Ұлттық ойындарға анықтама

І.Кіріспе бөлім

1.Ұлттық ойындарға анықтама


1.1. Ұлттық ойынның психологиялық және педагогикалық ерекшеліктері

1.2. Қазақтың ұлттық ойындарының зерттелуі
1.3. Ғалымдардың ұлттық ойындар туралы ой.пікірлері


2. Іс.тәжірибеде қолданылуы.
2.1. Ұлттық ойындарды оқу және тәрбие үрдісінде пайдаланудың өзектілігі

2.2.Қазақтың ұлттық ойындарын дене шынықтыру пәнінде қолданылуы
2.3.Ғалымдардың ой.пікірлері


ІІІ. Қорытынды бөлім

Пайдаланған әдебиеттер тізімі
        
        І.Кіріспе бөлім
1.Ұлттық ойындарға анықтама
1.1. Ұлттық ойынның психологиялық және педагогикалық ... ... ... ойындарының зерттелуі
1.3. Ғалымдардың ұлттық ойындар туралы ой-пікірлері
2. Іс-тәжірибеде қолданылуы.
2.1. Ұлттық ойындарды оқу және тәрбие үрдісінде пайдаланудың ... ... ... дене ... пәнінде қолданылуы
2.3.Ғалымдардың ой-пікірлері
ІІІ. Қорытынды бөлім
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Ойын-әрекеті арқылы баланың ... ... ... ойын арқылы, көңіл - күйі ,баланың тілін дамытумен қатар пәнге ... ... ... оларды сергіте, қуанта отырып, белсенді әрекетке жұмылдыру, ойын таңдаудағы ойланғанын жүзеге асырудағы дербестігін ... ойын ... ... ... ... жеке ... ... Ойын арқылы оқыту технологиясы дидактикалық, тәрбиелік, дамытушылық болып бөлінеді. Ойын оқушының ойлау қабілетін арттырады.Физика, ... ... т.б. ... байланысып білім - білік дағдылары ... ... ... ... ... білім сапасының артуына ықпал етеді. Бала дамуындағы ойынның рөлі туралы әр кезде де педагогика ғылымының майталмандары үнемі ... ... Ойын ... ... әлем ... ашады, шығармашылық қабілеттері артады. Ұлы педагог В.А. Сухомлинский ойын ойнамай бала ... ... деп ... ... да басқа оқыту формалары сияқты арнайы психологиялық қағидалар талап етіледі. Басқа да кез- ... ... ... ойын ... де ... ... ынталандыруды қажет етеді, ең бастысы оқушылар ойынның қажеттілігін сезінуі ... ... рөл ... ... ... ... және интеллектуалдық дайындығымен сипатталады.Ойын кезіндегі көтеріңкі көңіл-күй, өзара түсіністік, достық қарым-қатынасты қалыптастыру үшін мұғалім әр ойынға қатысушының мінез-құлқын, ... ... ... және ... ... керек.Ойынның мазмұны қатысушылар үшін қызықты және ойын соңында нәтижесі анық көрінетіндей маңызды құндылықтарын сезінетіндей болуы тиіс.Әр баланың ойын әрекеті ... ... ... білімдері мен білік-дағдыларына негізделеді, ол әрекеттер күнделікті әсерлі ... ... және ... орта ... ... ... білуге тәрбиелейді.
Күнделікті сабақтағы бір сарындылық оқушылардың ынтасын, қызығушылығын ... ... ... ... ойын ... қолданып өткізсе, сабақтын мазмұны ашыла түседі.Өйткені ойын оқушының бойындағы жақсы қасиеттерді қалыптастыруға, ... ... ... өзінше баға беру мен пайыздай алушылыққа үйретіп, адамдармен қарым-қатынас жасауға тәрбиелейді, зейіні арта түседі, есте ... ... ... ... - ... ... ... қызықтыра отырып ойдан - ойға жетелейтін, тынысы кең, алысқа меңзейтін, қиял мен қанат бітіретін ғажайып ... ... ... , - дейді. Демек, шәкірттің ақыл-ойы, парасаты ұлттық салт-сананы сіңіру арқылы баии түседі. Оқу үрдісінде ұлттық ойын ... ... ... ... мен ... сай ... ... ғана оның танымдық, тәрбиелік маңызы арта түседі. Оқушыларды ... , , ... ... ... ... өте ... екеніне көз жеткізу қиын емес. Бұл ойындарды жаңа ... ... ... ... ... ... ... деген пікір бар. Оқушы ойынның үстінде не соңында өзінің қатысу белсенділігіне қарай түрлі баға алуы ... ... әр ... ... ... ... ... тиіс. Ойынның тәрбиелік маңызы мынада: ол баланы зеректікке, білгірлікке баулиды. Бабаларымыздың асыл қазыналарына деген көзқарасын құрметтеуге сөз ... ... ... ... ... ... Ендеше еңбекке баулу сабағын ұлттық ойындар арқылы сабақтастырып түсіндіру пән тақырыптарын тез, жылдам ... ... ... ... ... қорын байыта түседі. Халқымыздың ұлы перзенттерінің бірі, аса көрнекті жазушы М.Әуезов: , - деп тегіннен тегін ... ... , , , , , , ... ... берсеңіз, қазақтың ұлттық ойындары осылай жалғаса береді. Біздің алға қойған мақсатымыз халқымызға тән осынау ұлттық ... ... шығу ... ... ... ... сан ғасыр бұрын ойлап тауып, уақыт өте ұрпағына қалдырған ұлттық ойын түрлерінің маңызы мен мәнін саралап, дәл осы ойындарды жаңа ... ... ... ... ... айналдырсақ деген ой-пікірді иісі қазақ басшылардың есіне салсақ ... ... ... ... ... ... жүгінсек, қазақтың ұлттық ойындары аңға, малға байланысты, алуан түрлі заттармен ойналатын, зеректікке, ептілік пен ... ... ... ... деп бірнеше түрге бөлінеді. Қайсыбір ғалымдар қазақ халқының ұлттық ... ... ... асып ... ... ... өзі ... халқының ежелден-ақ айрықша дарынды һәм білімді болғанының дәлелі. Тағы бір ерекшелігі, ұлттық ойындардың, әсіресе, жасөспірім ... ... ... ... өлеңмен те отырған. Өлең-жыр арқылы ата-бабаларымыз ойынның эстетикалық әсерін арттырып қана қоймай, бүлдіршіндердің өлең-жырға ... ... ... ... ... ... ... қайсыбір ойын арқылы жас ұрпақты еңбекке баулып, шынықтыруды мұрат еткен. Демек, халқымыз ұлттық ... ... ... өмір ... ... қиындыққа төзе білуге, қиын сәттен жол таба білуге машықтандыруды басты мақсат еткен. ... , , ... ... ... үйретуге, ерік-жігерді игере білуге, білек күшін дамытуға бағытталған. ... ... тағы бір ... әр ойын жас ұрпақты салиқалы да салмақты, шебер әрі епті болуға баулиды. Өйткені әрбір адам өзінен өрбіген ... ... ... ... ... ... білікті де күшті болып өсуін өмірдің мәңгі мәні ретінде қабылдаған.
Жалпы, қазақтың ұлттық ойындарының қай-қайсысының да ... және ... мәні зор. ... ... ұлттық ойындар қазақ халқының о бастан ерекше мәдениетті болғанын айқындайды. Ата-бабаларымыз ұлттық ойындар арқылы ұрпақтың береке-бірлігі мен ... ... ... ... ... ... өмір ... қазақтың ұлттық ойындарының атқаратын маңызы ерекше. Басқаны былай қойғанда, әр ұлттық ойын оған ... өмір ... ... ғана ... ... ... ... тұра білуге үйретеді. Мысалы, бір ойын шеберлік пен ептілікке, енді бір ойын ... ал енді бір ойын ... ... тез ... ... ... жол таба білуге баулиды. Оның үстіне ұлттық ойындардан спорт пен патриоттық тәрбие ... ... ... өзі ... ... ойындарының тәрбие берудің таптырмас құралы екендігін дәлелдейді. Өкінішке қарай, қазіргі күні біз маңызы зор ұлттық ойындарымыздың тек ... (, , ) ғана ... ... Осы ... ... ... ұлттық ойындарының ішінде , , , , секілді түрлерін спартакиада, олимпиада ойындарына қысылмай-ақ қосуға болады. Мысалы, қазақтың ұлттық ... ... күні ... ... ... еш кем емес. Тек біздің Спорт және туризм министрлігі дәл осы тәрізді ұлттық ойынымыздың ... ... ... оны ... ... ... ... Әйтпесе, біздің қаншама ұлттық ойындарымыз әлемдік додалы жарыстар өткізуге сұранып-ақ тұр. Ең бастысы, өзге ұлттың ойындарына өзеуремей, ... ... төл ... беделін көтере білсек болғаны. Амал не? Бұл тұста әлі күнге қимылымыз шабан. Бізді бәрінен бұрын мәселенің осы жағы толғандырады, - ... ... - ... ... ... ... ұлттық сана-сезімінің дамуында қазақтың ұлттық ойындарының алатын орны ... Оның ... ... ... ... ... ... жақында қосылған қазақтың ойынын атап өтуге болады. - мемлекет тiзгiнiн ұстаған хандардың, билердiң арасында кең ... ойын түрi. Хан, би ... ... билікте болған бабаларымыз өздері өмір сүрген кезеңде бұл ... тек ойын ... ... ел ... ... құрал ретiнде де пайдалана білген. Табылғанына көп уақыт болмаса да, ойыны қазақы бiраз ... ... ... ... Бір қуантарлығы, қазіргі уақытта ойынның осы түрiн насихаттауға Қазақ ұлттық аграрлық университетінің жастары атсалыса бастады. Үстіміздегі жылы "Азиада-2011>> ... ... ... ... аграрлық университетінің 80 жылдық мерейтойына орай қазақтың ұлттық ... ... рет ... ... Бұл әрине, дүйім жұрт болып құптайтын бастама! Қазақ халқы ежелден жылқы малын айрықша қастерлей ... Ал ... ... ... ... ат ойындарына сүйіспеншілікті арттыра түскені даусыз. Қазақтың ұлттық ... ... ат ... ... мен ... айтып жеткізу тіпті де мүмкін емес. Бір таңданарлығы, ертеректе әр ... тым ... ат ... бір ... ... жүзден жүйрік шығуды аңсаған. Халқымыздың жер тарпыған сәйгүліктерді жақсы көргені соншалық, оларға деп қорыққан. Сондықтан бәле-жаладан сақтану үшін бәйгеге ... ... ... ... ... жабу ... ... құйрық-жалын өріп, әр жеріне үкінің қауырсындары мен тіл-көзден сақтайтын тұмар ... ... ... 8-14 жас ... ... ... дайындаған. Тіпті қазақ қыздары да жорға жарыстарына қатысып, шабандоздықты өздеріне серік еткен. ... ... ... ат ... ... ... ... сый-сияпат жасағанға, Ұлттық банктің 2008 жылы 6 қыркүйекте номиналы 500 теңгелік теңгесін айналысқа ... ... ... ... ... ... сіңген, сонау ғасырлар қойнауынан жаңа заманға жеткен ұлттық ойындарымызды өзіміз түгендемесек, кім түгендейді? Тәрбиелік мәні зор ұлттық ... ... ... бойына неліктен сіңірмеске?! Ұрпағының ұлт болып қалыптасуын ұмытпаған елдің ғана көсегесі көгеретінін ұмытпайық, ағайын!
Ұлттық ойынның психологиялық және педагогикалық ерекшеліктері
Еліміз ... ел ... бері ... де ... ... жүруде. Саяси, экономикалық, қаржылық т.б. салалардағы секілді білім беру ... да ... ... тыс қалған жоқ. Себебі мемлекетті нығайту, көркейту үшін өмірге жаңаша көзқарастағы, ... ... ... ұрпақ тәрбиелеу қажеттігі туындады. Сондықтан қандай халықтың даму стратегиясын алып қараса, онда өскелең жас ... елін ... ... ... тәрбиелі етіп шығару - оның басты бағдарларының бірі. Қазіргі жас ертеңгі халық тағдырын шешетін ... ... ... беру ... ... күрделі міндет тұр. Ол - оқушыны саналы ойлайтын ертеңгі күні қоғамда өз орнын табатын жеке тұлғаны тәрбиелеп шығару.[4]
Қазіргі кезеңде ... ... ... ғылымында ізденістер, жаңалықтар болып жатыр. Түрлі әдістемелік жүйе, ... мен ... ... ... ... ... ... енуде. Мысалы: Ж.Қараевтың , В.В Давыдовтың , ... ... ... ... ... ... - оқушыларға білімді тереңдетіп беру. Мұны кейінгі жылдары ... ... да ... ... ... ... оқушының алдында үлкен мәселе: оқушыны қалайша шаршатпай, ... ... ... білім беруге болады? Осы тұрғыдан алып қарағанда оқыту үрдісінде ойын әдісін ... бұл ... ... ... ... Сыныптардағы математика сабақтарын ойын әдісімен оқыту жұмыстары мынадай бірнеше маңызды мәселелерді шешеді: біріншіден, оқушылар ойын кезінде ... тең ... ғана қолы ... ... ... ... ... ұнамдық қасиеттері дамиды, бұл оқушылардың логикалық ойлары дамитыны сөзсіз; екіншіден оқулықта берілген материалдарды қызығып, ынта-жігермен оқиды, бұл ... ... ... ... қамтамасыз етеді, үшіншіден, оқушылардың арасында жарыс пайда болады, оқушының жеке ... ... ... ... ... шығармашыл ойлауға дағдыланады.
Сондықтан сабақты ойын тәсілімен өткізу - математиканы сапалы оқытудың маңызды мәселелерінің ... ... - ... ... психологиялық, педагогикалық ұғым.
Психология тұрғысынан ойынды ... ... ... ... ... ... секілді ғалымдар ат салысты. С.Л.Рубинштейннің пікірінше "ойын негізінде адамның ... ... ... ... ... ... ... дайындайды. Ойын арқылы бала қоршаған ортамен қарым-қатынас жасайды.[14]
К.Г.Исулов ойынды адам ... ... ... ... ... ... деп ... Психологтар ойынның мынадай тізбесін дәлелдеген:
Қажеттілік - мотив - ... ойын ... - ... психологиялық тұрғыдан ойын:
а) Әлеуметтік тұрғыдан ойлауды қалыптастырады:
ә) Танымдық мотивтің дамуына ... ... бір түрі ... оқу және ... ... тұрады;
в) Логикалық ойлаудан эвристикалық ойлауға үйретеді.
Педагог ғылымдар ойынның оқыту процесінде оң әсерін тигізетініне ... ... ... ... ... ... ... ойынды "как мощное средство стимулирования познавательного интереса учащихся" - деп ... ... ... ойын ... ... ... қай ... жатқызу жөнінде бір пікір жоқ. А.С.Гуревич, А.В.Килиниюктер ойынды ... ... түрі деп ... ... ... оқытудың ойын әдісі дейді. Тағы бір ғалымдар оқытудың ойын элементтері деп қарастырады. Біз ... әдіс деп ... ... әдіс ... ойын кезінде оқушымен оқытушының арасындағы байланыс туындап оқыту процесінде тактиканы емес, стратегияны анықтайды. Біз ... ... ... ... оның мынадай элементтерін өзара тығыз байланыста болатынын атап көрсеткіміз келеді.
Ойын элементтері ойынның біртұтас құрылысын береді. Ойын құрылысында ... ... ... ... - ... ... жинақтайтын қоғамдық тәжірибені меңгеруге бағытталған белгілі бір жағдайдағы іс-әрекеттің түрі. Адам ... ойын ... ... мақсат қою;
2) жоспарлау;
3) мақсатты жүзеге асыру;
4) адамның өзін субъект деп табуын қорытындылау болып бөлінеді.
С.А.Шмаковтың пікірінше, ойын - бұл ... ... ... ... қоғамдық тәжірибені меңгеруге бағытталған белгілі бір жағдайдағы іс-әрекет түрі. Көптеген ойындар келесі түрлерімен ерекшеленеді:
1) еркін дамыйтын әрекет;
2) ... ... ... ... ... ... ... дидактикалық үрдісте атқаратын көптеген функциялары бар. Олар:
1. Әлеуметтену.
2. Ұлтаралық араласушылық функциясы.
3. Ойында өзін ұстай алу функциясы.
4. Ойынның коммуникативті ... ... ... ... ... ... Жөндеу функциясы.
8. Сауықтық-ойын функциясы.
Ойын-бұл да әрекеттін бір түрі оны қолдану барысында оқу міндеттері ашылады.Ептілік пен дағды, ... ... ... ... ету ... оқу жағдайы немесе мұғалімнің құрастырған жағдайы белгілі мәселе қою арқылы оқу ... ... ... ... түрі ... ... жинақталған өмірлік тәжірибесі көрінеді, қоршаған ортаға деген көзқарастары терендейді және бекітіледі, оларға қажетті табысты еңбек ... мен ... ... ... ... ... тарапынан , бақылау мен бағалаудан тыс еркін тәртіп ережелерінен тұратын қызмет түрі.
Әрбір ойында жарыс элементтері бар. Жарыста ... ... ... ... белсенділігі туындайды. Жарыс элементтері эмоциялық қызығуды арттырады, оқушының өзін-өзі бағалау ... ... ... ... өз ... ... сыныптастарының нәтижесімен салыстырып өзінің көрсеткіштерін жақсартуға тырысады.[6]
Ойын мектептегі білімнің жеке бағыт алу негізі болып табылады. ... ... ... эмоциялық дәрежесінің мүмкіндігін арттырады және шаршағанды басып, сергітеді.
-психотерапиялық; баланың өзіне және басқаларға деген қатынасы ... ... ... ... ... өзгертуге көмектеседі.
-технологиялық; тиімді ойлау өрісінен біртіндеп шығаруға рұқсат ете ... қиал ... ... ... қайта енгізу.
Оқушы ойнағанда өзін қауіпсіз, қолайлы және дамуына қажетті психологиялық еркіндікті сезінеді
Ойын технологиясының ... ... ... ... көрсеткіштерге бөлуге болады: танымдық әрекетке белсенді қатысуға деген оқушы ұмтылысы; әрекет субьектісі ... ... жеке ... ... , өте сиректігін жете түсіну; оның әрекетті түрлерін тандау мүмкіндіктерін қабылдау
Ойын технологияларының белгілері: ойын үлгісінің бар болуы; ойын ... ... ... ... мүмкіндіктері;жобаланған нәтижелер; бағалау критерилері; сезім әрекетінің серпілуінің бар болуы. Ойынды топтастырудың әр түрлі ыңғайы бар: өңделген үлгіленген жағдайдың мінезделуіне қарай; ойын ... ... ... ... ... және ... ... қарай, танымдық, қызықты театрланған, рөлдік,имитациялық еліктеу және т.б. ойындар қолданылады.
Педагогикалық процесс мінезіне қарай ойынды келесі топтарға бөлуге болады:
* Оқыту, ... ... және ... ...
* ... ... ... Репродуктивті, продуктивті , шығармашылық
* Коммуникативті (қатынас), диагностикалық хабардар ету және ... ... ... ... ... ... ... және талдап қорыту деп бөлген дұрыс.
Оқыту ойыны- бұл ойында оқушылар жаңа білім, ептілік пен дағдыны алады (үйренеді). Жаңа білімді ... ... ойын ... ... емес оқу ... жол ... сондықтан оқыту ойыны салыстырмалы түрде аз қолданылады.
Бақылау ойыны- бұл ойын өтілген білімді тексеру және бекіту, ... ... ... ... ... Пысықтауға арналған ойындар интеграциялық білімді талап етеді, пәнаралық байланысты анықтауға мүмкіндік береді, әр түрлі жағдайларда епті әрекет етуге бағытталған.
Сабақта ойын ... ... ... жүзеге асыруға негізделген негізгі міндеттер:
-өздік жұмыстың дағдысын дамыту мен бекіту
-жағымды ойлай білу ептілігі
-өзара әрекет етуді ... ... ... және оның ... ... технологиясының оқытудың сатылары:
* Ойынға кіріспе: берілген ойынның мазмұнын анықтау, алынған ақпаратты талдау, ойын топтарын құру, рөлдерді бөлу
* Баяндалған дайын обектіні ... ... ... ... ... баяндалған объектіні оқып білу
* Топ жобаларын бағалау:ұсынылған жобаларды талқыға салу
* Ұсынылған жобаларды ... ... ... ... ... мен жобаларды бағалау, ойындарды талдау.[6]
Ойын оқушының негізгі іс-әрекеті ретінде психологиялық, ... ... ... зор ... ... Ойын ... даму құралы, таным көзі, тәрбиелік дамытушылық мәнге ие бола ... ... жеке ... ... ... ықпал етеді. Ойынның тәрбиелік маңызын жоғары бағалай келіп, А.С.Макаренко былай деп жазды: . ... ... ... ... ең ... ойыннан басталады.[1]
Ойын өзінің тек мазмұнымен оқушыларды бірден жаңа бір өлшемге шығарып, жаңа психологиялық жағдайға әкеледі. Тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... ойын кезінде өте белсенді болады. Өйткені ойын кезінде ол тең құқықтыққа ғана қолы жетіп ... ... ... әрекетшіл болып басқаларды өзіне тартатын мүмкіндікке ие болады. Мұғалім балалар ерекшеліктерін - мінез, темперамент, ... ... ерік т.б. ... ескеріп ұйымдастыруы қажет және ойынның мақсаты, міндеттері, мазмұны мен жүрісін анықтау керек. Мұғалім ойынды ... ... ... жөніндегі ақыл-кеңесшісі, балалардың даулы нәрселерін шешіп беретін әділ төрешісі,сонымен бірге ойын барысында олардың жолдасы бола ... ... ойын ... ... ... ... қарым-қатынастарды талдап, зерттеу, оны тиімді әдістермен басқару, балалардың ... ... ... ... ... анықталған білім, білік, дағдылар жайында түсінік беру, оларды қалыптастыру, тиянақтау және пысықтау немесе тексеру сипатында болып келеді. Ойынның ... ... ... ... ... арттыру мақсатында іріктеліп алынған нақты мазмұнмен анықталады.Сабақта тиімді қолданылған ойын түрлері мұғалімнің түсіндіріп отырған ... ... аса зор ... ... ... ... әсер ... Балалар тез сергіп, тапсырманы жылдам, дұрыс орындайтын болады.
Ойындар оқушыларды өз бетінше жұмыс істей білуге дағдыландырады, ойлау қабілеттерін, ізденімпаздығын ... ... ... молайтады. Ойынды қолдану сынып оқушыларының пәнге деген қызығушылығын арттырады, белсенділік танытып, материалды қажетті деңгейде игеруіне ықпал етеді. ... ... ... ... ... құнды болуы керек. Ойын әрекеті сабақта игерілген білім, білік, дағдыға сүйене отырып оқушылардың өзіне және басқаға сын көзбен қарап, тиімді ... ... ... ... Ең ... ... психологиялық талаптардың бірі - шынайы қарым-қатынас практикасы мен ойынның логикалық үйлесімінің болуы. Ойын ... ... ... алу, оны ... ... ... шығармашылық ізденісті талап етеді.[4]
Ойын - баланың қажетті әрекетінің бірі ойынды кіші жастағы балалардың табиғаты ... ... ... ... оқуы ... басталады. Ойын арқылы оқушы білім алуға, оқуға қызықтыра ... ... ... ... ... Жалпы, математика сабағында қолданылатын ойын түрлері оқушылардың математикалық ұғымдарын кеңейтіп, ойлау қабілеттерін арттырып, ... ... ... ... ... ... ... қазақтың ұлттық ойындары қолданылады. Мысалы, , ойыны белгісіз санды табуға ... ... ... ... ... ... Кестедегі белгісіз сандардың орнына тығылып жатыр. Кім дұрыс шығарса, сол табады. Кім ақсүйекті көп тапса, сол ұтады. Өтілген тақырыптардағы ... ... ... ойын ... ... тек ғана ... ... алатын іс - әрекетімен шектелу жеткіліксіз. Мұндай ойынды ұйымдастырудың және ... ... мен ... және ... және оларды қолданудың тиімді бөліктері жан-жақты ойластырылуы керек. Ойын үрдісінде балалардың білімі тереңдей түседі, осыған ... ... мен ... баянды болып жаңа білім игеріледі.
Жалпы білім беретін мектептердің ... ... ... ... ... ойыны. Дидактикалық мақсаты: берілген мысалды тақтаға шығарып, сақинаны өзі қалаған оқушыға салады. Ойын ... ... ... жалғасады. Ойынды басқара жүріп, мұғалім оқушының жеке басының ерекшелігіне, оның санасына, ... ... ... ... ...
Ойын - адамның өміртанымының алғашқы қадамы деп білеміз. Оның басты ерекшелігі баланың ойлау қабілетін жетілдіру ... ... ... ... әр нәрсеге жақсы зейін қояды және көбірек есіне ... Ойын ... ол алға ... ... шұғыл және оңай жүзеге асырады. Ойын шарттарының өзі ... ... ... ... мен ... ... тоқтатуды талап етеді. Егер бала ойын талабына зейін қойғысы келмесе, ойын шарттарын есте ұстамаса, онда оны құрдастары ойыннан шеттетуі ... ... - ... ... іс - ... бір ... Ойын барысында оқушыныңның жеке басының қасиеттері қалыптасады. Мысалы: кіші мектеп жасындағы балаларды көргендерін, байқағандарын, айналасынан естігендерін ойын кезінде қолданалытанын байқау қиын ... Ойын ... ... бейнелейді. Ойын барысында балалар дүниені тани бастайды, ... ... ... ... білдіруге мүмкіндік алады, адамдармен араласуға үйренеді.
Қазақтың ұлттық ойындарын дене шынықтыру пәнінде ... ... ... ағартушылары Абай Құнанбаев, Шоқан Уалиханов, Ыбырай Алтынсарин халық ойындарын балаларға білім берудегі тәрбиелік мәнін жоғары бағалап, ... ... ... мен ... ... ... ойы мен ... танып түсінуде жастардың эстетикалық адамгершілік ой талабының өсуінде оның атқаратын қызметін жоғары бағалады. Қазақтың ұлттық дене ... ... жеке ... жалпы мәдениетінің құрамдас бір бөлігі ретінде мектептегі кезеңнен қалыптаса бастайды. Сондықтан оны ... тек ... ... ... дамытып қана қоймайды, сонымен қатар мектеп оқушыларынан қазақтың ұлттық спорт ... ... ... ... дене ... мен ... өз ... дамытуға тәрбиелеп, оқу-ойын материалдарын бір жүйе ретінде олардың руханилығын, адамгершілігін, дене тәрбиесін тәрбиелеуге баулуды қарастырады. Бұндай жағдай ... ... ... ... ... ... ұлттық ойындармен, дене жаттығуларымен жүйелі түрде айналысуға деген ... осы ... өз ... ... ... ғылыми негізделген әдістемесінің жоқтығын, сонымен қатар көптеген жалпыға міндетті ... беру ... ... ... ауыл ... оқудың материалдық базасының нашарлығынан, оқушылардың оқитын орындары да қашықта болғандықтан, мектептен тыс сабақтар мүлдем жүргізілмейді. Осы жоғарыда айтқан мәселелердің бәрі ... ... әлі де ... ... ... ... ... ететіндігін көрсетеді. Ұлттық ойындарды мазмұны мен күрделілігіне байланысты және ... жас ... ... ... ... орта және ... сынып оқушылары ойнайтын ойындар деп бөлуге болады. Қажетті ойындарды өтілетін сабақ не жаттығудың алдында ... ... ... ... таңдап алу қажет. Дене тәрбиесі сабағында және жаттықтыру кезінде қозғалыс ойындарын, оның ... ... ... ... арнайы үйрену міндеттерін шешуге көмектеседі. Ұлттық және эстафеталық қозғалыс ойындарын ұйымдастыра отырып оқушылардың қызығушылығын арттыру, ұйымшылдыққа, батылдыққа және ... ... ... ... ойындарды спорттық ойын сабақтарында, жеңіл атлетика, гимнастика сабақтарында, жалпы дене қуаты дайындығы және жаттықтыру сабақтарында кеңінен қолдануға болады. ... ... дене ... сабағын жоғары әдістемелік деңгейде сапалы өткізудегі пайдасы мол. Жалпы ойындарды жүйелі түрде пайдалану, қиыншылықтарды жеңуге, ... ... ... ... ықпал етеді.
Ұлттық ойындар жаттығулар көмегімен оқушыларды ... ... ... ... ... Көңіл күйді көтеру, көңілдену, тактикалық ойлауды дамыту, сыртқы қоршаған ортаны тез ... ... ... ... ... қасиеттерін қамтамасыз етеді.
Ойын жаттығуларын ойша қайталау арқылы барлық ықылас зейінді аударуға негізделеді. Ұлы педагог В.И.Сухомлинский: , - ... ... ... ... ... ... ... сіңіру арқылы баии түседі. Оқу үрдісінде ұлттық ойын элементтерін пайдалану сабақтың тақырыбы мен мазмұнына сай алынады. Сонда ғана оның танымдық, ... ... арта ... ... ... өзі ... жағдайларды отбасылық тұрмыс пен қызмет түрлерін жаңғыртады. Мәселен, қазақтың ұлттық ойындары: , , , , , Ақ серек,көк серек>>, , , , , , ,, т.б. ... ... ... ... мен ... ... Ойын дегеніміз - адамның ақыл-ойын дамытатын, қызықтыра отырып ойдан-ойға жетелейтін, тынысы кең, алысқа меңзейтін, қиял мен ... ... ... ... ... ... , , секілді ұлттық ойындарға қатыстыру өте тиімді екеніне көз жеткізу қиын емес. Бұл ... жаңа ... ... ... ... кезінде қолдану керек деген пікір бар. Оқушы ... ... не ... ... ... белсенділігіне қарай түрлі баға алуы мүмкін. Мұғалім әр оқушының еңбегін бағалап, ынталандырып отыруы ... ... ... маңызы мынада: ол баланы зеректікке, білгірлікке баулиды. Бабаларымыздың асыл қазыналарына деген көзқарасын құрметтеуге сөз әсемдігін сезінуге үйретеді. Батылдыққа, өжеттікке ... ... ... ... ... ... ... арқылы сабақтасытырып түсіндіру пән тақырыптарын тез, жылдам меңгеруге ықпал етеді. Оқушының сөздік қорын байыта түседі. Ұлттық спорт түрлерi мен халық ... ... ... үйлесiмдi тәрбиелеудiң ажырамас бөлiгi болып табылады. Қазiргi дене шынықтыру практикасында ғасырлар бойы сомдалған және сыннан өткен халық ойындары мен ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеудiң бай тәжiрибесiн пайдалану қажет. Ойын баланың барлық ... ... ... дүние жайлы түсініктерінің кеңейуіне көмектеседі. Халқымыз ойындарғы тек балаларды алдандыру, ойнату әдісі деп қарамай, олардың мінез-құлқының ... ... деп ... ... Ойын ... ... ... ретінде психологиялық, анатомиялық-физиологиялық, педагогикалық маңызы зор қызметтер атқарады. Ойын ... даму ... ... ... білімділік, тәрбиелік, дамытушылық мәнге ие бола отырып, адамның жеке тұлға реттінде қалыптасуына ықпал етеді. Ойынды әрбір адам ойнап өседі, ... көп ... ... ... кең, жаны ... жүрегі нәзік, нағыз сезімтал тұлға болмақ. Ал кей балалар ойында шынайы ... ... кей ... ішкі ... ... Ойынның дамуына және баланың ойынға араласуына әсер ететін қызықты ... ... өте көп. ... ... деп ... ... ... кезінде ұлттық ойындарды көп ойнап, жүгіріп, далада, таза ауада жүру - жас организмнің дұрыс та ... ... көзі ... және де балалар ойын ойнаған кезде көпшіл, Отанның болашақ азаматы болуға, халқына адал қызмет етуге бағытталған. Сондықтан ... ... жаңа ... ... дене ... ... жаңа ... әдіспен оқушылардың жас ерекшеліктеріне, денсаулықтарына байланысты, ұлттық ойындарды спорттық ойын түрлеріне, сабақтың мазмұнына қарай іріктеп алып ... кез ... дене ... ... ... бар деп санаймын.
Қазақтың ұлттық ойындарының зерттелуі
Ұлттық ойындарды оқу және тәрбие үрдісінде пайдаланудың өзектілігі Қоғамымыздың іргетасын нығайту үшін бүгінгі жастарға ... ... ... беру - ... міндеттердің бірі. Оқушыда жалпы адамзаттық құндылықтар мен адамның айналадағы дүниемен жеке тұлғалық қатынасын (этикалық, эстетикалық, адамгершілік тұрғысынан) тәрбиелеу мақсатын ... ... ... ... салт-дәстүрінің озық үлгілерін оның бойына дарыту арқылы ... ... ... ... ... ... халқымызға тән әдептілік, қонақжайлық, мейірімділік, т.б. сияқты қасиеттер, табиғатқа деген қарым-қатынасындағы біздің халыққа тән ерекшеліктер. Жас ... өз ... ... асыл ... ... ... ... танысып келеді. Халық ойынды тәрбие құралы деп таныған. Ойынды сабақта қолдану оқушылардың ой-өрісін жетілдірумен бірге, өз ... асыл ... ... ... ... ... жеткізе білу құралы. Бірақ оны жүргізуге арналған нақты әдістемелік құралдар жоқтың қасы. Зерттеу жұмысында орыс ... ... ... ... ... ... қазіргі таңда тақырыптың өзектілігі туындап отыр. Халық ... ... ... ... жас ... ... ... арман-мақсаттарын, орныққан пікірлерін, ұсыныстарын қамтып көрсететін педагогикалық идеялар мен салт-дәстүрлері өткен мен қазіргінің арасындағы байланысты көрсетеді. Ол тарихи даму ... ... мәні бар ... ... ... т.б. жиналып, ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырады. Ең алдымен, халық педагогикасы өскелең ұрпақтың еңбек пен өмір сүру бейнесінің негізі болып, оларды ... ... ... ... ... ... еңбек тәрбиесі өте ертеден бастау алады. Ертеден келе жатқан еңбек тәрбиесінің әдіс-тәсілдер құралы, сөз жоқ, ... ... ... Еңбек адамның қалыптасуы мен тәрбиеленуінде бір ұрпақтан екінші ... ... ... ... және ... даму барысында шешуші роль атқарады. Еңбек ету кезінде адамның дене, ақыл-ой, эстетикалық дамуы мен еңбек ... ... ... ... ... ең бір көне ... құралдарының біріне ойын жатады. Ойын арқылы бала қоршаған ортаны өз ... ... ... ... ... ... іске ... қоршаған адамдардың іс-әрекетіне еліктейді. Соның нәтижесінде өзі көрген ... ... ... пен ... ... ... Мәселен, қазақтың ұлттық ойындары: , , , , , т.б. балалардың ... ... ... мен ... ... Ойын ... - ... ақыл-ойын дамытатын, қызықтыра отырып ойдан-ойға жетелейтін, тынысы кең, алысқа меңзейтін, қиял мен қанат бітіретін ғажайып нәрсе. Ұлы педагог В.И.Сухомлинский: , - ... ... ... ... ... ... салт-сананы сіңіру арқылы баии түседі. Оқу үрдісінде ұлттық ойын элементтерін пайдалану сабақтың тақырыбы мен мазмұнына сай алынады. Сонда ғана оның ... ... ... арта ... Оқушыларды әсіресе, , , секілді ұлттық ойындарға қатыстыру өте тиімді екеніне көз ... қиын ... Бұл ... жаңа ... ... немесе қайталау кезінде қолдану керек деген пікір бар. Оқушы ... ... не ... өзінің қатысу белсенділігіне қарай түрлі баға алуы мүмкін. Мұғалім әр ... ... ... ынталандырып отыруы тиіс. Ойынның тәрбиелік маңызы мынада: ол баланы зеректікке, білгірлікке баулиды. ... асыл ... ... ... ... сөз әсемдігін сезінуге үйретеді. Батылдыққа, өжеттікке тәрбиелейді. Ендеше еңбекке баулу сабағын ұлттық ойындар арқылы сабақтасытырып түсіндіру пән тақырыптарын тез, ... ... ... ... ... ... ... байыта түседі. Халқымыздың ұлы перзенттерінің бірі, аса көрнекті жазушы М.Әуезов: , - деп ... ... ... ... Одан ... ... ... халқының бай этнографиялық материалдарын жинақтаған және оның ішінде ұлт ойынының тәрбиелік маңызы туралы пікір айтқандар К.А.Покровский, А.И.Ивановский, Н.И.Гродеков, ... ... ... ... ... ... ... А.Шиле, А.Харунзин, А.Горячкин, П.Ходыров, Е.Букин, О.Әлжанов, т.б. болды делінген. Е.Сағындықов өз еңбегінде: , - дей ... ұлт ... ... үш ... бөліп топтастырған. Ә.Диваев атты еңбегінде тарихта алғаш рет қазақтың ұлттық ойындарын үш топқа бөліп қарастырады. Қазақ ... ... ... ... бірі - орыс ... А.Алекторов. Мәселен, оның (Орынбор, 1891) атты еңбегіңн атауға болады. М.Жұмабаев ойындарды ... ... ... алар қайнар көзі, ойлау қабілетінің өсу қажеттілігі, тілдің, дене шынықтыру тәрбиесінің негізгі элементі деп тұжырымдайды. Кезінде ұлттық ойындарды ... ... ... ... Б.Төтенаев, М.Балғымбаев, Ә.Бүркітбаев, т.б. есімдерін атауға болады. Кеңес Одағы кезіндегі ұлттық ойындардың маңызы мен қажеттілігін көрегендікпен қарастырған ... ... ... 1994) атты ... ... ойындарын бірнеше топқа бөліп, ойын шарттарын жазып, жастар үшін тәрбиелік мәнін зерделеп, ойын білдірген. Сабақта және ... яғни ... мен ... мектептерде ұлттық ойынды ұтымды пайдаланса, алдымен еңбекке баулу және дене шынықтыру пәндерінде оқушылардың өз ... ... ... дағдыларын қалыптастыру шарттары теориялық тұрғыдан негізделсе, онда оқушылардың білімге деген құштарлығын арттыруға және халықтың асыл ... ... ... ... сананы қалыптастыруға болады. 2. Қазақ халқының ұлттық ойындарының зерттелуі Қай халықтың болмасын, оның ... ... ... бір ... мен әлеуметтік-психологиялық тұрғыдан ерекше қасиеттері болады. Сондықтан халық арасында қалыптасқан ойындар туралы сипаттамалық жинақтар, деректер және ... ... ... мен ... ... етеді. Ұлттық дәстүрлі халық ойындарының ел арасындағы беделі, тарихи қоғамдағы алатын орны және болашақ ұрпақты өсірудегі қажеттілігі, оның шығу тарихы ... ... ... ... дейінгі ғалымдар да көп ізденді. Осы мәселеге байланысты зертелеген ғылыми еңбектерді біз хронологиялық шектігіне қарай бірнеше топқа ... ... 1. ... ... ... ... ... орыс әскери шенеуніктері мен миссионерлерінің көшпенділер хақындағы зерттеу жұмыстары; 2. ... ... ... Орта Азия және ... халықтарының ұлттық ойындары туралы жазылған ғылыми еңбектер; 3. ... ... ... ... дене ... баулу әдістерін педагогикалық сипаттағы бағыт-бағдарлама тұрғысынан зерттелген жинақтар. 4. Тәуелсіз егеменді елдер кезеңіндегі (1992 ... ... ... ... ... ... ... Алғашқы топтама еңбектің тарихнамалық тізгінін Ә.Диваевтың еңбегін талдаудан бастайық. Ол өзінің атты ... ... ... рет ... ұлттық ойындарын үш топқа бөліп қарастырады. Ә.Диваев алғашқы топтағы ойын ... ... ... ... өмірге келген ойындарды, екінші топтамадағы дәстүрлі ойындарға қозғалыс ойындарын, үшінші топқа - спорттық ойын түрлерін жатқызады. Ізденуші этнографтың ... ... ... ... ... қимыл-қозғалысын дамытумен қатар денсаулығын шыңдауда тездетуші үрдіс әрекетін атқарады. Ә.Диваев: деген мақаласында: , - дей ... ... мен ... ... алға ... және ... ... саусақ пен қимыл-қозғалыс жасау әрекеті негізінде баланы тәрбиелеп, ... ... ... философиялық мағынасы жатқандығы сөз етіледі. Қазақ балаларының ... ... ... бірі - орыс ... ... ... оның ... 1891) атты еңбегін атауға болады. Автор бұл еңбегінде көшпенді қазақ халқының өмір сүру салтындағы баланың ... ... ... ... өсу динамикасына дейін ұлттық ойын мен қимыл-қозғалыс әрекетінің алатын орны және балғындардың денсаулығы мен дене ... ... ... жеке ... ойындарының қажетті жақтарын ашып көрсетеді. Қазақтың белгілі ғалым ... ... ... ... ... ... балаларға білім берудегі тәрбиелік мәнін жоғары бағалап, өткен ... ... мен ... ... ... ойы мен ... ... түсінуде жастардың эстетикалық, адамгершілік ой талабының өсуіне оның атқаратын қызметін жоғары бағаласа, М.Жұмабаев ойындарды халық ... ... алар ... ... ... ... өсу қажеттілігі, тілдің, дене шынықтыру тәрбиесінің негізгі элементі деп тұжырымдайды. Ұлттық ойындар халық тәрбиесінің дәстүрлі табиғатының жалғасы. Ежелден дәстүрлі ... ... өмір сүру ... ... ... ... дәстүрлері, батырлық-батылдық туралы түсінігі, адалдыққа, күштілікке ұмтылуы, шыдамдылық, т.б. құндылықтарға мән берілуі - халық ... ... ХХ ... ... өмір ... ... ... қазақтың ұлттық ойындарын былайша жіктейді: 1. Жалпы ойындар; 2. Қарсыласу мен күресу сипатындағы ойындар; 3. Ашық алаңқайдағы ойындар; 4. Қыс ... ... 5. ... ойындары; 6. Ат үстіндегі ойындар; 7. Аттракциондық-көрініс ойындар.
Қазақтың ұлттық қозғалыс ойындарын спорттық ойындардан ... ... рет ... ... ... ... қазақ ойындарына топтамалық жіктеу жасай отырып, ұлттық ойындарды оқу үрдісінде пайдалануға ұсыныс жасайды. Бұл жерде айта кететін бір жайт, ... КСР ... ... ... 1943 ... шешіміне сәйкес 1949 жылы жарық көрген атты еңбегі М.Гуннердің толықтырып, өңделген кітабы. ХХ ғасырдың басында көшпенді ... ... ... ... ... ... т.б. отар елдері туралы этнографиялық деректер жинақтап, олардың ұлттық мәдениетінің тармағы - халық ойындары, оның ... ... ... ... ... жинап зерттеуді Түркістан генерал-губернаторы арнайы шенеуніктер мен миссионер ғалымдарға жүктеген. Орыс ғалымы А.Васильев атты ... ... және ... ... ... өзбек халқының ұлттық ойындарының бірнеше түрлерін ажыратып, топқа бөліп, нақты зерттеген. Ізденіс барысында автор Ферғана балаларының ... ... ... келе ... дәстүрлі ойыны Ташкенттегі сарт балаларына таныс емес екендігін айтады. Ал М.Гавриловтың авторлығымен жазылған атты мақаласына өзбек халқының ойын ... ... ... жыл ... белгілері уақытында (тауық, қаз, т.б.) ойнаудың ережесі, ойын түрлері, тәртібі зерттеледі. Кеңес дәуірі ... ... ... ... ... ... күн тәртібіндегі өзекті мәселе болғанына қарамастан, сол тоталитаризм кезінде дәстүрлі ... ... ... ... ... ... Б.Төтенаев, М.Балғымбаев, Ә.Бүркітбаев, т.б. есімдерін атауға болады. Әсіресе М.Тәнекеевтің қазақтың ұлттық және дәстүрлі ойындарын ... ... өзі жеке ... Оның ... ... Қазақстандағы спорт пен дене тәрбиесі саласына арналған. Ең бастысы, ол дене тәрбиесінің халықтық педагогикасы сияқты көкейтесті мәселесінің негізін ... ... ... ... ... туынды (Алматы, 1957). Бұл зерттеуінде ізденуші қазақтың ойынының ереже тәтіптерін таразылап, халық ойынының қажетті жақтарын ашып, ... ... ... да ... ... ... ойын түрлеріне тоқталып, анықтама беріп жіктеп, құнды мұрағат деркетеріне сүйене отырып, ғылыми сараланған пікірлер айтады. Ғалым негізінен Қазақстандағы Қазан төңкерісіне ... ... дене ... ... ... талдай отырып, тарихта тұңғыш рет, дене мәдениеті мен спорттың екі даму бағытын қара халқтық және ... деп ... оны ... әдістемеге сүйеніп, яғни таптық тұрғыдан қарастырады. Сонымен бірге ғалым ... ... ... маңызы бар кейбір спорт және ойын түрлерінің өрлеуіне отаршыл Ресей патшалық өкіметінің саяси көзқарасын көрсетеді. М.Тәнекеевтің ... ... ... идеологиялық көзқарас тұрғысынан сол заманға сай зерттелгеніне қарамастан, бүгінгі күні өз ... ... ... ... аса ... ... ... табылады. М.Тәнекеевтің басшылығымен бұдан басқа да бірнеше ғылыми монографиялық еңбектер жазылды. Кеңестік кезеңдегі ұлттық ойындардың маңызы мен ... ... ... ғалым Б.Төтенаев (Алматы, 1994) атты еңбегінде дәстүрлі қазақ ... ... ... бөліп, ойын шарттарын жазып, жастар үшін тәрбиелік мәнін дәлелдеп, ойын ... ... ... ... ... ... мен ... ойындар арасындағы байланыс және ойындардың ертеңгі болашаққа керекті қасиеттілігін зерттеген ... да ... ... ... ... Е.Сағындықовтың авторлығымен жазылған ғылыми монография (Алматы, 1993) деп аталады. Ғылыми еңбекте қазақ мектептерінде І-ҮІ ... ... ... ... жекелеген классификацияларға топтап, оны сабақта және сабақтан тыс ... ... ... ... ... ... халық ойындарына педагогикалық талдау жасалып, оқу үрдісінде пайдалану қажеттілігі негізделеді. Ә.Бүркітбаевтың авторлығымен 1985 жылы жазылған жинағында ұлт ... ... мен ... спорт ойындарының балалардың күнделікті өміріндегі алатын орны, тәрбиелік маңызы және ат спорты мен ұлттық ойындардың ережесі қарастырылса, М.Балғымбаевтың (Алматы, 1985) атты ... ат ... ... ... ... ... ... аударыспақ, жамбы ату, аламан бәйге, т.б. жарыс түрлеріне салыстырмалы талдау жасалады. Бала өміріндегі ... және ... ... және ... ... орны, формасы және мазмұны үлкен адамның тұрмыстық күйімен, еңбек түрімен және мазмұнымен салыстырылса, қаладағы қажеттіліктің бір тұсы ... ... ... ... ... Ғалым А.Усова өз еңбегінде ойынның мәнін баланың дербес іс-әрекеті, ... ... ... ... ... ... жол ашуы ретінде түсіндіреді. Автордың айтуынша шынайы өмірде баланың аты - бала. Өз ... әлі ... ... ... жан. ... өмір ... ... кете барады. Ол ойын үстінде ол бейнебір ересек адам тәрізді өз күшін сынап көреді>>. Мектепке дейінгі ... мен ... ... спорттық жаттығулар И.Давыдов, Л.Былеева, В.Яковлев, Н.Поддьякова, Н.Михайленко, Д.Куклова және тағы басқалар ерекше назар ... ... ойын мен ... және дидактикалық құралдарға ғана сүйеніп, мектепке дейінгі балалық кезді заттар жөнінде жекелеген нақты түсініктер, жинақтау кезеңі деп түсіну ... деп ... Бұл ... дене шынықтыру мен ақыл-ойын ақыл-ой дамуына, жалпы түсінік пен ұғымның қалыптасуында, маңызды ойлау операциялары: талдау, салыстыру, ... ... ... ... деп ... И.Давыдов ойын-ойыншық және дидактикалық құралдарға ғана сүйеніп мектептке ... ... ... ... ... ... ... түсініктер жинақтау кезеңі деп түсіну қателік деп дәлелдейді. Бұл кезде дене ... мен ... ... жалпы түсінік пен ұғымның қалыптасуына, маңызды ойлау операциялары: талдау, салыстыру, қорыту қабілеттеріне қажетті организм деп ... ... ... дене шынықтыру жаттығуларын ойынмен ұштастырған сәтте баланың тұрақты ... ... ... ... ... ... дене шынықтыру күнделікті қажеттілік болуымен қатар денсаулықтың, шыдамдылық пен тез ... ... ... ... ... Л.Михайлованың авторлығымен жазылған еңбекте жыл мезгіліне сәйкес қыс айларында ойналатын ойындар, топ болып ойнайтын, жеке бір балаға ... ... ... қимыл-қозғалыс ойындарының әдістемелік нұсқауы берілген. Ойын түрлері мен шарттарын бала жасына қарай бөліп классификация жасап, ... ... ... ... Олардың ішінде (2-3 жасарларға), (4 жастағылар үшін), (5-6 жастағыларға арналған) ... ... ... ... түсірген. А.Быкованың басшылығымен баспадан шыққан кітабында балабақшаның әр тобында жас ... ... ... ... ойындарын ұйымдастыру және оны өткізу әдістері, т.б. мәселелер қарастырылған. Мысалы, қозғалып ойнау барысында алғашқы күннен бастап балаларды өзін-өзі тежеуге ... ... ... барлық баланың қабылдау қабілеті бірдей емес екендігі, яғни белсенділер мен ... ... ... ... тепе-теңдікті сақтау қасиеті, оларды әр түрлі ойынға тарту ... ... ... ... рет бір ойынды ойнату барысындағы баланың физиологиялық өзгерісімен қатар психологиялық тұрғыдан сенімділігінің артуы ғылыми еңбектің құндылығын жоғарылатады. ... ... алуы ... дене ... ... ... ... басқаша сын көзбен қарауды талап етеді. Осы орайда соңғы жылдары біздің қарастырып отырған ізденіс тьақырыбымызға орай бірнеше ғылыми еңбектер ... ... ... қазақтың ұлттық ойындарын дамыған қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық құрылыммен байланысты қарастырады. Дене шынықтыру пәнінің теориялық дәлелдемесін қазақтың ұлттық ... ... ... ... алып қарайды. А.Құралбекұлы мен С.Әкімбайұлы жалпы білім беретін қазақ мектептерінің дене шынықтыру жүйесінде қазақ ... ... оның ... ... ... мен ұлттық ойындарды тиімді пайдаланудың ғылыми теориялық-әдістемелік негіздеріне сүйене отырып талдау жасаса, А.Айтпаеваның ғылыми еңбегінде орыс тілінде оқытатын ... ... ... ... тәрбиелеу құралы ретінде қазақ халқының ойындарын пайдаланудың теориялық-әдістемелік негіздері жасалып, олардың тәрбиелік мүмкіндіктері айқындалған. ... ... ... қазақтың ұлттық ойындарының басқа халықтардың ұлттық ойындарынан айырмашылығы - оның шығу, пайда болу тегінің ерекшелігіне ... ... бір ... ... ... көздейтінінде.
Ұлттық ойындарды оқу және тәрбие үрдісінде пайдаланудың өзектілігі
Қоғамымыздың іргетасын нығайту үшін бүгінгі жастарға үлгілі, өнегелі тәрбие беру - қазіргі міндеттердің ... ... ... ... мен адамның айналадағы дүниемен жеке тұлғалық қатынасын (этикалық, эстетикалық, адамгершілік тұрғысынан) тәрбиелеу ... ... ... ... ... салт-дәстүрінің озық үлгілерін оның бойына дарыту арқылы жүзеге асыруға болады. Осымен байланысты бағдарлама халқымызға тән ... ... ... т.б. сияқты қасиеттер, табиғатқа деген қарым-қатынасындағы біздің халыққа тән ерекшеліктер. Жас ұрпақ өз халқының мәдениетімен, асыл мұраларымен ұлттық әдебиеттер ... ... ... ... ... ... құралы деп таныған. Ойынды сабақта қолдану оқушылардың ой-өрісін ... ... өз ... асыл мұраларын бойына сіңіріп, кейінгі ұрпаққа жеткізе білу құралы. Бірақ оны жүргізуге ... ... ... ... жоқтың қасы. Зерттеу жұмысында орыс тілінде жазылған әдебиеттер қолданылды. Соның ... ... ... ... өзектілігі туындап отыр. Халық педагогикасының адам, отбасы, өскелең жас ұрпақты тәрбиелеу туралы арман-мақсаттарын, ... ... ... ... ... педагогикалық идеялар мен салт-дәстүрлері өткен мен қазіргінің арасындағы байланысты көрсетеді.Ол тарихи даму барысындағы әлеуметтік мәні бар ... ... ... т.б. ... ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырады. Ең алдымен, халық педагогикасы ... ... ... пен өмір сүру ... негізі болып, оларды келешектегі қызметіне дайындайды. Біздің халықтық педагогикада еңбек тәрбиесі өте ... ... ... ... келе ... ... ... әдіс-тәсілдер құралы, сөз жоқ, еңбек болып табылады. Еңбек адамның қалыптасуы мен тәрбиеленуінде бір ұрпақтан екінші ұрпаққа ... ... ... және ... даму барысында шешуші роль атқарады. Еңбек ету кезінде адамның дене, ақыл-ой, эстетикалық дамуы мен еңбек тәрбиесі қатар ... ... ... ең бір көне ... ... ... ойын ... Ойын арқылы бала қоршаған ортаны өз бетінше зерделейді. Сөйтіп, ... ... ... іске ... қоршаған адамдардың іс-әрекетіне еліктейді.Соның нәтижесінде өзі көрген ... ... ... пен қызмет түрлерін жаңғыртады. Мәселен, қазақтың ұлттық ойындары: , , , , , т.б. ... ... ... ... мен қабілеттерін арттырады. Одан кейінгі кезеңде қазақ халқының бай этнографиялық материалдарын ... және оның ... ұлт ... тәрбиелік маңызы туралы пікір айтқандар К.А.Покровский, А.И.Ивановский, Н.И.Гродеков, Е.А.Алекторов, Ә.Диваев, А.Левшин, ... ... ... Г.С.Запряжский, А.Шиле, А.Харунзин, А.Горячкин, П.Ходыров, Е.Букин, О.Әлжанов, т.б. болды делінген.Е.Сағындықов өз еңбегінде: , - дей ... ұлт ... ... үш ... ... ... атты еңбегінде тарихта алғаш рет қазақтың ... ... үш ... бөліп қарастырады. Қазақ балаларының ұлттық ойынына тоқталғандардың бірі - орыс ... ... ... оның ... 1891) атты ... атауға болады.М.Жұмабаев ойындарды халық мәдениетінен бастау алар қайнар көзі, ойлау қабілетінің өсу қажеттілігі, тілдің, дене ... ... ... ... деп ... ... ... ойындарды зерттеген авторлар қатарында М.Тәнекеев, Б.Төтенаев, М.Балғымбаев, ... т.б. ... ... болады.Кеңес Одағы кезіндегі ұлттық ойындардың маңызы мен қажеттілігін көрегендікпен қарастырған ғалым Б.Төтенаев (Алматы, 1994) атты ... ... ... ... топқа бөліп, ойын шарттарын жазып, жастар үшін тәрбиелік мәнін зерделеп, ойын білдірген.
Сабақта және тәрбиеде, яғни балабақшалар мен бастауыш мектептерде ... ... ... ... ... ... ... және дене шынықтыру пәндерінде оқушылардың өз бетімен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... онда оқушылардың білімге деген құштарлығын арттыруға және халықтың асыл мұрасын бойына сіңіріп, ұлттық сананы қалыптастыруға болады.
Қай ... ... оның ... ... ... бір ... мен ... тұрғыдан ерекше қасиеттері болады. Сондықтан халық арасында қалыптасқан ойындар ... ... ... ... және ... дұрыс зерттеу мен талдауды қажет етеді.
Ұлттық дәстүрлі халық ойындарының ел ... ... ... ... алатын орны және болашақ ұрпақты өсірудегі қажеттілігі, оның шығу тарихы ... ... ... бізге дейінгі ғалымдар да көп ізденді. Осы мәселеге байланысты зерделеген ғылыми еңбектерді біз хронологиялық шектігіне ... ... ... ... ... Орыстың отарлау саясаты кезеңіндегі алғашқы орыс әскери шенеуніктері мен миссионерлерінің көшпенділер хақындағы зерттеу жұмыстары;
2. Кеңес заманы кезеңіндегі Орта Азия және ... ... ... ... ... ... ғылыми еңбектер;
3. Мектеп жасына дейінгі балаларды дене шынықтыруға баулу әдістерін педагогикалық сипаттағы бағыт-бағдарлама тұрғысынан зерттелген жинақтар.
4. ... ... ... ... (1992 ... бүгінге дейін) аталған тақырыпқа қатысты ізденістер.
Алғашқы топтама еңбектің тарихнамалық ... ... ... ... ... Ол өзінің атты еңбегінде тарихта алғаш рет қазақтың ұлттық ойындарын үш топқа ... ... ... топтағы ойын түріне рулық-қауымдық құрылыс кезеңінде өмірге келген ойындарды, екінші топтамадағы дәстүрлі ойындарға қозғалыс ойындарын, үшінші топқа - ... ойын ... ... Ізденуші этнографтың дәлелдеуінше, халық ойындары балалардың іс-әрекетін, қимыл-қозғалысын дамытумен қатар денсаулығын шыңдауда тездетуші үрдіс әрекетін атқарады. Ә.Диваев: ... ... , - дей ... ... мен ... ... алға ... және аталған мақалада саусақ пен қимыл-қозғалыс жасау әрекеті негізінде баланы тәрбиелеп, шынықтырудың үлкен даналық философиялық мағынасы жатқандығы сөз ... ... ... ... ... бірі - орыс ғалымы А.Алекторов. Мәселен, оның (Орынбор, 1891) атты еңбегін ... ... бұл ... ... ... ... өмір сүру салтындағы баланың дүниеге келген сәтінен бастап өсу динамикасына дейін ұлттық ойын мен қимыл-қозғалыс әрекетінің алатын орны және ... ... мен дене ... ... ... жеке ... ойындарының қажетті жақтарын ашып көрсетеді. Қазақтың белгілі ғалым ағартушылары А.Құнанбаев, Ш.Уәлиханов, ... ... ... ... ... берудегі тәрбиелік мәнін жоғары бағалап, өткен ұрпақтың дәстүрі мен ... ... ... ойы мен ... танып түсінуде жастардың эстетикалық, адамгершілік ой талабының өсуіне оның атқаратын қызметін жоғары бағаласа, М.Жұмабаев ойындарды халық ... ... алар ... ... ойлау қабілетінің өсу қажеттілігі, тілдің, дене шынықтыру тәрбиесінің негізгі элементі деп тұжырымдайды. Ұлттық ойындар халық тәрбиесінің дәстүрлі табиғатының жалғасы. Ежелден ... ... ... өмір сүру ... ... ... ұлттық дәстүрлері, батырлық-батылдық туралы түсінігі, адалдыққа, күштілікке ұмтылуы, шыдамдылық, т.б. құндылықтарға мән берілуі - ... ... ... ... басында өмір сүрген этнограф М.Гуннер қазақтың ұлттық ойындарын былайша жіктейді:
1. Жалпы ойындар;
2. ... мен ... ... ... Ашық ... ... Қыс мезгіліндегі ойындар;
5. Демалыс ойындары;
6. Ат ... ... ... ... ... ... ойындарын спорттық ойындардан ажыратып, алғаш рет бөліп қараған ғалым М.Гуннер қазақ ойындарына топтамалық жіктеу жасай отырып, ұлттық ойындарды оқу ... ... ... ... Бұл ... айта кететін бір жайт, Қазақ КСР Халық Комиссарлар Кеңесінің 1943 жылғы шешіміне сәйкес 1949 жылы жарық көрген атты ... ... ... ... ... ХХ ... басында көшпенді халықтар: қазақ, өзбек, қырғыз, түркімен, қалмақ, т.б. отар елдері туралы этнографиялық деректер ... ... ... ... ... - ... ойындары, оның ішіндегі құрамдас бөлшегі болар ойынын жинап зерттеуді Түркістан генерал-губернаторы арнайы шенеуніктер мен миссионер ғалымдарға ... Орыс ... ... атты ... Ферғана және Сырдария аймақтарын мекендеген өзбек халқының ұлттық ойындарының бірнеше түрлерін ажыратып, топқа бөліп, нақты зерттеген.
Ізденіс ... ... ... ... күнделікті ойнайтын ертеден келе жатқан дәстүрлі ойыны Ташкенттегі сарт ... ... емес ... ... Ал М.Гавриловтың авторлығымен жазылған атты мақаласына өзбек халқының ойын түрлерінің ... ... жыл ... ... ... (тауық, қаз, т.б.) ойнаудың ережесі, ойын түрлері, тәртібі зерттеледі.Кеңес дәуірі жылдарында қазақтың ұлттық ... ... ... күн ... ... ... ... қарамастан, сол тоталитаризм кезінде дәстүрлі ұлттық ойындарды зерттеген авторлар қатарында М.Тәнекеев, ... ... ... т.б. ... атауға болады. Әсіресе М.Тәнекеевтің қазақтың ұлттық және дәстүрлі ойындарын зерттеген деректерінің өзі жеке мәселе. Оның негізгі еңбектері Қазақстандағы спорт пен дене ... ... ... Ең ... ол дене тәрбиесінің халықтық педагогикасы сияқты көкейтесті мәселесінің негізін ... ... ... ... алғашқы туынды (Алматы, 1957). Бұл зерттеуінде ізденуші қазақтың ойынының ереже тәтіптерін таразылап, халық ... ... ... ... ... ... ... да ұлттық қозғалмалы, спорттық ойын түрлеріне тоқталып, анықтама беріп жіктеп, құнды мұрағат деркетеріне сүйене ... ... ... ... ... Ғалым негізінен Қазақстандағы Қазан төңкерісіне дейінгі кезеңде дене тәрбиесі ... ... ... ... ... ... рет, дене ... мен спорттың екі даму бағытын қара халқтық және ақсүйектік деп көрсетіп, оны формациялық әдістемеге ... яғни ... ... ... Сонымен бірге ғалым зерттеуіне әскери қолданбалы маңызы бар кейбір спорт және ойын түрлерінің өрлеуіне ... ... ... өкіметінің саяси көзқарасын көрсетеді. М.Тәнекеевтің аталған еңбегінде ... ... ... ... сол ... сай ... ... бүгінгі күні өз құндылығын жоймаған, ғылыми тұрғыдан аса жоғары ... ... ... ... ... бұдан басқа да бірнеше ғылыми монографиялық еңбектер жазылды. Кеңестік кезеңдегі ... ... ... мен ... ... ... ... Б.Төтенаев (Алматы, 1994) атты еңбегінде дәстүрлі қазақ ойындарын бірнеше топқа бөліп, ойын ... ... ... үшін ... ... ... ойын зерделеген.Аталған автор қаламынан халықтың этнопедагогика мен ұлттық ойындар арасындағы байланыс және ойындардың ертеңгі болашаққа керекті қасиеттілігін зерттеген басқа да ... ... ... ... ... ... ... ғылыми монография (Алматы, 1993) деп аталады. Ғылыми еңбекте қазақ мектептерінде І-ҮІ сыныптарда қазақ халық ойындарын жекелеген классификацияларға топтап, оны ... және ... тыс ... ... ... әдістері анықталып, қазақ халық ойындарына педагогикалық талдау жасалып, оқу үрдісінде пайдалану қажеттілігі негізделеді. Ә.Бүркітбаевтың авторлығымен 1985 жылы жазылған ... ұлт ... ... мен ... спорт ойындарының балалардың күнделікті өміріндегі алатын орны, тәрбиелік ... және ат ... мен ... ... ... ... ... (Алматы, 1985) атты еңбегіндегі ат спортына қатысты бәйгені бастап жорға жарыс, ... ... ату, ... бәйге, т.б. жарыс түрлеріне салыстырмалы талдау жасалады. Бала өміріндегі ұлттық және спорттық қимыл-қозғалыстың және ... ... ... ... және ... үлкен адамның тұрмыстық күйімен, еңбек түрімен және мазмұнымен салыстырылса, қаладағы қажеттіліктің бір тұсы адамды дағдыға үйрету екендігін ... ... ... өз ... ... мәнін баланың дербес іс-әрекеті, айналасындағы өзгерістерді танып-білуге, белсенді әрекет етуге жол ашуы ... ... ... ... ... өмірде баланың аты - бала. Өз бетінше әлі ештеңе тындырып ... жан. ... өмір ... ... кете ... Ол ойын ... ол ... ересек адам тәрізді өз күшін сынап көреді>>. Мектепке дейінгі тәрбие мен ... ... ... ... ... ... ... Н.Поддьякова, Н.Михайленко, Д.Куклова және тағы басқалар ерекше назар аударған. И.Давыдов ойын мен ойыншық және дидактикалық ... ғана ... ... ... ... кезді заттар жөнінде жекелеген нақты түсініктер, жинақтау кезеңі деп түсіну қателік деп дәлелдейді. Бұл кезде дене шынықтыру мен ... ... ... жалпы түсінік пен ұғымның қалыптасуында, маңызды ойлау операциялары: талдау, салыстыру, қорыту, қабілетіне қажетті ... деп ... ... ... және ... ... ғана ... мектептке дейінгі барлық кездерге заттар жөнінде жекелеген нақты түсініктер жинақтау кезеңі деп түсіну қателік деп дәлелдейді. Бұл ... дене ... мен ... ... ... түсінік пен ұғымның қалыптасуына, маңызды ойлау операциялары: талдау, салыстыру, қорыту қабілеттеріне қажетті организм деп ... ... дене ... ... ... ... ... баланың тұрақты іс-әрекетке бейімділігінің қалыптасуы айқын сезіледі, сондықтан дене шынықтыру күнделікті қажеттілік болуымен қатар денсаулықтың, шыдамдылық пен тез қимыл-әрекеттің символы ... ... ... ... ... ... жыл ... сәйкес қыс айларында ойналатын ойындар, топ болып ойнайтын, жеке бір балаға арналған далада өткізілетін қимыл-қозғалыс ойындарының әдістемелік ... ... Ойын ... мен ... бала жасына қарай бөліп классификация жасап, бірнеше халық ... ... ... ... (2-3 ... (4 жастағылар үшін), (5-6 жастағыларға арналған) қозғалмалы ойындарын зерттеп, қолданысқа түсірген.
А.Быкованың ... ... ... ... ... әр ... жас ерекшелігіне қарай өткізетін қарым-қатынас ойындарын ұйымдастыру және оны өткізу әдістері, т.б. мәселелер қарастырылған. ... ... ... ... алғашқы күннен бастап балаларды өзін-өзі тежеуге үйрету, сонымен қатар барлық баланың ... ... ... емес ... яғни ... мен ... әлсіз балалар арасындағы тепе-теңдікті сақтау қасиеті, оларды әр түрлі ойынға тарту арқылы шыңдау, ұмтылдыру, бірнеше рет бір ... ... ... ... ... ... қатар психологиялық тұрғыдан сенімділігінің артуы ғылыми еңбектің құндылығын жоғарылатады.
Еліміздің егемендік алуы Қазақстандағы дене шынықтыру, ұлттық ойындар ... ... сын ... ... ... етеді. Осы орайда соңғы жылдары біздің қарастырып отырған ізденіс тьақырыбымызға орай бірнеше ғылыми еңбектер жарық көрді. Е.Мұхиддинов ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық құрылыммен байланысты қарастырады. Дене шынықтыру пәнінің теориялық дәлелдемесін қазақтың ұлттық ойындарының тәжірибелік жағымен біртұтас алып қарайды.
А.Құралбекұлы мен ... ... ... ... қазақ мектептерінің дене шынықтыру жүйесінде қазақ этнопедагогикасы материалдарына, оның ішінде ... ... мен ... ойындарды тиімді пайдаланудың ғылыми теориялық-әдістемелік негіздеріне сүйене отырып талдау жасаса, А.Айтпаеваның ғылыми еңбегінде орыс тілінде оқытатын мектептердің бастауыш сынып ... ... ... ... ... халқының ойындарын пайдаланудың теориялық-әдістемелік негіздері жасалып, олардың тәрбиелік мүмкіндіктері айқындалған.
Қорытынды
Педагогикалық жаңа технологиялардың барлығы жеке ... ... ... ... ... ... істей білу қабілетін және біліктері мен дағдыларын қалыптастыруға бағытталған алға қойған мақсатқа жетудің ... ... ... ... көздейтін, берілген материалды жедел әрі сапаны меңгертуге бағытталған.
Бұл әдістемелік құралда оқу ... ... ... формасы бойынша ойын, мазмұны бойынша-оқу, ал ... ойын ... ... ... қалыптасқан түрін тек толықтыру болып табылатынына көз жеткіздік. Оқу ойыны-бұл оқуды ойын ... ... ... ... оқушы біліміне қойылатын талап өте жоғары. Оқушының пәнге деген қызығушылығын арттыру үшін бағдарлама ... ... ... беру ... ... ой-өрісін кеңейтіп, қабілеттерін ерекшелуде, білімдерін нығайтуға математикалық ойындардың атқарар рөлі өте зор.Өйткені математиканы оқып үйренуге деген қызығушылығы мен танымдық белсенділігін ... ... ... ... ... ... ... мәні зор екенін көрсетеді.
Ойын арқылы оқыту технологиясы ойын элементтерін қолдану арқылы оқушылардың белсенділігін артырып, тиімді нәтижеге ... ... ... айтарымыз, қазақтың ұлттық ойындарының басқа халықтардың ұлттық ойындарынан айырмашылығы - оның шығу, пайда болу тегінің ерекшелігіне байланысты белгілі бір ... ... ... ... ойындарды оқушыларға үйрету,бойына сіңдіру және қолдану.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. Ахметов Н.К Игра как ... ... ... ... ... А, Бекбоев И Алгебра 9 Алматы 2009
3.Алдаммуратова Т.А Байшоланов Е.С, ... 5 ... ... № 3 ... ... В.П Слагаемые педагогической технологий М 1989
6. Жунусова М.Р Активные методы обучения Караганда ... ... М.Р. ... зерттеуге кіріспе. Қарағанды 2009
8.Жунусова М.Р. Жаратылыстану-математика бағытындағы пән мұғалімдерінің кәсіби құзыреттілігін дамыту Қарағанды 2008
9. ... ... ... және ... ... 1994.
11. С.Э. Бертельс. , Москва, 1960.
12. Аль-Фараби. , Алматы, ... ... , ... ... Н.Келімбетов.>> Ежелгі дәуір әдебиеті>>, Алматы 1991. 264 б.
15. Аль-Фараби. , Алматы, 1993.
16. А.Көбесов.>> Әбу ... ... ... ... мен ... ... арқылы баланың дағдысын қалыптастыру кезінде ойын арқылы, көңіл - күйі ... ... ... қатар пәнге деген қызығушылығын қалыптастыру: оларды сергіте, қуанта отырып, белсенді әрекетке жұмылдыру, ойын таңдаудағы ойланғанын жүзеге асырудағы дербестігін ... ойын ... ... ... ... жеке ... қалыптастыру.
Курстық жұмысының мақсаты: Бүгінгі таңда оқушы біліміне қойылатын талап өте ... ... ... ... ... ... үшін ... бойынша тиісті білімді беру жеткіліксіз. Оқушының ой-өрісін ... ... ... ... ... ... ойындардың атқарар рөлі өте зор.Өйткені математиканы оқып үйренуге деген қызығушылығы мен танымдық белсенділігін арттыруда, алған білімдерін қолдана білуге, қабілеттерін ... мәні зор ... ... жұмысының міндеттері: Ойын мектептегі білімнің жеке бағыт алу негізі болып табылады. Ойынның атқаратын міндеттері:
-психологиялық; эмоциялық ... ... ... және ... ... ... ... өзіне және басқаларға деген қатынасы өзгереді, психологиялық көңіл-күйі, қатынас тәсілдерін ... ... ... ... өрісінен біртіндеп шығаруға рұқсат ете отырып қиал өрісіне шынайы ... ... ... ойнағанда өзін қауіпсіз, қолайлы және дамуына қажетті психологиялық еркіндікті сезінеді
Курстық жұмыстың обьектісі мен мәні: Ұлттық ойындарды оқу және ... ... ... ... Қоғамымыздың іргетасын нығайту үшін бүгінгі жастарға үлгілі, өнегелі тәрбие беру - қазіргі міндеттердің бірі. Оқушыда жалпы адамзаттық құндылықтар мен ... ... ... жеке ... ... ... ... адамгершілік тұрғысынан) тәрбиелеу мақсатын халқымыздың мәдени рухани мұрасының, салт-дәстүрінің озық үлгілерін оның бойына дарыту ... ... ... ... Қоғамымыздың іргетасын нығайту үшін бүгінгі жастарға үлгілі, өнегелі тәрбие беру - ... ... ... ... адамзаттық құндылықтар мен адамның айналадағы дүниемен жеке тұлғалық қатынасын (этикалық, эстетикалық, ... ... ... ... халқымыздың мәдени рухани мұрасының, салт-дәстүрінің озық үлгілерін оның бойына дарыту арқылы жүзеге асыруға болады.
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Семей ... ... ... ... ... ... оқу ... үрдісінде пайдалану.
Орындаған:Е-249 топ
Докуртов М.Ж.
* Тексерген: п.ғ.к. Тұрғанбаева Б.Ш.
Семей 2012

Пән: Журналистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халық ойындар теориясы мен проблемасының педагогикалық, психологиялық, әдістемелік әдебиеттерде зерттелуі53 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларға ұлттық ойындарды үйретудің ғылыми педагогикалық негіздері116 бет
Қазақтың ұлттық ойындарының бес түрі14 бет
Ұлттық киімдердің қоғамдағы маңызы7 бет
1 Стресс,анықтамасы,жіктелуі,себебі. 2 Домбығу немесе ісіну18 бет
Delphi компоненттерінің анықтамалығын құру технологиясы16 бет
HTML тілінде телефон анықтамасын құру35 бет
MATLAB бағдарламасы.Simulink пакеті. Ляпунов функциясына жалпы анықтама.13 бет
«Телефон анықтамасы» мәліметтер қорын жобалау73 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь