Экономикалық дамудағы банкроттың рөлі

ЖОСПАР

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І БӨЛІМ. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУДАҒЫ БАНКРОТТЫҢ РӨЛІ ... ... .5
I.I Банкроттық туралы жалпы түсініктеме ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
I.II Банкроттық: заң және оның құқық қолдану тәжірибесі ... ... ... ... .7
I.III Банкротқа ұшырау жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
ІІ БӨЛІМ КӘСІПОРЫНДАҒЫ БАНКРОТ ЖӘНЕ ОНЫ БОЛДЫРМАУ САЯСАТЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
II.I Кәсіпорындағы банкроттың пайда болу себептері ... ... ... ... ... ... 15
II.II Кәсіпорынның банкрот болу мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
II. III Төлем қабілеттілігінің көрсеткіштерін болжау ... ... ... ... ... ... ..22
ІІІ. БӨЛІМ БАНКРОТТЫҚ ЖАҒДАЙДЫ БОЛДЫРМАУДА ҚАРЖЫЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
III.I Банкроттық жағдайдың пайда болу мүмкіндігін және оны болдырмаудың қаржылық ағымдарын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
III.II Банкроттықтың алдын алып,кәсіпорынның төлем қабілетін қалпына келтіру шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
КІРІСПЕ
Банкроттық— қарызын қайтаруға ақша қаражатының жоқтығынан борышқордың міндеттемелерін өтеуге төлем қабілетінің болмауы. Фирма банкроттығы әдетте ұзақ уақыт ішінде шығысы кірістен артық болып, шығынның орнын толтыру көздерінің табылмау салдарынан пайда болады. Юристік тәжірибеде банкроттық дегеніміз — сотпен не төрелікпен қарызын толық өтей алмайтыны айқындалған соң борышын өтеу үшін экономикалық іс - әрекетін тоқтату. Бұл несие берушілердің қарызын қайтару үшін борышқорды барлық мүлкін сатуға мәжбүр етеді. Сот шешімі бойынша борышқорлық міндеттемесін өтеуге қабілетсіз кәсіпорындар қайта құрылуы мүмкін яғни оған борышын өтеп, банкроттықтан шығу үшін мөлшерлі мерзім беріледі, ал кей жағдайда борышқор фирмалар мен мекемелердің, өнеркәсіптердің шаруашылығын тоқтатып, тарату ашық жарияланып, мүлкін сату арқылы, не болмаса қаржы мүліктерін өнеркәсіптің өз адамдары сатып алу арқылы таратылады. Егерде төлем қабілетсіздігін айқындап сотка борышқордың өзі арыз жазса банкроттық "ерікті" деп аталады, ат арыз қарызы қайтарылмаған несие берушіден түссе банкроттық "ықтиярсыз", "мәжбүрлі" деп аталады.
"Мемлекеттік және мемлекет кепілдендірген қарыз алу мен борыш туралы" Қазақстан Республикасының заңына сәйкес қарыз алудың мынандай түрлерін атауға болады: мемлекеттік қарыз алу және мемлекет кепілдендірген қарыз алу.
Қазақстан Республикасында мемлекеттік қарыз алуды оның үкіметі, Ұлттық банкі және жергілікті атқарушы органдары жүзеге асырады.
Үкіметтің қарыз алуы республикалық бюджеттің тапшылығын қаржыландыру мақсатында, Ұлттық банктің қарыз алуы төлем балансын қолдау және Ұлттық банктің алтын-валюта активтерін толықтыру мақсатында, сондай-ақ елдегі жүргізіліп отырған ақша-кредит саясатымен айқындалатын басқа да мақсаттарында жүзеге асырылады. Жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік қарыз алуы аймақтық инвестициялы
Қолданылған әдебиеттер

1. Мемлекеттік және мемлекет кепілдендірген қарыз алу мен борыш туралы" Қазақстан Республикасының заңы
2. Бердалиева К.Б. «Қазақстан экономикасын басқару негіздері».
Алматы -2001 ж., 126 бет
3. Ермаков В.А. «Қазақстан қазіргі дүние әлемінде», Алматы – 2002 ж., 225 бет
4. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. «Қаржы». Алматы 2003 ж., 445 бет
5. Мамыров Н.К. «Халықаралық экономикалық қатынастар», 172 бет
6. Набиев Е.Н. «Халықаралық экономикалық қатынастар», Алматы – 2001, 154 бет
7. Шеденов Ө.Қ. «Жалпы экономикалық теория», Алматы – 2002 ж.,
385 бет
8. «Экономикалық саясат», Экономика –Алматы, 2002 ж, 168 бет
9. Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы.- А.,2001
10. Оксибаев О.Бюджет и межбюджетные отношения: учет интересов экономической безопасности // Финансы Казахстана.- 2004.-N 5
11. Омирбаев C. Финансы.- Астана: 2003
12. Банроттық туралы заңдар, Заң - 2005
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ---------------------------------------------------------------------
-----------------3
І БӨЛІМ. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУДАҒЫ БАНКРОТТЫҢ РӨЛІ---------5
I.I ... ... ... түсініктеме---------------------------
---------5
I.II Банкроттық: заң және оның құқық қолдану тәжірибесі-----------------
7
I.III Банкротқа ұшырау жолдары------------------------------------------
------ 10
ІІ БӨЛІМ КӘСІПОРЫНДАҒЫ БАНКРОТ ЖӘНЕ ОНЫ БОЛДЫРМАУ ... ... ... ... болу ... ... банкрот болу мүмкіндігі----------------------------
--------19
II. III Төлем қабілеттілігінің көрсеткіштерін болжау------------------
--------22
ІІІ. БӨЛІМ БАНКРОТТЫҚ ЖАҒДАЙДЫ БОЛДЫРМАУДА ҚАРЖЫЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ТАЛДАУ-------
---------------------------------------------------------23
III.I Банкроттық жағдайдың ... болу ... және оны ... ... ... ... алдын алып,кәсіпорынның төлем қабілетін қалпына
келтіру шаралары------------------------------------------------------------
--------------25
ҚОРЫТЫНДЫ-------------------------------------------------------------------
----------27
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР------------------------------------------------------
29
КІРІСПЕ
Банкроттық— қарызын қайтаруға ақша қаражатының жоқтығынан борышқордың
міндеттемелерін өтеуге ... ... ... ... ... ... ... ішінде шығысы кірістен артық болып, шығынның орнын ... ... ... ... ... Юристік тәжірибеде банкроттық
дегеніміз — сотпен не төрелікпен қарызын толық өтей алмайтыны ... ... өтеу үшін ... іс - ... ... Бұл ... қарызын қайтару үшін борышқорды барлық мүлкін сатуға мәжбүр
етеді. Сот ... ... ... ... ... қабілетсіз
кәсіпорындар қайта құрылуы мүмкін яғни оған ... ... ... үшін мөлшерлі мерзім беріледі, ал кей жағдайда борышқор фирмалар мен
мекемелердің, өнеркәсіптердің шаруашылығын ... ... ... мүлкін сату арқылы, не болмаса қаржы мүліктерін өнеркәсіптің өз
адамдары сатып алу арқылы таратылады. Егерде төлем қабілетсіздігін ... ... өзі арыз ... ... ... деп ... ат ... қайтарылмаған несие берушіден түссе банкроттық "ықтиярсыз",
"мәжбүрлі" деп аталады.
"Мемлекеттік және ... ... ... алу мен ... ... Республикасының заңына сәйкес қарыз алудың ... ... ... мемлекеттік қарыз алу және мемлекет кепілдендірген
қарыз алу.
Қазақстан Республикасында мемлекеттік қарыз алуды оның үкіметі, Ұлттық
банкі және ... ... ... ... ... ... алуы ... бюджеттің тапшылығын қаржыландыру
мақсатында, Ұлттық банктің қарыз алуы төлем балансын қолдау және ... ... ... ... ... сондай-ақ елдегі
жүргізіліп отырған ақша-кредит ... ... ... ... ... ... Жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік
қарыз алуы аймақтық инвестициялық бағдарламаларды қаржыландыруға ... ... ... жабу мақсатында жүзеге асырылады.
Қарыз туралы келіссөздер жүргізу, ... ... қол ... оның ... ... ... эмиссиялық бағалы
қағаздарды шығару, ... ... ... өтеу және ... ... ... ... Республикасының Үкіметі белгілейді.
Банкроттық – кәсіпорындардың төлем қабілетсіздігі салдарынан өз жұмысын
мәжбүрлі тоқтатуы. Әдетте, фирманың банкроттығы, көбінесе. олардың ... асып ... ... ... ... ... борышқор тек
соттың шешімі бойынша ғана банкрот деп танылады. ... ... ... ... ... мен ... ҚР ... Кодексінің" 52-, 53-,
54-, 55-, 56-, 57-баптарында, "Банкроттық туралы" заңда ... Осы ... ... банкрот ерікті не ықтиярсыз түрде жүзеге
асырылуы мүмкін. Егер ... ... ... ... ... ... берсе, онда ол ерікті банкрот болып табылады. Банкроттыққа ұшыраған
кәсіпорынның кредит берушіге қарызын және басқа да ... ... ... ... ... ... болмаған жағдайда сот баспасөзде борышқордың
қаржы жағдайын жақсартып, ... ... ... ... ... ... заңи тұлғалар мен азаматтарға
арналған тендр жариялай алады.
Қазіргі уақыттағы заң, ... ... ... мүмкіндігінше
сақтап қалуға бағытталған нормаларды ... ... ... ... ... ұшырауы елеулі әлеуметтік салдарларға
ұрындыруы мүмкін. Сондықтан да ... ... ... орнаған
мемлекеттерде кәсіпорынды жалпы күйреуден қорғауға бағытталған белгілі бір
механизмдер қалыптасқан. Мұндай ... ... ... - ... ... ... жатқызылады.
І БӨЛІМ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУДАҒЫ БАНКРОТТЫҢ РӨЛІ
I.I Банкрот туралы жалпы түсініктеме
Қазақстан Республикасында қолданыста жүрген ... ... ... ... ... де ... ... уақыт болыпты. Әрине бұл уақыт оның
жағымды (күшті) және осал (әлсіз) тұстарына баға беруге, тәжірибеде ... ... ол ... ... ... ... ... мерзім.
Банкроттық институты ең алғаш орта ғасырларда сауда ... ... ... ... дами бастады. Ол сол замаңғы тауар-ақша қатынастарының
қарқындалуымен тікелей байланысты болды. Бұл институттың ... ... ... жеке ... ... Ал жеке ... олардың
бірлестіктері - сауда серіктестіктері алмастырған кезде, арнайы заңның күші
сауда ... ... ... да ... ... ... мәселелерін реттейтін алғашқы заңдардың шығу
тарихы XV ғасырдың ортасына жатқызылады. Ол кездің заң шығарушысы негізінен
қылмыстық сипаттағы қатаң нормаларды ... ... ... айналымға әсер
етуді көздеді. Бірақ тәжірибе көрсеткендей, дәрменсіз ... ең ... ... өзі банкроттық қатаң болуды тия алмады.
Бірте-бірте ... ... ... саны ... ... заңнамалардың мақсаты әжептеуір өзгеріске түсіп,
олар барған сайын өркениеттілік сипатқа ие бола ... ... ... ... ... туралы заңнамалар-банкротқа
ұшырағаңдардың мүлкін олардың кредиторларына үлестіріп беру үшін оны ... ... ... ... ... көздеді. Сонымен қатар, бұл
заңдар адал борышкерлерді коммерциялық сәтсіздіктерден пайда ... мен ... ... ... бәрін қайта бастауға
мүмкіндік беруді демақ сат өтті.
Сонда қарап отырсақ, заң - ол ... да, ... ... құқық
қолданылатын мемлекеттерді қоса алғанда дәрменсіздікті құқықтық реттеудің
бірден-бірқайнар көзі болып табылған.
Отандық құқықтық жүйеде банкроттық ... ... ... ... 1990 жылдары нарықтық қатынастарға көшуімен байланыстыруға
болады. Нарықтық ... ... ... рөлі мен оның ... ... маңызы өте зор:
- біріншіден нарықтық қатынас жағдайында ... - ... ... және де ... мен ... ... құрал ретінде қарастырсақ;
- екіншіден банкроттық нарықтық экономикаға тән объективті экономикалық
құбылыс;
- үшіншіден өтпелі ... ... ... ... ... ... төлемсіздік, т.б.) өз шешімін табуына әсер ететіндіктен,
ол ұлттық өндірісті қорғаудың құрамды бөлігі болып табылады.
Кеңестік дәуір тұсында оның ... ... ... ... ... ... институты қолданылған жоқ, тіпті сол заманда
оның дамуы мүмкін емес еді. Себебі мемлекеттің бірыңғай экономикалық ... ... ... ... ... ... ... болатын. Бірақ көршілес Ресейдің революцияға дейінгі құқықтық
кезеңінде конкурстық ... ... ... ... кеңінен
қолданыс тапқан еді.
I.II Банкроттық: заң және оның ... ... ... ... да шетелдік елдер (Италия, АҚШ, Англия, Германия
Франция және тағы ... ... ... ... ... ... өзіне тиесілі заң ғасырлық тарихы болды.
Бұл механизмге қоғамның ғасырлар бойы ... ... ... ... ... ... шешілуге жататын мәселелерге байланысты
болса керек. М.В.Телюкина Банкроттық ... ол ... ... ... ... жоқ борышкерді қорғауды
қамтамасыз ... ... ... ол ... ... және оның
кредиторлар арасында әділ бөлініп берілуін қамтамасыз ете ... ... ... ... және ... да ... құқыққа қайшы
әрекеттерінен қорғауды көздейді» дейді. (М.В. ... ... ... ... лиц. Дис.к. ю.н., М.: ... ... ... сол, егер ... дұрыс, әрі
тиісінше қолдана білсе, онда ол ең алдымен борышкер мен кредитор арасындағы
қатынасты реттеуге қол жеткізеді.
"Банкроттық ... заң ... пен ... ... ... әрқашанда әлеуметтіктендіктің кепілі ретінде қызмет атқарады.
Біздің заңнамамызға банкроттық ... азды - ... ... ... ... 1992 жылғы 14 қаңтардағы "Банкроттық
туралы" заңымен енгізілген болатын. ... ... ... деп жариялау
мүмкіндігіне бұған дейінде, мысалы 1990 жылғы 14 қаңтардағы Қазақ КСР-нің
"Шаруашылық ... ... және ... ... ... заңымен жол
берілген еді ... ... ... ... Республикасының
заңнамасы бойынша. А.: Қаз ГЗУ баспа үйі, 2001).
1995 жылғы 7 сәуірдегі Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... жою және ... ... ... "Банкроттық туралы" заң күші бар Жарлығы бекітілгенге
дейін 1992 жылғы банкроттық туралы заңның күші ... ... келе ... 1997 жылы 21 ... ... ... ... "Банкроттық туралы" заңы алмастырды.
Әзірше бұл заң республикамызда банкроттық ... ... ... ... соңғы заң болып есептеледі. Ол - дәрменсіз борышкерді
оңталудың арнаулы рәсімдерін өткізудің, заңды ... ... деп ... оны ... ... ... тыс тарату рәсімінің шарттары мен
тәртібін белгілейді. Бірақ 1998 ... ... оған өте ... мен ... ... ... Оларды әзірлеу кезінде шет
елдің осы саладағы тәжірибесімен отандық ... ... ... мен ... ... ... ... ерікті және мәжбүрлі түрде жүргізіледі. Заң соның
құқықтық нөгізін қалыптастырады. ... ... ... ... сот
борышкердің, ал екінші жағдайда оның кредиторларының және өзге ... ... ... ... асырады.
Кез келген, соның ішінде "Банкроттық туралы" заңды алсақ, ол жүзеге
асырылуы барысында оның белгілі бір нәтиже беруі қөп ... ... ... ... актілердің саны мен сапасына, заң
ережелерінің орындалуын қамтамасыз етуге бағытталған қажетті құқықтық
шаралардың дер кезінде әзірленуіне, жалпы бір ... ... ... жүзеге
асыру механизмдеріне мейлінше тәуелді болып келеді. Сондықтан да егер
"Банкроттық туралы" заң дұрыс жұмыс істеп, қандай да бір жетістікке қол
жеткізгіміз келсе, онда оны ... ... ... ... ... ... ... алғанда, банкроттық мәселелерін қарастырғанда анықтауға жататын
ең басты сұрақтардың бірі – банкроттық ұғымының ... Түп ... ... ... ... - ... аударғанда "бұзу" деген
мағынаны білдірген. ... ... ... яғни ... ... қатысты жеке қадағалау жүргізумен сипатталды. Бұл сол замаңғы
борышкердің мүлкіне қорғаншылық жасаудан көрініс тапты.
Г. ... ... деп ... ... ... қарыздарын жабуға
жеткіліксіздігін көрсететін, арнайы куәландырылған оның мүліктік жай-күйін
қарастырған (Г.У.Шершеневич. Учение о ... ... ... Т. ... пен А. Нукушевтің көзқарастары бойынша
банкроттық ұғымынан ықтауда ... ... және ... ... ... жөн (Т.И.Мухамбетов, А.Г. Нукушев,
Банкротство и антикризисное управление предприятием. Алматы, 2000).
Бүгінде көбіне сол ... ... көп ... Оның ... ... ТМД ... әрқайсысында жалпы банкроттық
мәселелерін ... ... ... акт ... да ... бағыт бойынша қысқаша айтқанда банкроттық-ол тек сотпен ғана қуатталған
дәрменсіздік.
I.III Банкротқа ұшырау жолдары
Ал экономикалық ... өзі: ... ... ... тұрғысынан қарастырылады. Макроэкономикалық
әдістеме-нарық теориясының ережелері мен қорытындыларына негізделеді, ал
микроэкономикалық ... ... ... ... ... ... соқтырған экономикалық себептер мен
механизмдерді ашуға бағытталады.
Ал ресейлік ... ... ... ... алдымен оған ұшырау
себептерінің екі категориясын (ішкі және ... ашып ... Как ... ... М.: ... 1996). Олар ...... саяси, демографиялық алғы шарттармен басқа да
факторларды жатқызса, ал керісінше сыртқы себептеріне - халықаралық нарықта
бәсекелестіктің күшеюі, ... мен ... ... және тағы ... ... "етеу қабілетсіздігі" және "төлемсіздік" ... ... ... ... ... ... механизмінің негізгі
мәселелерінің бірі ретінде жүздеген жылдар бойы заң шығарушының ... ... ... яғни ... ... ... бойынша борышкердің
дәрменсіздігі туралы тұжырым тек салық немесе басқа да міндетті төлемдерді
және ... ... ... ... кері ... ...... мөлшерде тиісті мүлкі болмағандықтан деген болжамдардан тұрса, ал
екінші жағдайда, яғни "төлемсіздік" өлшемін ... ... ... деп табуға оның төлем қабілеттілігі жөнінде қандай да ... ... ... ... ... ... ... қазақстандық заңнама бойынша банкроттықтың негізгі ... ол ... ... ... ... ... ... заңнамасында банкроттық ұғымының анықтамасы
"Банкроттық туралы заңның ... және де ... ... кодексінің 52-бабында берілген. Яғни банкроттық - бұл ... ... ... оны ... негіз болатын дәрменсіздігі.
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... де ... ... ... ... ... ... кодекстің 52-бабында: "Борышкердің дәрменсіздігі деп - ... ... ... ... ... ... ... несие
берушілердің талаптарын қанағаттандыра алмауы, еңбек ... ... ... ... еңбегіне ақы төлеу жөнінде есеп айырыса алмауы, сондай-
ақ бюджетке және ... тыс ... ... ... қамтамасыз ете
алмайтын қабілетсіздігі", — деген анықтама ... ... ... істі ... ... борышкердің
дәрменсіздігінің жоғарыда аталып өтілген сыртқы белгілері мен ... ... Бұл ... ... сот тәжірибесінде жинақталған,
қолданыстағы заңның көйбір кем шін тұстарында.
Мәселен заң соттық ... ... ... ... ... ... ... олардың бастамашылық еркіне көз жұмып бағынуға
мәжбүр етіп қойған. Себебі жоғарыда аталған банкроттықтың сыртқы ... ... ... мүліктік айналымға қатысушылардың кез келгенінен
табуға болады. Сондай-ақ кредитор борышкерді банкрот деп табу туралы ... ... заң ... ... ... ... арыз негізінде 5 күн
мерзім ішінде банкроттық туралы істі қозғауы қажет.
Заң шығарушымен ... ... істі ... ... жетілдірілген
механизмі - дәрменсіз борышкердің төлем қабілеттілігін қайта қалпына
келтіру жүргізілетін оңалту рәсімдерін ... ... үшін ... шығар.
Бірақ статистикалық деректер бойынша дәрменсіз борышкерді оңалту рәсімдерім
ең аяқ тапған істерден ... ... ... аяқталған істер аса
басымдырақ келеді.
Бұл тұрғыда алдымен, сотта борышкерді дәрменсіз деп табу ... ... ... ... ... ... ... Яғни
кредитор, шартты түрде сотқа борышкерді дәрменсіз деп табу туралы ... ... ... беру ... ... өсіріп беру туралы
сотқа жүгінгендігі туралы, сондай-ақ егер қарыз өндірілген болса ... ... сот ... және оның ... ... ... мәліметтер, жалпы
тиісті шараларды барынша ... ... ... өз ... ... ... ... қажет.
Борышкердің әрменсіз деп тану туралы сотқа берілген арызға ... ... ... сот шешімінің, сонымен қатар сол шешімнің ... емес ... ... ... ... яғни ... соттың аталмыш арызды қараусыз қалдырып, оны қайтаруына бірден-бір ... ... ... ... көп кездесетін кезектен тыс ... ... ... де ... аудармауға болмас ( Заңның 75-
бабының 1-бөлігі). ... осы ... ... ... ... тыс ... жатуға тиіс талаптар шеңберін анықтап алу қажет,
Меніңше конкурстық ... ... ... іс-әрекетін қорғауға қажетті
барлық түрлі төлемдер (күнделікті ағымдағы төлемдер) кезектен тыс ... тыс ... бері ... және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдер ... Бұл ... ... ... ... ... ... 5-бөлігі).
Заң талаптарына сәйкес кредитордың ... ... ... деп тану ... хабарландыру жарияланған кезден бастап екі ... ... ... тиіс ... ... ... кейбір кредиторлар осы норманың талабын сақтамастан, заңмен
берілген екі ай ... өтіп ... соң, өз ... ... өз ... қанағаттандыру туралы жүгініп жатады. Осы
жағдайда конкурстық басқарушы кредиторлардың талаптарын қанағаттандырудан,
не оны ... бас ... ... ... ... ... ... конкурсты басқарушыға талап қойып сотқа жүгінуге құқылы. Сондықтан да
банкроттық ісі көлемінде ... тиіс ... ... талаптарының
шеңберіне заңмен нақты шек қойылуы тиіс.
Қазіргі таңда оңалтуды және конкурсты басқарушы арнайы лицензиясы бар
үміткерлерді тағайындау ... ... ... өзекті
мәселелердің бірі. Себебі, оңалтуды және ... ... ... ... бірден-бір уәкілетті органы ... ... бұл ... сөз оның ... ... деңгейлігі жөнінде қозғалып
отыр. Өйткені борышкердің қаржылық жағдайын бағалауды, сондай-ақ оның ... ... ... ... саралап-анықтауды, борышкердің төлем
қабілеттілігін қайта қалыптастыру мақсатында ... және ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде
өзінің негізгі міндеттері, яғни борышкердің мүлкін сату, оның ... есеп ... ... тек кәсіби және адамгершілік деңгейі
жоғары тұлға ғана игере алады.
Бір жағынан, конкурстық басқарушылар қызметіне сот ... ... ... Сот ... ... ... кез келген сатысында
конкурстық басқарушыдан ... ... ... ... есеп ... ... ... егер сотқа конкурстық басқарушының өз міндеттерін тиісінше
орындамауы жөнінде дәлелді фактілер белгілі болып жатса, онда сот ... оны ... ісін ... ... ... ... болуы
қажет.
Сондай-ақ қазіргі таңда банкроттық ... ең ... ... ... сәйкес жетілдіру қажеттілігі туындап отыр. ... ... ... ... ... ... ... еді, бірақ
банкроттық инсттутын құқықтық реттеуге байланысты немесе әрекет етуші заң
нормаларын ... ... әлі де ... ... оқулықтар мен
фундаментальді еңбектер жарыққа шын қойған жоқ, ... ... ... ... ... ... жүрген жұмыстар банкроттық ... ... ... оған ... ... ғана ... жүр.
Әрине бұл мақала көлемінде ... ... ... ... анықтап, оларды шешу жолдарын қарастырып, ұсыну мүмкін емес.
Дегенмен де қазіргі қолданыста жүрген "Банкроттық ... ... ... ... туралы сөз қозғалып, заң нормаларын жетілдірудің ... ... ... ... БАНКРОТ ЖӘНЕ ОНЫ БОЛДЫРМАУ САЯСАТЫН БАСҚАРУ
II.I Кәсіпорындағы банкроттың пайда болу себептері
Банкроттық нарық шаруашылығының бір категориясы болып табылады. ... ... мен ... ... ... бойынша соттан тыс ресми
түрде жарияланады. Қазақстан Республикасының ... ... ... №2173 ... сәйкес, қарызды төлеуге шамасы жоқ ұғымы ақшалай
міндеттер ... ... ... еңбекақы төлеу талабын
қанағаттандыра алмау, сонымен қатар өзіне тиісті мүлік ... ... ... тыс қорларға міндетті төлемдерді қамтамасыз ете алмау жатады.
Басқаша айтқанда, шаруашылық субъектісінің қарызды төлей ... ... ... ... ... ... міндеттердің өсуіне
байланысты жедел міндеттемелерді өтеу қабілетсіздігі немесе ... ... ... ... ... кіреді.
Баланстың қанағаттанғысыз құрылым борышкердің мүлкі ... ... ... ... байланысты кредитордың
алдында мүлік есебінен міндеттемелердің дәл ... ... ... ... ... ... Бұндай жағдайда мүліктін жалпы құны борышкер
міндеттемелерінің жалпы сомасына тең немесе одан асып ... ... ... ... ... капиталының шаруашылық
механизімінің балансының бұзылу нан, яғни оның қаржылық және ... ның ... ... ... ... болуының негізгі себептер келтірейік:
1. Шаруашылық ... ... ... ... ... экономиканы реформалаудың ... және заң ... ... ... ... ... ... жетілмегендігі;
- инфляцияның аса жоғары деңгейі;
- фирманың құнды қағаздарының нарықтық құнының төмендеуі;
- бәсекелестің ... ... және ... ... ... ... сәйкес
келмейтін өндіріс шығындары төмендемей, өнім бағасының төмендеуі.
2. Шаруашылық жүргізуге тікелей қатысты субъективті себептер:
- ... ... ... және ... одан ... алмау;
- жарнама, өтімділік жүйесінің ... ... ... сату ... ... өндіріс көлемінің төмендеуі;
- ұқсас, бірақ сапасы жоғары өнімдердің бағасының кейбір ... ... ... ... шығындар;
- өнімнің төменгі рентабельділігі;
- өндіріс циклінің өте ... ... ... ... мен ... төлей алмаулар;
- ескі басқарма ... ... ... ... ... ... ... шығаруда іскерлік ... ... ... ... ... ... ... банкроттыққа ұшырауы жағымсыз әлеуметтік
қиындықтарға соқтыруы ... ... ... ... ... оларды толық күйреуден қорғау мен ... ... ... ... ... негізгі элементтері мыналар:
- банкроттықты құқықтық реттеу;
- кәсіпорынның ... ... акті ... ... қабылдау ... ... ... ... ... ... тауар өндірушілерді қолдау мақсатында, төлем
қабілеті жоқ кәсіпорындарға мемлекеттік қаржылық ... ... ... құру және жою ... ... банкроттық процедураға қатысушыларға экономикалық көмек көрсету;
- кең ... ... үшін ... ... ... қамтамасыз ету, ... ... ... ... жүргізу.
Қазақстан Республикасы жағдайында банкроттық механизмінің нормативті-
құқықтық базасы ретінде ... ... ... ... ... ... ... Заңына сәйкес,
кәсіпорынның банкроттығы туралы шешімі ерікті ... ... ... ... борышкердің сотқа жазған өтініші бойынша ерікті
түрде немесе оның өзінің ... ... ... тыс ... ... келе ... ресми түрде хабарлауы жолымен
жасалады. Ал ... ... ... ... ... ... ... берілген тұлғалардың өтініші негізінде жасалады.
Банкроттық жайында кредитордың өтінішпен сотқа баруына негіз болып
борышкердің төлеу ... ... ... Егер ... ... 3 ай ... орындай алмаса, оның төлем қабілеті жоқ деп
саналады.
Кредитордың борышкерге ... ... ... 150 ... ... жоғары болғанда, банкроттық жайында іс ... ... ... ... талдау арқылы жүргізуге
болады, себебі ол кәсіпорынның экономикалық "ауруын" және одан «арылу»
жолдарын таңдауға мүмкіндік береді.
Кәсіпорынның ... ... ... ... кең ... ... дағдарыс жағдайынан шығу шараларын ойластыруға
мүмкіндік туғызады. Болжау, ... ... ... ... сыртқы, ішкі жағдайлардың әсерін есепке ала ... ... ... ... ... ... ... қабілеттігінің темендеуі
немесе жоғарылауы қандай деген ең маңызды сұраққа жауап беру ... ... ... ... ... мен ... формаланған және формаланбаған әдіс арқылы болжауға болады.
Инфляция қарқынының күшті болуы, ... ... ... және ... жасау кезінде алдын ала төлеудің кең
таралуы жағдайында, жабдықтау ... ... ... болжау дәлдігі
төмендейді. Осындай кезде қаржылық жағдайды болжау, табыстардың есеп беруге
қатысты өзгермелі параметрлері - ... ... ... ... әр түрлі бағыттары бойынша шығындардың бағдарлама жүйесі
қаржылық есеп беру және ... ... ... ... ... ... болжау - перспективалық талдаудың негізгі міндеті.
Талдаудың бұл ... ... ... қаржылық нәтижесін зерттеу
негізін болашақ міндеттерін анықтау, стратегиялық басқару міндеттерін шешу
үшін ... ... ... етуі ... Мақсатқа сәйкес
талдауды жүргізу, орта мерзімді болашаққа (2-3 жыл) және ұзақ мерзімді
болашаққа ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі бір есеп беруі кезеңімен екінші кезеңнің
сабақтастығы ... ... ... ... ... ... бұл ақпараттар қаржылық есептен алынады.
Ұзақ мерзімді болжауды құруды ... ... ... деп ... ... екі жағдай қарастырылады: шаруашылық қызметтің тәуекелі мен
болжаудың тәуекелі. Тәуекелдің бірінші түрі ... ... ... ... ... мүмкін. Тәуекелдің екінші түрін
шет елде және өзімізде жинақталған ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметті көп вариантты ұқсас есептеулер жолымен
төмендетуге болады.
II.II ... ... болу ... ... болу ... ... қаржылық
жағдайды болжаудың 4 негізгі тәсілін ... ... беру ... ... есебі;
ә) формаланған және формаланбаған ... ... ... ... қабілеттілігі көрсеткіштерін болжау;
в) қаржылық ағымның құйылуын талдау.
Формалаиған жэне формаланбаған белгілердің ... ... ... көп ... ... қор ... ... баға кесетін компаниялар үшін ғана мүмкін болады. Сонымен қатар
белгінің тек ... ... ... жағынан өте жағымды, ал іс жүзінде
ақталмаған. ... ... ... ... және ... ... ... аудиторлық фирмалар мен басқа компаниялар өздерінің
аналитикалық ... ... ... ... ... ретінде аудит
практикасын талдап қорыту ... ... ... ... ... Бұл көрсеткіштерді екі топқа бөлуге болады:
Бірінші топқа динамикасының өзгеруі немесе жағымсыз ... ... ... және ... ... болуы мүмкіндігін
көрсететін динамикасының өзгеруі немесе ... мен ... ... ... негізгі өндіріс қызметіндегі қайталанатын елеулі шығындар;
• ұзақ мерзімді салымдардың көзі ... ... ... тыс ... ... еткен кредиторлық борыштың кейбір ... ... ... коэффициентінің тұрақты төмен мәндері;
• айналым қаражаттарының аса тапшылығы;
қаражаттар көзінің ... ... ... ... ... шектеріне
дейін тұрақты өсуі;
• дұрыс емес ... ... ... ... кредиторлар және акционерлер ... ... ... ... борыштың жоғары үлес салмағы;
• нормадан тыс, ... ... ... мен ... ... ... жүйедегі мекемелермен қатынасының нашарлауы;
• тиімсіз шарт бойынша жаңа ... ... ... ... ... мерзімі өтіп кеткен ... ... ... ұзақ ... келісімдерді потенциалды жоғалту;
• тапсырыстар портфеліндегі жағымсыз өзгерулер.
Екінші топқа ... ... ... қаржылық жағдайды шекті
жағдай түрінде қарастыруға негізделмейтін белгілер мен көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... айырылу;
• мәжбүрлі тежеулер, сонымен қатар ... ... ... ... кәсіпорынның активті ... ... ... ... ... ... ... жаңа жобаның табыстылығы мен ... ... ... ... ... аяқталатыны белгісіз ісіне араласуы;
- тиімді контрагенттерді жоғалту;
• кәсіпорынды ... және ... ... ... ... ... тиімсіз ұзақ мерзімді келісімдер;
• кәсіпорынмен тікелей немесе оның ... ... ... ұсыныстардың құндылыңтарына жүйелілікті мүмкін болатын банкроттық
тұрғысынан қарағанда көсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... кез ... ... ешқандай өзгертулерсіз қолдануына
болатындығын жатқызуға болады. Қаржылық есеп ... ... ... ... ... Бұл ... ... мәні салалар ... ал ... ... тек қана ... статистикалық мәліметтер
жиналғаннан кейін жүргізіледі.
II.III Төлем қабілеттілігінің көрсеткіштерін болжау
Кәсіпорынның банкроттығы жайында ... ... үшін ... ... ... ... қанағаттанарлықтай екенін бағалаудың
белгілер ... ... Ол ... ... қанағаттанғысыз
мемлекеттік кәсіпорындарды жою, қайта құру, ... ... ... ... (Қазақстан Республикасының
Министрлер Кабинетінің 1994 ... 7 ... №1002 ... сонымен қатар 1995 жылдың 12 ... ... ... ... ... ... құрылымын бағалау тәртібі туралы Ережесімен белгіленген.
Осы Ережесіне ... ... ... ... ... ... ... қайта құру Агенттігі «Төлем қабілеті жоқ
кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... ... ... оны ... мемлекеттік органның директоры 1995 жылы 5
қазанда бекітті. Бұл әдістемелік ұсыныстар ... ... ... құру және ... ... тәртібін бірдей әдістемелік жолмен
жүргізуді қамтамасыз етті. ... ... ... ... талдау келесі көрсеткіштер негізінде жүргізіледі:
1. Ағымдағы өтімділік коэффициенті ... ... ... ... ... ... ағымдағы міндеттемелерге (алдағы кезең
табыстарын алып тастағандағы баланс пассивінің 3 ... ... ... ... ... ... ... жүргізу және ағымдағы міндеттемелерді уақытында жабу үшін
айналым қаражаттарымен жалпы қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... меншікті
айналым қаражаттарының (меншікті капитал минус ұзақ мерзімді активтер =
баланс ... I ... ... ... активінің I бөлімі), ағымдағы
активтер құнына (баланс активінің II бөлімі) қатынасымен анықталады.
ІІІ БӨЛІМ ... ... ... ҚАРЖЫЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ТАЛДАУ
ІІІ.І Банкроттық жағдайдың пайда болу мүмкіндігін және оны
болдырмаудың қаржылық ағымдарын талдау
Банкроттық жағдайдың пайда болу ... ... ала ... және ... ... ағымдардың талдауы маңызды әдіс болып табылады. Ол
несие алудың мақсатқа ... ... ... ... ... және ... бағалау міндеттерін шешуге мүмкіндік береді.
Қаржы қаражаттарының қозғалысын немесе кар ағымдарын ... 4 тобы ... ... ... ... ... олардың айырмасы («сальдо», «баланс»);
- нақты бар ... ... ... ... топтастырылған
«сальдо»), шоттағы бар қаражаттарға сәйкес.
Егер болашақта 4-көрсеткіш («еспелі нәтижелі сальдо») теріс болса, онда
ол қарыздың пайда ... ... Егер бұл ... ... мүмкіндік
болмаса, ал кредиторлар оларды сот арқылы талап етсе, ол ... ... ... алып ... мүмкін. Демек банкроттықтың бірінші
белгісі, ол - ... ... ... ... келесі белгісі сыпайылау, ол ... ... да ... ... тусу мүмкіндігімен байланысты. Бұндай
жағдайда қарыз ... алу ... ... ... ... ... ... кем. Ол қарыздар алынғаннан кейін бірден кәсіпорынды ... ... ... ал ... төлемі оның тиімділігін төмендетеді,
яғни өз ... ... ... ... шығынды қызметке және
банкроттыққа алып кедеді.
Банкроттықтың ... ... бұл ... ... ... Мысалы, Германияда қаржылық ағымдардың талдауы кәсіпорынның
төлем қабілеті жоқтығын анықтау үшін заңды түрде ... ... ... ... ... ... кез-келген кезде
қолма-қол төлем міндеттемесін орындай алмаған ... ... ... ... ... және шығатын төлемдер негізінде жасалады.
Төлем қабілетсіздік қаупі болашаққа ... ... ... ... ... Табы тар мен ... көптеген көлемдері,
қаржылық болашағы нақты жағдайға байланысты екенін көрсетеді
ІІІ.ІІ Банкроттықтың алдын алып, кәсіпорынның төлем қабілетін ... ... ... ... ... ... ... алынған нәтижелердің көрнектілігі, ... ... үшін ... ақпараттылығында болып отыр. Бұл әдістің кемшіліктері
де бар: қажетті деңгейдегі дөлдікті қажет ... ақша ... ... ұзақ ... ... ... көлемін, сонымен қатар
кәсіпорындағы аналитикалық ... ... ... ... өте қиын.
Түсуі мен шығуы ... ... ... ... қаржылық жоспар, бағалаудың барабар құралы болып табылады.
Банкроттықтың ... ... ... ... қабілетін қалпына келтіру
үшін, кәсіпорын келесідей батыл әрекет жасауға мәжбүр болады:
а) қозғалмайтын ... бір ... ... басы ... ... ... құтылу;
б) жарғылық капиталды өсіру;
в) айналым қаражаттарын толтыру үшін ұзақ мерзімді ... ... ... шығындарды қысқарту бағдарламасын жасау және жүзеге асыру;
ғ) активтерді басқаруды жақсарту;
д) ... ... ... негізде әр ... ... ... және ... ... тыс ... ... көмек алу.
Банкроттықты болдырмауға бағытталған жұмыстың басқа жайы маркетингтік
саясатты дұрыс жүргізу болып табылады.
Үшінші бағыт - ... тез ... ... ету. ... аз
табыс алатынының ең басты себебінің бірі, ол оның ... ... ... ... Құралдар көп қолданылмайды, шикізаттың
қоры тым көп, ... ... тыс көп ... т.б. ... барлығы
әрекетсіз капитал болып табылады. Кейде капиталдың 2/3 бөлігі доғарылып
қалып, барлық тапсырыстар қалған бір ... ... Баға ... ... ... ... тұрудың ешқандай қажеті жоқ. ... ... ... олардың бағасына емес, пайдаланылуына байланысты.
Бизнестің мәні айырбастау болып табылады. Пайда нормасы жоғары бағаға ... ... ... ... ... көтеру банкроттыққа әкеледі,
ал капиталдың айналымдылығының ең ... ... ... ... банкроттықты болдырмайтын жұмыстарға жалпы бағыт береді.
Шаруашылық қызметтің негізгі көрсеткіштерінің өсу деңгейінің ... ету үшін және ... ... ... шығу ... ... жағдайын жақсартуға бағдарлама жасап шығару керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мемлекет пен муниципалдық құрылымдардың (жергілікті ... ... ... және жеке ... бос ақша ... капиталы ретінде уақытша пайдалануға шоғырландыру үшін және бюджет
тапшылығы проблемаларын шешу үшін тартылуы мүмкін. Оны алудың ... ... ... ... ... ... – жалпы мемлекеттік қаржының басты буындарының бірі
және кредит ... ... бұл ... ... бірі
мемлекет, заңды және жеке ... ... ... немесе
қарызгер болып табылады. Халықаралық экономикалық қатынастар саласында
мемлекет ... де, ... ... да, ... де рөлінде
көрінеді.
Мемлекеттік кредиттің ерекшелігі қарызға берілген қаражаттардың
қайтарымдылығында, ... және ... ... бұл ... ... ... ... Несие қоры ұлғаймалы ұдайы өндіріс
процесінің ... ... ету ... кәспорындар мен
ұйымдарды несиелендіру және оның тиімділігін арттыру үшін пайдаланылады;
несиелерді жеке ... да ... ... ... ... ... ... қорын өнімді пайдалану болып табылады.
Шартты мемлекеттік кредит отандыцқ қарызгерлер: кәсіорындар, ұйымдар,
фирмалар, жергілікті билік органдары ... ... ... ... ... ... бойынша үкіметтің міндеттемелері
ретінде болады. Қарыз шарттары орындалмаған ... ... ... ... ... ... бойынша қарызгердің мүлкінен
немесе басқа активтерінен ... ... ... ... сомасын
төлейді.
Мемлекеттік емес қарыз алуды Қазақстан Республикасының резиденттері
Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектеулерді ескере ... ... ... кез ... ... және кез ... нысанда дербес
жүзеге асырады.
Мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік емес ... ... ... ... ... емес қарыздарды Қазақстан Республикасының мемлекеттік
кепілдіктерімен заңды тұлғалар тартуы мүмкін. ... ... ... емес ... ... туралы шарттың нысанында болуға
тиіс.
Қарыздар бойынша Қазақстан Республикасының атынан кепілдіктер ... ... ... бар.
Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің, ... ... ... ... ... Республикасының атынан кепілдіктер
беруге құқығы жоқ.
Қолданылған әдебиеттер
1. Мемлекеттік және мемлекет кепілдендірген қарыз алу мен ... ... ... заңы
2. Бердалиева К.Б. «Қазақстан экономикасын басқару негіздері».
Алматы -2001 ж., 126 бет
3. Ермаков В.А. «Қазақстан қазіргі дүние әлемінде», Алматы – 2002 ж., ... ... Қ.Қ., ... С. «Қаржы». Алматы 2003 ж., 445 бет
5. ... Н.К. ... ... ... 172 ... Набиев Е.Н. «Халықаралық экономикалық қатынастар», Алматы – 2001, 154
бет
7. Шеденов Ө.Қ. «Жалпы экономикалық теория», ... – 2002 ... ... ... саясат», Экономика –Алматы, 2002 ж, 168 бет
9. Мельников В.Д., ... К.К. ... ... ... ... и ... отношения: учет интересов
экономической безопасности // Финансы Казахстана.- 2004.-N ... ... C. ... ... ... ... ... заңдар, Заң - 2005

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазіргі экономикалық дамудағы табиғи ресурстардың рөлі24 бет
Шағын кәсіпорынның экономикалық дамуындағы алатын орны мен рөлі26 бет
Қазакстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму стратегиясындағы мемлекеттің рөлі 18 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Ақша мен несиенің экономикалық – теориялық негізі27 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Билирубин4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь