Энергетикалық өзара қатынастар аясындағы Қытай мен Қазақстан

Мазмұны

КІРІСПЕ. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1. XX.XXI ғғ. басындағы Қытайдағы энергетикалық саясатының сипаты
1.1 Қытайдың сыртқы энергетикалық саясатының дамуының алғышарттары және жалпы сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.2 Қытайдың Орталық Азия елдерімен сыртқы экономикалық саясатындағы ұстанған бағыт.бағдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13

2. Энергетикалық өзара қатынастар аясындағы Қытай мен Қазақстан байланыстары.
2.1 Қытайдың энергетикалық сұраныстары Қазақстандағы сыртқы саяси және сыртқы экономикалық басымдықтарды қалыптастыру факторы ретінде ... ... .30
2.2 Қытай мен Қазақстан арасындағы энергетика саласындағы ынтымақтастықтың бірлескен жобалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
2.3 Қазақстан . Қытай : энергетика саласындағы екіжақты қатынастардың басымдықтары мен проблемалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .46

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50
Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...53
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ.
............................................................................
.......................3
1. XX-XXI ғғ. басындағы Қытайдағы энергетикалық саясатының сипаты
1.1 Қытайдың сыртқы ... ... ... ... ... ... ... Азия елдерімен сыртқы экономикалық саясатындағы
ұстанған бағыт-
бағдары.....................................................................
.......................13
2. Энергетикалық өзара қатынастар аясындағы Қытай мен Қазақстан
байланыстары.
2.1 Қытайдың ... ... ... сыртқы саяси және
сыртқы экономикалық басымдықтарды қалыптастыру факторы ретінде.... .....30
2.2 Қытай мен Қазақстан ... ... ... ... Қазақстан – Қытай : энергетика саласындағы екіжақты қатынастардың
басымдықтары мен
проблемалары................................................................
..........40
Қорытынды...................................................................
..........................46
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
......................................................50
Сілтемелер
............................................................................
...................................53
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. КСРО-ның ыдырауы және жаңа тәуелсіз мемлекеттердің
ыдырауы ... әлі ... ... ... ... ... ... Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түркіменстан,
Өзбекстан бар Орталық Азиядағы геосаяси ... ... ... алып
келді. Қазіргі таңда Орталық Азияның перифириялық аймақтан ... ... ... ... ірі ... ... мен халықаралық
өмірдің басқа секторларының ... ... ... ... жанданған кезеңі.
Қазақстан республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев «Ғасырлар тоғысында»
кітабында атап ... ... ... ... міндеттер тұрды. Бұл
мемлекеттілікті қалыптастыру, ... демократияландыру үрдісін дамыту, ... ... ... ... ...»
Құрлықтың «жүрегінде» орналасқан Орталық Азия Еуразиядағы ... ... ... ... бір «қақпа» болып табылады. Шығысында
Қытай мен Азиялық Тынық мұхиттық ... ... және ... ислам
мемлекеттері; батысы мен солтүстігінде – Кавказ, Түркия, Еуропа, ... Азия ... ... қай ... ... планетаның
ұлан-ғайыр кеңістігінде күштер ара салмағына тәуелді. Орталық Азияның
елдерінде өтіп ... ... тек ... ... ғана ... алып
қоймай, әлемдік дамудың нүктесі деп танылған бүкіл еуразиялық құрлықтың
геосаяси күштер ара ... ... ... ... ... әрі ... жандануы Қазақстан аумағының энергетикалық
ресурстар нарығында белсене түсуімен байланысты, оның элементтері бүгін де
орталық Азия аймағында көрінуде, жаңа ... ... ... олар ... ... ... және экономикалық негізде.
Бұдан өзге, көптеген бағалар бойынша, Қазақстанның ірі мұнай мен газ
тасымалдаушы ... ... бар деп ... ... ... бар. ... таяудағы көршілермен, әсіресе белсенді байланыстары, энерго
ресурстарға сұраныстары зерттеу үшін өзекті салалардың бірі ... ... ... «мұнай дүбірі» айналасындағы көптеген ... ... ... өсуі мен ... ... мен газ маңызды
шикізаттық тауар және ... көзі ... ... ал ... ... де ... мен Қытай сияқты елдердің экономикалық дамудың ... ... ... ... энергоресурстар мәселесінде де
әлемдік саясаттың энергетикалық мәселелер кешені жатыр және негізінен
геосаяси, ... ... ... ... тұрады.
Мұнай мен газ өндіру – Каспий шельфін игеру бағдарламасының бір ... Оның ... ... бір ... – Каспийдің минералды ресурстарын
әлемдік ... ... ал ол ... ... рең алып, ТМД-ның ... ... ... ... жетекшілерін аймақтан ығыстырып шығаруына
бағытталған. Каспий мұнайын тасымалдауға бақылау орнату үшін күрес ... ... ... ... ... ... өзгерістер байқалады.
Өзінің энергетикалық стратегиясын Каспий аймағы мен байланыстырушы төменгі
елдерді атауға болады: АҚШ, ... ЕО, ... ... ... ... ... және ... каспий аймағына қатысты проблемалар иерархиясы қалыптасады,
олар екіжақты, көпжақты, ... ... ... ие және ... шешілуін талап етеді. Жоғарыда аталған ... ... ... ... ... ... Қытайдың Батыс
Қазақстаннан ҚХРдің Шыңжаң Ұйғыр автономиялы ауданына ... ол ... ... ... ... тартудағы мүмкіндіктеріне байланысты.
Сондай-ақ Қазақстаннан мұнай тасымалдаудың Атасу ... да осал ... ... ... ... зерттеу тақырыбының өзектілігін
арттырып, өзіне аса назар аударуды қажет етеді.
Диплом жұмысының ... ҚХР мен ... ... ... экономикалық және геосаяси ынтымақтастық үрдісінің механизмін,
ерекшеліктері мен заңдылықтарын оқып үйрену.
Осы қойылған ... ... ... шешу ... іске ... ҚХР мен Қазақстан қатынастарына энергетикалық ынтымақтастықтың
геосаяси ықпалы доктринасының экономикалық және ... ... ҚХР ... ... энергетикалық доктринасындағы Қазақстанның
энергетикалық потенциалының орны мен рөлін зерттеу.
3. ҚХР мен ҚР ... ... ... ... қарым-қатынастарының модернизациясына ықпал ету
перспективаларына талдау жасау.
Зерттеудің ... ... ... ... ... ... ... құрайды. Тарихи зерттеулердегі мұндай принциптер
– тарихилық және ... . ... ... зерттеудің мақсаты мен
бағытын анықтайды, құбылысты оның ... ... мен ... ... мен ... бағыттайды, оларды ... және ... ... ... ... обьективтілік принципімен
толығып, ол зерттеу пәні, оны басқа обьектілер арасынағы ... ... ... ... ... ... ... яғни өткен мен
қазіргісінің қосындысы ретінде қарауға көмектеседі. Жұмыста талдау, синтез,
салыстыру, жалпылау сияқты ... ... ... қолданылады. Осы әдістер
арасында жұмыстың концептуалдық аппаратын құру ... ... ... ... орын алады.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Диплом ... жазу ... ҚХР ... ... ... ... ... саласындағы отандық және
шетелдік зерттеулердің едәуір бөлігі қолданылған.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... және
даму үрдісі, оның стратегиялық мақсаттары мен негізгі міндеттерін талдау,
принциптері мен басым бағыттарын талдауда ... ... ... ... ... мол[1].
ҚР сыртқы саяси қызметіне арналған қазақстандық ғалымдар мен дипломаттар
еңбектері ішінде тақырыпты дайындауда елеулі көмек болған ... ҚР ... ... ... жұмыстары [2]. Қазіргі таңда орталық Азиядағы
геосаясат мәселесі аймақ ... ... ... ... бастады.
Геосаяси мәселердің аталмыш кешенінің негізгі қатысушылырына арналған
еңбектер бар. Ғылымда Қазақстан мен ... ... ... орталық
азиялық проблемалар шеңберінде зерттеу дәстүрі бар (Султанов К.[3] ,
Сатпаев Д.[4] , ... Ю[5] , ... ... ... ... , мұнда Қытайдын Орталық Азиядағы саясатын
Ресейлік қатысу призмасы арқылы қарастыратын азғантай еңбектер бар.(Сысоев
Г, ... А[7]). Орыс ... ... ... ... А., Нагорный А.,
Парканский А., Вардомский Л., Олимова С., ... Ю.С., Руа О., ... ... Ю., ... Ю.К., ... А.Г., Самусев А.Л. еңбектері
пайдаланылды.
Қазақстанның энергетикалық ... мен ... ... қазақстандық авторлар еңбегінде біршама терең талдау жасалған
(Бушин Б., ... А., ... А., ... М.Б., ... ... Е., Кулахметова А.Р., Кушкумбаев С.С., Сарсенбаев А., Сатпаев Д.,
Сыроежкин К.).
Қазақстандық ... ... ... ҚР мен ҚХР ... ... ... ... көңіл аударады. ҚРның ҚХРмен
қарым-қатынастарындағы геосаяси ... ... мен ... ... жекелеген мақалалары[8] мен әл-Фараби атындағы Қазақ
Ұлттық ... ... ... ... ... және ҚР ... ... кафедрасы оқытушыларының ұжымдық
басылымдарында көрініс тапқан[9] .
Орталық Азия елдері мен ҚХР ... ... ... Р. Дүйсенбаев
монографиясын ерекше атауға болады[10]. ... және ... ... ... мәселесі Логвинов А.В., Лысенко М.
еңбектерінің зерттеу пәні болып табылады[11] .
С. Олимов ... ... ... ... құрылымның әлеуметтік
аспектілеріне назар аударылады[12].
Жалпы зерттеудегі қойылған мәселенің зерттелу ... осы ... ... ... ... мен ... қазіргі кездегі
Орталық Азия интеграциясына, аймақтық қауіпсіздік мәселелеріне өте ... ... бұл ... ... ... ғылыми
ізденіске әр қарайғы стимул екендігін көрсетеді.
Диплом ... ... ... ... мен Қытайдың энергетикалық
ынтымақтастығының геосаяси модернизациясына деген ... ... ... ... ... шолу жасай отырып талдау
және салыстыру диплом жұмысында қойылған ... ... ... ... береді.
Зерттеу пәні. Диплом жұмысында Қазақстан мен ... ... ... ... ... ... ... нысаны. Қазақстан мен Қытай аррасындағы мемлекеттік және саяси
даму саласындағы саяси және ... даму ... ... ... жұмысының деректік қоры бірнешше құжаттар тобынан тұрады. Біріннші
топқа ҚР заңдық актілері, ... ... ... ... ... ... Бұл жерде ҚР-ның ... ... ... ... ... ... ... ҚР егеменділігін бекіткен
және ҚР әлемдік қауымдастыққа ену үрдісінің күрделілігін түсіну үшін ... емес заң ... ... ... ... тобына ресми құжаттар жатады. ҚР мен ҚХР энергетикалық
байланыстарын реттеу мен қатынастарын айқындауда осы ... ... ... ... ... ... ерекше көмек болды[14]. Деректердің аталмыш тобы мемлекеттік-
саяси институттардың ресми көз қарастарын білдіретіндіктен үлкен ... ... ... Сыртқы істер министірліктерінің ішкі ... ... Азия ... ... ... ... мұрағат
құжаттарын ерекше атап өтуге болады[15].
Деректердің үшіші тобына мерзімдік басылымда ... ... ... мен тарихи еңбектер ерекше құнды болып ... ... тобы ... ... ... «Kazakhstan today»
агенттігінің мәліметтерінен тұрады.
Осылайша жұмыста деректерді қарастыру пәнді жан-жақты зерттеуге, қойылған
мақсат пен ... ... ... объективтілігі мен ғылыми
шынайы болуына ... ... ... Қазақстан тарихнамасында бұл мәселенің тарихы терең және
алғаш рет осы жұмыста ҚР мен ... ... екі ... және ... ... бір мезгілде қатар ғылыми тұрғыда
қарастырылады.
Жұмыстың құрылымы. Диплом жұмысы кіріспеден, негігі бөлімнің екі ... ... 2-3 ... ... және пайдаланылған әдебиеттер
тізімінен тұрады.
1 тарау. ХХ ғасыр соңы-ХХІ ғасыр ... ... ... ... белгілері
1.1 Қытайдың сыртқы энергетикалық саясатының даму алғы шарттары мен ... ... ... ... ... ... болып
қалыптасу алғышарттары бұл елдің әлемде «қытай ... деп ... ... ... дамуына байланысты.
Қытайда соңғы жиырма жылдағы ішкі жан басы өнімінің жоғарғы өсу қарқыны
бәрінен ... ... ... ... ... ... жұмсалуымен түсіндіріледі. Ол ішкі ... (ең ... ... ... ... тауар мен қызмет көрсету экспортын
едәуір ... ... ... жыл бойғы реформаларда Қытай ... ... ... тән ... егер ... ... ол ішкі жан
басы өнімінің 30% құраса, ал ... ... ол ... ... 40
пайызды ұстап тұрды, кейбір жылдары 42%-ке жетті(1994ж.). Осы ... ... ... бүкіл ішкі жинақтаудың жартысына жуығын құраған.
Негізгі қордағы мемлекеттік инвестициялар 1981ж. 26млрд. юаньнан 2007ж.
бұл көрсеткіш 69млрд.қа жетті, ал ... ... ... сәйкесінше
16млрд-тан-268млрд. юаньға жетті. Егер 1978-1989жж. таза тауар және қызмет
көрсету экспортытөмен мөлшерде болса, 2007ж. бұл ... ... ... құраған[16].
Қытай ахуалындағы тағы бір маңызды фактор мемлекетте әлеуметтік қолдау
бағдарламасы түріндегі едәуір ... ... еді. ... қамтамсыз ету , сондай-ақ әлеуметтік, оның ішінде медициналық
сақтандырудың болмағаны де-факто. Бұл шығындарды ... ... ... өз ... ... міне олардың пайдасыздықтарының басты
факторы да осында.
Экономикалық дамудың жоғарғы қарқыны мемлекеттік шығындардың салыстырмалы
мөлшерінің төмендеуіне алып келді. Тіпті, маңызды ... ... ... ... ... ... өз мойнына экономиканың мемлекеттік
секторын қолдау шығындарын алған, ал реформалар жүргізілген ... ... ... ... ... ... ... арзан тауар өндірісінің әлемдік орталығына айналып, оған ... күші мен ... ... ... ... артылықшылықтарды
пайдаланды, бұл Тайваньда, Кореяда, Малайзиядағыдан өте аз үлесті құрайтын.
Осының нәтижесінде Қытайдың дамуының қандай да бір ... және ... ұлан ... ... осы жылы 30млрд. долларға жетіп, дамудың
бәсеңдеуінемесе экономикалық құлдырауынан зардап шеккен Корея, ... ... ... ... болды. Қытайдың 80-жылдары 10%, ... 9% ... өсу ... ... Бірақ егер ол өзінің қаржы
мәселелерін реттей алса (мемлекеттік банктердің ... ... ... 6-7% ... ... ... Және ол жылдам реформалануын
жалғастыруда. Жақында Қытай Дүниежүзілік сауда ұйымына ... ол ... ... ... ... ... ... үшін идеологиялық
рубиконды аттап өтті.
Осылайша, Қытайда қазіргі таңда тауар өндірісінде жетекшілік етеді, бірақ
қызмет көрсету ... жоқ ... ... ... ... қарқын
алуда, сәйкесінше экспорттық тауарлар және ішкі ... ... 383,61 ... ... , 2007ж. 297 млн. ... ... ал қызмет
көрсету 2006ж. 156,9 млн. доллар, ал 2007ж. 159,7 ... ... ауыл ... ... 2005 ... дейінгі бірінші кезеңде
өнеркәсіптің және ауыл шаруашылығының жан басы ... ел ... ... және ... ... ... екі ... мүмкіндік берді.
Ауылды жерлерден қалаларға көшуге тұрғындарға рұхсат етілмеді.
Бұл Қытайда өткен екі жылда ауылшаруашылығы ... ... ... ... беріп, шамамен сальдо 66,3-78,4млн. долларды құрап, ол
12,1-ге тең ... 1 – ... ... ... ІЖӨ мен ... ... ... экономикасының жоғарғы өсу қарқыны мен Орталық, Шығыс Еуропа, ТМД
елдері ... ... ... ... орын ... ... ... туғызды.
Осылайша, елдің дамуындағы көзге көрініп ... ... ... ... ... ... алдымен, қоғамда энергетикалық ресурстардың шектеулілігі мен қоршаған
ортаны аялау қажеттілігі ... ... ... ... және ... ... жаңаша көзқарас Батысты ... ... ... бұл ... ... ... жауап ретінде қалыптасқан. Энергияны сақтаудың қажеттілігін
кейінге қалдырмауды түсіну ... ... ... ... ... таралуына және энергияны жұмсаудың қысқаруына, қоршаған ортаның
ластануының ... алып ... ... ... ... енді ғана ... пен Жапония тәжірибесі көрсеткендей энергияны үнемдеу саясатын жүзеге
асыру үшін қазір Қытайда жетісе бермейтін едәуір ... және ... бар ... ... агенттіктер қажет.
Халықшаруашылығының түрлі салаоарындағы ... ... ... ... мен ережелерінің детальді жүйесін жасауды қажет етеді.
Энергия ... ... және ... ортаның ластануын азайту үшін
тыйым салу шараларымен бірге, фискальді тәртіп түріндегі қолдау шаралары
көбірек ... 1994ж. ... ... ... салық жүйесі нашарлады
немесе энергия үнемдеуші өндірістерге дем беруші ... және ... ... ... еді. Осы шараларға енді оралу қажет.
Қазіргі таңда орындалып жатқан әлеуметтік-экономикалық дамудың бес жылдық
жоспары қытай ғалымдары, технологтары, ... ... ... ... мен ... жабдықтар ойлап шығару міндетін қойып ... ... бұл ... ... бесжылдықта қозғалатын шығар, бірақ оған
алдыңғы қатарлы ... ... ... ... аз ... ... саясатын жүзеге асыру үшін бірінші ... ... ... рөл ... , бұл ... оның ... ... өз міндетіне алады. Мұндай тұрғы әлемдік ... сай ... банк ... ... ... ... потенциалын ашудағы
нарықтық факторлар үлесі 20% аспайды. Бұл, ең алдымен төмендегі жағдайларға
қатысты нарықтың шектеулі мүмкіндіктерімен анықталады:
Ағымдағы ... ... ұзақ ... мүддені көрсетпейді.
- Инвесторлар ең алдымен энергетикалық ресурстарды игеруге бағдар
алады.
- Өндірісте және ... ... ... ... ... ... ... кеткен шығын оның құнына кірмейді.
- Энергияны тұтынушыларда оны үнемдеу ... ... пен ... ... мемлекеттің рационалды емес қаржы және салық саясаты
ықпал етпейді.
Осыған байланыст, негізгі ... ... ... ... ... алу болады.
1.2. Қытайдың Орталық Азия елдерімен сыртқы энергетикалық саясатында
ұстанған бағыт-бадары
Қытайдың энергетикалық саясатының ... ... ... әлемніңұлы
державасына айналдырумен қатар, елдің көмірсутекті энергия ресурстарына
кедейлігіне қатысты түсінікке қызмет етеді. Қытайдың жан ... ... ету ... 2006ж. ... қоры – 2,6т., ... газ – ... – 90т. болып, әлемдік орташа деңгейде 11,1; 4,3 және ... 2 – 2006ж. ҚХР ... ... ... басшылығы елдің энергетикалық ... және ... ... ... ... ... ... бөледі. Мұны,
әсіресе, арнаулы Мұнай қорларының мемлекеттік кеңсесінің құрылуы, даму мен
реформалар бойынша ... ... ... ... , түрлі мүдделі ведомстволар тарапынан Энергетикалық
стратегияны ... ... ... ... құрылуы
дәлелдейді.
Мемлекеттің кезек күттірмес реакциялар ұзақ мерзімді энергетикалық
міндеттерді шешуде ғана ... елде ... ... екінші жартысында
қалыптасқан күрделі жағдайға байланысты да қажет болған еді. Елдің көптеген
провинциялары мен ірі қалалрында авто май құю ... ... ... ... ... ... ... қиындықтар үкіметтің мұнай
өнімдері бағасын көтеруіне алып келді. Жыл ... ішкі ... ... 22 ... ... ... мен ... басқаруындағы
қалаларда электр энергиясының жетіспеушілігінен оқтын-оқтын өшірулер
басталып, ірі ... және кен ... ... ... ішінара тоқтауы мен экономикалық үлкен шығындарға алып келді.
Энергия тапшылығы ел ішінде ... ... ... Оны ... ... ... , соғысқа дайындалумен байланыстырды. Іс
жүзінде тапшылықтың тікелей ... ... ... ... ... ... ... есептен жаңылушылық еді.
2003ж. сәуірде жарық көрген Электро энергиясы кәсіпорындары ассоцияциясы
баяндамасында 2003ж. электро энергиясын ... ... ... деп
қарастырылса, іс жүзінде ол 15% асты. 25 жылдағы ең жоғарғы ... ... ішкі жан басы ... ... ... өсуі және ... ... орын алды. 2003ж. көшірді тұтыну 3% өседі деп ... ... ол ... ... ол ... үй ... болат құю және
автомобиль өнеркәсібінің жылдам өсуінен көрінді.
Осылайша, мемлекеттік энергия үнемдеу саласына ... ... ... және ... ... ... заңдар мен стандарттардықабылдау,
ақпарат тарату, зерттеулер мен жаңалықтарды ... ... және ... ... кең ... ... ... деңгейлік рөл атқаратын
энергия үнемдеуге материалдық жағынан дем беру жатады.
Энергия үнемдеудегі ең негізгі әдістердің бірі ... ... ... тиімділік стандарттарын дайындау мен енгізу болып
табылады, олар соңғы пайдаланушы үшін ... ... ... құралдары
да бар: жарықтандыру қондырғылары, тоңазытқыштар, теледидарлар, ... ... ... ... ... су помпалары,
комрпессорлары, сондай-ақ өндірістік қазандықтар). Бұл 2020 жылға дейін ... ... ... ... бекеттері өндіретін электр энергиясын
үнемдеуге мүмкіндік берді деп күтілуде. АҚШ Энергетикалық қорының директоры
орынбасары Ян Фуцян пікірінше, сұйық отын ... ... ... ... ғана ... кешенін тұрғызуға керек жалпы шығындар сомасын
үнемдеуге болады екен.
Сонымен бірге, ... ... ... келе ... ... реформаларды жеделдету және тереңдету қажет деп саналады. 1992ж.
кейін жүзеге асырылған қаржы, ... ... ... ... ... осы ... ... энергия тиімділігін едәуір артуы мен ... ... алып ... Әлі ... ... ... бағасы толық
либерализацияланбаған, мұнай, газ, элетроэнергиясы салалары әлі күнге дейін
көп мөлшерде ... ... ... ... электроэнергиясы өндірісінен бөлу
енді ғана басталды. Басқа да салалардағыдай, мұнда бәсекені дамытуға жағдай
жасау және аралас ... ... ... ... ... ... өзара қабысуын кеңейту көзделуде. Біртіндеп электр ... ... ... құру, соңғы тұтынушының таңдау еркіндігін
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... алынды. Беруші және бөлуші жүйеден ... ... ... ... монополия ретінде қабылданғанымен,
біртіндеп біріншісі екіншісінен ... ... ... реформалаудағы оны монополистік сипатынан
арылту және электр энергиясының бәсекелестік нарығын қалыптастыру жетекші
күш Қытай сарапшылары ... ... болу ... ... ... ... монополия қабілетсіз; қайта құрулар оның жүруі ... ... ... ... ... ... деу, ... қонымсыз[18].
Мұнай-газ саласында баға қалыптастыру миханизмін реформалау, мемлекеттің
мұнай өнімдері мен табиғи ... баға ... ... ... мәселесі тұр. Аймақтың монополияға нүкте ... ... ... ... ... ... бөлуді тоқтатып, жан-жақты
бәсекелестікті дамыеып қарастыруда. Әр қарайғы даму ... ... ... және инвестициялық барьерлерді төмендету арқылы ... жеке ... ... ... ... іздеу, тасымалдау, өңдеу істеріне
және мұнай өнімдерін сатуға (көтерме және бөлшек) ... ... ... емес ... газ құбырлары құрылысына тарту
көзделуде.
Көмір өнеркәсібінің алдында жеке меншік ... ... ... ... ... қайта жаңарту; Қытай және әлемдік
нарықтағы бәсекеге қабілеттілігі мен рентабельдігін көтеру қажеттілігі тұр,
сондай-ақ оның алдында әлеуметтік сала мен ... ... ... және ... мәселелерді шешу міндеттері тұр.
Қытай энергетикасы НИОКР-ге ассигнациялар тапшылығынан зардап шегеді.
2000ж. ол ... ... ... ... тек 1,8%) құрап, елдегі
НИОКРге бөлінетін шығынның 6,43%-на тең. Жапонияда бұл ... ... ... ... және технологиялық инновациялар механизмі де аяқталмаған.
Осы саладағы ахуалды түбірімен жақсартпай ... ... ... ... ... емес.
Отын-энергетикалық баланс жиырма жылда ең жоғарғы шекке жетуі ... ... ... сценарий бойынша 66,7%-дан 63,2%-ке дейін
қысқарса , минимальді түрде 59,4%-ке дейін ... ... ... ... ... ... бойынша 2,8%-дан 6,7%-ға жетсе, ең аз
көрсеткіш болса – 8,9%. Ал ... ... оның ... кез-келген нұсқада аз
ғана өзгеріске ұшырайды: максимальді сценарийде ол 25%-дан 26,7%-ға
ұлғаяды, ал ... ... 25,9%. ... ... өсуі орта жылдық
қарқыны үш сценарийде де орташа деңгейден ... блуы ... ... ... және ... электр бекеттер салу, жаңартылған
энергияны пайдалануды кеңейту қарастырылады.
Қытайдың отын-энергетика балансын оптимизациялау ... он ... ... жалғастыруда. 1990 жылдан 2002 жылға дейінгі осы
үрдістің қарқыны 2020 жылға дейінгі ... ... ... ... ... ... ... 66,1% дейін қысқарды. Бұл тенденция Қытай
энергияның ішкі көздерімен қатар ресурстарға ... алып ... ... тигізілетін зиянды азайтады.
Энергия тұтынудың салалық құрылымы ... ... ... ... өнеркәсіп қалады, бірақ оның үлесі 2000ж. 72,7%-
дан – 2020ж. ... ... ... пен ... ... ... ... энергия үнемдеудің негізгі шығыны өнеркәсіпке түседі. Тәжірибе
көрсеткендей, басты ... 70-80% ... ... ... ... ал ... 20-30% - ... прогресс негізінде өнім бірлігіне
энергетикалық шығынның төмендеуі есебінен.
Энергия үнемдеуге ... үлес ... ... ... ... таңда отынның автомобильдің 100 шақырым ... ... ... ... ... ... 20%-ға ... Бұл шығындарды таяу маңда
отынға салық енгізу жолымен (сарапшылар,таяудағы 3-5жылда салық ... ... ... құнының 60% құрауы керек дейді) және оны ... ... ... ... көзделуде. Сондай-ақ қалалық жоспарлау
және көлік ... ... ... ... ... Бұл шаруалар, көлікте 2020жылға дейін 87млн. т.
мұнай үнемдеуге ... ... бұл оның ... ... жатқан
көлемінің жартысы дерлік.
Энергияны экономдау үшін құрылыста да мүмкіндіктер де аз ... ... ... ... ... сала ... ... табылады. Қытай
ғимараттарды жылыту және кондиционерлеу үшін бір ... ... ... ... қуат ... ... осы жағрафиялық территорияда орналасқан
мемлекеттерге қарағанда, үш есе көп. Жанармай отынды ... ... ... т. ... ... ... Қытайда жасалған 2002 жылғы жанармай отынына 71%
көмір отынына келеді. Қытай 1 370млн. тонна көмір жағады(тұтынады), ... ... 27,7% ... отын ... тұтынудың негізгі проблемасы – тұрғындардың
денсаулығына және қоршаған ортаға үлкен зардап ... ... және шет ... ... сәйкес Қытайдың жалпы ішкі өнімінің 3%-нан ... ... ... ... келеді. Қытайдағы ауа ластауының негізгі қайнар
көзі – көмір жануындағы 20 өнім болып табылады. Қытай ... ... 8-9% ... ... ... ... ... шығарылымы 13,5%
және 15,1% күкірттің қос тотығына Қытай мемлекетінің үлес салмағына келеді.
Күкірттің қос тотығының ауаға жалпы шығарылымы ... ... ... ... ... ... ... жүзінде бірінші орынға ие, және қоршаған
ортаның өзін-өзі тазалау қабілетінен әлде қайда басым.
Ауаны күкірттің қос тотығымен ластауы қышқыл ... ... ... ... ... Қытай мемлекетінің үштен бір территориясын
жарамсыз етеді.
2000 жылы көмір жағу жылуды ... ... ... ... азот ... ... ... Қытай АҚШ-тан кейін қышқыл газбен ауа
ластау бойынша дүние жүзінде екінші орынға ие, осыған ... ... ... ... ... ... ... себебі аталған жағдай парник
эффектісінің пайда болуына ... ... ... ... ... ... жанармай-энергетикалық
балансында көмір үлес салмағын азайтуға іс-әрекеттер ... ... ... ... ... ... 20 жылдың ішінде ауа ластауы азаймаса,
жалпы ішкі өнімнің 12 % немесе 390 млрд. ... ... ... ... ... болған ауруларды емдеуіне жұмсалады көмір өнімінің жанған
шығарылымы ... . Ауа ... ... ... жету ... қоршаған
ортаның өзін өзі тазалау қабілеті әлде қайда төмен болып қала ... ... ... ... қарамай олар әлі толық зерттелмеген.
2000 жылы пайдаланбаған, бірақ көмірдің ... ... бар , жаңа ... ... жарамды көлемі 20,3млрд. тоннаны
құрайды. т.23. Жақын болашақта көмір өңдеу ... ... бұл ... Экономикалық негізделген көмір қорының басымдылығы ... және ... ... ... алыс ... орналасқан, бұл көмір
отын өңдеу, тасымалдау және ... ... ... асыруда, үлкен
қиыншылыққа әкеліп соғады. Қытайда бір жылдық көмір отын өндіру мүмкіндігі,
қоршаған ортаға зардап әкелуін, су ... ... ... 2,8 ... ... ... мемлекетінің отын-энергиялық балансында көмір
отынының үлес салмағы ... ... ... ... абсолюттік
көлемі 2020 жылы күрделі өседі; ... ... ... ... ... ал ... сценарий бойынша – 2,1млрд. тоннаға дейін.
Максималды сценарий – импортты көбейтпей, өз қорлары арқылы жүзеге мүмкін
емес. Әрекеттегі және ... ... ... ... ... 710 ... құрайды. Осы санға 350 млн.тоннаны қоссақ, кіші ... ... ... ... жылдары 50млн. тонна аз өсуін
қамтиды. Бірақ, бұл жағдайында оңтүстікті импортпен қамтылуы қарастырылады.
Көмір отын ... ... екі ... проблемалар бар. Бірінішіден,
көмір жағуының тиімділігі өте төмен және, екіншіден, көмір ... ... өте ... Көмірді байыту арқылы оның күлдігін 50-80% артып және 30-
40% күкіртті жою жағдайы пайда болады. Ал ... ... ары ... ... ... ... ... болады. Бірақ, 1999 жылы Қытай мемлекетінде тек
29% барлық өңделген көмірден байытылады(ФРГ-да 95%, Ұлыбританияда-75%, АҚШ-
55%). Байытылған ... ... үшін ... ал ... ... ... ... өңдеуден өтпейді.
2000 жылмен салыстырғанда 2020 жылы мұнайды тұтыну 2-2,6 есеге көбейді,
бірақ мұнай ресурстарының шектеулілігіне байланысты оны қазбалай табу ... 2020 ... ... ...... ... құрайды, ал одан
кейінгі уақытта оны табу суалды. Мұнайды тұтыну ең азы 450млн. тонна болады
(максималды ... ... – 610 ... Бұл ... импорттық мұнайға
тәуелділігін 55% дейін ұлғайтады (ал максималды болжам бойынша – ... .25 ... ... ... -58% ... ... сәйкес .
Белгілі экспортты сақтау ... ... ... ... ... ал ... – 302млн.т. құрайды. Алдағы болжам бойынша, мұнай
импорты 2005 жылы – 90, ал ...... ... ... т.26. ... мұнай және мұнайөкілдерінің ... ... ... ... ... салыстырғанда бірден 30млн. т. өседі[20]
Импортталған мұнайдың өсуі – 15 ірі мұнай өңдейтін базалардың ... ... ... ...... тоннаға дейін (әр
қайсысы). ... ірі ... ... ... ... ... ал ұсақ, күштілігі 1млн.т дейін мекемелер жабылады. Фуцзяни
және Чжэцзяне(Нинбо ауданы) – тереңсулы ... ... ... Нанкин
аймақтарына мұнайды тасымалдау үшін құбырларды салу, ал ... ... ... ұзақ ... ... ... үшін ... мұнай
құбырларын орнатады.28. Мұнай өңдейтін ... ... орта ... ...... ал дүниежүзінде –
5,5млн.т. құрайды) – мұнай өңдеуінің технико-экономикалық ... ... ... ... ... шығуын ұлғайту(2010ж.-75%
дейін, бүгін Қытайда – 66,7%, ... Азия ... - ... күкіртті
мұнайды өңдеу мүмкіншілігін көтеру(шамамен 2010ж.-35% дейін).
Қытайда таза шетел капиталды мұнай ... ... ... Ал ... ... ... Қытай жағынан бақылау пакеті
сақталған кезде ғана ... ... Әр ... ... ... ... ... кем болмауы тиіс. Шетел капиталына авто көлігіне жанармай ... ... және ... ... өтім жүйесін ... Ал ... ... ... ... ... ... Қытай жағынан бақылауы сақталған жағдайда пайда болады.
Қытай қалаларында және жедел трассаларында автокөліктерінің сандарының
өсуі (2002 ж. ... ... 20 млн. ... ... ... ... қатар, қоршаған ортаға әсерін азайту қажеттілігі пайда болады.
Бүгін Қытай қалаларының үштен екісінің ауа сапасыстандартына сәйкес емес,
ауа ластауының жартысы автокөлікке ... ... ... ... 2001 ... ... бойынша,дүниежүзіндегі 20 ластанған қалаларынан
– 16 Қытай мемлекетінде орналасқан.
Қытайдағы дизель ... ... ... ... бойынша дүние жүзілік
деңгейден әлдеқайда төмен . Отынның сапасын тез арада жетілдіру , оны зиян
қосындылардан ... өте ... ... ... ... ... ... алдындағы Қытайдың міндеттеріне сәйкес сыртқы сыртқы кәсіпкерлер
үшін мұнай және мұнайөнімдері нарығын жақын болашақта ашу. ... ... ... ... ... ... бір бөлігін жоғалтады.
Мұнайдың күрделі қор өсімін теңіз барлау арқылы қамтылады. Бірақ аталған
қорларды игеру көршілес елдермен ... ... ... ... ... дүниежүзілік мұнай нарығында бәсекелес болуының
орнына әріптес болғаны дұрыс болар еді. Шығыс Қытай теңізінде Дяоюйдао арал
барысында ... ... орын ... ал бұл ... мұнай сипаттары
анықталған .
Оңтүстік-Қытай теңізінде ... ... ... ... оған ие ... ...... Филлипины, Малайзия, Тайвань.
Мұнайдың теңіз ресурстарын игеру, бірнеше Қытай эксперттердің пікірінше,
Қытайдың үш мұнай ... ... ... ... ... корпорациясының өз жауапкершілігіне Қытай шельфінің мұнайды барлау
және игеру міндеттерін толық ... ... ... ... өсуі ... ... энергияның негізгі қайнар көзі ретіндегі рөлін
азайтады. Шындап келгенде, ... газ ... ... ... үшін , ... ... ... қажет. Қазіргі уақытта Қытайда газ нарығын
қалыптастыруына газдың өте ... ... ... ... бойынша, табиғи газды тұтыну 200-2020 жылдары орта есеппен жылына
9% ұлғайып отырады, аз мөлшерде – импорт, ал ... ішкі ... жылы ол ... ... ... ішінде импорт50-60 млрд.куб.м.
құрайды. Болжам бойынша, 2010жылға барланған табиғи газ ... ... 2020 жылы – ... құрайды. Отандық газ өңдеуі 4-5 ... Т.-31. ... ... үшін бір ... ірі газ ... ... базалық құрылыстарды салу тиіс.
Қазіргі уақытта Қытай су энергетикалық ... ... ... ... ... ... т.б. ... мемлекеттерінің қатарында 80-і орынға
ие. ГЭС ЖЭС-қа(жылу энерго-станциясы) ... баяу ... бұл ... ... ... ... ... жағдай өзгере бастады. Мемлекеттің
финанс ресурстары күрделі өсті, сонымен ... ... ... ... ... ұсыныстар өзгерді. ... ... ... ЖЭС ... ... өсті, бұл өз тарапынан ... ... ... және шын ... ... асыру мүмкіншілігі болмады.
осының барлығы мемлекеттің батыс аймақтарында суэнергетикалық ... ... ... жылы ... энергия өнеркәсібінің жалпы күштілігі 860-
950млн.кВт(2003жылы-350млн.кВт) жетті.Электро қуатты жалпы ... ... ... үлес салмағы 15,4%-дан 19-22% өседі. Бұл
орта ... жыл ... ... ... ГЭСтарды ендіруін талап етеді,
ал жыл сайын жұмысқа қосатын ГЭСтардың ... 29-33 ... ... мемлекеттің шығыс бөлімінде гидроэнергетикалық ресурстары толық
түгеседі, ал батыс аймақтарында ... ... ... ... ... ... бұл ... гидроресурстардың игеруі - 8%
құрайды.
1997жылы басталған жаңа атом(ядролық)электростанциясының құрылысы 6 жылға
шоқтатылып, 2003 жылы ... ... ... ... ... Қытай өкіметі төрт – күштілігі 1млн.кВт., жалпы бағасы, құндылығы
6 млрд. доллар көлемінде ... ... ... ... және ... атқарып жатқан ядролық электростанцияладың 2003 жылы
қуаты, күштілігі 8,7 млн.кВт ... 2020 ... ... қуаттылығы 40млн.
кВт өсіп, оларды электроэнергия өніміндегі үлес ... 1,2 %дан ... Бұл ... сөз әрқайсысы 1млн.кВт күштілігімен ... ... ірге тасы ... ... ... ... ... жақын аудандарында жаңа ядролық электростанцияларды жалпы
күштілігі 13млн.кВт салынуы қарастырылды. 2010жылы олар ... ... ... ... ... және Янцзы өзен аймағындағы электроқуатының
жетіспеушілігі ... ... ... ... және ... ... ... станцияларды салу жоспары бар.
Жаңғырмалы энергияны пайдалану 2000 жылы шартты отынның ... ... ... ... ... энергия тұтынуының 19,7% құрады.Аталған
энергоқуатын пайдалану-олардың өзіндік құнының биіктігімен тоқтатылады.
Бұл жағдай ... ... ... ... ... ... ... соғады.
2020 жылы,болжам бойынша,жаңғырмалы энергияның тұтынуы 2000 жылмен
салыстырғанда екі есе ... ... ... және ... ... шартты отынның жылдық тұтынуын
7,3млрд.т.дейін өседі.2020жылы ... ... ... станцияның
құрал-жабдықтың күштілігі – 100млн.кВт. құрайды, соның ішінде кіші ГЭС (су
энерго қуатының станциясы) – 70млн.кВт., жел арқылы ... ... ... ...... ал биологиялық электро құрылымдардың
қуаты – 5млн.кВт. құрайды.
Бұл болжамдарды жүзеге асыру үшін мемлекеттің күрделі қолдауы ... ... ... ... ... ... оның ... базасын қамту, сонымен қатар нарықты
күштеп қалыптастыру және ... ... ... ... асыру.
Енді түсінікті, Қытайда энергетикалық қауіпсіздікті ... ... ... бола ... ... ең күрделі міндеттерінің
бірі болып табылады. Бұл міндет ... ... ... ... сан ... және баға ... қажеттіліктерді қанағаттандыруына
кепіл беру» ретінде қалыптастырылды.38.
Мұнай дефициті немесе мұнайды жеткізу барысында кездейсоқ үзілістердің
салдарынан ... ... ... мемлекеттің экономикасына күрделі
зардап әкеледі.
Аталған проблемаларды жеңілдету келесі іс-шаралар арқылы ... ... ... ... және газ ... ... ... игерілген
мұнай көлемін ұлғайту және отынның басқа ... және ... ... ... құрылымы максималды түрде ену,
төртіншіден, келе-келе мұнайдың сақтандыру қорын құру және жетілдіру .
Мемлекет бірнеше іс-шаралар ... ірі ... ... ... ... ... ... қамтиды.
Қазіргі уақытта мұнайды игеру Қытайда 34% құрайды, пайдаланған озықты
технологиялар ... ... 50% ... отыр. Жорамал бойынша, 2020
жылға көмірдің ИЖТ өнеркәсібінің көлемі 160 ... ... ... юань
инвестицияны талап етеді.
Ерекше етіп, станциялық мұнай қорын қалыптастырудағы ... ... ... міндет ағымды 10 бесжылдық жоспарының өткен, 2001 жылы өткен
ВСНП наурыз айындағы сессиясында қабылданды. Қытай эксперттерінің пікірінше
көзделген қор мұнай ... табу үшін ... ... жоқ. «Бұл –
ірі саяси және әскери дағдарыстарға қарсы тұру үшін өкіметтік қорлардың бір
түрі болып келеді. Олар ... ... ... ... ... үшін ... айтсақ, мұнайдың стратегиялық қоры – бұл қорқыту қорғаныс күші.
Ядролық қару ретінде, олар еш ... ... да ... ... ... бар ... тағы да ... емес.»[22]
2003 жылдың соңына мемлекеттің резервуалдарында сақталған мұнай
өнімдерінің көлемі 2050мың ... ... ... ... ... ... Мұнай өңдейтін және мұнай химиялық мекемелердің ... ... ... болды. Сауда ұйымдарындағы мұнай өнімдердінің
қорлары бағаларға тиімді әсер етпейді. ... ... ... ... ... ... ... тиімсіздікті
әкеледі.
1990 жылдардан бастап мұнайдың дүниежүзілік бағасының әрі жылдам өсуі-
ішкі мұнай ... ... ... әкеліп,Қытай мемлекетінің
экономикалық өсу тұрақтылығына кері әсер беріп отырды.
Эксперттердің ... ... ... және ... ... үшін мұнайдың 90-күндік сақтандыру қорын ... ... ... өте ... 8 млн.т.алғашқы қорды құру үшін,ең
азы 20млрд.юань қажет.42.Ара қатынасы 2:1-мемлекеттік және мемлекеттік емес
капитал арқылы қорларды қалыптастыру жоспары ... ... ... ... ... тек ... жоспарлауды және мұнай
сақтау қорларын ... ... ... және ... есеп ... емес,сонымен қатар стратегиялық және сақтандырылған
резервтерді ... ... ... заңдар мен ... және ... ... ... ... ... жоспарлы және
іріктеу табиғи жер астындағы мұнайдың қорын құру,бұл дегеніміз,бірнеше ірі
скважиналарда мұнайдың бір бөлігін ... ... ... ақпарат құралдарының мәліметі бойынша,энергетикадағы кернеу
жағдайы 2008 жылға дейін ... ... ... ... үлес ... төмендеді[23]:
8 бесжылдықта-ол12,09%.
9 бесжылдықта-10, 4%
2002 жылы-7,14% құрады.
Аталған саласының өсуі ... ... ... ... 2002 ... орта ... бір ... электроэнергия қажеттілігі 10% өсті,ал құрал-
жабдықтардың күштілігі-5,7%. 2003жылы энергияға қажеттілік энергиямен
қамтылуына қарағанда 7% ... ... ... ... ... терең себептерін табиғи монополияның әкімшілік монополияның
монополиясымен ... деп ... ... және мемлекет саясатын ... ... ... ... ... 2020 жылға
максималды сценарий бойынша-3,28 млрд.т.орта сценарий бойынша-2,896
млрд.т,ал минималды ... ... -2,466 ... ... ... ... бағалады.Бұдан басқа келесі энерго тұтыну үшін күрделі
факторлар ескерілді:
- мемлекеттегі ... ... өсу ... ... ... өзгерістерге бейімделу;
- халық шаруашылығының негізгі салалары ... ... ... ... бірі - Фән Фәяның пікірінше Қытай
тұрақты даму үшін энергетика саласында ... ... ... ... ... сценарийге дейін жеткізу және ... ... ... ... қарастыру.Орта сценарй бойынша 2020
жылы энергия ... ... 2000 ... ... 2,2 ... ... ... тәжірибесін ескерсек,онда бұл есептердің
белгілі негіздері бар. Алдыңғы 20 ... ... ... ЖІӨ ... ... төрт есе ... энергия тұтынуын екі есе ғана көбейтті. ЖІӨ 1980-
2000 жылдарғы орта жылдық өсу қарқыны-9,7% құрап, ал жылдық энергия ... ... ... ... айтқанда, экономикалық өсім жартылай ... ... ... ... жылу ... ... ... қуатын көп мөлшерде пайдаланатын өнімдерді шығаруда энергия
қуатының шығындарының үздік дүниежүзілік көрсеткіштері бойынша ... ... ... жылы ... энергия шығыны ЖІӨ 13% құрады, ал АҚШ- бұл ... ... ЖІӨ ... ... ... валютаның ағын
айырбастау курсымен және оның сатып алу қабілет паритетімен қатты сәйкес
келмейді. ... ... 2000ж. олар ... ... ... 7,7 ... болған, ал ортадүниежүзілік деңгейден 3,4 есе биік. Екінші ... 20 % ... ... ... ал ОЭСР ... ... қысқарды. Жылдық орташа көрсеткіштерде болар. Қытай
мемлекеті алдына келесі міндетті қойып отыр. Шартты ... ... ЖІӨ ... ... дейін
2010ж.-1,25т. дейін
2030ж.-0,54т. дейін
2050ж.-0,25т. дейін азайту.
Қытайда энергияның арттық шығын басымдысы ... ... ... биік ... ... ... ... бүкіл өнеркәсіптің энергия тұтылуының 73%айдаланады, үлестік энергия
арқылы 47% алдынғы ... ... ... ... ... 1000кВт сағатты қалыптастыру үшін шартты отынды ... ... озық ... технологияларды ескермей. Қытай
өнеркәсібінде энергияны артық тұтыну көрсеткіштері шартты отынның 230 мың.
т. құрайды. ... ... ... ... өсу моделінің, оның
дәстүрлі жоғары қарқын, жоғары шығын, жоғары ... ... және ... ... өмір ... ... жоқ»[27].
Осыған байланысты Қытайдың энергетикалық стратегиясының негізгі бағыты
болып энергияны үнемдеу болып табылады. Энергияны ... ... ... ... жету ... негізгі міндеттерінің
бірі. Бұны ресурстарының дефициты талап етіп ... ... ... экономикалық өсуін шектеп, жаранды бәсекелес ортаға мемлекеттің
енуіне ықшам етеді.
Қытайдың амбициялық мақсаттары: 2020ж. ЖІӨ төрт есе өсіру, урбанизация
және ... ... ... ... өмір ... көтеру
(«сяокан» қоғамын құру) мемлекеттің ... ... ... ...... ... ... сәйкес.
Ұзақ, орта, қысқа мерзімді Қытайдың энергетикалық ... ... және ... тұрғындарының қажеттіліктері мемлекеттің
мүмкіншілігінен тыс ... ... ...... және ... бір ... байланысы және бір біріне тәуелділігі.
Қытай, дүниежүзіндегі тұрғындардың төрттен бір бөлігін қалыптастырған,
оның орта дамыған мемлекетке ... және ... күші ... ... болуы әр түрлі жағдайларда ... ... ... ... ... ресурстары және энергияның дүниежүзілік тұтыну
балансы тарапынан маңызды. Әділеттілік үшін келесі жағдайды атап ... ... ... ... қозғалыстары тікелей
Қытай тұрғындарына және экономикасына әсер етеді.
2 тарау. Қытай мен Қазақстанның энергетикалық саласындағы ... ... ... ... ... Қазақстандағы сыртқысаяси және
сыртқыэкономикалық басылымдылықтарын қалыптастыр фактор ретінде
Қытай дүниежүзілік мұнай ... ... ... «өзінің энергетикалық дипломатиясын» белсенді жүзеге асыруы,
энергетика саласындағы жаранды, ... ... ... ... ... іскер ойнаушыға йналуы күтілуде. Бірақ, бұлардың барлық іс-
әрекеттерін бірге алып, Қытай мұнай дүниежүзілік тәуелділігін азайтамады,
осыған сәйкес ... ... ... ... ... ... ... 1993ж. бастап Қытай ... ... ... алады,
мұнай, мұнай өнімдерінің импорты жылдан жылға дейін өсіп ... ... ... бойынша АҚШтан кейін, жапониядан өтіп екінші орында 2020
жылы ие болады деген 2007 жылы жүзеге ... ... ... ... өнімдерінің ішкі бағасына ... ... әсер ... Ерекше, бұл өткен жылдың қараша айында
мұнай өнімдерімен қамтылуы дағдарысқа ... жол ... үшін ... ... Гуандуньдағы екі ірі мұнай
корпорациялары бағаны күрделі ... .44. Бұл ... ... ... ... ... әкеледі, оның сипаттамалары бүгін байқалып отыр. Бұған
негізгі ... ... ... қалыптастыру жағдайы, сонымен қатар
дағдарыстарды алдын алу ... ... және ... ... жеькілісіз болу.
Жапанды конъюктура дамуының негізгі үрдістер мен жағдайларды бағалау
арқылы Қытай ... ... ... екі ... уш оң ... тұтылу және экспорттаушыларға үрей жоқ, жағдай қауіпсіз.
XXI ғасырдың басындағы жағдай, өткен ғысырдың 70-80 ... ... уш ... бар ... Мұнай мемлекет аралық саяси күресте қару міндетін атқаруы
жойылды. ... ... ... ... ... болып табылады. Мұнай циркуляциясы нарықтық
экономиканың жеке заңдылықтарымен белгіленеді.
• Батыс мемлекеттерінің мұнайды импорт арқылы алу және ... ... өп ... өз ... ... ... ұстап, мұнай бағасын белгілеп отырды. Екі
жақтың да жанжал мен ... ... ... ... әр түрлі деңгейде ... ... ... орын алып ... ... континенттерде
байқалады аталған үрдіс. Ірі трансұлттық корпорациялардың күші өсіп, финанс
топтарымен бірге ... ... ... ... Бұл ... жапандануына байланысты ұлғаю үстінде.
Бірақ, Қытайдың энергетикалық стратегиясы соншалықты қиыншылықтарсыз
емес. Қытай эксперттердің болжамы бойынша, ... х/а ... ... ... ... ... қауіптендіреді[28].
Қытай эксперттерін шынайы толғандыратын энергетикалық қауіпсіздікті
қамту саласында ... ... ... ... ... ... Таяу ... бүкіл импортты мұнайдың жартысынан көбі
жеткізіледі[29]. 2010 ж. ... ... үлес ... 80% ... ... Таяу ... әскери жанжалдың аймағы болып қрқыныш үрейді тереңдетеді.
Осы себептен Қытай бұл ... шығу ... ... ... ... ... бар ... ретінде Ресейді атайды.
Ресей басымдығы екі жағдаймен түсіндіріледі:
Біріншіден, қызығушылықтарының толықтыруымен Ресей Сібір мен Қиыр Шығыстағы
мұнай, газ ... ... ... ... ал ... энергия қайнар көзін
диверсификациялауды қажет етіп отыр.
• Екінші орында Оңтүстік-Шығыс Азия, атап айтсақ Индонезия
және Малайзия мемлекеттерімен ... ... ... ... - Африкамен кооперацияласу, себебі жақын
болашақта Африка тез арада ... ... ... ... ... ... күрделі элементі болып –
«территориядан ... ... ... ... асуы ... ... Қытай капитал және Қытай технологиясы көмегімен шетелдерде мұнай
өңдеуінде атсалысу, огы ... Бұл ... ... орында, Қытайға жақын
мемлекеттерінің территориясына бағытталған. ... ... және ... ... ... газ ... бай, ... қарым-қатынас
достық дәрежеде және олардың территориясында саяси тұрақтылық бар, сол ... ... ... ауыртпалықтың орталығы осы жерде болуы тиіс».
Қытайдың шетел мемлекеттерімен ... ... ... ... өнімді бөлу туралы(контрактілері) келісім-шарттарыбар. Қытай
мұнай корпорациялары шетелдердегі табысы – 19млн. т. жетті, соның ішінде -
өнімді бөлу ... ...... 51. Бұл ... ... 20-дан астам , төрт құрлықтардың орналасқан елдерімен
келісім-шарт құрды: мұнайөңдеу және мұнай-химиялық ... ... ... ... ... ... ... мұнай корпорациясы 1,2млрд. доллар Австарлия және
Индонезия мемлекеттерінде орналасқан үш ... бай ... ... үшін ... салды.
Қытайдың мұнай-газ корпорациясы үш негізгі стратегиялық бағытта жұмыс
атқарады: Солтүстік Африкада – Судан мемлекетіне демеу ... ... ... ...... демеу жасап, және Оңтүстік Америкада – Венесуэла
мемлекетіне сүйене отырып қызмет етеді.
Таяу ... ... ... ... қызығушылығын тудырған
жоқ. Аталған аймақ Қытай мұнай-химиялық корпорациясының ... ол ... ... импортының 80% құрайды.
2003 жылы Қытай Иран нарығына шықты, ал 2004 ... ... ... ірі газ ... ... үшін келісім - шарт алды, бұл жағдай
АҚШ мемлекетінің наразылығын тудыртып, аталған ... ... ... ... ... пікірінше мұнай өңірлерінің тек үш категориясы
бақылаудан тыс ... Олар ... ... ... ... ... жерлер; екіншіден, әскери жанжалды аймақтар; үшіншіден, ... ... ... ... ... ... ... мүмкіншілігін, өз капиталын пайдалана отырып, ҚР және Ресей
Федерациясының мұнай ресурстарының нарығы үшін белсенді ... ... ... ... ... ... Қытай мамандары мұнай саласындағы американдық-қытай
бәсекелесті дүние жүзілік аренадағы үлкен ... ... екі ... бір бөлігі ретінде ... ... ... ... ... зерттеу орталығының деректоры ... ... ... ... комментарий айтады:
«Бұл құбылыстардың терең себептері АҚШ пен Кытайдың ... ... ... ... қысым жасауымен түсіндіріледі. бұл
жағдай тек ... ... ... ... ... қатар саяси, әскери,
эканомика, дипломатия салаларына да ... ... ... ... ... ... басшылар белгілі түрде дайындалу қажет.»
«Дайындық» деген түсінікке, энергия қайнар көзіне жететін позицияларды
қатаң бақылауға алу қажет.
Қытай мұнай корпорациялары « мемлекет ... тыс» ... ... ... ... 70-ші ... қолға алған[30]. Қазіргі уақытта
ынтымақтастықтың бірнеше бағыттары бірдей дамып жатыр. Мысалы, Қазақстаннан
СУАР құбыры. Бұл ... ... ... ... дәлелі – Қытай ұлттық
мұнай компаниясы Қазақстандағы «Ақтөбе мұнай» АҚ-ң 60% ... ... ... ... примьері Ли Пэн Қазақстанға ресми сапарында
ұзындығы 3000 км СУАР- Шымкент - ... ... ... туралы келісімге
қол қойылды. Құбырдың құндылығы 3,5 млрд. доллар.
Қазақстан саяси ... ерте алуы ... ... жоба ... ... ... ( АТР ) гигантты нарығына Қытайды ірі держава ретінде
пайда болғаны ... ... ... мен ... ... азайтып, Қазақстан үшін тиімді нәтиже әкелу керек. Байқау
бойынша, Ресей мен АҚШ ... ... ... ... ... ... ... позициялары икемді болып жатыр.
Қытай мұнай-газ стратегиясын, энергетикалық саясатын жүзеге ... ... ... Қазақстанды көреді. Бұл тұжырымның ... ... мен ... ... ... тек коммерциялық пайда
табу емес (бірақ коммерциялық ... ... ... ... мен Қазақстанның ынтымықтастығын Ресей позициясы ... ... және ... ... ... ... артық
болмайды. Бұл өте күрделі міндет. Қазір ... ... ... ... ... артық Қытайдың Қазақстаннан артықшылығы
ұллық қызығушылардың басымдылықтарын белгілеп және ... ... ... ... өз ... статегиясын қалыптастыруының
ұйымдастыруда отандық және шетел ... ... ... ... ... ... сол ... стратегияның негізгі жағдайлары
талқыланып нәтижелері бүкіл ақпараттық құралдарда жарияланды. ... ҚР ... ... ... мен ... ... кең
жене жан-жақты қарастыру, республиканың ішкі және сыртқы саясатында ... ... ... ... анық. Қытайдың тәжірбиесін пайдалануы - нақты
көп сұрақтардың шешімін табатын еді.
2.2 Қытай мен Қазақстан арасындағы энергетика ... ... ... мен ... ... ... әрі қарай
дамуының негізі болып мұнай құбырының Атасу ... – жаңа жоба ... Бұл ... ... 700 млн. ... ... көздеп отыр.
Қазіргі уақытта аталған жобаның техникалық- эканомикалық негізін
біріккен жұмыс тобы жасады. «Казтрансойл» ұллық ... ... ... ... ... ... ... кіреді, жоба экологиялық
тұрғыдан қауіпсіз, техникалық түрде жүзеге ... ... ... ... деңгейі болашақ мұнай құбыры бәсекелеске қабілетті.
Жоба бойынша, ... ... ... Атырау-Кенкияк-Кумколь-Атасу-
Достық; мақсаты: мұнайды Батыс Қазақстаннан - Батыс Қытайға жеткізу. Мұнай
құбырының жалпы ұзындығы 2800 км. ... ... ... өткізу
қабілетінің кепілі – 20 млн. тонна. ... ... құны 2,7 ... ... басында ҚР президенті Н.Назарбаевтың Тьери ... ... ... ... ... ... ... Кездесу кезінде
Қазақстан мұнайының Иран арқылы экспорт жобасы талқыланды.
Кездесуден кейін ... ... ... бойынша
Қазақстаннан Иранға мұнай құбырын құру жобасы дайындылып ... ... ... ... ... ... ... мұхит аймағындағы (АТР) мұнай
нарығына Персия шығанағынан пайдалы мүмкіншіліктерді ашады.
Қазақстан мұнайын Қытайға жеткізу, сонымен ... Иран ... ... ... ... ... онжылдытар ортасынан бар.
Кешегі уақытқа дейін олар тоқтатылып келген, себебі ... ... баяу ... ... осыған байланыста мұнай игерудің өсу
қарқыны биік бола алмады.
Бұндай жағдайларда инвесторлар қымбат ... ... ... ... қажетті мерзімдері мүлдем белгісіз болып келді.
1-кесте. Қытай және АТА (АТР) мемлекеттеріне ... ... ... ... |ҚР- ... |Батыс Қазақстан- |Ангарск-дацин |
| ... ... ... І |
| ... ... б/ша | ... |
| ... | | ... |25 |20 |20-30 ... т. | | | ... |1710 |3267 |2400 ... | | | ... |1,95 |3,6 |2 ... | | | ... жылы ... ... жобалардың белсенділігі артып,
Қазақстан капиталистерінің нарыққа ену процесі басталды. Каспий теңізінің
солтүстік аймағын кеңмасштабты игеру болашағы белгіленді. ... ... ... ... сапалық серпілісіне негізін қалыптастырады.
Аталған сапалық ... ... және Азия ... ... ... үшін ... ... жаңа экспорттық қуаттылықты талап
етеді. Бұл дегеніміз, алдында ... ... ... ... мен ... үшін ... шынайы болып келе жатыр.
«Тенгизшевройл» біріккен жоба 1993жылы пайда болды, оның мақсаты – Тенгиз
мұнай өңірін игеру, ... ... және ... ... және мұнай
өнімдерін өндіру. ТШО ... ... ... ... ... ... бойынша қазіргі уақытта өндірістік қуаттылықты
дамытуының жеделдетілген жоспары қабылданды. Бұл жоспар бойынша, 2010 жылы
мұнай игеру деңгейі 32млн.т. жыл ... ... ... ТШО ... ... ... ... экспорттайды. Тек
2006 жылы күкіртті сату көлемі 900млн.т. құрады.
Болашақ 20жылда Қытай үшін қазақ – ... ... ... ... ... ... бұл ... Алматыда өткен Қазақстан және
Қытай саясаттанушылар ... ҚХР ... ... ... даму
проблемаларын зерттеу орталығындағы Азия мен Еуропа ... ... ... Ли ... ... ... ... – халықаралық
Еуразилық экономикалық ... ... Ли ... ... «Біз
ОАА(Орталық Азия аймағы) мемлекетердегі инвесторлар рейтингісінде ... және ... бұл үшін бұл ... ... ... болып
саналады.» Мысал ретінде, 2006 ... ... ... ... добыча
«ҚазМұнайГаз» компаниясы Дублинде (Ирландия) орналасқан.Utexam ... ... ... алу туралы келісім жасады. Дублиндегі ... ... ... иесі ... ... Осы ... ... «Разведка
добыча «ҚазМұнайГаз» компаниясы ... ... ... 2009 ... ... дейін Дублин компаниясына 9млн.т.-дан кем емес мұнайды жыл
сайын сату керек. Бұл деген игеріліп жатқан мұнай толық сатылды деп ... ... ең ...... ... ... ... Разведка добыча
«ҚазМұнайГаз» компаниясына 200млн.доллар – 7,7% жылдық пайызбен «Халық
банкінің» депозиттік шоттарында ... ... ... ... «қаражат шамамен қажеті жоқ, сол
себептен оны депозитке салған». Ал ... ... 5 ... ... ... үшін ... тағы бірнеше сандарды мысал ретінде келтіргім келеді.
«Үлкен төрттікке» кіретін компаниялардың бірі «РФ» акциялардың ... ... Оның ... әлде ... кіші ... ... 4 ... 200 мың $ төлеуге дайын. Қазақстан өкіметі өз ... ... ... жоқ, осы себептен келісім аталған мәселе ... ... ... ... бойынша өз позициясын белсендіруге дайын.
Қытайдың бақылауға келмейтін, жылдам энергетикалық ... ҚР ... газ ... ... ... эксклюзивті
келісімдерге ерекше көңіл бөлуде[32]. Жақында «China National Offshore ... (CNOOC) ... ... компаниясын сатып алуы сәтсізбен
аяқталып, келесі тұтырымды қалыптастырды: Пекин өз ... ... үшін ... ... ... ... болмайды, себебі АҚШ саясаты Қытайға аталған нарыққа
атсалысуын шектейді. Вашингтон мен ... бұл ... ... ... ... АҚШ мемлекетінің таяу ... ... ... ... кері ... әкелуі мүмкін, сонымен ... ... ... мүмкін. Қытай бүгін АҚШ
мемелекеттерінен ... ... ... ... ... орын алады. 1993
жылдан бастап, Қытай ... ... таза ... ... ... ... әр күні 3 млн. баррель мұнай сатып алуда. Соңғы екі жылда, ... ... ... ... ... 35 % ... келеді. Болашақ
10 жылдың ішінде Қытай автокөлік саны бойынша дүние жүзінде екінші орынға
шығуын ... өсіп ... ... ... үшін ... өңдейтін
таяу Шығыс, Иран, Қазақстан мемлекеттерімен байланысты кеңейтуге ықпал
жасауда. ... ... алу ... ... үшін ... ... ... алуда, өзінің аймақтғы саяси әсерін ... ... ... ... ... ... Шығыстағы және Қазақстандағы энергетикалық қазба ... ... АҚШ ... ... альтернатива ретінде Қытайды
қарастырады.
Өте болжымайтын антикоммунизм идеологиясындағы сауд тәртібі өз ... ... ... сатуда, Шағымды іс-әрекеттін білдіреді, ... ... мен ... ... ... Иран ... ... Ахмадинаджад Қытаймен стратегиялы партнер
қалыптастыруына қызығушылық танытуда.
Сонымен, Қытай Қазақстан мұнай аймағында өз ... ... ... ... ұлғаюы және өзінің бекітіліп
жатқаны экономикалық күштілігін сезінуі Вашингтонның Пекинның сыртқы
саясатына әсері ... ... ... бастап Қытайдың Шығысқа жылжуы
аймақтағы АШ тың саяси мақсаттарымен ... ... ... ... бересі туралы эксклюзивті келісімдер және ... ... ... алуы – ... ары ... тұрақсыздылығын тудыруы
мумкін. Нарық онсызда, Қытайдың энергетиалық қажеттіліктерімен тудырған
бағалардың күрделі ... ... ... ... саясат-жетістікке қол жеткізетін, Қытаймен диалогты орнату,
оның бағытты - өзінің энергетикалық кауіпсіздігін ... және ... ... Бұл ... ... асыру үшін, жанталға жол жібермеу
үшін Вашингтон таяу шығыстағы және Қазақстандағы мұнай ... ... ... ... ... ... келісім жасау процесіне ену
қажеттілігін тудырады. Келісім аймақ үшін кауіпсіздіктің тиімді ... ішкі ... ... үлкен өзгерістерге ұшырап жатыр
(мысалы, ШОС).
Бұндай көз қарас Қытайды мұнай мен газ ... ... ... ... ... ... сүйенуі қажет.
Кезкелген мемлекетті белсенді инвестициялау ету үшін «бізге белгілі
жағдайлар қажет- бұл ... ... және ... қорғайтын
заңдар» - деді Қытай эксперті. Тәуекелді ... ... ... ... ... үшін ... саласындағы Қытаймен ынтымақтастық
сыртқы саясатының басымдылығы болу қажет. Күрделі стратегиялық нысандарының
бірі болып «Батыс Қазақстан- Қытай» жобасы ... бір ... ... ... жоқ. ... болашақта
Қазақстан мен Қытай қарым-қатынастары ... ... ... ... ... Сатпаевтың айтуы бойынша, «бұл туралы қазір ... ... ... жоқ, ... бостықты кешірмейді. Сол үшін гигант
көлемді территорияда өте аз ... ... ... ... ... ... өте ... Өкінішке орай, тарии ... ... ... ... ҚР ... ... пайдалана
отырып, бизнесты дамыту үшін ҚР-ң игеру компаниялары жаңа мүмкіншіліктерді
алды. Болашақ 1-2 жылда ... ... ... ... ... бұл ... ірі масштабты және амбициялық жоспарлар және
өзін өзі жетілдіретін келісім-шарт ретінде пайдалануға болады.
2.3 ... ... ... екі ... қарым-
қатынастардағы проблемалар мен болашақтары
Каспий теңізінде табылған жаңа мұнай қорлары, ... ... ... Қытай эксперттері келесі қорытынға келді: 15 ... ... ... ... ... ... үшін бұл ... негізгі энергия қайнар көзі болу қажет. Пекин-Қытай стратегиясы
Каспий шикізат көлемінде өз ... алу ... Бұл үшін ... ... нарығын Қазақстанның территориясы арқылы Шығыс-Батыс бағыттағы жолда
мұнай мен ... ... және ... ... ... ... Шығыс-Батыс бағыттағы Каспий маңайындағы бірнеше мемлекеттер үшін
және біздің мемлекеттің қазіргі барлық ... ... ... ... осы ... Батыс-Қазақстан-Батыс Қытай құбырын салу жобасын
жүзеге асыруы 1 жылға ... ... ... ... ... ... көп ... кейін құбырларды
құру жобалары жүзеге аса бастады және ... ... ... ... ... ... ... болды. 2006 жылдың аяғында «Северо-Западная
трубопроводная компания «Мұнайтас» Акционерлік қоғамы, оның ... «ИК ... ... ... және шектеулі
серіктестік қоғамы (ТОО) – ... ... в ... -Кенкияк-
Атырау бағытындағы құбырды салуға кірісті. Құрылыс қаржыланды- рудың ... 49% ... өз ... ... Атырау құбыры бір жылда 12-14 млн. т. өткізеді, оның ... ... ... аталған Құбыр Кенкияқты трансресей
транзитке ... ... ... және солтүстік-батыс Қазақстан
өңірлерімен байланыстырады. Қазақстанда болашақ құбырдың қызметін аралық
деп қарастырады.
«Самрук» акционерлік ... ... ... К. Кабылдин айтуынша,
ұзақ мерзімді болашақта құбыр өзгеруі мүмкін.
Қазақстан ... ... ... ... жаңа ... ... ... Кенкияк – Атырау құбыры әрекеттегі бөлшек ретінде қарастырылады.
Кенкияк-Атырау құбырының жалғасы болып ... ... оның ... 700 км. ... КМГ жақын арада х/а консорциум
құрады, оның мақсаты- мұнай құбырын ағын жылда бастап, келесі жылы ... ... ... ... ... ... ... КТК жүйесіне
ендіру, ал гипотетикалық жоспарда-Қытайға баратын екінші әрекеттегі
бөлігіне ... ... ... ... партнерлер ретінде «Самрук»
акционерлік қоғамы «ҚазМұнайГаз» акционерлік қоғамы ретінде шетелдегі игеру
компанияларды қарастырады. ... ... ... ... Мунай», СП-
біріккен мекемелер, Кумколь өңіріндегі жұмыс атқарушылардың тобы.
Ал болашақта, жобаларды жүзеге асырып ... ... ... Арал ... ... эквиваленттінің гипотетикалық қоры – 2
млрд.т. астам. КУмколь-Аральск-Атырау құбырының болуы, экспорт ... бұл ... ... ... үшін ... ... ... мұнайшылардың қатысуымен 2007 жылдың 3-4 қазан айында Алматыда
«Нефть и Газ» KIOGE-2007 атты х/а ... ... ... оның
ұйымдастырушылары болып ITE Group PLC Британ компаниясы және Қазақстанмен
Орта Азиядағы әріптесі - Iteca ... ... ... ... ҚР ... пен
ведомствалардың жетекшілері қатысты, мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... мен Қытай жағынан конференцияға қатысушылардың
пікірінше, KIOGE өткізудің ... ... ... ... мәселе бойынша ғылым саласында соңғы ... ... ... сонымен қатар инвестиция саясатына жағымды ... ... ... қатар, келесі мәселелерге көңіл бөлді:
- Қазақстан мұнайын Қытай нарығына тасымалдау;
- Мұнай өндірісінің көлемін ұлғайту;
- ... ... ... ... және оны ... ... ... Қытайға жеткізу.
Мұнай және Газ көлігінің ұлттық компаниясының Бас директорының
орынбасарының айтуынша, ... мен ... ... ... ... ... құрысының алғашқы тасы қоланды.
Қытайдағы жаңа көзқарастарды қалыптастырылғандардың ... ... өз ... ... ... үшін дипломатиялық және әскери
іс-шаралары жеткіліксіз.
Сонымен қатар, Қытайдың ... ... ... ... тұтынуды максималды түрде үнемдеу қажет, Қытайдың ... ... ... ... ... импорт қайнар көздері жанжақты
ету қажет және энергияның жаңғырмалы ... ... жаңа ... ... және ... пайдалану.
Болашақта Тенгиз-Ресей-Чехия және Ресей – Болгария – Греция – Қытайдың
Тынық мұхиттардағы порттарға мұнай ... құру ... ... шығу бағытында Қытай порттарына мұнай құбыры (ұзақтығы 6400км.)
құрылысы жоспарланды.
Сонымен, Каспий аймағындағы ... ... ... ... ... көп ... шиеленісті және пердемен жабылған сияқты.
Сонымен ҚР және ҚХР арасындағы ынтымақтастыққа көңіл бөлу қажет.
Алдыңғы Батыс ...... ... ... ... ... нәтижесі – Шығыс ... ... ... ... ... үшін ... ... болашағы бар жоба.
Аталған жобаны жүзеге асыру үшін негізі болып - ҚР энергетика және ... ... ... ... мұнай-газ корпорациясының (КННК)
арасында – 1998жылы 24 қыркүйек айында келісім жасалған ... ...... ... бойынша Атырау – Кенкияқ – Құмкөл –
Атасу – Алашанькоу бағытының мұнай құбырының ... ... ... ... аймақтарына мұнайды жеткізеді.
Солтүстік вариант бойынша ұзындығ 2800км. трасса, жыл сайын ... ... ... ... ... ... ... бағасы шамамен
2,7млрд. АҚШ долларын құрайды. Пайдаланатын ...... ... ... ... ... ... Батыс Сібірдегі Ресей мұнайын тасымалдау
қарастырып жатыр. Аталған ... ... ...... ... бойынша
жүзеге асады:
І кезең – Кенқияқ-Атырау – жүзеге асырудың алғашқы кезеңі басталды;
ІІ кезең – Құмкөл-Арал – ... ... өтіп ... ...... ... бір ... Қарақойын-Барсеңгір-Атасу
бөлігіндегі қайта құруымен бірдей басталады. Жобаның жүзеге асуы – ... ... ... ... ... ... – Ақтөбеден құбырларды
қажетті санды мұнаймен толықтыру. Бір тұтас алғанда, Қытайға баратын мұнай
құбыры Ақтөбе ... ... (ол CNPC ... жатады), Құмкөл
мұнайымен және үлкен ... ... ... ... ... 20млн. т.
алуға мүмкіншілік жасайды.
CNPC – Ақтөбе құбыры – Атырауға дейінгі мұнай құбырын ... ... ... ... КТК ... ... ... жұмысы
қаралып отыр.
Инвест бағдарламасын ... және ... ... келесі жылда мұнайды игеруін ... ... ... ... ... – жаңа ... құбырын Атырауға дейін жеткізу
2008жылы 6млн.т. құрау қажет.
«Харрикейн ... ... » ... ... жол ... Қытай нарығына
мұнайды жеткізу эксперимент ретінде бастап, ... емес – ... ... ... ... Шынын айтсақ, құрылыс жоспарларында
«ҚазТрансОйл» мен бірге мұнайды Батыстан Шығысқа жеткізу.
Әрекеттегі ... ... ... көлемі өте аз, бұл дегеніміз
экспорт мүлдем жоқ деген, немесе Румынияға жіберілген экспорттан ... ... ... ... ... 3% жеткізіледі.
Статистиканың мәліметі бойынша Қытайдан Қазақстанға жеткізетін
мұнайдың бағасы - өте аз, және ... ... ... үшін 138 ... өзі ... мұнайды жанжақты етуін қалайды. Мақсаты көтерілген
мұнайға бағаларының кері салдарын жою, ҚР басқа Иракқа, ... ... ... ... ... ... – Батыс Қытайға тартылған мұнай құбыры ҚР ... ... ... бар. Себебі, аталған мұнай құбыры: Қазақстанның
экспорт потенциялын ұлғайтады, Республиканың энергетикалық қауіпсіздігін
қамтиды, мемлекеттің батыс ... ... ... Павлодар, Шымкент, мұнай
өңдейтін ірі заттармен байланыстыру қажет; мемлекет ... ... ... шешу. Осы жағдайға байланысты мұнай құбырын құру белгілі
тәуекел пайызымен байланысты.
Саяси тәуекелдер: ҚР үшін ... ... ... ... ... ... жалғыз сатып алушыға бағытталған. Қытайдың экономикалық
реформалардың мұнай импортына әсер ... ... ... ... ... ... шығындар, үлкен көлік шығындары, ішкі
нарықтағы ... ... ... реттеу.
Қытай маршрутын қарастырсақ, жылына 20млн.т. ... ... ... ... ... бір ... ... зауытарында өңделіп, қайтадан
біздің нарыққа түседі.
Біздің ... үшін ... ... ... тасымалдауының
ирандық варианты тиімді, себебі, жоба бойынша алмастыру жоспарланып, мұнай
құбыры жер ... ... ҚР үшін ... ... ... бірнеше проблемаларды шешу қажет:
• Біріншісі, Каспий мұнай ресурстар қорымен ... ... ... тұрғыдан қарастырсақ), болашақ мүмкіншілігі
керемет. Каспий теңізінің игерілген ресурстардың диапазоны – 25-
200млрд. баррельге дейін ... ... ... Нақты
игерілген мұнай көлемі, шығындарды өтемейді.
... ... – сату ... байланысты. Ұзақ мерзімді
болжамдар бойынша көмірсутекті қажеттіліктерін өсуі, оңтүстік-
Шығыс ... ... ... өте ... Үшінші қиындық геосаясатпен байланысты. Каспийдің «Үлкен мұнайы»
және оны тасымалдау бағыттары, болашақта ... ... ... және орта ... ... ... аймағында саяси ойын ережелерін белгілейді. Аталған
жағдайлар аймақты және бірнеше мемлекеттерді ірі ... ... ... ... ... стратегиясы мемлекет дамуының, оның кешенді
түрде жасалған модернизациялануының он жылдарға ... ұзақ ... бір ... ... бағдарламаның мақсаты – Қытайды ішкі және
сыртқы үрейлерден қорғаған, өскелең мықты мемлекетке айналуы дүние жүзінің
тағдырына әсер ету ... бар ... ету. Бұл ... әр түрлі
бөлімдері әр түрлі ... ... ... ... ... құрамы үнемі назарда болған. Энергетикалық факторды еске алу
тұрақты экономикалық ... ... үшін ... деңгейде күрделі болып
саналады, сонымен қатар, дағдарыстарға жол жібермеу үшін қауіпсіз ... ... ... дамуының негізгі жағдайы ретінде қоршаған ортаны қорғау.
Сонымен, аталған диплом ... ... ... ... ... ... Қытай – арзан тауарлар өндірісінің ... ... ... ... Малайзия мемлекеттерімен салыстырғанда
Қытайдың артықшылығы – жалақы деңгейін және кәсіби мамандырылған
жұмыс күшімен қамтылған. Сонымен, ... ... ... ... ... ... ... мамндығы төмен жұмысшылардың
қызмет көрсету қарқыны өсу үстінде. Экспортқа шығарылатын және
ішкі тұтынуға пайдаланатын ... құны 2006 ж. – ... ... 2007 ж. – 297 млн. АҚШ ... шығарылған. Ал
жасалған қызметтердің сомасы – 2006ж. – 156,9 млн. АҚш ... 2007ж. – 159,7 млн. АҚШ ... ... ... ... ... барлық халық шаруашылық салаларында ережелер
мен заң шығару актілер жүйесі ... ... ... ... ... ... ... және мемлекеттің
адэкватты энергетикалық стратегиясын қалыптастыруға үлкен көңіл
бөледі.
Мемлекеттің энерго ... ... үшін – ... ... ... және басқа экономикалық шараларды белгілеу,
заңдар мен стандартты қабылдау ақпаратты тарату, ... және т.б. ... ... ... ... ... үнемдеуде материалдық ынталандыру кіреді.
3. Автокөліктердің сандық ұлғаюы – автожанармайды үнемдеумен қатар,
қоршаған ортада зиянды ... ауа ... ... ... ... ... ... игеру Қытай эксперттердің пікірінше, үш
ірі Қытайдағы мұнай коорпорациялардың мүмкіншілігін шектеуі
байқалады. Олар ... ... өз ... ала ... ... ... ... Проблеманы шешу үшін , келесі іс-шаралардың жиынтығы қажет:
• мұнай және газ игерудің отандық өндірісін дамыту;
• мұнайдың орнына ... отын ... ... ... кооперация құрылымына максималды ену;
• кезең-кезеңмен мұнайдың сақтандыру қорларын жетілдіру және
қалыптасыру;
6. Қытай үшін ... ... ... мұнай
қызығушылықтарын ескеріп, «энергетикалық дипломатиясын» дамыту
қажет, энергетика саласындағы жаһанды және аумақтық ұйымдар ... ... ... керек, фьючер және ағымды
нарықтарының белсенді айналымға айнулуы қажет. Мұнай бағасын
белгілеуде Қытайдың ... ... ... ... ... мұнай қауіпсіздігін қамту үшін стратегияның күрделі
элементі болып (Цзоучуцюй) «Қытай территориясынан шығу» саясаты
жүзеге асуы ... ... ... ... ... шетел мұнай
құбырларын игеру үшін өз капиталы мен ... ... ... ... ... ... ендіреді.
8. Қытайдың энергетикалық қажеттіліктерін бақылаусыз өсу уақытында
Пекин ҚР мұнай мен газ өндірушілермен эксклюзивті келісімдерді
жасау қажет. ... ... ... бірі – «Батыс
Қазақстан – Қытай» жобасы болып табылады.
9. Кынияк – Атырау құбырдың шын өткізу ... ... 12-14 ... оны соғу ... ... ... оның ... Кенкиякты Қазақстанның солтүстік батыс
өңірлерімен байланыстыру. Қазақстан мұнайының тасымалдау бағыты
болашақта өзгертіп ... ... ... және Қытай бағыты), жаңа
мұнай құбыры салынады. Кумколь – Арал – Атырау мұнай құбырының
аймағында көлік инфрақұрылымының ... ... ... ... ... Тенгиз – Ресей – Чехия және Ресей – Болгария – Греция
мұнай құбырының құрылысы жоспарланып отыр. Жоспарда жаңа ... ... 6400 км, ол ... ... шығуын жоспарлап
отыр.
11. Қытай максималды түрде өзі игерген мұнайды ... ... ... ... ... бар ... ... тырысады. Өзінің қызығушылығын Қазақстан,
Ирак, Венесуела арқылы шешуге тырысады.
12. Батыс Қазақстаннан – ... ... ... ... ... ... экономикалық маңызы бар, атап айтсақ, аталған
мұнай ... ... ... ... ... ... ... қамтиды; Мемлекеттің
мұнай игеретін Батыс аймақтарын Павлодар мен Шымкенттегі ірі
мұнай ... ... ... Мұнай құбырларды жүзеге асырудағы саяси тәуекелдер: Қазақстан
үшін альтернативті нарығының ... ... ... ... импортына күрделі әсер етуі.
Экономикалық тәуекелдер: үлкен инвестициялық шығындар, үлкен көлік
шығындары, ішкі нарықтағы бағалаудың ... ... ... ... 20 млн. ... етеді, бұдан басқа, шикізаттың бір бөлігі Қытай
зауыттарында өңделіп, Қазақстан нарығына ... ... ... ... ... ... үшін экономикалық тұрғыдан өте тиімді, ... ... ... жер ... ... үшін қолайлы бағыттарды талдай келе, келесі проблемаларды
шешу қажет:
... ... ... ... ресурстар қорымен
байланысты;
❖ Екінші проблема: Өнімнің өтуімен байланысты;
❖ Үшінші проблема: ... ... ... ... ... және оның тасымалдау бағыттары болашақта ірі
батыс державаларымен орта Азиялық ... ... ... ... ... белгілеу.
Сонымен, атаған зерттеудің қортындысында келесі мағлұматты түсіну
қажет. Қытайдың энергетикалық стратегиясының мәні, оның ... ... ... ... оның ... байланыстарын, құрамына
кіретін Қытай басшылығының ішкі және ... ... ... ... білу – ... ... Қытайдың негізгі серіктестерімен
қарым ... ... ... ... үшін қажет. Осындай
түсініктемелердің болмауы – ...... ... ... мүмкін болмайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Wakabayashi M, MacKellar L. Demographic Trends and Household
Saving in China". IIASA Interim Report, November ... ... ... ... политики Казахстана. Сборник
статей / Под ред. К.К. Токаева - Астана, 1998.
3. ... М. ... ... в Центральной Азии и
механизмы их ... // ... ... с ... ... безопасности и
стабильности вЦентральной Азии". - Алматы, 2002. - С. 9-15.;
4. ... М. ... ... ... ... // ... ... круглого
стола"Факторы безопасности в Казахстане и Центральной Азии". - Алматы,
2005. -
С. ... ... М., ... А., ... Б., ... А., Бегалиев
Н., Нурмухамедов Б. Современный терроризм: взгляд из Центральной Азии.
-Алматы: Дайк-Пересс, 2006. - 213 с;
6. Ашимбаев М., ... Г., ... А. ... ... на современном этапе // Analytic. - Алматы,
2006. -№2. - С. ... ... Д. (Jeffrey Bader), ... Ф. (Flynt ... ... ... и ... // ("The Financial Times",
Великобритания)17 августа 2005
8. ... ... ... .... По ... данным, до 32 млн. кВт
(Чэнь Тин...) и 36 млн. кВт. (Синь цзин бао. 2004. 14 ... о ... ... ... ССР от ... 1992 г. ... 1992.; Конституционный закон «О
государственной независимости РК» от 16 ... 1991 ... ... Н.А. ... 2030. ... ... ... Казахстана.
Алматы 1998.
9. Договор о коллективной безопасности (ДКБ) подписан 15 мая
1992 // ... база ... ... ... Республики Казахстан, Кыргызской Республики и Республики
Узбекистан от 23 ... ... - ... и жизнь, сентябрь
1996, № 38 (62).;Текущий архив МИД РК. Департамент могостроеннего
сотрудничества. ... ... Р. ... ... // ... на ... ... - Астана: Елорда, 2002. - С. 239-248.
11. Дянь хуан ... ... ... шуй лай ... Чжунго?
(Электрический голод, угольный ... ... ... ... Китай?). Чжунго цзинцзи чжоукань 2003. 23 декабря
12. Закария М.Г. ... ... ... ... ... Аравии в условиях прекращения "нефтяного бума",
//Сборник "Арабские страны Западной Азии и Северной ... ... ... Л. Д. ... ... с коммунистическим
акцентом//(Тпе Economist, 05.07.02)
14. Кулахметова А.Р. Актуальные проблемы ... ... ... ... ... 2002.; Кушкумбаев С.
Геополитика транспортных коммуникаций в ... ... ... ... РК, 2003.
15. Левин В. Китай на Каспии// Пресс-Центр.Ру 2004.
16. Ли Фуюн. "Дяньхуан" ши ... ... ды. (Как ... ... ... ... ... 2003. 24 декабря
17. Ли Цзаохан. Материалы ежегодного совещания Международной
организации "Мастер-кард" в АТР. //Интенет-сайт 2007.
18. Ли Цин. ... ... ... в ... ... будет борьба с бедностью//Интернет-сайт 2006.
19. Логвинов В. Шанхайская организация ... ... шаг ... // ... ... ... - М., 2003. -
№5.-61
20. С. 6-14.; ... М. ... ... в ... мире //
Международная жизнь. - М, 2003. - №8. - С. 64-68.
21. Лю Синьхуа, Цинь ... ды шию ... цзи ... ... (Нефтяная безопасность .Китая и его стратегический
выбор). Сяньдай гоцзи гуаньси. 2002. N 12. С. ... ... Н.А. ... внешней политики. //Казахстанская
правда, 3.10.2001.: Назарбаев Н.А. новые приоритеты и ... ... ... ... ... ... Казахстана.
Н.А. Программа 2030. - Алматы, 1998.
23. Назарбаев Н.А. Стратегия становления и развития Казахстана как
суверенного ... ... ... 1992.
24. Олимова С. Национальные государства и этнические территории
/ Многомерные традиции Центральной Азии / Аналитическая ... 2. - М: ... ... ... 2000. - С. ... Перечень региональных и многосторонних соглашений,
меморандумов, коммюнике, протоколов, деклараций. (1991 - 2004 г.)
26. Сатпаев Д. О ... ... ... ... Казахстан на рубеже тысячелетий // Сборник
научных статей. - ... ... 2006. - 267 ... ... Б. Внешняя политика Республики Казахстан: основные
этапы развития (1991-2002) // Казахстан и современный мир. - Алматы,
2006.-№1.-С. ... ... Б.К. ... ... ... Казахстан и Российской Федерации в ... о ... ... и Шанхайской Организации
Сотрудничества //Analytic. - Алматы, 2007. - №2. - С. ... ... Г., ... А. ... ... ... удар // ... и
мусульманский мир. - М., 2006. - №11. - С. 18-2031. Сюэ Гохун, ... ... ... ... ... нэнъюань ... ... ... ... определять ... ... в ... Тяочжэн лянъю буцзюй кочжан инсяо ванло. ... ... ... сеть ... Чжунго цзинцзи шибао.
2003.
a. ... К.К. ... ... ... в
условиях
глобализации. Алматы 2000.; Токаев К.К. Под ... ... о ... ... ... - ... - с. 45.
b. Тыссовский Ю.Геополитические расклады, Экспресс ... N 19 (218), 5-11 мая 2003. ... ... Лэй. Цун ... дуаньцюе шо чэншихуа ды бухэ
цзеинь.(Диссонансы урбанизации с позиций дефицита ... ... 30 ... ... Т. ... статистический ежегодник. Пекин 2007.
e. Чжунго юци ... хэ ... ... ... ... и меры ... Чжунго цзинцзи щибао.
2003. 14ноября
f. Чэнь Хуай Чжунго бу цюе дуйцэ шицзе бу цюе ю (У ... ... ... в мире нет ... ... ... ... Института
рыночной экономики Центра исследований ... ... КНР Чэн Хуая ... ... ... ван. 2003. 27 ... Чэнь Цинтай. Чжунго ды нэнъюань ... ... ... и ... ... ... ... ноября
32. Шихуа гунъе сехуй баогао ... ... ... ... нянь жэн ... (Доклад Ассоциации нефтехимической
промышленности прогнозирует: напряженное ... с ... и в ... ... ... Н. А. ... внешней политики. //Казахстанская правда,
3.10.2001.: Назарбаев Н.А. новые приоритеты и задачи внешней ... ... ... ... ... ... МИД РК. А., ... Н.А. Программа 2030. – Алматы,
1998.;Назарбаев Н.А.Стратегия становления и развития Казахстана как
суверенного государства. – ... ... ... ... проблемы внешней политики Казахстана. Сборник статей / Под
ред. К.К. ...... 1998.; ... К.К. Внешняя политика
Казахстана в условиях глобализации. Алматы 2000.; Токаев К.К. ... ... ... о внешней политике Казахстана. – Алматы,
1997. – с.45.
3. Султанов Б. Внешняя политика Республики Казахстан: основные этапы
развития (1991-2002) // Казахстан и ... мир. – ... ... 7-33.; ... Б.К. ... ... сотрудничества
Республики Казахстан и Российской Федерации в рамках ... ... ... и ... ... Сотрудничества //
Analytic.-Алматы, 2007. -№2.-С. 11-13
4. Сатпаев Д. О внешнеполитической доктрине США // ... ... ... Ю. Геополитические расклады, Экспресс (Итар - Тасс), N 19
(218), 5-11 мая 2003. -С.5-7.
6. Ашимбаев М. ... ... в ... Азии и ... ... // ... международного семинара «Сотрудничество с целью
обеспечения безопасности и стабильности в Центральной Азии». – Алматы,
2002. –С. 9-15.; Ашимбаев М. Угрозы безопасности ... ... // ... ... ... ... ... в Казахстане и Центральной Азии». –
Алматы, 2005. –С. 12-16.; Ашимбаев М., Косиченко А., Султанов ... А., ... Н., ... Б. Современный терроризм: взгляд
из Центральной Азии. – Алматы: Дайк-Пересс, 2006. -213 с.; Ашимбаев
М., Курганбаева Г., Кажмуратова А. Российскоказахстанские ... ... ... // ... 2006. -№2. ... Сысоев Г., Иванов А. Америка наносит ответный удар // Россия и
мусульманский мир. - М., 2006. -№11. –С.18-20
8. Суверенный Казахстан на ... ... // ... ... ... ... Елорда, 2006.-267 с.
9. Кулахметова А.Р. Актуальные ... ... США – ... Каз Гу 2002.: ... С. ... транспортных
коммуникаций в каспийском регионе // Институт стратегических
исследований РК, ... ... Р. ... ... // Суверенный Казахстан
на рубеже тысячелетий. – Астана: ... 2002. ... ... В. ... ... сотрудничества – качественный шаг
вперед // Проблемы Дальнего Востока. – М., 2003. -№5. –С. ... М. ... ... в ... мире ... жизнь. – М, 2003. -№8. –С. 64-68.
12. Олимова С. Национальные государства и этнические территории /
Многомерные ... ... Азии / ... ...... –М: ... ... Карнеги, 2000. –С.15-16.
13. Декларация о государственном суверенитете Казахской ССР от 26 ... г. ... 1992.; ... ... «О ... РК» от 16 декабря 1991 г. //САПП 1991.; Назарбаев Н.А.
Казахстан 2030. Послание Президента народу Казахстана. Алматы 1998.
14. ... ... и ... ... меморандумов,
коммюнике, протоколов, деклараций. (1991-2004г.)
15. Договор о коллективной ... (ДКБ) ... 15 мая 1992 ... база ... ... глав государств Республики
Казахстан, Кыргызской Республики и Республики Узбекистан от 23 августа
1996//Азия – Экономика и жизнь, сентябрь 1996, № 38 (62).; ... МИД РК. ... ... ... -1992-2002.
16. Чжунго Т. Китайский статистический ежегодник. Пекин 2007.
17. Wakabayashi M. MacKellar L. ... Trends and ... ... China. IIASA Interim Report, November ... ... ... ... баогао юйцзэ: нэнъюань цзиньччжан чжуанкуан цзинь
нянь жэн цуньцзай (Доклад Ассоциации нефтехимической ... ... ... с энергией сохранится и в текущем
году(. Бэйцзин юйлэ синьбао. 2003. 3февраля.
19. Юй Яньшань. Цзякуай дяньли ... ... чжэн дан ци ши ... ... ... ... в электроэнергетике назрело). Чжунго
цзинцзи шибао.2004.3 февраля.
20. Сюэ Гохун, Юань ... ... ... ... ... ... ... чжаньлюе. (Познавать положение страны, правильно определять
стратегию развития энергетики в Китае.)
21. Сюэ ... Юань ... ... гоцин чжэнцюэ чжидин Чжунго нэнъюань
фачжань чжаньлюе. (Познавать положение страны, ... ... ... ... в Китае.)
22. Тяочжэн лянъю буцзюй кочжан инсяо ванло. (Урегулировать ... ... сеть ... ... ... ... ... нэнюань чжаньлюэ …. По другим данным, до 32 млн. кВт ... и 36 млн. кВт. ... цзин бао. 2004. 14 ... Чэнь Хуай ... бу цюэ дуйцэ шицзе бу цюе ю (У Китая нет ... в мире нет ... ... ... ... Института рыночной экономики Центра исследований развития
при Госсовете КНР Чэнь Хуая ... « ... Times». ... 2003. 27 января.
25. Яо Вэй. Дянь ди ханъе тоуцзы го жэ хо кэ бимянь (Перегрев инвестиций
в электроэнергетику, возможно, удастся ... ... ... 2004. 3 ... Ли ... ... ши цземмо наочулай ды. (Как возник «электрический
голод»). Чжунхуа ... ... 2003. 24 ... ... Лэй. Цун ... ... шо ... ды бухэ цзеинь.
(Диссонансы урбанизации с позиций дефицита энергии). Шичан бао.204. ... Дянь Хуан ... ... ... шуй лай ... ... голод, угольный голод, нефтяной голод. Кто ... ... ... ... 2003.23 ... Чэнь Цинтай. Чжунго ды нэнъюань чжаньлюэ хз чжэнцэ.
(Энергетическаястратегия и политика Китая). Чжунго Цзинцзи шибао.
2003. 17 ... ... юци ... хэ ... ... ... ... Китая и
меры безопасности). Чжунго цзинцзи щибао. 2003. 14 ноября
31. Закария М.Г. ... ... ... ... ... ... в условиях прекращения «нефтяного бума», ... ... ... Азии и ... ... М., 2006. ... Лю Синьхуа, Цинь И. Чжунго ды шию аньцюань цзи чжаньлюе сюаньцзэ
(Нефтяная безопасность. Китая и его ... ... ... ... 2002. N 12. С. ... ... Д.О ... доктрине США// «Kazakhstan today»2007.
-----------------------
-----------------------

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жергілікті бюджеттің кірістерін қалыптастыру16 бет
Қазақстан Республикасының банктік заңнамасы және банктік құқықтық қатынастар129 бет
Мемлекет басшысы Н. Назарбаев Қазақстан Республикасында тіркелген шетелдік дипломатиялық корпуспен кездесу өткізді..4 бет
Қазақстан-АҚШ қарым-қатынасының дамуы7 бет
Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы және Аймақтық қауіпсіздік мәселелері20 бет
XXI ғасыр басындағы Қазақстан-АҚШ өзара ынтымақтастығына энергетикалық әлеуеттің ықпалы және мәні107 бет
«Маңғыстаумұнайгаз» акционерлік қоғамы энергетикалық кәсіпорнының шаруашылық қызметін басқаруды талдау31 бет
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
Азаматтық құқық субъектілерінің азаматтық құқықпен өзара байланысы28 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь