Қазақстан Республикасы туралы жалпы мағлұмат

Қазақстан Республикасы
Мемлекеттiк құрылысы
Табиғаты
        
        Қазақстан Республикасы туралы жалпы мағлұмат
| ... ...... ... мемлекет. Құрлықтың орталық
бөлiгiнде орналасқан. Республика жерi батыстан ... 3000 ... ... 1600 км-ге созылған. Коңыржай белдеудiң негiзiнен
орталық және оңтүстік ендiктерiн, ал қиыр ... ... ... қамтиды. Солтүстігінде Ресей ... (ұз. 6467 ... ... (380 км), ... (2300 км) және ... ... ... шығысында Қытаймен (1460 км) шектеседi, батысында
Каспий т. (600 км) орналасқан. Жер аумағы 2724,9 мың км2. ... 15 ... ... ... жуығы немесе 60%-дайын ... ... 131 ұлт пен ... өкiлдерi тұрады. Астанасы — Астана қаласы.
Әкiмшілік жағынан 14 облыстан және республикалық маңызы бар 2 ... Одан ... ... 85 ... 160 ... 176 кент, 2237 ауылдық
округке бiрiккен 7719 ауылдық елдi ... бар (2003; ... ... тiлi — ... тiлi. ... валютасы — теңге, 1993 жылы 15
қарашада енгiзiлген.
Мемлекеттiк құрылысы. Қазақстан — 1995 жылғы 30 ... ... ... ... ... — өзiн демократиялық, зайырлы,
құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретiнде ... ...... ... ... бiртұтас мемлекет.
Республиканың ең жоғарғы өкiлдi ...... Ол ... ... ... ... асырады. Парламент тұрақты жұмыс iстейтiн екi
Палатадан: Сенаттан және ... ... ... әр ... ... ... бар 2 ... екi адамнан сайланады. Сенаттың 7
депутатын Парламент ... ... ... ... ... республиканың әкiмшілік-аумақтық бөлiнiсi ескерiле
отырып құрылған, сайлаушылар саны шамамен тең ... бiр ... ... округтары бойынша сайланатын алпыс жетi депутаттан және партиялық
тiзiм бойынша сайланатын 10 ... ... ... Үкiметтi
Конституцияда белгiленген тәртiппен құрады. Тағайындалғаннан кейiнгi он күн
мерзiм iшiнде Премьер-Министр Үкiметтiң ... мен ... ... ... ұсыныс енгiзедi. Қазақстан ... ... жетi ... ... ... ... алты жылға
созылады. Конституциялық ... ... ... ... ... Республикасында сот төрелiгiн тек сот қана жүзеге
асырады. Ол заңмен құрылған Қазақстан ... Жоғ. Соты ... ... ... болып табылады. Жергiлiктi мемл. басқаруды
тиiстi аумақтағы iстiң жай-күйiне ... ... ... ... ... органдар (әкiмдiк) жүзеге асырады.
Қарулы Күштерi. Қазақстан Республикасының әскери құрылымы әскери басқару
органдарын, Қарулы Күштердiң ... ... ... тыл, ... оқу
орындары мен ғыл. мекемелердi қамтиды. Соғыс уақытында құрамына қорғаныс
мин-не қарайтын әскер ... ... Iшкi ... ... iшкi ... ... комитетiнiң шекара қызметi және басқа да әскерлерi,
респ. “Ұлан”, азаматтық және ... ... ... мен құру ... ҚР Қарулы Күштерiнiң басты мақсаты — елдiң егемендiгiн, аумағының
тұтастығын, экономикасын, ... ... мен ... ... ... ... немесе әскери қақтығыстар туғызудың алдын
алу, Қазақстанның орнықты дамуы үшiн қолайлы жағдай ... ... ... бейбiт кезеңде мынандай негiзгi мiндеттердi орындау
жүктелген: әскери күштi, ... ... ... етiп, ... мен әскерлердi ел iшiндегi қақтығыстарды, ... ... ... аумағының шегiнде туған кез келген заңсыз ... ... ... ... ... деңгейде ұстау; әуе кеңiстiгiн күзету,
сондай-ақ, мемл. шекараның жедел-стратег. тұрғыда маңызды өңiрлерiн ... ... ... ... ... кез ... ауданында жағдайды
тұрақтандыру жөнiндегi батыл iс-қимылға әзiр ... ... ... ... және өзге де ... ... Бұл мiндеттердi
орындауды Қарулы Күштер ҚР-ның басқа да әскерлерi мен әскери құрылымдарымен
өзара тығыз iс-қимылда жүзеге асырады. Бұл ... ҚР ... ... шекара қызметiне құрлықта, теңiзде, көлдерде және өзге де су
айдындарында мемл. шекараны ... мен ... ... ... қару мен ... ... ... күреске қатысу жүктеледi. ҚР
Үкiметiнiң 2000 ж. 23 ... ғ1579 ... ... ... Оңтүстік,
Батыс, Шығыс, Орталық әскери округтерi құрылған. ... ... ... жер ... ... ... Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда
облыстары кiредi. Округтiң орт. ... ... ... ... әскери округi
қорғайтын жер аумағына: Шығыс Қазақстан, Павлодар облыстары кiредi.
Округтiң ... ... ... ... ... әскери округiнiң қорғайтын
аумағына: Ақтөбе, ... ... ... ... ... ... орт. штабы Ақтөбе қаласында. Қазақстанның ... ... ... ... ... ... штаб — ... қаласында.
Қазақстанның геосаяси жағдайы үлкен өзгерiстерге (экстремизм, шекараға ... ... ... ... ... ядр. ... пайда болуы,
т.б.) ұшырауда. Осыған байланысты ҚР Қарулы Күштерiнiң әскери ... ... ... ... жасалған (1999 — 2005) қорғаныстық
сипатқа ғана ие. Ол әлемдегi және ... ... ... ... ... ... болмысы мен ... ... ... ... ... ... ... негiзгi ережелерiн нақтылайды және шабуыл жасалған ... ... ... ұжымдық әскери қауiпсiздiктi қамтамасыз ету
жөнiндегi одақтас мемлекеттермен бiрлескен ... ... ... ... ... ... Едiл өз. алабынан
шығысында Алтай тауы шыңдарына дейiн, солт-нде Батыс Сiбiр жазығынан (Солт.
Қазақстан жазығы) оңт-нде Тянь-Шань ... ... ... ... ... ... ... мен Азия елдерi арасындағы қарым-
қатынастың ... ... ... ... ... т.б.) ... қазiргi Қазақстан аумағындағы жер арқылы өткен. ... ... ... ... ... ... ... деректер өте
ерте кезден белгiлi болған. Мысалы, Геродот (б.з.б. 5 ғ.) ... ... ... ... өңiр ... және оны ... баяндаған. Птолемей (б.з. 2 ғ.) өз ... ... Жем ... және Сырдария (Jаxаrtеs) өзендерi туралы мәлiметтер
келтiрген. 9 — 10 ғ-ларда араб ... Арал т-не ... ... ... ... және гректердiң Әмудария мен Сырдария ... ... ... ... ... терiске шығарып, Арал т-не құятынын
анықтаған. Арабтардың сол кездегi деректерiнде Жайық, Жем, ... ... 13 ғ-да ... Италия саяхатшысы Плано Карпини және фламанд
саяхатшысы Виллем Рубрук бастап барған ... ... ... Қазақстан
аумағындағы шөл, шөлейт аймақтардың қысқаша сипаттамасын берген. Олар
өздерiнiң жеке бақылаулары негiзiнде ... ... ... алап ... ... геогр. мағлұматтарды жаңартып толықтырған және Алакөл,
Балқаш көлдерi, Тарбағатай, Жетiсу ... ... ... ... ... 15 — 17 ғасырлардағы Қазақстан туралы географиялық
мәлiметтер Ресей әдебиеттерiнде жинақтала бастаған. Бұл ... ... және оған ... ... ... “Большой чертеж” (“Үлкен
сызба”) картасында жүйеленген. 1627 ж. ... ... ... ... ... кiтабы”) атты еңбекте қазiргi республиканың батыс, оңт. және
орт. бөлiктерiнiң бiршама жерлерiне нақтылы сипаттама берiлген. 17 ... ... және Орта Азия ... ... ... орыс
саяхатшыларының зерттеулерi жиiлей түскен. Олардың Жайық өз. сыртындағы
дала туралы ... ... ... всей ... безводной и
малопроходной каменной степи” (“Бүкiл жерi сусыз, өтуге қиын тастақты дала
сызбасы”) ... ... ... ... (1697). Бұл туынды С.Ремезов жазған
“Чертежная книга Сибири” (“Сiбiрдiң сызба кiтабы”) атты ... ... ... ... ... Мұнда Қазақстан аумағының көпшiлiк бөлiгi
қамтылған. 18 ғ-дыҢ 30-жылдарынан 19 ... ... ... ... ... отарлау үрдiсi оның аумағының геогр. ... мен ... ... ... ... Бұл кезеңде жаңа қосылған
аумақтарда орыс мемлекетi билiгiн ... және ... ... ... ... әскери және ғыл. экспедициялар ұйымдастырылды.
Ертiс өзенінің бойында бекiнiстер салуға және ... ... ... ... ... ... және Оңт.-Шығыс
Қазақстанды тұңғыш топогр. картаға түсiру iсi жүргiзiлдi. Сонымен қатар
Қазақстанның ... ... мен Арал ... ... Сарысу, Шу
өзендерiнiң алаптарында картаға қарапайым түсiрулер iске ... ... ... бiр ... ... жеке ... ... масштабты карталары жасалса, екiншi жағынан, табиғат ерекшелiктерi
туралы ғыл. ... ... ... ... ... ... ғыл.
еңбек П.И. Рычковтың 1762 ж. ... ... ... (“Орынбор
топографиясы”) атты кiтабы болды. Қазақстанның геогр. зерттелу ... — 74 ... ... ... ... орын алды. Ресейдiң Ғылым
және көркемөнер академиясының академиктерi мен адъюнктерi ... ... ... ... ... ... Маңғыстау түбегiн, Ырғыз бен
Торғай өзендерiнiң алабын, Есiл даласын, Ертiс маңы ойпатын, Кендi Алтайды
және ... ... ... ... ж. экспедициялық ... ... ... ... ... ... ... тарихы”) атты 3 томдық еңбек жарияланды. Оның 1-бөлiмiнде ... ... ... ... сипаттама берiлдi.
19 ғ-дың 1-жартысында қазiргi Қазақстан аумағын зерттеушi ... ... 1827 ... 1872 ... дейiнгi аралықта Г.С. Карелин өлкенi
картаға түсiрумен бiрге әр түрлi аймақтардың (Каспий т. ... ... ... Алатауы тауларының) жануарлар мен өсiмдiктер дүниесiнен
коллекциялар жинады. Атақты немiс ғалымы А.Гумбольдт өзiнiң ... ... (1829) ... ... ... (“Орталық Азия”) деген
көлемдi еңбегiн шығарды. 19 ғ-дың 30-жылдарына дейiн ... ... ... ... А.И. ... ... ... или
киргиз-кайсацких орд и степей” (“Қырғыз-қазақ не қырғыз-қайсақ ордасы ... ... ... кiтабында (1832) қорытындыланды. Бұл кiтап
Қазақстанның жерi ... ... ... ... ... ... болды.
1840—50 ж. аралығында Шығыс, Оңт.-Шығыс және Орт. Қазақстан ... ... Л.И. ... ... ... Ол ... ... Балқаш—Алакөл
ойысының шығыс бөлiгiне физ.-геогр. сипаттама бердi. 19 ғ-дың орта шенiнде
Арал (А.И. Бутаков) және ... (К.М. Бэр, Н.А. ... ... ... ... 1857 ж. ... атырабына императорлық Санкт-Петербург
ҒА-сы ұйымдастырған экспедицияға И.Г. Борщов пен Н.А. ... ... ... ... ... ... өте зор болды.
Экспедиция жүмысының ... Бат. ... жер бетi, ... ... ... және фаунасы туралы нақты деректер кеңейдi.
Борщов “Материалы для ботанической ... ... ... ... ... ... географиясына арналған деректер”) ... ... Бат. ... ... ... ж. П.П. Семенов (Семенов-Тян-Шанский) Тянь-Шань тауына ... ... ... Ол бұл ... ... қорытындысында таулы
өлкенiң орографиясына (таулы жер бедерi) жаңаша сипаттама берiп, тұңғыш ... тау ... ... П.П. ... бұл ... ашқан аса маңызды
жаңалықтарының бiрi — Орта Азиядан тау мұздықтарының табылуы. Ғалымның осы
жолғы еңбегi Орта Азия мен ... ... ... ... өлкелерiн
жан-жақты зерттеудiң ғыл. негiзiн жасағандығы болды.
19 ғ-дың ... ... ... мен Iле ... ... ұлы ... Уәлиханов зерттедi. Жетiсу және ... ... ... ... Балқаш к. мен Алакөлдiң пайда болу және қалыптасу
тарихының өте ... ... ... ... мен Солт. Тянь-Шань
тауын жануарлардың таралуына қарай биiк таулық белдеулерге бөлдi. Сонымен
бiрге осы зерттелген өңiрлердiң ... және ... ... ... 19 ғ-дың алғашқы жартысында кен байлықтарын iздеуге байланысты физ.-
геогр. сипаттағы бiрқатар жаңа деректер алынды. Әсiресе, Орт. Қазақстан ... ... және ... түбегiнiң геол. құрылысы, орографиясы
туралы нақтылы деректер ... 19 ... ... ... ... тарихи үрдiсi аяқталды. Соған орай кен байлықтары
пайдалануға, т. ж-дың салынуына және егiстiк жер ... ... көп ... бастады. Жалпы геогр. зерттеулермен бiрге ... ... ... ... т.б. ... ... ... 1865—79 ж. аралығында А.Татаринов Оңт. Қазақстаннан Ленгер,
Келтемашат, Боралдай, т.б. қоңыр ... кен ... ... ... ... ... кенiнiң ашылуына байланысты мұнда одан әрi барлау жұмыстары
жүргiзiлдi. Қазан төңкерiсiне дейiн Маңғыстау түбегiн ... ... ... — Н.И. ... ... ... атты ... автор түбектiң тектоникасы, стратиграфиясы туралы белгiлi болған
барлық деректердi тұжырымдады. 1865—79 ж. И.В. ... пен ... Арал ... ... Тянь-Шаньның солт-н, Балқаштың оңт-н,
Тарбағатайды зерттеп, Түркiстан аймағының алғашқы геол. картасын ... Онда ... Оңт. ... өңiрi ... И.В. ... Орта
Азияның физ. географиясы мен ... ... ... еңбегiн жазды (1886—1906). Ол сонымен бiрге 1887 ... ... ... зiлзаланың себебiн және зардаптарын зерттедi.
19 ... ... Сiбiр т. ж-н ... ... ... ... ... К.И. Богдановичтiң жалпы басшылығымен бiрнеше экспедициялық
зерттеу жүргiзiлдi. Осының ... ... және Орт. ... ... ... ... анықталып, бiрнеше көмiр кен ... т.б.) ... А.Н. ... Н.Н. Тихонович және С.И. Мироновтың
зерттеулерi нәтижесiнде Ембi мұнайлы ... ... ... ... ... жасалды, мұнайдың жер асты тұз күмбездерiмен
байланыстылығы анықталды. Қоныстандыру басқармасының Н.Г. Кассин, ... П.В. ... ... ... ... ... жер асты сулары туралы тұңғыш мәлiметтер бердi. Геол., топырақ
тану, ботан., т.б. экспедициялар өз ... ... ... ... және оның ерекшелiктерiнiң жалпы сипаттамасы туралы зерттеулер
жүргiздi. Мыс., ... ... ... ... ... ... ... жер бедерiнiң қалыптасу заңдылықтарын ашты және орогр.
құрылысының ... ... ... Оның Арал ... ... Қазақстан мен Орта Азиядағы қуаң өңiрлер жер бетiнiң өзгеруiне
эолдық факторлардың күштi әсер тигiзгенiн дәлелдедi. Д.Л. ... ... ... iрi масштабты гипсометриялық картасын жасады. М.В. Баярунас
Маңғыстаудың оңт-не жүргiзген ... ... ... ... ... ... Қарақия, Қауынды, т.б. тұйық ойыстарға ... ... ... Санаулы ғана арнаулы ... ... ... Л.С. Бергтiң еңбегi ерекше. Ол алғашқы болып Солт. ... жер ... ... ... ... ... ғ-дың 70-жылдарынан Қазақстан аумағында метеорол. бақылаулар жүргiзiлдi,
бiрақ мұнда метеорол. ст-лардың саны өте аз ... және ... ... бiркелкi болмады.
1898 — 99 ж. ... П.Г. ... және В.Д. ... Орыс ... Бат. Сiбiр ... ... ... және Орт.
Қазақстанның iрi көлдерiне зерттеу жүргiздi. 1899 — 1902 ж. аралығында ... т-нiң ... ... ... Арал т. туралы бұрынғы
түсiнiктер түбiрiмен өзгертiлдi. ... ... ... ойпатын жауып, шығыста
Балқаш к-не дейiн созылып жатқан ... Арал — ... ... болды деген
ұғым терiске шығарылды. Өз зерттеулерiнiң нәтижесiн Берг “Аральское море”
(“Арал ... ... (1908) ... Бұл еңбек өз
деректерiнiң нақтылығымен, ғыл. ... ... ... дейiн маңызын жойған жоқ. Осыдан кейiнгi жылдары Берг Балқаш к-н жан-
жақты зерттедi.
20 ғ-дың басында қазiргi Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... экспедицияларға топырақ
зерттеушiлер С.С. Неуструев, Л.И. Прасолов, А.И. Безсонов, т.б. ... ... ... ... ... және ... А.Н. Краснов
үлкен еңбек сiңiрдi. Оның экспедициясы ... ... ... Шу-Iле
тауларын, Iле өз. алабын, Iле Алатауын қамтыды. Ол ... бiрi ... ... ... онда ... саздақты, құмайтты, тастақты, сортаң
түрлерiнiң бар екендiгiн анықтады. Геоботан. ... ... ... ... ... ... ... ботан. және геогр.
зерттеулер жүргiздi. Ол бұл тау ... ... ... ... ашты. В.М. Савич Бат. Қазақстанда жүргiзген
геоботан. ... ... ... шөл және дала белдемiнiң ауыспалы
сипатта екендiгi туралы пiкiр айтты. 1908 ... ... ... И.М. ... 30 жыл бойы ... ... ... Ол өз ... әсiресе, өсiмдiк ассоциациясының жер
бедерiмен және топырақпен өзара қатынасын терең талдады.
19 ... соңы — 20 ... ... ... ... ... ... бөлiне
бастады. Iрi зоол. зерттеулердi Арал — Каспий экспедициялары жүргiздi.
Жаратылыс зерттеушiлердiң Петербург ... ... ... ... ... экспедиция ұйымдастырды және Каспий мен Арал ... ... бай ... ... Экспедицияның ихтиол.
коллекциясын зерттеу нәтижелерiне сүйенiп, К.Ф. ... жаңа ... ... мен Арал ... ... болған байланыстылық туралы пiкiрге
алғашқылардың бiрi ... өз ... ... ... А.М. ... ... ... жүргiзiлуiмен ерекшеленедi. ... и ... ... туркестанских животных”
(“Түркiстан жануарларының таулы және жазық ... ... ... ... (1873) Орта ... геогр. аудандастырудың негiзiн қалады (Оңт.
Қазақстанды қоса).
Қазақстанның орнитофаунасын ... ... ... Н.А. ... П.П.
Сушкин, В.Н. Бостанжогло. Бұл ғалымдар өздерiнiң тiкелей бақылаулары мен
бұрынғы ... ... ... ... кұстардың геогр.
таралуын жете түсiндiрдi. Сондай-ақ, олардың ... ... ... ... ... қамтылған. Северцов, Краснов, Берг,
Неуструев, ... ... ... кешендерiнiң әр түрлi
құраушылары аралығындағы байланыстылық ... ... ... ... ... ... көтерiлдi. Қазақстан аумағының
қазiргi физ.-геогр. бөлiнуiнiң негiзi Бергтiң “Опыт ... ... ... на ... и ... области” (“Сiбiр мен
Түркiстанды ландшафтық және ... ... бөлу ... (1913) ... Осы ... Берг ... ... негiзiнде
Қазақстан аумағын ландшафтылық белдемге және морфол. ... ... ... ... ... ... аумағы үшiн қазiрге дейiн
ғыл. маңызы күштi.
Қазақстан жерiнiң кеңестiк ... ... ... ... күштерiн
соц. негiзде дамыту мәселелерiмен тiкелей байланыстырылды. Өнеркәсiп пен а.
ш-ның ... ... ... ... ... ... iрi құрылысқа
байланысты геогр. ортаның элементтерi — жер қойнауы, топырақ ... ... ... т.б. ... ... Кен ... табу және ... мақсатында геол. барлау кеңiнен етек алды. Топырақ және ... ... ... ... жандандырылды. Жаңа қалалар мен
елдi мекендердiң пайда ... және одан әрi ... ... ... ... климаттық жағдайы зерттелдi, су қорларын
iздеу жұмыстары кең көлемде жүргiзiлдi. Дегенмен, республика жерiнiң ... ... әр ... әр ... болды. Бұл жағдай ең ... ... ... игерiлу қарқынына, ғыл. мекемелердiң
жұмыс көлемiне байланысты ... ... ... ... ... үшiн ... ... геогр. жағынан
жан-жақты зерттеле бастады. Зерттеу, әсiресе, 20 ғ-дың 20-жылдарының
ортасында ... ... ш-н ... құру және соц. экономиканың негiзiн
қалау ... кең өрiс ... Жеке ... ... ... және ... ғыл. ... ұйымдастырыла бастады.
Минералдық шикiзаттардың кеңiнен iздестiрiле ... ... ... ... ... геол. партиялардың және трестердiң
(Сiбiр к-тi, Орт. геол. ин-ттың Сiбiр ... ... ... ... және ... геол. барлау трестерi, Ауыр ... ... ... басқармасы, т.б.) саны көбейе түстi. 1926 ж. КСРО
ҒА жанында құрылған одақтас және автон. республикаларды зерттеушi ... ... жер ... ... жұмысын қолға алды. 1933 ж. Қазақ
гидрометеорол. басқармасы ұйымдастырылды. 1932 ж. КСРО ҒА-нда Қазақстанның
өндiргiш күштерiн зерттеуге ... ... өттi. Бұл ... ... ... ... жұмыстарының бастамасы болды. Сол
жылы КСРО ҒА-ның ... ... ... (1939 ж. КСРО ... ... ... басты мақсаты — елiмiздiң өнеркәсiбiне аса қажет кен
орындарын табу және ... ... ... Бұл бағытта В.К. Котульский
(Алтайда), В.П. Нехорошев, Н.Н. ... А.К. ... ... М.П. Русаков, Н.Г. ... Д.С. ... ... ... (Жем алабында), т.б. еңбек еттi. Кен орындарының
өнеркәсiптiк маңызын анықтай түсу үшiн ... ... ... (И.П. ... П.К. ... ... ... (А.А.
Козырев), Орт. Қазақстанда (Қ.Сәтбаев) геол. зерттеулер iске ... ... ... (Н.Л. ... ... ... ... Н.А. Копыловтың 1927 ж. шыққан “Материалы по
гипсометрии ... ... ... бойынша деректер”)
кiтабында Қазақстан геоморфологиясы туралы ... ... ... ... ... ... зерттеуде Түркiстан метеорол. ин-ты
елеулi үлес ... ... (1924) және ... (1925) климаттық
жағдайлары туралы еңбектер жарық көрдi. Республика ... ... ... ... [1927 ж. ... М.Д. ... пен В.Н.
Барсуктың “Климатический очерк Казахстана” (“Қазақстанның климаттық
очеркi”) еңбегi] жасалды.
Қазақстандағы ... ... ... зерттеу жұмысы ретiнде М.М.
Давыдовтың (1925) және Б.X. ... (1926) ... ... болады.
Бұлар Оңт. Қазақстан өңiрiнiң су шаруашылығы ... ... КСРО ... ... Қазақстан гидрографиясының жоспарлы ... ... осы ... ... ... ... ... экспедициялар
шықты. Бұлардың материалы бойынша 1928 ж. П.Н. ... ... ... ... ... ... ... және “Гидрометеорологический очерк ... ... ... ... ... шығарды. Шу, Талас,
Сырдария өзендерiнiң төм. ағысындағы көлдер зерттелдi.
КСРО Геогр. коғамының ... және ... ... Кiшi және ... өзендерiмен өтетiн лай тасқындардың себебiн анықтау мақсатында
зерттеу жұмыстарын ұйымдастыра ... ... және жер ... ... ... ... өңiрлерiнiң топырағын зерттеу кең өрiс
алды. Республика аумағы топырақ жамылғысының алғашқы ... ... (1922), К.Д. ... (1923) және Л.И. ... (1925) ... ... топырақ-өсiмдiк белдемдерiнiң сұлбасы жасалып жiктелдi.
Қостанай (В.И. Баранов), Орал (И.И. ... И.В. ... ... (М.И.
Рожанец) және Жетiсу (А.Мухли) облыстарының аумағына экспедициялар шықты.
КСРО ҒА-ның ... ... ... Үстiрттiң, Неуструев Каспий
ойпатының топырақ жамылғысын ... ... ... еңбектерiнде
(1928—30) бұл өңiрлердiң топырақ қабаттарының қалыптасу жағдайлары және
бұған байланысты өңiрдi физ.-геогр. ... ... ... ... ... де ... ... мақсаты белгiлендi. Бұлардың
алдына жайылымды, шабындықты және жыртуға жарамды жердi анықтау әрi ... беру ... ... ... жылдары геоботан. жұмыстың
көпшiлiгi Бат. Қазақстанда жүргiзiлдi (И.В. ... КСРО ... ... ... ... ... бұл өңiрдiң
өсiмдiгiн зерттеуге елеулi үлес қосты. Республиканың Жер Халкомы Семей және
Павлодар обл-тарына экспедициялар жiбердi. Бұл саладағы ... ... ... ... ... ... Ол өз еңбегiнде
өсiмдiк жамылғысы географиясын ... ... ... ... ... ... алғашқы сұлбасын ұсынды. Осы кезеңде
республика фаунасын зерттеуде Д.Н. ... В.Н. ... ... т.б. ... үлес ... тиiмдi де дұрыс орналастырудың маңыздылығы экономиканы қайта құру
жоспарын жасау кезiнде айқындала түстi. Алғашқы ... ... ... ... және а. ш-ның барлық салаларының тех.
базаларын жасау қарастырылды; ол үшiн ... ... ... және ... ... ... ... Бұл кезеңде (1928—40)
экспедициялық зерттеулер кең етек ... ... ... ғыл.-зерт.
мекемелерiнiң және жергiлiктi ғыл. кадрлардың көбеюiнiң ... ... ... ... ... ... қойылды. Геол. барлау
жұмыстары түстi және сирек металдар, көмiр, т.б. кен ... ... ... ... ... ... ... орындардың бiрiне шығарды.
Алтайдың, Орт. Қазақстанның кентастық кен орындарын және Тянь-Шань, Жетiсу
(Жоңғар) Алатауы, Арал маңы, Мұғалжар ... т.б. ... ... ... ... ... жүргiзiлдi.
Климаттық және гидрол. жұмыстар метеорол. және ... ... ... ... Су қорларын зерттеу өрiстедi. Өндiрiс
қажеттерiн өтеу және ... ... ... ... геогр.
жағдайларын анықтау үшiн кейбiр жеке алаптарға ... ... ... ... И.И. ... ... ... Орт.
Қазақстанды суландыру перспективасы, Б.К. Терлецкийдiң Балқаш-Алакөл алабы
жөнiнде, Солт. және Орт. ... ... ... су ... анықтамасы”
жинағының 13-томы, т.б. еңбектерi жарық ... Арал т. мен ... ... ... ... Iле ... Н.Н. Пальгов гляциол. бақылаулар
жүргiздi.
2-дүниежүз. соғыс ... ... ... ... ... бiршама
қысқарды, негiзiнен майдан мен тыл мұқтажын өтеу ғана ... ... ... ... ... ... Алматыға көшiрiлiп,
Топырақ тану және Ботаника ин-ттарымен және ... ... ... ... а. ш-н ... ... табу және ... Дәл геоморфол. карталар жасалды, су және топырақ жамылғысының
қорлары түбегейлi зерттелдi. Солардың ... ... ... ... ... ... Республика алғашқы рет табиғи мал азығының қоры
бойынша аудандастырылды (Л.Г. Соболев), ... ... ... ... (П.Н. Колосков) iрi қорытындылар шығарылды,
топырақты зерттеудiң геохим. тәсiлi ... (М.А. ... су ... ... ... ... жағдайларының бiрнеше карталары (Б.А.
Федорович, С.Л. Кушев) құрастырылды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... туралы очерктерiн жариялады. Осы
жылдары КСРО ҒА Қазақ бөлiмшесiнiң Геогр. секторын белгiлi ... ... ... Ол республика экономикасын мамандандыруды ... ... ... 5 ... ... бөлдi. Соғыстан кейiнгi жылдары
(1945 жылдан бастап) Қазақстандағы геогр. зерттеулерге баса көңiл бөлiндi.
Халық ш-н ... ... және одан әрi ... үшiн ... ресурстарды
көптеп табу және оларды шұғыл шаруашылыққа ... ... ... 1946 ... ҒА құрылды. Оның кұрамында бiрнеше экспедициялар ұйымдастырылып,
Арал т-ндегi Барсакелмес аралының, Балқаш к-нiң оңт-ндегi ... ... ... ... ... ... физ.-геогр. аудандастырудың
алғашқы сұлбасы құрастырылды (Н.Г. Рыбин, 1948). Бұрынғы жүргiзiлген
зерттеу материалдары ... ... ... ... ... сипаттама берiлген “Қазақстанның физика-географиялық очерктерi”
(1952) жарыққа шықты.
Қазақ КСР ҒА-ның Геогр. ин-ты ... ... ... одан ... ... ... Физика-географиялық сипаттама” (1950) жинақ
кiтабын шығарды. КСРО ҒА-ның ... ... ... ... ... жаңа ... кешендi экспедициялық зерттеулер ұйымдастырды. Осы
мақсатпен Торғайдың шикiзат қоры, Солт. және Орт. ... ... ... және ... ... ... Тянь-Шаньда биiк
таулық физ.-геогр. ст. құрылды. Республика жерiн геоморфол. ... ... ... ... iсi ... Жер ... ... бiрi — геол. ... ... ... ... ... ... ... геоморфол. карта табиғи аудандастыру мен
ландшафтын зерттеудiң негiзiне айналды.
Суландыру, орман алқаптарын ... тың және ... ... ... ... ... жеке аудандарының микроклиматы ... ... ... ... жел, ... ... жел эрозиясы,
топырақ борау, топырақ бетiнiң тоңдануы сияқты ... және ... ... ... Осы ... ... негiзiнде
“Қазақстан климаты” (1959) атты жинақ ... ... ... ... ... жете ... болады. Бұл жұмысты кейiннен КСРО ҒА-ның Көлтану ин-тына айналған
көлтану лаб. мен Қазақ КСР ҒА-ның геогр. секторының ... ... ... ... А.В. Шнитников қорытындылады. Көлдердiң физ.-
геогр. жағдайымен қоса олардың гидробиол. және ... ... да ... ... ... құрастырылды. Жер бетi суы ... ... тың және ... ... ... ... ... Бiрнеше iрi гидрол. кешендiк зерттеулер жүзеге асырылды және
бұлардың деректерi “Ресурсы поверхностных вод ... ... ... ... ... ... және ... жердi өңiрлерiнiң беткi ағын қоры”),
“Ресурсы поверхностных вод СССР” (“КСРО жер бетi ... ... ... ... зерттеген әр саланың ғыл. және өндiрiстiк мекемелердiң
қорытындылары көп томдық “Почвы ... ... ... ... топырағы”)
басылымында және бiрнеше жалпы шолулық карталарда жарияланды. Геоботан.
және ... ... ... ... ... ... ... аэротәсiлдер лаб. Солт. Қазақстанның табиғи жағдайын зерттеудiң
аэротәсiлiн белгiледi. Экон. география саласында Қазақстанның табиғатын,
халқын, экономикасын және ... ... ... ... ... М.Ш. ... К.Б. Ахмедова, т.б.), өндiргiш күштердi тиiмдi
орналастыруға, экон. аудандастыруға және экон. аудандарды ... ... ... ... ... және ... баға ... арналған жұмыстар (В.А. Адамчук, Б.Я. Двоскин, Е.Н.
Гладышева, С.Әбдiрахманов, т.б.) жарық көрдi. Республика жерiн ... ... ... және оның жеке ... ... ... Тың өлкесiнiң, Қарағанды, Қостанай, Солт. Қазақстан
облыстарының бiрнеше ландшафтылық ... ... ... кеңiнен етек алуына ландшафт танушы ғалымдардың бүкiлодақтық
6-кеңесiнiң (1963) Алматыда өтуi әсер еттi. Арал маңы мен ... ... ... ... ... ландшафтылық жағдайы
зерттелдi. Қаз.энциклоп. 5 том

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Сегнетоэлектриктер және пьезоэлектриктер туралы негізгі мағлұматтар."4 бет
Activ studio жалпы мағлұмат70 бет
Delphi ортасы туралы мағлұмат31 бет
Excel программасы туралы жалпы мағлұматтар10 бет
Excel программасы туралы мағлұматтар7 бет
MS DOS операциялық жүйесі туралы мағлұмат6 бет
MS Word туралы жалпы мағлұмат19 бет
Windows туралы жалпы мағлұматтар7 бет
Бауыр ауруларын зерттеудегі қысқаша тарихи мағлұмат3 бет
Бухгалтерлік есеп туралы жалпы мағлұмат10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь