Құқық қорғау органдарының қызметі


«Тұран-Астана» Университеті
«Қорғауға жіберілді»
«Ұлттық және халықаралық құқық» кафедрасының меңгерушісі,
з. ғ. к., доцент Енсебаева А. Р.
«___» 2021 ж.
Хаттама №
ДИПЛОМДЫҚ ЖОБА
Қазақстан Құқық қорғау органдарының функциялары
Мамандық: «5В030100» - Құқықтану
Орындаған:
«5В030100» - Құқықтану мамандығы 4 курс студенті
Ғылыми жетекшісі:
заң ғылымдарының кандидаты, доцент
Қарымсақов Рахмет Шамилович
Нұр-Сұлтан, 2021
АҢДАТПА
Қазақстанда Құқық қорғау органдарының қызметін жақсарту маңызды орын алып отыр. Қазіргі таңда қылмыстардың көбеюіне байланысты Құқық қорғау органдарының қызметін күшейту үшін көптеген жұмыстар жасалу керек. Ауыр қылмыстарды азайту үшін Қазақстан Республикасының заңын қатайту керек. Өзінің мазмұны бойынша құқық қорғау қызметі бір жүйелі болып табылмайды. Оның әмбебаптығы салыстырмалы әртүрлілікте анықталады.
Мемлекеттік қызметтің осы түрінің негізгі бағыттарына (функцияларына) мыналар жатады: конституциялық бақылау; сот төрелігі; соттарды ұйымдастырушылық қамтамасыз ету; прокурорлық қадағалау; қылмыстарды анықтау және тергеу; заң көмегін көрсету және қылмыстық істер бойынша қорғау.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚҰҚЫҚ ҚОРҒАУ ОРГАНДАРЫНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ
1. 1 Қазақстан Республикасындағы Құқық қорғау органдарының мәні, мазмұны және алатын орны . . . 6
1. 2 Құқық қорғау органдарының функциялары . . . 8
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚҰҚЫҚ ҚОРҒАУ ОРГАНДАРЫНЫҢ ТҮРЛЕРІ МЕН ҚЫЗМЕТІ
2. 1 Құқық қорғау органдарының түрлері . . . 31
2. 2 Құқық қорғау органдарының қызметі . . . 34
ҚОРЫТЫНДЫ . . . 38
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ . . . 40
КІРІСПЕ
Дипломдық жобаның өзектілігі Құқық қорғау қызметі мемлекеттік кызметтің бір түрі ретінде құқықты қорғауға, демократиялық қоғамда заңдылық режимін қамтамасыз етуге тиіс. Құқық заңдардың көмегімен бостандық шегін белгілейді, қоғамдық өмірді реттеудің негізгі мәселелері бойынша мемлекеттің ырқын білдіреді.
Зерттеу пәні ретінде кұкық қорғау органдарын қалыптастырудағы, ұйымдастырудағы және оның қызметіндегі ерекшеліктері. Бұл органдардың қызметі құқықтық нормативтік актілермен белгіленген
Объектісі құқық қорғау органдарының қызметін белгілейтін заңдар ғана емес, заңға енгізілген соңғы өзгертулер мен толықтырулар ескеріліп, көрсетілген мекемелердің қайсыбір функцияларын анықтайтын ведомстволық құқықтық актілер де пайдаланылған. Жұмыс мақсаты құқық қорғау органдарының қызметі, ол қызметтің негізгі бағыттары және оларға берілетін өкілеттіктер туралы бастапқы деректермен қамтамасыз ету.
Қойылған мақсат келесі негізгі міндеттерді шешуді талап етеді:
Құқық қорғау органдарының қызметіндегі негізгі бағыттар:
- азаматтардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғау;
- тиісті қоғамдық тəртіпті қамтамасыз ету;
- қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
- құқық бұзушылықтың алдын алу мақсатындағы сақтық жұмыстар;
- құқық бұзушылық фактілерін айқындау, айыптыларды жауапқа тарту мақсатында ол фактілерді заңда белгіленген тəртіпте тергеу;
- құқық бұзушылық жасаған адамдарға көзделген мемлекеттік мəжбүрлеу шараларын қолдану;
- қабылданған шешімдердің орындалуын қамтамасыз ету;
- білікті заңдық көмек көрсету;
Жобаның теориялық тұжырымдары жаңа Конституция авторлары елді Президент басқарып, мемлекеттегі басты төреші Президент болып тұрған жағдайда конституциялық заңдылықты Конституциялық Кеңес - ақ қамтамасыз ете алады;
Прокурордың заң бұзушылықты жою, кұқық бұзушылықтың жолын кесу, заңдылықты қалпына келтіру, Заңның бұзылу салдарынан болған зардаптарды қалпына келтіру жөніндегі өкілеттіктерін іске асыруының формасына прокурорлық шара қолдану актілері жатады. Олар: наразылық, қаулы, ұйғарым, өтініш, санкция, нұсқау, ұсыныс, үндеу, алдын ала ескерту, заңға түсіндірме. Прокурорлык кадағалаудың қай актісін қолдану заң бұзушылықтың сипатына, оның себептеріне, қаншалықты таралғандығына, зиянды салдарларына, құқық бұзғанның қаншалықты кінәлі екендігіне байланысты.
Ғылыми жаңашылдығы Конституциялық бақылау органдары мүлде жаңа немесе түбірімен жаңарған қоғамдық қатынастарды шешеді, ол құқықтық реттеуде конституциялық талаптарға жауап береді.
Бір жағынан, конституциялық бақылау ұлттық құқық қорғау жүйесіне озық əлемдік жəне шетелдік практиканың имплементациясын қамтамасыз етеді, мемлекеттің ішіндегі конституциялық императивтерді мемлекетаралық əмбебап нормалармен байланыстырады. Екінші жағынан, адам құқығын, оның заңды
мүдделерін қорғау саласындағы конституциялық заңдылықты қамтамасыз ету ұлттық дамудың тарихи, саяси - құқықтық парадигмасы бойынша қалыптасатын мемлекет ішіндегі конституциялық конструкцияға негізделеді1.
Қазіргі жағдайда конституциялық бақылаудың үш моделін бөліп алуға болады, олар: американдық, континенттік жəне аралас.
Теориялық ұсынымдарда ғалымдардан А. В. Наумов, В. П. Рябцев, И. Л. Петрухин, К. Ф. Гуценко сынды зерттеушілер кіреді.
Қорғауға келесі теориялық тұжырымдар ұсынылады:
1. Қазақстанның өзін кұкыктык, демократиялық мемлекеттер қатарына жатқызатындығы, адамды, оның өмірін, құқыктары мен бостандығын аса жоғары құндылық деп санайтындығы, демократиялық принциптер мен жалпы адамзат құндылықгарын мойындайтындығы біздің еліміздің Ата заңында жарияланған. Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін халықаралық - құқықтық актілердің негізгі ережелері мен адам кұқығын қорғаудың көпшілік мойындаған құқыктық стандарттары ұлттық заңнамада едәуір орын алды.
2. Аталған бағыттарды орындауға барлық құқық қорғау органдары елеулі түрде атсалысуы қажет. Оның ішінде ішкі істер органдарының орны ерекше. Сондықтан, құқық бұзушылықпен күресуде ішкі істер органдары психологиялық және дене тұрғысынан дайын, барлық талаптарға сай болуы қажет.
Ал, ішкі істер органдары қызметкерлерінің дене дайындығындағы айырықша мәселе - болып қорғанудың әскери тәсілдерін оқып және жетілдіру. Тыңдаушыларды тәрбиелеуден, дене сапасын дайындаудан бөлек олардың ойлау қабілеті мен дағдысын қалыптастыру аса қажет. Себебі, тыңдаушы өзін-өзі қорғану тәсілдерін игеруден және жетілдіруден бөлек, оны өзінің қызметінде қолдана алуы тиіс.
Жұмыс кіріспеден , 2 тараудан, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚҰҚЫҚ ҚОРҒАУ ОРГАНДАРЫНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ
1. 1 Қазақстан Республикасындағы Құқық қорғау органдарының мәні, мазмұны және алатын орны
Мемлекет пен оның органдарының қызметінде басым бағыттардың бірі ретінде адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарының үстемдігін, Қазақстан Республикасының егемендігін қамтамасыз етуге, қазақстандық қоғам мен мемлекеттің тұрақты әрі дәйекті дамуын, халықаралық аренада Қазақстанның қызметін құқықтық қамтамасыз етуге бағытталған ұлттық заңдарды қалыптастыру орын алатыны белгілі.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 1 - бабында «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы - адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары» деп айқын жазылған. Бұл мемлекеттің мемлекеттік және өзге де органдар атынан өз қызметін құқықтық нормалар, Заңның үстемдігін қамтамасыз ету, жеке адамның құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, мемлекет пен азамат арасында заң жауапкершілігін белгілеу негізінде жүзеге асыратынын айғақтайды. Көптеген мемлекеттік органдар үшін олардың қызмет ауқымы, әрине, аталғандарды, аса маңызды болса да, бірақ нақты шектелген міндеттер - құқық тәртібі, адамның құқықтары мен бостандықтарын қорғау, қылмыстар мен өзге құқық бұзушылықтарға қарсы күрес міндеттерін шешумен бітпейді, құқық тәртібі мен заңдылықты қорғау жөніндегі кейбір функцияларды олар өздерінің негізгі міндеттерімен қатар жол - жөнекей орындайды.
Құқық тәртібі мен заңдылықты қамтамасыз етумен арнаулы органдар тобы айналысады. Оларды құқық тәртібін қорғау органдары, яғни ҚР Конституциясымен, басқа да заңнамалық және құқықтық ұйғарымдармен жалпы мемлекеттің өмірі мен қызмет тәртібін күзетуге арналған органдар деп атайды. Құқық тәртібін қорғау органдар ұғымына құқық қорғау органдары ұғымы өте жақын келеді. Бұл ұғымдар өте ұқсас, бірақ бірдей емес. Олар білдіретін органдар тобы сай келмейді. Құқық тәртібін қорғау органдарының барлығы бірдей құқық қорғау деп есептелмейді. Дәл осылайша құқық қорғау қатарына кейбір құқық тәртібін қорғау органдарын жатқызуға болмайды. Кейбір авторлар құқық қорғау қызметі ұғымын кең және тар мағынада қарастырады. Кең мағынада - бұл азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын сақтауды, олардың іске асырылуын, заңдылығы мен құқық тәртібін қамтамасыз ететін барлық мемлекеттік органдардың қызметі. Тар мағынасында - бұл сол немесе өзге органның құзыретіне сәйкес заңнамада белгіленген нысанда жүзеге асырылатын бұзушылықтардан құқықтық қорғау жөніндегі арнайы уәкілетті органның қызметі. Алайда, сол немесе өзге мемлекеттік органдарды құқық қорғау қатарына жатқызу кезінде басшылыққа алынуға тиіс өлшемдердің мәнін айқын игеру үшін белгілі шамада шартты түрде алынған, бірақ «құқық қорғау қызметі» атауы сіңісті болған қызмет белгілерін анықтау аса маңызды. ҚР заңдарына сәйкес құқық қорғау қызметінің бірқатар белгілері бар: - біріншіден, құқық қорғау қызметі әртүрлі қылмыстың түрлері бойынша мәжбүрлеу және өндіру сияқты заңдық ықпал ету шаралар қолдана отырып, тек заңның негізінде жүзеге асырылады. Бұл жерде құқыққа қарсы әрекеттердің алдын алу шаралары ерекше орын алады; - екіншіден қолданылатын заңдық ықпал ету шаралары заңдар мен нормативтік құқықтық актілерге қатаң сәйкес келуге тиіс: - үшіншіден, құқық қорғау қызметі заңның негізінде белгілі бір рәсімдер сақтала отырып жүзеге асырылады. Мысалы, қылмыс жасағаны үшін ешқандай жаза алдын ала қаралмастан қолданылмайды. - төртіншіден, құқық қорғау қызметін іске асыру сауатты және дайындалған қызметкерлерден тұратын арнаулы және уәкілетті мемлекеттік органдарға жүктеледі. Айтылғандарды ескерек отырып, құқық қорғау қызметі ұғымын айқындауға болады - бұл заңдылықты, құқық тәртібін, қоғамның, мемлекеттің, қоғамдық және өзге де бірлестіктердің, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды, адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғауды қамтамасыз ету, заңда белгіленген тәртіппен заңға қатаң сәйкестікте заңдық ықпал ету шараларын қолдану арқылы жүзеге асырылатын қылмыстар мен басқа да құқық бұзушылықтарға қарсы күрес бойынша мемлекеттің оның арнаулы уәкілетті органы атынан жүзеге асырылатын қызмет. Өз мазмұны бойынша құқық қорғау қызметі күрделі болып табылады. Оның көп жоспарлылығы осы мемлекеттік қызмет түрінің негіз бағытарымен мазмұны айқындалатын әлеуметтік функциялардың әр түрлігіне қатысты айқындалады. Мұндай бағыттардың қатарына мыналарды жатқызуға болады: - конституциялық бақылау; - сот төрелігі; - соттарды ұйымдық қамтамасыз ету; - прокурорлық қадағалау; - қылмыстарды анықтау және тергеу; - заң көмегін көрсету және қылмыстық істер бойынша қорғау.
Осы бағыттардың әрқайсысы нақты нәтижелерге қол жеткізуге бағытталған: ҚР Конституциясының ұйғарымдарын бұзуды жою, азаматтық, қылмыстық және өзге де істерді әділ талқылау және шешу, соттардың қалыпты жұмыс істеуі үшін жағдай жасау: прокурорлық деп қою құралдарының көмегімен заңды бұзуды анықтау және жою, қылмыс жасауға кінәлі адамдарды әшкерелеу және ашу, сотта нақты істерді қарау үшін материалдар дайындау, кімге қажет болса, барлығына білікті заң көмегін ұсыну. Осы нәтижелерге қол жеткізу, ең аяғында, нақты функцияларды іске асыру процесінде пайдаланылатын әдістердің әртүрлілігі және өзгешелігіне қарамастан, құқық қорғау қызметінің жоғарыда аталған міндеттердің орындалуын қамтамасыз етеді.
Құқық қорғау органдары: жалпы сипаттамасы және жүйесі
Құқық қорғау қызметінің негізгі бағыттарын (функцияларын) орындау үшін нақты құқық қорғау органдары жұмыс істейді. Заң ғылымында құқық қорғау органдарының тобы туралы бірдей пікір жоқ: біреулері олардың қатарын көбейтіп, ал екіншілері азайтып көрсетеді. Бұл алақұлалық осы мәселенін заңдық тәртіппен реттелмегендігімен түсіндіріледі, сондай - ақ заң актілерінде де құқық қорғау қызметіне түсінік берілмеген. Бір автор, қылмысқа қарсы тікелей күрес жүргізетіндерді құқық қорғау органдары десе, екіншілері - қылмыстар мен өзгеше қол сұғуларды түбірімен жояды десе, үшіншілері - қоғамдық орындарда тәртіпті қадағалайды дейтіндер. Ғылымда сот құқық қорғау органы болып табылатындығы туралы пікір қалыптасқан. Алайда, менің ойымша менің ойымша, соттарды құқық қорғау органдарына жатқызу дұрыс емес, өйткені сот құқық қорғау органдарынан құқықтық мәртебесімен ерекшеленетін айрықша мемлекеттік орган болып табылады. Сот жүйесі туралы Конституциялық заңның 1 - бабының 2 - тармағына сәйкес соттардың міндеті «азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерін қорғау, Конституция мен заңдардың, өзге де нормативтік құқықтық актілердің, республика халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз ету» болып табылады. Құқық қорғау қызметінің анықтамасын, оның функцияларының (бағыттарының) сипаттамасын және қалыптасқан тәжірибені ескере отырып, құқық қорғау органдарына мыналарды жатқызуға болады: - соттардың қызметін ұйымдық қамтамасыз етуді жүзеге асыратын органдар;
- прокуратура органдары; - қылмыстарды анықтауды, жолын кесуді және тергеуді жүзеге асыратын органдар; - құқықтық көмек пен құқықтық қамтамасыз етуді ұйымдастыруды қамтамасыз ететін органдар. Соттар бізше, құқық қорғау органдарына жатады.
1. 2 Құқық қорғау органдарының функциялары
Конституциялық бақылау
Мемлекеттің аяғында нық тұруының басты шарты - Конституцияның үстемдігін қамтамасыз ету. Мемлекеттік биліктің барлық органдары, заңды жəне жеке тұлғалар конституция талаптарын орындауға міндетті, ол үшін барлық елдерде негізгі заңның үстемдігін қамтамасыз етуге бағытталған, конституцияны заңдық қорғау жүйесі деп аталатын тұтас жүйе бар. Қазіргі кезде заңдардың, басқа да нормативтік құқықтық актілердің конституциялылығына бақылау кең даму алды.
Оның болуы Конституцияның нормалары мен талаптарының сақталуына үлкен мəн беретін кез келген мемлекеттің міндетті атрибутына айналды.
Конституциялық бақылау органдары мүлде жаңа немесе түбірімен жаңарған қоғамдық қатынастарды шешеді, ол құқықтық реттеуде конституциялық талаптарға жауап береді.
Бір жағынан, конституциялық бақылау ұлттық құқық қорғау жүйесіне озық əлемдік жəне шетелдік практиканың имплементациясын қамтамасыз етеді, мемлекеттің ішіндегі конституциялық императивтерді мемлекетаралық əмбебап нормалармен байланыстырады. Екінші жағынан, адам құқығын, оның заңды
мүдделерін қорғау саласындағы конституциялық заңдылықты қамтамасыз ету ұлттық дамудың тарихи, саяси - құқықтық парадигмасы бойынша қалыптасатын мемлекет ішіндегі конституциялық конструкцияға негізделеді1.
Қазіргі жағдайда конституциялық бақылаудың үш моделін бөліп алуға болады, олар: американдық, континенттік жəне аралас.
Конституциялық бақылаудың американдық моделі жалпы сот төрелігінен бөлекше емес. Барлық соттар жүзеге асыратын конституциялық бақылау англосаксон құқығының Ұлыбританиядан басқа елдерінде - АҚШ-та, Австралияда, Аргентинада, Бразилияда, Малайзияда, Мексикада, Канадада, Үндістанда, Жапонияда кең өріс алды. Бақылаудың мұндай жүйесі Скандинавия елдерінде де - Данияда, Исландияда, Норвегияда, Швецияда бар.
Ұлыбританияда құқық үстемдігі принципі қандай да бір заң актісінде ешқашан анықталған жоқ, сондықтан да соттар сот бақылауының функцияларын орындамайды. Парламенттің, үкіметтің жəне соттың əрекеттері үш негізгі принциптің: билікті бөлу, парламент үстемдігі жəне құқық қожалығы принциптерінің мүлтіксіз орындалуымен анықталады. Парламент үстемдігі
принципі заң қабылдау құқығы тек парламентте екендігін жəне оның заң шығару құзыретіне ешқандай шек қойылмайтындығын білдіреді. Конституциялық құрылысты, адам құқығы мен бостандығын қорғау жалпы юрисдикция соттарына жүктелген.
АҚШ - та сот оқиғасына негізделген конституциялық бақылау жүйесі жұмыс істейді. Сот қылмыстық жəне азаматтық істерді қарағанда процестегі кез келген тарап қабылданатын заңның конституциялық емес екендігін мəлімдей алады. Бұл жағдайда заңның конституциялылығы талқылана бастайды.
Конституциялық емес деп танылған заңды соттар, əкімшіліктік жəне басқа мемлекеттік органдар қолданбайды.
Конституциялық бақылауды жүзеге асыру сот қадағалауының шеңберімен бітпейді - АҚШ-тың Негізгі Заңында Конгресс пен Президенттің бақылау функцияларын орындауына негіз болатын нормалар бар.
АҚШ-тың конституциялық сот бақылауы:
- онда əмбебап сипат бар, себебі ол тек заңдарды ғана емес, барлық нормативтік - құқықтық актілерді, биліктің барлық деңгейіне қатысы бар үкіметтік өкімдерді де қамтиды;
- конституциялылықты бақылау ауық-ауық іске асырылады, оны азаматтың заңды мүддесін қозғайтын кез келген істі қарағанда келген сот жүргізе алады;
- заңда каузальдық байланыс бар, яғни конституцияға сілтеме жасалған нақты істі қарағанда ғана мүмкін, конституциялылық проблемасы жүре бара туындайды;
- бақылауда салыстырмалы сипат бар, себебі сот шешімдері дауласушы тараптар үшін міндетті болып табылады жəне құқық қолдану қызметінің барлық субъектілеріне таралмайды.
Конституциялық сот бақылауының континенттік (еуропалық) моделі əдебиетте «еуропалық» деп аталады, ол ұйымдық жағынан сот жүйесінен бөлініп шыққан, тек қана конституциялық мəселелерді қарайтын мамандандырылған органдардың құрылуын керек етеді. Мысалы, континенталдық Еуропа елдерінде конституциялық бақылау арнайы органдардың - конституциялық соттар мен конституциялық кеңестердің көмегімен жүзеге асырылады. Конституциялық бақылауды ұйымдастырудың еуропалық формасына жататын елдерде нормативтік формалардың, құқықтық реттеу көздерінің ауқымды базасы бар. Бұл елдердің конституцияларында конституциялық бақылау органдарының мəртебесін регламенттейтін арнаулы
заңдар бар.
Бұл модельде, өз кезегінде, екі негізгі айырмашылық бар: конституциялық мəселелерді конституциялық соттар қарайтын австриялық континенттік модель жəне арнайы квазисот органы - Конституциялық Кеңестің моделіне негізделген француздық континенттік модель.
Конституциялық соттар Австрияда, Италияда, Испанияда, ГФР-да, Румынияда, Чехияда, Словакияда, Венгрияда, Болгарияда, Македонияда, ТМД елдерінде (Қазақстаннан басқа) бар.
Конституциялық соттар құзыретіне жататын мəселелерді үш топқа бөлуге болады.
Бірінші топ құқықтық актілердің конституциялылығы мəселелерін қамтиды. Федеративтік мемлекеттерде федерацияның да, штаттардың да басқа нормативтік актілері де конституциялық қадағалауға алынады.
Екінші топты лауазымды адамдар əрекеттерінің конституциялылығы мəселелері құрайды. Соттар конституциялық мемлекеттің жоғарғы органдарының құзыреті туралы дауларды қарайды, федерацияларда - федерация мен оның субъектілері арасындағы құзыреттерді шектеу туралы дауларды қарайды, республика президентін (кейде парламент депутаттарын) сайлаудың жəне референдум өткізудің дұрыстығын қадағалайды, президентке жəне үкімет мүшелеріне қарсы айтылған айыптауларды қарайды жəне т. б.
Үшінші топқа жалпы соттардың конституциялық мəселелер бойынша шешімдерін қадағалау кіреді.
Конституциялық соттардың Жоғарғы Соттардан айырмашылығы, олар қылмыстық жəне азаматтық істерді қарамайды жəне қаралатын мəселелерге кең тұрғыдан қарау үшін олар аралас өкілдіктер негізінде құрылады.
Американдыққа қарағанда еуропалық модель:
- орталықтандырылған (бақылауды арнаулы жəне жалғыз сот жүзеге асырады) ;
- абстрактылы (сот заңға қатысты қаулыны басқа барлық талқыларына тəуелсіз шығарады) ;
- алдын алушылық сипаттарға priori əрекет ететін (бақылау əлі бекітілмеген заңдарға да жүреді) .
Ресей Федерациясында конституциялық бақылау институтының қалыптасуының айрықша тарихы бар. Ресей Федерациясында Конституциялық сот алғаш 1991 жылы құрылды, содан соң, саяси процестерге араласа бастаған соң, Президенттің 1993 жылғы 21-қыркүйектегі Жарлығымен оның қызметі тоқтатылды.
Едәуір қайта ұйымдастырылып, құзыреті айқындалған соң, Ресей Федерациясының 1993 жылғы Конституциясына сəйкес Конституциялық Соттың қызметі «Ресей Федерациясының Конституциялық Соты туралы» Федералдық Конституциялық заңмен 1994 жылы қайта жанданды.
Ресей Федерациясының Конституциялық соты өзінің құзырет аясына мемлекеттік биліктің жоғары органдары деңгейінде барлық заңнамалық жəне басқа нормативтік актілерді бақылауды жəне оның функционалдық - бақылау параметрлерін қамтиды, конституциялық бақылаудың əлемдік стандарттарына жалпы жəне толықтай сай келеді. Айта кету керек, Ресей Конституциясы нақты істерге, мысалы жеке жəне ұжымдық шағым бойынша істерге байланысты заңның конституциялылығын Конституциялық соттың тексеруін қарастырған.
Конституциялық бақылаудың еуропалық моделі өзінің даму барысында кейбір елдерде жаңа кейіп алды. Франция, Алжир, Марокко, Мозамбик, Сенегал, Нигер, Коста-Рика, Эфиопия сияқты елдерде бақылау органының функциясы соттық сипатта емес, арнаулы органдарға жүктелген. Францияның Конституциясына сəйкес Конституциялық Кеңес 1958 жылдан бастап конституциялық бақылау органы болып табылады.
Жалпы жəне конституциялық соттарға қарағанда Конституциялық Кеңес квазисоттық орган болып табылады. Ол заңның немесе əкімшілік актінің конституциялылығы туралы мəселені сот процедурасының ережесі бойынша талқыламайды, тікелей баяндаманы талқылау арқылы қарайды. Францияда Конституциялық Кеңеске жүгіну қатаң уақытпен шектелген. Мысалы, парламентте заңға дауыс беру мен оның промульгациясы арасындағы қысқа
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz