Ілияс Есенберлин өмірбаяны

2 Өмірбаяны
3 Шығармалары
4 Марапаттары
5 Еренсілтемелер
6 Пайдаланған әдебиет
        
        ІЛИЯС ЕСЕНБЕРЛИН
Ӏлияс Есенберлин (1915 жылы туған, қазіргі Ақмола облысы, Атбасарда туған- 1983) -- ... ... ... Есенберлин 1915 жылы Ақмола облысындағы Атбасар қаласында туған. 1940 жылы Қазақ ... ... ... Отан ... ... ... кейінгі жылдарда филармонияны, "Жазушы" баспасын басқарады, т.б. жұмыстар атқарады. Жазушы Алматыда дүние салды. Қазақ әдебиетінде І. Есенберлин- жазған романдарының саны ең көп аса ... ... ... ... 1945 ж. ... Айша ... жарық көрді. Есенберлиннің Айқас (1966), Қаһар (1969), Алмас ... (1971), ... ... Аманат (1978) романдары, Алтын Орда трилогиясы (1982, 1983) жарияланды. 1986 ж. Көшпенділер трилогиясы үш "Ғашықтар" (1968), "Алтын құс" (1971), "Көлеңкеңмен ... жүр" (1974), т.б. ... ... ... ... аударды.
Тарихи романдары. Есенберлиннің нағыз жазушылық орнын белгілеген шығармалары -- "Қаһар", "Алмас ... ... атты ... ... ... деп өткен тарихтың маңызды оқиғаларын қайта жаңғыртып, оларды көркем түрде баяндайтын романдарды ... ... ... ... ... жаңғыртумен шектеліп қоймай, адамгершілік, психологиялық, мәдени мәселелерді біртұтас ... ... ... I. ... ... тарихи трилогиясында қазақ елінің ХҮ-ХІХ ғ.ғ. тәуелсіздік үшін табанды күрестерін көркем суреттейді. Осы жолдағы қыруар қиындықты, ішкі қайшылықтарды, адам қатынастарын, ... ... мен ... ... сырт жаулармен шайқаста шыныққан бірлікті, дәстүрді, салт-сананы көрсетеді Тарихи жазба деректерге, шежіре ... аңыз ... ... ... ... ... халқының тарихының аса маңызды тұстарын ашып, көптеген тарихи қайраткерлердің көркем тұлғасын жасайды.
"Алмас қылыш" романы -- XV ғ. ... аса көп ... бере ... және ол оқиғалардың жылнамалық реті сақталған. Сол себепті де оны роман-хроника деп атауға болады. Роман-хроника болғандықтан, онда көптеген тарихи оқиғалардың ... ... ... -- ... заңдылық.
"Алмас қылыш" романында Дешті Қыпшақтың (бұрынғы қазақ елінің бір атауы) қаһарлы ханы ... ... ... ... ... ... қол ... топтасуы, бір жағы -- Әбілхайыр, екінші жағы -- Жәнібек, Керейлердің тақ пен тәж үшін ... хан ... ... ... ... мен зорлықтар тізбегі баяндалған. Кітаптың бірінші бөлімі -- Әбілхайыр ұлысының екіге бөліну жағдайын көрсетуге арналса, ... ... ... хандығының ішкі, сыртқы жауларымен кескілескен күрес үстінде шынығып ширауы, бұл жолдағы қыруар кедергілер мен ... ... ... ... -- ... руларының бірлесу, бір хандықта ынтымақ құру мәселелері.
Шығармада басты қаһарман Әбілхайырдың, сондай-ақ Жәнібек, Мұхаммед Шайбани, ... тағы ... ... ... ... ... ... Автор олардың күрделі тұлғаларын бойындағы қайшылықтарын ашып көрсету арқылы жасайды. Мәселен, Әбілхайыр, бір жағынан, айлакер, ақылды айбарлы ел басшысы болса, ... ... өз ... жолында ешбір арамдық, азғындықтан тайынбайтын мейірімсіз, қанды қол. Оның жүздеген жылдарға созылып, ... келе ... ... ... ... озбырлық саясатын жалғастырушы екенін де автор жасырмайды, хан екен деп, орынсыз дәріптемейді.
Қалың әлеумет адамдары да романның басты идеясын ... ... ... ... ... Асан ... ... пен Әбілхайырға айтатын қатал сын сөздері, Әбілхайырдың Керей мен Жәнібек елін шабам деген ... қол ... ... су сепкендей басылуы сияқты көріністер бұған айғақ.
Мұнда халықтың жақсы қасиеттерін бойына дарытқан ... ... ... Орақ ... ... романның идеялық жүгін едәуір көтеріп тұр. Мәселен, Қазтуған мен Қотан ақындардың айтысы арқылы роман бүкіл қазақ даласының ... ... ... ... ... сан ғасырлық өмірін, күрестерін, олардың сыры мен сипатын айтады.
Трилогияның "Қаһар" атты ... I. ... XIX ғ. 30 -- 40 ... ... Қасымов бастаған Ресей отаршылдығына қарсы қозғалыстың жай-күйін әңгімелейді. Мұнда ... ... ... ... тарихи оқиғаларды тізе отырып, ондағы адамдардың күйініш-сүйінішімен, арман-өкінішімен, мұратымен, кейіпкерлер ... ... ... қазақ даласында тәуелсіз хандық орнатуды мақсат еткен Кенесарының қол жиып күреске шығуы, ... үшін ... ... ... және ... бекіністеріне шабуылы, Кенесарының билікке қол жеткізу үшін патша өкілдерімен келіссөздер жүргізуі, талабы өтпеген жерлерде халық қанының төгілуімен есептеспей, күш ... ... ... баян ... Осы ... ... қаталдығы, елдің күйзеліске ұшырауы, Кенесары дұшпандарының ұйымдасқан іс-әрекеттері, сан алуан адам мінездері ... ... ... отаршылдың артықтығы жоқ екені, бәрінің көксеген мүддесі қазақ елін бөлшектеп бөліп, әлсіретіп, қансыратып, ... ... өз ... ... ... ... ашып ... Мәселен, Қоқан, Хиуа хандықтарына ұзақ уақыт тәуелді боп ... ... ... ауыр жағдайы, Ташкенттің құшбегі Бегдербектің жәрдем сұрап барған Есенкелді, Саржанды қасындағы нөкерлерімен бірге опасыздықпен өлтіріп ... ... ... шындықтарға негізделген.
Романда Кенесары бейнесі тарихи толық мазмұнда көркем сомдалған. Автор оның жеке басындағы ... пен ... ... ... ... Мысалы, Саржан мен Есенкелдінің құшбегі Бегдербек қолынан қапыда мерт ... ... ... шабу ... ... Қасым төренің кеңесін іштей қабыл көрсе де, соғысқа ... ... ... ... жоспарды кейінге қалдырады. Кенесарының Ақмола бекінісін алғанда көрсеткен ерлігі де ... ... ... ... белгілі батырлары -- Ағыбайдың, Иманның, Төлебайдың, Басықараның, Жанайдардың, Бұхарбайдың эпизодтары да ... ... ... ... отырып, Кенесары тұлғасын толықтыра түседі.
Романда Ресей патшалығының өр дәрежелі өкілдері бейнелері де бар. Солардың ішінде, әсіресе, Қараөткелдің аға ... ... ... ... қаны қас ... мен ... үшін арын сататын арамзалық анық таңбаланған. Ол Омбы генерал-губернаторының сеніміне ие болып, билігі мен ... ... ... үшін ... бас ... ... ұстап береді. Әйелі Зейнеп, баласы Шыңғыстың қылықтары да ... ... ... өмір ... ... ... алғанда, I. Есенберлиннің "Қаһар" романы -- қазақ халқының азаттық жолындағы күрес шежіресіне қосылған, оның ... ... ... аса ірі ... ішкі сырларын көркем түсінуге көмектесетін елеулі тарихи шығарма.
Мазмұны
* 1 РОМАНДАРЫ ЖӘНЕ ТАРИХИ САНА
* 2 Өмірбаяны
* 3 ... 4 ... 5 ... 6 ... әдебиет
РОМАНДАРЫ ЖӘНЕ ТАРИХИ САНА
Қазақстан республикасы мемлекеттік сыйлығының лауреаты, қазақ әдебиетінің ... ... ... ең көп ... (17) ... жазушы І. Есенберлиннің қаламынан туған "Айқас", "Ғашықтар", "Қатерлі өткел", "Алтын құс", "Маңғыстау майданы", "Алтын аттар оянады", "Көлеңкеңмен қорғай жүр", "Алыстағы ... ... ... ... "Махаббат мейрамы", т.б. романдары тың тақырыпта жазылып, қазақ әдебиетінде оған дейін мүлде көтерілмеген мәселелерді қозғаған, соны серпін ... ... ... ... туындылар еді.
Ол -- қазақ әдебиетінде алғашқы болып тарихи зерде тамырына қан жүгіртіп, тұншыққан сананы қапастан шығаруға жол ... ұлт ... ... ... ... ... ... тарихында оқшау орны бар тұлға. Ілияс Есенберлиннің алты кітаптан тұратын ... ... сөз ... әлемдік нұсқасына қосылған тарихты көркемдік пайымдаудың үздік үлгілерінің бірі болып қала ... ... ... арқылы бүгінгі күнге, қазіргі дәуірге қатысты идеялар айтылатынын естен шығаруға болмайды.
Тарихи шығарма сол өткен заманның әлеуметтік-эстетикалық реконструкциясы ғана ... онда ... ... да ... ... ... Тарихи шығармалардың өмір танытқыштық мәнін айтқан кезде, онда бүгінгі рухани тіршілігімізге қатысты көп мәселелер қамтылатынын ескеру керек. І. ... , ... ... айта ... оны ... өмір ... ... білу - көркем шығарманың эстетикалық актуальдығын арттыратын көркемдік фактор екенін дәлелдейтін, уақыт рухы көрінетін, жаңа концепция әкелген шығармалар деуге болады.
Қазақ ... ... ... ... жылы ... ... күй кешіп, өзге халық тарихының қосағында болғаны кім-кімге де белгілі. Мұның өзі қаншама буын ұрпақтың жандүниесіне әсер етіп, ... ... ... акыл-парасаты аяқ асты болды. Осы тұрғыдан келгенде жеке жазушының ғана емес, бүкіл казақ әдебиетінің тарихында әлеуметтік терең ... ... ... ... ... ... әулеті билеп тұрған дәуірлердегі ұлт тарихына тереңдеп еніп қадам жасауы қазақ әдебиеті мен ... ... ... рет І. ... ... жаңалық пен батылдық еді.
Автордың аса зор зерттеушілік жұмыс жүргізуінің нәтижесінде беймәлім, тың ... ... ... ... ... ... ... трилогиясының кезінде танымдық жағынан да ерекше жүк арқалағаны көпшілікке белгілі. Рас, ғалымның міндетінен гөрі ... ... ... ... ... жазушы үшін ақпараттық қана қызмет атқаратын материал суреткер жұмысының алғашқы бастамасы ... Тың, жаңа ... ... ... ... негізінде қаламгердің ой сүзгісінен өтіп қорытылған оқиғаларға құрылған ... ... ... ... ... көрініс тауып, өткен дәуір шындығы бүгінгі заман ... ... ... ... мен ... ... бой ... Есенберлиннің ұлт тағдырына қатысты шетін сырлары мен идеялары кемел деңгейде көрінетін бұл эпопеяның алғашқы бөлігі трилогиясы еді.
Шығарма кейіпкерлері ретінде ... ... ... ... хан ... ... Кенесарымен аяқталатын қазақ мемлекетінің бастау көзі мен қиын-қыстаулы тағдыр-талайының басында тұрған хандар ... ел мұңы мен ... ... ... ел бірлігінің ұйтқысы, халықтың ақыл-парасатты билер, ел мен жер үшін, ұрпақ ... үшін ... қаны ... ... ... отанын қорғай білген арыстан жүрек, атанжілік батырлар. Бұлар -- ел есінде сақталып, ... ... ... ... тұлғалар. трилогиясы -- партиялық идеологияның қылышынан қан тамып тұрған уақытта дүниеге ... ... ... ... ... жазбақ тұрмақ, қазақ халқының ертеректе өмір сүрген артында мол мұра қалдырған, елім деп еңіреген, ел үшін, жер үшін мерт ... ... ... ... атын ... өзі, олар ... ... қозғаудың өзі қиын еді, қауіпті еді. Ал Ілияс Есенберлин осының бәрін біле тұрып қазақ халқының өткен ... ... ... мол ... ... бір кітап емес, бірнеше роман жазып, оқырманға ұсыну жай ерлік қана емес, талантты ... ... ... ... қазақ халқының, ұлттық тарихының бастау көзі беріде емес, әріде жатқандығына жөн сілтеді. ... бір ... ... ... бара жатқандығын еске сала отырып, оған кінәлі -- коммунистік саясат екендігін ашып айтпаса да, өмір ... ... ... ағып бара ... тарих беттері бұрмаланғандығын көркем тілмен бейнелеп берді.
Архивтік деректер, халықтық аңыздар, этнографиялық сипаттар негіз болған тарихи эпопеяда ... ... сол ... ... ... дәл бейнелеу үшін ғана емес, оған қоса түрлі қағида мен ... ... ... мен мақсат мүдделерінің қандай заман, қандай қоғамдық жүйеде болсын сабақтастық алып жатқан көрінісін беру үшін де пайдалану мақсатын ... жылы ... ... ... ... ... Ұлы Отан ... қатысты. 1942-47 жылдары Қазақстан КП ОК- нің нұсқаушысы. 1947-67 жылдары Қазақ мемлекеттік филармониясының директоры. Қазақ мемлекеттік көркем әдебиет баспасының ... ... ... сценарий редколлегиясының мүшесі, 1967- 71 жылдары "Жазушы" баспасының директоры, 1971 хылдан Қазақстан ... ... ... ... ... алғашқы шығармалары 1 МО жылы басылды. Ол көркем әдебиеттің көп жанрында (поэзия, проза, драматургия, кинодраматургия) жазды. Әдеби творчествосын ... ... 1945 жылы ... ... ... жазды. "Адамгершілік туралы жыр" өлеңдер жинағын (1949) шығарды. Жалынды революционер, ... Ә. ... ... ... ... ... (1957), "Біржан сал трагедиясы" дастанын (1959) жазды. "Өзен жағасында" (1960), "Толқиды Есіл" (1965) повестері, "Айқас" (1966), "Қатерлі ... (1967), ... (1968), ... (1969), ... ... (1971). ... қүс" (1972). ... (1973), тың туралы "Көлеңкеңмен қорғай жүр" (1974) романдары қазақ әдебиетіне (прозаға) косылған елеулі үлес болды. Кеңес ... ... туып ... ... ... өмірін, олардың қазақ даласында социалистік өнеркәсіп орнату жолындағы қажырлы еңбегін, ескіліктің адам санасындағы қалдығына ... ... ... ... ... 1968 жылы Қаз КСР Мемлекеттік сыйлығы берілді. Ал тарихи тақырыпқа жазылған "Алмас қылыш", "Жанталас", "Қаһар" трилогиясы қазақ халқының басынан ... ауыр ... ... ... ... ... Ӏлияс Есенберлиннің орыс тілінде шыққан "Песня о человеке" (1956) романы 1958 жылы қытай тіліне аударылады. "Таудағы тартыс" (1962) ... ... ... мен ... театрында қойылды. М.Ерзинкянмен бірігіп жазған "Қүйма" (1961) киносценарийі бойынша жасалған фильм бүкіл кеңес жөне венгр, ... ... ... шықты.
Ӏлияс Есенберлин прозасы түгел дерлік орыс тіліне аударылды. Мысалы, "Айқас" ... 1968); ... ... ... ... 1970); "Ғашықтар" ("Влюбленные", 1970); "Қаһар" ("Хан Кене", 1971); "Алмас қылыш" ... меч", 1973). ... ... 1974), ... ... жүр" ... своим щитом", 1974) деген атпен басылып шықты. "Ғашықтар" романы өзбек тілінде басылды. I.Есенберлин қырыққа жуық ән мәтінін жазды. Ол ... ... мен ... (1945), М.Жулявскийдің Вьетнам өміріне арналған "Қызыл дария" (1956) романын қазақ тіліне ... ... ... ... Ту ... медальдармен марапатталған.
Марапаттары
* Еңбек Қызыл ту ордені
* ордені
*
* медалі
* Қазақ КСР мемлекеттік премиясының ... 1968 жыл ( ... ... ... ... ... Аманжолов - қазақтың аса ірі ақындарының бірі. Оның көркемдік-эстетикалық деңгейі жоғары, қазақ әдебиеті тарихында айтулы орынға ие ... ... ... ... ... Ақынның әдеби мол мұрасын 7-8 поэмасы мен алуан тақырыптағы лирикалары ... ... ... - ... аударма өнерінің де үздік шебері. Ол орыс, ... пен ... ... ... туындыларын: лирикалық өлеңдер мен поэма-дастандарын қазақ тіліне зор шабытпен аударды. Қ.Аманжолов - ... ... ... ... да терең сырлы, дауылды поэзиясымен әр буын оқырмандар сүйіспеншілігіне ие болып, жас таланттарға өте күшті әсер етіп келе ... ... ... Өмірбаяны. Қасым Аманжолов қазіргі Қарағанды облысының Қарқаралы ... ... ... жерде 1911 жылы дүниеге келеді. Майданнан өлеңмен жазған "Ағайыма" деген хатындағы: "Қыс. ... ... ... дегендегі Қызыл - сол туған жері. Әкесі де ... ... ... Жас ... да ... соның бәрін есінде жақсы сақтап қалған. Әке-шешеден жастай ... ... ол ... жыл ... қолында өседі. Алғашында жаңадан ашылған ауыл мектебінде оқып, сауатын ашады. Кейін, 1924 жылы, ағасы Қасымды Семей қаласындағы ... ... ... онда 1927 жылға дейін тәрбиеленеді. Одан әрі қарай үш жыл Семей мал ... ... ... ... ... де осы ... ... 1930 жылы Алматыға келіп, біраз уақыт "Лениншіл жас" газетінде істейді. 1931 жылы Ленинградтағы орман шаруашылығы институтына түсіп ... ... ... ... және ... ... да онша ұната қоймағандықтан, бірер жылдан кейін елге ... Орал ... ... ... газетіне қызметке орналасады. Жас ақынның көптеген өлеңдері осы газетте жарық көреді. Әншілік, әртістік өнерге бейім, домбыра, ... ... ... ... ... ... ... ақ көңіл, жайсаң жанды "ерке Қасымның" Оралда болған, әсіресе 1935-1936 жылдары ... ... ... қызмет еткен кезі өміріндегі ең бір қызықты, қымбат шағы болып қалады. Оның бойындағы туа ... зор ... да ... ... ... ... жолына біржолата бет бұрады. 1938 жылы тұңғыш өлеңдер жинағы "Өмір сыры" деген атпен жарық көреді. Жинаққа енген ... ... ... ақын ... ... ... ... мінезі танылатын жекелеген жол, шумақтар табылғанымен, тұтастай алғанда, жинақ ақынның әлі де ... ... ... ... ... еді. ... ... ауыз әдебиетінің 7-8 буынды терме, толғау үлгілеріне бой ұруы жиі шалынатын. Өлеңіне арқау етіп алған өмір құбылыстарын сырттай таңырқап, ... ... ... тізбелеп суреттеуге әуестік байқалатын. Бірақ ақын бұл ... көп ... ... ... не бары ... ... Ішім пысты, жалықтым, Жүре алман енді аяңдап. Кенде қаппын, жаңа ұқтым, Не болса соған аяңдап - ... Нар ... ... ... ... ... ... алып шықса, қиын ба!.. Жығылам деп жүре алмаймын жай басып, Жүгіремін киіп-жарып, айқасып. Мүлги берсін, ілби ... ... Іш ... жалт-жұлт қарап, жай басып Жығылсам да, жүгірумен өтемін, Аяңшылдың ақылын мен не етемін. Жығылармын, алқынармын, ... ... ... ... ... - дегеніндей-ақ, қатты талпынып, талантына мәдениеті қосылып, ақындықтың шырқау биігіне самғап көтерілді. Махамбет, Абай поэзиясының көркемдік ... ... ... ... ... ... асыл ... үлкен алымдылық, шалымдылықпен үйрену оның буырқанған күшті талантын тез қанаттаңдырды. Қасым 30-жылдардың өзінде-ақ А.Пушкиннен, М.Лермонтовтан, Т.Шевченкодан, ... ... ... ... ... Бұл оның үлкен поэзияның сырына терең бойлап, ақындық өнерінің қыр-сырын тануына көмектесті. 1939-1940 ... ... өсу ... ... ... болды. "Нар тәуекел", "Бурабай толқындары", "Дауыл", "Көкшетау", "Орамал", "Сұлтанмахмұт туралы баллада", "Өз елім", "Ғашық едім қайтейін" сияқты тамаша ... осы ... ... ... Бұл ... ақын өлеңдерінде түр, дыбыстық үндестік, ырғақ жағынан да жаңалықтар көрініс берді. Сондай-ақ, Қасым лирикалық өлеңдермен ... ... ... ... да ... ... "Құпия қыз", "Бикеш" (алғашында "Азғынбаев" деп аталған) секілді алғашқы поэмаларын жазады. Ақын 1941 жылы ... ... ... Сол ... "Мазасыз музыка", "Қоштасу", "Бейсекештің бес ұлы" секілді әсерлі, сыршыл сезімге толы, лепті өлеңдерін жазады. 1941-1943 жылдары Қиыр Шығыста ... ... 1943 жылы ... ... ... содан соғыс аяқталғанға дейін "қанды қырғын, қып-қызыл өрттің ішінде" болады. Намыскер, өр, ... ... ... міндетін жан аямай атқарады, абыройлы болады. Қиыр ... пен ... ... ... ұзақ сапар, атамекен - Қазақстанын қақ жарып өтетін жол әсершіл, ұшқыр ... ақын ... ... тебірентеді. Соның нәтижесінде "Орал", "Сарыарқа", "Байкал", "Өтіп бара жатырмын" тәрізді тек Қасымның ғана емес, сол кездегі бүкіл ... ... ... ... ... өлеңдері дүниеге келеді. Ақын рухының бұл қуатты серпілісі майдан жырларына ұласып, мазмұн, тақырып, түр, ... ... ... ой мен сезім тереңдігі жағынан жаңа сапа тауып, биік белеске көтеріледі. "Елге хат" (бес бөлімнен тұратын ұзақ толғау), "Ұлы күтіс", ... сұр ... ... ... "Қапанға", "Сәбитке", "Ғалиға жауап", "Қызғалдақ", "Сен фашиссің, мен қазақпын", "Дариға, сол қыз" сияқты хрестоматиялық өлеңдері мен әйгілі ... ... ... ... ... - ... айғағы. Майданнан оралғаннан кейінгі алғашқы жылдары Қасым журнал редакцияларында істейді, ... ... ... өнер ... сын ... жариялайды, өлеңді де өндіре жазады. Мысалы: 1946 жылы 26 өлең ... ... ... ... ... ... жер", "Құрбыма", "Сауыншы жеңгейдің жыры", "Домбыра", "Май келді", ... ... ... ... ... т.б. ... жоғары өлеңдерін ерекше атауға болады. Ақын 1947 жылдан ... ... ... ... ... сол жылы он ... өлең ... "Біздің дастан" поэмасын бастайды. М.Лермонтовтың "Маскарад" драмасын, А.Твардовскийдің әйгілі "Василий Теркин" атты ұзақ та күрделі поэмасын өте шебер аударады. 1948 жылы да ... көп ... ... атты ... ... ... Ол ... үлкен ақын әрі поэзия білгірі Әбділда Тәжібаев "Социалистік Қазақстан" ... ... ... деген мақала жазып, аса жоғары бағалайды. Осы жылдары Пушкин мен Лермонтовтың бірсыпыра өлеңдеріне қоса, ... ... ... ... ... ... дүние" жинақтарын шығарады. 1952 жылы "Таңдамалы шығармалары" жарық көреді. 1954 жылы ... ... көбі ... ... әйгілі "Өзім туралы" толғауын аяқтайды. Қасымның өлеңдері "Гроза" деген атпен 1946 жылы, "Стихи" деген атпен 1949 жылы орыс ... жеке ... ... ... ... Аманжолов ұзаққа созылған науқастан 1955 жылғы қаңтардың 17-сінде қайтыс болды. ... ... ... ... "Өз ... ... "Нар ... "Талғар" тәрізді әдемі лирикалық өлеңдер жазды. Бұл өлеңдердің кейіпкері - өз ... ... ... ... ... ... "көк дауылдай кеуделі жігіт" болып өскен қайратты замандасы. Өмірге көзін ашпай жатып, "жетімдік ... ... ... өз ... ... Отанын ақын ерекше сезіммен жырлайды: Өмірге ендім еңбектеп, Шалқалап әкем шықты үйден. Жетімдік тағдыр жетті ептеп, Қабағын жаба түксиген. ... үміт жоқ ... ... ... ... Әкем боп ... сол кезде, Қайран да менің өз елім. Қасымның ауыр толғақ, жан күйзелістері үстінде 1938 жылдың өзінде-ақ, ... ... ... - "Сұлтанмахмұт туралы балладасы". Ақын онда сол кезде екінің бірі батылдық жасай алмайтын шындықты айта алды. Сұлтанмахмұтты жақтайтын жас ақын мен оны жау ... ... ақын ... ... ... ... Бірі айтты: - Сұлтанмахмұт тірі, - деді, Мәңгіге өлмес ... ... - ... ... кең даласын аралап жүр, Өзіндей өжет оның жыры, - деді. Бірі айтты: - Қателеспе, ... - ... ... да, өзін де оның ... - ... ... соң өзі дұшпан, өзі арам, Тарихқа жазып солай бергем, - деді. Сол арада Сұлтанмахмұт қабірінен шыға ... ... жоқ!" - деп ... Жас ... ... ... ... одағынан мүшелік билетін алуға кетіп бара жатып: Сен, жігіт, өсек айтып жүргенше құр, ... мен ... ... тұр, - деп, ... ... Ол ... мұндай өлең жазу нағыз жүрек жұтқан ерлік болатын. Ал Қасым бір бұл ... ... ... өлең жазған. Оның "Біз кім?", "Ақынның мінезі", "Күлемін де жылаймын" секілді өлеңдері сондай дүниелер. Жылама сен, күл, - ... ... және ... Қара тер боп ... Неге ... сен? - ... ... жүйе тұсында мықтап өркен жайған күдікшілдік, сенбеу, күйе ... пәле жабу ... ... ... ... зығырданы қайнай айыптау да Қасым сияқты ілуде біреудің ғана қолынан ... ... ... осы ... ... ... соғыс жылдарында, одан кейін де үзілген жоқ, қайта ... ... ... ... ... ызғарлы лебіздерді ақынның майданнан Ғалиға, Ғабдолға өлеңмен жазған хаттарынан да ... ... ... ... патриоттық, отаншылдық сезім соғыс жылдарында ерекше күшейді. Соғыстың қатал да ащы шындығы ақынды да, оның жырларын да тың ... жаңа ... ... ... ... ... ... жер табиғатының әсем суреттерін жасаған тамаша лирикалық өлеңдер жазды. Қиыр Шығыстан ... ... бара ... ... ... "Байкал", "Сарыарқа", "Ертіс", "Орал" атты өлеңдерінде ақын ел табиғатының әсерлі көріністерін адамның отаншылдық ... ... ... ... ... ... ... шықтың алдымнан, Оралым, менің Оралым. Қол созып қызыл ... ... өтіп ... - деп ... онда өткізген жастық дәурен қызықты шағын ризалықпен еске түсіреді. Оралым, сенің қойныңда, Ойнақтап өткен жылдарым. Жарқылдап Жайық бойында Достармен ... ... ... бойы көк ... ... ... ... түс. Гүл болып менің құшағым, Кеудеме қонған бұлбұл құс. Кеудесі гүл болып, бұлбұл қонған бұла жастың ... ... ... ... бір ... сонау үй, Кетер ме, сірә, көңілден. Алушы ед тартып мені ылғи, Махаббат, жастық лебімен. Терезе алды - жас ... Тұр екен ... ... Жүр екен ... еркіндеп, Жүрегін ұстап, үйге еніп?.. Біз де ақынмен бірге сол үй, сол терекке ... ... ... ... Қош ... ... ... Күле бер шалқып, сайранда Айтпақшы, қайда бораның Кетейін алып майданға, - деп, туған ел ... ... ... серік етіп ала кеткісі, сөйтіп, майданға бұрқыратып бірге кіргісі келеді. Ғажап емес пе?! ... ... ... ... тұман жамылған көлі, таң сәріден кернейлете құйған өзендері, көлге ғашық боп ерте оянған таң - бәрі де ақын ... ... сұлу ... ... ... ... өткізген ыстық қала - Оралға тоқтап, Ертіс, Сарыарқа тұсынан өтіп бара жатқан ақын туған ... ... мол ... ел ... ... ... ... өр мінезді, сезімтал, патриот ақынның жаумен бетпе-бет кездесуі де есте қаларлықтай. Қасымның майдан жырларының лирикалық кейіпкері - ... кек пен ... ... аса ... жан. Оның ... ... көнбей", "сескену, қорқу дегенді" білмей, соғыстың ауыртпалығын әр төзіммен көтерген қайсар бейнесі көп өлеңдердің мазмұнын құрайды. Бармын мен бұл дүниеде, ... ... ... деп жала жабар қудың бірі. Түссем де отқа, суға тозар ... ... ... ... ... Соңғы бір жолда қаншама тарих, терең мағына бар. Бұл - поэзиядағы бұрын айтылмаған жаңа сөз, тың образ. Онда ... да, ... та, ... мен даналық та бар. Бүкпесіз, шыншыл, сыршыл, кемеңгер ақынның: Мен емес ... ... ... ... ... ... көзілдірік. Өткізіп өз көзімнен бар өмірді, Аралап жерде жаяу келем ... - ... ... ... ... тереңіне ойлана үңілеміз. Ақтарыла сыр ашқан атақты "Ғалиға жауаптан" алынған бұл шумақтан ... жат, ... ... сұлбасы да елес береді. Ол өз аяғынан жүруді, өз көзімен көруді, өз қолымен істеуді ұнатады. Ол ... ... ... ... ... ... ... емес. Ол өмірдің қайнаған ортасында жүріп, көптің жүгіне өз иығын тосады, бой ... ар ... ауыр ... ... сапында болу - ол үшін адамгершілік борыш, мерей, мақтанып. Қасымның ақындық ... ... ... принциптерінің түп қазығы - осы. Бұл - алып ... ... ... ... ... қызметші болуды абыройлы үлесім деп білген үлкен дарынның, үлкен қайраткердің өмір мұраты. Қасымның майданда жазылған, оның ішінде елдегі ақын аға, ... ... ... ... ... өлеңдерінен, хаттарынан ақынның өз бейнесін, Отан үшін жанын отқа салып жүрген солдаттың образын көреміз. Елдегі ақын досы ... ... ... жоғалттым Сескену, қорқу дегенді? Есігін қақтым тозақтың Өлеңмен келіп мен енді, - деп сыр ағытса, Ғали ақынға жазған ұзақ ... ... ... мен бе ... ... Келермін, күтші, достар, мен еліме, - деп ... нық ... ... ... ... ер ... бейнесін танытар осы тәріздес жолдар Қасымның әскери ... ... мол. Ақын ... ... ... ... ... болған солдат мінезіндегі мұндай сипаттарды туған елінің тәуелсіздігін қорғау кезінде туған жаңа сапа, ерліктің үлгісі ретінде көрсетеді. Осымен қатар, Қасымда ... ауыр ... ... ... ... ... ... шаттығы, бойын ел, жар сағынышы билеген кезі, сонымен бірге ... ... ... толы ... күйі мол, ... ... Ақын ... қиындығын да, үрейлілігін де жасырмайды. Жылдап бір жүріп, қан ... ... ... тірідей. Түскендей жерге "тамұқтан" Қап-қара алып бір ... ... ... ... ... ... ... Істеп бір алып істерін, Тұр әлі тоймай құтырып. Соғыстың үрейлі кейпін ақын ... ... Ол ... жағдайда өлімнің де бір-ақ оқ екенін түсінеді. Сонымен бірге мәселе өлуде емес, өмір сүруде, өмір ... ... - ... деп ... ... Өлім - ... өмір - дос, Неге өлейін бостан бос, - немесе: ... ... деп оқ, ... жаз ... Қорықпаймын бір есерсоқ, Салар деп қан шеңгелін. Қорықпаймын жұрт сөзінен "Тым арзан өлді" деген, - деуі де ... ... ... ... шақта да ол өмірлік мұратын, азаматтық парызын естен шығармайды. Қан қақтаған жалпақ дала ... боп ... ... ... ... ... ала ... түсіп тұрды төніп. Оралғандай тұмша бұлтқа Отырдым мен бейне кұз тас. Ішкі толқын теуіп сыртқа Шашырады көзімнен жас. ... ... ... ... осы ... ... өлім ... соғыс даласындағы солдаттың жан сезімі, күйзелісі өткір, бірақ ... ... ... ... ... мінезі де солдат жанын неше түрлі күйге түсіреді. Ақын осы сезімді сол күйінде ... ... Ой, ... ... ... өзінің туған даласының табиғатынан іздейді. Ғалиға жауабында": Табиғат - ... мен ... ... Күн ... күлемін мен балқып, шалқып, Кек дауыл көкірегімде күрсінгенде, Бұлт болып ... ... ... - ... Осы ... сезім арпалысының талай кезеңін басынан кешіре отыра, Қасым ... ... ер ... танбайды, жеңіске берік сенеді, оны "қасарыса" күтеді. Күтудеміз тұрсақ та әзілдесіп, Арпалысып жүрсек те қан-сөл көшіп Күтудеміз ... сұр ... Өліп бара ... та ... ... ... күтіп шыдамай темір сынсын, Мейлі көлдер суалсын, тас үгілсін. Қасарысып біз күттік! Шыда, жүрек, Бұл ақырғы, ең ауыр болсын бір сын. ... ... ... ... ... ... рух пен ерік ... Ақын өмірдің әр алуан жайттарын, адам күйінің сан қилы ... алып ... Ол: "мен - ... "мен - ... ... "Сен ... мен ... дегенде, елінің атынан сөйлейді. Өзі арқылы басқа ... ... ... ой-арманын бейнелеуге тырысады. Мәселен, фашистерге жалғыз ол ғана емес, бүкіл ... ... ... ... ... да қарсы соғысты. Ақын осының бәрі үшін поэзия дәстүріне сәйкес бірінші жақта өз атынан ... Оны, ... ... ... ... ... әрдайым өз ісін, өз ойын ғана емес, өз ой-сезімі арқылы көпке ортақ, жалпыға тән ... ... ... фашистерді келекелеп, табалайтын жоғарыда аталған өлеңіндегі: "сен аспанда жұлдыз қақтың, мен далада түйе бақтым" ... ... ... жас ... ... ... екен дегенді білдірмейді. Ақын "түйе бақтым" деп ежелгі қазақ тұрмысына тән шаруашылық түрін айтып отыр. Әйтпесе, ... ... ... ... білімге, мәдениетке жетілген, инженер де, шахтер де, ... да ... ... ... ... ... ... "азиат" деп басынады. Ақын осы психологияны ұғады да, жауын өткір кекесінмен мысқылдайды. Егер мен де ... ... ... ... ... торға. Олай болмай, бұлай болды, Біздің бақыт, сіздің сорға. Сен фашиссің, мен қазақпын, Өзің айтқан "азиатпын". Таң қаларсын "философым" Ғажабына ... ... ... ... ... астында таптаймын деген гитлершілдер 1945 жылы өз жерінде күл талқан ... ... ... осыған қуанады, масаттанады. Ақынның өжет те өршіл рухы, жалынды жүрек, жайсаң жаны туған елінің ер мінез, ерен тұлға ... ... ... ... ... ... да қазақтың қаһарман батыр, қайсар перзенті, кемеңгер азаматына арналған "Бауыржан" атты өлеңінде: Бір дауыл сапырды кеп өрт ... ... ... ... ... ... ... туған жердің өшпестей ғып, Ер жазды өз қанымен ... ... Нақ сол кез ... мен ер ... ... атын алып ... ... Үстінде туған елдің тұрды толқып "Бауыржан Момышұлы" ... бір үн. ... ақ ... жүрегі бар Алқындым, бір көруге болып кұмар Көктемде күркіреген күн дауысын, Жер естіп, желкілдеген гүл ... - деп, ... ... ... жырлайды. Мұндай буырқанған бұла күшке, шат еркелікке толы, бірде шиыршық атып, тағы бірде ... ... ... ... ... ... ... өлеңдеріне тән. "Сәбитке" деген өлеңінен автордың ақындық кредосы да, өз мінезі, ... да ... ... Ақын ... аға, ... ... сырын-шынын бүкпестен, жан дүниесін баурап алған отты шабыт, арынды күйді ақтарыла айтып тастайды. ... ... ... ... Ұшқындап, іште қайнап сұрапылым. Көрерсіз соның бұрқап атылғанын; ... жан ... ... ... ... ... отты ... Толассыз топанындай ертегінің. Білерсіз кім екенін сонда, Секе, Бұл күнде от ... ... ... ... Мұқановқа арналған осы өлеңнен ақынның асау өрлігін, ... ... ... да ... ... отты ... ... тегеурінін сезінеміз. Майданнан ақын өлмес өмір өлеңін айтып ... ... ... елі - ... туған халқы - қазағын мақтан тұтты. Жүрегін өз Отанына деген шаттық ... ... ол ... бар, Қазақстан" деген сөздерді бар дауыспен жар сала айтады: Қазақстан дейтін менің бар елім, Жатыр алып жарты дүние ... Бұл ... анам ... ... Бұл далада атам қолға ту алған. Бұл далаға жылап келіп уанғам, Бұл даланы ... ... ... Бұл далада өскен жанда жоқ арман! Соғыстан соңғы халық шаруашылығын қалпына келтіру ұранына Қасым "Соғыстан соңғы бесжылдық" атты ... үн ... Бұл ... ... ... де қайсарлық мінез, іскерлік, сертке беріктік тән. Қасқара ... ... ... ... мерт ... ... анттан тайған ба, Құлшына түстік, серт қылдық. Қираған сәнді қаламыз, Қаусаған алып заводтар. Құлпыртып қайта саламыз, Жағамыз, - ... - жаңа ... ... орман, күйінбе, Сені де қайта егеміз. Баяғы балғын күйіңе Келесің қайта дегеміз! ... ... ... ... жауың жеңілді. Бөлейміз нуға сені біз, Жайқалтып алтын егінді. Ақынның туған жерге деген жалынды перзенттік сүйіспеншілігі оның "Туған жер" атты ... ... ... ... ... ... ... қарашы кең далаға, Мәз боласың, ұқсайсың жас балаға. О шеті мен бұ шетіне жүгірсең, Шаршайсың ба, құмарың бір қана ма? ... ... ... ұлы жер ... Нендей күйге жүрегімді бөледің! Сенде тудым, сенде өстім, сенде өлсем, - Арманым жоқ бұл дүниеде, - дер ... Бұл - ақын ... ... ... зор ... ... ... патриоттық жыр. Қасымның кейінгі шығармашылығында да соғыс тақырыбы едәуір орын ... ... сол қыз" ... өмір ... ... ... тебіренісін бейнелеу ерекшелігімен де, түр жағымен де айрықша жаңалық ретінде сүйіндіреді. Әр ... он ... ... өлең ... дейінгі және кейінгі қазақ поэзиясында онша қолданыла қойған жоқ. "Дариға, сол қызда" майдан арпалысы, тарихи шындық, жеке адамның басындағы трагедия және ... ... аман алып ... ... ... ... оптимистік рухта өрнектелген. Кейіпкердің жан дүниесіндегі бұлқыныстар белгілі ... ... жеке адам мен ... өміріндегі әлеуметтік драматизмді бейнелейтін образдылыққа айналған. Көркемдік-философиялық жинақтаушылық мәнге ие жыр жолдары ақынның тағы бір биікке ... ... ... ... ... сөзін, қаһарын төгіп тұр долы соғыс", "сапырды дауыл, ... ... ... толқын, шайқалды шың-құз" деген жолдардан замана трагедиясын, "арманым бар ма өлсем бір көріп, қайда екен, қайда, дариға, сол қыз?" дегеннен ... ... ... ... ... ... құдіретін, "дедім де тұрдым, жүгіре бердім, қолымда найза, шағылып айға" дегеннен әрі қайсар рухын сезінеміз. Ақынның бұлайша өзіндік түр іздеуі ... ... ... ... болатын. Мәселен, Пушкиннің қайтыс болуына жүз жыл толуына арналған "Ақынның ... (1937), ... үшін жан ... (1941) ... 15 ... жазылса, "Руставели Шотаға" (1937) өлеңі 16 буынмен жазылған. Мұндай көп буынды өлеңдер ол кезеңде некен-саяқ ұшырасатын. Кейінгі жылдары Қасым көркем ... көп ... ... ... ... ... мен ... А.Пушкиннің "Полтавасын", М.Лермонтовтың "Маскарадын", А.Твардовскийдің "Василий Теркинін", т.б. шығармаларын аударуы, ақын ... ... ... шеберлігінің өсуіне көп пайдасы тигізді. Өмірінің соңғы кездерінде Қ.Аманжолов өлім, өмір, өмірдің мәні, азаматтық парыз, ақындық борыш жайында көп ... көп ... ... өлеңдері - елін, жұртын емірене сүйген азамат акынның жан сыры, ой-сезімі. Ақын ... ... ... ... жайында жиі айтады. Бойындағы табиғат сыйы - үлкен дарынын сарқа жұмсап, халық игілігіне жарайтын өнер жасасам, кейінгінің кәдесіне ... мұра ... деп ... ... ... місе ... одан әріге шарықтағысы келеді. Ішінде жанар таудай атылар жыр қазынасы жатқанын сезінеді. Сонау қанды майданда ... ... жұрт ... тым ... өлді ... - деп ... енді ... өзіммен бірге өлмесе екен" деп мазасызданады. "Поэзия асыл жар, тек өзіңе тең болсам", ... ... ... жаз ерінбей", "Бәрін де беріп ел-жұртқа, қарыздар болмай өлейік", "Көп борыш мойнымызда өтелмеген, ойым жоқ ... боп ... ... ... өлең ... соны ... Ұзақ ... ақыры 1954 жылы бітірген "Өзім туралы" деген өлеңі акынның іштей ойлану, ... жан сыры әрі ... ... ... сөзі ... ... ... жұрт жаттап алған осы өлеңде мынадай жан тербетер шумақтар бар: Ризамын туғаныма адам болып, Өкінбен ... деп бір күн ... ... сапарының мейманымыз Бір мезет жер бетіне кетер соғып. Бір күні от өмірім қалса өшіп, Қайран ел туған жерден кетпес көшіп. ... ... ап ... ... өз ... бір ... ... мен де бір күн өлемін деп, Өкінем ұқсата алмай келемін деп. Күніне жүз ойланып, мың толғанам Өзіммен бірге өлмесін ... деп. ... ... ... ... ... ой, отты ... Бар ғұмырын еліне, өлеңіне ғана арнаған, "барым да, бақытым да ... деп ... ... одан ... ... мен ... жоқ. ... да, бақытын да өлең деп білген Қасым бар өмірін әдебиетке арнады. Оның ... да ... "Нар ... деп "қиынға кұлаш ұрды". Өмірді шексіз сүйген ақын ауру шағында да рухани күйзеліске берілмей: Нұрлы дүние - ... ... ... жас ... Бір сен үшін туған едім, Бір сен үшін жасаймын мен, - деп ... ... өр рух, ... ... ... ... ... - қазақ поэзиясының асыл үлгілерінің бірі. Халықтың қарапайым ортасынан шыққан жалынды ақын өз тағдырын туған елі ... ... ... өз өлеңдерінде халық жанына тән ерлік, батырлық, жомарттық сезімді терең көрсетті. Оның ... ... ... ... ... ... де тартымды болып келе жатқаны да сондықтан. "Ақын Өлімі туралы аңыз" поэмасы. Қ.Аманжоловтың ғана емес, бүкіл қазақ поэзиясының ... ... ... ... ... ... бұл ... жас ақын Абдолла Жұмағалиевтің майданда көрсеткен ерлігі арқау болған. Ақындық дарыны үлкен үміт күттірген Абдолла намысқой, отаншыл, қайсар жігіт екен. ... ... ... оның ... ... қоршауына түседі. Бір үйдің шатырына паналап, ұрыс жүргізеді. Жолдастары түгел оққа ... ... ... өзі автоматтан оқ жаудырып, немістің рота әскерін үйге жолатпайды, көптеген солдатын ... ... Жау ... ... ... ... деп ... Абдолла берілмей, соғыса береді, ақыры немістер үйді өртейді. Әдетте, отқа адам төзе ... ... ... ... ... ... ... бірге өртеніп кеткенше қарсылық көрсетумен болады. Ол туралы Абдолланың бөлім командирі В.Григорьев: "Жау қоршауында жалғыз калып, ... ... ... ... ... ... ... асқар шыңындай сезіледі. Ол жан алқымға келгенде, соңғы ... ... ... да, ... оғы ... ... жау өңменінен айырмады", - деп жазды. Поэма ... ... осы бір ... ... ... ... Ақын ... жау қоршауында, от ортасында қалған батырдың бір сәттегі ерлік ісін көрсету арқылы ашады. Туған елінің ерлік дәстүрі мен ... ... ... ... ... ... ... жалынды толғаныс арқылы да толыға түседі. Поэма аз сөзбен берілген соғыстың сұрапыл суретінен басталады. Өмір ... ... ... ... ... махаббатты, Жерімізде жындай каптап, Найзаға іліп ар-ұятты Келе жатты сұм жендеттер. ... ... ... жер, ... тамшы татырмай, суын алып қашқан өзендер, жауды бетке ұрып сабалаған жел, ... ... ... ... ... ... ... - барлығы да жаудың зұлымдығын ... оған ... ... ... ... суреттер. Орман етегінде сатыр-сұтыр жаланған от та жаудың жауыздығын бейнелейді. Қоршаудағы солдат кеудесіне сол ... кек ... ... әсер ... Ол Отан ... ... отын жағып отырған жауларына кектенеді. Қасиет күші ұлы Отанның, Қанатын бер ... ... ... бер ... ... бер ... ... әлемнің ашу кегі, Орна менің кеудеме кеп! Жау жолына атам сені, Бомба бол да, ... ... - деп ... ... ішкі ... ... келе, қаһарлы кекке, жан ашуына айналады. "Намысты ұлан аласұрып" жау ... ... оқ ... Екі жақ та ... ... Осы бір өлім мен ... ... ақын зор ақындық буырқаныспен суреттейді: Қара толқын орман ... ... ... снарядтар. Мәңгі мекен көл жағасын Тастап, суға сүңгіді жар. Кең даланы жүнше түтіп, ... ... ... ... көл жағасы - жар құлатқан снаряд күші батырдың жүрегін шайлықтыра алмайды. Ол ақтық демі біткенше арыстанша алысады. Ала ... - деді ер ... ... ... - деді ... Қысты келіп жан-жағынан Темір торлы жау кұрсауы. Бұл - кейіпкер тағдырының драмалық шиеленіске толы кезі. Үйге ... ... ... ала ... жау өрт ... Отан ... антына адал солдат жау қолына түскеннен ерлік өлімді артық санайды. ... ... ... өрт ... оған боп қыз ойнақ, Толқып торғын, жайнап букет, Тым сиқырлы билеп, ... Ашып отқа ... ... - деп, - ... ... ... ол шырқап өрт ішінде Сүйген әні "Қарғам-ауын". Қайсар батыр от киінген Күш-қайратын тіске жиып. Жаңағы ақшыл ер ... ... тілі ... ... ... отқа ... тұрған шағын да зор ақындық қуатпен ғажайып суретке айналдырған: Шұғыла шашқан ... ... ... ... оттар ойнап. Өрт топанып кешіп Нұхтай, Жалғыз өзі тұрды ... Бұл - ... бірі айта ... жыр, ... бірі көрсете алмайтын сурет. Өртеніп, жалынға айналып барып, күрт құлаған Абдолла бейнесінен иілмейтін, шарт ... ... ... ... Ол әсер ... ... өлім ... өлеңдете кіреді. Ақын кейіпкерін өрт ұстаған Прометейге ұқсата отырып, оның өлімін романтикалық аңызға айналдырады. Оқиға да, адам сезімі де ... ... ... негізделіп, оның бойындағы рухтың әр күшін өткір бейнелейді. Ақтық минуттағы соңғы сөзін батыр Отанына, еліне арнайды. Бұл - ... ақын ... ... де үлкен өмір сүйгіштік күш барын танытады. Соғыстың қызып тұрған кезінде жазылған (1943) бұл ... сол ... ... ... ... ... өзіне аударды. Ол жөнінде алғашқы пікір айтқан Ғабит Мүсірепов: "Қасым ақын жанының бар толғауын, кек күшін, сезім ... ... бере ... ... ... жауға аттандырар, жан сезімімен жас тамшылатар ақын сөзі өзегін, жүрегін тербей шыққан. ... ... ... ... жаңа леп ... - деп жазды

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ілияс Есенберлин10 бет
Ілияс Есенберлиннің тарихи трилогиясы - «Көшпенділер»3 бет
Ақжан Жақсыбекұлы Әл-Машани8 бет
ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері жайлы15 бет
ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің тарихы6 бет
І. Есенберлин романдарының халықтық сипаты50 бет
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Ілияс Есенберлиннің «Көшпенділер» трилогиясы: Тарихи шындық және көркемдік шешім37 бет
Ілияс Жансүгіров2 бет
Ілияс жансүгіров 1894-19383 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь