Дамыта оқытудың теориялық негііздері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 Дамыта оқытудың теориялық негііздері
1.1 Отандық білім беру жүйесіндегі дамыта оқыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Дамыта оқытудың тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9

2 Дамыта оқытудың практикалық аспектілері
2.1 Дамыта оқыту технологияларын сабақ үрдісінде пайдалану жолдары ... .13
2.2 Дамыта оқыта отырып, оқушылардың құзыреттілігін дамыту ... ... ... ... ..15

3 Жеке тұлғаны қалыптастыруда дамыта оқытудың ролі ... ... ... ... ... ... 20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
        
        Мазмұны
Кіріспе......................................................................................................................3
1 Дамыта оқытудың теориялық негііздері
1.1 Отандық білім беру жүйесіндегі дамыта оқыту..........................................5
1.2 Дамыта оқытудың ... ... ... практикалық аспектілері
2.1 Дамыта оқыту технологияларын сабақ үрдісінде ... ... ... ... ... ... ... дамыту..................15
3 Жеке тұлғаны қалыптастыруда дамыта оқытудың ролі........................20
Қорытынды..........................................................................................................24
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі....................................................................25
Кіріспе
Қазіргі қоғам талабына сай баланың ой-өрісін дамыту, біліктері мен ... ... оны өз ... жаңа ... байланысты қолдана алу, ой дербестігін кеңейту, ... ... сай ... ... ... бірден-бір жолы -12 жылдық білім беру жүйесіне көшу екендігін әлемдегі ... ... ... ... ... да тәуелсіз Қазақстанда да 12-жылдық білім беру жүйесіне көшу үшін талпыныстар жасалып ... беру ... ... мақсаты - қазіргі қоғамдағы түбегейлі өзгерістерге сәйкес, ХХІ ғасыр мектебін жаңарта ... ... ... мен ... ... ... тұрғыда қолдана алатын, жан-жақты дамыған жеке ... ... ... ... ... ... ... туындап, болашақ мамандардың даярлығын жетілдіруді көздейді. Олай болса, педагогтардың алдында тұрған бірден - бір мақсат - ... ... ... түрлі өмірлік жағдайда қолдана білетін, жалпы адамзаттық және ... ... ... ... ... көзқарасы бар, азамат болып жетілуіне көмектесу.
Қазіргі мектепке шығармашылық ізденіс қабілеті дамыған, жаңа педагогикалық технологияларды жете меңгерген ... ... ... ... ... ... жаңа ... формациядағы мектеп пен мұғалімдер алдында тұрған негізгі мәселелер , , деген сұрақтарға жауап табатындай, білім ... ... ... отыр. Сонымен қатар оқушының шектеусіз қабілетін дамыта алатындай ... ... ... ... ... ... бола білуі шарт. Бұдан мұғалімнің мамандық шеберлігі анықталады.[1]
Қазіргі кезеңде Республикамызда білім берудің жаңа жүйесі жасалып, қазақстандық ... беру ... ... ... беру ... ... бағыт алуда. Қазақстан Республикасының Заңының 18-бабының 8-тармағында: , - атап көрсетілген [2]
Міне, осы ... ... жаңа ... ... ... ... ... адамгершілік - рухани азаматтық және басқа да көптеген адами келбетінің қалыптасуына әсерін тигізеді, өзін-өзі дамытады, оқу-тәрбие үлгісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі. ... ... - деп ... ... ұғымы соңғы кездері педагогикалық әдебиеттердегі ең көп қолданылатын ұғымдардың біріне айналды. ұғымы грек тілінен енген екі сөзден ... ... ... ... оқу, ... ... мағыналарды білдіреді. Сондықтан, терминін қазақ тіліне немесе деп аударуға болады.[4]
Еліміздегі әлеуметтік- экономикалық өзгерістер мен ... ... ... ... даму ... ... ... қалыптасқан жүйесін, әдістері мен технологиясын қайта қарауды талап етуде. Осыған орай, оқытудың әр түрлі технологиялары жасалынып, білім беру мекемелерінің тәжірибелеріне ... ... ... ... мектептердің іс-тәжірибелеріне дамыта оқыту жүйесі кеңінен енгізілуде. Жүйенің басты мақсаттарының бірі - ... ... ... ... оның ... ... өз ... ізденуге, шешім қабылдауға дағдыландыру, жекелік қасиеттерін ескеру, басшылыққа алу, әрі ... ... ... бағыттау.
Жалпы , терминдеріне баланың белгілі мөлшерден шығып, саналы іс - ... ... ... деп ... беріледі.[5]
Дамыта оқыту технологиясын көрнекті ғалымдар Л.С Выготский, М.Я.Лернер, Л.В.Занков, ... ... ... ... дәлелдеген. В.В.Давыдов - дейді.[6]
Дамыта оқыту технологиясын қолдану - болашақ маманның ізденушілік - зерттеушілік және білім ... ... ... ... ... ... мен қызығушылығын молайтады.
Зерттеу мәселесі: дамыта оқытудың теориялық ... ... ... ... ... ... анықтау.
Зерттеу нысаны: : дамыта оқыту үрдісі.
Зерттеу мақсатына ... ... ... ... Дамыта оқытудың теориялық негііздерін қарастыру;
- Дамыта оқытудың практикалық аспектілерін зерттеу;
- Жеке тұлғаны қалыптастыруда ... ... ... ... ... ... бойынша психологиялық, педагогикалық әдебиеттерге теориялық талдау жасау, оқулықтарға, бағдарламаларға, оқу әдістемелік құралдарға ... ... ... құрылымы: кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және ғылыми ... ... ...
1 ... ... ... негііздері
1.1 Отандық білім беру жүйесіндегі дамыта оқыту
Ағымдағы жүзжылдықтың 30-шы жылдары Л.С. ... ... ... ... ... қағидаларының бірін тұжырымдады: . Егер осы ереженің ... ... ... даму мен ... ... тіркеп отырса, онда екіншісі - оқытудың осындай рөлін қамтамасыз етуші психологиялық механизмдердің қандай екендігі ... ... ... ... Бұл ... Л.С. ... бала дамуының атап өтті. Л.С. Выготскийдің, Д.Б. Элькониннің, В.В. Давыдовтың өздерінің зерттеулері баланың өмірге ... ... ... ... бейнелейтін дамыта оқытудың отандық тұжырымдамасы әзірлемесінің психологиялық негіздерін салды: табиғат әлеміне, жалпы адамзаттық мәдениетке, маңызды басқа әлемдерге ену, сонымен ... ... ... сана ... дамыту.
Қазіргі уақытта дамыта оқытудың В.В. Давыдов пен Л.В. Занков ұсынған негізгі екі түрі жүйелі түрде зерттелген. Егер біріншісі Л.С. ... Д.Б. ... А.Н. ... ... негізделсе, екіншісі Л.В. Занков шығармашылығымен тұстас барлық психология-лық және ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Соның өзінде Л.В. Занков бұл тәжірибеге өзінің эксперименталдық жүйесін әзірлемес ... және оны ... соң да ... ... ... ... Ол педгогика мен психологияның жетістіктеріне сүйену мүмкіндіктері алдыңғы кезеңмен ... ... ... жоқ деп ... ... ... ... қарқынды дамыту міндетін қоя отырып, оның көзқарасы бойынша, оқу материалының заңсыз жеңілдетілуінің, оның қисынсыз баяу ... және ... ... сын ... ... Және де сол ... оқу ... өзін де Л.В. Занков сипаттайды. Л.В. Занков бойынша, дамыта оқыту ең алдымен, осы оқытудағы жетіспеушіліктерді жоюға бағытталған. Л.В. ... ... ... ... ... ... келесі принциптер орын алады:
* қиындықтың жоғары деңгейінде оқыту. Оны жүзеге асыру қиындық өлшемін сақтау, тосқауылдарды жою, оқылатын құбылыстардың ... ... мен ... түсінуді ұйғарады (бұл принциптің мазмұны оқытудағы проблемалықпен байланыса алады);
* теоретикалық білімдердің жетекші рөлі принципі, оған ... ... ... оқу ... ... ... пен ... арасындағы байланыс дағдылар қалыптастыру маңыздылығынан кем емес (бұл принциптің мазмұны әрекеттің жалпы ... ... ... ... ...
* мектеп оқушыларының өзінің оқуын өзіндік сана ... ... Ол ... өзін оқу ... ... ... (бұл принциптің мазмұны тұлғалық рефлексияны дамыту, өзін-өзі реттеумен байланыса алады);
* барлық оқушылардың дамуы бойынша жұмыс принципі. Оған ... жеке ... ... тиіс, бірақ оқыту барлығын дамытуы тиіс, себебі (бұл принциптің мазмұны білім беру процесін ... ... ... ... ... ... ... болып: мектеп оқушыларының жоғары жалпы дамуына бағытталуы (бұл жүйенің басты сипаттамасы); оқытудың жүргізілуінің жоғары деңгейдегі қиындылығы; оқу материалын өтудің тез ... ... ... үлес ... күрт ... Оқытуды берілген жүйесі ойлауды, оқушының эмоциялық саласын дамытады, оқығанының негізгі мазмұны мен жалпы мағынасын анықтауға және ... ... ... Аргинская, Н.Я. Дмитриева, З.И. Романовскаяның және т.б. деген еңбектерінде (1991) Л.В. Занковтың ... ... ... ... ... ... ... Онда оқытудың басында, мысалы, бастауыш сыныптарда оқып үйретуде, болуы тиіс. Сомдалатын образдың тұтастығы, оны ... ... ... ... ... ... пәндерін ары қарай тереңдету және саралаудың негізі және бастапқы нүктесі.
В.В. Давыдовтың дамыта оқыту жүйесі оқытудың ... ... ең ... оқушының танымдық әрекеті, танымның бағыты бойынша қарама-қарсы қойылған. ... ... көп ... ... ... жалғыздан - ортаққа, абстрактіліге, тұтасқа бағытталған; жағдайдан, фактіден - жүйеге; ... - ... ... мәлім. Осындай оқытудың барысында дамитын баланың ойлауы В.В. Давыдов бойыша, эмпирикалық деп ... Л.С. ... мен Д.Б. ... ... жалпы теоретикалық контексінде В.В. Давыдов оқытудың жаңа жүйесінің ... ... ... жекеге, абстрактіліден нақтыға, жүйеліден жалғызға бағытталған теоретикалық әзірлемелеу мүмкіндігі туралы мәселе көтерді. Осындай оқытудың процесінде дамитын ... ... В.В. ... ... ал ... ... өзін - дамытушы деп атады. Бұл жерде В.В. Давыдов ой-еңбегінің дамуында оқытудың жетекші маңыздылығы ең алдымен, меңгерілетін білімдердің мазмұны ... ... ... Л.С. ... мен Д.Б. ... ... ережелеріне сүйенеді, одан оқытуды ұйымдастырудағы әдістер (немесе тәсілдер) туады.
В.В. Давыдов эмпирикалық және теоретикалық білімнің алты ... ... ... (бұл ... ... , , үшін ... 1
В.В. Давыдовтың эмпирикалық және теоретикалық білімнге берген алты негізгі айырмашылықтары
Эмпирикалық білім
Теоретикалық ... ... ... олар ... ұғымдарды салыстыру барысында пайда болады; нәтижесінде оларда ортақ қасиеттер бөлінеді.
1. Білім тұтас жүйенің ... ... ... қарым-қатынас-тардың рөлі мен міндеттерін талдау барысында пайда болады, қарым-қатынастар генетикалық тұрғыдан жүйенің барлық көріністерінің бастапқы негізі болып табылады
2. Салыстыру ... ... ... бір ... ... ... ... бөлінеді (олардың ішкі байланысын ашпай ортақ қасиеттерінің негізінде).
2.Талдау барысында генетикалық бастапқы қатынас, жалпыға ... ... ... ... мәні ашылады.
3. Байқауға негізделген білім, затты елестетуде оның сыртқы қасиеттерін бейнелейді.
3.Заттарды ойша қайта құру ретінде ... ... ... ... ... ... ішкі қаты-насы мен байланыстарын бейнелей-ді.
4. Ортақ қасиет формалды түрде ерекше және жеке ... ... ...
4. Іс ... өмір сүретін біртұтас жүйе мен оның әртүрлі нышандарының байланысы жалпыға ортақ пен жеке ... ... ... ...
5. ... ... пәндердің берілген класына кіретін мысалдар мен иллюстрациялар таңдаудан тұрады.
5. ... ... ... жалпыға ортақ негіздемелерінің ерекше және бірегей нышандарын бөліп шығару және түсіндіруден тұрады.
6. Білімді зердеге түю ... ... ... ...
6. ... ақыл-ой әрекетінің құралдарында, содан соң символ-таңбалық құралдар арқылы көрінеді.
В.В. Давыдов мазмұнды абстрагирлеу және ... ... ... теоретикалық білімін сипаттамасын келтіреді. Ол дамыта оқытудың негізін құрайды. Генетикалық бастапқы негіздеме және ой-еңбек әрекетінің жалпыланған тәсілін анықтау және ... ... үшін ... қасиеттердің байланысын белгілеу үшін салыстыру және қайта ... ғана емес ... ... ... (сәйкес синтездің де) маңыздылығы аталып өтеді. Теоретикалық білімнің тағы бір маңызды айырмашылығы - оның қалаптасуы ... ... жүйе ... ... ортақ пен жекенің байланыстары орнатылады, оның мәнін түсіну, ол белсенді ойлау әрекетін ұйғарады (тек қана түсінік емес). Және үшінші, оны да ... атап өту ... - ... білімнің өмір сүру түрі. В.В. Давыдовтың теориясында бұл ең ... ... ... әдістері, әрекеттің жалпыланған тәсілдері.
Теоретикалық білімнің және оқытудың негізгі бағытын осылайша түсіну, яғни ... ... - ... ... ... басқа, психологиялық тұрғыдан түсіндіруіне негізделеді. Мысалы, В.В. Давыдов саналықтың, көрнекіліктің, сабақтастықтың, ұғынымдылық, ғылымилықтың жалпы дидактикалық ... ... ... ... ... психологиялық-педагогикалық табиғаты бар екені жөнінде айтады.
Біріншіден, сабақтастық ... ... ... сапалық айырмашылықтары принципіне өзгертіледі, олардың әрбіреуі психикалық дамудың әртүрлі сатыларымен байланысты. Екіншіден, ұғынымдылық принципі дамыта оқыту принципіне өзгертіледі, ол жаңа ... ... . ... ... ... әрекет принципі ретінде жаңа мазмұны бар. Оқушылар бұл ... ... ... түрде алмайды, олардың әрекет құралы ретінде өту шарттарын анықтай отырып қана ... Бұл ... ... (В.В. ... В.В. ... ... қайта құрушы - қайта өндіруші әрекеті ретінде оқытудың жаңа моделін қалыптастыру үшін негіз рөлін атқарды. ... ... ... В.В. ... ... принципі ретінде қарайды. Бұл принципті жүзеге асыра келе, оқушы оның затын ... оны ... ... ... тиіс. Бұл оқытудың қайта құрушы - ... ... ... маңызды сипаттамасы, бұнда процесс пен нәтиженің модельдік, таңбалық-символикалық көрінісі маңызды орын алады.
Оқу пәндерінің ... ... ... оқу ... ... ... оның ... мен ерекшеліктеріне сәйкес зерттелінуі тиіс. В.В. Давыдов тек қана оқу пәндерінің мазмұнын ғана ... оқу ... осы ... игеру барысында оқушыда қалыптасуға тиіс біліктерді де тұжырымдайды:
* >.
Мектепте білім беру практикасына енгізілген Д.Б. Эльконин мен В.В. ... ... ... ... ... Л.И. Айдарова, А.К. Маркова, В.В. Рубцов, А.З. Зак, В.В. Репкин. М.М. Разумовский, Г.Г. Граниктің және т.б. ... ... ... ... ... идеясының өзі Д.Н. Богоявленский, С.Ф. Жуйков, М.Ф. Косилова, И.Я. Каплунович, Б.Е. Хаевтің оқытудың эксперименталдық жүйелерінде ... 231 ... ... ... Т.В. Некрасова, Г.Н. Кудина, Р.Г. Мильруд және т.б. жұмыс тәжірибелерінде қысқаша көрініс тапты. Л.В. ... ... ... ... Д.Б. Эльконин мен В.В. Давыдовтың дамыта оқытуының ... ... ... ... ... ... оқытуды мұғалімнің оқыту практикасына кеңінен енгізудің мүмкіндіктері мен ... ие бола ... шын ... ... психикалық дамуын басқаратынын көрсетеді.
Адамның әлеуметтік ортада, арнайы білім беру мекемелерінде жеке тәжірибесін жинақтауы - бұл ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі, бұл жерде дамыту - оқытудың түпкі мақсаты, ал оның өзі (тәрбие берумен ... - ... ... мен ... ... оның өзінің деңгейлері, сызықтары мен бағыттары бар. Дамыта оқыту Л.С. Выготский бойынша, алдын алушы дамудың принциптерін табысты жүзеге асыру ... ...
1.2 ... ... тиімділігі
Оқу - адамның психикалық ... ... ... Кез ... ... ... бір мөлшерде адамды дамытады.
ұғымы сөздікте -деп ...
... ... ... ... ... өмірге келіп, ескінің жоғалуы деген мағынаны береді. Барлық ... ... ... бала психикасы да үнемі диалектикалық жолмен дамып, өзгеріп, бір деңгейден екінші деңгейге өтіп отырады.
Оқыту мен дамыту арасында тығыз байланыс бар ... ... ... ... ... ... берді деп айтуға болады. Бұл мәселені түбегейлі зерттеп, бала дамуындағы оқытудың рөлін, алар ... ... ... ... Л.С. ... ... дамуды оқытумен тең, керісінше оқу мен даму екі бөлек процесс деген ... ... ... ... Ең алғаш рет бала дамуының төмендегідей екі аймағы болатындығы жайлы теория ұсынды.
1.Бала дамуының жақын аймағы - ... тек ... ... арқылы атқара алатын істері.
2.Бала дамуының қол жеткен аймағы - баланың үлкендердің ... ... ... ...
Баланың дамуы бірінші аймақты меңгеру арқылы жүзеге асады. Дамудың қол жеткен аймағы ... ... ... ... ... оны игерген кезде дамуға өріс ашылады.
И.Я.Лернер деген ұғымды ... ... ... отырып, адамның әртүрлі қиындықтардағы мәселелерді шеше білуге дайындығы деп түсіндіреді. Мұндай анықтама интеллектуалдық іс-әрекетті жоғары орынға шығарады. ... ... ... ... оны ... ... ... қызметі де соншалықты кең, аумақты, демек даму ... де ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері дамуды іске асырады деп есептейді. Олар байқампаздық, өз ойын еркін ... ... ... іс-әрекеттер атқара білу. (14.67.)
В.В.Давыдов ақыл-ойдың дамуының көрсеткіші ретінде ... ... алу ... ... ... алғанда барлық авторлардың даму туралы ойлары оқыту барысында баланың психикасының жаңа сапалық деңгейге көтерілуі дегенге ... ... және оның ... ... ретінде әрекет алынады.
Мектеп оқушыларының танымдық қызығушылығын дамытудың негізгі факторы олардың білімі мен дағдыларының ... ғана ... ... ... ... ... ... қызметтерін, ақыл-ой жұмысының тәсілдерін қалыптастыруға мүмкіндік беретін оқу процесін жолға қою керектігі саналады. Оқушының шығармашылық қабілеті де оның ойлау мен ... ... ... ғана дамиды. Ойлауға үйрететін сабақтарды дамыта оқыту сабақтары деп білеміз.
Дамыта ... ... ... ... ... меңгеруге жағдай жасау деп қарастыру керек. Дамыта оқыту сабақтағы ерекше ахуал, мұғалім мен оқушы арасындағы ерекше қарым-қатынас. Мұғалім бұл ... ... ... ... ... ... емес, танымдық іс-әрекетті ұйымдастыратын ұжымдық істердің ұйытқысы. Тек осындай оқыту ғана баланың интеллектісінің көзін ашып, шығармашылығын дамытады.
деген термин психология ... ... ... ... ... ... ... ойлаудың әртүрлі деңгейін, типтерін ( Л.В.Выготский, А.Н.Леонтьев, С.Л.Рубинштейн) және басқа да психиканың функциясын зерттеген ... ... ... Н.А.Менчинская) және т.б.іс-әрекет теориясының психологиясын жасаған (А.Н.Леонтьев, П.Я.Гальперин) еңбектерінде ... ... ... ... ... проблемасына арналған екі іргелі эксперимент жасалып, оның бірін Д.Б.Эльконин, ... ал ... ... ... ... ... дамыта оқыту психология мен педагогика ғылымдарының келелі ... ... ... ... > ... ... ... баланың психикасында жаңа құрылымдар пайда болуы, яғни жаңа сапалық өзгерістер болуы тиіс деп есептейді. Жүйенің басты мақсаттарының бірі - ... ... ... ... ... оның ... қалыптастыру, өз бетінше ізденуге, шешім қабылдауға дағдыландыру, жекелік қасиеттерін ескеру, басшылыққа алу, әрі қарай ұшқырлау, ... ... ... ... - ... оқытуға соңғы уақыттарға дейін балама жүйе деп қарастырылды. Оның нәтижесінде әр оқушы өзін-өзі өзгертуші субъект дәрежесіне көтерілуі ... ... ... ... ... ... жасау үлкен нәтиже берді.
Дәстүрлі оқыту әдістемесі негізінде метафизикалық (сандық, мазмұндық) әдіснама, ал дамыта оқыту ... ... ... ... ... мәнділік) әдіснамасы жатыр деп айтуға болады. Дәстүрлі оқыту балада білім, білік, дағды ... ... ... сана бар деп ... сол ... ... ... құю керек деген көзқарасқа, ал дамыта оқыту бала бойындағы табиғи қабілеттерді, ойлауды, жаңа белестерге көтеруді мақсат тұтатын принциптерге ... ... ... ... есте ... ал ... оқыту дербес жұмыс істеуге, алған білімді пайдалана білуге үйретеді.
Дамыта оқытуда баланың ізденушілік - ... ... ... ... ... ... Ол үшін бала өзінің бұған дейінгі білетін амалдарының, тәсілдерінің жаңа мәселені шешуге жеткіліксіз екенін сезетіндей жағдайға ... ... ... ... оның ... ... ... ынта-ықыласы артады, білім алуға әрекеттенеді. Сабақ мұндай жағдайда төмендегідей 3 құрамдас бөліктерден тұратын болады.
1. Оқу ... ...
2. Оны ... ... ... қарастыру.
3. Шешімнің дұрыстығын дәлелдеу. ... - ... ... ... ... - ... жасаған жүйесінің негізгі компоненттері.
Оқушы алдына оқу ... ... ... ... үлгі берілмейді. Мақсатты шешу іштей талқылау, сосын жинақтау арқылы жүзеге асады. Мұғалім сабақ ... ... ... адам ... ... ... кезде әркім оның дұрыстығын өзінше дәлелдей білуге үйретіледі. Әр оқушыға өз ойын, пікірін айтуға мүмкііндік беріледі, ... ... ... жауаптар барлық жағдайда дұрыс бола бермес. Дегенмен әр бала ... ... ... ... дәлелдеуге талпыныс жасайды, жеке тәжірибесін қорытындылауға үйренеді.
Мұндай көзқарасты ұлы Абай да ... ... ... жөн. ... ... ... ... отырып, Абай ақыл мен сана еңбек барысында қалыптасатындығын айтады. Ол адамның ішкі сезімді қуаттарын біртұтас етіп алады. Оның он жетінші ... ... ... жүректің сөз таластыруында тек бірлесіп ынтымақтасқан жағдайда ғана күш алатын үш түрлі жан құбылысын әдеби-публицистикалық тұрғыдан көрсеткенін байқаймыз.(18.38.) ... бұл ... ... психологиямыз бен философиямызда да ежелден көтеріліп келе жатқандығын көруге болады.
Дамыта оқыту жүйесінде оқушылардың ойларын жетілдірудің маңызы зор. ... - ... ... ... даяр ... берілмейді, оған оқушы өз оқу әрекеті арқылы қол жеткізеді. ... ... ... ... жаңа ... ... не ... ортаға салып, мәселені өз беттерінше шешуге талпынады. Сөйтіп олар осы мәселе туралы өз білімдерінің жеткіліксіз, таяз екенін сезіну арқылы сабаққа ... ... ... ішкі ... ... ...
Екіншіден - дамыта оқытуда оқушы жоғары қиындықтағы мәселелерді шеше отырып өзінің санасының саңылауларын ашады. Әр оқушының өзінің ... ... ... қол ... алады. "Жақсы оқушы", "Жаман оқушы" ұғымының болмауы, балаларды ... ... ... ... арттырады.
Үшіншіден - оқушының жеке басын дамытатын басты құрал - ол өзінің ... Сол ... ... ... ... әдістері оқушыны белсенді жұмыс жағдайына қоя отырып, мәселелерді, қайшылықтарды шешу мақсатын қояды.
Төртіншіден - ... ... ... ... болуы оқушы мен мұғалімнің арасындағы жаңаша қарым-қатынасы арқасында ғана өз жемісін береді. Сол себепті дәстүрлі жүйедегі әміршілдік стиль бұл ... ... ... - ... "мұғалімнің тасасындағы" объект емес.
2 Дамыта оқытудың практикалық аспектілері
2.1 Дамыта оқыту ... ... ... ... жолдары
Оқушыға белгілі бір көлемдегі білім білік дағдыларды ... ... ... қоршаған орта туралы түсініктерін кеңейте отырып,оларды шығармашылық бағытта жан-жақты дамыту - ... ... ... Жаңа буын ақулықтарын оқытудағы қазіргі технологиясын қолдану дегеніміз келешек ұрпақты ... ... және ... болуына жағдай жасау. Осыған байланысты оқыту мазмұнын, түрін, әдісін дұрыс таңдай білу қажеттілігі туады. Баланың бойындағы қабілетін ашу, одан әрі ... ... ... ... ... ... бойынша материал сипаттамалы түрде емес, шынайы проблема негізінде берілуі тиіс.
Дамыта оқытуда мұғалімнің басты міндеті оқу материал мазмұнын оқушыға ... ... ... ... ... ... ... оның пікірін тыңдау. Әр оқушыда "Менің ойымша, мен онымен келісер едім, егер ...." Деген ... әрі өз ... бар ... ... ... ... туғызу.
Осы өқытудың жаңаша әдіс-тәсілдерін қолдану арқылы баланың кішкентай кезінен ... ... көз ... ... жол ... ой ... сөз қорын молайтып, шығармашылық қабілетін дамытуға мүмкіндік береді.
Дамыта ... ... ... әр ... ... ... әдістерін, түрлерін таңдап, пайдалануға үнемі нысана, тірек болып отырады. Мысалы:пәндерді дамыта отырып, оқытудың түпкі мақсатының бірі оқушыларды әр ... ... ... одан қорытынды шығару, ұқсас белгілері бойынша топтау, белгілі әрекет тәсілдерді таныс емес ... ... т.б оқу ... ... ... ғылыми-практикалық әдістерімен тәсілдерін анық көруге болады.
Дамыта оқыту әдістемесіндегі ең басты нәрсе оқушыларды шығармашылық әрекет ... ... ... өзі ... ... және ... ... елекшк мән берілетінін көрсетеді. Бұл әдістер мұғалімнің "дәстүрлі емес тапсырма түрлерін ізденудің объектісі "ретінде қоюы, "жекеліктен жалпыны тауып шығару", "әрекеттің ... ... ... тағы ... ... ... шығармашылық ізденіске жетектейтін іс-әрекетке қосатын , оқушының "өз көз қарасының авторы", "іс-әрекет біліктері мен ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асады.
Ойын, рөлдік, имитациялық ("сақна", "дөңгелек үстел" , "саяхат", "конференция", тағы басқалары) ... оқу ... ... ... емес ... деп ... ... сабақтар оқушыларды ұжымдық еңбекке тәрбиелеп, олардың өз жасына лайық жеңіл әлеуметтенуін қамтамасыз етеді. ... ... ... ... тағы бір ... мақсаты. Жаңа буын оқулықтарын оқытудағы қазіргі технологияны ... ... ... ... ... ... алуына, шығармашыл болуына жол ашады.
Оқушыға белгілі бір көлемдегі білім, білік-дағдыларды меңгертумен бірге ... ... ... түсініктерін кеңейте отырып, оларды шығармашылық бағытта жан-жақты дамыту - ... ... ... ... өз ... ... міндетіміз," бастауыш сыныпта" оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту.
Бұл мәселені алудағы басты ... ... ... ... ... ... ... кішкентай кезінен дүниеге өзіндік көзқарастарының қалыптасуына жол ашу.
Шығармашылыққа баулудың өзіндік іс-әрекетін ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... сөз ... арқылы мәтін құрау, сөз тіркестерінен мазмұндама жазу, мәтінді үшінші жақта айту, қиялдау арқылы суретін салғызу, ... ... ... ... сөз ... ... шешу, арнаулы бір тақырыпқа пікірталас тудыру, суретті кітапшалар жасау, әңгіменің мазмұнына, мағанасына қарай кері әңгіме ... ... ... ... ... бөлу, ат қойғызу ауыз әдебиетінің түрлерін сабақтарда кеңінен пайдалану тағы басқалары.
Осындай жұмыстарды үнемі жүргізу шығармашылыққа баулуға, шәкірт бойындағы ... ... ... тілін байыту, қиялын ұштау мен өз бетінше ізденуге зор әсерін ... ... ... дамыта оқыту мәселесін көздей отырып, оқушыларды өздігінен жұмыс істеуге көбірек көңіл бөліп отырамыз.
Шығармашылық әрекетте ... ... ... ... ... болады. Сондықтан оқу әрекеті баланың жалпы қабілетін дамытса, шығармашылық ... ... ... шешу барысында нәтижеге жеткізетін қабілеттерін дамытады.
Баланың бойындағы ... ашу ... ... ... ... арқылы баланың бойына еркіндік, еңбек сүйгіштік, белсенділік, өз пікірін ортаға сала білу сияқты оқыта отырып жалпы дамытытуды ... ... ... жүзеге асырғанда жан-жақты даму үшін негіз жасалады. Оқушыларға өз ... ... ... ... ... ... берілетін материалдарды проблемалық мәселе ретінде ұсынылады.
Баланың жасырын, тіпті тым тереңде жатқан қабілеттерінің көрінуіне мүмкіндік жасау үшін оны оқытып, ... ... ... және оны тек ... ... ... ересектердің басшылық етуімен жүзеге асыруға болады.
Педагогика ғылымы еш нәрсеге бейімі жоқ, қабілеті жоқ адам ... деп ... Сол ... де ... ... ... ... дамытуға тек мектеп ғана мақсатты түрде ықпал ете алады. Мұнда ескеретін бір мәселе - бұл оұушыға ... ... ... немесе тірек сызба беру. Себебі, кез-келген оқушы бірден шығарма жазуға ... ... ... ... ... ... мақсатында оқушыға алдын-ала осы бағытта ізденуге жағдай жасай отырып, шығарманы іште, яғни сыныпта жаздырту. ... ... бір ... мәселе - бұл оқушы еңбегін бағалау. ... ... ең ... ... ... айтайын деген ойын бағалай білу тиіс. Себебі, бұл жастағы балалар көптеген грамматикалық қателер жіберетіні белгілі. Сол ... де ... ... ... ... жеке дара жұмыс ұйымдастыру өте тиімді және бұл арада мұгалімнің оқушымен қарым-қатынасы, тіл табысуы да ... рөл ... ... ... ... сын ... оған ... кеңесші бола отырып, жіберген қателіктерін сыпайы да саналы түрде жеткізе білу кез-келген мұғалімнен үлкен ... ... ... ... ойын ... оны ... тапқырлыққа баулитын жұмыстың тағы бір түрі - бұл ... ... ... ... Бұл ... ... ... сияқты бала үшін қиындау тәсілдерді қолдануды талап етеді. ... да ... ... ... ... ... қажет болатыны сөзсіз. Алайда мұғалім оқушыны шығармашылық бағытта өз бетімен жұмыстануға тек бағыт беруші ... ... ... керек. Сол себепті де шамадан тыс қамқорлық пен көмектің пайдасымен зияны бар екенін ... ... ... жұмыс түрлеріне бөлек сағат бөлінбейтіні сөзсіз. Сондықтан бұл жұмыс тұрлерін күнделікті сабақ кезінде сабақ тақырыбына сәйкес немесе сергіту ... ... тыс ... ... пайдаланған мұғалімге беретін нәтижесі мол. Сол себепті де шығармашылықпен іздене білген мұғалім ... ... ... ... ... дүние танымы кең, білім-білік дағдысы жоғары, шығармашылық бағытта өз бетімен ... ... ... жас ... ... ... Ал ... өзі жоғары сыныптарда оқушының кез-келген пәнді жете меңгеріп, мектепті үздік ... жол ... ... ... ... ... ... дамыту
Қазіргі таңда оқыту үрдісіне қойылатын талаптардың өзгеруіне байланысты оқыту технологиялары негізінен ... Оқу ... ... технологиялары дегеніміз қойылған мақсаттарға және күтілетін нәтижеге тиімді жету жолдарын қамтамасыз ... оқу ... ... ... мазмұнын меңгертудің жүйеленеген формалары, әдіс - тәсілдері.
Бастауыш білім беру деңгейінде қолданылатын оқыту технологиялары төмендегі негізгі ... ... ... ...
- Оқу ... ... ... өздерін еркін сезінуіне жағдай туғызу.
- Оқушылардың оқуға деген қызығушылығын дамыту, күтілетін нәтижелерге жетуге талаптандыру.
- Жеке басдамытуға бағытталған әдіс - ... ... Өз ... жұмыс істеп, шешім қабылдауға мүмкіндіктер туғызу.
Аталған талаптардың бәріне жауап бере алатын технология ретінде ... ... ... таңдадым. Жалпы , терминдеріне баланың белгілімөлшерден шығып, саналы іс - әрекет сатыға ауысуы деп ... ... ... ... ... ... ... Л:С Вготский, М.Я. Лернер, Л.В. Занков, В.В. Давыдов, Д.Б Эльконин толық зерттеп, дәлелдеген.
В.В. ... - ... ... ... ... ... - ... әрекетін ұйымдастыру басты назарда ұсталады. Ол үшін бала өзінің осы кезге дейінгі білетін тәсілдерінің жаңа мәселені ... ... ... ... ... ... оның ... алуға деген ынтасы артып, білім алуда әрекет жасайды. Дамыта оқыту жүйесіндегі ... ... Оқу ... қою ... ... ... түсінікті нақтылау сабағы
* нақтылау сабағы
* бағалау сабағы
* Оқу ... ... ... Оны ... жолын бірге қарастыру.
* Шешімнің дұрыстығын дәлелдеу.
Бұл үшеуі - дамыта ... Д.Б. ... В.В. ... ... ... ... компоненттері. Оқушы алдына оқу мақсаттарын қоюда ... ... үлгі ... ... шешу іштей талқылау, сосын жинақтау арқылы жүзеге асады. Мұғалім сабақ үрдісін ұйымдастырушы, бағыттаушы рөлінде ғана болады. Шешім табылған ... ... оның ... ... ... үйретіліп,әр оқушыға өз ойын ,өз пікірін айтуға мүмкіндік беріледі.
Дамыта ... ... ... ... - ... әдісі алмастырады. Бұл әдіс тұлға дамуы - ... ...
* ... ... заңдылықтарын ескереді, жеке бастың өзіндік деңгейі мен ерекшелігіне сәйкестендіріледі.
* Балаға іс - ... ... ... ... ... ... қоршаған ортамен өзара қатынасқа түсетін дербес субъект рөлі беріледі.
* Тұлғаның барлық ... ... ... ...
* ... ... даму ... жүзеге асады.
Аталған сабақ түрлері оқушылардың құзыреттіліктерін қалыптастыруға өз ... ... ... ... сай 12 жылдық орта білім беру мазмұны Стандартпен анықталатын келесідей түйінді құзыреттіліктер ретіндегі ... беру ... ... ... ... қол ... бағытталған:
* проблемалардың шешімін табу
* ақпараттық
* коммуникативтік құзыреттіліктер
Құзыреттілік - ... іс ... ... ... меңгеруінен көрінетін білім нәтижесі деп Қазақстан республикасы Жалпыға міндетті мемлекеттік стандарттың жобасында анықтама ... ... ... ... ... ... ... оқыту технологиясын оқушының түйінді құзыреттіліктерін қалыптастыруға бағыттай жұмыс істеу талап етіліп отыр.
Кесте 2
Оқушы құзыреттіліктерін ... беру ... ... ... ... проблеманы анықтауға, шешім қабылдауға
- Өз әрекетіне мақсат ... өзін - өзі ... өз ... ... ... ... ... сәйкес әдістерін таңдауға
- сыни тұрғыдан ұсынылған ақпараттар негізінде шешім қабылдауға
- ақпараттардаы өзбетімен табуға, талдауға, іріктеуге, түрлендіруге, тасымалдауға
- ... ... ... өңдеп, қолдануға
- қазақ және басқа тілдердегі ... ... ... қолдануға
- тілдік қатынастық стилдерімен жанрларын қолдануға
- әдептілік нормаларына сәйкес пікір білдіруге
- басқа мәдениет өкілдерімен, түрлі көзқарастағы ... ... ... ... ... ... ... құзыреттіліктерін қалыптастырудағы дамыта оқыту технологиясының қолданыс табуын ... ... ... ... қою ...
І. ... ... тудыру кезеңінде оқушылар өз жетістіктеріне көз жеткізеді, яғни білетіндері сараланады. Осы кезеңде оқушылардың ақпараттық, коммуникативтік құзыреттіліктерін дамыту көрініс ... ... ... шиеленіс кезеңінде оқушылардың ізденіс зерттеу әрекеттерін ұйымдастыруда салыстырады, топтардың жауаптары ... ... ... ... ... ... оқушылар өздері айтады. Бұл кезеңде оқушылар алдарына қойылған проблемаларды анықтап, топтың шешімі арқылы мақсат қояды. Яғни, проблеманы шешу ... ... ... Оқу ... қою ... жеткіліксіз білімдерін өздері меңгереді. Оқулықтан тиісті ақпаратты тауып, қажеттісін сызба арқылы береді.
ІҮ. Оқу міндетін шешу амалдарын ... ... ... топ ... ... ... ... шешімін айтады.
Ү. Қорытынды рефлексия кезеңінде әр топ, әр оқушы өз ... ... ... ... ... аясын айтады. Келесі сабаққа міндет белгілейді.
Осылайша, дамыта ... ... ... ...
- оқушылар сабақтың мақсат, міндетін өздері анықтайды
- ... шешу ... ... ... ... табады
- ақылдасады, кеңеседі
Аталған әрекеттері арқылы әр оқушының проблеманы шешу, ақпараттық, коммуникативтік құзыреттіліктері қалыптасады. Құзыреттілік қалыптастырудың келесі міндеті әр ... ... ... байланыстылығы. Бұл орайда құзыреттіліктерді қалыптастыруға бағдарланған тапсырмалар қолданылады.
Проблеманы шешу ... ... ... ... ... ... , , ... ортақ бір тақырып ойла. Осы оқиғаларды өз үйіңдегі қонақ күту салтымен салыстыр.
- Әрекетті жоспарлау және мақсат қою.
Нан туралы ... ... ... ... ... ... ... құру.
А. Құнанбаевтың өлеңіне сүйеніп, сызбаны толтыр.
Менің бойымдағы ... ... ... ... ... ... ... арналған тапсырмалар:
Ақпараттық ізденісті жоспарлау
Мақалдардың әңгімемен сәйкестендір.
Ақпаратты өңдеу
Әңгімелердің ... ... өз ... ... ... пайдалану.
Біздің жеріміздегі тау-қырат, өзен-көл аттарын жіктеп жаз.
Коммуникативті ... ... ... ... ... ... бойынша өз пікіріңді білдір.
Диалог құру
Өнімді топтық қатынас
Мәтіндердің мазмұнын өз өміріңмен байланыстырып айт.
Дамыта оқыту ... ... ... ... және ... этаптары
І. Әдістемелік іс - әрекет жағдайында мақсат пен міндеттерді меңгеруі
* Сабақтың ...
* Оқу ... ... ... ... ... ... сабақтың моделін жоспарлау
* Сабақтың негізгі мақсаттарын анықтау (аралық ... мен шешу ... ... әр ... ... ... әрекет түрлерін анықтау
* Оқушы әрекетін ұйымдастыру әдіс - тәсілдерін таңдау.
ІІІ. Сабақты жүргізу.
* Әр ... ... іс - ... ұйымдастыру
* Оқушымен жанама қарым - қатынас
* Жұмыс барысын бақылау жұмысы
IV. Рефлекция (Сабақтың қорытынды бағасы)
* Қойылған мақсатқа жету
* Тақырып ... ... ... Оқыту нәтижесіне талдау (жетістіктер мен кемшіліктер)
Дамыта оқытуда мұғалімнің басты міндеті:
Оқу материалдарын ... ... ... ... ... ... бірлесіп, жалпы іс - әрекетті ұйымдастыра отырып, алға қойған міндеттерді түсіндіру, оларды шешудің тәсілдерін, жолдарын іздестіру арқылы өз іс - ... ... ... Оқу ... ... ... ... белсендіәрекеттестік, этикалық, эстетикалық қарым - қатынасқа дайындау, дара тұлғалық адамгершілік нормаларын меңгерту.
* Оқу ... ... ... ... қалыптастыруды дағдыға айналдыру.
* Оқу мен тілдің арасындағы байланыстылыққа аса көңіл бөлу.
* Сөздік қоры мен тілдің арасындағы байланыстылыққа аса ... ... ... ... әсер ... логикалық ойын дамыту.
* Жалпы оқушының жан дүниесін дамыту.
Қорыта келгенде, дамыта оқыту технологиясы оқушы құзыреттілігін дамытуда аса маңызы бар технология.
3 Жеке ... ... ... ... ролі
Адам дүниеге келгенде әлі негізінен биологиялық жан. Нәрестеде әлеуметтік өмір ... әлі ... ... жоқ, онда адам ... тек ... ғана бар. ... деп аталатын бұл мүмкіндіктер басқа адамдармен қарым-қатынастар жасап қоғамдық қатынастар системасына енгізудің нәтижесінде ғана ... ... ... ... да ... ... ... сайып келгенде, барлық қоғамдық қатынастардың жиынтығы болып табылады деген болатын.
Демек, адам адам ... ... ... ... адам ... ... оның физиологиялық және психикалық дамуына сәйкес табиғи нышандардың негізінде жүзеге ... ... ... - ... ... мәдени құндылықтарды меңгеру, мектеп пен отбасында тәрбиелеу, замандастарының ықпалы сияқты факторлар шешуші әсерін тигізеді.
Көпшілік зерттеушілердің пікірінше, адамның қоғамға ... ... ... ... ... болғандықтан, ол бүкіл өмір бойына созылмайды. Ол тек ауытқымалы мінез-құлық нормаларының жиыны тұрақты орнығуы үшін, әлеуметтік ой-пікірлері мен ... ... және т.б. ... ... қалыптасуы үшін қажетті болатын мерзімге ғана, яғни адамның жеке басының адамдық кейпінің ... ... ... ... ... Ол, орта есеппен алғанда, 23-25 жасқа дейінгі мерзім. Ал ересек, яғни ... ... ... бір ... жағдайлардан басқа әлеуметтік жағдайларға ауысуына байланысты жаңа рухани байланыстар мен ауытқымалы мінез-құлық ... ... ... мұны ... ... ... ... нақтырақ болатын сияқты.
Адамның қалыптасу үрдісін әдетте үш кезеңге бөледі:
* бастапқы қалыптасу немесе баланың тұлға ретінде ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы;
* орнықты немесе біржола қалыптасу.
Бірінші кезең, негізінен отбасында және балалар бақшасында тәрбиелену кезеңімен, екінші кезеңі 17-18 жасқа дейінгі орта ... ... ... сәйкес келеді. Ал үшіншісі жасөспірім шақтан ересек шаққа өту кезеңін қамтиды. ... ... ... ... ... әрі ... ... мен бейімделуі басталады. Қазіргі замандағы адамның қалыптасу дәуірі оқу арқылы, білім мен тәрбие алу кезеңіне сәйкес келеді.
Бұл айтылғаннан адамға білім беру және оны ... бір ... екен ... ой ... ... Адамды ғылыми білімдермен қаруландыру қалыптастырудың тек негізі ғана, себебі қалыптастыру ұғымының мазмұны мен көлемі білім беру үрдісінен әлдеқайда кең ... ... ... ... олардың мәдениетіндегі өзгерісті де туғызады. Осы жөнінен алғанда адам мәдениетінің әлемі адамның аса ... ... ... қалыптасуының дамуы мен көрініс табуының, олардың қоғамда іс ... ... ... аясы ... табылады.
Ғылым - адамдардың табиғат, қоғам, ойлау туралы ... ... ... ... әрбір жайт адам қалыптасуының басты, маңызды элементі болып табылады.
Осыған орай қазіргі кезде оқытудың ... ... мен ... оқу ... ... келеді. Соның бірі түрі.
Оқыту - қоғамдық - тарихи тәжірибені бағытты ... ... ... білік, дағдыны қалыптастыруды ұйымдастыру болып табылады.
Оқыту мәселесі тек педагогикада ғана емес сонымен қатар ... ... да ... Оқу ... ... біз дамыту жолдарын тиімді қолдануымыз қажет.
Оқытуда проблемалық оқыту мен дамыта оқытудың маңыздылығы оқу үрдісінде оқушыға ақпаратты меңгеру мен ... даму ... ... ... ой - ... психикалық процестерін жетілдіру маңыздылығы негізінде туындады. Егер тарихқа үңілетін болсақ 1930 жылдан ... ... ... мәселелері айқындалып даму қарқынына ие болған. Әр ... ... ... ... ... оқу ... ... мен жетілдіру негізіне ие болды.
Оқыта отырып дамыту проблемасы Я.А.Каменский еңбектерінен бастау алады. Ол ... ... ... табиғи ерекшеліктерімен санасу керек екенін атап өтеді.
- дейді Л.С.Выгодский.
Жалпы дамыта отырып ... ... ... ... ... ... аса ... тоқтала кетсек. В.В.Давыдовтың жүйесіне сүйенсек, дамыта отырып оқыту танымдылыққа негізеделі. Егерде жалпы оқыту үрдісінде жеке ... ... ... көшу ... болса Давыдовтың жүйесінде керісінше, жалпылықтан жеке даралыққа көшу жүйесі қарастырылады. Оқушы операцияларды орындау ... ... ... бағыттау немесе керсінше орындау қарқынына ие болады.
1960 - 90 ... ... ... ... ... жүргізіліп, дамыта оқытудың тұжырымдамасы жасалды. Бұл тұжырымдаманың негізі өсіп және дамып келе жатқан дара тұлға.
Әрине әр баланың табиғаты әр ... ... есте ... ... зор болса, екіншісінің ойлауы, ал үшіншісінің елестету ... ... ... оқыту жүйесінде оқытудың барлық кешенді мақсаттары мен шешімдері бала дамуына бағытталады.
Дамыта оқыту бағдарламасының жаратылысату пәндерінде де алатын орны ... ... ... ... ... дамыту болғандықтан, әр сабақ аясында баланың жалпы дамуын қамтамасыз етуге арналған іс - әрекеттер жасау ... ... ... ... ... ... ...
* Жоғары қиындықта оқыту принципі. Бұл баланың шамасы келетін ... ... ... ... ... білім деңгейін күрделендіру, сол арқылы оқушыны қиындықты жеңуге үйрету, өз ... ... ... туғызуға әкелу.
* Теориялық білімінің жетекші ролі. Бұл ... бала тек ... ... ғылыми терминдерді білуі, заңдарды жаттауы керек дегенді білдірмейді. Керісінше, олар оқу барысында бақылаулар және жаратылыстану пәндерінде зертханалық жұмыстар арқылы ... ... ... ... ... тақырыптағы заңдылықтарды, терминдерді, байланыстарды сезінуге, қорытындылауға үйрету. Мысалы: химия пәнінде реакциялар арқылы есеп ... ... сол ... шешу үшін де ... ... ... етіп ... қою т.б.
* Оқу процесін түсіну (сезіну). Бұл принцип сапалы оқу принциптеріне қайшы келмейді. Саналы оқу дегеніміз берілетін ... ... ... Ал ... ... ... оқушы өз бойындағы оқулан алған өзгерістерді байқауы: бұған дейін мен мынаны білуші едім, осы ... оқу ... ... жаңа ... ... дегенді сезінуі.
* Сабақ материалын жеделдете өту. Бұл принцип бойынша ... ... ... ... әр ... әр ... ... сағат саны бар, одан асып өту мүмкін болмайды. Бірақ мазмұны, мақсаты біріне - бірі ұқсас тақырыптарды ... ... ... де ... ... - ақ ... материалдар, қызықты есептер дайындап келіп сабақта орындату оқулықтардағы алқылықтарды толтырар еді. Бұдан білім алу сапасы артары сөзсіз.
* Барлық оқушылардың (үш ... ... ... үшін ... ... ... ... жүйенің ерекшелігі балаларды жақсы, нашар оқушыға бөлмеу. Шынында да бұл бала ... ... - ... ... Егер ... дені сау болса, оқу барысында ол қандай да бір дәрежеде дамиды. Тек соған сену керек, шыдамдылық көрсету қажет.
* ... мен ... ... ... ... - ... ... Оқушының коммуникативтілігін, шығармашылықпен жұмыс жасауға итермелеу, іздемпаздықты дамыту негізінде әр сабақта оқушының психологиялық ерекшелігі мен сипатын ескере ... ... ... ... ... ... - қатынас жасай білу мұғалім үшін үлкен мәдениеттің бір саласы.
Дамыта отырып оқыту бағдарламасының осындай ... біле ... сол ... өз ... жаңаша қарап, талап қойғанда, ең бастысы шығармашылықпен ... ... ғана ... ... ... ... өз ұрпағын оқыту мен тәрбиелеудегі ең озық, тиімді әдістерін, тәжірибелерін жалғастырып, тың жолдар іздеу, ... ... озық ... ... ... ... ... бермек.
Қазіргі таңда оқытылатын пәндердің балалардың таңдайтын мамандығына қарай бағытталуына, яғни, мақсатты білім беру ісіне ... ... ... Жеке ... қалыптастыру оқушының өзі арқылы оның іс әрекетін ұйымдастыру арқылы ойлау дағдыларын дамыта отырып ... ... ... дамыта оқыту технологиясын жиі пайдаланудың тиімді жағы оқушының ақыл-ойы мен өзіндік тұжырымы арқылы жаңа ... ... ... ... дағдыларын қалыптастырады. Білімді меңгеру осы жүйенің әр сатысында дами түседі. Әсіресе тіл, табиғат тану эстетикалық циклдағы ... ... ... сол оқытып отырған оқуға өз көзқарасын білдіруге үйрету олардың дүниетанымын кеңейтіп, ой - өрісін байытады.
Көрнекілікпен жұмыс істегенде де ... ... ... өзі ... ... ... ... көзін жеткізіп, дәлелдетіп отыруға дағдыландыру керек. Осылай жұмыс істеу арқылы оқушылардың шығармашылық қабілетін дамытуға ... ... ... әр ... ... ... ... табиғатын тану үшін ең алдымен баланың жас ерекшелігімен психикалық процестердің даму деңгейі, көңіл күйінің ... ... ... әрекеті мен темпераменті сияқты баланың жеке бас қасиеттеріне үнемі көңіл аудару ... Жеке ... ... оқу процесін тиімді ұйымдастыруға ықпал ететін баланың жеке бас ерекшеліктерін: мінез - құлқы мен өзін өзі ... ... ... ... ... ... назар аударып отыруы тиіс.
Қорытынды
Дамыта оқыту жүйесінің қағидаларын ұстанған ... ... ... ... ... ... нәтижеге қол жеткізгендігін тексеріп, тәжірибе жүзінде толықтырды. ... ... ... ... ... студенттер өз пікірін айтуға, оны дәлелдеуге, салыстыруға, ... ... ... ... және өз білімін қажетінше орынды пайдалана білуге үйренді.
Дамыта оқыту жүйесіндегі сабақ түрлері ... ... ... өз ... ... Заман талабына сай 12 жылдық орта білім беру мазмұнында мынадай түйінді құзыреттіліктер атап көрсетілген:
- проблемалардың шешімін ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік стандартының жобасында: деп көрсетілген.[8] Олай болса, бастауыш сыныптардан ... ... ... ... ... оқушының түйінді құзыреттіліктерін қалыптастыруға негіз болады.
Осындай түйінді құзіреттіліктердің шешімін табу оқу - ... ... ... оқушы алдына оқу мақсаттарын қоюда ешқандай дайын үлгі берілмейді. Мақсатты шешу ... ... ... ... ... жүзеге асады. Мұғалім сабақ үрдісін ұйымдастырушы, бағыттаушы рөлінде ғана болады. Шешім табылған кезде әркім оның дұрыстығын ... ... ... әр ... өз ... өз ... ... мүмкіндік беріледі. Мысалы: проблеманың шешімін табу құзыреттілігіне (өзіндік ... ... ... ... ... ұсынсақ.
Сонымен, оқушының үлгерімі, білім сапасының жоғары болуы ең алдымен мұғалімнің өз міндетіне, шеберлігіне байланысты. Мұғалім өз міндетін тек ... ... ... ең алдымен оқушылардың оқу еңбегін танымдық оқу іс-әрекетін сауатты ұйымдастыру, басқару деп білуі тиіс.
Қорытынылай келе, дамыта оқытудағы мұғалімнің ... ... - ... ... ... ... көрсету емес, оқушымен бірлесіп, жалпы іс - әрекетті ұйымдастыра отырып, алға қойған міндеттерді түсіндіру, оларды ... ... ... ... ... ... Ш.Х. ... Педагогика. Алматы, 2007 ж
2. Қазақстан Республикасының 27 ... 2007 жыл
3. ... Г.К. ... ... ... - М. 1988.
4. Нағымжанова Қ.М. Инновациялы-креативті технологиялар. - Өскемен, 2005.
5. Б.А.Тұрғынбаева ... 2000
6. ... К.Ж. , ... ... ҚР мемлекеттік жалпыға міндетті 12 жылдық білім беру стандарты, 2007 ж
8. ҚР Білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға ... ... ...
9 ҚР ... 2010 жылғы 7 желтоқсандағы № 1118 Жарлығымен бекітілген.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірінші сынып математикасында дамыта оқытудың теориялық негіздері58 бет
Бастауыш сыныпта дамыта оқыту технологиясын қолдану42 бет
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет
Дамыта оқытудың ерекшеліктері мен қолдану тәсілдері 25 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет
Жоғары оқу орындарының экология бөлім студенттеріне қазақ тілін дамыта оқыту әдістемесі119 бет
Көлік инфрақұрылымы18 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың бейнелеу және құрастыру әрекеттерін дамыту90 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың музыкалық қабілеттерін дамыту ерекшеліктерін талдау20 бет
Мектепке психологиялық даярлық5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь