Тәрбие және оның мақсаттылығы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ТӘРБИЕ ЖӘНЕ ОНЫҢ МАҚСАТТЫЛЫҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

2 ӘР ТҮРЛІ КЕЗЕҢДЕРДЕГІ ТӘРБИЕ МАҚСАТЫНЫҢ ТҰЖЫРЫМДАМАЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8

3 ТӘРБИЕ МАҚСАТЫНЫҢ ҰАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ТҰЖЫРЫМДАМАЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ....................................................................................................................3
1 ТӘРБИЕ ЖӘНЕ ОНЫҢ МАҚСАТТЫЛЫҒЫ..............................................5
2 ӘР ТҮРЛІ КЕЗЕҢДЕРДЕГІ ТӘРБИЕ МАҚСАТЫНЫҢ ТҰЖЫРЫМДАМАЛАРЫ..................................................................................8
3 ТӘРБИЕ МАҚСАТЫНЫҢ ҰАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ... ... ... ... ойшылдар тәрбиенің мақсаты ізгі, рақымшыл азаматтарды тәрбиелеу деп ... Ал, ... ... ... ... ойлары бір жерден шықпады. Сократтың түсінігінше, тәрбиенің мақсаты - заттардың табиғатын зерттеу емес, өз-өзіңді ... аса ... ... ... ... ... ... ерік және сезімді тәрбиелеуге көп ықылас білдірді. Ол тәрбиені өкіметтің өзі ұйымдастыруы ... ... ... ... - ... жауынгерлердің талап тілегіне сай жұмыс істеу деп түсінді. ... ... ... ... мақсаты жан рахымы - ақыл-ес пен ерік-жігерді дамыту деп білді.
Қай заманда, қандай қоғамда болсын алдында тұрған зор міндеттердің бірі - ... ... ... Жан - ... ... ақыл ... мен ... мол, саналы ұрпақ тәрбиелеуде әр халықтың салт - дәстүрі ен дамуындағы бағалы байлықтың нәрін біртіндеп ... ... ғана ... ... ... ... сияқты қазақ елінің де ұрпақ тәрбиелеуде мол тәжірибесі, жиған - ... озық ... мен ... ... ... мол мұраның жастарды ізгілік пен парасаттылықты тәрбиелеу ... ... ... қол ... туын желбіретіп отырған бүгінгі күн ұрпақ тәрбиесінде ерекше назар аударуды қажет етеді.Ұлттық сана мен ұлттық рухты тәрбиелемейінше,ұлттық ... ... ... ... емес екендігі баршаға аян.Ұлттық рухты биік бағалайтын мықты ұрпағы бар ел ғана ... да ... ... және ... дағдарыстан мойымай өтері хақ.
Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың ... ... ... ісін ... ... аса ... ... бірі ретінде алға тартуының сыры осында жатыр.
Қазіргі кезеңде отандық педагогикадағы ... ... мен ... ... ... ерекше.
Зерттеудің мақсаты: Қазіргі кезеңде отандық педагогикадағы тәрбие мақсаты мен тұжырымдалу ерекшеліктерін теориялық тұрғыда негіздеу.
Зерттеу объектісі: тәрбие беру ... ... ... ... ... ... жетуде келесі негізгі міндеттерді орындаймыз:
* Тәрбие мақсаты туралы түсінік және ... ... ... ... ... ... ... Әр түрлі кезеңдегі тәрбие мақсатының тұжырымдалуы;
* Қазіргі қоғамдагы тәрбиенің мақсатының тұжырымдалу ерекшеліктерін қарастыру.
Зерттеудің әдіснамалық және теориялық негіздері: тәрбие теориясы; ... ... жеке ... ... ... оқу ... ... теориясы.
Зерттеудің деректі көздері: педагогтардың, психологтардың, философтардың танымдық әрекеттері, таным, білім, тұлға мен оның әрекеті ... ... ... ... ... ... Конституциясы, Қазақстан Республикасының заңы, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Жолдауы, ... ... 2015 ... ... ... ... дамыту тұжырымдамасы, оқулықтар, бағдарламалар мен оқу әдістемелік құралдар, озат мұғалімдердің іс-тәжірибелері.
Зерттеу әдістері: ... ... ... ... ... теориялық талдау жасау, оқулықтарға, бағдарламаларға, оқу әдістемелік құралдарға талдау ... ... ... кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және ғылыми әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 ТӘРБИЕ ЖӘНЕ ОНЫҢ МАҚСАТТЫЛЫҒЫ
Тәрбие - қоғамның негізгі ... ... жеке ... ... ... қалыптастыру процесі, аға ұрпақтың тәжірибесін кейінгі буынға меңгертіп, олардың сана-сезімін, жағымды мінез-құлқын ... ... буын ... ... жинаңталған тәжірибені, білімді жас буынға тәрбие процесі арқылы береді.
Тәрбие материалдық ... ... ... ... адамдарды дайындауға бағытталуы қажет. Басты өндіруші күш - жеке тұлға. Адам жүйелі түрде күрделі қатынастарға араласып, қоғамдағы қалыптасқан идеяны, саяси және ... ... ... ... ... өмір сүру ... меңгереді.
Педагогика баланы оқыту, тәрбиелеу тәжірибелерін қорытып, тәрбие және даму үшін қажетті жағдайларды анықтайды.
Тәрбие процесінде бала өзінің ... ... ... ... ... Табиғи және әлеуметтік орта оның көзқарасын дамытады.
... ... Олай ... ... ... жеке тұлғаның сана-сезiмi мен ақыл-ойына жүйелi түрде әсер етiп,оның дүние танымының дамуына , ерiк-жiгерi мен ... ... ... ... етедi. Сонымен қатар тәрбие - адамдарды қоғамда ... және ... да ... әрекеттердi орындауға, көптеген әлеуметтiк қызметтердi атқаруға дайындаудың табиғи заңдылық процессi. Олай болса, ... ... iсi. ... ... ... ... , мекемелер және жұртшылық болып айналысқан жағдайда ғана ... ... ... сай ... ... ... тар мағынада емес,кең мағынасында, яғни табиғат және әлеуметтiк ортаның, мектеп пен ата-аналардың жеке тұлғаның дамуы мен қалыптасуына ... ... ... ... ... ... ретiнде қараған жөн.
Сондықтан да тәрбиенiң мәнiсi, бiрiншiден, қоғам үшiн саналы, белсендi, iзгiленген, iскер азаматты қалыптастыру болса, екiншiден, жеке адам үшiн оны өмiр сүре ... өзiн ... ... ... ... ... ... Олай болса, тәрбие процессi деп - қоғамның талап-тiлектерiне сай әрбiр жеке тұлғаның ақыл-ойын, сана - сезiмiн, ерiк-жiгерiн, ... ... ... ... ... дамытудағы тәрбиешiлер мен тәрбиеленушiлердiң өзара бiрлескен әрекетiн айтамыз.
Тәрбие - көпжақты процесс. Жасөспiрiмдердi азамат етiп ... ... ... ... әзiрлеу процессi қоғамның барлық азаматтарының мiндетi, отбасы, мектеп пен жұртшылық әректiн қадағалап, бағыт-бағдар берiп, олардың бала тәрбиесiндегi жұмыстарын бiрыңғай бағытта ... ... ол - ... ... Оның ... - мектеп[1].
Тәрбие процессiн табысты, нәтижелi ұйымдастыру тәрбиешiлерге, алдымен тәрбие заңдылықтарын жете түсiнуді қажет етедi.
Педагогикалық құбылыстар деп - ... өмiр ... ... ... жеке басында, айналасында кездесетiн, ықпал ететiн табиғи немесе табиғи емес әртүрлі жағдайларды айтуға болады.
Тәрбие процессiнiң негiзiнде ... ... ... ... ... ... ... қажеттiлiгiн бiлдiретiн заңдылықтар жатады.
Тәрбие принциптерi тәрбие мiндеттерiне сай анықталады. Педагогика тарихының дамуында тәрбие принциптерiнiң төмендегідей жүйесi қалыптасқан:
1.Тәрбиенiң мақсаттылығы;
2.Тәрбиенiң өмiрмен, еңбекпен, ... ... ... байланыстылығы;
3.Еңбек арқылы тәрбиелеу;
4.Жеке тұлғаға талап қоюшылықпен құрметтей бiлудің бiрлiгi;
5.Балалардың жас және дара ... ... ... ... бiрiздiлiгi және үздiксiздiгiн қамтамасыз ету;
7.Жеке тұлғаны ұжымда және ұжым арқылы тәрбиелеу;
8.Тәрбие процессiнде мектеп, отбасы, жұртшылық әрекетiнiң бiрлiгi болуы;
Жеке ... ... ... мiндеттерiн жүзеге асыру үшiн оған әлеуметтiк те, сондай-ақ ... бiр ... та ... ... ... Ол үшiн :
1.Халыққа бiлiм беру жүйесiн үнемi жетiлдiрiп, дамытып отыру
2.Оқу-тәрбие беретiн мекемелердiң материалдық-техникалық базасын үнемi жақсартып отыру
3.Мәдени-ағарту ... ... ... ... ... ... ... лекторийларды ұтымды ұйымдастыру
4.Жастардың денсаулығына қамқорлық жасау, олардың жаппай дене тәрбиесiмен күн сайын айналысуын насихаттау
5.Тәрбие процесiнде ... ... ... ... аға ... ... ... меңгерту.
Осы мәселелсердi өскелең өмiр талабына сай ұйымдастыру, жас ... ... етiп ... ... ... ... ... болмасын, оның сәттi болуы болашақ жастарының денсаулығына тiкелей байланысты. Қазiргi нарықтық экономика жағдайында тәрбие процессiнiң тиiмдiлiгiн одан әрi жетiлдiру ... ... ие ... ... ... жан- жақты үйлесiмдi дамыған адам деп - өзiнiң ... ... ... ... тазалықты және дене жағынан жетiлгендiктi үйлестiре, ұштастыра бiлген, сана-сезiмi ... ... ... салаларында белсендi қызмет етуге қабiлеттi, iзгiленген тұлғаны айтады. ... ... ... ... ғана ... ... бірге тәрбие (адамгершілік, ақыл-ой, дене және эстетикалық тәрбие), мектептану, педагогикалық ... ... ... ... де орын ... Осы ... ол ... педагогикалық принциптерге үлкен мән берді. Бұл принцип, ... ... ... деп ... ... ... ... жүйесін құрастырған болатын. Сонымен бірге ол жалпыұлттық мектеп мәселесін, мектеп ісінің жоспарлануы мәселесін, білім беру ... адам ... сай ... ... ... ... ... мәселесін, гуманитарлық білімнің ғылыми-техникалық біліммен үйлесімділігі мәселелерін өз еңбектерінде көтерді.
Коменский тәрбиеде табиғатпен үйлесімділік ... ... ... ... ... жас және дара ... ... енгізді. Коменскийдің дидактикасында табиғатпен үйлесімділік принципі табиғатқа ... ... ... яғни ... ... ... заңдарына сәйкес болу керек.
Өзінің еңбегінде, Коменский табиғат пен ... ... ... ... ... төрт сатысын қарастырады: бірінші - автопсия ... ... ... - ... (практикада қолдану); үшінші - автохресия (меңгерілген білім, іскерлік, дағдыны жаңа жағдайларда қолдану); төртінші - ... (өз ... ... ... баяндау).
Коменскийдің педагогикасының фундаментальді идеясы - пансофизм идеясы болып ... яғни ... ... ... ... ... және осы білімді қоғамдық, нәсілдік, діни белгілерге қарамастан барлық адамдарға туған тілдерінде жеткізу.
Өзінің (1625) ... ... ... өмір ... келе жатқан жолаушы ретінде қарастырды. Бұл лабиринтті сәтті өту үшін, адам қоғамға пайда әкелетін білімді ... ... деп ... ... ... ... өзінің трактатында ол былай деп жазады: .
трактатында мектеп мұғалімдеріне қойылатын талаптарды, оқушылардың тәртібіне қойылатын талаптарды, мектепте жүріс-тұрыс ережелерін ... ... ... - ... тарихи әлеуметтік-экономикалық жағдайларынан туатын объективтік процесс.
2 ӘР ТҮРЛІ КЕЗЕҢДЕРДЕГІ ТӘРБИЕ МАҚСАТЫНЫҢ ТҰЖЫРЫМДАМАЛАРЫ
Мақсат дегеніміз - бір нерсеге ұмтылу, іске ... Бұл ... ... тәрбие мақсаты -- жастарды өмірге әзірлеу мақсатымен жүргізілетін тәрбие жұмыстарының нәтижесін ерте болжау.
Тәрбиенің мақсаты мен жүйесі ... ... мен ... тәуелді. Тәрбие мен қоғам бір мезгілде пайда болды. Тәрбие қоғамдық құбылыс, онсыз қоғам өмірі ілгері ... ... ... ... ересектер балаларды еңбекке дағдыландыру үшін қауымның әдет-ғұрпын, салтын үйретті.
Таптық қоғамда тәрбие мақсатын анықтау қоғамның ең негізгі мақсатына айналды. Құл ... ... ... ... ... ... (жер, еңбек құралдары) - құл иеленушілерінің жеке меншігі болды. Тәрбиенің мақсаты құл иеленушінің мүддесіне бағындырылып, балаларды басқыншылық ... ... ... ... ... ... беру мен тәрбиені ұйымдастырудық нақтылы мәселелері мен әдістері қарастырылады. Мұғалім қандай ... ... дәл ... ... ... өз ... ... мақсатын көрмейтін тәрбиешіні құрылыс материалдарын бір жерге үйіп тастап, одан не ... ... ... ... салыстырады. Тәрбиеші жас ұрпаққа берілетін білім, іскерлік, дағдыны, тәрбиелейтін сезімді біліп, жоспарлы, мақсатты тәрбие жұмысын жүргізеді.
Я.А. Коменский ... ... және ... маңызы, жүзеге асыру жолдары адамның қоғамда алатын орнымен анықталу керек", "Келесі ғасырдық қандай болатындығы сол ғасыр үшін тәрбиеленген азаматтарға ... ... - ... ... ... - ... ... айтты. Осы ойларын "Ана мектебінің" кіріспесінде өрбітеді.
"Тәрбие - адамды қалыптастыратын және жетілдіретін үйлесімді процесс" - деп Коменский ... ... ... негізгі элементтерге бөлді:
:: адамға барлық заттарды білгізу - "ғылыми білім";
:: заттардың және ... ... ету - ... ... ... ... ету - "діни тәрбие";
:: тән саулығы - "дене тәрбиесі".
И.Г. Песталоцци тәрбиенің мақсаты балаға ... ... ... ... дене ... ... жан-жақты және үйлесімді дамыту деген.
Неміс педагогы А. Дистервег педагогикалық мәселелерді шешудегі сословиелік және шовинистік саясатқа қарсы ... ... ... - ... және өз ... ... ... азаматтарды тәрбиелеу" - деген.
К.Д. Ушинский тәрбиенің мақсаты қоғамға пайдалы, адамшылығы бар адамды тәрбиелеу ... Ол ... ... ... ... ... тығыз байланысты қарастырады. П.П.Блонский тәрбие мақсаты балаға жалпы ... және ... ... ... ... жеке ... ... адамзаттық идеалдарын қалыптастыру деген.
Педагог - классиктердің тәрбие мақсаты жөніндегі пікірлері
Тәрбие мақсаты және міндеттері, маңызы, жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... "Келесі ғасырдық қандай болатындығы сол ғасыр үшін тәрбиеленген ... ... ... - даналар-дық көптігімен баңытты
Я.А. Коменский
Тәрбие - адамды қалыптастыратын және жетілдіретін үйлесімді процесс
Я.А. Коменский
тәрбиенің ... ... ... ... еңбек, ақыл-ой, дене тәрбиесін беріп, жан-жақты және үйлесімді дамыту
И.Г. ... ... - ... және өз ... ... ... азаматтарды тәрбиелеу
А. Дистервег
тәрбиенің мақсаты қоғамға пайдалы, адамшылығы бар адамды ... ... ... мәні -- ... ол ... ... ... мәртебелендіреді, өмірдің шын қадірін тек еңбексүйгіш адам ғана түсіне алады. Мәнсіз еңбек, мағынасыз ... ... ... ... өз ... ... рақат-ләззатын көре білу - кісіліктің басты белгісі
Ы.Алтынсарин
талап, еңбек, ... ой, ... ... ... жеке ... жақсы сапаларды қалыптастыру мақсатын қойып, өсек, өтірік, маңтаншақтың, еріншектік, бекер мал шашпақ сияқты зиянды әдеттерді жоюға шақырады.
Абай Қүнанбаев
Көркем денелі, түзу ... дәл ... дәл ... ... болса, сұлу сөз, сиқырлы үн, әдемі түрден .ляззат алып, жаны ... ... ... дұрыс тәрбие алып шын адам болғандығы
М.Жұмабаев
1 Сурет. Педагог - классиктердің тәрбие мақсаты жөніндегі пікірлері
1941-1990 жылдардағы педагогикалық әдебиеттерде ... ... ... ақыл-ой, политехникалық оқу және өндірістік еңбек, адамгершілік тәрбиесі, дене және эстетикалық тәрбие салалары ... ... ... ... ... педагогикалық міндет қойып, педагогтардың жұмысын бақылауға алуға болатындығын атап көрсетті. Ол "Тәрбиенің негізгі мақсаты баланы жан-жақты дамыту" - ... ... ... ... оны жүзеге асырды[2].
Тәрбие мақсаты қазақ тәлім-тәрбие тағылымына да қойылды. Ұлы ұстаз Әбу Насыр әл-Фараби "Адамға ең әуелі білім ... ... ... ... ... ... білім - адамзаттың қас жауы. Ол келешекте оның барлық өміріне апат әкеледі" - деді.
Ы.Алтынсарин "өмірдің негізгі мәні -- ... ол ... ... ... ... ... шын қадірін тек еңбексүйгіш адам ғана түсіне алады. Мәнсіз еңбек, мағынасыз бейнетқорлық адамның жігерін мұқалтады, өз еңбегінің ... ... көре білу - ... ... ... - ... Қүнанбаев талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым сынды жеке тұлғалық жақсы сапаларды қалыптастыру мақсатын қойып, өсек, өтірік, маңтаншақтың, ... ... мал ... ... зиянды әдеттерді жоюға шақырады.
М.Жұмабаев "Көркем денелі, түзу ойлайтын, дәл пішетін, дәл табатын ақылды болса, сұлу сөз, сиқырлы үн, әдемі түрден ... ... жаны ... ... ... ... ... алып шын адам болғандығы" - деп жазды.
Мәтжан Мақсымұлы Тілеужанов өзінің "Қазақ тағылымы" атты монографиясында (1994) қазақ тағылымының негізгі бағыттарын атап ... ... ... ... ... ... ... болу; барлық әрекетінен, сөйлеген сөзінен, қарым-қатысынан, көзқарасынан ғибрат иісі ... ... ерте ... кеш ... аз сөйлеп, көп тыңдау; иманды, инабатты, қайырымды болу; жас ұрпаққа тәрбие беруден жалықпау; халық дәстүріне берікболу; оны ... ... жоқ ... ... ... ... қырлы, бір сырлы болу; халқының рухына кір салмау; ел ... ... оның ... үлес ... дәстүрлі педагогикада жас ұрпақты тәрбиелеудің негізгі мақсаты "жан-жақты үйлесімді дамыған жеке ... ... - деп ... ... 1995 ... "Мектеп жасына дейінгі және мектеп жасындағы балалардың тәрбие тұжырымдамасы" халықаралық адам құқығы туралы нормаларға сәйкес жазылған.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... мақсаты-Қазақстанның егемендігін қамтамасы ететін, оны бүкіл дүние жүзіне мойындататын, онымен тең ... ... ... патриотизмді, саяси бостандықты қамтамасызыз ететін нарықтың іргетасын қалап, экономикалық бостандыққа қол жеткізетін, жан-жақты дамыған адамдарды ... ... - ол ... ... пен ... ... ... өзгеріп отырады. Тәрбие мақсаты қоғамның әлеуметтік сұранысына қарай және оның табысты орындалуы ұстаздың кәсіби дайындығына байланысты келеді. Ұстаздың ... ... ... ал ... оқу ... мақсатын нақты ұғына отырып, тапсырманы орындауын бастайды.
Тәрбие мақсаты - бұл ... ... ... мұраттарына қол жеткізуіне бағытталған. Тәрбие мақсаты -педагогиканың ең маңызды мәселесі. Мақсат-тәрбиенің жалпы мақсатылығынан, тәрбие жүйесінің сипатын ... ... ... ... пен міндет бүтін және бөлшек ретінде ара қатынаста болады, жүйесі мен оның ... ... ... ... тәрбиенің нақты тербие міндеттерінің жүйесі. >>Тербие мақсаты жалпы жене жекеленіп ... ... ... ... ... ... яғни ... азаматтарда сапалы құндылықтардың, ал жекеленіп келуі, яғни жеке тұлғаның қалыптасуын кездейді. Қазіргі заманда тәрбие жүйесіне қарай ... ... әр ... ... ... Тәрбие мақсатының әр алуандығы тәрбиенің өте күрделілігін керсетеді. Мақсаттылықа объективтік себептер әсер ... ... ... ... ... ... адамның психикалық дамуы, философия мен педагогикалық ойдың жетістігі, ортаның үнемі қоғамның мүддесіне орай өзгеріп отыруы.
Медениет деңгейі, тірбие мақсатының жалпы бағытын ... ... ... ... ... сипатына қарай құбылмалы келеді. Қоғамның тәрбие мақсатын өз бетінше ойдан шығаруына болмайды. Тәрбие мақсатын тұжырымдауда, міндетті түрде ... ... ... объективті даму зандылығына сүйену қажет.
Тәрбие мақсатын анықтауда маңызды себептердің қатарына жататындар, ... ... оны ... ... негіздеуді есепке алу. Ол саясат, мемлекет идеологиясы сияқты факторлармен бірге, тәрбие мақсатын айқындауда қоғам өзінің қажетті талабы мен ... ... ... ... алу ... ... ... кепілдік береді. Тәрбие мақсаты қоғамда жастардың белгілі бір функцияларын жүзеге ... ... ... уәждік қажеттілігінен туады. Қоғам қажеттілігі өндіріс тәсілі мен өндіріс күші және өндіріс түрі қатынасының даму деңгейімен анықталады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... деңгейін бейнелейді, ал өндіріс тәсілін өзгертумен анықталып отырады. Ойымызды нақтылау үшін, тәрбие мақсатының коғамдық-экономикалық қатынас түріне ... ... атап ... ... ... ұстазға айқын мақсаттар белгілеп, кәсіптік іс-әрекеттерінің нәтижелерін оқушьшардың тәрбиеге бой ұсынуынан, құлшынысынан ... ... ... ... ... сөз ... ... анықтамасының негізгілерін беліп алу қажет. Ең алғашқы ... ... ... ... дамуы табиғаттың адамға генетикалық тұрғыдан берген әлеует мүмкіншілігін дамытумен қатар, оның даралығын қальштастырумен байланысты. Баланың дараланып дамуында белсенділік, ... ... ... еркі мен ... ... оның ... ... бейімін, қабілетін интегралдап, іс-әрекетке қолданудың амалы күні-бұрын қарастырылады. Жеке ... ... ... бір ... ... байланысты.
Екінші негізі, адам мен қоғамның қарым-қатынасына тәуелді. Ұзақ ... бойы ... ... ... мен ... ... мен өкімет қажеттілігіне сай келетін мақсаттар жоғары дәрежеде болып есептеледі. Мұндай жағдайда баланың қызығушылығы екінші орынға шегеріліл отырды.
Бірақта, ... ... ... ... ояту мәселесін ең басты деп есептеді. Бүгінгі күнде тәрбиеленушінің өз күшімен жетістікке жету мүмкіңдігіне басшылық жасау тәрбие берудің басымдық ... ... ... барлық педагогикалық мақсаттарды шартты түрде өзара байланысты екі ... ... ... ... ... және өзекті (актуальді) соңғысы тқлғаның дамуымен даралығын ... және оны ... ... міндеттерімен нақтыланады.
Тірбиенің нысанасы тұлға болса, бірақ өз ... ... ... ... оқушьшардьщ өздерінің белсенді іс-әрекеті мен оларға тәрбие субъектісі ретінде қарап педагогикальщ басшылық жасау. Ақыл-ой, адамгершілік, ... ... және дене ... ... ... жүйе шеңберінде қарастырылады.
Жеке тұлғаның әлеуметтік тәжірибені игеруі саналы-ұтымдьі іс-әрекетіне, онда шешуші рөл білім жүйесі мен эмпирикалық дәстүрлі ... ... ... ... Бұл ... ... мен ... құнды бағыттарға, дүниетанымға қоғамдық психология басым ықпал етеді. Тәрбие мақсатының негізгі ... ... ... тізбегімен сипаттауға болады: мотив-қажеттілік-қызығушылық-мақсат.
Қарым-қатьшастың мақсаты қоғамдағы іргелі әлеуметтік-экономикалық өзгерістер жағдайында ... ... ... ... ... болып табылады. Мақсат - іс-әрекет нәтижесін күні бүрьш ... ... ... болжау. Тәрбие-әлеуметтік институт ретінде қалыптасуын әлеуметтендіру, мәдениет және әлеуметтік ереже, әлеуметтік тәрбие мақсатында жүргізу, сол арқылы ... ... ... қажеттілігін өтеуге жағдай жасау[2].
Педагогика тарихындағы ой - пікірлердегі тәрбие мақсатының мәселесі. Тәрбие мақсаты ... ... ... ... ... ... Ежелгі ойшылдар тәрбиенің мақсаты ізгі, рақымшыл азаматтарды тәрбиелеу деп түсінді. Ал, туралы пікірде олардың ойлары бір ... ... ... ... тәрбиенің мақсаты- заттардың табиғатын зерттеу емес, өз-өзінді тану, аса құлықтылықты ... ... ... Платон ақыл-ой, ерік және сезімді тәрбиелеуге көп ықылас білдірді. Ол тәрбиені өкіметтің өзі ... ... ... ... ... -- ... мен жауынгерлердің талап-тілегіне сай жұмыс істеу деп түсінді. Платонның шәкірті Аристотель, тәрбиенің мақсаты жан рақымы - ... пен ... ... деп ... ... ... күшіне сенді, оның ойынша тәрбие үш мақсатқа жетуге бағытталуы қажет: өзіңді және қоршаған ортаны тану (ақыл-ой тәрбиесі) және ... ... ... тәрбие). Дж. Локтың ойынша, тәрбиенің негізгі мақсаты джентельменді қалыптастьфу. Ж.Ж. ... ... ... ... тәрбие мақсаттарының бағыт-ұстанымынан айныған емес.
И.Г. Пестолоццидың тәрбие мақсаты, ... ... ... мен қабілеттілігін дамытуға негізделуді, сонымен қатар, бұл даму жан-жақты және үйлесімді болуының биігінен көрінуі қажеттілігіне ... ... ... ойынша, тәрбие мақсаты, рақымды адамды қалыптастыруға, қалыптасқан ... ... ... ... белгіленген тәртіпті сыйлайтын, оған бой ұсынатын адамдар деген түйінге келеді. Тәрбиенің ең жоғарғы ... А ... ету деп ... ... дейін тәрбие мақсаты идеалды адам мұратына, жан-жақты үйлесімді дамыған, рухани байлығы мол, моральдық қылықтары таза және дене ... ... ... ... түсінді. Әрине, бұл ұстаным - тәрбиенің ... ... ... ... ... ... қарастырылып, күнделікті тәжірибеде тербие жұмыстарының нәтижелері алға қойған мақсаттан біршама ерекшеленуіне әкеп ... ... ... ... ... өз ... өлемге ұсынды. XIX ғ. 40-жылдарында В.Г. Белинский крепостнойлық право мен патшалық саясатқа қарсы күрескерді ... деп ... А.И. ... ... ... -қоғамдағы әділетсіздікпен күресетін еркін ойлы, адамгершілігі мол, қайраткер, жан-жақты дамыған тұлғаны дайындау деп санады. - деп, КД. ... ... ... ... тәрбиенің мақсатын әлеуметтендіру мәселелерімен бірлікте қарастыру өзекті мәселелердің бірі екеніне ерекше мән берген орынды.
Педагогикалық процестегі тұлға аралық қатынастар. Педагогикалық ... ... ... ... ... оның ... ... нәтижесіне қол жететіндігін анықтауға мүмкіндік береді. Әдеттегі қалыптасқан көзқарас бойынша , ... ... ... ... екі ... ... және ... іс - әрекеттер саласы бар деп есептелінеді. Осыған сай мұғалім екі роль атқарады: пән ... және ... ... ... ... ... жоспарда қарастыру әрекеті көбінесе оқылатын материалдын мазмұнымен байланыстырады ... ... ... ... ... және т.б. ... ықпалын тигізеді. Сөзсіз оқу пәндердің мазмұндарының өзінде белгілі бір тәрбие күшті әсері салынған. Бұл екі мәселемен байланысты: ... ... ... ... ... қоғамның даму денгейіне, оның мүддесіне сай келетіндегіне; екіншіден бұл мазмұнның оқушыларды ... ... ... және адам ... ... объективтік зандылықгарын түсінуімен қаруландырады, яғни көзқарастарының қалыптасуына ықпал етуімен ... ... А.С. ... ... ... оның қоғамдағы қатынастарындағы кемшітіктерімен байланысты деген болатын. Демек, процестің ... ... ... ... қалыптасқан қатынастары кеңестерінен іздестірген жөнх[1].
Жалпы білім беретін мектептің педагогикалық процесінде оқушы үшін екі ... ... ... бар. Ол ... мен ... ... өзара қатынастар және оқушылардың бір - бірімен өзара ... - ... ... жалпы білім беретін мектептің педагогикалық процесіне сәйкес екі бір ... ... ... және ... ... ... тәрбиелеуші тетіктері туралы айтуға болады.
Бірінші сыныптың өзінде бала үшін оның мектеп мұғалімдерімен, әсіресе өз мұғалімімен қатынасы тартымды және маңызды болады. ... ... ... ... ... ... арта түсуі кездейсоқ емес: себебі кішкентай оқушы өмірінде мұғатімнің ... ... үшін ... ... ... оның ... даналығының маңызы зор,оның жетістіктері қаңдай мұғаліммен кездескендігінен қатты байланысты оқушьшарды ... -- ... ... ... ... ... ... қатынас өрісі қалыптасады, мұғаліммен қатынасының маңыздылығы төмеңдмейді. Бірақ жоғары кластардың өзінде де толық жойылмайды.
Бірақта зерттеулердің (А.С. ... Т.Е. ... ; Л.И. ... М.Н. ... және т.б.) мұғалімнің оқушылармен іскерлік ынтымақгастығында балаларға еркіндік берумен іс - ... ... оқу ... ... көмек көрсету арасында тепе- тендіктің керектігі анықталған. Онда балалар мұғалімнің біліміне, тәжірибесіне сенеді, алдымен ақылдасуға келеді, ... олар ... ... ... ... ... ... қадыр құрмет (тіпті олар қателесіп жақсылық жасаса да) және шебер тактикалық көмегі болатындығына сенімді. Міне бұл ... мен ... ... ... ... ... ... негізгі мәнін құрайды, одан оқушының мектепке сол мұғалім беретін ... оньщ ... ... ... ... өмір ... қалайша қарайтындығы байланысты болады.
Екінші мектеп педагогикалық процестің тәрбиелеуші тетіктің маңыздылығында кем емес. Бұл ... ... ... ... ... Н.К. ... өзінің мақалаларында бірнеше рет балалар ұжымындығы қатындстардың тәрбиелік ролі туралы ойды айтқан болатын. Ал А.С. ... ... ... ол: ... ... ... ... нақтылы қатынастарды ескеруі керек. Бұл қатындстдрдың өзінде, тіпті олар біздің еркімізден тыс қалыптасқанда олардың көпшілігі тәрбие бағытында ... ... ... ... ... ... іс ... мазмұны мен құрылымының одан әрі дамытуымен, арнайы ұйымдастырьшған ерекше бір іс- әрекет ретіндегі олардьщ коллективтік қатынастары оқушыларда бір -- ... ... ... ... ... тәрбиелеу, оқушылардың өзін -өзі тану процесі барысында оларға жеке дара көмек көрсету, ұжымда өзінін жүріс - ... өзі ... және ... ... өз ... табуымен байланысты.
Оқушылардың өзара әрекеттерімен байланысты тәрбиелеуші механизмінің мәні сол бүл тетік, бірінші көрсетілген ... ... тек іс -- ... болғанда ғана пайда болатынында және қызмет атқаруында. Сонымен қатар іс - әрекет ұжымдық және мұқият ұйымдастырылған ... ... ... ғана ... ынтымақгастықпен жауапкершілік қатынастарды қалыптастыру үшін алғы шарттар жасалынады.
Сонымен, бірінші және екінші тәрбиелеуші ... ... ... ... ... оның ерекшеліктері) өте маңызды қортынды жасауға мүмкіңдік береді. Егер негізгі тәрбие сайманы ... ... ... ... үшін ... ... ... арқылы балалардың айнала қоршаған ортамен белсенді әзара әрекетін ұйымдастыра алса онда оған ұжымдық іс-әрекетті ұйымдастыру барысында балалардың өз арасындағы қатынасты ... ... ... ... ТӘРБИЕ МАҚСАТЫНЫҢ ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ТҰЖЫРЫМДАМАЛАРЫ
Тәрбие - халықтың ғасырлар бойы ... ... ... озық ... мен ізгі ... жас ... ... сіңіру, баланың қоршаған ортадағы қарым-қатынасын, дүниетанымын өмірге деген көзқарасын және ... сай ... ... ... мақсаты - дені сау, ұлттық сана- сезімі оянған, рухани дәрежесі биік, мәдениетті, парасатты, ар-ожданы мол, ... ... ... ... да игі ... қалыптасқан адамды тәрбиелеу.
Жалпы Қазақстан Республикасы үздіксіз білім беру жүйесіндегі тәрбие тұжырымдамасы Білім және ғылым министрінің 2009 ... 16 ... № 521 ... ... және ... ... үздіксіз білім беру ұйымдарына ұсынылды.
Тәрбие тұжырымдаманың мақсаты - жас ұрпақты ... ... ... ... ... ... ... балалар мен жастар тәрбие беру міндеттерін шешудегі тәрбие үрдістеріне барлық субьектілердің іс- қимылдарын келістіру.
Тәрбиенің міндеттері
1.Денсаулығы зор, ... ... бай, ... ... жеке ... ... ететін тәрбие жүйесін құру және дамыту:
2. Өзінің және қоғамның, болашақ ұрпақ ... ... ... және ... ... өз ... ... үшін жауапкершілікті сезінуде дүниетанымды қалыптастыру;
3. Қазіргі заманғы қоғамдық өмірге және тиімді ... іс- ... пен ... кәсіби сапаларын қалыптастыру;
4. Жастарды азаматтылыққа, отансүйгіштікке, зиялылыққа, адам құқықтары мен бостандықтарын, мемлекеттік рәміздер мен ұлттық дәстүрлерді сыйлауға ... ... және ... ... ... алдында әлеуметтік, табиғи және мәдени ... өз іс- ... ... үшін ... ... ... дүниетанымды қалыптастыру;
6. Жастар мен балалардың танымдық қызығушылығын балалардың шығармашылық қабілеттерін дамыту ... ... ... ... дамыту және басқа тілдерді үйрену арқылы балалар мен жастардың әлем және ... ... ... өз ... мен ... ... ... дәстүрлері мен мәдениетін зерттеуіне және қабылдауына жағдай жасау.
2010 оқу жылына дейін тәрбиенің 9 ... ... ... ... уақытта Тәрбие тұжырымдамасы бойынша тәрбие жұмысының 12 ... ... ... ... ... ... құқықтық және полимәдениеттік тәрбие
* Рухани- адамгершілік тәрбие
* Отбасы тәрбие
* Өзін- өзі тану мен ... өзі ... ... ... ... мәнді және жеке қасиеттерін қалыптастыру;
* Коммуникативті мәдениетті қалыптастыру;
* Экологиялық ... ... ... Дене тәрбиесі және салауатты өмір салтын қалыптастыру;
- Еңбек және экономикалық тәрбие
- Кәсіби шығармашылық ... ... ... дамыту
Осы бағыттардың негізімен тәрбие жұмыстарын жүргізілуде. Негізгі жолдары мыналар:
* Тәрбие жұмысын жүзеге ... ... ... материалдық техникалық қамтамасыз ету.
* Материалдық техникалық база жасау (тәрбие беру ... ... ата- ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
* Тәрбиенің жаңа құрылымдарын жасау және мектеп өміріне ендіру.
* ... ... ... ... ету;
* Оқыта отырып тәрбие жүйесінің мазмұны мен құрылымын жаңарта отырып, барлық жұмысты нормалау негіздерін жасау және тәрбие беру ... ... ... ... сатылары
* Мектептегі тәрбие саласындағы жұмыстарға көзқарасын, оң тұрғыда ... ... ... ... ... ... Оқушылардың ізденіс қабілетін дүниетанымдылығын арттыру кеңейте түсіру;
* Мектеппен жанұяның ізгілікті қарым- қатынасын жетілдіру[5].
Мектеппен бірге отбасы тәрбиесі де өте зор. ... - ... ... ... ұя ... ... бас ұстазы ата- ана. Отбасы - таным ... ... ... үлгі ... ... ... ... өмір тіршілігінде еңбегі, адамдық бейнелері, жақсы мінез-құлқы, дұрыс қатынасы ... ... ... ... жақын ешкім жоқ, сондықтан да баласының, әдепті, арлы ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Дүниетаным - тәрбиенің маңызды міндеттерінің бірі. Дүниетаным - адамның табиғат пен ... ... ... ... ... туралы көзқарастары. Дүниеге көзқарас ғылым негізінде дүниенің даму заңдылықтарын танып білу.
Ақыл-ой тәрбиесі - оқушылардың ойлау қабілетін, дүниеге ғылыми ... ... ... білім жүйесін меңгерту. Ақыл-ой тәрбиесінің басты міндеттері: оқушыларды ... және ... ... ғылыми білімдермен қаруландыру; ойлау қабілеттерін жетілдіру арқылы (абстракттілі, ой операциялары талдау, синтез, салыстыру, жинақтау, саралау, т.б.) ... ... ... ... ... ... алу, ... бақылау, т.б.) дамытып, ғылыми көзқарасын қалыптастыру.
Адамгершілік тәрбиесінің міндеттері: гуманизм, адалдық, ... ... ... ... сүйіспеншілік, құрмет, қайырымдылық сезімін дамыту; оқушыларды өз міндетіне, өзгенің мүддесіне байыпты қарауға үйрету; өз Отанын сүюге, ұлттар ... ... ... ... ... ... ... іскерлікке, еңбек дағдысына үйрету;
ө) оқушыларды халық шаруашылығының басты салаларымен, еңбек түрлерімен таныстырып, мамандық таңдауға ... озық ... ... ... ... ... міндеттері:
:: бейнелеу өнері (кескіндеме, графика, мүсін) көркемөнер шығармашылығы (көркем өдебиет, музыка, театр, кино) арқылы ... ... мен ... ... ... туралы ұғымдарын қалыптастыру
:: эстетикалық құралдарды пайдалануға дағдыландыру.
:: әсемдікке үлесін ... ... ... ... ... ... дамыту; жастарды еңбекке, Отанды қорғауға даярлау, төзімділікке, батылдыққа, ептілікке, іскерлікке, тәрбиелеу.
4. Тәрбие процесінің мәні - баланың ұжым және ... ... ... ... ... ... тәрбиелік әсерлердің нәтижесін талдау, жоспарлау жұмысын реттеу; ... ... ... құру және жүзеге асыру; тәрбиелік ықпалдарды реттеу және оларға түзетулер енгізу; қорытынды, есепке алу және бақылау.
Тәрбие ... ... ... ... адам санасына (субъективті) өтіп, іс-әрекет барысында көрінетін құбылыс. Адамның қоғамдық мәнінің қалыптасуында әлеуметік іс жағдай ... рөл ... ... ... ... мәнінің қалыптасуына сыртқы және ішкі қарама-қайшылықтар ықпал етеді.
Сыртқы қарама-қайшылықтар:
:: Қоғамдық ережелер мен адамдардық тәртібі арасындағы ... ... ... ... ... арақатынасы.
Ішкі қарама-қайшылықтар:
:: Тәрбиешінің талабы мен тәрбиеленушінің мүмкіндігінің ара- қатынасы.
:: Тәрбиеленушінің қажеттіліктері мен қанағаттандыру тәсілдерінің ара ... ... ... зандылықтары. Педагогикалық құбылыс пен үрдіс арасындағы байланысты заңдылықтар деп атайды.
1. 'Тәрбиенің қоғамның әлеуметтік-экономикалық жағдайына, демократиялық принципті іске асыруына, адам ... ... ... тығыз байланыстылығы.
Осы заманғы тарихи жағдайларға байланысты халықаралық қауымдастық дүниежүзі тарихында халықаралық стандарт болып табылатын жалпы адамзаттың ... мен ... ... ... ... ... ... ("БҰҰ адам құқығының жалпыға бірдей декларациясы" "Бала ... ... ... ... Олар осы заманғы тәрбие теориясы мен әдістемесіне, тәрбие ... мен ... ... ... ... береді. Қазақстан Республикасының "Білім туралы" (1999) Зақына сәйкес бұл құжаттар еліміздің ... ... ... ... ... ... ... оқыту мен білім берудің сапасына байланыстылығы. Оқыту - тұлғаны қалыптастырудық құралы. ... ... түрі және ... ... даму ... ... іріктеледі.
3. Тәрбие мен өзін-өзі тәрбиелеу бірлігі. Жеке адамның дамуы мен қалыптасуында белсенділіктің рөлі зор. Іс-әрекет барысындағы белсенділіктің ... ... ... ... ... өзін-өзі тәрбиелеу белсенділігі.
Қарым-қатынас белсенділігі тұлғаның мінез-құлқын, жүріс-тұрысын қалыптастырады.Таным белсенділігі - заттар мен құбылыстардың мәнін, ... ... мен ... ... түсінуге, оны тәжірибеде қолдана білуге үйретеді. Егер ересек адамдар балалардың сұрақтарын қостап, таным белсенділігінің дамуына ... ... ... онда олардың талпынғыштық және бақылағыштық қасиеттері қалыптасады.
Өзін-өзі тәрбиелеу белсенділігі - тәрбиеші өзін-өзі тәрбиелеуге баланың ... оята ... ... ... ... ... ... процестегі ұжым мен жеке адамның өзара байланысы.
Ұжымның басты борышы - әрбір адамның шығармашылық өсуіне қамқоршы болу.
Тәрбиенің принциптпері
Принцип дегеніміз - ... ... ... ... алғы ... негізгі ережесі.
Бүгінгі күннің талабына сай ұрпақ тәрбиесінің мазмұнын, әдіс тәсілдерін және ұйымдастыру жүйесінің іргетасын қалайтын ... ... ... идеялылығы мен мақсаттылығы.
тәрбиенің негізгі мақсаты - дені сау, ұлттық сана-сезімі оянған, рухани ойлау дәрежесі ... ... ... ... мол, ... ... ... басқа да игі қасиеттері қалыптасқан адамды тәрбиелеу.
Мектептің бүкіл ... ... ... ... ... етуі керек.
2. Жас ұрпақты іс-әрекет пен қарым-қатынас арқылы тәрбиелеу - балаларды ақыл-ой әрекетімен ... ... пен ... ... өнімді еңбек етуге бейімдеу, ата-ана мен бала, Тәрбиеші мен тәрбиеленуші, үлкен мен кіші арасынғы қарым-қатынасты өзара сенімге, қайырымдылыққа, ... ... ... ... ... ... барысында психологиялық жайдарылық, үйлесімділік ахуал туғызу, жас азаматтың өзіне сенімін арттыру, қамқоршылық сезімін дамыту.
3. Тәрбие барысында жеке тұлғаға қойылатын ... пен ... ... ... ... ... Нүрғалиев "Мұғалім мен оқушы арасында үзілмейтін алтын желі ... ... Ол ... ұстазына деген сенімі, мұғалімнің баланы сүюі" - деген болатын.
Тәрбиеленушіні құрметтеу және оған талаптар қою - ... ... және ... ... ... оның ... ... жағдайлар жасау. Талап қоюдан оқушыға құрмет, күші мен қабілетіне сенім көрінеді. Мұғалім оқушы бойынан рухани ... ... оған ... оқушының өз тәжірибесін дамытуына көмектесу керек.
4. Тәрбиелік ықпалдардық тізбектестігі, жүйелілігі, үздіксіздігі.
Тәрбие тәжірибесі балаларға қойылатын талап пен педагогикалық ... ... ... ... ... ... тәрбиесінің нәтижелілігі - тәрбие мекемелеріндегі талаптың бірлігі, іс-әрекеттің сабақтастығы.
5. Оқушылардың жас және жеке ерекшелігін есепке алу.
Оқушылардың жеке ... - ... ... ... ... ... әсерлерге жауабы, қабылдауы, т.б. Біреулері өзінің байсалдылығымен ... ... ... ... ... әсер етуі ... сондықтан оқушылардың тәрбиелік дәрежесін дер кезінде анықтап отыру ... ... ... ... ... мен ... сөз бен істің үздіксіздігі негізінде құрылады.
Бала - педагогикалық қамқорлықтың ең жоғары мақсаты. Баланың ішкі мүмкіндіктерінің ашылуы адамдардық сүйіспеншілік ... мен ... ... Баланы тең адам санап, оған еркіндік бергенде ғана ол өз пікірін ашық айта алады, ... ... ... ... ... ... ... сынып оқушыларының өзіндік санасы жаңа қалыптасып келе жатқандықтан, олар негізінен мұғалімнің ықпалында болады. ... ... ... келе ... тәрбиесі бірқалыпты жағдайға ауысып, өзін-өзі тәрбиелеуге қажеттілігі артады.
6. Баланы ұжымда, ұжым арқылы тәрбиелеу - тәрбие жұмысындағы жетекші ... ... Мұны екі ... көзқарас тұрғысынан қарау керек. Бірі - ұжымдық тәрбие қоғамның негізгі қаруы. Бала берік ұйымдасқан, ынтымақты, ... ... таза ... ... ... ... - тәрбиеленушінің педагогтың ықпалымен, көзқарасымен шектеліп қалмауы.
Педагог - тәрбиеші қосарланған ұғымына А.С.Макаренко қарсы ... оны ... ... ... ... ... ұсынған.
Бірлескен іс-әрекетте, орынды ұйымдастырылған ұжымдық жұмыстарда өзара тәуелді, жауапкершілікті қатынастар туындайды, баланың тәжірибе және ұжымдық өмір ... ... ... ... ... процесінде мұғалім, мектеп, отбасы және қоғамдық ұйымдардық күш-қуатын үйлесімді педагогикалық бірізділікке бағыттау.
Тұлға өзін өмірде ... ... ... ... деп ... Бұл ... ... мұғалімдерінің, отбасының және қоғамның педагогикалық күш-жігерінің бірлігі мен қызмет етуін қажет етеді.
Бала тәрбиесінде отбасының рөлі көп жағдайда жаңа әлеуметтік ... ... Ол ... мен ... және ... арасындағы нарықтық еңбек жағдайында қатасады. Отбасындағы тәрбиеге көмек ретінде елімізде демеушілер мен қайырымдылық жасаушылар, әлеуметтік құқық ... ... мен ... қорғау кеңестерінің жұмысы да ұмытылуда.
Тұлғаның сапаларын қалыптастыру бір мезгілде, кешенді түрде жүргізілетіндіктен, педагогикалық ықпал да ... ... ие ... ... өздеріне сын көзбен қарамауы, жауапкершілік сезінбеуі ата-аналары мен мұғалімдерді босқа мазасыздандырып ... ... пен ... ... тәрбиесінің ең маңызды міндеті - оларды қажетті өмір сүру процесіне дайындау.
8.Өзін-өзі тәрбиелеуді көбіне ұнамсыз жайды сезініп, ... ... ... ... - ... ... екіншісі - дөрекіліктен, үшіншілері - тұйықтықтан, ұялшақтықтан арылғысы келеді.
Мақсат қою, күш-жігер жұмсау, өзін-өзі бақылау мен өз ... ... ... ... - ... тәрбиелеудің міндетті элементтері.
Оқушылар өзін-өзі тәрбиелеу бағдарламасын қалай жасауды ... ... ... оларға жиі-жиі көмек көрсетуге тура келеді. Олар өзінің ойлау ерекшелігі мен мінез-құлңына талдау жасауға қиналады. Тәрбиешілер оқушыларға ... ... ... ... ... ... немесе пікіртапастар өткізеді[7].
Өзін-өзі тәрбиелеу әдістері:
:: Жеке міндеттеме - бел гілі мерзім аралығында өзі атқаратын міндеттерді таңдап алып, есеп жүргізу, ... ... ... ... ұқсас өзін-өзі міндеттеу әдісі. Оны бала өз кемшілігін жою үшін ... Үй ... ... ... таза жазуға, оларды байсалдылықпен ойланып істеуге жаттығып, оны әр уақытта қайталап, орындауға күш-жігерін жұмылдырады. ... ... бір ... ... ... көрсеткенде өзін-өзі міндеттеу, өзіне-өзі бұйыру әдісін қолданады.
:: Өзіндік есеп беру - қоғамдық жұмысты атқару, баланың өз іс-қылығына жауаптылығы, ... ... ... Өз ... ... ... - өзінің кейбір қылықтарына сын көзбен қарап, себебін білгісі келуі, оны ... ... ... ... - ... ... үшін ... мінез-құлықтарын дамыту мақсатында күнделік жүргізу.
Өзіне баға беру - мінез-құлықтарының ... жою үшін ... ... ... жасаған өзін-өзі тәрбиелеу ережелері:
:: Өте сабырлылық, тіпті болмағанда, сыртқы сабырлықты ... ... Ойлы ... ... Өзің ... ... ... бір сөз айтпау. Санасыз бос уақыт өткізбеу.
:: Не істесең де ... ... ... істен сақ бол.
:: Қажетті немесе керекті іспен ғана айналыс, ... ... ... ... еш уақытта мақтанба.
:: Әркез ағыңнан жарылма, өз ісің туралы өзіңе ... ... ... Бұл ... ешкімге көрсетуші болма.
Бұл ережелерді байытуға болады. Көп ретте адам өз алдына ислгілі бір биік мақсат өойып, өз бетімен ізденіп, өзін-өзі ... ... ... өзі ... ... ... қанатталған ішкі сезімдері арқылы білімді қажетсініп, нәтижесінде мақсатына жету үшін табандылықпен ізденеді.
Адам баласының тарихында ондай ... ... ... жас ... ... өнер ... армандайды. Аляйда, көпшілік алдындағы алғашқы сөзінде-аң сәтсіздікке ұшырайды. Оның дауысы тым бәсең, сөздері үйқаспай, тілі

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Банктік несиелеудің принциптері мен әдістері96 бет
Бухгалтерлік есепшоттарының жіктелуі мен жоспары10 бет
Киімнің сапасы және экспертиза59 бет
Тәрбие іс – әрекетінің және қарым – қатынастың шешуші ролі17 бет
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін бағалаудың әдістемелік негіздері6 бет
12 жылдық білім беру мақсаты6 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет
«Жетілген тұлға» халық педагогикасының мақсаты20 бет
«Казиндустрия» ЖШС персоналының еңбек потенциалының қалыптастыру, бағалау және оны дамыту мақсатындағы іс-шаралар жүйесін талдау, оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь