... ... ... ... ... ... онда қажетті тапсырыстар, сенімді меншіктік құқығы,
сату-сатып алу ... ... және ... ... ... ... формасының әртүрлілігі әлемнің кейбір
елдерінде орын ... ... ... ... ... көп
келісімдер лизингтік деп танылады. Сол уақытта Германияда мәміле түсінігіне
бөліп-бөліп жауап бере алады. ... ... ... ... ... ... ... лизингтік келісімдер (қалған бағамен
сатып алу ... ... ... ... ... мұндай ерекшеліктің
принципиалды мәні бар, өйткені ... ... ... басқа әдіспен
мемлекет реттейді.
Лизингтік қызметті ... ... әр елде ... ие. Қай елде ... ... ... функциясы болып
табылса (Италия, Франция) олар банк қызметін реттеп қана ... ... ... ... іс ... ... Германияда банктер лизингтік операцияның ... (бір ... ... мекемелер) құрылымдар ... ғана ... ... ... ... лизингтік қызмет банктермен
қатар мемлекет тарапынан да қатаң реттелінеді. ... ... ... ... ... операциялармен салыстырғанда, елеулі
қарапайымдау.
Лизингтік келісімді ұзақ ... ... ... ... толтыруға
мүмкіндік береді. [11,12]
1.2 Лизинг түрлері
Көптеген жағдайларда әдебиеттерде ... ... ... ... машиналарды ұзақ мерзімді арендаға беру немесе арендалау ... Ал ... ... ... мерзімінің жалғастығынан басқа,
оның үш ... ... ... ... ...... сағаттан бастап бір жылға
дейінгі мерзім;
• Орта мерзімді аренда-хайринг – 1 ... 3 ... ... ... ... Ұзақ ... ... (қаржылық) – 3 жылдан жоғары ... ...... ... түрін көлемді есептеу әдісі
және прокаттық парк құрылымын қарастыратын қысқа мерзімді аренда.
Оперативті лизинг – мүлікті ... ... аз ... ... ... ... оны ... рет тапсырады, бірақ сұраныстың жоқтығы мен
қалдық құнды төлеу ... ... ... лизингісі – нормативті және толық ... тең, ... ... ... арнайы меншікке алынған мүлік. Лизинг
беруші мүліктің барлық құнын қайтарады және мәміледей пайда ... ... ... ... түрлерге бөлінеді:
• Классикалық каржы лизингісі – 3 жақты келісім, лизинг беруші құнын
өтейді және пайда алады;
• Қайтымды ...... ... ... сату және оны келесі
сатып алумен лизингке қайтару. Жеткізуші және лизинг ... ... ... ... ... ... ... – немесе қаражаттарды
қосымша жұмылдыру лизингісі – мұнда келісім мүшелері үш ... ... ... ... және тағы басқалар жұмылдырылады, олар мүлік
құнының бір бөлігін төлеуге келісті, мұндайда ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады немесе белгілі бір
шарттарда қарыз несие алады;
• Толық лизинг – лизингтің бір ... ол ... ... ... ... ... және оның ... жөндеуін лизинг беруші
жүзеге асырады;
• Таза лизинг – лизингтің бір ... ол ... ... ... ... ... және оның ... жөндеуін лизинг алушы
жүзеге асырыды;
Үйлер, ғимараттар, ... ... ... ... жер ... және кез келген басқада тұтынылмайтын заттар
лизинг нысанасы бола ... Ал ... ... мен ... ... ... бола ... алушыға уақытша иеленуге және пайдалануға берілген лизинг
нысанасына меншік ... ... ... ... ... мерзім ішінде
лизинг берушіде сақталады.
Лизинг нысанасын уақытша иелену және пайдалану ... ... ... ... өткен күннен басап толық көлемде лизинг алушыға
көшеді. Лизинг алушы ... ... ... ... нысанасы конкурс
массасына енгізілмейді.
Егер лизинг шартында өзгеше көзделмеген болса, лизинг ... ... ... өнім және өзге де табыстар, сондай-ақ лизинг
алушы ажыратып ... ... ... ... ... лизинг
алушының меншігі болып табылады. Лизинг алушы өз қаражаты есебінен және
лизинг берушінің ... ... ... нысанасына зиян келтірмей
ажыратуға болмайтындай дәрежеде жақсарту жүргізген ... егер ... ... көзделмеген болса, оның шарты тоқтатылғаннан ... ... ... ... ... ... бар. Лизинг алушы лизинг ... ... ... ... ... жақсарту құны,
егер заң актілерінде ... ... ... ... ... болса,
өтелуге жатпайды. Лизингке тапсырылған мүліктің меншік, шаруашылық ... ... ... ... басқа тұлғаға көшуілизинг шартын өзгертуге
немесе бұзуға негіз болып табылмайды.
Егер ... ... ... ... ... ... ... лизинг
берушінің жазбаша келісімімен лизинг нысанасын сублизингке беруге құқылы.
Мұндай жағдайда лизинг алушының ... ... ... ... төлемдерін
жасау жөніндегі өз міндеттемелерін үшінші бір тұлғаға жіктеуіне ... ... ... лизинг шартының мерзімімен асып кететін
уақытқа жасауға болмайды.
Егер лизинг ... ... ... ... ... ... лизинг
шарты туралы ережелер қолданылады. Лизинг шартында өзгеше көзделмеген
болса, лизинг шартын ... ... ... ... ... жасалған
сублизинг шартын тоқтатуға әкеп соғады.
Лизинг шартында лизинг алушының лизинг нысанасын алдын ала анықталған
баға бойынша өз ... ... алу ... ... не ... мүмкін.
Жылжымайтын мүліктің лизинг шарты заң актілерінде белгіленген тәртіппен
міндетті мемлекеттік тіркеуден өткізілуі тиіс. ... ... ... ... мүлік кепілін тіркеуді жүзеге асыратын органдарда міндетті
мемлекеттік тіркеуден өткізуге ... ... ... ... ... ... ... тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі
белгілейді. [6,7]
Лизинг беруші ретінде банктердің және банк операцияларының ... ... ... ұйымдардың лизинг қызметін лицензиялауды Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі жүргізеді.
Жеке кәсіпкерлер болып табылатын өзге заңды ... мен жеке ... ... ... ... қызметін лицензиясыз жүзеге асырады.
Сондай-ақ лизингтің мына түрлері бар:
• Топтық немесе акционерлік лизинг – қаржы лизингтің бір түрі ... бұл ... ... ... ... ... ... қолдану
үшін заемдік құралдарды пайдаланады. Жабдықтың жалпы бағасында заемдік
құралдардың бөлігі 60-80%-ке жетуі мүмкін;
• Тікелей ... ... – бұл ... ... бір ғана лизинг
беруші өзі жүргізеді;
• Бөлек лизинг – көптеген ірі ... ... ... Щынайы лизинг – барлық экономикалық және құқықтық міндеттер мен
артықшылықтар лизинг берушіге ... Бұл ... ... ... лизинг беруші лизинг алушыға қосымша қызметтер көрсетеді,
АҚШ-та шынайы лизинг кезінде лизинг ... ... ... ... бар - инвестициялық жеңілдік және тездетілген
амортизация, ал лизинг алушы лизингтік төлемдерді ... ... ... ... – сату. Мысалы, АҚШ-та бұндай түрге мүлікті ... иесі ... ... ... жатқызады;
• Жалпы лизинг – бұл лизинг беруші мен лизинг алушының арасындағы жалпы
лизинг туралы шарт;
... ...... ... ... ... ... Контракты жалдау – аренданың ерекше түрі. Контрактты жалдау кезінде
мүлікті пайдалануға алатын адам, оны иесіне белгілі бір мерзім ... ... оның ... ... 36 айға ... ... ... халықаралық келісімнің 2 түрі белгілі – тікелей
шетелдік ... және ... ... ... ... лизинг –
халықаралық ұйымдардың арасындағы жүзеге ... ... ... ... ... ал ... ... – бұл кезде
лизингтік келісім бір мемлекеттің заңды ... ... ... ... мен ... алушының арасында болады; [8,9]
1.3 Қазақстан Республикасындағы лизинг қызметтерінің нарығы.
Қазақстан Республикасының ішкі нарығында лизингтік ... ... 1989 ... ... ... ол 2000 жылдан бастап қарқынды дамыды.
Осыған байланысты лизингтік келісімнің ... ... ... компания
«Казагрофинанс» 100% мемлекеттің қатысуымен келді, ол үкімет ... ... агро ... бағдарламасында ауылдағы әлеуметтік
мәселені шешу үшін құрылды.
Бірақ заң ... ... ... ... ... ... компаниялар тез өсті, олар еліміздің алғашқы коммерциялық
банктерін құрушылар. Қазақстан ... ... ... ... ... құру ... лизингпен айналысуды артық көреді.
Қазіргі уақытта Қазақстанда 20 лизингтік компаниялар жұмыс жасайды,
оның ішінде 8-і Альфа-Лизинг, ... ... ... ... Халық-Лизинг, Нұр-Инвест, Центр-Лизинг банктік ... ... ... 51 % ... ... жалпы лизинг мөлшерінен
тиеді, 26 % ... ... ... үлесінде. [10]
Лизингтік операциялардың аймақтық бөлімі теңдей емес және аймақтық
дамудың ... ... ... ... ... ... ... пайызға жуығы) Алматы және Алматы облысына берілген. Алматыда ... бас ... ... саны ... ... ... ... Медикаллизинг тобы бар. Лизингтік компаниялар
клиенттің бизнесіне ешқандай шектеу қоймайды. Клиенттік ... ... (95 ... ... кіші және орта бизнес кәсіпорындары алады.
Түрлі ... ... ... ... және бухгалтерлік
құжаттардың тізімі ұқсас, аванстық төлемдерде кейбір айырмашылықтар бар, ол
лизинг мөлшерінің ең аз және ең ... ... ... ... негізгі
лизингтік компаниялардың және ... ... ... ... талдау.
КАЗАГРОФИНАНС
Лизингтік қаржыландыру базасының шарттары кредиттік саясатқа сәйкес;
• Келісімнің ең аз сомасы – шектеу жоқ;
... ең ... ... – шектеу жоқ;
• Лизингтік келісімнің орташа мөлшері – 36,6 мың доллар;
• Лизингтің ең аз мерзімі – 5 жыл;
• Лизингтің ең ... ... – 6 ... ... салынатын мүлік түрі – ауылшаруашылық техникасы;
• Жүзеге асқан лизингтің ... ...... ... ... Қазақстан, Жамбыл, Батыс Қазақстан, ... ... ... ... Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан
облыстары.
АҚ «Казагрофинанс» Қазақстанның нарығында 1999 жылдан жұмыс ... ... ... ... ауыл ... ... ... және ауыл шаруашылық азық-түлік қайта өндіру саласын, ... ... ... ... ... ету, ауыл шаруашылық
теиын лизинг арқылы қолдау болып табылады. [15]
ЦЕНТР-ЛИЗИНГ
Лизингтік қаржыландыру базасының шарттары кредиттік саясатқа сәйкес;
• Келісімнің ең аз ... – 13 мың ... ... ең ... сомасы – 1678 мың доллар;
• Лизингтік келісімнің орташа мөлшері – 295 мың доллар;
• Лизингтің ең аз мерзімі – 3 ... ... ең ... ... – 7 ... Лизингтік келісім-шарт жасалған орташа мерзім – 4 жыл
• Лизингке салынатын мүлік түрі – көлік (оның ішінде темір жол) ... ... ... кәсіпорны үшін құрал жабдықтар, ауыл шаруашылығы
техникасы, ... ... және ... ... және ... ... асқан лизингтің операциясының жағрафиясы – Шығыс ... ... ... ... ... Қарағанды, Қостанай
қалалары.
ЖШС «Центр-Лизинг» 2002 жылы құрылды. Компания ... ... ... ... ... компанияда фермерлерге кредит беруде түрлі лизингтік
кестелер ойдағыдай қолдануда. Осылардың біреуі Қазақстанға ... ... ... ... ... бірі ауыл ... ... «CLASS». Жоба «Commerzbank AG» қаржылынады, қауіп қатерден
«HEMMES» әйгілі неміс ... ... ... [14,16]
АЛЬЯНС-ЛИЗИНГ
Лизингті қаржыландыру базасының шарттары кредиттік саясатқа сәйкес:
• Келісімнің ең аз сомасы – 5 мың ... ... ең ... ... – 2013 мың ... Лизингтік келісімнің орташа мөлшері – 198 мың доллар;
• Лизингтің ең аз ... – 1 ... ... ең ... ... – 5 жыл;
• Лизингтік келісім-шарт жасалған орташа мерзім – 2,5 жыл
• Лизингке салынатын мүлік түрі – ... ... ... ... ... ... ... емес құрал жабдықтар және
т.б.
• Жүзеге асқан лизингтің операциясының ...... ... ... Солтүстік Қазақстан, Қызылорда, Қостанай, Алматы
облыстары.
ААҚ ... ... 2002 жылы ... және ... Банк ... ... Негізінен кіші және орта бизнесті қаржыландырады, сондай-ақ
жеке кәсіпкерлерді қаржыландыруды жүзеге асырады. ... ... ... ... ... 66 пайызын көлік құрайды.
Компания жаңа бизнеспен жұмыс жасайды. Бірегей, жеке құрал жабдықтарды
алуға қаржы ... түрі ... ... және ... ... ... базасы
бар, онда техниканың ірі ... ... ... ... мөлшері 23-25 жылдық пайызды ... ... ... әр ай ... жүргізіледі. Алғашқы жарна техника құнының 20
пайызынан кем емесін құрайды. [17]
ТЕМІРЛИЗИНГ
Лизингтік қаржыландыру базасының шарттары кредиттік ... ... ... ең аз ... – 10 мың ... ... ең ... сомасы – 500 мың доллар;
• Лизингтік келісімнің орташа мөлшері – 180 мың доллар;
• Лизингтің ең аз мерзімі – 3 ... ... ең ... ... – 5 ... ... ... жасалған орташа мерзім – 3 жыл
• Лизингке салынатын мүлік түрі – көлік, құрал жабдық, арнаулы техника
... ... ... операциясының жағрафиясы – Ақмола, Алматы,
Атырау, Маңғыстау, ... ... ... ... және ... ... компаниясы 2002 жылы құрылды. Кіші және орта бизнесті
дамыту және қолдау мемлекеттік ... ... ... ... ... ... 100 ... АҚ «Темірбанк» туындысы болып
табылады.
Қазіргі күнде ААҚ «Темірлизинг» кіші және орта ... ... ... ... ... ... ... бірі болып
табылады.
Алғашқы жарна техника құнының 15-30 пайызын ... ... ... жабдық құнының жылдық 16-23 пайызымен бірдей. Лизингтік ... ай ... ... ... ... ... Міндетті шарт лизингке
алынатын мүлікті сақтандыру болып ... ... ... базасының шарттары кредиттік саясатқа сәйкес;
• Келісімнің ең аз сомасы – 3 мың доллар;
• Келісімнің ең ... ... – шек ... ... ... ... ... – 91 мың доллар;
• Лизингтің ең аз мерзімі – ... ... ең ... ... – 7 жыл;
• Лизингтік келісім-шарт жасалған орташа мерзім – 3 жыл
• Лизингке салынатын мүлік түрі – ... ауыл ... ... ... ... жабдықтары;
• Жүзеге асқан лизингтің операциясының жағрафиясы – Ақмола, Алматы,
Қарағанды, Қостанай, Солтүстік Қазақстан облыстары;
«Астана-Финанс» компаниясы 1999 жылы ... ... ... ... 10 қызметкері тартылған. Лизингке ... ... ... ауыл ... техникасы құрайды (62 пайыз)
Лизинг алушыларға қойылатын негізгі шарт тұрақты қаржылық ... ... ... құнының 15 пайызынан кем емесін құрайды. Лизингтік
төлемді өтеу, жылына ... рет ... ... ... ... ... 9,95 ... пайызға тең. [18]
АГРОМАШ-ЛИЗИНГ
Лизингтік қаржыландыру базасының шарттары кредиттік саясатқа сәйкес;
• Келісімнің ең аз сомасы – 5 мың доллар;
• Келісімнің ең ... ... – 50 мың ... ... ... ... ... – 47 мың доллар;
• Лизингтің ең аз ... – 3 ... ... ең ... ... – 5 ... ... келісім-шарт жасалған орташа мерзім – 3,6 жыл
• Лизингке салынатын мүлік түрі – ауыл шаруашылығы техникасы;
• Жүзеге асқан лизингтің ... ...... ... ... ... ... Батыс Қазақстан облыстары;
ЖШС «АгроманЛизинг» 2003 жылы құрылды. ... ... ... 10 ... тартылды. Лизингке берілетін мүліктің 90 пайызын
комбайындар, қалғанын тракторлар құрайды. [19]
АТФ-ЛИЗИНГ
Лизингтік қаржыландыру базасының шарттары кредиттік ... ... ... ең аз ... – 94 мың ... ... ең жоғарғы сомасы – 1906 мың доллар;
• Лизингтік келісімнің орташа ... – 208 мың ... ... ең аз ... – 3 ... ... ең жоғарғы мерзімі – 5 жыл;
• Лизингтік келісім-шарт жасалған орташа мерзім – 3,5 жыл
... ... ... түрі – ... ... ... ... ауыл шаруашылығы техникасы;
• Жүзеге асқан лизингтің операциясының жағрафиясы – ... ... ... ... ... ... Батыс Қазақстан
облыстары;
ААҚ «АТФ-Лизинг» 2000 жылы ... ... ... ... 10 ... тартылды. Лизингтік келісімнің ... ... ... ... табылады. [20]
БТА-ЛИЗИНГ
Лизингтік қаржыландыру базасының шарттары кредиттік саясатқа сәйкес;
• Келісімнің ең аз сомасы – 7 мың ... ... ең ... сомасы – 886 мың доллар;
• Лизингтік келісімнің орташа мөлшері – 141 мың доллар;
• Лизингтің ең аз мерзімі – 3 жыл;
... ең ... ... – амортизацияның 80 пайызы;
• Лизингтік келісім-шарт жасалған орташа мерзім – 7 жыл
• Лизингке салынатын мүлік түрі – көлік, ... ... ... ... ... ... ... қызметтер басқалар;
• Жүзеге асқан лизингтің операциясының жағрафиясы – ... ... ... Қостанай, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Шығыс
Қазақстан, Батыс Қазақстан облыстары;
ААҚ «БТАЛизинг» 2000 жылы ... ... ... ... ... ... тартылды.
Лизингтік жобалармен қаржыландыру Тұран Әлем Банкі қаражатын қатыстыру
арқылы жүзеге асады. Сонымен бірге, ААҚ ... ЕБРР ... ... ... лизингтік компания. [21]
ХАЛЫҚ-ЛИЗИНГ
Лизингтік қаржыландыру базасының шарттары кредиттік саясатқа сәйкес;
• Келісімнің ең аз ... – 50 мың ... ... ең жоғарғы сомасы – шегі жоқ;
• Лизингтік келісімнің орташа мөлшері – 228 мың доллар;
• Лизингтің ең аз мерзімі – 3 ... ... ең ... ... – 5 жыл;
• Лизингтік келісім-шарт жасалған орташа мерзім – 4 ... ... ... ... түрі – көлік, өндіріс құрал жабдығы, ауыл
шаруашылығы техникасы, құрылыс, жол, тау өндіру техникасы, ... ... ... лизингтің операциясының жағрафиясы – Алматы, Қызылорда,
Шығыс Қазақстан, Батыс ... ... ... 2000 жылы құрылды. Қазіргі уақытта лизингке
компанияның 6 қызметкері тартылды.
Алдын ала ақы ... ... ... ... ... салу әр ... ... Лизнгтік төлемдер келесі кезеңмен өтеу белгіленген, әр
ай сайын, квартал сайын немесе ... ... бір рет. ... ... ... ... өтеді.
Жұмыста артықшылық АҚ Қазақстанның ... ... ... Лизинг келісімі бойынша хабарласқан компанияға лизинг келісім
шартын және ... ... ... бойынша міндеттеме жүктеледі (ондай
жағдайда ... ... ... ... ... ... мүлігін ААҚ «ХалықЛизинг» пайда табушы ретінде көрсетілген толық
құнымен ... ... ... ... ... қаржыландыру базасының шарттары кредиттік саясатқа сәйкес;
• Келісімнің ең аз сомасы – 5 мың ... ... ең ... ... – шегі ... ... ... орташа мөлшері – 201,3 мың доллар;
• Лизингтің ең аз мерзімі – 1 жыл;
• Лизингтің ең жоғарғы мерзімі – 5 жыл;
... ... ... ... ... – 4 жыл
• Лизингке салынатын мүлік түрі – жүк көлігі, жолаушылар көлігі, офистік
техника;
• Жүзеге асқан лизингтің операциясының жағрафиясы – Алматы ... ... ... ... 2001 жылы ... ... Жапонияның, Үндінің және
Қытайдың қаржылық мекемелерімен жақсартылған және жасалынған ... бар, олар ең аз ... ... қаражаттарды аузына қаратады.
Өтініштерді қараудағы артықшылық ұзақ мерзімді жобамен жасалады. Егерде
лизинг алушының потенциалдық бизнесі старттық пейілде ... ... ... ... сондай-ақ үшінші адамның кепілдігіне жүктеледі.
[27]
ВИРАЖ-ЛИЗИНГ
Лизингтік қаржыландыру базасының шарттары кредиттік саясатқа сәйкес;
• Келісімнің ең аз сомасы – 7 мың ... ... ең ... ... – 463 мың ... ... ... жасалған орташа мерзім – 3 жыл
• Лизингке салынатын мүлік түрі – жеңіл көліг, жүк көлігі, ... ... ... ... ... ... – Ақтөбе, Жамбыл
облыстары, Алматы қаласы және ... ... ... 2003 жылы заң ... ... жасау үшін және
автокөліктік қаржыларына лизинг ... ... ... жеке ... ... бойынша жүзеге асады. ЖШС
«ВиражЛизинг» жеткізушілердің кең тобы бар.
Сыйлық мөлшері жылдық ... 19-20 ... ... ... құны – ... ... ... 20-дан 30-ға дейінгі пайызды
құрайды. Автокөлік міндетті сақтандыруға жатады. ... ... ... мөлшері, лизинг мерзімі және сақтандыру сыйлығы жеке анықталады.
өтініштерді ... ... 3-5 ... ... ... қызметі түрліше, лизингтік компаниялар
ірі және кіші ... ... кең ... ... ... ... өзіне пайдалы келісім шарттарын, оның талаптарымен мүмкіншіліктерін
таңдап ала алады.
Сондай-ақ лизингтік қызметтер нарығы ... ... және ... компаниялардың саны өсуде, лизингтік қызметтердің ... ... ... ... ... заң ... және ... жетілуде. [22]
II. «Қарабау» элита – тұқым шаруашылығы мемлекеттік қазыналық кәсіпорынның
қызметін экономикалық ... ... ... – экономикалық сипаттамасы
Оңтүстік Қазақстан Облысының ауыл шаруашылық зерттеу институтына
қарасты «Қарабау» мемлекеттік ... ... ... ... ... мекенінде тәжірибелік шаруашылық тұқым өндіру станциясы ретінде 1932
жылы құрылған. Кейіннен ... ... ... ... 1993 жылы ... қазыналық элита – тұқым шаруашылығы ретінде қайта құрылды.
«Қарабау» мемлекеттік қазыналық элита – тұқым ... ... ... ... ... көрсеткіштерін орындап келеді.
«Қарабау» мемлекеттік қазыналық элита – тұқым шаруашылығы ... ... ... ... қызмет етеді. Бидайды, жоңышқа және мақсарының
злита тұқымын өндіріп, өз егістік ... ... ... өзге ... ... элита тұқым ретінде егуге таратады.
Шаруашылықтың негізгі мақсаты осы элита – тұқымының құрып кетпеуіне жол
бермей, оны ары қарай дамытуға жағдай ... жер ... 1932 жылы 22502 га ... ... ... кейін біраз шаруашылықтардың жекешеленіп бөлінуіне байланысты
қазіргі жер көлемі 7266 га ... ... жері ... ... ... ... 18 ... жерде Қарабау елді мекенінде орналасқан.
«Қарабау» мемлекеттік қазыналық элита – ... ... ... ... орналасқан, климат жағдайы бір қалыпты, жазы ыстық қысы орташа
температурада, жаз айларында ...... ... ... кем. ... ... ... - 8, - 9˚С құрайды, ең суық ... ... ... - 27, - 29˚С ... Ең ... ... ... тамыз айлары, ең
жоғарғы температура +45, +47˚С ал орташа ... +22, ... ... ... сары – ... болғандықтан егін егуге
қолайсыз, сондықтан көп өңдеуді қажет етеді.
Жалпы ... жер ... ... ... 1 - Ауыл ... ... құрамы мен құрылымы
|Ауыл шаруашылығы жерінің |2003 жыл |2004 жыл |2005 жыл ... | | | |
| |га |% |га |% |га |% ... ауыл ... жері |7266 |100 |7266 |100 |7266 |100 ... | | | | | | ... |4965 |68,4 |4965 |68,4 |4965 |68,4 |
| ... |2043 |28,1 |2043 |28,1 |2043 |28,1 |
| ... |124 |1,7 |124 |1,7 |124 |1,7 |
| ... ... |134 |1,8 |134 |1,8 |134 |1,8 ... ... көріп тұрғандай ауыл шаруашылығы алқыбының көп
басым бөлігі 68,4 % - і егістік жерінде, ал қалған ... ... 28,1 % -
і ... 1,7 % ... басқада жерлер 1,8 % құрап отыр. Ал жалпы ұш жылдық
көрсеткіштер өзгеріссіз.
Шаруашылықтың негізгі бағыты астық өндіру ғана емес сонымен ... ... де ... ... ... негізгі маманданған
бағыты астық және мал шаруашылығы болып табылады. Шаруашылықтың ... ... оның ... білу үшін ... ... ... керек.
«Қарабау» мемлекеттік қазыналық элита – тұқым шаруашылық қызметінің
мақсаты пайда табу және оны өз ... ... ... ... ... ... шешуге пайдалану.
Шаруашылықтың негізгі жер көлемі 7266 га болып табылады. Ауыл
шаруашылығының ... ... өнім ... ... ... жер ... 1 га жерден алынатын өнімнің ... ... көп ... ... ... ... да жер қоры құрылымында бұл
жерлердің ... ... ... ... ... жер ... пайдаланылады.
Соңғы үш жылдағы шаруашылықта өндірілетін ауыл шаруашылық өнімдерін
өндіру көлеміне және ... ... мен ... ... ... ... ... тоқталайық.
Кесте 2 - Өсімдік шаруашылығы өнімдерін өндіру
|Дақылдар |Егіс алқабы, га ... ц/га ... ... ц ... | | | |
| |2003 жыл |2004 |2005 |2003 ... | |жыл |жыл | |
|1 |ІҚМ ... ... |63 |120 |126 |
| ... ішінде; | | | |
| ... ... бас |30 |58 |61 |
| |Бір ... жылына сауылатын сүт, ц |12,1 |11,72 |11,72 |
| ... сүт ... ц |363 |680 |715 |
| ... және ... мал, бас |30 |58 |61 |
| ... ішін; | | | |
| |Төл |24 |46 |48 |
|2 ... бас, ... |38 |40 |40 |
| ... ... | | | |
| |Бие |10 |10 |11 |
| |Төл |6 |7 |7 ... мәліметтері бойынша ІҚМ-ғы сүт өндірісі 2005 жылды 2003 және 2004
жылдар мен салыстырғанда 352 ц-ге ал 2004 жылы 35 ц-ге ... ... ... әсер ІҚМ басының өсуі және сауынды сиыр басы сонымен қатар төл және
басқада ІҚМ көбеюі әсер етіп ... ... ... басы 2004 жылы және 2005 ... 2003 ... 2 – і басқа өсіп отыр. Оның ішінде биесі 2005 жылды 2003 ... 2004 ... ... 1 ... өскен, ал жылқы төлі 2004 жылы және
2005 жылдарды 2003 жылмен салыстырғанда 1 төл ... ... ... ... ... ... жене мал ... өнімдері өндірісінің қаржылық
нәтижесі мен өнімдердің өзіндік құнын қарастырайық.
Кәсіпорынның өндірістік қызметінде ресурстық потенциялдың маңызы зор.
Өнім ... ... ... ... ... ... ... тікелей әсер етеді.
Өндіріс тиімділігін көтеру және өнім өндіру көлемін ұлғайту үшін ... ... ... ... ... ... ресурстарымен толық
қамтамасыз етілуі, олардың тиімді пайдалану үлкен маңызға ие. Кәсіпорынның
бірі – ... ... ... ... ... мен ... туралы
мәліметтер келесі кестеде келтірілген.
Кесте 4 – Шаруашылықтағы ... ... ... мен ... |2003 жыл |2004 жыл |2005 жыл |
| ... |% ... |% |адам |% |
|Жалпы жұмыскерлер саны |172 |100 |189 |100 |153 |100 ... | | | | | | ... ... |94 |54,8 |96 |50,7 |90 |58,8 |
| Мал ... | | | | | | ... |9 |5,2 |9 |4,7 |7 |4,5 |
| ... ... ... |48 |27,8 |63 |33,5 |34 |22,4 |
| ... ... ... |21 |12,2 |21 |11,1 |22 |14,3 ... мәліметтеріне қарағанда соңғы 2005 жылы ... ... 1 ... ... Өсімдік шаруашылығы жұмыскерлер саны 2003
жылы 94 адамды құраған болса, 2004 жылы 2-і адамға яғни 96 ... ... 2005 жылы 90 ... ... ... ... еңбек ақы төлеу жүйесі барлығын қанағаттандыра алмай отыр,
жартысын ақшалай төлейтін болса, ал жартысын тауарлы түрінде ... ... ... және ... ... ... де кемуді байқауға
болады. Тағыда ... ... ... ... ... ... ... яғни білікті мамандардың көбісі шаруашылықтан 5-6 ... ... ... ) ... ... келу ... шығын және толық
жалақы ала алмаулары үлкен ... ... ... кестеде шаруашылықтағы еңбек ақы қорын қарастырайық.
Кесте 5 – Еңбек ақы қоры мен ауыл ... ... ... ... |2003 |2004 |2005 ... |жыл |жыл | ... ... ... ... адам |172 |189 |153 ... ... мың ... |14448 |18036 |19236 ... ... ... қоры, мың/теңге |9060 |8727 |11717 ... ... ... ... ... |789 |789 |1353 ... айлық жалақы, теңге |8004 |9206 |12572 ... | | | ... ... |7970 |9210 |12847 |
| Мал ... |7305 |8426 |12528 ... мәліметтеріне қарап еңбек ақы қорының өзгерісін көруге болады әр
жылы өсу қарқынында орташа айлық жалақыға келетін ... ... ... ... ... ... Егер 2003 жылы 8004 ... ... 2005 жылы 12572 ... ... ... шаруашылығында өнімдерді өндіруді ұлғайту және өндірісті тиімді
ету үшін сәйкес ... ... ... ... ... ұзақ мерзім бойы
әрекет ететін материалдық қорлар.
«Қарабау» мемлекеттік элита-тұқым ... ... ... мен ... көрсетілген.
Кесте 6 – Шаруашылықтың негізгі қорларының құрамы мен құрылымы;
| |2003 жыл |2004 жыл |2005 жыл ... +, - ... | | | | |
| |мың, тг | |мың, тг| |
| | |% | |% |
| |А |Б |С |Д |
|1 ... ц | | | |
| ... |32884 |27008 |24325 |
| |Көп ... шөп |13741 |9165 |12205 |
| ... |1779 |1500 |621 |
|2 ... ... тг | | | |
| ... |1530 |1336 |1513 |
| |Көп ... шөп |7200 |7212 |16609 |
| ... |1727 |1381 |2086 |
|3 |1 ц ... өзіндік құны, тг | | | |
| ... |1347 |1309 |1479 |
| |Көп ... шөп |6700 |7200 |16509 |
| ... |1718 |1320 |2036 |
|4 ... ... ... өзіндік құны, мың/тг | | | |
| ... |44294 |37244 |35976 |
| |Көп ... шөп |92064 |65988 |201492 |
| |А |Б |С |Д |
| ... |3056 |1980 |1264 |
|5 ... ... ... | | | |
| ... |50312 |38082 |36803 |
| |Көп ... шөп |98935 |66097 |202712 |
| ... |3072 |2071 |1295 |
|6 ... ... ... мың/тг | | | |
| ... |6018 |838 |827 |
| |Көп ... шөп |6871 |109 |1220 |
| ... |16 |91 |31 |
|7 ... (%) | | | |
| ... |13,5 |2,5 |2,4 |
| |Көп ... шөп |7,4 |0,1 |0,6 |
| ... |0,5 |4,3 |2,3 ... мәліметтері бойынша шаруашылықтың қаржылық нәтижесі жылдан жылға
төмендеп бара жатқаны көрініп тұр. Ауыл ... ... ... ... рентабельділік деңгейі, 2005 жылды 2004 жылмен
салыстырғанда астық дақылы ... ... ... 11 ... ... 0,1%-ке төмендеген. Мұның негізгі ... ... ... төмендеуінен болып отыр, және де ... ... ... ... болуы есебінен де болып отыр. Бұл ... ... ... ... ... ... ... осы астықты өткізуден пайдаға әсер еткен факторлардың деңгейін
анықтайық:
1. 1ц өнімнің сату ... әсер ... – ро) * q1 = (1513 – 1336) * 24325 = 4305,5 мың ...... өзіндік құны әсерінен;
(Zo – Z1) * q1 = (1309 – 1479) * 24325 = - 4135,2 мың ... ... өнім ... ... – qo) * По = (27008 – 24325) * 838 = 2248,3 мың ...... сату бағасы 177 тг-ге өсуінен пайда 4305,5 мың тг-ге
өскен, ал ... ... 170 тг ... ... 4135,2 мың ... ... көлемі 2683 ц-ге өсуінен пайда 2248,3 мың ... ... ... құны ... ... ... ... қысқаруда, оған техниканың ескіруі
әсер етуде, өйткені егу жинау науқандарына кері ... ... ... ... ... етіп өнім ... ... алып келді.
Кез – келген меншік нысанындағы кәсіпорынның басты мақсаты – ... ... мен ... ... ... ... қаржылық
нәтижелерін сипаттайтын көрсеткіштер.
Келесі кестеден шаруашылықтың соңғы үш ... ... өнім ... ... мен ... деңгейін көрейік.
Кесте 8 – Шаруашылықтың үш жылғы қаржылық нәтижелері;
|Көрсеткіштер |2003 жыл |2004 жыл |2005 ... ... ... мың тг |152319 |106250 |240811 ... ... ... құны, мың тг |139414 |105212 |238732 ... ... ... мың тг |12905 |1038 |2079 ... ... % |21,4 |6,9 |5,3 ... ... ... кәсіпорын 2005 жылы 2004 жылмен салыстырғанда
пайда көлемі 1040 мың тг-ге ... 100,1 %-ке ... ал ... 1,6 %-ке ... ... ... себебі өткізілген өнімнің
көлемінің төмендеуінен болып отыр. Осы көрсеткіштерге сүйеніп кәсіпорынның
қаржылық жағдайының ... ... ... ... ... мен саласын талдау – РМК «Қарабау» элита ... ... 210» ... бидайдың элиталық тұқымдарын
өндіреді. Бұл тұқымдармен Қазақстанның Оңтүстік облыстарындағы отандық
тауар ... ... ... ... ... үлесі 35 – 40 %.
Негізгі сатып алушылары РГКП «Алтынтөбе» тәжірибелік шаруашылығы, ТОО
«Аманкелді», КХ «Ақбастау», ТОО «Батсу-Агро», ТОО «Нұр-А», ТОО ... ... және т. б. ... ... жылы 647,8 ... ... қыстық бидай тұқымдары ... ... ... ... ... ... бәсекелестері
болып, Қазақстанның жеке ғылыми ұйымдары, Оңтүстік Қазақстан ... ... мен ... қожалықтары болып табылады.
Тұқымдардың сапасы оның өнімділігінің ... және де ауыл ... ... ... ... рөл атқарады. Өнімділік және қандай да
бір мәдениеттің басқа да барлық ... ... ... ... бір ... қаншалықты көрінсе соншалықты сұрыптық оригиналымен
тұқымдастығы ... ... ... ... ауыл шаруашылық өнімдерінің жоғары
репродукциялы, жоғары деңгейлі кликовинаның болуына қажеттіліктері өсуі мен
байланысты. ... ... мен ... ... оңтайлы
жүйесін қолдану, өсімдік шаруашылығының өнімдерінің сапасы мен өнімділігін
жоғарылатуға және ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Себу материалдарының сапасы, алқаптардың ... ... ... элита-тұқым шаруашылығында өндірілген элита тұқымдарының ... ... ... ... ... ... саясаты өнім бірлігіне жұмсалған барлық өндірістік шығындардан
және нарықта қалыптасқан бағадан құрылады. Астықтың ... ... ... оған ... ... ... ... тоннасына 14 – 16
мың ... ... ... ... ... ... түрлері, бағалары
сұраныспен бәсекелестікке тәуелді.
III. ... ...... ... ... жабдықтауда лизингті
қолданудың экономикалық тиімділігі.
3.1 Шаруашылықтың техникамен жабдықталуының қазіргі жағдайы.
Тәуелсіздік алғаннан бері елдің ауыл шаруашылығында үлкен өзгерістер
болды, ауыл ... ... ... ... ... емес
формасының еншісі 1991 жылғы 40 пайыз көрсеткіштен 2003 жылы 99,9 ... ... ... ... колхоздарды қайта құрды. Соның
салдарынан қожалық иеліктер 11 пайызға өсті. Мемлекеттік өндірістер қайта
құрылды, олар ауыл ... ... ... өңдеумен (яғни еткомбинаты,
сүт өнімдері комбинаты, элеваторлар, қант ... мен ... ... ... ... ... ауыл ... ауыл шаруашылық өнімдерін өндіруші 5 мың кәсіпорын ... ... жеке ... ауыл ... ... ... ... тыңайтқыштармен және ... ... ... база және ауыл ... ... ... мен тағы да ... ауыл шаруашылығы бойынша қызмет көрсететін
өндірістер да өтіп жатыр.
Қазіргі уақыттағы өндірісті ендіру формасы – шаруа ... ... ... ... онша ... ... шаруашылық көбіне әлсіздеу
болып келеді, көбінесе отбасылық ретте құрылды. ... жер ... де ... ... келеді, техникасы нашар болып, өндірістерін ары қарай дамыту
үшін қаржылық жағдайы да тым ... ... Осы ... ауыл ... ... ... қарқынды дамуы жүйесінде ауыл
шаруашылығын қарқындандыру мәселесі ... ... ... Бұл ірі ... жабдықталған шаруашылықтарға тиімді болады. Қазіргі таңда ... ... ... материалдық – техникалық базасы тым
әлсіздігінен өндірістің өсуін тежеп, ауыл шаруашылық тауарларын ... ... ... шараларды жүзеге асыруға мұрсат бермей тұр.
[29]
Бұған 2003 жылғы ауыл шаруашылық ... ... ... ... бола ... Олардың үлесінде бүкіл ауыл шаруашылығы
тракторларының 4,5 пайызға ғана, астық жинайтын ... 3,8 ал ... 3 шөп ... 2,6 ... ғана ... ... ... үшін негізгі қаржылар жұмсалуының жоғары дәрежесіне
сәйкес бұл 2003 жылы 42,8 ... ... ал ... ... 34,7 ... ең ... көрсеткіштердің бірі техниканы жаңарту 11
пайызға тең ... ... ... ... ... жаңа техникалар мен ... ... ... ... ... дамыған. Қазақстан
Республикасының статистика жөніндегі агенттігінің зерттеулері нәтижесі
көрсеткендей, еліміздің 148 ... ... ... ... 2003 жылы ауыл ... ... дөп келетіні тек екі
кәсіпорын, немесе 1,3 пайыз ғана ... ... ... ... ауыл
шаруашылығында инвестициялық саясат та әлсіз өткізілуде. Осылайша ... 1 ... ... ... ... ... ... түсетін ауыл шаруашылығының салмақты үлесі тек 1,8 ... ал ... ... ... ... жеке меншік
кәсіпорындардың көрсеткіші бұдан да төмен, атап айтсақ не бары 1 ... ... ауыл ... дамыту үшін мемлекет тарапынан қолдау
көрсету қолға алынды. Нарықтық реформалардың бас ... ... ... үміт ... ... секторды басқаруға қатысуын тарылтты. Алайда
соңғы уақытта көптеген экономистер мемлекет рөлін ... ... ... ... ... агроөндірістік кешеннің қызмет ету
ерекшелігі, ... ... ... ету басқа экономика
салаларына қарағанда мемлекеттік реттеу мен мемлекеттік қолдау маңызды рөл
атқаратын ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесі ... ... ... ... ету, ауыл ... өндірісті дамытуға
негізделген мемлекет тарапынан қолдауының маңыздылығын ... ... ... ... 70 ... көбі мемлекет демеу қаржысы,
Канадада 40 пайыз, АҚШ 50 ... көбі ... ... ... ... дамытуға қолдау жеткіліксіз. Осылайша 2000 ... ... ... 42,1 млн. Теңгені, немесе бір шаруа ... 551 ... ... ... ішінде тікелей бюджеттің демеу қаржысы
сәйкесінше 6,1 млн. ... (283 ... ... ... атап өтілген
көрсеткіштер, шаруа қожалықтарының тиімділігін арттыруға қажетті қолдауды
қамтамасыз ететін фермерлікке қатысты ... ... ... ... ... куәландырады. [32]
«Қарабау» мемлекеттік элита – тұқым шаруашылығы өзіне жүктелген
міндеттерді жылма жыл ... ... ... ... ... өнім алу ... ... жайттар әсер етуде. Оған басты себеп шаруашылықтың негізгі
қорларының ескіруі яғни техникаларының ескіруі себеп болып ... ... ескі ... болса астық себу, жинау науқандары
уақытысында аяқталмай өнімнің шығуы және де оның ... ... кері ... ... ... жыл ... ... көбірек кетеді және жанар жағар май
шығыны ескірген техникаларға көбірек кетуін қажет етеді.
Шаруашылықтағы негізгі қорлар ... ... ... ... келесі кестеден көруге болады.
Кесте 9 – Негізгі қорлар саны мен ... ... ... | | | | |
| |Жыл ... ... |Шыққаны |Жыл ... ... | | | | |
| |2003 жыл |2004 |2005 |2003 |
| | |жыл |жыл |жыл |
|1 ... ... динамикалық коэффициенті |0,98 |0,98 |0,94 |
|2 ... ... шығу ... |0,07 |0,06 |0,06 |
|3 ... ... жаңарту коэффициенті |0,06 |0,05 |0,02 |
|4 ... ... |0,65 |0,55 |0,62 |
|5 ... коэффициенті |0,30 |0,45 |0,38 ... ... ... негізгі қорлар құнының 2005 жылы 7% төмендегені
көрініп тұр, ... шығу ... 2005 жылы 0,06 %-ға ... 2004 ... Бар ... құралдардың құрамында жаңа ... ... 2005 жылы 2 % тең. ... тозу ... ... сипатталуда және де жарамдылық коэффициенті де шамалы
ғана, байқалмайды. ... ... ... ... ... ... ... Бұл өз кезегінде негізгі қорлардың тозғаны көрініп тұр,
басты себеп ескіру болып табылады.
Өндірістік процесс ... ...... ... ... ... осы негізгі қорлардың пайдалану экономикалық ... ... қор ... қор ... ... қарулану және қормен
қамтамасыз етілу болып ... ... ... ... тиімділігі
туралы мәліметтер келесі кестеде көрсетілген.
Кесте 11 – Негізгі өндірістік ... ... ... ... |2003 жыл |2004 жыл |2005 жыл|
|Көрсеткіштер ... | | | ... өнім құны ... |63417 |126113 |127020 ... ... негізгі қорлар құны |Мың/тг |52962 |52362 |50931 ... ... ... саны |адам |172 |189 |153 ... ауыл ... ... |Га |7266 |7266 |7266 ... ... |+ 12905 |+ 1038 |+ 2079 ... қайтарымы |Тг |1,19 |2,4 |2,5 ... ... |Тг |0,83 |0,41 |0,40 ... ... ... |307,9 |277,04 |332,8 ... ... ету ... |7,3 |7,2 |7,0 |
|1 ... ... ... ... | | | | ... өнім | | | | |
| |Тг |368703 |667264 |830196 ... ... |Тг |307918 |277047 |332882 ... |Тг |75029 |5492 |13588 |
|1 га ауыл ... ... ... | | | | ... өнім | | | | |
| |Тг |8727 |17356 |17481 ... ... |Тг |7289 |7206 |7009 ... |Тг |1776 |142 |286 ... ... қор қайтарымы дәрежесіне, өндірілген өнім құрылымы,
шаруашылықтың өнімдері әсер етеді. Кесте мәліметтерінен негізгі қорлардың
жыл дан жылға ... бара ... ... ... ... ... ... қорлардың тозуы себеп болып отыр. Оны ... ... ... ... Бірақ оны қарастыру көзделіп отыр.
3.2 Техниканы лизинг жолымен алудың есептемесі.
Барлық қолда бар техникалар жұмысқа ... ... ... көбі жұмыс
уақыты мен есесптен шыққан техникалар болып табылады.
Кесте 12 – РМК ... ... ... ... ... ... жылы |Саны |
|Комбайны СК-5 |1990 |3 ... ... |1991-92 |8 ... «Ветерок» |1992 |1 ... |1989-90 |3 ... ДТ-75 |1989 |11 ... ... |1991 |2 ... ... |1992 |4 ... ... |1992 |3 ... КПЭ |1990 |6 ... |1989 |10 ... ... |1990 |2 ... маманданған бағыты астық өндіру болып табылады. Астықты егу,
жинау т.б. жұмыстарын орындап келеді, бірақ жылдан жылға ... ... ... ... ... ... Оның себептері – қаржы көзінің
жетіспеушілігі және ... ... яғни ... ... ... және ... жұмысқа деген ынтасы осылардың барлығы басты себеп болып ... ... ... қиындықтар, қарыздары және нашар
қаржылану себебінен көптеген шаруашылықтар астық өндіру саласын қысқартты.
Шаруашылықта техникалық потенциялы ... және ... ... ... ... ... ол ... өнімділігіне кері әсерін
тигізеді. Ал техника мәселесі қазіргі кезде өте қиын, өйткені олардың ... өте ... ... ... ең тиімді мәселенің бірі техниканы лизинг
арқылы алу. Қазіргі жағдайға ... РМК ... ... ... Т-95,4 лизингке алуды жоспарлаған. Келесі кестеде техникалық
мінездемесі көрсетілген.
Кесте 13 – ... Т-95,4 ... ... |Б |С ... класы |Т.С |4 ... ... күші |КН |64,57 ... ... тарту қуаттылығы |КВт |75,4 |
| |(л.с) |(102,5) ... жүру ... ... күші ... |6,69 ... түрі; | | ... жүру | |7 ... жүру | |1 ... ... |Мм |1770 ... |Мм |4840 ... |Мм |3117 ... |Мм |2036 ... |Мм |1330 ... ... |Мм |334 ... |Б |С ... | ... |
| | |25-01 |
| | ... |
| | ... ... ... |кВТ (л.с) |106,5 ... | ... |
|Эксплутациялық |кВТ (л.с) |102,9 |
| | |(14,00) ... ... ... ... ... |1800 ... ... отын шығымы | | ... ... х сағ |173 ... Т-95,4 ... жаңа ... ... ... т.с. 4. Павлодар
қаласында ОАО «Қазақстантрактор» заводында ... ... ... компаниясы арқылы берілді. Т-95,4 тракторы Т-4А модельді
тракторға қарағанда біраз артықшылығы бар;
• Жүру ... 10 ... ... тұрады, ол жүрісін
жеңілдетеді әрі техниканың тайғанауына жол бермейді.
... іші өте ... бір ... ... күн ... ... орнатылған, ал суық күндерге жылытатын пештері бар және
де кабина ішінде ... ... ... ... дей етіліп
жасалған.
Экспресс – талдау жобасын өткізу үшін берілетін құжаттардың ең ... ЖШС, АҚ, ӨК үшін ... ... ... ...... түрі бойынша;
2. Кәсіпорын анкетасы – белгіленген түрі бойынша;
3. Бірінші жетекшіге анкета – белгіленген түрі ... ... екі ... ... мен ... ... және өтініш
берер күннің алдыңғы күнтізбелік айының соңғы күні ... қолы ... ... бас ... ... ... ... берер алдындағы күнтізбелік айдың соңғы ... ... ... ... ... ашып жазу, контрагентті
көрсету, берешек сомасы, құрылған күні, қандай тауарларға ... өтеу ... ... ... ... ... ... және кәсіпорын мөрімен қол ... ... ... түрі ... ... ... ... 7 жыл,
2. Лизингті келісім бойынша алғашқы төлем мөлшері – 10 – 20 %,
3. Сиақы ... – 4 ... ... ... ... ... бір рет, бірдей сомада,
Лизингтік төлемдер бойынша келісім шарт;
1. Мүлік құны (трактор) – 3404,5 мың тг,
2. ... шарт ... – 9 ... ... ... кетіруінің амортизациялық аударымдар нормасы – 15%,
4. Несие бойынша пайыз мөлшері – 5 ... ... ... – 4 %,
6. Комиссиондық сиақы пайызы – 0,5 %,
7. Лизинг берушінің қосымша қызметтері – 51,0 мың ... ... ... ... ... – 16 ... 14 – ... төлеудің жарналық графигі.
| | ... ... ... ... ... уақыты |төлеу мөлшері (%) |Сомасы, мың тг ... ... ... |340,4 |
| ... | | ... |10, 01, 05 жыл |10% |958,5 ... |10, 01, 06 жыл |15% |958,5 ... |10, 01, 07 жыл |15% |958,5 ... |10, 01, 08 жыл |15% |958,5 ... |10, 01, 09 жыл |15% |958,5 ... |10, 01, 10 жыл |10% |958,5 ... |10, 01, 11 жыл |5% |958,5 ... |10, 01, 12 жыл |5% |958,5 ... |100% | ... 15 – ... ... орта ... есебі (мың, тг)
|Жылдар |Жыл басындағы |Амортизациялық |Жыл соңындағы |Орташа ... |
| ... ... ... ... |
| | ... | | ... |Б |В |Г |Д |
|1 |3404 |51,0 |3353 |3378,5 |
| | | | | |
|2 |3353 |51,0 |3302 |3327,5 |
|3 |3302 |51,0 |3251 |3276,5 |
|4 |3251 |51,0 |3200 |3225,5 ... |Б |В |Г |Д |
|5 |3200 |51,0 |3149 |3174,5 |
|6 |3149 |51,0 |3098 |3123,5 |
|7 |3098 |51,0 |3047 |3072,5 |
|8 |3047 |51,0 |2996 |3021,5 |
|9 |2996 |51,0 |2945 |2970,5 ... ... ... = МҚ – ... – (51,0 * 9) = 3404073 ... төлемнің жалпы есеп мөлшері:
ЛТ = АА + ПМ + ЛС + ҚҚ + ... ... = 3404 * 15% = ... = 3336,5 * 5% = ... = 3336,5 *4% = 135,1
ҚҚ = 51,0 / 9 = 5,6
Барлығы =51,0 + 168,9 + 135,1 + 5,6 = ... = 360,6 * 16% = ... = ... ... = 3404 * 15% = 51,0
ПМ = 3327,5 * 5% = 166,4
ЛС = 3327,5 *4% = 133,1
ҚҚ = 51,0 / 9 = ... =51,0 + 166,4 + 133,1 + 5,6 = ... = 356,1 * 16% = ... = 925,8
3-і жылы:
АА = 3404 * 15% = 51,0
ПМ = 3276,5 * 5% = ... = 3276,5 *4% = ... = 51,0 / 9 = ... =51,0 + 163,8 + 131,1 + 5,6 = 351,5
ҚҚС = 351,5 * 16% = ... = ... ... = 3404 * 15% = ... = 3225,5 * 5% = 161,3
ЛС = 3225,5 *4% = 129,0
ҚҚ = 51,0 / 9 = ... =51,0 + 161,3 + 129,0 + 5,6 = ... = 346,9 * 16% = ... = ... ... = 3404 * 15% = 51,0
ПМ = 3174,5 * 5% = 158,7
ЛС = 3174,5 *4% = 126,9
ҚҚ = 51,0 / 9 = ... =51,0 + 158,7 + 126,9 + 5,6 = ... = 342,2 * 16% = ... = ... жылы:
АА = 3404 * 15% = 51,0
ПМ = 3123,5 * 5% = 156,2
ЛС = 3123,5 *4% = ... = 51,0 / 9 = ... =51,0 + 156,2 + 124,4 + 5,6 = ... = 337,7 * 16% = ... = ... ... = 3404 * 15% = 51,0
ПМ = 3072,5 * 5% = 153,6
ЛС = 3072,5 *4% = 122,9
ҚҚ = 51,0 / 9 = ... =51,0 + 153,6+ 122,9 + 5,6 = ... = 333,1 * 16% = ... = ... ... = 3404 * 15% = ... = 3021,5 * 5% = 151,1
ЛС = 3021,5 *4% = ... = 51,0 / 9 = ... =51,0 + 151,1 + 120,8 + 5,6 = ... = 328,5 * 16% = ... = 854,1
9-і жылы:
АА = 3404 * 15% = 51,0
ПМ = 2970,5 * 5% = 148,5
ЛС = 2970,5 *4% = ... = 51,0 / 9 = ... =51,0 + 148,5 + 118,8 + 5,6 = ... = 323,9 * 16% = ... = ... 16 – Лизингтік төлемнің жалпы есеп мөлшері (мың, тг)
|Жылдар |АА |ПМ |ЛС |ҚҚ ... |ҚҚС |ЛТ |
|1 |51,0 |168,9 |135,1 |5,6 |360,6 |576,9 |937,5 |
|2 |51,0 |166,4 |133,1 |5,6 |356,1 |569,7 |925,8 |
|3 |51,0 |163,8 |131,1 |5,6 | 351,5 |562,4 |913,9 |
|4 |51,0 |161,3 |129,0 |5,6 |346,9 |555,0 |901,9 |
|5 |51,0 |158,7 |126,9 |5,6 |342,2 |547,5 |889,7 |
|6 |51,0 |156,2 |124,9 |5,6 |337,7 |540,3 |878 |
|7 |51,0 |153,6 |122,9 |5,6 |333,1 |532,9 |866 |
|8 |51,0 |151,1 |120,8 |5,6 |328,5 |525,6 |854,1 |
|9 |51,0 |148,5 |118,8 |5,6 |323,9 |518,2 |842,1 ... |408 |1428,5 |1142,6 |44,8 |3080,5 |4928,5 |8009 ... = ЛТ1 + ЛТ2 + ЛТ3 + ЛТ4 + ЛТ5 + ЛТ6 + ЛТ7 + ЛТ8 + ЛТ9 = ... ... жалпы мөлшерінің аванстық шегерімі арқылы:
ЛТ = 8009 – 340,4 = 7668,6 мың тг.
Лизингтік есеп жарнасы:
7668,6 / 8 = 958,5 мың ... Ауыл ... ... ... дамыту мен жетілдіру.
Кәсіпкер өзіне қажетті құрылғыларды лизингке алу үшін ... ... ... ... ... Біріншіден, егер құрылғыларды лизингке алу
банктік несие есебінен сатып алуға ... ... ... ... ал
екіншіден, кәсіпкердің анктен несие алу үшін сенімді ... ... Осы ... ... ... жеткілікті түрде несиелік
тарихы жоқ және ... ... банк ... ... бас ... клиенттермен
қосымша тәуекелділіктерге бара отырып жұмыс істеу мүмкіндіктерінің ... ... ... ... бизнестің бір ... ... ... нарығында бүгінгі күні қалыптасып
отырған жағдайларды ескере ... біз ... ... ... үшін ... ... ... бөліп қарастыруды ұсынамыз.
Яғни, осы ұсынылатын механизмді қолдану арқылы лизингтік ... ... ... бір ... қол жеткізуі мүмкін. Ол үшін ең
алдымен лизингтік ... ... ... бір ... ... ... Оны төмендегі суреттен көреуге болады.
Кесте 17 – Лизингтік қызметтер нарығының сегменттері.
|I-белгі | ... |
| ... ... | |
| ... ... | ... ... | ... ... ... ... | ... ... |
|Сегмент ... | ... ... |
|Сегмент N3-ірі | ... ... ... ... ... ... бір ... ретінде лизингтік
келісімдердің алынуына, оның осы сегменттегі ... ... ал ... ... ... ... ... алынуына,
олардың сұраныстарының сипатын анықтайтындығы әсер етті.
Еді осы суретте көрсетілген лизингке алушы тұлғалардың әрбір типіне
неғұрлым ... ... ... III – ... Қазақстан Республикасының елбасы Н.Ә.
Назарбаев ҚР-ң Үкіметіне және ҚР ҰБ-не индустриялық саясат шеңберінде
приоритеттік ... бар ... ... анықтауды және оларды қаржыландыру
механизімін дамытуды тапсырғаны ... ... ... ... ... ... саяси, әлеуметтік сұрақтарды шешуде
шағын бизнестің ерекше рөл атқаратындығы ... ... ... ... ... ... күші бола ... халықты жұмыспен қамту
деңгейін қамтамасыз етеді және қоғам тұрақтылығының ... – орта ... көзі ... ... осы ... кәсіпкерліктің дамуына әсер ететін факторлардың бірі
сәйкес қаржылық қызметтер ... ... ... ... ... ... үшін маңызды мәселелердің бірі қосымша ақша қаражаттарының
көзін ... ... ... ... Ал 2003 ... қараша
айындағыдеректер бойынша банктік сектордан шағын бизнеске бөлініп отырған
ақша қаражаттары жалпы экономикаға бөлінген несиелердің 22,7 ... ... ... Оны төмендегі кестеден көруге болады.
Кесте 18 – Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне коммерциялық ... ... (млн, ... |12. 99 |12. 00 |12. 01 |12. 02 |12. 03 ... |Б |В |Г |Д |Е ... ... |148830 |276218 |489417 |672407 |924283 ... | | | | | ... ... |39857 |74222 |121954 |146515 |210623 ... |Б |В |Г |Д |Е |
| ... ... |20423 |40115 |60153 |63048 |80943 ... мерзімді |19434 |34107 |61801 |83467 |120718 ... ... ... ... ... бес ... ... шағын кәсіпкерлікке бөлінген несиелер 19 пайызға ұлғайғанымен,
оның жалпы экономикадағы ... ... ... өте ... ... ... несие алу үшін клиенттерге қойылатын талаптардың қатаңдығы шағын
кәсіпорындардың негізгі өндірісін техникалық ... ... ... ... ... ... күні шағын кәсіпкерліктің
пайдаланып отырған құрылғыларының көбі техникалық және моральдік жағынан ... ... тән ... ... бірі – ... ... күрделі қаржылық салымдардың неғұрлым тәуекелділі жоғары түрі
болып табылатындығы. Оның себептеріне төмендегілерді жатқызуға болады:
1. Шағын кәсіпорындардың көбісінің ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарда біліктілігі жоғары мамандардың аздылығы немесе
жоқтығы,
3. Қарызға алынған ... өз ... ... ... ... мүмкіндіктерінің жоқтығы.
Осы себептерге сәйкес шағын бизнеспен жұмыс істеуге шешім ... ... ... ... ... Көптеген экономикалық жәнеқаржылық ақпараттарды талдаудағы және шағын
кәсіпорындардың (әсіресе роционалдық) осы ақпараттарды берудегі кәсіби
деңгейлерінің төменділігі,
2. Шағын ... ... ... көп ... ... ... тәуекелділігінің жоғарылығы шағын
кәсіпорындар үшін банктерден ... ... ... мен ... ... ... ... қатынастар осындай тығырықтан шығудың бір жолы ... ... ... ... ... ... беру үшін қажетті
қамтамасыз ету мөлшеріне ... ... ... ... ... түрде төмен.
Бүгінгі күні лизингтік компаниялар шағын бизнес сегментін игеруге
неғұрлым көбірек ұмтылулары ... Ол үшін ... ... ... ... мен қамтамасыз етілетін перспективті инвестициялық
жобаларды таңдаудың тиімді ... құру ... ... кәсіпкерлер
сегментіне тән тәуекелділіктерді төмендетуге мүмкіндіктері болуы керек.
Міне осы стратегия осы ... ... бір ... қол ... ... ... ойымызша, шағын кәсіпкерлер сегментімен ... ... ... ... бірі ... жобаларды
таңдаудың тиімді механизімінің болуы. Осы жерде ең ... осы ... мен ... ... ... ... бір ... өмірлік
қабілеттілігі жоқ жобаларды қаржылндыру арқылы тәуекелділікті жоғарылытуға
жол бермеуді, ал екінші жағынан өте ... ... қою ... ... тым ... сұрыпталуын болдырмауды ескеру қажет. Бұл жерде
лизингтік компанияның лизингтік ... ... ... үшін қаралатын
жобалар санын тәуекелділіктерді жоғарылатпай көбейтуге, яғни көрсетілген
екі талапты біріктіруге мүмкіндіктері ... ... ... ... бір ... ... қатынастарға әртүрлі
ұйымдарды тарту арқылы қаржыландырудың көптеген схемаларын құру. ... ... ... ... ... мемлекеттік органдарды немесе
өмірлік қабілеттілігі неғұрлым жоғары ... ... өте ... бар. ... қазіргі кезде мемлекет экономиканың кейбір нақты
салаларын дамытуға үлкен қызығушулық танытып отыр.
Сонымен бірге, лизингтік компаниялар құрылғыларды ... ... ... ... өз тәуекелділіктерін төмендете алады. ... ... өз ... тән емес ... де ... жартылай алуы
мүмкін. Ол үшін лизингтік компания лизингтік келісімді бекіту үшін қажетті
көптеген экономикалық және ... ... ... жүргізу жұмыстарын
өзі жүргізуі қажет. Себебі, біз жоғарыда айтып өткеніміздей көптегн ... ... ... беру үшін біліктілігі жоғары мамандар
аз немесе мүлдем жоқ. Бірақ осындай ... ... ... ... ... компания үшін де қымбатқа түсетіні белгілі. ... ... өз ... ... үшін ... ... ... мен бағыттарын үнемі қадағалап отыруы қажет. ... ... ... бір ... ... және сол құрылғыларды ... ... ... ... ... ... ... өндіруші шаруашылықтардың басты мақсаты – сапасы кондицияға
жеткізілген, аудандастырылған, жергілікті ауа ... ... ... сәйкес жоғары репродукциялы тұқымын қажетті ... ... үшін ... ... материалдық – техникалық базасы берік
болуы тиіс, дәнді дақылдар өсіру агротехнологиясы ұсыныстарға сәйкес болуы
керек. ... ... ... ... ... және аурулармен
зиянкестерге ... ... ... ұйымдастыру өнімділікті арттырып,
өндірілген тұқымның сапасын жақсартады.
Әрине жоғарыдағы айтылған ... өз ... ... ... ... мүмкін болмай отыр. Біріншіден, шаруашылықтардың
көбісінің материалдық – ... ... және ... ... ... егіс ... бұзылған, керекті минералды тыңайтқыштармен өздерін
қажетті мөлшерде қамтамасыз етуге көбісінің мүмкіншіліктері жоқ.
РМК «Қарабау» ...... ... ... ... зерделей отырып төмендегідей қорытындылар мен ұсыныстар ... ... ... ... астық өндіру болып табылады.
Астықтың өнімділігі жылдан жылға төментеуде. Оған себеп, ... ... ... ... ... ... ... өте нашар.
Техникалары ескі егін егу мен оны ... ... ... аяқтай
алмайды, өйткені ескі техникалар бұзылады, сынады және оларға жөндеу
жұмыстары ... ... және ... өнім ... кері ... және бір ... уақыттағы жұмыс көлемі де нормасынан әлде қайда
асып түседі.
Сонымен қатар РМК ... ...... ... қаржылық
нәтижесі орташа деңгейді құрайды. Мұның негізі себебі, ... ... ... ... ... ... яғни ... төмен болуы
есебінен болып отыр.
Шаруашылықта білікті мамандардың саны өте аз, олардың еңбек ақы ... ... ... оны ... ... Жартысын ақшалай, ал жартысын
натуралды тауар ... ... ол өз ... ... жұмысқа деген
ынтасын төмендетеді.
Егін егу технологиясы бір қалыпты, тек егін егу және ... ... ... ... ... әсер етеді (жауын шашын т.б.) жоғарыдағы
жағдайларды қоса алғанда.
РМК «Қарабау» элита – тұқым ... ... ... ... ... ... негізгі қорлардың түсімінен шыққанының үлесі артып
жатыр, жалпы айтқанда еескіруі ... тұр. ... ескі ... ... мерзімінен асып кеткен, сол ... ... ... ... оның ... бір жолы ... ... арқылы иемдену.
Егер банктен несие алып техниканы алатын болсақ ол бізге ... ... алу ... тым ... оны ... мерзімнің ішінде қайтаруға
шаруашылықтың жағдайы жетпейді және пайыз мөлшерлемесі өте ... ... алу онда ... ұзақ ... ... ... ... орташа деңгейді
қамтиды.
Ал лизингке алынған техниканы төлеу ол ... бір рет ... ... ... ... өнімнің сапасына оң әсерін тигізеді,
өйткені қазіргі жаңа маркалы техникалар екі үш ескі ... ... өзі ... әрі ... үшін де шаруашылық үшін де өте қолайлы.
Дегенмен шаруаларымыз ауыл шаруашылығында ... ... ... ... бәсекелестік заманында табысты еңбек етудің ... ... ... ... ... элита – тұқымын егіп,
өнімділікті арттыру жолдарын іздестіруде.
Қорыта келе тұқым өндіру ... ... ... жүргізіп, ауыспалы егіс
жүйесін толық игерген, өсімдіктерді аурулармен зиянкестерден ... ... мән ... кезде ғана жоғары сапалы тұқым дайындап,
егістік алқаптан мол өнім жинап, табысқа қол жеткізе аламыз.
Қолданылған ... ... Ж.Қ. ... Н.М Тайбасарова Ж.Ж. Лизинг негіздері:
Оқу құралы – Астана. 2005 – 118 с ISBN ... М. ... ... потенциял және экономикалық өсім
//экономист, 2000 ж. №6. ... ... РК «О ... ... от 5 июля 2004 ... ... РК «Об ... инвестициях» от 28 декабря 1994 года (с
изменениями)
5. Кожемяков А. ... в ... и ... ... ... – М, №7. 1999 ... Қазақстан Республикасының Қаржы лизингсі туралы заңы.
7. Заң және заман. ... Ж. ... ... 2003 ж ... ... және ... ... //Л.Б. Айманова, Ж.З. Оралбаева//Қаржылық
лизинг және экономиканың нақты секторы//2003 ж №4
9. Киселев А.П. «Қазіргі ... ... және ... ... МБРА 1995 ж ... ... ... сайта. Проект по развитию лизинга в ... Л. ... ... и особенноити современного междунородного
лизинга// Предприниматель и право, 2004 г №23 ... ... ... ... ... ... ... 12
13. С. Глазьев. «Инвестициялық дағдарыстың ... ... ... 2000 ж, №11. ... ... В. « ... ... ставки, выгодные условия, плюс
миллион ... ... – 7 мая 2003 ... Материалы официального сайта АО «КазАгроФинанс» http//www.kaf.kz
16. Материалы ... ... АО ... ... официального сайта АО «АльянсБанк» http//www.olf.kz
18. Материалы официального сайта АО «АстанаФинанс» ... ... ... ... ОАО « АгроМашХолдинг» http//www.of.kz
20. Материалы официального сайта «АТФБанк» http//www.atfbank.kz
21. Материалы официального сайта «БанкТуранАлем» http//www.bta.kz
22. Материалы официального сайта ТОО ... ... 12 лет ... казахстана://итоги и перспективы. Астана 2004
г Саясат №2
24. Наличие тракторов, ... ... и ... ... ... в ... и средних крестьянских
хозяйствах РК сер 3
25. «Национальный Банк» РК http//www.natonalbank.kz
26. «Национальное ... ... РК ... А. Сайденов «Операция лизинга» газета «Казахстанская правда» №209-
210 от 28.09.2003 г. Сер 6
28. Сүндетұлы Ж. ... Ж. ... ... болжау
және жоспарлау. Оқу құралы Сүндетұлы Ж. Көмекбаева Ж. Алматы, «Ғылым»
ғылыми баспа орталығы 2002 ж ... ... Ж. ... устойяивого развития сельскохозяйственного
производства.//экономика и статистика // 2004 г №2. ... ... об ... в ... ... сер 8 ... 2004 г
31. Янчибаев Б. Управление аграрной ... в ... ... к
рыночным отношениям: принципы и напровления //экономика и ... ... 2 – ... ... ... ... мен ... |2003 жыл |2004 жыл |2005 жыл ... +, - ... | | | | |
| |мың, тг | |мың, тг| |
| | |% | |% |
| |А |Б |С |Д |
|1 ... ц | | | |
| ... |32884 |27008 |24325 |
| |Көп ... шөп |13741 |9165 |12205 |
| ... |1779 |1500 |621 |
|2 ... ... тг | | | |
| ... |1530 |1336 |1513 |
| |Көп ... шөп |7200 |7212 |16609 |
| ... |1727 |1381 |2086 |
|3 |1 ц ... ... ... тг | | | |
| ... |1347 |1309 |1479 |
| |Көп ... шөп |6700 |7200 |16509 |
| ... |1718 |1320 |2036 |
|4 ... ... ... ... ... ... | | | |
| ... |44294 |37244 |35976 |
| |Көп ... шөп |92064 |65988 |201492 |
| ... |3056 |1980 |1264 |
|5 ... ... мың/тг | | | |
| ... |50312 |38082 |36803 |
| |Көп ... шөп |98935 |66097 |202712 |
| ... |3072 |2071 |1295 |
|6 ... ... ... мың/тг | | | |
| ... |6018 |838 |827 |
| |Көп ... шөп |6871 |109 |1220 |
| |А |Б |С |Д |
| ... |16 |91 |31 |
|7 ... (%) | | | |
| ... |13,5 |2,5 |2,4 |
| |Көп ... шөп |7,4 |0,1 |0,6 |
| ... |0,5 |4,3 |2,3 ... 3 – Негізгі өндірістік ... ... ... ... |2003 жыл |2004 жыл |2005 ... ... | | | ... өнім құны ... |63417 |126113 |127020 ... жылдық негізгі қорлар құны |мың/тг |52962 |52362 |50931 ... ... ... саны ... |172 |189 |153 ... ауыл ... жерлері |га |7266 |7266 |7266 ... ... |+ 12905 |+ 1038 |+ 2079 ... ... |тг |1,19 |2,4 |2,5 ... сиымдылығы |тг |0,83 |0,41 |0,40 ... ... ... |307,9 |277,04 |332,8 ... ... ету ... |7,3 |7,2 |7,0 |
|1 ... ... жылдық келеді; | | | | ... өнім | | | | |
| |тг |368703 |667264 |830196 ... ... |тг |307918 |277047 |332882 ... |тг |75029 |5492 |13588 |
|1 га ауыл ... ... келеді; | | | | ... өнім | | | | |
| |тг |8727 |17356 |17481 ... ... |тг |7289 |7206 |7009 ... |тг |1776 |142 |286 ... 4 – ... ... ... есеп мөлшері (мың, тг)
|Жылдар |АА |ПМ |ЛС |ҚҚ ... |ҚҚС |ЛТ |
|1 |51,0 |168,9 |135,1 |5,6 |360,6 |576,9 |937,5 |
|2 |51,0 |166,4 |133,1 |5,6 |356,1 |569,7 |925,8 |
|3 |51,0 |163,8 |131,1 |5,6 | 351,5 |562,4 |913,9 |
|4 |51,0 |161,3 |129,0 |5,6 |346,9 |555,0 |901,9 |
|5 |51,0 |158,7 |126,9 |5,6 |342,2 |547,5 |889,7 |
|6 |51,0 |156,2 |124,9 |5,6 |337,7 |540,3 |878 |
|7 |51,0 |153,6 |122,9 |5,6 |333,1 |532,9 |866 |
|8 |51,0 |151,1 |120,8 |5,6 |328,5 |525,6 |854,1 |
|9 |51,0 |148,5 |118,8 |5,6 |323,9 |518,2 |842,1 ... |408 |1428,5 |1142,6 |44,8 |3080,5 |4928,5 |8009 ... ... ... ... төрағасы және комиссия
мүшелері.
Менің ... ... ... ауыл ... ... үшін РМК ... элиталы тұқым шаруашылығында лизингті ... ... ауыл ... ... ... ... болу
себептерінің бірі олардың техникамен жабдықталу деңгейінің төмендігі, оның
әсері технологиялық жұмыстардың және де ... ... ... алып ... ауыл шаруашылық тиімділігін көтеру жолдарының бірі ретінде
техниканы лизингке алу, менің жұмысымның мақсаты.
«Қарабау» мемлекеттік қазыналық ... ... ... ... ... ... саласында қызмет етеді. Бидайдың, жоңышқа және мақсарының
элита ... ... өз ... ... ... мен ... ... шаруашылыққа элита тұқым ретінде егуге таратады.
Шаруашылықтың орналасқан жері О.Қ.О Қазығұрт ауданынан он сегіз шақырым
жерде Қарабау елді мекенінде ... ... ... бағыты астық өндіру болып табылады.
Шаруашылықтың мақсаты – осы элита тұқымының құрып кетпеуіне жол бермей, ... ... ... ... ... мемлекеттік қазыналық элита – тұқым шаруашылық қызметінің
мақсаты пайда табу және оны өз дамуына, ... ... ... ... ... ... ... өндіруші шаруашылықтың басты мақсаты – сапасы кондицияға
жеткізілген, аудандастырылған, ... ауа – ... ... ... ... ... репродукциялы тұқымын қажетті мөлшерде
дайындау. Бұл үшін жекелеген агроқұрылымдардың материалдық – ... ... ... ... ... ... негізделген ауыспалы егіс
жүйесі дәнді дақылдар ... ... ... ... ... ... уақытылы себу, тыңайтқыштар ... және ... ... ... ... ... ... арттырып,
өндірілген тұқымның сапасын жақсартады.
Шаруашылықтың басты маманданған ... ... ... болып табылады,
сондықтан кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесі алынған пайда сомасы және
рентабельділік деңгейімен ... ... ... ең ... ... ... қаржылық нәтижесінің мәліметтері 1 кестеде бейнеленген.
Кесте мәліметтері бойынша шаруашылықтың қаржылық нәтижесі жылдан жылға
төмендеп бара ... ... тұр. Ауыл ... ... ... ... рентабельділік деңгейі, 2005 жылы 2004 ... ... ... ... ... ... 11 мың, ... ал
рентабелділік деңгейі 0,1 % -ға төмендеген. Мұның негізгі себебі өткізілген
өнімнің көлемі төмендеуінен болып отыр және пайда есебінің яғни ... ... ... ... ... шаруашылығында өнімдерді өндіруді ұлғайту және өндірісті тиімді
ету үшін сәйкес қорлар қажет, шаруашылықтың қорларының ... мен ... ... бейнеленген.
Кесте мәліметтеріне қарап негізгі қорлардың жылдан жылға тозуы көрініп
тұр. Мысалыға, ғимараттар 2005 жылды 2004 жылмен ... 684 ... ... отыр, сол сияқты машиналар мен жабдықтар көлемі де 2005 жылды
2004 жылмен ... 4155 мың ... ... ... ... есбебі
негізгі қорлардың ескіруі болып табылады.
Шаруашылықта негізгі қорлары жылдан жылға ескіруде олардың ... ... ... ... ... жыл ... жөндеу жұмыстары жасалады бірақ
ол өз кезегінде үлкен қаражатты қажет етеді.
Шаруашылықта өнімнің сапалы болуына кері ... ... ... ... ... ... өйткені уақытысында егін жинау себу
жұмыстары уақытылы аяқталмайды және ... ... кері ... ... ... ...... қорлар болып табылады.
Ал осы негізгі қорлардың пайдалану экономикалық тиімділігінің негізгі
көрсеткіштері қор ... қор ... ... ... және ... ... болып табылады.
Шаруашылықтың негізгі өндірістік қорларын пайдаланудың экономикалық
тиімділігі 3 кестеде бейнеленген.
Ауыл шаруашылығында қор қайтарымы дәрежесіне өндірілген өнім ... ... ... әсер ... ... ... ... қорлар ескірген және жылдан жылға төмендеуде, себебі негізгі ... ... ... және ... себеп болып отыр. Оларды жөндеу
жұмыстары көп ... және ... ... ... Оны ... жөндеу
жұмыстары жүргізіледі бірақ ол оң нәтижені бермейді.
Шаруашылықта ... ... ... ... ... оған
кеткен қаражатты ескеріп, оған оңтайлы шешім лизинг болып табылады.
Қазіргі кезде лизингке алынып жатқан жаңа ... ескі ... екі үш есе ... ... атқарады. Ол өз кезегінде уақытылы
жұмыстың аяқталуына, өнім сапасына және ... ... оңды әсер ... ... ... ... ынтасы да арта
түседі.
Лизингтік төлемнің жалпы есеп ... 4 ... ... ... ... ... сондықтан олар техниканы қолиа қол
сатып алуға қарағанда лизингке алу ... ... ... ... банк ... да алуға болады, бірақ
шаруашылық үшін ол тиімсіз, өйткені үлкен көлемде несие алу мерзімі ... оған ... ... ... ... ... ... келмейді
сондықтан да шаруашылық ең тиімді жолды іздестіріп шешімін ... ... ... алу ... ... ... алынған техника ұзақ мерзімде және төлеу мерзімі ... ... ... ... ... несие алудан бірден бір артықшылығы, лизингке ... ... ... ... тозуы лизингберушінің
міндеттемесінде болады және ... ... ... бейін техника
лизингберушінің мүлкі болып табылады.
Екі ара ... ... ... шарт ... және сол ... ... ... шеңберінде жүргізіледі. Келісім шартта
келісілмеген жағдай туатын ... оған ... ... өз ... жауап
береді.
Сонымен қатар экономиканың аграрлық секторы дамуына әлі де шешімі
табылмаған ... ... олар ... ауыл шаруашылық өнімінің толық
қолданылмайтынын көрсетеді. Бұған ішкі және ... ... ... ... өндірістің дамуын басқару бойынша дәрежесін анықтау арқылы
болады. Олардың бірі орталықтандыру ... мен ... ... ... ... тұтастай емес кейде мүлдем есепке алынбайды.
Аграрлық секторда жаңа техникалар мен технологияларды ... ... ... ... ... ... ... қатарына ауыл шаруашылығына (ауыл шаруашылық
машина жасау, минералды тыңайтқыштар, ауыл ... ... ... ... дайындау, сақтау және қайта өндіру салалары) ... ... ... ... ... қатынастарын, бәсекелестік
дәрежесін ескере отырып өнімді сату нарықтарының жағдайы ауыл шаруашылығына
көрсетілетін ... ... ... мен ... ... ... ... ауыл шаруашылық өндірісінің ұйымдасқан шаруашылық
өзара ... ішкі ... ... ... Бұл ... шаруашылық формалары, инвестициялық саясат, ... ... мен ... ... дамуы, жұмыс бастылықтың
құрылымы, өндірісті басқару әдістері және ... ... ... ... ... ... ... жүргізіп, ауыспалы
егіс жүйесін толық игерген, өсімдік аурулары мен ... ... ... мән беру ... және де ... ... ... қазіргі заманғы стандартталған жаңа болған жағдайда ғана
жоғары сапалы тұқым дайындап, егістік алқаптан мол өнім жинап, ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Казагрофинанс» акционерлік қоғамының қаржы лизингін талдау57 бет
«Лизинг- инвестицияның қысқа мерзімді қаржыландырудың әдісі ретінде»22 бет
Инвестициялаудың ең қауіпсіз түрі - Лизинг27 бет
Коммерциялық банктің лизингтік қызметі, оның инвестициялық тәжірибесі формаларының бірі ретінде86 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары28 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары туралы81 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік операцияларының теорилық негізі49 бет
Коммерциялық банктердің лизингтік қызметінің тиімділігі89 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі лизинг операциялары49 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі лизинг операцияларын дамыту жолдары39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь