Шарт ұғымы және оның түрлері

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1. Шарттар туралы жалпы ережелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Шарт туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Шарттың мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
2. Азаматтық . құқықтық шарттардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.1 Азаматтық . құқықтық шарттарды топтастыру ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.2 Шарттың кейбір түрлеріне сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
        
        Мазмұны
Кіріспе................................................................
............................................3
1. ... ... ... Шарт ... ... ... Азаматтық - ... ... ...... ... ... ... ... шарт ... аясы ... ... ... табылады. Қазіргі құқықта ... ... ... ... ... ... ... отыр, шарт ұғымы азаматтық құқық шеңберінен шығып
отыр, өйткені ... ... ... ... ... отбасы
құқығының шарттары, жер қатынастарының шарттары, ... ... және ... біздің ойымызша мәселені басқаша қоюға тура келеді. Кез келген
жеке құқықтық ... ... де шарт ... ол ... ... ... – бұл тараптардың (жақтардың) ... Кез ... ... тең ... алға тартады, өйткені теңсіздік орын алған жерде ... ... ... пен ... орын ... ... ... – бұл
азаматтық-құқықтық қатынастар.
Азаматық-құқықтық шарттар азаматтық құқықтық қатынастарда ерекше мәнге
ие ... ... ... ... ... құқықтық мәртебесі
олардың өзара теңдігіне негізделеді десек, шарттар осы теңдікті жүзеге
асыру барысындағы ... ... ... де ... еді. ... ... ... қатынастардың тууына негіз болып ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері осы шарт негізінде ... ... да ... ... ... оның ... шарттардың мазмұнын, қорытынды тәртібін, өзгертулер мен бұзу сияқты
сұрақтарды ашып қараудың маңызы өте зор.
Тақырыптың өзектілігі сол ... ... ... экономика жолына
көшуге байланысты шарттар қоғамымыздағы ауыстырылмас байланыс құралына
айналды. Себебі, елімізде ... орта және ... ... қалыптасуы
мен дамуы осы ... ... ... ... байланыс орнатуға
мәжбүрлейді. Олардың құқықтық жағдайын белгілеуде шарттардың алатын орны ... Бұл бір ... ... ... шарт – азаматтық-құқықтық
қатынастарды тудыратын заңдық факт болып табылады.
Тақырыптың зерттелуі. ... ... заң ... ... ... және ... ... еңбегінде шарттардың жекелеген
түрлері қарастырылып, олардың ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып,
мен өзімнің курстық жұмысымды жазуда алдыма мынадай мақсаттарды қойдым:
1. Азаматтық құқықтағы шарттар институтының ерекшелігіне тоқталу;
2. ... ... ... ... қарастыру;
3. Азаматтық құқықтағы шарттардың жекелеген түрлеріне жалпылама сипаттама
беру.
Курстық жұмыстың құрылымы. Жұмыстың мақсаттарына сәйкес
менің жұмысым келесідей бөлімдерден: ... ... ... ... ... ... тізімінен тұрады. Негізгі бөлім
«Шарттар туралы жалпы ережелер» және ... - ... ... деп ... екі ... ... ... туралы жалпы
ережелерде» шарттардың түсінігі және мәні, ... ... ... ... ... Ал ... шарттарды топтастыру және олардың
жекелеген түрлерінің ерекшеліктері туралы сөз ... ... ... ... – алдыма қойған мақсаттарға жету
үшін тақырыпқа қатысты материалдарды іздеп, тауып, олардың ішінен ... ... ... ақпараттарды іріктеу. ... ... ... ... ... роль атқаратын шарттардың түрлерін,
олардың түсінігі мен маңызын ашып көрсету
1. Шарттар туралы жалпы ... Шарт ... ... ... ... ... беретін болсақ азаматтық ... екі ... одан да көп ... ... ... ... белгілеу, өзгерту немесе тоқтату туралы келісімі шарт деп
танылады.
Шарт термині азаматтық заңнамада әртүрлі мәнде ... ... ... заңдық факты; сол шарттық міңдеттеменің өзі; шарттық
міндеттемені ресімдеген құжат.
Шарт – көне құқықтық құрылымның бірі. Шарттың ... бойы ... ... түрі ... ... ол арқылы әртүрлі қоғамдық
қатынастарды реттеуге болатындығы дәлелденген. Шарттың негізгі ... ... ... ... реттеу. Ал оларды бұзу заң талаптарын
бұзушылықты білдіреді.
Шартты (contractus) рим ... әр ... ... ... ... ... құқықтық қатынастың өзі ретінде; ең
соңында тиісті құқықтық қатынастың нысаны ретінде қарастырады.
Рим ... ... көне түрі – ... ... ... – азаматтардың міндеттерін бекітетін, салтанатты сөздерді
жариялап айту нысанында ... ... және ... ... (келісім).
Шарт туралы мұндай көзқарастар нақты іс ... ... ... ... және ... да ... ... тәртіптелген.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне түсіндірмеде құқық
саласында «шарт» терминін бірнеше ... ... ... ... ... туындайтын құқықтық факт ретінде; екіншіден,
міндеттеменің өзі ретінде; немесе ... ... ... ... ... Азаматтық-құқықтық шарттар азаматтық ... ... ... ие болады дер едім. Себебі, азаматтық айналымға
қатысушылардың құқықтық ... ... ... ... негізделеді
десек, шарттар осы теңдікті жүзеге ... ... ... ... ... де
болар еді.
Шарт - құқықтық қатынастың туыңдауына, өзгеруіне немесе тоқтауына
негіз болатын заңдық ... ... да, шарт ... ... мен
міндеттемелерді туындататын негіздердің бірі болып саналады.
Жалпы ҚР азаматтық ... ... ... 1-тармағына сәйкес
мәмілелер бір жақты және екі немесе көп жақты (шарттар) болуы мүмкін. Сол
себепті, шарт ... ... ... және ... екі және көп ... ... (373-баптың 2-тармағы), атап айтқанда, мәміленің формасы
және оны ... ... ... заңсыз деп тану туралы және т.б. ережелер
қолданылады. "Бір жақты және көп жақты мәмілелер" ұғымын "бір ... ... ... ... ... керек. Бір жақты мәміле шартқа ... ... ... үшін ... ... керек емес, бір жақтың ерік
білдіруі жеткілікті. Шарттың ... ... және ... ... айырмашылығы сол, шарт дегеніміз тараптардың ... ... ... ... 3-тармағына сәйкес, шарт жасасу
үшін екі ... (екі ... ... не үш ... одан да көп ... ... мәміле) келісілген ерік білдіруі қажет болып табылады.
Шарттардың басым көпшілігі екі жақты ... ... ... ... ... міндеттемелік құқық қатынастары туындайды, ал міндеттеме
үшін мүдделері қарама қарсы екі тарап болуы ... ... ... ... ... ... ... — сол құқыққа икемделген ... ... ...... ... мен ... белгілеу, өзгерту
және тоқтату туралы екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... ... құқық қатынастары туындауына негіз
болатын заңды факті болып табылады. Шарт ретінде тараптардың құкықтары ... ... ... ... құжатты да түсінуге болады.Шарт
адамзат тарихында ... ... ... ... ... ... келе жатқан, кеңінен тараған ... ... ... қатар, азаматтық-құқықтық қатынастарды реттеудің ... бірі ... ... ... ... оның ... арасында
заңды байланысты бекітуге әкеп соғады. Жалпы жүріс-тұрыс ережелерін
айқындайтын ... ... ... олар ... ... өз-өзінен өзара қарым-қатынастарды тудырмайды. Ал
нақты тұлғалардың арасында шарт жасасу ... ... ... ... пайда болуына әкеп соғады.
Ол субъектілердің арасында өзара ... ... қана ... ... шарттық қатынастарға қатысушылар жүзеге асыратын ... ... мен ... талаптарын айқындайды. Осылайша,
шарт ... ... ...... туындаған байланыс
шеңберіндегі әрекеттерінің құқықтық ... ... ... ... ... ... өзге құқықтық
қатынастар туындауы мүмкін" деген ережені Қазақстан ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл ереже
бұрынғы заңнамада болмаған. Ол ТМД-ға мүше ... ... ... ... ... ... міндеттемелік құқық қатынас-
тарымен байланыстырады. Көбіне ... да. ... ... құқық
катынастарының ауқымына зорға сиатын құқықтық қатынастар да бар. Мысалы,
бірлескен қызмет туралы шарттан ... ... ... бірлесіп иелену
және пайдалану жөнінде оның қатысушылары ... ... ... ... ... емес заттық салыстырмалы құқық ... ... ... ... ... мен ... ... адамдар арасында
болатын заттық абсолюттікке қарағанда) .
Шарттан ... ... ... ... ... ... ... өнертапқыштар арасында) және т.б.
туындаған жағдайда ... ... ... қатынастар кешені (заттық және міндеттемелік) заңды тұлғаның
пайда болуына негіз болатын құрылтай шартынан туындайды.
Шарттан туындайтын міңдеттемелерге міндеттемелер туралы ... ... ... ... АК-ның шарттар туралы жалпы ережеге
арналған 22-тарауының баптарында және ... ... ... ... ... ережеде (379-баптың 2-тармағы) өзгедей көзделмеген.
ҚР АК-ның 379-бабының 2-тармағы ... тек ... ғана ... заңдық фактылардан да туындайды дегенге сүйенеді. Сондықтан, шарттық
міндеттемелерге міндеттемелер туралы жалпы ережені ... ... ... ... шектелуі мүмкін. Мысалы, талапқа көну және ... ... ... ... ... ... кейбір түрлерінде
(лизинг, факторинг) басқаша шешіледі. Демек, шарттардың осы түрлері ... ... ... 379-бабының 3-тармағына ... ... ... ... ... ... ... құрылтай шарты, авторлық
шарт және басқа) туындайтын заттық, ... ... ... ... ... қатынастарға, егер заңнамадан, шарттан
немесе құқықтық қатынастардың мәнінен өзгедей туыңдамаса, онда АК-ның ... ... яғни шарт ... және оның ... ... АК-ның 379-бабы заттық, авторлық немесе шарттан туындайтын өзгедей
құқықтық ... ... ... ... ... туралы
мәселені шешпейді, мұны АК-дағы елеулі ... деп ... ... ... ... тікелей реттелмеген мәселелер бойынша мұндай
құқықтық ... ... ... ... ... ... қолданылады (5-баптың 1-бабы).
Шарт еркіндігі. Азаматтар мен заңды тұлғаларға шарт жасасуда еркіндік
берілген. АК-да, заң ... ... өз ... қабылдаған
міндеттемеде, шарт жасасу міндеті көзделген жағдайларды қоспағаңда, шарт
жасасуға мәжбүрлеуге жол берілмейді [1; 380 ... ... ... ... ҚР ... 8-бабының азаматтар мен занды
тұлғалар өздеріне берілген азаматтық ... өз ... ... ережесіне негізделген.
Шарт еркіндігі АК-да бекімін тапқан кәсіпкерлік ... ... ... тауарлар иеленуге, жұмыстар мен қызметтер пайдалануға
шарт жасасу еркіңдігіне құқығымен үйлестікте болады.
Сатып алу-сату шартын жасасу міндеті жекешелендіру ... ... ... және ... сатып алу туралы Заңның 23-бабында
бекімін тапқан. Мемлекеттік мүлікті сатушы мен мемлекеттік мүлікті сату
жөніндегі ашық ... ... ... шарт ... міндетті.
Шарт жасасу міндеті еркімен қабылдаған міндеттемеден туындайтын
жағдайларға алдын ала шарт жасасу ... ... ... ... сәйкес, кепіл ұстаушыға оның
иеленуіне ... ... ... ... сақтандыру міндеті шартпен
немесе заң актілерімен ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру кепіл берушіге жүктеледі.
Шарт еркіндігі азаматтық құқық субъектілерінің ... ... ... көрінеді:
1) шартты жасасу не жасаспау;
2) шарт бойынша серіктесті таңдау;
3) шарттың түрін таңдау;
4) шартқа қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... тараптар кез-
келген шартты – заңда немесе өзге де құқықтық актілерде көзделген ... ... ... ... ... қағидалары мен бастамаларына
қайшы келмейтін шартты жасасуға құқылы. Сонымен қатар тараптар заңда ... де ... ... ... ... ... элементтері бар
(аралас шарт) шартты да жасаса алады. Егер ... ... ... ... ... өзгеше туындамаса, тараптардың аралас шарт бойынша
қатынастарында тиісті ... ... ... ... ... шарт ... тараптардың шарт талаптарын айқындаған
кездегі еркіндігін көздейді. Заңдарда немесе өзге ... ... ... ... шарт ... ... ... Шарт талаптары диспозитивтік нормаларды ... ... ... ... оны ... алып ... немесе онда қарастырылғаннан басқалай ережені белгілей алады.
Тараптар занда көзделмеген шарттарды да ... ... Бұл ... ... ... ... ... мен міндеттер заңнамада
көзделген негіздерден, сондай-ақ, азаматтар мен ... ... ... болады, өйткені ол әрекеттер азаматтық ... ... ... негіздері мен мәні азаматтық құқықтар мен
міндеттерді тудырады" делінген.
Бұл ереже азаматтық құқықтың жалпы ... ... ... диспозитивті және бар қатынастарды да, болашақта болуы мүмкін
қатынастарды да реттеуді көздейді.
Бұл қазіргі Қазақстан экономикасының өтпелі кезеңі үшін аса ... ... бір жаңа ... ... ... көріп отырмыз. Негізінде
азаматтық құқықтың принципі болып табылатын шарт еркіндігі өзінің ... ... қала ... ... бұл ... ... әрбір азаматтың
өзіне тиесілі сбьективтік құқығы болып ... ... ... ...... шарт жағдайларының жиынтығы. Жалпы ереже
бойынша, ... ... ... ... жазылған жағдайлардан
басқасында, шарт ережелері ... өз ... ... ... бап] Шарттың мазмұны деп – жасалған шарт құрылымын құрайтын және ... ... ... ... мен міндеттерін сонымен қатар, олардың
еркімен айқындалатын талаптардың жиынын айтамыз. Шарттың ... ... ... нормамен көзделген реттерде, егер тараптардың
келісімімен өзгеше (диспозитивтік ... ... ... ... ... ... жоя ... немесе сол нормада
көзделгеннен өзгеше жағдайды ... ... шарт ... ... шарт ... кезде қолданылып жүрген
ережелерден өзгеше, тараптар үшін міндетті ережелер ... ... ... шарттың ережелері оның күні бұрын жасалған шарттардан
туындайтын қатынастарға да ... деп ... ... ... өз кұшін сақтайды.
Азаматтық кодекстің 393-бабының 1-ші тармағына сәйкес ... ... ... ... ... ... тиісті жағдайларда талап
етілетін нысанда келісімге қол ... ... шарт ... деп ... ... ... ... шарттың пәні туралы талаптар;
2) заң мен басқа нормативтік құжаттарда елеулі ретінде аталғандар;
3) осы шарттың түрі үшін ... ... бір ... ... ... келісімге қол жеткізуге тиісті
барлық ережелер.
Кәдімгі (дағдылы) жағдайлар заңның ... ... яғни ... ... ... ... саналмайтын шарттарды
айтады, өйткені, бұлардың шартқа енуі ... ... Егер нақ ... ... ... жөнінде айрықша ескертіліп айтылмаса, онда жалпы
белгіленген тәртіп қолданылады. ... ... ... ... ... ... тұрған кезде жинаған мүлкі, егер бұл мүлік
ерлі-зайыптылардың арасаындағы шартта басқаша ... ... ... ... ... ... деп есептелмейтін нормативтік ... ... ... әр жақтың келісімі кездейсоқ ... және осы ... ... ... нормаларымен реттеледі.
Олар әр жақтың өзімен қалыптастырылады, өздері заңдағы ережеге қосымша
немесе ... ... ... ... әр жақ өзара келісімдер арқылы
мүлікті иеленушінің құқықтарын шартқа енгізеді, ... ... 309 ... ... ... үлгі ... де айқындалуы мүмкін. АК-
тің 388 бабына сәйкес, шарттың мазмұнында үлгі ережелерге ... ... ... үлгі ережелер, егер шарттың ережесін тараптар іскерлік
қызмет өрісіндегі әдеттегі құқықтар ... ... ... ... үлгі шарт ... мазмұнында осы ережелер бар өзге
құжаттар нысанында жазылуы ... Шарт әр ... ... ... ол бір ... келісім
жасауға ұсынысы мен екінші жақтың ондай ... ... ... ... ... ... ... кодекстің 395-400 баптарымен
реттеледі. Оларда шарт жасау кезіндегі екі кезең бекітілген.
Шарт жасасу туралы бір ... ... ... жақтарға жасалған үсыныс,
егер ол жеткілікті дәрежеде ... ... ... ... жақтың ол
қабылданған жағдайда (акцепт) өзін сонымен ... деп ... ... ... ... дептанылады. Егер ұсыныста шарттың елеулі ережелері
немесе оларды анықтау тәртібі көрсетілсе, ол жеткілікті дәрежеде ... ... 395 ... ... алған тұлға оны қабылдауға ... ... ... болғанда шарт жасалды деп есептеледі. Заңға сәйкес шарт ... ... ... ... ... де ... ... мүліктер
тапсырылған сәттен бастап шарт жасалды деп есептеледі, яғни, сатып алушыға
мүліктерді де тапсыруы керек, ... ... ... ... ... деп есептеледі, яғни, ... ... ... жеткізу
ұйымдастырылады. Егер шарт заңға сәйкес ... ... ... егер ... басқаша көзделмесе, ол тіркеуден өтуге жатса, егер заңда
басқаша көзделмесе, ол тіркеуден ... ... ... ... деп ... нысаны мәміленің нысаны туралы ... ... ... шарттың түрі заңмен белгіленбеген болса, онда шарт келісім жасау
үшін қаралған кез келген нысанда жасала береді. Егер ... ... ... шарт ... ... заң ... ... осы түрі үшін бұл
нысан талап етілмесе де, шарт уағдаласқан нысан ... ... ... деп ... ... ... ... айтқанымыздай, шарт бір жақтың ұсынысымен оферта, екінші
жақтың оны қабылдауына байланысты ... ... кез ... ... ретінде қарада алмайды, тек заңда бекітілген талаптарға сай келетін
ғана мүмкін болады АҚ-тің 396-бабы.
Азаматтық кодекстің аталған ... ... ... шарт ... бір ... ... нақты жақтарға жасалған ұсыныс жеткілікті
дәрежеде айқын болып, ол қабылданған жағдайда осыны ... ... ... ... байланысты деп есептеу жөніндегі ниетін көрсетсе, оферта деп
танылады.
Екіншіден, оферта ... ... ... енгізілуі тиіс, және шарт
жасау үшін сол елеулі жағдайлары енгізілуі ... және шарт ... үшін ... жағдайлармен келісуі жеткілікті.
Үшіншіден, оферта оны жіберген жақ пен ... ... ... ... ... байланысты етіп қояды. Офертаны қабылдаған
тұлға оны өзіне ... ... ... бір ... өткенше басқа біреуге
ұсыныс жасамай тұра тұруды міндеттейді және де ... ... ... ... шарт жасауы тиіс. Егер офертаны қайтарып алу туралы хабар
офертаның өзінен бұрын немесе онымен қатар келсе, ... ... ... ... ... және ... адамдар тобына жіберілген өзге де ұсыныстар,
егер ұсыныста тікелей өзгеше көрсетілмесе, оферта жасасуға ... ... ... ... жария оферта ұғымы беріледі. Жария оферта –
ұысынс ... ... кез ... ... ... көрсетілген
жағдайларда шарт жасасу еркі көрінетін, шарттың барлық елеулі ... ... ... 395-бабы.
Шарт жасасудың екінші кезеңі – акцепт. ...... ... оны ... ... ... АҚ-тің 396-бабының 1-тармағы. Акцепт
толық әрі бұлтарыссыз болуға тиіс. Заң құжаттарында, іскерлік ... ... ... ... іскерлік қатынастарынан өзгеше
туындамаса, жауап қайтармау ... ... ... Офертаны алған
жақтың оның акцепт болып есептелмейді. Офертаны алған жақтың оның ... ... ... онда ... шарт ... ... жөнінде
жасаған әрекеттері тауарлар тиеп жөнелту, қызмет көрсету, жұмыс орындау,
тиісті соманы ... және т.б. егер ... ... ... ... ... ... деп есептеледі АҚ-тің 396-бабының 3-тармағы.
Акцепт қайтарылып алынуы мүмкін. Егер акцепті қайтарып алу ... ... ... ... ... ... ... немесе онымен қатар келсе,
акцепт алынбаған болып есептеледі АҚ-тің 396-бабы.
Шарттың жасасу сәті ... ... ... үшін ... көрсетлген кезде не онсыз ұсыныс жасалды
ма;
2) оферта ауызша немесе жазбаша нысанда ма, ... ... ... ... мерзім көрсетілген жағдайда, егер оферта
жіберген жақ акцепті онда көрсетілген мерзім ... ... шарт ... ... ... ... арналған мерзім көрсетілмеген жағдайда,
оферта жіберген жақ ... ... ... ... ... ... ал
егер ондай мерзім белгіленбесе, оны жеткілікті дәрежеде қажетті ... ... шарт ... ... дәрежеде қажетті уақыт ішінде ... ... ... ... акцептіге арналған мерзім көрсетілмен
ауызша жасалған жағдайда, егер ... ... оның ... ... ... шарт жасалған болып есептеледі. Егер оферта жіберген тарап
екінші тарапқа акцепті кеш ... ... ... хабарламаса, акцепт туралы
мерзімінде жіберген хабар кеш алынған жағдайда, акцепт ... ... Егер ... ... ... екінші тарапқа оның кешіктіріліп
алынған акцепті қабылдағаны туралы дереу хабарласа, шарт ... ... ... өзге ... шарт жасасуға келіскендік
туралы жауап акцепт ... ... ... ... ... бас ... ... бірге жаңа оферта деп танылады АҚ-тің 397-бабы.
Шарттың еркіндігінен тыс заңда ... ... ... ... шарт ... ... ... мүмкін АҚ-тің 399-бабы.
Шарт жасасу міндетті ... ... әр ... ... ... бір жақ ... мына ... орындайды:
1) акцепт туралы хабар беру
2) акцептіден бас тарту
3) офертаға шарт ... ... ... егер ... ... ... не ... келіспеген болса,
офертаны алған күннен ... 30 ... ... ... ... жіберген және шартты жасасуға міндетті тараптан оған ... ... ... ... ... шарт ... ... алған тарап шарт жасасу кезінде пайда болған келіспеушілікті
осындай хабар ... ... ... отыз күн ... не акцептіде
арналған мерзім ... соң, егер ... ... ... ... өзге ... белгіленбесе, соттың қарауына беруге құқылы АҚ-тің 399-
бабының 1-тармағы.
Егер шарт жасасуға міндетті тарап жіберген шарт ... отыз ... ... ... ... ... ... жағдайда келіспеушілік
хаттамасын алған тарап мұндай келіспеушілікті соттың қарауына беруге құқылы
АҚ-тің 399-бабының 3-тармағының 2-ші азат жолы.
Шарт ... ... ... оны ... жалтарса, екінші тарап
шарт жасасуға мәжбүр ету туралы талап қонып ... ... ... Шарт
жасасудан негізсіз жалтаратын тарап екінші тарапқа шарт жасасудан бас тарту
арқылы туғызған залалдың орнын ... тиіс ... ... ... ... ... ... келіспеушіліктер тараптардың келісуімен
соттың қарауына берілген ... ... ... ... ... ережелері сот шешіміне сәйкес белгіленеді АҚ-тің 400-бабы.[2;
310 б]
Шартты өзгерту және бұзу ... ... ... ... ... келісуімен жүзеге асуы мүмкін АҚ-тің 401-бабы. Тараптардың
біреуінің талабы бойынша ... ... ... ... едәуір бұзған кезде;
2) заңда немесе шартта көзделген өзге реттерде тек сот ... ... ... мүмкін АҚ-тің 401-бабының 2-тармағы.
Тараптардың біреуі шартты бұзып, ал екінші тарап шарт жасасу кезінде
үміт артуға құқылы ... ... ... ... ... ... ... едәуір дәрежеде бұзылды деп танылады.
Шартты толық немесе ішінара орындаудан біржақты бас тартқан
ретте, мұндай бас ... заң ... ... ... ... ... ... шарт тиісінше бұзылған немесе өзгертілген болып
есептеледі АҚ-тің ... ... бұзу ... ... ... ... ... кезде өзгертілген түрінде қолданыла береді. Егер тараптрдың
келісуімен немесе шарттың өзгерту сипатынан ... ... ... ... ... ... бұзу туралы тараптар келісімге ... ... ал шарт сот ... ... ... ... ... заңда немесе тараптардың келісімнде ... ... ... ... ... өзгерген кезге дейін міндеттеме бойынша
өздері атқарған ... ... ... ... ... құқығы жоқ.
Егер шартты бұзуға немесе өзгертуге бір ... ... ... ... ... екінші тарап шарттың бұзылуынан немесе өзгертілуінен
келтірілген залалдың орнын толтыруын ... ... ... ... ... ... мазмұндық ерекшелігі бар.
Мысалға ақылы және ақысыз ... ... ... ... ... ... ақысының мөлшері, оны төлеудің тәртібі мен ... ... ... және нақты шарттың мазмұнында олардың
объектілері мен күшіне ену мерзімі туралы ережелерге ... ... ... ... ... ... сәйкес,
шарттан мiндеттемелiк, заттық, авторлық немесе өзге құқықтық ... ... ... ... ... құқық
қатынасымен байланыстырады. Көп жағдайларда бұл, әрине, солай да. Бірақ
міндеттемелік ... ... ... ... ... ... да бар. Мысалы, бірлескен ... ... ... ... ... ... ... объектісіне бірлесіп иелік ету және
пайдалану бойынша қатынастар туындайды, ал бұл ... өз ... ... ... түрде заттық құқықтық қатынастар болып
табылады. Шарттан ... ... ... ... ... қатынастар (бірге тапқандар арасында) пайда ... да ... ... ... туындаған мiндеттемелерге, Азаматтық кодексте аталған
шарттардың кейбiр ... ... ... ... көзделмегендiктен,
мiндеттемелер жөнiндегi жалпы ережелер қолданылады . Бұл ... ... жөн: ... тек шарттардан ғана емес, сонымен қатар басқа
да заңдық ... де ... ... ... шарттық міндеттемелерге
міндеттемелер туралы жалпы ережелерді қолдану Азаматтық кодекстің шарттар
туралы нормаларымен шектелуі мүмкін. Мысалы, талап ... ... беру ... аудару туралы жекелеген ережелер (АК 339-348бб.) шарттың кейбір
түрлерінде басқалай ... ... ... Сәйкесінше, шарттардың
осы түрлері туралы нормалар қолданылады.
Шарттан (бiрлескен қызмет туралы шарт, құрылтай шарты, авторлық шарт
және ... ... ... ... ... өзге де құқықтық
қатынастарға, егер ... ... ... ... қатынастардың мәнiнен
өзгеше туындамаса, Азаматтық кодекстің «Шарт ұғымы және оның ережелері» деп
аталатын 22-тараудың ... ... ... ... ... басқа қатынастарға аталған тараудың ережелері
қолданылады, бірақ бұл ережелердің заңнамада ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар көзделсе, соңғыларының ережелері
қолданылуы тиіс.
Азаматтық кодекстің 379-бабы шарттан ... ... ... басқа құқық қатынастарына міндеттемелер туралы ережелерді ... ... Бұл ... АК-тің белгілі бір ақтаңдағы деп санау
керек. Себебі, заңнамамен немесе ... ... ... ... ... заңның ұқсастығына қарай міндеттемелер туралы ережелер
қолданылуы тиіс деп ... ... ... пәні ... ... ... да бір заттар немесе екінші ... ... тиіс ... белгілі бір әрекеттер танылады. Бұл әрекеттер
заңдық, сондай-ақ іс ... ... ... немесе құқықтық актілерде шарттың ... бір түрі ... ... ... деп ... ... ... мысалы, сақтандыру
шарты үшін сақтандыру тәуеккелін жатқызуға болады.
Тиiстi шарттың мазмұны, заңдармен ... ... ... ... ... өз ... ... белгiленедi. Шарттың ережесi
заңдарға сәйкес қолданылатын қалыппен көзделген реттерде, егер ... ... ... қалып) белгiленбесе, тараптар өздерiнiң
келiсiмдерiмен қалыптың қолданылуын жоя ... ... сол ... ... жағдайды белгiлей алады.
Шарт ережелерін айқындаудың ... ... шарт ... ... ... тікелей белгіленген жағдайлардан басқа
реттерде шарттың кез-келген ... ... ... ... мазмұны, заңдармен жазылған жағдайлардан басқасында,
шарт ережелері тараптардың өз қалауы бойынша белгіленеді.
Шарттың ... ... ... қолданылатын қалыппен көзделген
реттерде, егер тараптардың келісімімен өзгеше ... ... ... өздерінің келісімдерімен қалыптың қолданылуын ... ... сол ... көзделгеннен өзгеше жағдайды белгілей алады. (АК
382 бап). ... ... ... екі немесе бірнеше әрекеттердің бірін
жасауға міндетті борышқорға, егер заңдардан ... ... ... туындамаса, таңдау құқығы берілген. Осыдан, тараптар шартта ұқсас
міндеттемен орындаудың басқа тәртібін қарастыруға құқылы. Егер ... ... ... ешнәрсе қарастырмаса, заңнамада бекітілген норма
қолданылады.
Азаматтық заңнамада императивтік ... көп ... ... көпшілігі диспозитивтік нормалар болып табылады.
Егер шарттың ережесін тараптар немесе диспозитивтік қалып белгілемеген
болса, тиісті жағдайлар ... ... ... іскерлік
қызметтің өрісіндегі әдеттегі (императивтік қалып ) құқықтармен ... 383 ... ... ).
Шарт мәміленің бір түрі болғандықтан, оның нысанына мәміленің нысаны
үшін ... ... ... қолданылады. Атап айтар ... ... жай ... және нотариалды жазбаша нысанда жасалуы мүмкін. Шарттың
кейбір түрлері үшін сонымен қатар мемлекеттік ... ... мен ... ... ... қатынастарда жазбаша шарттарды
ресімдеу кезінде шарт жасасу үрдісінің өзін ... ... ... ... жиі ... Бірақ бұндай бланкілердің болуы оларға
өзгертулерді енгізуге (қандай да бір пункттерді қосуға немесе, ... ... ... ... сөз емес. Егер шарттың ... ... ... болса, ол жарамды деп танылады.
Шарт тараптар үшiн оны жасасу кезiнде қолданылып жүрген заңдармен
белгiленген мiндеттi ... ... ... ... ... шарт ... ... шарт жасалған кезде қолданылып жүрген
ережелерден өзгеше, тараптар үшiн мiндеттi ережелер ... ... ... шарттың ережелерi оның күнi бұрын жасалған ... ... да ... деп ... ... жағдайларда, өз күшiн сақтайды. Бұл жерде жоғарыда атап ... ... ... ... ... ... ... жағдайда бұндай өзгерістер, жалпы
ереже бойынша, шарт жасасқан кезде күшінде болған құқық нормаларына бағынуы
тиіс, яғни шарт ... ... ... ... ... қатар, өзара
келісім бойынша шартты өзгерту – бұл ... ... яғни ... ол шарт ... ... ... ... соның ішінде шартқа
өзгеріс енгізген сәтте әрекет ететін заңға ... ... ... 312 ... ... ету мерзімін жаңа мерзімге ұзарту АК-тің шарт жасасу
тәртібін қарастыратын 397-бабының ережелері ... ... ... ... ... ... ұзартылған сәттегі ... ... ... керек.
2. Азаматтық – құқықтық шарттардың түрлері
2.1 Азаматтық – құқықтық шарттарды топтастыру
Шарттың ... ... ... ... ... оларды топтастыруға жол
ашады. Шарттарды топтастыру олардың негізгі ... орай ... ... және екі ... ... Бір ... шарт деп бір ... тек
құқық, ал екіншісінде міндет болатын шартты айтады. Оған өсиет қалдыру
шарты жатады, ... ... ... ... ал ... ... ... етуге құқылы.Бір жақты шарттарға мыналар жатады: заем, рента шарты,
банктік шот ... ақша ... ... ... банк ... ... сақтау шарты.
Шарттардың көбі екі жақты болып келеді. Екі жақты шарттар: сатып алу сату,
айырбас, сыйға ... ... ... ... сақтандыру, тапсырма т.б.
Шартты біржақты және көпжақты деп бөлудің тәжірибелік маңызы зор.
Азаматтық кодекстің 284- ... ... ... ... орындауы
және қарсы талаптары қарастырылған; өз міндетін орындатудан бас тартуға
немесе тоқтатуға қарсы ... ... ... ... бар, оны толықтай не
бөлектей жүзеге ... ... ал ... ... ... ... орнын толтыруды талап ете алады.
Шарт ақылы және ақысыз болып бөлінеді. Ақылы шарт бойынша өз міндетін
атқарған жақ ... ... не ... талап қоюға құқылы (мысалы, тапсырылған
затқа, атқарылған жұмысқа, істелген қызметке ақша алады). Бір тарап екінші
тарапқа одан ақы ... ... еш ... ... ұсынуды міндетіне алған ашрт
ақысыз шарт болып табылады. Шарт бойынша ... өз ... үшін ақы алуы ... бір-біріне бірнәрсе беруі керек болса, бұл
ақылы шарт болып табылады. Жоғарыда айтқан ... ... ... ... ... ... ... пайдалану, кейбір жағдайда сақтау жатады.[2; 304
б]
Кейбір шарттар заңның күшіне сәйкес ақылы да, ақысыз да болуы ... ... ... Тараптардың мүліктік жауапкершілігі туралы
мәселелерді шешуде шарттарды ақылы және ... деп ... ... ... ... ... пайда көрмейтін тұлғаның жауапкершілігі кейбір
жағдайларда шартты өзінің пайдасына жасаушы тұлғаның ... ... ... Мұндай тұлғадан ерекше алдын-алу шараларын қолдану
бойынша, мүлкті қорғауға байланысты шығындарды өтеуін т.б. ... ... ... ... ... ... ... сақтау шарты бойынша
сақтаушы өзіне сақтауға берілген мүлікті өзінің ... етіп ... ... ... ... ... ... қатынастарды
реттеудегі басты құрал болып табылады. Ал бұндай қатынастарда әдетте ... өз ... ... ... ... қарамастан, азаматтық-құқықтық
қатынастар тәжірибесінде ақысыз шарттар да кездесіп отырады.
Құқықтар мен міндеттердің пайда болу ... ... олар ... және ... деп ... ... шарт ... әр
жақтың келісімі бойынша жасалатын шарт. Бұл шарт олар келісімге келген
бойда ... ... де, әр ... ... мен міндеттері туындайды (
мысалы, сатып алу-сату, мүлікті жалдау, мердігерлік жәәне т.б.).
Ал шартты ... деп тану үшін оның ... ... ... ... ... ... болатын жағдайларда шарт консенсуалды деп
аталады. Нақты шарт дегеніміз заттарды тапсыру ... ғана ... ... ... шарт ... ... Бұрын қол жеткізген келісім
негізінде шарттың пәнін беру бойынша әрекетті жүзеге асырған ... ... ... ... жағдайларда ол нақты деп аталады (заем шарты).
Шарттардың көпшілігі консенсуалды шарттарға жатады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... пайдасына жасалатын шарт. Әдетте міндеттемелер бойынша
құқықтар мен міндеттерді алатындар – сол міндеттемеге ... ... ... ... да ... ... ... кейбір
міндеттемелер мен талап құқығын міндеттемеге не тікелей өзі, не ... ... ... ... жақ алады.
Үшінші жақтың пайдасына жасалған шарт – бұл талаптар несие ... ... және ... ... ... пайдасына орындауды талап
етуге құқығы бар үшінші жақ үшін жасалған шарт (АК-тің 391-бабы).
Үшінші жақтың пайдасына жасалатын ... ... ... ... ... ... қажет, өйткені, ол орындауды талап ету құқығын
еншілемейді. Аталған тұлға тек ... ғана ... ... ... өзі де оны ... ретінде қарайды. Үшінші тұлғаның айырмашылығы
– шартты орындауды талап етуге дербес құқығы ... ... ... ... шарт ... ... ... мүддесін қорғау мақсатында ҚР АК-нің 384-бабының 2-
бөлігінде мынадай ереже белгіленген: егер ... ... ... ... үшiншi жақ борышқорға шарт бойынша өз құқығын пайдалану ниетiн
бiлдiрген кезден бастап тараптар өздерi ... ... ... ... бұза ... немесе өзгерте алмайды. Ал егер үшінші жақ өзіне
шартпен берілген құқықтардан бас тартса, ... ... ... ... ... және ... ... келмейтін жағдайларда бұл құқықты өзі
пайдалана алады.[2; 305 ... ала ... шарт - әр ... ... ала ... шартта
көзделген жағдайларда мүлік беру, жұмыс орындау ... ... ... ... шарт ... міндеттенетін келісімі. Алдын ала ... ... шарт үшін ... ... ... ал, егер ... ... белгіленбесе, жазбаша түрде жасалады, ал ... ... оның ... ... ... әкеп ... Алдын ала жасалатын
шартта негізгі шарттың мәнін, сондай – ақ, ... да ... ... мүмкіндік беретін ережелер болуға тиіс.
Алдын-ала жасалатын шарттың функциясы оның қатысушыларының әрекеттерін
жоспарлаудан құрылады. Алдын-ала шарт заңды ... ... ... ... ... ... да ... мүмкін.
Алдын ала жасалатын шартта тараптар негiзгi шартты ... ... ... ... ала ... ... мұндай
мерзiм белгiленбесе, олар көздеген шарт алдын ала жасалған кезден бастап
бiр жыл iшiнде жасалуға тиiс.
Алдын ала ... ... ... мiндеттемелер, егер тараптар
негiзгi шартты жасасуға тиiс мерзiм бiткенге ... ол ... ... бiрi ... тарапқа бұл шартты жасасуға ... ... ... 390- ... ережелеріне сәйкес, жасалған негізгі
шарт алдын ала шарт жасасқан жақтар үшін ... ... ... ала шарт
жасасқан тарап өзі көздеген шартты жасасудан жалтарған реттерде, егер
заңдарда ... ... ... ... осы ... келтірілген залалды
екінші тарапқа өтеуге міндетті. Егер ниеттер туралы хаттамада (ниеттер
туралы ... ... оған ... ала ... шарт ... ... ... көзделмесе, ол азаматтық-құқықтық шарт болып табылмайды
және оның орындалмауы заңдық зардаптарға әкелiп соқтырмайды.
Егер тараптардың бірі ... ... ... жалтарған жағдайда,
екінші тарап шарт жасасуға мәжбүрлеу туралы талаппен ... ... ... ... ... ала шарт ... ... өзi көздеген шартты жасасудан
негізсіз жалтарған реттерде, егер ... ... ... ... көзделмесе,
осы арқылы келтiрiлген залалды екiншi тарапқа өтеуге мiндеттi. Залалдың
мөлшерін жәбірленуші ... ... ... ... зиян ... ... келтіру үшін жасалған немесе жасалатын шығындар, мүлікті жоғалту
немесе бүлдіру), сондай-ақ болуы тиіс пайда (егер оның құқықтары ... ... ... ... қарапайым жағдайларында алуы мүмкін
болатын алынбаған кіріс) қосылады.
1994 жылы қабылданған Азаматтық кодексте шарттың мынадай жаңа түрлері
бар: жария ... ... ... ... ... ... аралас шарт.
Коммерциялық ұйым жария шартты жасауға қатысты бір ... ... ... егер ... ... нормативтік актілерде өзгеше
көзделмесе, ... ... ... ... жоқ. ... ... ... тауарлардың, қызмет көрсету мен жұмыстардың құны
тұтынушылардың бәріне бірдей болады. Тұтынушылардың ... ... ... ... жол ... ... есепетелінеді (АК-тің 387-
бабының 2-тармағы). Ондай тұтынушыларға, ... ... ... және т.б. жатады.
Азаматтық кодекстің 387-бабының 5-тармағының күшіне орай жария
шарттың ... ... ... ... ... ... ... табылады .
Қосылу шарттары деп аталатын шарттардың да белгілі бір ... ...... ... бiреуi формулярларда немесе ... ... ... және ... ... оны ұсынылған шартқа
тұтастай қосылу жолы деп қабылдай алатын шарт. ... ... ... ... ... ... ұйым, ал екіншісі – тұтынушы, яғни ... ... заң ... ... қосылу шарты заңдарға қайшы
келмегенiмен, бұл тарапты осындай шарттар бойынша берiлетiн құқықтардан
айыратын ... ... ... бұзғаны үшiн ... ... ... ... шектейтiн болса не қосылған тарап үшiн онда
анық қиындық келтiретiн, шарттың талаптарын белгiлеуге ... ... ... өзiнiң ақылға қонымды түсiнiлетiн мүдделерiн негiзге ала
отырып қабылдамай-ақ қоятын ... ... ... ... ... ... ету ... береді. Қосылу шарты-ережелерін тараптардың біреуі
формулярда немесе өзге стандартты нысандарда ... және ... ... ... ... ... ... жолы деп қабылдайтын шарт (АК-тің 389-
бабының 1-тармағы). Бұл шарттың ерекшелігі ... ... бір жақ ... ... ... жақ ... ... қызмет көрсетеді,
аталған саланың монополиялық және үстемдік ететін ережелері ... ... ... ... ... ... тұтынушы
болашақ шартты жасауға және де оны талқылауға, келісуге қатыспайды. Шарттың
жағдайларымен ... олар тек оған ... дау ... ... қол қоюмен білдіреді. Тұтынушы шарттың мазмұнымен келіспеген
жағдайда оған қол ... Оның ... шарт ... ... жоқ, ... ... ... немесе басқалай ұсыныс жасай
алмайды.[2; 306 б]
2.2 Шарттың ... ... ... ... 1 ... ... ... Азаматтық
кодексінің Ерекше бөлімі қабылданып, күшіне енді. Бұл өз мәнінде ... ... ... құру ... ... азаматтық заң шығарудың
ірі біріктіруі болып табылады, сонымен бірге онда бұдан бұрын ... ... ... болмаған көптеген нормалар пайда
болды.
Жаңа Азаматтық кодекстің қоғамдық қатынастардың аса ... ... ... қажет. Оның нормаларының мазмұны барынша айқын ... Оған ... ... өткен көптеген заңдардың және заңға тәуелді
нормативтік актілердің ережелері енген. Бұны оңды құбылыс ретінде ... ... ... ... тым ... ... ... кездеседі. Себебі, онда сатып алу – сату, ... ... және тағы ... ... ... түр - ... қарастырылған. Мысалы, тауарды
бөлшектеп сатып алу сату шарты жеке көрсетілген, онда тұтынушылар құқығын
бекітуге артықшылықтар ... ... ... ... ... ... шартына арналған нормаларда көрініс тапқан. Кез келген қазіргі
заманғаы мемлекет жағдайы үшін сатып алу сату шартының энергиямен ... түрі ... ... ... бұл да азаматтық кодексте және соған
сәйкес қабылданған заңға тәуелді нормативтік актілерде ескерілген.
Сатып алу – сату шарты. Сатып алу – сату ... бұл - ... ... қамтамасыз ететін шарттардың бір түрі. Әрекет етуші азаматтық
құқықтық ... оның ... ... ... ... ... олар ... салалардың ерекшелігіне байланысты. Қазіргі
кезде оның түрлі қолданыс табатынын айта кеткен жөн. Жеке кәсіпкерлер, жеке
және ... ... ... дәстүрлі тауар айырбастаумен қатар,
олармен мемлекеттің мұқтажы үшін тауар сатып алу да ... ... шарт ... ... ... оны ... тәртібімен және өзге
қырларымен ерекшеленеді. Тауар жеткізілімі шартында және ... алу ... өзге де ... егер біз ... ... алу сату ... ... салытыратын болсақ ерекшеліктер байқалады. Дегенмен, ол өзінің
алуан түрлілігіне қарамастан, азаматтық ... ... ең ... бірі болып табылады. Бұл шарттың жалпы ережелері ұзақ ... ... және ... тек өмірге сәйкес келетіндері ғана сұрыпталған.
Сатып алу – сату шарты бойынша бір тарап ... ... ... ... (сатып алушының) меншігіне, шаруашылық жүргізуіне немесе
жедел басқаруына беруге ... ал ... ... бұл ... ... және ол үшін белгілі бір ақша сомасын (бағасын) төлеуге
міндетті.[3; 406 ... алу – сату ... ... ... ... ... ) ... әкеледі.[5; 6 б]
Сатып алу – сату шарты мүлікті беру бойынша барлық ... ... ... ... тауар жеткізілімі, келісімшарт, энергиямен
жабдықтау шарттары қазіргі сатып алу – сату ... түр ... ... ... ... ... ... алу – сату шарты, кәсіпорынды сату
шарты қарастырылған.
Сатып алу – сату шарты консенсуалды шарт болып ... Ол, екі ... ... жағдайлар бойынша келісімге келген сәттен бастап аяқталған
болып табылады.[4; 11 б]
Сатып алу – сату ... – екі ... ... ... алу – сату шартының субъектілері ретінде азаматтық құқық
субъектілері, яғни жеке ... ... ... ... ... ... әрекет ете алады.
Айырбас шарты. Айырбас шарты бойынша тараптардыңң әрқайсысы шаруашылық
жүргізуді, оралымды басқаруды басқа ... ... бір ... ... ... міндеттенеді. Түсініктілеу айтатын болсақ,
айырбас шарты бойынша бір ... өз ... өзге ... тауарына
айырбастайды. .[3; 501 бап]
Айырбас шарты өзінің заңды табиғатына сәйкес-консенсуалды, ... ... шарт ... ... ... қатынастары тек тауарларды ... ... ... ... сонымен бірге тауарларды белгілі бір қызмет,
жұмысқа айырбастағанда орын ... ... егер бір ... ... ... ... ... жасау үшін материалын артығымен ... ... ... ... ... айырбастағанда, олардың құны бір-
біріне сәйкес келмеуіне байланысты тараптардың бірі қосымша ақшалай өтем
ақы ... ... ... [4; 87 ... ... ... ... өзгеше көзделмесе айырбас шарты сатып алу
сату шартының ережесіне сәйкес жүргізіледі. ... бұл ... оны ... ... ... талаптар сатып алу сату ... ... ... тең ... ... ... болып азаматтар, заңды тұлғалар танылады.
Айырбас шарты-екі жақты, ақылы, консенсуалды шарт. Айырбас ... ... ... ... мүліктің құнымен анықталады.
Сыйға тарту шарты. Сыйға тарту шарты бойынша бір ... ( ... ... ... ( сыйды алушынының) меншігіне затты немесе өзіне
немесе ... ... ... ... тегін береді немесе беруге
міндеттенеді не оны ... ... ... тұлғаның алдындағы мүліктік
міндеттен босатады немесе босатуға ... .[3; 506 ... ... шарты-екі жақты ақысыз, консенсуалды шарт.
Сыйға тарту шарты ауызша нысанда жасалады.
Қозғалмайтын мүлікті сыйға тарту шарты:
1) заңды тұлға сый ... ... және ... құны заң ... он айлық есептіккөрсеткіштен асатын;
2) шартта алдағы уақытта сыйға тартуға уәде ... ... ... ... ... шарты. Шарттың ұғымы рентаны экономикалық мағынасына сәйкес
меншік қатынастарының ерекше нысаны деп ... ... Олар ... өз кезегінде материалдық игіліктерді ... ... ... ... ... ... ... жататынымен
сипатталады.[6; 8б] Ренталық қатынастарға меншіктің екінші – ... күйі де тән ... ... және айта ... болсақ ренталық
қатынастардың осы күйін ескерген кезде ғана оларды анықтау ... ... ... ... бір тарап (рента алушы) екінші тараптың (рента
төлеушіге) меншігіне мүлік береді, ал ... ... ... ... ... ... ... алушыға белгілі бір ақша сомасы түрінде немесе оны
ұстау үшін өзге де нысанда қаражат беру түрінде мезгіл – ... ... ... ... .[3; 517 бап]
Рента шарты мүлікті иеліктен шығаруға арналған шарттардың бірі. ... ... ... ... төленіп, не болмаса төленбей берілуі
мүмкін. Рента шарты мүлікті ... жаңа ... ... ... шарты бір жақты шарт болып табылады. Мүлік берілгеннен кейін
жалпы тәртіп ... ... ... ешқандай міндеттеме жүктелмейді.
Рента шарты – ақылы, ... ... ... ... ... тиіс.
Қазақстан Республикасының заңнамасымен рента шартының үш түрі
көзделген:
1) тұрақты рента шарты;
2) ғұмырлық ... ... өмір бойы ... ... ... нормалар аталған үш түріне де бірдей қатысты болып табылады.
Мүлік жалдау шарты. Бұл шарт ... ... ... жалға алушыға
мүлікті ақыға уақытша иеленуге және пайдалануға ... ... 540 ... ... ... алу ... рента шарттарынан айырмашылығы, ол
мүлікті уақытша иеленуге беруге ... ... ... ... ... консенсуалды ( құқықтары мен міндеттері ... ... ... пайда болатын), өзара, ақылы болып табылады.
Мүлік жалдау шартының тараптары жалға алушы және жалға ... ... және ... ... ... кез келген тұлға, заңды және жеке тұға бола
алады.
Мүлік жалдау ... ... ... ... ... сондай-ақ
қозғалмайтын заттар келеді.
Мүлік жалдаудың жеке түрлерін қарастыруға ... ҚР ... ... ... ... ... ... кейін жекеленген түрлеріне
арналған нормалар көзделген. Мүлік жалдау шартының мынадай түрлері бар:
1) Лизинг шарты. Бұл шарт бойынша ... ... ... ... ... ... ... сатып алуға және лизинк алушыға осы мүлікті ақы
төлеп уақытша иеленуге және ... ... ... ... Кәсіпорынды жалдау шарты. Бұл шарт бойынша жалға беруші жалға
алушыға кәсіпкерлік ... ... ... үшін ... ақы төлеп
уақытша иеленуге және кәсіпорынды толығымен біртұтас ... ... ... оның ішінде құқық иесінің фирмалық атауына және коммерциялық
белгісіне, қорғалатын коммерциялық ... ... ... ... ... белгісін және тағы басқа беруге міндеттенеді.
3) Үйлер мен ... ... ... Бұл шарт ... жалға беруші
үйді немесе ғимаратты жалға алушының уақытша иеленуіне және пайдалануына
беруге міндеттенеді.
4) Көлік құралдарын жалдау. ... ... ... және техникалық
пайдалану бойынша қызмет көрсетумен жалдау шарты бойынша жалға беруші жалға
алушыға ақы ... ... ... ... иелену мен пайдалануға беруге
және өз күшімен оны ... мен ... ... ... ... ... ... шарты. Бұл шарт бойынша тұрақты кәсіпкерлік қызмет ... ... ... ... жүзеге асыратын жалға беруші жалға алушыға
мүлікті ақы төлетіп уақытша иеленуге және пайдалануға береді.
Мердігерлік шарты. Мердігерлік шартынан ... ... ... орындау бойынша міндеттемелерге жатады. Солардың көмегімен, белгілі
бір тұлғаның жұмысының нәтижесі ... ... ... ... ... ... бір тарап (мердігер) екінші ... ... ... ... бір ... атқааруға және
белгіленген мерзімде оның нәтижесін тапсырысшыға ... ... ... ... ... ... алуға және оған ақы төлеуге (жұмыстың
бағасын) төлеуге міндетті.[3; 616 ... ... ... ... ... және ... ... шарты консенсуалды, ақылы және өара шарт.
Азаматтық заңнамада мердігерлік қатынастардың ... ең ... ... ... ... ... Мердігерлік шартының түрлі
сипаттамасына мыналар кіреді:
1) тұрмыстық мердігерлік;
2) ... ... ... ... ... ... ... – зерттеу, тәжірибелік конструкторлық және технологиялық
жұмыстарға мердігерлік.
Қорытынды
Қорытындыласақ, бұл курстық ... жазу ... мен ... ... ерекшеліктеріне тоқталдым. Сонымен, шарт – екі немесе
бірнеше тұлғалардың азаматтық құқықтары мен ... ... ... ... ... баяндалған мән-жайлар жалпы шарттардың,
сондай – ақ оның түрлерінің бүгінгі таңдағы маңыздылығын айқын көрсетеді.
Байқағанымыздай, қазірде қоғамымызда шарттар өте кең ... ... ... ... екі және көп ... ... қолданылады. Азаматтық-құқықтық шарт қазіргі таңда азаматтық
айналымға қатысушылардың өз арасындағы ... ... ең ... ... бірі ... табылады.
Шарттың мазмұны шартты жасасу үшін қажетті болып табылатын ерекше,
әдеттегі және кездейсоқ талаптардан тұрады.
Мәмілелер тәрізді ... да ... ... ... орай ... ... ұсынылуына (оферта) және осы ұсынысты қабылдауына (акцепт)
сәйкес жасалады.
Шарттың өзгертілуі және бұзылу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... қатынастарымен
байланыстырады. Көп жағдайда бұл дәл осылай ... да. ... ... ... міндеттемелік құқық қатынастарының ауқымынан шығып жатады. Атап
айтқанда ... ... ету ... ... ... ... ... иелік ету және пайдалану қатынастары туындайды, ал бұл
міндеттемелік құқықтық қатынастарға ... ... ... ... ... осындай жағдайлар авторлық қатынастарда (қосарланған авторлық
тұлғалар ... өнер ... да ... өнер ... және т.б. ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету қоғамдық қатынастардың
барлық үлкен топтарын реттей отырып кедергісіз кеңейіп келеді деп ... ... ... ... ету ... ... ... тиісінше
орындауға әсер ететін мүліктік ... ... ... ... Осы ... ... қамтамасыз ету барлық шарттарға
қолданылса болады.
Шартты қамтамасыз ету ... шарт ... ... ... асырылады.
Қазіргі таңда елімізде көптеген шарттар, атап айтатын болсақ сатып алу-
сату, кепіл (жер учаскілеріне және жер ... ... ... ... ... өз ... ... жоғалтпай, қоғамда ерекше
орын алуда. Сонымен ... жаңа ... ... (рента, факторант,
франгайзнит, форфейтинг) пайда болуда. Осындай шарттарды реттеуде ... ету ... ... ... құқықтық реттеуде тиімді және
ешқандай күмән тудырмайтын құрал ретінде көрініс ... – бұл ... ... ... Кез ... келісім
тараптардың тең болуын алға тартады, өйткені теңсіздік орын алған жерде бұл
келісім емес, билік пен бағыныштылық орын алады. ... ...... ... ... – жеке ... саладағы шарттардың барлығы азаматтық-
құқықтық болып табылады. Әрине, құқықтың әрбір ... ... бар. ... жер ... ... ... ... ұрып
тұрады. Мұндай ерекшеліктер еңбек шартында да бар, онда ... ... ... ... болатыны айқын. Яғни шарттарда күшті тарап ... ... ... ... мүмкін.
Курстық жұмысты жазуда негізінен Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... қатар, қазақстандық ... ... ... ... ... әдебиеттер:
1. 27.12.1994ж. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Жалпы
бөлім.
2. Төлеуғалиев Ғ. ... ... ... ... ... ... ... академиялық курс. 1-том. А., Жеті Жарғы, 2001
3. ... ... ... ... ... ... ... Ғ.А. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы, Ерекше
бөлім. 1 том, ... 2003 ... ... ... ... часть 2. А. П. Сергеев. Ю. К. Толстой
редакциясымен – Мю Проспект 1997
6. Джусупов А. Г. Право собственности и иные ... ... ... ... ... ... К.С. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы // Оқу
құралы. А., 1998.
8. Рашидова З. ҚР Азаматтық Кодексіне комментарий.Алматы, 1998
9. Төлеуғалиев Ғ. ҚР ... ... ... (Ерекше бөлім).
Алматы:Жеті жарғы, 2000
10. Тулеугалиев Г.И., Мауленов К.С. Гражданское право Республики
Казахстан. Учебное пособие ... ... Том ІІІ. А., ... ... Р.А. ... ... ... игры. М., Проспект, 1993.
12. Гражданское право. Учебник. ч.3.изд.3. Под ... ... ... М. Договор в гражданском праве ... ... ... и ... // Мир ... 2000.-№ 6. С.2-8.
14. Тулеугалиев Г.И., Мауленов К.С. Гражданское право ... ... ... ... ... Том ІІІ. А., 2001
15. Гражданское право. ... ... Под ... ... ... право в схемах. Общая и особенная части.
М.,2010
17. ... ... ... исполнения обязательства в депозит. А,2004
18. Калмыков Ю.Х Вопросы ... ... ... ... А.Г.Калпин, А.И.Масляев. Гражданское право. Ч.2. Учебник. М.,
Юристъ, 2000
20. Шершеневич Г.Ф Учебник ... ... М., 1997

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктік несие29 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы49 бет
ҚР шағын бизнестің қалыптасуы және даму шарттары25 бет
Қылмыскерді ұстау84 бет
Қазақстан Республикасындағы және шетелдердегі неке шарты ұғымы және маңыздылығы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь