Ежелгі Грециядағы білім беру ісінің дамуы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1. Педагогика . тəрбие жөніндегі ғылым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Педагогиканың пайда болуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.3 Педагогика нысаны, пəні жəне қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.4 Педагогикалық ғылымдар жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14

2 КӨНЕ ДҮНИЕДЕГІ ТӘРБИЕ МЕН ЕЖЕЛГІ ГРЕК ФИЛОСОФТАРЫНЫҢ ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫН ДАМЫТУҒА ӘСЕР ЕТКЕН ОЙ . ПІКІРЛЕРІ

2.1 Ертедегі Шығыстың өркениеті жағдайындағы тәрбие және мектеп ... ..17
2.2 Ертедегі Грециядағы тәрбие жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.3 Ертедегі Грецияда педагогикалық теорияның пайда болуы ... ... ... ... .21
2.4 Ертедегі Римде тәрбие мен педагогикалық ой.пікірдің дамуы ... ... ... 24

3 ПЕДАГОГИКАЛЫҚ МАМАНДЫҚТЫҢ ПАЙДА БОЛУЫ . ЕЖЕЛГІ ГРЕЦИЯДАҒЫ БІЛІМ БЕРУ ІСІНІҢ ДАМУЫ НӘТИЖЕСІ ... ... ... ... ..27

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ....................................................................................................................3
1 ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Педагогика - тəрбие жөніндегі ... ... ... болуы мен дамуы.......................................6
1.3 Педагогика нысаны, пəні жəне қызметтері....................................11
1.4 Педагогикалық ғылымдар жүйесі..................................................14
2 КӨНЕ ДҮНИЕДЕГІ ТӘРБИЕ МЕН ... ГРЕК ... ... ... ... ӘСЕР ... ОЙ - ПІКІРЛЕРІ
2.1 Ертедегі Шығыстың өркениеті жағдайындағы тәрбие және мектеп......17
2.2 Ертедегі Грециядағы тәрбие жүйесі.............................................19
2.3 Ертедегі Грецияда педагогикалық теорияның пайда ... ... ... ... мен ... ... дамуы............24
3 ПЕДАГОГИКАЛЫҚ МАМАНДЫҚТЫҢ ПАЙДА БОЛУЫ - ЕЖЕЛГІ ГРЕЦИЯДАҒЫ БІЛІМ БЕРУ ІСІНІҢ ДАМУЫ НӘТИЖЕСІ..................27
ҚОРЫТЫНДЫ...........................................................................30
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ..........................................32
КІРІСПЕ
Қандай да болмасын ... ... ... ... және ... ... өмірлік қажеттілігінен туады.
Мысалы, химия, физика, биология - өзімізді қоршаған табиғатты тану ... ... ... ... негіздері - қоғамдық құбылыстарды, психология - жеке тұлғаның санасы мен мінез - ... ... тану ... пайда болды.
Философиялық ой - пікірлерден бастау алаған педагогика тарихы тәрбиеге байланысты бірте - ... ... ... мен ... және фактілерді ой елегінен өткізіп, тәрбиенің мәнін даму заңдылықтарын түсіндірудің басты құралы, әртүрлі педагогикалық ... жан - ... ... ... және ... негізіне айналды.
Педагогика тарихы өткен дәуірде қол жеткен тәжірибелерді зерттеп, пайдалануға үлкен мән ... ... ... ... ... мен ... ойшылдар тәрбие мәселесіне көптеген бағалы педагогикалық идеяларды ұсынды.
Педагогика тарихының дамып жетілуі - ... ... ... (Египет, Вавилон, Үнді, Қытай) философиялық жүйесінде қалыптасып, ежелгі грек философиясының өкілдерінің еңбектерінде саясат, тәрбие мемлекет, жеке адам ... ... ... ... ... тәрбиелік тағылымдар мен педагогикалық ойлар және оқу үрдісінің үлгілі тұжырымдары күні бүгінге дейінгі әлеуметтік - ... ... ... ... ... шешімін тауып отыр.
Қоғамдық өмірдің оқыту және тәрбие теориясы мен практикасы сияқты ең ... ... бұл ... ... қатысы бар.
Педагогика пән ретінде қоғамдық құрылыс пен өндірісті сақтап ... өсіп келе ... ... ... ... неғұрлым нәтижелі даярлауға деген қоғамның қажеттілігінен туған.
Құл иеленушiлiк құрылыс кезiнде ежелгi Греция мен ... ... ... ... ... даму ... ... болды. Бұл дәуiрде де өскелең тәрбие беру iсiне мемлекет тарапынан ... ... ... Құл ... ... ... қорғай алатын, қажет кезiнде жаугершiлiк ұрыстарға шалымды, күштi, жiгерлi де ... ... ... болады. нәтижесiнде ежелгi грек тәрбие теориясы пайда болып, бұл идеялар Платон, Аристотель, сондай - ақ ежелгi Рим ... ... ... ... еңбектерiнде одан ары дами түстi.
Барша дәуірлерде педагогтар балалардың табиғаттан ... ... іске ... жаңа сапаларды қалыптастырудың тиімді жолдарын тауып, оларға ... ... ... ... бойы ... ... ... жиналып педагогикалық жүйе негізге келді, тексерілді, қажет болмаған тұстары қолданымнан шығарылды, ақырында өміршең, ең ... ... ... ... ... ... ... Бірте - бірте басты міндетті ғылыми білімдерді топтастыру және ... ... ... ... жөніндегі ғылым пайда болды. Ұзаққа созылған даму жолын бастан кешірген бүгінгі заман педагогикасы адам тәрбиесі заңдылықтары жөніндегі ... ... ... ... ел ... бүкіл әлем кеңістігіне әлеуметтік - экономикалық, мәдени - ағартушылық жағынан танымал бола бастаған жағдайында өткендегі ... ... ... ... мемлекет қайраткерлерінің , ағартушы - педагогтардың тәжірибесін зерттеу қажеттілігі туындап ... ... - ақ ... ... ... ... қалдырған мұралары мен педагогика саласында атқарған еңбектерін зерттеу өзекті мәселеге ... ... ... іс - ... ... алғашқы педагогикалық жалпылаулар табиғат, адам, қоғам жайлы білімдерді жинақтайтын философия саласында жасалды. Сондықтан педагогика ғылымы дамуының кезеңі философтар ой - ... ... ... байланысты. Еуропалық тəрбие жүйесінің бесігі - ежелгі Греция философиясында қалыптасқан. Оның ... ... ... (460-370 жж. ... - балалар тəрбиесі бойынша алғашқы нұсқаулар кітабын жазған. Адам тəрбиесіне жəне тұлға қалыптастыруға байланысты идеялар мен тұжырымдар ежелгі грек ойшылдары ... ... ... (427-347жж. Б.э.д.), Аристотель (384-322жж.б.э.д.), Тертуллиана (160-222жж. Б.э.д) еңбектерінде жарияланған.
Зерттеу нысаны: Ежелгі грек ... ... ой ... ... Көне дүниедегі тәрбие және біліим беру.
Зерттеудің мақсаты: Ежелгі грек ... ... ... әсер ... ой - ... ... ашу. ... мақсатқа қол жеткізу үшін төмендегідей міндеттер қойылды:
Зерттеудің міндеттері:
- педагогика ғылымының жалпы дамуын қарастыру;
- Ертедегі Грециядағы тәрбие жүйесін ... ... грек ... педагогикалық ой пікірлерінің маңызын ашу;
- Ертедегі Грециядағы білім беру ісін ... ... ... зерттеу жұмысы кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттердің тізімінен тұрады.
1 ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Педагогика - ... ... ... ... ... ... иесі ретінде дүниеге келеді. Оның тұлға болып жетілуі үшін - тəрбиелеу қажет. Тəрбие ... ... оған ... қасиет, сапаларды қалыптастырады. Қазіргі қоғамда тəрбие жұмыстарын жүргізу үшін ... ... ... Бұл процесті кəсіптенген адамдар басқарады. Тəрбие жөнінде арнайы ғылым қалыптасқан. Міне сол ғылымды үйренуді енді бастаймыз.
Адам ... ... ... ... деп ... Ол өз атамасын грек сөздері - балалар жəне -жетектеу дегеннен алған, тікелей аудармасында сөзі бала ... ... ... ... аңдатады, ал сөзі бала жетектеуші мəнін білдіреді.
Барша дəуірлерде педагогтар балалардың табиғаттан берілген мүмкіндіктерін іске ... жаңа ... ... тиімді жолдарын тауып, оларға көмектесумен келеді. Мыңдаған жылдар бойы қажетті білімдер тырнақтап жиналып педагогикалық жүйе негізге келді, тексерілді, ... ... ... ... шығарылды, ақырында өміршең, ең пайдалы педагогикалық идеялар сақталып, бүгінгі күнімізге ... ... ... ... ... ... ... жəне жүйеге келтіру болған тəрбие жөніндегі ғылым пайда ... ... ... даму жолын бастан кешірген бүгінгі заман педагогикасы адам ... ... ... ғылымға айналды.
Педагогика мұғалімдерді белгілі жас тобындағы балаларды тəрбиелеу ерекшеліктері жөніндегі ... ... ... ... ... ... процесін болжастыруға, жобалауға жəне іске асыруға, оның тиімділігін бағалауға үйретеді. Тəрбие процесін ұдайы жетілдіріп отырып қажет, себебі адамдардың өмір жағдайлары ... ... ... ... ... мұғалімге қойылатын талаптар жыл сайын күрделеніп баруда. Қоғамның мұндай ... ... өсіп келе ... ... ... ... жəне оған ... берудің жаңа технологияларын құрастырумен жауап береді.
Бұдан бұрынғы мыңдаған жылдардағыдай-ақ баланың өмірлік мектебі оның алғашқы демімен бірге басталады. Осыдан ... ... ... ... ... келеді. Баланы адамаралық қатынастар дүниесіне енгізуді олар өзінің ең басты парызы деп біледі. Алайда, осы уақытқа дейін тəрбиелік қызмет мұншама ... ... жəне ... ... ... емес. Дүние басқаша кейіпте болған, онда бүгінгі балаларға ... ... ... кейбір түрлері тіпті болмаған. Отбасында, мектепке дейінгі балалар мекемелерінде, мектепте болашақ азаматқа қандай ... ... ... ... мен ... ... ... берекесі соған тəуелді болып тұр.
Қазіргі заман педагогикасы үлкен қарқынмен дамудағы ғылым. Сол дамуға байланысты ... ... ... ... пайда болып отыр. Педагогиканың іркіліс, кешеуілдеуі адамдардың даму дағдарысына алып келеді, ғылыми-техникалық прогрестің шабандауына соқтырады. Сондықтан да, педагогика ... ... ... жаңа білімдерді теріп, жинақтап баруы қажет. Педагогиканың дамуына ... ... - ... өмір ... ... халықтық педагогикада бекіген көп ғасырлық тəрбие тəжірибесі, ... ... ... ... жəне психологиялық еңбектер; əлемде жəне елімізде жүріп жатқан тəрбие практикасы; ... ... ... ... ... жаңа идеялар, жаңарған бағыт-бағдарлар, жылдам өзгерістерге келіп тұрған бүгінгі дүниедегі тəрбиенің ... соны ... ... ... - ... ... ғылым. Оның басты міндеті адам тəрбиесі жөніндегі ғылыми білімдерді жинақтау жəне жүйелестіру. Педагогика адамдарды тəрбиелеу, білім беру жəне оқыту заңдылықтарын ... ... ... алға ... ... ... ең ... педагогикалық жолдары мен тəсілдерін көрсетіп отырады.
1.2 Педагогиканың пайда болуы мен дамуы ... ... өз ... ... ... ... ... байланыстырады. Тəрбие алғашқы адамдармен бірге пайда болды. Ол замандары бала ешқандай педагогикасыз-ақ тəрбиеленген. Адамдардың ол жөнінде тіпті хабары да болмаған. ... ... ... ... астрономия басқада ғылым салаларынан көп кейін қалыптасқан.
Белгілі болғандай, барша ғылым салаларының пайда болуындағы алғы шарт - өмір ... ... ... ... адамдар өмірінде аса маңызды рөл атқара бастады. Себебі əр түрлі қоғамда өсіп келе жатқан ... ... ... орай өмір ... де ... немесе шабан дамитыны белгілі. Осыдан тəрбие тəжірибесін топтастыру жəне ... ... оқу- ... ... ... ... ... дайындаудың қажеттігі туындады.
Ежелгі дүниенің Қытай, Индия, Египет, ... ... аса ... ... сол ... өзінде тəрбие тəжірибесі бір арнаға келтірілді, одан теория түзу қадамдары жасалды. Ол кезде табиғат, адам, қоғам жөніндегі ... ... ... ... ... ... педагогикалық тұжырымдарда сол ғылыми аумақта дүниеге келді.
Барша замандарда адамдардың рухани жəне ... ... ... рөл ... ... мол ... халық педагогикасы беріп келген. Инабаттылық, еңбектік, тəн-дене тəрбиесі бойынша халық қайталанбас ... ... жүйе ... ... тəрбие жүйесінің бесігі - ежелгі ... ... ... Оның ... ... Демокрит (460-370 жж. Б.э.д.)- балалар тəрбиесі бойынша алғашқы нұсқаулар кітабын ... Сол ... ... ол: . ... ... жəне тұлға қалыптастыруға байланысты идеялар мен тұжырымдар ежелгі грек ... ... ... ... ... Б.э.д.), Аристотель (384-322жж.б.э.д.), Тертуллиана (160-222жж. Б.э.д) еңбектерінде жарияланған.
Орта ғасырлар ... ... ... ... тəрбиені толығымен діни арнаға бұрды. Бұл Еуропада 12 ғасыр бойы ... ... ... оқу принциптерінің шыңдалуына жол берді. Солай да ... өз ... ... мен ... үлес ... шіркеу өкілдері Августин (354-430жж.), Фома Аквинский (1225-1274) ... ... ... ... Бүгінгі күйінде жалпы білім беретін мектепті ойлап отырып, іске қосқан Лойола (1491-1556) жəне оның ... ... ... ... ... ... аса ... ойшыл педагог-гуманистерді ғылым сахнасына келтірді. Олардың қатарында голландиялық Эразм Роттердамский (1466-1536), италияндық Витторино де Фельтре (1378-1446), француздық Франсуа Рабле (1483-1553) жəне ... ... ... ... ... ... əйгілі болды.
Педагогика көп заманға дейін философияның бөлігі ... тек қана XVII ... ол ... ... ... ие ... ... педагогика бүгінгі күнде де философиямен аса тығыз байланысқан. Себебі бұл екі ғылымның да шұғылданатыны адам, оның өмірі мен дамуын зерттеу. ... ... ... өз ... ... ... ... ұлы чех педагогы Ян Амос Коменскийдің (1592-1670) есімімен байланысты. Оның 1654 жылы Амстердамда жарық көрген атты ... ... ... ... бірегейі болды. Ондағы айтылған идеялардың көпшілігі осы күнге дейін өзінің көкейкестілігін жəне ... ... ... ... ... ... ... сəйкестік принципі, сынып-сабақтық оқу жүйесі жəне басқа да оқу принциптері, əдістері, формалары педагогикалық теорияның алтын қорынан орын ... ; ; ... Ұлы ... осы ... ... ... талаптарына да сəйкес келіп тұр.
Ағылшын философы жəне педагогы Джон Локк (1632-1704) өз ... ... ... ... ... атты ... еңбегінде ол өзіне сенімді, ауқымды білімділігін іскерлікпен, берік наным-сенімдерін сұлу мəнерлілікпен ... ... адам - ... ... ... ... ...
XVIII ғасырда мектеп педагогикасы бойынша өз шығармаларымен танылған француз материалист-ағартушылары Д.Дидро (1713-1784), К.Гельвеций (1715-1771), П.Гольбах (1723-1789), əсіресе Ж.Ж.Руссо ... ... -деп ... ол. ... қалыптасуында И.Г.Песталоцийдің (1746-1827) есімі аса құрметпен аталады. -деп, ол жан ... ... ... өз ... ... ... ... мен адамгершілік тəрбиесінің ізгілікті теориясын ұсынды.
, -деп үйреткен неміс педагогы Фридрих А.В.Дистервег (1790-1886) барша педагогикалық құбылыстарға тəн тəрбиенің қозғаушы ... мен ... ...
Орыс ойшылдары, философтары жəне жазушыларының арасында педагогикалық шығармаларымен белгілі болған есімдер: В.Г.Белинский (1811-1848), А.И.Герцен ... ... ... ... (1836-1561). Бүкіл əлемде Л.Н.Толстойдың (1828-1910), Н.И.Пироговтың педагогикалық идеялары əйгілі. Олар таптық мектепті ... ... ... халықтық тəрбие саласын түбегейлі өзгерту қажеттігін ұрандады.
Қазақ халқының да тəлім-тəрбиелік жүйесі ұланғайыр да мəуелі. Бұл салада халқымыздың тəлім-тəрбиелік ... ... ... үлес ... ... А. ... ... С.Торайғырұлы жəне т.б. Олардың тəлім-тəрбиелік өсиеттері талай зерттеулерге арқау болған. Кемеңгер Ахмет Байтұрсынұлының өткен ғасыр басында - - ... ... ... бүгінгі қазақ мектебінің ұлттық білім стратегиясының тұғыры ретінде қабылдануда.
Орыс педагогикасын əлемдік даңққа бөлеген Константин Дмитриевич Ушинский (1824-1871) оқу-тəрбие теориясын ... ... ... ... практикада төңкеріс жасады. К.Д. Ушинскийдің педагогикалық жүйесінде жетекші орын тəрбие мақсаттарына, принциптеріне жəне оның мəніне берілген. - деп жазған еді ұлы ... ... ... ... рөл ... жəне мұғалімнің билігінде: . -деген К.Д.Ушинский бүкіл педагогиканы қайта қарастырып, жаңа ғылыми деректер ... ... беру ... ... ... қайта құруды талап етті: .
XIX ғ. ақыры - XXғ. басында педагогикалық проблемалар АҚШ-та қарқынды зерттеле бастады. Ол жерде адам ... ... ... мен заңдылықтары өрнектелді, əрбір адамға белгілеген мақсаттарына тез, əрі табысты жетуге мүмкіндік беретін тиімді білім технологиялары қалыптасып, практикаға ... ... ... ... ... бірі Джон Дьюи ... Оның ... жұмыстары бүкіл батыс Еуропа, Америка жəне Австралия аймақтарында педагогикалық ойдың дамуына үлкен ықпал жасады. ... ... тағы бір ... ... Эдвард Торндайк (1874-1949) оқу процесін зерттеумен атын əйгілеп, əрекетшіл тəрбие технологиясын бүкіл əлемге жария етті. ... аты ... ... ... жəне ... ... ... Ол қауым өкілдеріне, бір қарағанға қарапайым ғана тəрбиеде басты не болу керек: қаталдық па қайырымдылық па? - ... ... ... ... ... жаңа ... лебін жеткізді. Бұл сұрақтардың астарынан күтілген жауап- педагогика қай бағытта: əміршіл-əкімшіл немесе гуманистік - жолымен ... ... пе? ... ... жауапты Б.Спок өзінің "Бала жəне оған қамқорлық", "Анамен сұқбат" жəне т.б. еңбектерінде беруге тырысқан.
XX ғасырдың басында əлемдік педагогикада ... ... жəне бала ... ... ... ... ... етіле бастады. Бұл идеяға жетекші Мария Монтессори (1870-1952) болды. Өзінің кітабында ол ... жас ... ... ... қажеттігін түсіндіріп бақты. Себебі, сəбилік шақтағы бала дамуы үлкен тəрбиелік табыстарға есік ашады. Оның пікірінше, мектеп оқуының басты ... ... оқу ... ... қажет. Монтессори оқушылардың жекелеп оқуына ыңғайлы грамматикалық, математикалық, биология-жаратылыстану жəне ... ... ... ... материалдар ұсынды. Бұл оқу құралдарының ерекшелігі, оларды пайдалана отырып, бала өз кемшілік-қателерін табады жəне оларды түзетеді. Бүгінгі күнде Қазақстан Республикасында да ... ... ... мен қолдаушылары баршылық. Осы бағытта түзілген жүйесі іске қосылып, балаларды еркін ... ... өз ... ... ... еркін тəрбие идеяларын қуаттаушылардың бірі Константин Николаевич ... ... Ол 1917 жылы ... алғашқылардың бірі болып, бала құқықтары декларациясын түзіп, жариялады. 1906-1909жж. аралығында Мəскеуде ол ұйымдастырған жұмыс істеп тұрды. Бұл ... оқу ... ... кейіпкер- бала аса құрметпен танылды. Тəрбиешілер мен мұғалімдер бала қызығуларына икемдесіп, оның табиғаттан берілген қабілеттері мен дарынының дамуына жəрдемдесу қызметтерін ... ... ... ... ... педагогика жаңа қоғамдағы адам тəрбиесі идеяларын өзіндік түсінім жолымен дамыта ... Жаңа ... ... шығармашылық ізденістер аймағында белсенділікпен қатысқан белгілі педагог ғалымдар: С.Т.Шацкий (1878-1934), П.П.Блонский (1884-1941), А.П. ... ... ... ... дəуір педагогикасын танымал еткен Н.К.Крупская, А.С. Макаренко, В.А.Сухомлинский еңбектері. Надежда Константиновна Крупскаяның (1869-1939) теориялық ізденістері жаңа ... ... ... сыныптан тыс тəрбиелік жұмыстарды ұйымдастыру, енді пайда бола бастаған пионер қозғалысы проблемаларының төңірегінде шоғырланды. Антон Семенович ... ... ... ұжымына педагогикалық басшылық, еңбек тəрбиесі, саналы тəртіп қалыптастыру жəне балаларды отбасында тəрбиелеу əдістемелеріне ... ... ... ... ... іске ... принциптерін ұсынды, əрі өзі оларды тəжірибе тексеруінен өткізді. Василий Александрович Сухомлинский (1918-1970) өз зерттеулерін жастарды тəрбиелеудің моральдық проблемаларымен ... Оның ... ... мен ... да дəл ... ... педагогикалық ой дамуы жəне қоғамды қайта түзу дəуіріндегі мектеп тағдыры жөніндегі ұсыныстары өз маңызын əлі де сақтауда, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... отыр.
Халыққа білім беру аймағында өткен ғасырдың 40-60 ... ... ... еткен педагог-ғалымдардың бірі Михаил Алексеевич Данилов (1899-1973). Ол бастауыш мектеп ... ... ... ... ... беру ... мен ерекшеліктері",1943), (1947 жылы "Адамның ақыл-парасат жəне моральдық дамуында бастауыш мектептің рөлі") ... ... ... ... көптеген жетекші əдістемелік еңбектер жариялады. Олар осы күнге дейін мұғалім қауымының таптырмас құралдарына айналып отыр.
70-80 жылдары жалпыбілімдік ... ... ... ... ... лабораториясы белсенді айналысты. Бұл мекеменің зерттеулері нəтижесінде кіші, орта жастағы балаларды оқытудың жаңа, оқушылардың танымдық мүмкіндіктерін арқау еткен оқу ... ... ... ... ... ... ... республикаларында мектепті жаңалау мен қайта құру қозғалысы өріс алды. Бұл қызметтестік педагогикасының ... ... Осы ... ... ... ... ат салысқан педагог ғалымдар мен бірегей шығармашыл мұғалімдер ... ... ... ... ... Ш.А.Амонашвили, Л.С.Соловейчик, В.Ф.Шаталов, Н.П.Гузик, Н.Н.Палтышев, В.А. Караковский жəне басқалар болды.
Бүкіл елге белгілі болған мəскеулік бастауыш мектеп ... ... ... жеңіл оқуға болады?" атты кітабын жариялап, онда бастауыш мектеп оқушыларының оқу істерін схема, ... ... ... ... ... ... тəсілдерін көрсетіп берді. Сонымен бірге С.Н. Лысынкова ... ... оқу" ... ... ... ... ... өзінің диалектикалық, өзгермелі ғылым сипаттарына сай болуымен қарқынды дамуда. Кейінгі он жылдықтарда ... ... ... ... ... қола жеткізілді, əсіресе мұндай жетістіктер мектептегі оқудың жаңа ... ... ... ... ... оқу бағдарламаларымен жабдықталған қазіргі заман компьютерлері оқу процесін ... ... ... ... ... ... оқу ... аз қуат пен уақыт жұмсап, жоғары нəтижелерге жету мүмкіндіктері пайда болды.
Тəрбиенің жетілген əдістемелерін ... ... да ... өзгерістер көптеп болуда. Ғылыми -өндірістік комплекстер, авторлық мектептер, ... ... ... - ... ... ... елеулі көзге түскен педагогикалық жаңалықтар. Еліміздегі жаңа жəне ... ... оқуы мен ... ... ... ... дамуын көзге алып, гуманистік бағытта өрлеп, өрістеуде[1].
Сонымен, тəрбие тəжірибесі адамзат өркениетінің тереңдегі тарихи сатыларынан бастау алады.Тəрбие жөніндегі ғылым ... ... көне ... ... ... дамыған. Тəрбие, оқу, білім берудің тиімді теориялары мен ... ... ... ... ... ұзақ та ... ... басып өтті.
1.3 Педагогика нысаны, пəні жəне ... ... де, ... күнде де педагогика жөніндегі ғалымдар пікірі үш бағытта өрбіген. Бірінші топ ғылым ... ... ... ... ... пəнаралық аймағын құрайды. Осыдан мұндай көзқарас педагогиканың дербес теориялық ғылым екендігін, яғни педагогикалық құбылыстардың идеялық түйіні ... ... де ... Бұл жағдайда педагогикалық нысан ретінде əртүрлі күрделі ... ... ... ... саясат жəне т.б.) қабылданары сөзсіз.
Ендігі ғалымдар тобы педагогиканың басқа ғылым ... ... ... ... жəне т.б.) ... ... жанама түрде пайдаланып, оқу жəне тəрбие аймағында туындайтын ... ... ... ... пəн ... таңдады. Бұлай болғанда педагогикалық практиканың іске асуы мен өзгерістеріне ... ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Мұндай педагогика мазмұны педагогикалық құбылыстардың жеке тақырыптары жөніндегі кездейсоқ, жүйеленбеген, байланыссыз ... ... ... ... ... біріне аян.
Қазіргі кезеңде ғылым мен практикаға үшінші ғылыми тұжырым өз тиімділігімен ... ... ... ... ... мен ... пəніне ие салыстырмалы дербес білім саласы ( оқулықтарының ең соңғы басылымдары: Б.Т.Лихачев, И.П.Подласый, В.А.Сластенин жəне т.б.).
Педагогика ... ... ... ... ... ... ... ой ұсынған ғалым жəне практик А.С.Макаренко болды. Оның пікірі: көпшілік педагогика нысаны бала деп біледі, ... бұл ... ... Ғылыми педагогика зерттеулерінің объектісі - бұл . Дегенмен, бала, адам да зерттеуші ... тыс ... ... адам ... ... бірі болғандықтан, педагогика аталған объекттердің тұлғалық дамуы мен қалыптасуына мақсатты бағдарланған ... ... ... ... ... педагогика өз нысаны ретінде тек өкілі (индивид) не оның психикасын қарастырмай (бұлар психология объекті), оның ... ... ... құбылыстар жүйесін зерттеуге алады. Сондықтан да педагогика нысаны деп ... ... ... ... ... дара адам ... себепкер болған болмыс құбылыстарын айтамыз. Бұл құбылыстар педагогика ғылымында білімдену (образование) атамасымен белгіленіп, педагогика ... ... ... бір ... ... ... пəні. Білім, білімдену процесі тек педагогиканың ғана меншікті зерттеу аймағы емес, оның зерттеуімен ... ... ... ... жəне де ... ғылымдар шұғылданады. Мысалы, экономист білім жүйесінде өндірілген шынайы мүмкіндіктер деңгейін анықтай отырып, олардың дайындығына жұмсалатын қаржы мөлшерін белгілеуге ... ... өз ... орай ... ... ... өткен адамдардың əлеуметтік ортаға икемдесу қабілеттері мен ... ... жəне ... ... ... ... ету ... білгісі келеді.
Философ, өз кезегінде, ауқымдылау бағдарын негізге ала отырып, білім саласының жалпы міндеттері мен ... ... ... ... іздестіреді: Білімнің бүгінгі жайы қалай? Ол келешекте қандай болмақ? Психолог білімді педагогикалық үдеріс ретінде қарастыра отырып, оның психологиялық қырларына ... ... ... қоғам дамуының нақты кезеңіндегі мемлекеттік білім саясатының тиімділік деңгейін тануға ұмтылады т.с.с.
Əлеуметтік құбылыс болған білімді ... ... ... ... ... ... құнды да қажетті, бірақ олардың бəрі де адамның күнделікті өсу жəне даму процестерімен байланысқан білімнің мəндік ... жəне сол даму ... ... пен ... ... мен оған сəйкес жүйелік құрылымдарды назардан тыс қалдырады. Солай болуы ... да, ... ... ... ... ... ... - педагогиканың зерттеу нысандары.
Осыдан, педагогиканың пəні - арнайы əлеуметтік мекемелерде (институттарда): отбасы, білім беру жəне ... ... - ... ... ... ... ... педагогикалық процесс ретінде көрінетін жүйеленген білім саласы. Бұл тұрғыдан педагогика əрбір адамның бүкіл өмір бойы дамуының кепілі жəне ... ... ... ... мəні мен ... ... мен заңдылықтарын жəне оның бүгінгі бағыт-бағдары мен болашақ өркендеу ... ... ... ... ... Осы ... ... тəлім-тəрбие процесінің ұйымдасу теориясы мен технологиясын, педагог іс-əрекетін (педагогикалық қызметті) жəне оқушылардың əрқилы оқу жұмыстарын жетілдірудің ... мен ... əрі олар ... оқу ... төңірегінде туындап отыратын қарым-қатынас, ықпалдастық стратегиялары мен тəсілдерін нақтылап, ашып ... ... ... ... ... ... ретінде танылған педагогиканың қызметтері оның жоғарыда аталған пəндік сипаттарымен сабақтас, яғни табиғи бірлікте іске ... ... ... жəне ... ... ... ... міндеттері үш деңгейде жүзеге асырылады:
- сипаттау немесе түсіндіру - озат əрі жаңашыл педагогикалық тəжірибені зерттеу;
- анықтау ... - ... ... ... педагог пен оқушы іс-əрекеттерінің нəтижелілігі немесе тиімділігін жəне оларды қамтамасыз етуші шарттар мен себептерді айқындап алу;
- ... ... - ... ... ... ... ... күйінде эксперименталды зерттеуден өткізу жəне оның негізінде сол педагогикалық болмыстың жаңаланған моделін құрастыру. ... ... ... болжастыру деңгейі педагогикалық құбылыстардың мəнін ашу, педагогикалық процестің түп-төркінінде орын ... ... таба ... ... ... ... ... мүмкін ықтималды өзгерістерге ғылыми негіздеме бере алу сынды ... ... Осы ... анықталған деректерге орай оқу жəне тəрбие теориясы анықталып, білім беру практикасына жетекші рол атқарушы озық педагогикалық жүйе ... ... ... технологиялық қызметтері де үш көрініс береді:
- жобалау (проекттеу) - педагогикалық іс-əрекет пен оның ... əрі ... ... жəне ... нұсқау болғандай теориялық тұжырымдар мен анықтамаларды қамтыған қажетті əдістемелік материалдарды (оқу жоспары, бағдарлама, оқулықтар мен оқу құралдары, ... ... ... байланысты;
- жаңалау - тəрбие жəне білім беру тəжірибесін жетілдіру мен қайта түзу ... орай ... ... замандық жетістіктерін мектеп өміріне енгізе, пайдалану;
- ықпал таныту (рефлексивтік)жəне реттеу-түзетулер енгізу (коррекциялық)- ... ... ... ... ... ... ... бағалау жəне одан соңғы ғылыми теория мен тəжірибелік іс-əрекеттер байланысына қажет болып қалатын реттеу-түзетулерді іске асыру.
Өзінің қоғамдық қызметтерді ... ... ... ... себепші болған əлеуметтену процесінде адам тұлғалық кемелдену сатысына көтеріледі. Адамның əлеуметтенуі оның қоғамдағы ауыспалы ... мен ... ... ... ғана ... ол өз ... жеке ... дамуы, өзіндік танымы мен өз мүмкіндіктерін өз ... іске ... алу ... ... де ... ... ... процестерге байланысты міндеттердің шешімі бірде мүдделі, жүйеленген болып, бүкіл қоғам, сол үшін ... ... ... ... жəне жеке ... ... ... кейде кездейсоқ келеді. Ал осы əлеуметтенуге орай жүргізілетін, нақты мақсатқа бағыттала ұйымдастырылған басқару процесі білім (образование) деп аталады. ... мəні - əр ... өте ... өзіндік басқару жүйесінің тиімділігін көтеру жəне оны жоғары моральдық жəне азаматтық мұраттар рухында тəрбиелеу[2].
Сонымен, əлемде кең таралған педагогикалық ойдың ... екі ... ... - ... ... - ... жəне балалардың бағыныштылығына негізделген əкімшіл (авторитарлы) ағым, шəкірт құқығы мен ... ... - ... ... ... ... - сан қилы педагогикалық бағыттар өрбіген. Əлемнің ізгілікті педагогикасы өзінің гуманистік таңдауын қабылдады.
1.4 Педагогикалық ғылымдар жүйесі
Педагогика - кең ... ... Оның ... оқу жəне ... мəні мен ... ... байланыстарын жеке бір ғылым шеңберінде қамту мүмкін емес. Педагогика дамудың ұзақ жолын басынан ... ... ... ... ... ... ғылыми білімдердің кең тармақты жүйесіне айналып отыр. Сондықтан бүгінгі ... ... ... ... ... деп атаған дұрыстау келеді.
Педагогиканың іргетасы - философия, дəлірек айтсақ, тəрбие проблемаларымен ... ... оның ... ... ... ... ... өз алдына білім саласы ретінде тəрбиелік практикада əртүрлі философиялық жүйе идеяларын пайдаланады. Философия - педагогикаға танымның жалпы ... ... ... мен ... ... əдіс-тəсілдерін көрсетеді. Сондықтан да, философияны оның біртұтас жəне жүйелік, құрылымдық талдау əдістерімен бірге педагогиканың əдіснамалық негізі деп атау қабылданған. ... ... ... ... ... мен педагогикалық білімдердің өткен жолын педагогика тарихы зерттейді. Өткенді түсіне отырып, ... көз ... ... ... ... жəне оны бүгінгімен салыстыру осы заманғы құбылыстардың негізгі даму кезеңдерін нақтылаумен бірге бұрынғы қателерді қайталаудан сақтандырады.Педагогика жүйесі келесі салаларды қамтиды: ... ... жас ... педагогикасы; əлеуметтік педагогика; арнайы педагогика.
Жалпы педагогика - адам тəрбиесі заңдылықтарын ... ... ... тəрбиелік мекемелердегі оқу-тəрбие процесінің жалпы негіздерін теориялық тұрғыдан қарастыратын іргелі ғылыми пəн. ... ... ... ... ... төрт ... ... 1) оқу-тəрбие процесінің негіздері; 2) дидактика (оқу теориясы); 3) тəрбие теориясы; 4) мектеп тану. Жас кезеңдер педагогикасы ... ... ... жəне мектептік жүйелерін өз алдына бөліктеп қарастырады. Олар өсіп келе жатқан əулеттің белгілі жас ... ... ... ... ерекшеліктерін бейнелейтін тəрбие заңдылықтарын зерттейді. Бүгінгі күнде жас ... ... орта ... ... ... ... ... əрқилы жас топтарында немесе оқу-тəрбие мекемелеріндегі тəрбие айырмашылықтарын танытушы дербес педагогикалық салалар пайда болуда. Олардың ішінде қазіргі күнде өз ... пəн ... ... - ... дейінгі педагогика, кəсіби техникалық мектептер педагогикасы, өндірістік педагогика, ұзақтан оқыту педагогикасы жəне т.б.
Ғылыми пəндер ішінде ... ... ... ... ... даму ... түскен - жоғары мектеп педагогикасы. Оның міндеттері- барша деңгейдегі ресми, ... емес ... ... оқу ... жүріп жатқан оқу-тəрбие процесінің заңдылықтарын ашып беру, қазіргі ауыспалы кезеңде жоғары білім алудың арнайы проблемаларын зерттеу, жоғары технологиялық жəне ... оқу ... ... таныстыру. Дипломнан соңғы білім педагогикасы еңбек педагогикасымен тығыз байланыста мамандық көтеру, ... ... ... ... орай ... ... ... халық шаруашылығының əртүрлі салаларында қызмет етіп жатқан жұмысшылардың қайта мамандану, егделік жасқа келгенде жаңа білімдерді, жаңа ... ... ... шұғылданады. Арнайы жағдайларда өтетін тəрбие процестер ерекшелігін əскери педагогика зерттейді.
Əлеуметтік педагогика ауқымында отбасы педагогикасы, мəжбүрлі тəрбие (первентив) педагогикасы, алдын алу ... ... ... ... дамуында əрқилы мүшелік бұзылыстар мен ауытқуларға ұшыраған адамдар ... ... ... ... Есітпейтіндер мен мылқаулар оқуы жəне тəрбиесімен сурдопедагогика, зағиптар- тифлопедагогика, ақыл-есі кемдер- олигофренопедагогика шұғылданады. ... ... ... ... ... немесе пəндік əдістемелер құрайды. Олар оқу-тəрбие мекемелерінің барша типтерінде өтілетін нақты оқу пəндерінің оқытылуы мен игерілуі ... ... ... ... Өз ... оқыту əдістерімен əрбір педагог жоғары деңгейде таныс болуы міндетті. Педагогиканы оқыту əдістемесі де жоқ емес. Қолыңыздағы оқу құралы осы əдістеме ... ... ... ... он ... педагогиканың барша салалары дəстүрлі əдістемелерден ерекшеленген, нақты жағдайларда жоғары нəтижеге жеткізуші ең тиімді деген жолдар мен тəсілдерді түзуге көмектесетін жекеленген ... ... ... дами ...
Тəрбиеге байланысты жаңа ғылым салалары педагогиканың дəл жəне техникалық білімдермен тоғысында қылаң бере бастады. Олар - кибернетикалық, ... ... ... ... (гипноздық сендірумен жедел оқыту жүйесі) жəне т.б[2].
Осы заманғы педагогика адам жөніндегі басты ғылымдардың бірі ... ... да ... даму ... ...
2 КӨНЕ ДҮНИЕДЕГІ ТӘРБИЕ МЕН ЕЖЕЛГІ ГРЕК ФИЛОСОФТАРЫНЫҢ ПЕДАГОГИКА ҒЫЛЫМЫН ДАМЫТУҒА ӘСЕР ЕТКЕН ОЙ - ПІКІРЛЕРІ
2.1 Ертедегі Шығыстың ... ... ... және ... әрі тарихи дамудың нәтижесінде алғашқы қауымдық құрылыс жаңа қоғамдық формация - ... ... ... Ертедегі Шығыста алғашқы таптық қоғам пайда болды, материалдық және ... ... ... қаланды. Шығыс мәдениеті белгілі дәрежеде ертедегі Греция мен Рим мемлекеттеріне әсерін тигізді. Ертедегі Шығыс ... ... ... ... ... ... ... Ал мектептерде негізінен үстем тап өкілдерінің балалары оқыды.
Ертедегі Индияда ... ... ... ... жылдар бойы қарапайым жер шаруашылығымен айналысатын қауымдардың ұйымдастыруымен қауымдық мектеп өмір сүрді.
Сонымен қатар Кіші Азияда және Египетте ... дами ... ... ... ... бақылау жүргізе бастайды, су тасқынын алдын-ала анықтауды үйренеді, астрономия, геометрия, арифметика, медицина сияқты ғылымдардың негіздері қалана ... Осы ... ... ... тап ... ... ... Қытайда төменгі және жоғары мектептер жұмыс істейді. Жоғары мектептерде үстем тап өкілдерінің балалары күрделі пероглиф тәсілімен оқуға және жазуға үйренді, ... және ... ... мен ... ... үйренді. Онда астрономиядан кейбір мәліметтер берілді. Ертедегі қолжазбаларда (Қытай, Индия, Мысыр және т.б.) тәрбие туралы мұғалім мен ... ... ... ... ... кездеседі. Бұл мектептерде қатаң тәртіп, дене жазалауды кеңінен қолданылады.
Ертедегі Шығыстың, Греция мен Римнің құлиеленуші мемлекеттерінде тәрбиенің алғашқы жүйелері қалыптаса бастайды, ... ... ... ... келеді.
Ертедегі Египетте мектепте оқыту туралы алғашқы мәліметтер б.э.дейінгі 3 мың ... ... ... ... ... бойы Нил ... белгілі психологиялық жеке тұлға қалыптасты. Ертедегі египеттіктердің идеялы көзге сараң, дағдырдың қиындығы мен соққысына шыдай білетін, табанды адам ... ... ... ... оқыту және тәрбиелеу мақсатын қойды.
Ертедегі Египетте жанұя тәрбиесі мен оқыту әйелдер мен ерлердің өзара қарым-қатынасының сипатын бейнелейді. Бұл қарым-қатынас ... ... ... ... да ер балалар мен қыз балаларға оқытуға бірдей көңіл бөлінді.
Ертедегі Египетте қолданылған әдістер мен тәсілдер тәрбие мен оқытудың ... мен ... ... ... Оқушыға ең алдымен тыңдай білуге үйретті. "Тыңдай білу - адамның ең негізгі қасиеті" қанатты сөзі ... ... ... күнделікті өз шәкіртіне мынадай сөздерді жиі қолданды: "зейінді бол және менің сөзімді тыңда, менің саған айтқан сөзімнің ешқайсысын да ұмытпа".
Египеттіктер дене ... ... ... мән ... Дене ... жазалау табиғи және қажетті деп есептеді. Көп ғасырлар бойы Египетте әкенің, тәлімгердің ерекше беделін қастерледі. "Әруақытта да әкенің және ата-бабаңның ... жүр" ... ... ... ... мамандықты беру дәстүрі тығыз байланысты.
Ертедегі Индия тарихы ені дәуірге бөлінеді: дравид-арийлік және будда ... ... ... ... ... бірінші жартысына дейін жергілікті халықтың давид тайпаларының өркениеті Екі ... ... ... ... ... ... сәйкес келеді. Тәрбие мен оқыту жанұялық-тектілік сипатта болды, жанұяның ролі ерекше болды.
Ертедегі Индиядағы тәрбие мен оқытудың дамуына касталық ... ... із ... ... мен ... ... ... негізгі жағдайларының біріне діни идеологияның (буддизмнің) әсері болды.
Индияда әлеуметтік жағынан үстемдік еткен каста-брахмандар болды. Әрбір адам өзінің ... ... және дене ... дамыту қажет болды. Брахмандарда ең негізгі сапалар интеллеутуалдық артықшылыққа, екінші каста - ... - ... пен ... ... - ... сүйгіштікке және шыдамдылыққа, ал шудралар - құлшылық етуге ... мән ... ... ... тек ғана ... ... ... болды. Тәрбиенің мақсаты - ақыл-ой дамуы, рухани тәрбие, дене жағынан жетілу, табиғатқа, сұлулыққа сүйіспеншілік, өзін-өзі меңгеру және ... ... ... ... және ... бірге оқу кітабі болып табылатын "Бхагавадгита" (б.э.д. 1-мыңжылдықта) ерекше атауға болады, шәкірттерді тәрбиелеу және ... ... мен ... ... ұсынылды.
Басқа да алғашқы адамзат өркениеттері сияқты Ертедегі ... бай және ... ... ... ... түбірімен алғашқы қауымдық құрылысқа кететін жанұялық-қоғамдық тәрбие тәжірибесі жатады.
Әрбір жанұядағы өмір ... бойы ... ... мен түсініктердің белгісімен іске асты. Барлық жанұя мүшелері ... ... және ... ... ... болды, мәселен, жаман сөздер айтуға, үлкендерге және басқа да туысқандарға зиянды қылықтарға тиым салу.
Қытайда ғасырлар бойы педагогикалық идеал қалыптасты, ол көп ... ... ... ... пен ... ... ... тәрбиелеу" мақсатын қойды. Тәрбиелік қатынастардың негізіне жастардың үлкендерді сыйлай ... ... ... ... ... ... Қытайда б.э.д. 3-мыңжылдықта пайда болды. Олар сян және су сюй деп ... ... ... ... пероглифті жазуды меңгеру болды. Оқыту және тәрбиелеу бағдарламасына 6 өнердің түрі кіреді: мораль, жазу, санау, саз, садақ ату, атқа міне ... - ... ... негізін қалаған мемлекеттің бірі ретінде тәрбие мен білім беруді теориялық тұрғыдан пайымдауға алғашқы қадамдар жасалды. Ертедегі Қытайда педагогикалық ой-пікірдің дамуына ... және оның ... ... ... ... ... ... өзінің мектебін құрды, онда 3 мыңға тарта шәкірт даярлады. Конфуций Ертедегі Қытайда тәрбиелеу және оқыту ... ... және ... ... ... мен идеяларын ұсынды. Конфуцийдің айтуынша, идеялдық тәрбиеленген адам адамгершілігі жоғары, шындыққа ұмтылу, әділдік, рухани ... бай адам болу ... ... ... ... ... Грециядағы тәрбие жүйесі
Ертедегі Греция - көптеген құлиеленуші мемлекеттерді- полистерді біріктіретін ел. Греция тарихында екі мемлекеттің (полистің) - ... және ... ... ... ... зор ... ... әрқайсысында ерекше тәрбие жүйесі қалыптасты, оның ерекшелігі мынадай жағдайларға байланысты болды: бір жағынан, ... ... ... ... ... ... сол елдің даму ерекшеліктерімен байланысты.
Ертедегі Грецияда тәрбиенің екі жүйесі қалыптасты: спартандық және афиналық. Кейбір жалпы ... ... ... елеулі айырмашылықтары да болды.
Спартандық тәрбие жүйесі. Спарта мемлекеті Ертедегі ... ең ... бірі ... Спартандық құл иеленушілік мемлекеттің негізгі шаруашылығы егіншілікпен айналысты. ... бұл ... ... ... ... ... және афиналық жүйенің айырмашылығы бұл мемлекеттердің экономикалық және саяси дамуының және ... ... ... ... ... Бұл екі ... ... мемлекеттер болды, қоғамдық тәрбие жүйесі тек ғана құлиеленушілердің бағаларын оқыту және тәрбиелеу ісімен айналысты. Бұл мемлекеттерде құлдар барлық адамзат ... ... ... ... да ... мемлекетінде құлдардың көтерілісі жиі болып тұрды. Осы жағдай спартактарды қарудың күшімен өздерінің үстемдігін орнатып отырды.
Осындай жағдайда ерекше спартандық ... ... ... ... оның ... ... әскери даярлығы күшті, шыныққан, табанды болашақ құлиеленушілерді дайындау болды. Мемлекет балаларды туғаннан бастап, жанұя ... ... ... ... жаңа ... ... ... тек ғана дендері сауларын ғана әкесіне қайтарып берген ал ... мен ... ... ... ... аталғандар спартандық тәрбие жүйесінің ерекшеліктерін білдіреді. 7 жасқа дейін спартиаттар - балалар (спартиаттар деп аристократтар-құлиеленушілерді атады) үйде ... 7 ... ... мемлекеттік тәрбие мекемелерінде дене тәрбиесі және әскери жаттығуларға ерекше мән берілді.
Балалардың денесін шынықтыру, аштыққа, суықтыққа, шөлге, қиындыққа ... етіп ... Жас ... ... ... ... күресе білуге, жекпе-жек тәсілдерін меңгеруге, әскери әндер ... ... Дене ... ... саз, ән айту және діни ... ... жүргізілді. Саз және ән айту әскери сипатта берілді.
18-20 жаста жастар эфебия деп аталатын ерекше ... ... онда ... ... атқарды. Спартада қыз балаларға да әскери дене тәрбиесі берілді. Оның мақсаты - ерлер әскери ... ... ... ... ерлердің орнына әскери міндеттерін атқару үшін қажет.
Афиналық тәрбие жүйесі. ... ... ... ... ... ... ертедегі Шығыс елдерімен сауда-саттық ісі ерте дамыды. Егін шаруашылығынан басқа онда кейбір қолөнер кәсібі жан-жақты дами ... ... өз ... ... ... ... ... мемлекеті Спарта мемлекетінен өзінің қоғамдық құрылысы, мәдениет деңгейі жағынан өзгешелігі бар. Сонымен қатар тәрбие және білім беру жүйесінде де ерекшеліктер ... ... ... мен білім беру жүйесі әскери жауынгерді дайындау емес, одан гөрі білімді, қабілетті жан-жақты үйлесімді дамыған жастарды тәрбиелеу.
Афиналық ... ... Ү-ҮІ ... ... 7 ... ... ер ... мен қыз балалар анасының басшылығымен үйде тәрбиеленді және бекітілген құлдар тәрбие ісіне ... Қыз ... 7 ... ... ... ... ... үйде жанұя тәрбиесіне жалғастырады (олар негізінен үй шаруашылығына үйретіледі). Ер балалар 7 жастан бастап үйде жеке меншік ... ... ... ... ... 7 ... 14 ... дейін грамматист мектебіне (оқу, жазу, санау) және кифарист мектебіне (саз, ән-күй, тақпақ айту), 14 жастан ... ... ... ... онда 2-3 және ... ... ... мектебінде жаттығулардан басқа оқушылармен саяси және адамгершілік тақырыптарында әңгімелер өткізіледі: Ауқатты ... ... ... ... ... ... ... даярланады, гимназияда білімдерін жалғастырады, онда философия мен саясатты оқып үйренеді.
18 ... 20 ... ... ... ... ... даярланады, онда әскери даярлығын арттырумен қатар, өздерінің саяси білімін жалғастырады, елдің заңдарын оқып ... ... ... дене ... ... адамгершілік және эстетикалық тәрбиемен қатар ерекше роль атқарды. Сонымен қатар Спартада да, Афинада да құлиеленушілердің балалары дене ... ... ... ... балалары өз әкелерінен қандай болмасын қолөнердің түріне ... ... да, ... да ... ... білім алуға мүмкіншілігі болмады.
2.3 Ертедегі Грецияда педагогикалық ... ... ... грек ... мен ... еңбектерінде тәрбие және оқыту мәселелеріне ерекше мән берді. Педагогика ғылымы алғашында философия ғылымының құрамында дамыды. Ертедегі ғұлама грек ойшылдары ... ... ... ... және т.б. ... ... теориялардың пайда болуында және қалыптасуында ерекше орын алады.
Демокриттің педагогикалық ... грек ... ... ғұлама философ-материалист, атомистік теорияның негізін алушы Демокрит (460-370 жж.б.э.д) ... Оның ... ... ... ... ... біз ... ғылымының барлық салаларында қолтаңбасын қалдырғандығын аңғаруға болады, оның философия, педагогика, математика, физика, биология, медицина, психология, өнер салаларында қалдырған ғылыми ... ... Оны ... Демокритке былай деп баға берген болатынды: "Гректердің арасынан ... ... ... ақыл-ой".
Демокриттің тәрбие туралы ойлары педагогикалық ой-пікірдің тарихында ерекше мәні зор. Өзінің атомистік теориясының ... ... жеке ... дамуының материалистік тұжырымдамасын ұсынды. Ол дүние материалдың, бір-бірінен түрі, қатарға және жағдайы жағынан ерекшеленетін ... ... ... өмірі мен өлімі атомдардың бірігуіне және ыдырауына алып келеді.
Демокрит жанның өлмейтіндігін жоққа шығарды. Демокрит адамның қалыптасуы оның табиғатына және ... ... деп ... ... ... ... кейбір үзінді келтіретін болсақ; "Егер де оқымаса, ешкімнің де өнерді де, ... да ... ... еді", ... ... ... арқасында көптеген адамдар жақсылық қасиеттерді меңгереді", "Кейде жас адамдарға ақыл, ал қарттарға ақылсыздық тән болса, ақылға ... ... ... ол ... қойылған тәрбие және табиғат".
Демокрит ортаға, үлкендердің үлгі-өнегесіне ("Әкенің жағымды ойы-балаларға ең жақсы ... ... ... сендірумен тәрбиелеуге, еңбекке үйретуге ерекше мән берді.
Демокриттің бізге жеткен еңбектерінің үзінділерінде ... ... ... ... талаптар қою туралы жан-жақты айтылды.
Демокриттің материалистік таным теориясы ... ... басы ... ... ал ... ақыл ... іске ... (теориялық ойлау), дәлелдеу, ақыл-ой тәрбиесінің мәселелерін шешуде мәні ерекше болды. Демокрит ойды, ақылды дамыту туралы мынадай ... ... ... ... көп білетіндер (білгіштер) - ақылсыз (ойсыз)" ... ... ... ... (469-399жж.б.э.д) философ-идеалист болды, өзінің демократиялық шығу тегіне қарамастан (кедей қолөнершінің баласы), оның консервативтік жер ... ... ... ... Болғандығы оның философиялық және педагогикалық көзқарастарында бейнеленді. Оның түсіндіруінше, дүниенің құрылымы, заттардың физикалық табиғатын тануға болмайды, ... тек ғана ... ... ... ... ... мәңгілік және өзгермейтін адамгершілік ұғымдар өмір сүреді.
Тәрбиенің мақсаты, Сократтың көзқарасы бойынша, заттардың табиғатын зерттеу емес, ал өзін-өзі танып ... ... ... болу ... ... педагогикалық теориясы.
Платон (427-347 жж.б.э.д) белгілі грек философы, идеалисі, Сократтың шәкірті болды. Оның айтуынша, тәрбиені мемлекет ұйымдастыруы қажет, өзінің ... ... ... ... ... ... мүддесіне толықтай сәйкес келуі керек.
Платон философияда идеялар туралы іліммен белгілі. Оның пікірінше, тек ғана идеялар нағыз шындық ретінде өмір ... Олар ... және ... ... қоршаған заттар иек ғана идеялардың әлсіз бейнеленуі, көленкесі болып табылады.
Өзінің педагогикалық жүйесінде Платон спартандық және афиналық тәрбиенің ... ... ... ... ... тәрбие дегеніміз үлкендердің балаларға әсер етуі, балаларда адамгершілікті, қайырымдылықты ... Ол "оқу" ... ... оқып-үйрену арқылы білімді меңгеруді жатқызды, ол "шындық үшін ойлауды пайдалануда жанды ... деп ... ... ... ішкі негізі Платон айтуынша, эмоциялар болып табылады деді.
Ол тәрбие құралы ... ... ... ... ... ... мифтерді балаларға оқу және айтып беруге ерекше мән берді.
Көптеген ... ... ... ... тәрбие мәселелеріне ерекше мән берді. Тәрбиені ұйымдастыруда өзінің көзқарастар жүйесін "Мемлекет" және "Заңдар" сияқты трактаттарында ... атты ... ... ... жас ... ... балаларға қоғамдық тәрбие беру идеясын ұсынды және ооны ұйымдастырудың белгілі жүйесін қарастырды.
3 жастан 6 жасқа дейін барлық балаларды мемлекеттің тағайындаған ... ... ... ойын ұйымдастыруға ерекше мән берді. Кішкентай балаларды тәрбиелеудің негізгі құралы ретінде ойынның ролін жоғары бағалады.
7 жастан 12 ... ... ... ... ... ... онда ... жазуға, сынауға, саз өнеріне және ән-күйге үйренеді. 12 жастан 16 ... ... дене ... ... ... ... - полестраға қатысады. Онда гимнастикалық жаттығулармен айналысады.
16 жастан бастап ғылым негіздерін ... ... ... ... ... оқып-үйренеді. 18 жастан 20 жасқа дейін эфебияда аранулы әскери-дене ... ... 20 ... ... ақыл-ой сабақтарына ешқандай қабілеттілік аңғартпаған жастар әскер қатарына алынады. Ал жастардың аз ғана бөлігі, қабілеттілері 30 жасқа дейін ... ... ... ... ... өтеді, онда философияны, арифметиканы, геометрияны, астрономияны және саз теориясын философиялық-теориялық ... ... Олар ... ... даярланады. Ерекше дарындылық аңғартқан кейбіреулері философиялық білімін тағы да 5 жыл ... (35 ... ... одан кейін 35 тен 50 жасқа дейін мемлекет басқару ісімен ... ... ... дене тәрбиесіне деген жеккөрушілікке негізделеді, құлдардың балаларына білім алуға тыйым салынады.
Бірақ, Платон ... ... ... туралы, тәрбиенің бірізді мемлекеттік жүйесі туралы, жағымды үлгі-өнеге арқылы тәрбиелеу талаптарын және т.б. ұсынды.
Аристотельдің педагогикалық теориясы.
Аристотель (384-322 ... ... ... ... ... және ертеден Грецияның ғұлама ғалымы. Ал Платонның шәкірті бола отырып, өз ұстазының көзқарасымен келіспеді. Аристотель Платонның екі түрлі ерекше ... ... ... ... ... ... дүниесі және құбылыстар дүниесі. Аристотель дүниенің бірлігін мойындады, заттар идеяларын ... ... ... ... Кез-келген зат материямен түрдің бірлігі болып табылады.
Аристотель өзінің даму туралы теориясына сүйене отырып, жанның 3 түрі туралы айтты: тағамда және ... ... ... ... ... және ... ... жануар түрі; ойлау және таным тән ақыл-ой түрі жатады.
Жанның 3 ... ... ... ... ерекше әсер етуді қажет етеді. Аристотель тәрбиенің 3 түрін бөліп көрсетті - ... ... және ақыл ... ... тәні мен жаны ... ... мен түр сияқты бөлінбей өмір сүреді. Тәрбиенің мақсаты табиғатпен тығыз байланысты жанның барлық жақтарын үйлесімді дамыту. Аристотель ... ... ... ... адамгершілік, ақыл-ойтәрбиесін ұйымдастыру, сонымен қатар балалардың 1 жас ... ... ... ... ... ой-пікірдің тарихында алғаш рет балаларды жас кезеңдерге бөлуді ұсынды. Балалардың өмірін үш кезеңге бөліп қарастырды:
1) туғаннан ... 7 ... ... ... 2) 7 жастан 14 жасқа дейін; 3) 14 жастан 28 жасқа дейін. Аристотельдің пікірінше, бұл жас кезеңдері табиғатына сәйкес келеді.
Аристотель ... ... ... мән берді. Ал 7 жасқа дейін балалар жанұяда тәрбиеленуі тиіс дей ... ... ... ... ... ... сүйенеді.
7 жастан бастап балалар мемлекеттік мектептерге барады (ерлер сияқты әйелдерге ондай білім берудің қажеттілігі жоқ екендігін Аристотель атап көрсетті). ... ... ... болу ... жеке меншік болмау қажет, себебі бала тәрбиелеу ісі мемлекеттің қамқорлығында ... атап ... ... дене тәрбиесіне ерекше мән берілді, басқа мектептерде балалар оқуға, жазуға, санауға, сурет салуға және саз ... оңай ... Ал одан ... жас ... ... әдебиетті, тарихты, философияны, математиканы, астрономияны оқып-үйренеді. Аристотель эстетикалық және адамгершілік тәрбиесінің құралы ... саз ... ... мән ... ... балаларды адамгершілікке тәрбиелеу адамгершілік мінез-құлықтағы жаттығуларға негізделеді - қажетті әрекеттері жиі қайталау. Балалардың адамгершілік тәрбиесімен негізінен ата-аналар айналысуы ... ... ... ... ... ... құлиеленуші аристократияның өкілі ретінде ерікті туған азаматтарды тәрбиелеу туралы, құл иеленуші мемлекет туралы қамқорлық жасағаны белгілі[4].
Аристотельдің ... ... ... және ... ... ... ... ерекше ықпал етті.
2.4 Ертедегі Римде тәрбие мен педагогикалық ой-пікірдің дамуы
Ертедегі Римде көп ғасырлық тарихының, дамуында жанұя және мектеп ... мен ... ... ... ... ... ... Рим жанұясында рулық қауымның тәрбие дәстүрі сақталған болатын-ды, соған қарамастан үй тәрбиесінің сипаты ең алдымен Рим қоғамының әлеуметтік баспалдағынан ... ... орын ... ... әйел ... ... ие болады (мәселен тұқым қуалау саласында), бірақ ... өз ... мен ... ... үстемдік ете, басқара білді.
4-5 жасқа дейін балалар мен қыздар жанұяда бірге тәрбиеленді, ... ... ... ... тәрбиеледі. Қыздар анасының, қызметшілердің бақылауында болды. Қыздардың негізгі жұмысы тігіншілікпен айналысады, оларды сонымен қатар саз өнеріне, биге ... ... ... - грек ... ... Ер ... ... ерлер адамдар шұғылданды: әкелері, тәрбиешілер, кейде Грециядан шақырылғандары. Ер балаларды ерлердің айналысатын кәсібіне үйретті, ең алдымен ... ... ... білуге үйретті.
Бастауыш білімді ауқатты емес балалар элементарлық мектептерде ... олар ... ... ... ... ... ... да қабылданды. Ауқатты ата-аналардың балаларын, тәртіп бойынша, үй мұғалімдері оқытты, ең алдымен грек тілі мен ... ... ... ... ... ... болды, онда 12 жастан 16 жасқа дейін бай, ауқатты ата-аналардың балалары оқыды. Оларға грек тілін, шешендік өнерін, ... пен ... ... ... ... ... мектептер ашылды, онда ауқаттылардан шыққан жастар жоғары ақыға грек тіліне, шешендік өнеріне, ... ... ... ... ... жоғары мемлекеттік қызметке даярлады.
Рим империясының пайда болуымен (ІІ ғ.б.э.д) императорлар ... ... мен ... ... ... ... ... олардың міндеті - императорлық өкіметке берілген чиновниктерді тәрбилеу.
Христиан діні ... ... ... ... ... қызметке дін өкілдері тағайындала бастады. Жанұядағы және мектептердегі тәрбие бірте-бірте діни сипатқа ие бола бастады.
Квинтилианның педагогикалық көзқарасы.
Марк ... ... - ... Рим ... және ... Римдегі ең таңдаулы шешендік мектептердің бірінің негізін ... көп ... оның ... ... таныла бастады және мемлекеттік болды.
Өз мектебінің тәжірибесі және античный дүниенің педагогикалық ой-пікірінің жетістіктері ... ... ... тәрбиесі туралы" алғашқы арнаулы педагогикалық еңбекті жазды, онда кейбір жалпы педагогикалық мәселелер сөз ... адам ... оның ... ролі ... ... түсінуге өз үлесін қосты. Ол адамның табиғи көрсеткіштеріне үлкен мән берді, балалардың табиғи қабілеттерін өте жоғары ... ерте жас ... ... ... ... анықтауға болатындығына ешқандай күмән келтірмеді (кішкентай балалардың ойының ... ... - есі, тез және дәл ... және ... ұзақ сақтау, балада еліктеуге ұмтылудың ерте дамуы) сонымен қатар тәрбие арқылы көп ... қол ... ... түсінді.
Квинтилиан Рим қоғамының билігінің жоғары деңгейіндегі жанұя тәрбиесін сынға алды, балалардың жағымсыз адамгершілік қасеиттерін және үлкендердің жағымсыз мінез-құлқын қатты сынаған ... жеке ... ... балалардың жас ерекшеліктерін бағаламағаны үшін ата-аналарға ескерту жасады.
5-тен 7 жасқа дейін Квинтилиан Аристотель сияқты мектепке даярлыққа ерекше мән берді. Оның ... ... 7 ... ... екі ... меңгеруге тиісті - ана тілін және грек тілін, әуелі грек тілін содан кейін ана тілін. ... ... ... ... кеңес берді, өз құрбыларымен бірге оларды жарысқа шақырып отыруға, марапаттардың қажеттігін айтты.
Рим педагогі балалардың сауаттылығын дамыту үшін оқытуға әдістемелік ... ... ... Ол ... ... көрнекті құралдар арқылы өткізуге ерекше мән берді, оқытуда біржүйелік және ... ... ... ... құнды кеңестер берді.
Квинтилиан болашақ шешенге дамыған ес, көркем сөз, жақсы дауыс ырғағы және интонация, мәнерлі сөз, мимика қажет деген болатынды.
Шешенді ... ... ... ... өлеңдерді жаттау екенін, оның адамгершілікке тәрбиелеуге көмектесетіндігіне тоқталды. Логикалық ойлауды, ойдың бір жүйелігін, бірізділігін ... ... ол ... ... ... тоқталды, оқытуды теориялық үйретуге, еліктеуге және жаттығуларға негіздей отырып, құру керектігіне мән ... ... даму ... ... ... мен ... ... қалаған, мектепке дейінгі жастағы балаларды тәрбиелеудің талаптарын біржүйеге келтірген алғашқы арнаулы педагогикалық еңбектің авторы ретінде ерекше орын ... ... ... ПАЙДА БОЛУЫ - ЕЖЕЛГІ ГРЕЦИЯДАҒЫ БІЛІМ БЕРУ ІСІНІҢ ДАМУЫ НӘТИЖЕСІ
Педагогикалық мамандықтың пайда болуының объективті негіздері бар. Жас ... аға ... сан ... бойы ... ... ... шығармашылықпен игеріп, оны пайдаланбаса, қоғам одан әрі дамамас еді.
Ежелгі ... ... ... ... ... қоғам мен тайпаның барлық мүшелері балалар мен үлкендердің ... ... ... ... ... бірдей қатысуға міндетті болды. Адамзат біртіндеп жинақтаған тәжірибесін жас ұрпаққа еңбек арқылы беріп отырды. Балар ерте жастан бастап әр ... ... ... мен ... ... ... еңбек құралдары жетіле бастағандықтан еңбек бөлінісі пайда болып, тәжірибені беру ісімен қарттар айанылса бастады. Олар балаларға қарап, қарапайым тұрмыстық ... ... ... ... ... рет адам тәрбиешісі мамандығы пайда болды. Тәрбиеші мамандығы кейін мұғалім мамандығана ауысты. Мұғалім мамандығы қоғамдық дамудың объективті қажеттіліктерін өтеу үшін ... ... көне ... ...
Адамзат баласы өзінің жинақтаған тәжірибесін келер ұрпаққа жеткізіп отырмаса, даму процесі болмас еді. Сондықтан да қоғам алдында тәрбиеші мамандығына ... ... ... ... ... ... ақсақалдар, тәрбиелі адамдар атқарды.
Мектептің әлеуемттік институт ретінде пайда болуы және дамуына мәдениеттің дамуы (жазу, ... ... ... ... ... ... мектептер туралы жазбаша деректер б.з.б. 2500 жылы Египет жазбаларында кездеседі. Алғашқы мектептер ... ... ... - ... ... Египет, Үндістан, Қытай және т.б. елдерде пайда ... Бұл ... ... ... астрономия, медицина ғылымдарының негіздері пайда болды.
Ежелгі Египетте мектеп отбасылық институт ретінде пайда болды. ... ... әке ... ... ... Әке ... ... баласын үйретті, баласы кейін оның орнын басты.
Білім алу көп еңбекті талап етті. Мектептегі сабақтар таңертеңнен кешке дейін жүргізілді. ... ... ... ... алу тек ... адамдардың балалары үшін ғана мүмкін болды[5].
Ежелгі Египетте төмендегідей мектеп түрлері болды:
1. Отбасылық мектептер
2. Храм жанындағы мектептер
3. ... ... ... ... ... қолөнершілер мектептері
Ежелгі өркениет орталықтарының тал бесігі болған ... бірі - ... ... ... білім беру ісі бір жүйеге келтіріліп, баланы оқыту ісімен айналысатын ... ... ... ... Педагог сөзінің өзі грек тілінен шыққан. Грек тілінде - бала, - жетелеу сөзі, яғни баланы жетелеуші, баланы өмірге ... ... ... ... ... Бұл сөз алғашында грек қоғамындағы ауқатты құл иеленушілердің баласын қарайтын құлдарға ... ... ... бұл ұғымның мағынасы кеңейіп, қазіргі уақытта барлық ... ... ... ... ... ... білім беру жүйесі бірнеше деңгейлерден тұрған.
Бастауыш білім ақылы жеке меншік мектептер, яғни Мусикалық мектептер және ... ... ... ... ... ... оқушылар 7-16 жасынан оқыса, гимнасиялық мектептерде 12-16 жастағы жасөспірімдер оқыды. Мусикалық мектептерде әдеби және музыкалық білім берілді.
Палестра ... дене ... ... орында болды. Оқушылар жүгіру, күрес, секіру, диск лақтыру, найза ... ... ... ... тиіс болды. Бастауыш білімді алу барысында оқушылар кифаристер мектебіне де барып жүрген. Кифаристер мектебі - бұл өнер ... ... ... би, ән айту ... ...
Мусикалық және палестралық мектептерді бітірген жасөспірім білім берудің келесі баспалдағы қоғамдық мекеме гимнасияға өтті. Б.з.б.V- ІV Афиныдамынадай гимнасиялар ... ... - ... ... ... Бұл мектептерде 16-18 жастағы жеткіншектер оқыды. Гимнасияда атақты саясаткерлер мен философтардан ... ... ... ... ... ... алу мен тәрбиенің келесі кезеңі - эфебия болды. Онда 18-20 ... ... ... ... ... ... ретінде жұмыс істеп, онда мемлекетке қызмет жасайтын оқытушыларды, әскери істі үйретті.
Кесте 1. Ежелгі Грециядағы білім беру ... ... ... ... ... ...
Грамматистер
(7-14 жастағы ұл балалар)
Оқу, жазу, санауға үйретті.
Дидаско
Кифаристер
(7-14 жастағы ұл балалар)
Музыка, ән айту, мәнерлеп оқу
Палестра ... ... ұл ... ... ... жаттықты. Күресу, секіру, жүгіру диск лақтыруға үйретті.
Педотриб
Грецияда қыздардың тәрбиесі отбасында ... олар ... ... оқу, ... ... ... ғана алды.
Грецияда білім беру және тәрбие ісімен айналысушылардың атауы әр түрлі болды, оларды келесідей ... ... ... ... жазуға, оқуға, санауға үйретті.
Педагогтар- баланы жетелеп жүруші құлдар, ауқатты шенуліктердің баласының тәрбиесімен айналысатын адамдар.
Дидаскалар- ... ... ... ... - ... мектебі мұғалімінің атауы, яғни қазіргі дене шынықтыру пәнінің мұғалімі. ... - ... ... мемлекеттік тәрбие мекемесінің басшысы.
Ежелгі өркениет орталықтарының бірі - ... Рим. ... 2 ... Рим ... ... жағалауындағы елдерді жаулап, ол жерлерде мәдениет, ғылым, өнерді дамытуға ... ... ... ... ... ісінің дамуын императордың өзі бақылап отырды. Юлий ... ... ... ... қызметкер атағын алып, мемлекеттен жалақы алып отырды. Ежелгі Рим жерінде грамматикалық және риторикалық мектептер тарады.
Грамматикалық мектептерде ... ... ... ... ... ... Бұл ... мұғалімдерін грамматиктер, литераторлар деп атады.
Ал, риторикалық мектептер - шешендік өнер мектебі. Оған 13-19 жастағы ұлдар қабылданып, жалпы ... ... ... Бұл ... ... үшін қызмет ететін шенеуліктерді дайындады, оған тек ақсүйектердің балаларын ғана қабылдады. Риторикалық ... ... ... деп ... ... ... бесігі - ежелгі Греция философиясында қалыптасқан. Оның көрнекті ... ... (460-370 жж. ... - ... тəрбиесі бойынша алғашқы нұсқаулар кітабын жазған. Сол уақыттың өзінде ол: .
Адам тəрбиесіне жəне тұлға қалыптастыруға байланысты идеялар мен ... ... грек ... Сократ (469-399жж.б.э.д.), Платон (427-347жж. Б.э.д.), Аристотель (384-322жж.б.э.д.), Тертуллиана (160-222жж. Б.э.д) еңбектерінде жарияланған.
Сонымен, тəрбие тəжірибесі адамзат өркениетінің тереңдегі ... ... ... ... Тəрбие жөніндегі ғылым негіздері ежелгі, көне дəуір философиясының арнасында дамыған. Тəрбие, оқу, ... ... ... ... мен ... пайда болғанша, педагогика дамудың ұзақ та қайшылықты жолын бағалайды.
Педагогика бұл-адамзат ғылымының ең ежелгі және ... ... ... ... ... ... ... педагогикалық білім ұғымы ұрпақты білімге дайындау немесе тәрбиелеу мен байланысты адам әрекетінің ... ... ... ... ... ғылымдар сияқты философия ғылымы аясында қарастырылды. Ежелгі грек философтарды Гераклит, ... ... ... ... т.б. ... ... ... үлесі зор. деген ұғым көне грек елдерінде б.э.б. 2,5 жылда пайда болған дейді.
Дүние философиясы әртедегі шығыс елдерінің ... ... ... ... ... еді. ... ... Аристотель, Демокрит саясат, тәрбие, мемлекет, жеке адам тәрбиесінің мақсаттары мен мазмұны және әрекшелігі сияқты педагогикалық ... ... тіл ... лингвистикалық тұрғыда емес, философия тұрғысынан сөз еткен, философияға тәуелді, ... ... бір ... деп ... Нақты тілдік фактілерге сүйенбей, абстракты болжаулар, философиялық тұжырымдар жасаумен шұғылданған. Бұл бағыт Грек тарихындағы ... ... ... ... ... Грек ... тілге қатысты мәселелерден ерекше сөз еткендері - атаудың табиғаты, зат пен оның ... ... ... ... ... тілдік қайдан, қалай пайда болғаны және тілдік грамматикасы мен логика арасындагы қарым-қатынас жөніндегі мәселелер. Героклит бастаған философтар атау ... ... ... ... ... сөз - ... ... десе, Демокрит бастаған философтар оған қарсы - зат пен оның атауы арасында табиғи байланыс болмайды, ол екеуінің арасындағы байланыс - ... ... ... ... ... ... атаулардың жаратылыстан берілген табиғи еместігін тілдерде затты әр түрлі атаумен білдіретін синонимдердің және әр ... ... ... омонимдердің болатындығымен, көптеген заттардың тілдік атауларының болмайтынымен немесе зат атауларының кейде өзгеріп кететінімен дәлелдейді.
Сонымен бірге Аристотель тәрбиешіге, яғни ... ... ... ... ... Оның ... ең басты негізгі тәрбиеші - мемлекет және оның заң ... ... Олар осы ... ... ... ерекше рөл атқаруға тиіс. Адам өзінің рухани кабілеттерін үнемі жетілдіре және жаттықтыра отырып, зор жеңістерге жетеді.
Аристотельдің адам тәрбиесі ... ... ... ... қарағанда айрықша көңіл бөлгенін айта кетуіміз керек. Адамның жан-жақты мәдени және рухани дамуына ерекше ықпал етіп, айрықша рөл атқаратын ең ... - ... Ол ... ... негізгі құрал болып табылады. Осы өнердің ішінен Аристотель трагедияны ерекше ... ... оның ... ... ... ... бағалады. Трагедия демосқа (демос - грек тілінде "халық") жақын тұрады. Өйткені демос - бұл күш, ... ... одан ... кете ... ... біртұтас болған жағдайда демократиялық көпшіліктің көптеген жақсы касиеттері де бар. ... ... ... өте ... ... мен ... (Цицерон оның әдеби стилін деп атаған) жазса да, оның ... ... ... дейін жетпеген.
Демокрит танымның материалистік теориясын дамыта келіп, адамның санасы-обьективті түрде атомдардың сезім мүшелеріне жасайтын әсерінің нәтижесі деп есептеді.
Сократтың ... ... ... ... дәуірдегі адамдарды үнемі ойлантатын, ешуақытта маңызын жоймайтын аса ... ... ... ... ... ... бірақ, аяқтай алмаған адам туралы ілімге ерекше назар аударды. Ол, ең ... ... ... философтардың ой - пікірлерін талдай келе, олар негізгі кемшілігін көре білді. Сократтың ойынша, таным ... ... ... адам ... керек.
Философия тарихында Платонның қалыптасуы, көбінесе оның ұстазы Сократтың есімімен тығыз байланыстырады. Оның үстіне ... ... ... ... ... кейіпкері - Сократ.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 Бабаев С.Б., Оңалбек Ж.К. Жалпы педагогика.- Оқулық ... ... ... Ж.Б., ... Р.М. ... Университеттер студенттеріне арналған оқу құралы. - Алматы, 2004-420б.
3 Асенова Н.С. ... ... ... пәні бойынша студенттерге арналған оқу құралы. - Павлодар: ПМПИ баспасы, 2006. 38 бет.
4 ...
5 ... Ә.Х. ... ... - А.: 2001 - 378 б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпараттық жүйе құру арқылы білім беру процесінің тиімділігін арттыру98 бет
Жаңашыл 12-жылдық мектептің дене шынықтыру мұғалімін даярлау – заман талабы7 бет
Педагогикалық зерттеулер әдістемесі» электронды оқулығын жетілдіру92 бет
Қазақстан Республикасының Университеттік білім беру жүйесінде тұлғаға этномәдениеттік білім беру мен тәрбие берудің ұлттық моделін құру79 бет
Ағарту ісінің басты бағыттары9 бет
Жанұямен танысқанда алған пікірлерді талдау. Жанұямен қарым-қатнаста жеткен жетістіктерді және қиыншылықтарды талдау3 бет
Музей ісі4 бет
Тмд елдеріндегі кітап басып шығарудың дәстүрлі әдістері47 бет
Францияның кітап басу ісі33 бет
ХІХ ғ .бірінші жартысындағы Ресейдегі мектеп пен педагогика5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь