Француз материалистері мен ағартушыларының педагогикалық көзқарастары

ХҮІІІ ғасырдағы француз ағартушыларының ішінде философ-материалистерді ерекше атауға болады. Өз кезіндегі жаратылыстанудың жетістіктерін ескере отырып, олар алдыңғы қатарлы материалистік көзқарастарды дамытты. Материалист-философтар табиғаттағы жалпыға бірдей өзара әрекетті және қозғалысты материяның табиғи қасиеті ретінде мойындады. Дүниені тану мәселелерінде олар Локктың материалистік сенсуализмі көзқарасында болды, бірақ оған бірізділік сипат берді: Локктың “ішкі тәжірибе” туралы ілімін алып тастап, олар тануды сыртқы дүниенің адам санасындағы бейнесі деп дұрыс түсіндіреді.
Француз материалистері материалистік таным теориясын дамытуда бір қадам ілгері жасады, бірақ олардың ұсынған тұжырымы метафизикалық сипатта болды. Олар негізгі ұғымдарды метафизикалық тұрғыдан түсіндірді.
Материалистер-философтардың табиғатқа көзқарастары дүниені жаратқан құдайдың жоқтығы туралы қорытынды жасауға мүмкіншілік берді. Француз материалистері дінге және католиктік шіркеуге қарсы белсенді күресті. Бірақ олар діннің таптық тамырларын және мәнін түсінбеді, олар негізінен адамдардың надандығынан туындайды, осы зұлымдықты жою ағарту ісін және ғылыми білімді тарату арқылы жоюға болады деп есептеді. “ХҮІІІ ғасырдағы ұлы ойшылдары” және олардан бұрынғылар да қоғам дамуында идеалистік көзқарасты ұстанды ХҮІІІ ғ.барлық ағартушылар сияқты олардың айтуынша, “дүниені көзқарас билейді” деген болатынды, демек, көзқарасты өзгерту өзінен кейін дүниені өзгертеді, дүние ағарту ісін тарату және заңдылықты жақсарту арқылы өзгерді, әлеуметтік революция жолымен емес.
Франциядағы ұлы буржуазиялық революцияны идеялогиялық жағынан сол дәуірдің атақты ойшылдары, ағартушылары әзірледі.
ХҮІІІ ғасырдың ортасында Францияда орын ала бастаған капиталистік даму үрдісі елде ертеден қалыптасқан феодалдық қатынастармен қайшылыққа кездесті.
Француз қоғамы бұл кезеңде үш топқа бөлінді:
Бірінші және екінші топтағылар діниелері және дворяндар – бүкіл жерді биледі және өздерінің құқықтары мен жеңілдіктерін пайдаланып, бұқара халықты, шаруаларды, қолөнершілерді аяусыз қанады, олар үшінші топты құрады, үшінші топ өз құрамы жағынан әртүрлі болды, шаруалардан басқа купецтер,
        
        Француз материалистері мен ағартушыларының
педагогикалық көзқарастары
1. Француз материалистерінің философиялық
көзқарастарына қысқаша сипаттама.
2. Клод Андриан Гельвецийдің педагогикалық идеялары.
3. Дени Дидроның педагогикалық идеясы.
ХҮІІІ ... ... ... ішінде философ-
материалистерді ерекше атауға болады. Өз ... ... ... отырып, олар ... ... ... дамытты. Материалист-философтар табиғаттағы жалпыға ... ... және ... ... ... ... ретінде мойындады.
Дүниені тану мәселелерінде олар Локктың ... ... ... ... оған ... ... берді: Локктың “ішкі
тәжірибе” туралы ілімін алып тастап, олар ... ... ... ... ... деп ... түсіндіреді.
Француз материалистері материалистік таным теориясын дамытуда бір
қадам ілгері жасады, бірақ олардың ұсынған тұжырымы метафизикалық ... Олар ... ... ... ... ... табиғатқа көзқарастары дүниені жаратқан
құдайдың жоқтығы туралы қорытынды ... ... ... ... дінге және католиктік шіркеуге қарсы белсенді күресті. ... ... ... тамырларын және мәнін түсінбеді, олар ... ... ... осы ... жою ағарту ісін және
ғылыми білімді тарату ... ... ... деп ... ... ... ... және олардан бұрынғылар да ... ... ... ұстанды ХҮІІІ ғ.барлық ағартушылар сияқты ... ... ... ... деген болатынды, демек, көзқарасты ... ... ... ... ... ... ісін тарату және заңдылықты
жақсарту арқылы өзгерді, әлеуметтік революция жолымен ... ұлы ... ... ... ... ... ... ойшылдары, ағартушылары әзірледі.
ХҮІІІ ғасырдың ортасында Францияда орын ала ... ... ... елде ... қалыптасқан феодалдық қатынастармен қайшылыққа
кездесті.
Француз қоғамы бұл кезеңде үш топқа бөлінді:
Бірінші және екінші топтағылар діниелері және ...... ... және ... ... мен жеңілдіктерін пайдаланып, бұқара
халықты, шаруаларды, қолөнершілерді аяусыз қанады, олар ... ... ... топ өз ... ... әртүрлі болды, шаруалардан басқа
купецтер, фабриканттар, банкирлер кірді.
Бұқара халықтың феодализмге қарсы ... 1789 ... ... ... бұл ... буржуазия тағы басқарды.
Фрнацуз буржуазиясының идеялогиясы өзінің анық көрінісін ағартушы-
философтардың еңбектерінде тапты. Олар барлық феодалдық құрылысқа ... ... ... философиялық және саяси көзқарастары
жөнінен ерекше көрнекіліктері Вольтер, Руссо, ... және ... ... ... ... ... ... мен зұлымдығына, діни фонатизмге қарсы ... ... ... ... ... ... дайындауда
ерекше роль атқарды.
Клод Андриан Гельвецийдің педагогикалық идеялары
(1715-1771)
Гельвеций “Ақыл ... 1758 жылы ... ... авторы ретінде
танылды және реакцияның барлық күштерінде, үстем тап өкілдерінің тарапынан
қудалауға ұшырады. Кітапқа тыйым салынды және ... ... ... ... ... өз идеяларын “Адам оның ойлау қабілеттіліктері ... ... ... ... ... 1769 жылы ... бұл кітапты жаңа
қуғындауды болдырмау ... ... өзі ... ... ... ... ... ол кітап өзі өлгеннен екі жылдан кейін 1773 жылы ... ... ... ... рет ... ... ... факторларды толық ашып берді. Сенсуалист ... ... мен ... ... ... қабылдаулардың негізінде
ұйымдасты және ойлауды түйсіну қабілеттілігіне теңеді.
Адамды қалыптастырудың негізгі факторы ол ортаның әсерін ... Адам ... ... және ... ... деп ... тәрбиені қоғамдық өмірді қайта құрудың құралы ретінде қате
түсіндірді. Адамды қалыптастыру орта мен ... ... ... ... ... отырып, Гельвеций оны біржақты тұжырымдады.
Феодалдық мектептегі оқытудың схоластикалық әдістерін қатты сынай
отырып, Гельвеций ... ... болу ... және ... қарай
баланың жеке тәжірибесіне негізделу керек, оқу материалы, оның айтуынша,
шәкірттерге ... және ... ... ... ... адамдар білім алуға құқылы, әйелдер ерлермен
бірдей білім алуға тиісті деген болатын-ды.
Гельвецийдің айтуынша, ... ... ... дене ... табиғаттан бірдей қабілеттіліктер мен мүмкіншіліктерді меңгереді.
Гельвеций қоғамдық тәрбиенің жанұя ... ... ... ... бала ... келгенде қайырымды немесе
қатыгез болып тумайды, оған берілетін ... ... орта ... ... ... ... ... сипатта болды және утопистік
социализмнің идеялық қайнар көздерінің бірі болып табылады.
Дени Дидроның педагогикалық ... ...... ғ. ... ... көрнекті
қайраткерлерінің бірі. Бұл бағыттың барлық ... ... ... ... ... ал қоғамдық құбылыстарды байымдауда идеялист
болды. Ол дүниенің материалдығын мойындады, қозғалыс материядан бөлінбейді,
дүниені тануға болады, ... ... ... ... ... ... отырып, Дидро білімнің
қайнар көзі түйсіктер деді. Ол “дүниені көзқарас ... дей ... ... жолы ... ... ... ісін ... жаңа заңдар
шығару, дұрыс қойылған тәрбие арқылы деп қате түсіндірді.
Өзінің тәрбие туралы ойларын Гельвецийдің “Адам ... ... ... ... ... ... айтқан болатын-ды.
Дидро Гельвецийдің тәрбиенің құдіретті күші туралы және адамдарда
дара табиғи ... ... ... ... ... шықты.
Дидро баланың табиғи ерекшеліктері мен қабілеттерін ... ... егер де ... балаға табиғаттан берілген
жағымды нышандарды дамытуға ұмтылса және жағымсыз қасиеттерді тұншықтырса,
сол уақытта тәрбие жұмысында ... ... ... деп ... баланың табиғи ерекшеліктерін ескеру, оның даралық
ерекшелігін дамыту туралы ... ... ... ... Тек ғана
таңдаулылар емес, барлық адамдар табиғаттан ... ... ... ... түсіндіреді.
Мұғалімге ерекше мән бере отырып, ол өз сабақ беретін ... ... өте ... әділ және ... да ... ... ... болуды талап етті.
ХҮІІІ ғ.француз материалистерінің педагогикалық көзқарастары
олардың философиялық тұжырымдарымен бөлінбейтін ... ... ... ... 1789 жылы революция қарсаңында бейнелейді. ... ... ... ... ... буржуазиялық революция
қайраткерлерінің және ХІХ ғ.социал-утопистердің (Сен-Симон, Фкрбе, Оуэн)
педагогикалық идеяларына ерекше ықпал ... ... ... ... ... – көрнекті француз ағартушы, жазушы және философ-
ойшылы. Ол 1712 жылы сағат ... ... ... ... ... білім ала алмады. 16 жасында ол Женеваны тастап, 30 жасына ... ... ... атқарды, қара жұмыс, музыкант, музыка оқытушысы және
тағы басқа ... Осы ... ... ... өз бетімен білім алумен
айналысты. ... ... ... ... ... және ... да ... ойшылдардың шығармаларын оқып үйренді.
1741 жылы ол Парижге келіп, Франциядағы ағартушылық философияның
көрнекті өкілдерінің қоғамына кіріп, ... ... ... ... ... ... ... жазды: “Ғылымдар мен өнерлер туралы” (1750),
“Адамдардың арасында теңсіздіктің ... ... және ... ... “Жаңа Элоиза” (1761), “Қоғамдық шарт” (1762), педагогикалық роман
“Эмиль, немесе тәрбие туралы” (1762), бұл ... оның ... ... ... ... ... ... ұсақ буржуазиялық
демократ болды, ұлттық ... ... ... ... ... ... ... теңсіздікті қатты сынға алады.
Руссо, Плехановтың айтуынша, “тырнағының аяғына ... ... ... ... ... ... ие болатын қоғам құруға ұмтылса
үкімет халықтың өзіне бағыну ... Егер ол ... ... ... ... өз ... құлатуға құқылы. Сондықтан да Руссо француз буржуазиялық
революциясын идеялогиялық дайындауда ерекше роль атқарды.
Жан-Жак Руссоның шығармаларын Париждің көшелері мен ... ... ... адам қанау жоқ, барлық адамдар өз еңбегімен өмір
сүретін, еркіндік, теңдік және ... ... ... ... ... ... ... Бұл социалистік қоғам емес, бұл ұсақ ... ... және ... ... болды.
Руссо адамдарды табиғат аясына шақырды. Ол сол кездегі өркениетке
жеккөрушілікпен қарады, себебі оның ... ... ... ... адамдар екендігін жақсы түсінді. Ол адамдарды табиғатқа жақын
болуға, қарапайым ауыл ... және ... ... ... ... Руссоның шектеушілігі аңғарылды, ... ... ... ... және ... ... деп аталатын педагогикалық романында
Руссо феодалдық қоғамның шырмауынан еркін жаңа адамды тәрбиелеудің ... ... ... Бұл ... ... ортада ерекше қызығушылық
танытты, ал реакциялық топтардың арасында, атап айтқанда ... ...... ... 1762 жылы париж ... ... ал оның ... ... ... шешім шығарды.
Руссо Швейцарияға қашып кетуге мәжбүр болды. Бірақ онда да ... ... ... Оның ... және Тәрбие туралы”, “Қоғамдық шарт”
еңбектерін өртеп жіберді. Швейцариядан ... ... ... ... ... тура ... Тек ғана 1770 жылы Парижге қайта
оралуға мүмкіншілік алды. ... ... ... ... 1778 ... қасында қайтыс болды.
1. Ескі тәрбие жүйесін сынау.
Тұтас алғанда феодалдық қоғамды және оның ... ... ... ... ... ... ... зиян екендігін атап
өтті. Ол бұл жүйе ... ... ... және ептіліктермен
қаруландыра алмайды, олардың ақыл-ой күштері мен қабілеттіктерінің дамуына
көмектесе алмайды, керісінше, балалардың жеке ... ... ... мен ... да ... ... ... дамуын тежеп отырады ... Бұл жүйе ... ... ... аттар сияқты үйретеді
деп қатты сынға алды.
Руссо бұл ... ... ... феодалдық тәрбие жүйесіне қатты
соққы берді. Жаңа қалыптасып келе ... ... ... жаңа ... ... ... ... қарсы күресінде ерекше роль атқарды.
Руссо әрбір балада табиғатынан жағымды нышандар берілетіндігін атап
көрсетті. “Табиғи ... ... ... ... ... ... жеке
басын терең құрметтеудің және табиғи жас ерекшеліктерін ескеру ... ... ... ... ... мен қабілеттіктерінің дұрыс дамуы
үшін жағдай жасау және оны бұзылған ... ... ... ... ... ... ... ерекше мән берді. Ол
баланың жас кезең ... ... ... ... беру ... ... ... ерікті іс-әрекетте,
еңбекте, жеке тәжірибенің негізінде, табиғатты және қоршаған өмірді тану
жолымен, ... мен ... ... органдарының үрдісінде тәрбиелеу
қажет. Осыдан келіп, мынадай талаптар қойылды: тәрбие ... ... ... мен аз ... үгіттеу және солғұрлым көп бақылау, жаттығу және
тәжірибе.
Тәрбиенің нәтижелілігін қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... оның шығармашылық
белсенділігін және еркіндікке және өз ... ... ... ... ... шеберлігінің жоғары деңгейде болу мүмкіндігі.
Руссо “табиғи және еркін тәрбиеге” ерекше мән берді. Руссоның айтуы
бойынша, балалар ... ... ... ... тиіс. Оның себебі
тәрбие жұмысында баланың табиғатына сәйкес оның жас ерекшелігін ... ... ... үш ... қайнар көзден нәр алады дейді:
табиғаттан, қоршаған адамдардан және ... ... ... ... ... ... ... тәрбиені қатар
қойды. Адамның табиғи құқының біріншісі - еркіндік, ... да ол ... ... мән ... Жас ... ... жас ... ескере отырып, Жан-Жак Руссо
балалардың жас ерекшеліктерін төмендегідей кезеңдерге бөлді:
Бірінші кезең – туғаннан бастап, екі ... ... ... ... – екі жастан он екі жасқа дейін; үшінші кезең – он екі жастан он ... ... ... ... – он бес ... ... ... дейін.
Бірінші кезеңде, Руссо баланың дене тәрбиесіне ерекше мән берді.
Бұл кезеңде, оның пікірі бойынша, ... ... ... ... тоқталды. Мейлі бала заттарды ұстап қарасын, ойыншықтарды ... ... ... ... ... ... ол көруді, сипай сезумен
байланыстырудың алғашқы дағдыларын меңгереді және ... ... ... ... айтуынша, бала әлі де ... ... ... ... ... сондықтан да балаларға ... ... айту және ... жаттауға зорлаудың қажеттілігі жоқ. Ол
балаларға кітап ... ... оның ... олар үшін ең ... ... ... болып табылады. Бұл кезеңде дене тәрбиесін
жалғастыру, денсаулығын нығайту, әсіресе ... ... ... дамыту
қажет. Әсіресе, көру, сипай сезу органдарын дамыту, демек балаға қоршаған
ортадағы заттар мен ... ... ... ... ... мүмкіншіліктер беру. Сезім органдарын дамыту ақыл-ой дамуының
негізгі алғышарттары. Сондықтан да балаға ... беру ... ... деп ... ... ол жүгірсін, секірсін, мейлі ол
ойнасын, әрекет етсін, әруақытта да үздіксіз қозғалыста болады”.
Үшінші кезең, Руссоның сипаттауынша, ... және ... ... ... табылады. 12 жасқа келгенде бала дене ... ... және ... қабілетті, өзінің сыртқы сезім органдарының көмегімен
қоршаған дүниедегі негізгі заттар мен құбылыстарды тез ... ... ... Ал ... ... және табиғаттанудан
білімдерді түсіну және меңгеру қабілеттілігін толық іске асырады. Руссоның
айтуынша, бала дамуының бұл ... ... ... осы үш пән ... ... ... ... кезеңді Руссо еңбек тәрбиесіне ерекше көңіл бөлді. Еңбек
тәрбиесінің негізгі ... ... ... ... ... тікелей қатынасы болып табылады.
Төртінші кезеңді Руссо адамгершілік тәрбиесінің кезеңі деп ... ... бұл ... ... ... ... қабылдауға
қабілетті болып табылады. Руссо тәрбиенің алдына үш міндеттерді қояды: ... ... ... немесе, басқаша айтқанда, “жүрек тәрбиесі”; 2)
жағымды пікірлерді тәрбиелеу; 3) жағымды ерікті тәрбиелеу. Осы міндеттерді
шешу, Руссоның ... ... ... және ақыл ... ... ... жолдармен: жағымды үлгілермен, жағымды істерді орындаумен және
ұлы адамдардың ғұмырнамасын оқып-үйрету арқылы нәтижелерге қол ... ... ... дене ... мықты дамыған, өз бетімен жұмыс істей
алатын, ол өзін қоршаған ортаны өзінің сыртқы сезім ... ... ... ... жас ... бөлуі Я.А.Коменскийдің жас
кезеңдерімен салыстырғанда бір қадам ілгері басқандық байқалады. Алғаш рет
Руссо баланың дамуының ішкі ... ... ... ... ... ... белгілі кезеңдерінің ерекшеліктерін терең зерттеумен ... әйел ... ... ... (Эмильдің болашақ зайыбы) оның
әйел табиғаты туралы көзқарастарымен анықталды. Руссоның көзқарасынша, ... ана ... ... ... білу ... ... ... білу,
жолдасына ұнай білу, пайдалы болу. Сондықтан да қыз ... ... ... ... ер ... ... ... ерекше болуы
керек. Қыз балаға тән қасиет тәуелді болу, басқаның көзқарасын меңгеруге
даяр болу.
Әйел адам лені сау және ... бала ... ... ... ... ... және әдемілікті меңгерген болуы керек, демек, оларға білім
берудің қажеті жоқ деген болатын-ды.
Руссо Эмильдің болашақ зайыбына білім беруді шектей ... ... ... ... ... ... керек деген пікірді айтты.
4. Руссоның педагогикалық теориясының маңызы.
Руссоның педагогикалық теориясының кейбір қарама-қайшылықтары мен
қате тұжырымдарына қарамастан оның ... ... ... мәні ерекше және кейінгі педагогикалық ой-пікірдің ... әсер ... ... жеке басын басып-жаншитын өмірі өтіп бара жатқан
феодалдық ... ... ... ... ... ... беру саласындағы таптық
шектеушілік, сөздік оқыту, догматизм мен құрғақ ... таяқ ... ... ... алдыңғы қатарлы адамдардың көзқарасын білдіре отырып,
ол адамды феодалдық қанаудан құтқару, балалардың құқын қорғау ... ... ... ... сүйіспеншілікпен қарауға, оның жас және дара
ерекшеліктерін зерттей білуге, оның қажеттіліктерімен есептесуге шақырды.
Руссо ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуін дамытуға ерекше мән берді. Ұлы
гуманист ретінде Руссо ... ... ... ... ... ... ... органдарын тәрбиелеу, олардың бақылампаздығын дамыту
қажеттігін ерекше атап көрсетті.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... айта ... ... оның дара “еркін тәрбие”, әртүрлі педагогикалық
әсерлердің қажеттігін ... ... ... жеке ... ... ... тәжірибесіне қарсы қою, қоғамдағы әйел адамдардың орнын дұрыс
бағаламау және одан ... ... ... ... ... ... тұрғанмен, Руссоның белсенді, ойлай ... ... ... ... идеялары көптеген елдерде педагогикалық теория ... ... ... әсер ... ... ... бұл идеяларды
буржуазиялық педагогика толықтай жоққа шығарды. ХІХ ғ.аяғы мен ХХ ... ... ... бас ... бастады немесе оны жоққа шығарды.
Коменскиймен салыстырғанда Руссо феодалдық тәрбие ... одан ... ... ... Ол балалардың психологиялық ерекшеліктері туралы ... ... ... ... тұжырымдамасынан туындай отырып, Руссо
өзінің ... ... іске ... ... және ... ... бөліп
қарастырады. Ол мұғалімге нақты және пайдалы ұсыныстар мен кеңестерді,
әсіресе оқытуды ... және ... ... ... өте аз ... Руссоның әдеби және педагогикалық мұраларын Ресесйдің сол
кездегі алдыңғы қатарлы озық ойлы ... ... ... ... ... алғашқы даналары Петербургке 1763 жылы ақпанда алынды,
бірақ бұл кітаптың таралуына тиым ... оған ... ... ... ... ... ... жолында революционері, ағартушысы А.Н.Радинцев ұлы
гуманист-ойшыл Руссоның мұрасына ... баға ... ... ... ... ... үшін Руссоға “Еуропа көп ... ... ХІХ ... ... демократтар Руссоның
педагогикалық еңбектері ерекше бағаланды.
Жан-Жак ... ... ... ... ... күннің өзекті мәселелерімен сөзсіз үндесіп жатқандығын айтып өткен
орынды.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тарихи өлкетану курсының жұмыс бағдарламасы.30 бет
"Бизнес аңыздары"7 бет
11-15ғғ. франция, англия, германия, италия23 бет
17 ғасырдың музыкалық мәдениеті19 бет
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
1840 – 1860 ж Франция13 бет
BSB корпорациясы «Франция Үйі» өндірістік-шаруашылық қызметін талдау17 бет
XIX ғасырдың 40 - 60 жылдар аралығындағы халықаралық қатынастар11 бет
Ірі буржуазия өкімет басында64 бет
Англияның Еуропадағы саясаты10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь