Валюта түсінігі, мәні және құрылымы

Жоспар

Кіріспе.

1.Валюта түсінігі, мәні және құрылымы.
2.Халықаралық валюталық нарықтар және валюталық жүйелер.
3. Халықаралық валюталық қор және Қазақстанның орны.

Қорытынды.

Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе.
XX ғасырдың орта шенінен бастап халықаралық экономикалық, қаржы-қаражат және валюталық қатынастар өз дамуында жаңа сатыға көтерілді. Ашық экономика қуруға умтылыстардың басты тенденциясы сауда айырбасын же-делдетуді, халықаралық қаржыландыруды дамытуды, жаңа валюта рыноктарын қүруды, әр түрлі елдер арасындағы валюталық-қаржылық қатынастарды кеңейтуді көздейді.
Валюталық қатынастар дегеніміз — дәстурлі ақша қьізметінің дүниежүзілік ақша қызметіне ауысуымен байланысты жузеге асатын экономикалық қатынастардың жиынтығы.
Дүниежүзілік ақша сыртқы сауда мен қызмет көрсетулерді, капиталдар қозғалысын, пайданы инвестицияларға аударуды, несие және қарыз беруді, ғылыми-техникалық айырбасты, туризмді, заңды және жеке тұлғалардың ақша аударуын қамтамасыз етеді.
Валюталық қатынастар ұлттық және халықаралық деңгейде жузеге асады. Ұлттық деңгейде олар ұлттық валюта жүйесін қамтиды. Ұлттық валюта жүйесі дегеніміз — мемлекеттік заңдармен бекітілген, елдің валюталық қатынастарын ұйымдастыру нысаны (формасы).
Ұлттық валюта жүйесінің негізгі белгілеріне мыналар жатады:
— Ұлттық валюта бірлігі;
— ресми алтын-валюта қорының құрылымы;
— Ұлттық валютаның паритеті мен валюта курсын қалыптастыратын механизмі;
— валютаның айырбасталу мүмкіндігі (обратимость,конвертируемость валюты);
— валюталық шектеулердің деңгейі;
— мемлекеттің сыртқы экономикалық есептеулерді жүзеге асыру тәртібі және т. б.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1."Ұлттық банктің статистикалық бюллетені"-1999-2004жж-Ақиқат,1999,N5.
2.Коммерциялық банк құрылымы.- "АльПари" 2002ж, 6.
3."Коммерциялық банктер операциялары", Мақыш С.Б., Алматы-2004ж.
4."Банки Казахстана", 2005-ж., N6.
5.Банковское дело / Под ред. Лаврушина О.И. — М., 1992.
6.Банки и банковские операции в России / Под ред. Лапидуса М.Х. - М., 1996.
7.Банковское дело / Под ред. Колесникова В.И. — М., 1995.
8.Банковское дело: стратегическое руководство / Под ред.
Платонова В., Хиггниса М. — М.: Консалтбанкир, 1998.
9.Банки и банковские операции / Под ред. Жукова Е.Ф. — М.,1999
10.Екінші деңгейдегі банктердің несиелік саясаты.-Аль-Пари,2004,N6.
11.«ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР заңы.30.03. 1995.
12.2002 жылы 3 маусымдағы Ұлттық банк Басқармасының № 213 қаулысымен бекітілген «Екінші деңгейдегі банктерге арналған пруденциялық нормативтер туралы» ереже.
13..«ҚР ұлттық банкі туралы» ҚР заңы. 30.03. 1995.
14.«ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР заңы.30.03. 1995.
15.2002 жылы 3 маусымдағы Ұлттық банк Басқармасының № 213 қаулысымен бекітілген «Екінші деңгейдегі банктерге арналған лруденциялық нормативтер туралы» ереже.
16.Қазақстандағы депозиттер нарығы –Қаржы-Қаражат,2001,N
        
        Жоспар
Кіріспе.
1.Валюта түсінігі, мәні және құрылымы.
2.Халықаралық валюталық нарықтар және валюталық жүйелер.
3. Халықаралық валюталық қор және Қазақстанның орны.
Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер ... ... орта ... бастап халықаралық экономикалық, ... және ... ... өз ... жаңа ... көтерілді. Ашық
экономика қуруға умтылыстардың басты ... ... ... ... ... ... ... жаңа валюта рыноктарын
қүруды, әр түрлі ... ... ... ... ... ... дегеніміз — дәстурлі ақша қьізметінің дүниежүзілік
ақша ... ... ... ... ... экономикалық
қатынастардың жиынтығы.
Дүниежүзілік ақша сыртқы сауда мен қызмет көрсетулерді, ... ... ... ... ... және ... беруді,
ғылыми-техникалық айырбасты, туризмді, заңды және жеке ... ... ... ... ... ... және ... деңгейде жузеге асады.
Ұлттық деңгейде олар ұлттық валюта ... ... ... ... ... — мемлекеттік заңдармен бекітілген, елдің валюталық қатынастарын
ұйымдастыру нысаны (формасы).
Ұлттық валюта жүйесінің негізгі белгілеріне мыналар жатады:
* Ұлттық валюта бірлігі;
* ресми ... ... ... ... валютаның паритеті мен валюта курсын қалыптастыратын механизмі;
* валютаның айырбасталу мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық есептеулерді жүзеге асыру тәртібі және
т. б.
1.Валюта түсінігі, мәні және құрылымы.
Ұлттық валюта жүйесін байланыстыратын буынға валютаның курсы ... ... ... курсы дегеніміз — жекелеген елдердің валюталарының ара қатысы
немесе басқа елдің валютасы ... ... жеке бір ел ... ... ... ... ... ара қатысы. Паритет валюта
курсының негізі, ... ... ... ... оның ... ... ... жүйесі дүниежүзілік шаруашылық шеңберіндегі валюталық
қатынастарды ұйымдастырудың нысаны.
Бұл жуйе дүниежүзілік капиталистік шаруашылықтың ... ... ... ... ... мемлекетаралық келісімдер арқылы
заңдастырылған.
Халықаралық валюта жүйесінің негізгі элементтеріне мыналар жатады:
* ұлттық және ұжымдық валюта бірліктерінің ... ... ... ... активтердің қура-
мы мен құрылымы;
* валюталық паритеттер мен курстардың (валюта ... ... ... ... айырбасталу жағдайы;
* халықаралық есептеулердің нысандары;
* халықаралық валюта рыноктары мен дүниежузілік алтын рыногындағы орныққан
тәртіп;
* халықаралық ... ... ... ... ... қоры — МВФГ ... даму ...
МБРР және т. Б.
Халықаралық Валюта жүйесінің негізгі міндетттеріне тұрақты экономикалық
өсуді, инфляцияны ... ... ... ... пен ... тепе-теңдікте сақтауды қамтамасыз ету шеңберіндегі халықаралық
есептеулер мен валюта рыноктарын ... ... ... ... ... экономикалық қатынастарды
кеңейтуге, немесег керісінше шектеуге әсер ететін ең маңызды механизмдердің
бірі.
Халықаралық валюталық қатынастар - бұл ұлттық ... ... мен ... ... ... ... және ... валюталардың қызмет етуі барысында қалыптасатын қоғамдық
қатынастар жиынтығы.
Валюталық қатынастардың жекелеген элементтері -вексель ісі ... ... ... болған. Олардың келесі даму кезеңдері Лиондағы
"вексель жәрменкелері" мен басқа да Орта ... ... ... ... онда есеп ... ... арқылы жүргізілді.
Халықаралық қатынастардың одан әрі ... ... ... өсуімен,
дүниежүзілік нарықтардың құрылуымен, халықаралық еңбек бөлінісінің
тереңдеуімен байланысты болды.
Халықаралық валюталық ... ... ... ... сондай-ақ
бөлу, айырбас және тұтыну салаларына қатысты халықаралық экономикалық
қатынастарға делдал болады.
Валюталық қатынастар ... ... және ... ... ... жағдайға, елдер арасындағы күштердің арақатынасына тәуелді.
Халықаралық шаруашылық байланыстардың дамуы шамасына ... жүйе ... ... ... ... - бұл ... ... негізінде тарихи түрде қалыптасқан
валюталық-экономикалық қатынастар жиынтығы; ұйымдық-заң-дық тұрғысынан
қарағанда - ... бір ... ... ... ... ... мемлекеттік-құқықтық формасы.
Тарихта мынадай валюталық жүйенің типтері қалыптасқан: ... ... ... ... ... ... ... валюталық ресурстарды
қалыптастыруға және пайдалануға, халықаралық ... ... ... ... қатынастардың жиынтығы ретінде ұлттық
жүйе пайда болды. Ұйымдық-заңдық тұрғысынан ... -бұл ... ... ... ... ... қалыптасқан және
халықаралық құқық нормаларын ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың мемлекеттік-
құқықтық формасы. Ұлттық валюталық жүйе елдің ақша жүйесінің бір ... ... ... ... және ... ... шыға ... Ұлттық
валюталық жүйенің ерекшелігі ел экономикасындағы сыртқы эконо-микалық
байланыстардың даму дәрежесімен анықталады.
Ұлттық валюталық жүйе мен ... ... даму ... және ... келісім-шарттармен бекітілген халықаралық
валюталық қатынастарды ұйымдастыру формасы - дүниежүзілік ... ... ... байланысты. Ұлттық және дүниежүзілік валюталық жүйелердің
мұндай байланыстылығы олардың біртұтас екендігін білдірмейді, ... ... ... етуі және ... ... ... елдер
экономикасын және дүниежүзілік шаруашылыққа ықпал етуі әр түрлі болып
келеді. Дүниежүзілік ... ... ... ... ... яғни
валюталық қатынастарға қызмет көрсететін және ... ... ... және валюталық саясатты шоғырландыруда негіз болатын
ұлттық банктер болып табылады.
Дүниежүзілік валюталық жүйені мемлекеттік-құқықтық ... ... ... ... және ... ... күштердің
орналастырылуымен, өндірістің және дүниежүзілік сауданың дамуымен
анықгалады.
Ұлттық және ... ... жүйе ... ... ... ... элементтерінен байқалады (1-кесте).
Егер ұлттық валюталық жүйе ұлттық валютаға - ... ақша ... ... ал ... ... жүйе - бір ... ... валюталарға немесе халықаралық есептесу бірліктеріне негізделеді.
Резервтік валюта - ... ... және ... ... ... ... елдер үшін валюталық паритет пен валюталық ... ... ... ... ... ... реттеу мақсатында
валюталық интервенция жүргізуде пайдаланылатын ... ... ... ұлттық валюталарының ерекше категориясы.
Резервтік валюта мәртебесін алудағы алғышарттар:
* дүниежүзілік өндірісте, тауарлар мен капитал ... ... ету ... ... ... ... ... бар несиелік-банктік мекемелердің
дамыған торабы;
* басқа елдерде оған деген сұранысты ... ... ... ... ... ... және ... шектеудің
болмауы.
Резервтік валюта мәртебесі эмитент-елдің экономикасына ... ... ... осы ... ... қолдап отыру
қажеттігі, сауда және валюталық шектеулердің ... ... ... ... ұлттық валютаны резервтік дәрежеге көтеру ұлттық
шаруашылық үшін төлем балансының тапшылығын ұлттық валютамен ... ... және ... ... ... алу ... жабу
мүмкіндіктері түрінде бірқатар артықшылықтар береді.
Халықаралық есептік ақша бірлігі - ... ... пен ... ... ... ... мен міндеттемелерді өлшеу ... ... ... пайдаланылатын валюталық бірлік. Қазіргі уақытта
халықаралық экономикалық қатынастарға қызмет ету үшін қажетті ... ақша ... ... СДР ... ... алу ... және ЭКЮ
(еуропа валюта бірлігі) қызмет етеді. Бұл халықаралық активтер қолма-қолсыз
халықаралық есеп ... ... ... ... ... ... СДР - Халықаралық валюталық қорда, ЭКЮ -Еуропалық қауымдастыққа
ынтымақтастық валюталық Еуропалық ... ... ... шартты
құны валюталық "қоржынға" кіретін валюталардың орташа өлшемді құнын және
бағамдарын ... ... ... "қоржын" 1973 жылы наурыз айынан бастап өзгермелі бағам
режимін енгізумен байланысты банктерді және ... ... ... Осы ... валюталар саны, олардың құрамы және
валюталық ... ... ... ... ... ... ... орташа өлшемді құны, топқа кіретін валюталардың АҚШ
долларына қатысты нарықтық ... ... ... СДР халықаралық
есептесу бірлігінің негізін құрған валюталық "қоржын" бес валютадан тұрады
(1.01.1991 ж. жағдай бойынша): АҚШ доллары - 40%, ... ... - ... йені - 17%, ... франкі - 11%, фунт стерлинг 11%.
Елдің экономикалық және ... ... ... ... ... ... валюталық жүйенің келесі бір элементін
сипаттайды. Басқа да ... ... ... ... ... ... еркін конверсияланатын валюталар болады. 1978 жылдан
бастап халықаралық валюталық қорлар мынадай ұғымдарды енгізген болатын:
"еркін пайдаланылатын валюта", яғни ... ... және ... ... негізгі операцияларында
кеңінен қолданылатын;
валюталық ... бар, ... ... ... ... айырбасына тыйым салынған, ... ... ... ... және ... ... ... уақтылы есеп айырысуларды жүзеге асыруды, валюталық
қаражаттарды біршама ... ... ... ... ... ... ... түрінде пайда алуын, валюталық
тәуекелдерді сақтандыруды, ... ... ... ... ... ... ете ... ішкі және халықаралық төлем
айналымына қызмет етеді.
Халықаралық есеп айырысудың өзіндік ерекшелігі ... ... үшін ... ... төлем құралының болмауында. Сондықтан да сыртқы сауда,
көрсетілген қызметтер, несиелер, инвестициялар, мемлекетаралық ... есеп ... ... ... ... алу-сату формасында бір
валютаны екінші біріне айырбастау ... ... ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныс ең
алдымен ... ... және ... қызметтер үшін валюталық түсім
алған экспортерлардан; сатып алған тауарлары мен ... және ... ... ... үшін ... ... ... көрсеткен қызметтері үшін фрахты, сақтандыру сыйақысы, брокерлік
және ... ... ... ... алатын сақтандыру қоғамдары мен
банктерден; дивидент төлеуге, займды, несиені және оған есептелген пайызды
және т.б. ... ... бар ... және жеке ... ... ... ... валюталық операцияларды жүргізуге
халықаралық сауда мен оған ... ... ... және
халықаралық капиталдар мен несиелер қозғалысы негіз болып табылады.
Валюталық нарықтар - ... пен ... ... ... ... ... ... ресми орталықты сипаттайды. Қазіргі
валюталық нарықтарда мынадай ағымдарды бөліп ... ... ... ... ... ... ... интернационалдануының күшеюі;
* байланыстың жаңа жүйелерін пайдалану;
әлемнің барлық ... ... ... ... операцияларды жасау;
банктердің корреспонденттік шоттары бойынша жаз-
баша түрде негізделетін валюталық операцияларды
жүргізу техникасын біртұтастандыру;
коммерциялық валюталық мәмілелермен ... ... ... ... ... көлемін ұлғайту.
Валюталық операциялардың көлеміне, сипатына және пайдаланылатын
валюталар ... ... ... ... ... халықаралық, аймақтық
және ұлттық (жергілікті) болып бөлінеді.
Халықаралық валюталық нарықтар ірі дүниежүзілік ... ... ... ішінде: Лондондағы, Нью-Йорктегі, ... ... ... ... Сингапурдағы, Гонконгтағы валюталық
нарықтарды бөліп айтуға ... Бұл ... ... төлем
айналымында кеңінен қолданылатын валюталармен операциялар ... ... және ... ... ... бір конвертирленетін
валюталармен операциялар жүргізіледі. Оның қатарында сингапур доллары, сауд
риалы, кувейт динары және т.б. ... ... ... деп, ... ... халықаралық операцияларды
жүргізуге маманданбаған, өз клиенттеріне (олардың ... ... ... және банктер болуы мүмкін) валюта бойынша ... ... ... ... орналасқан банктердің жүзеге асыратын операцияларының
жиынтығын айтады. Сонымен қатар, ішкі ... ... ... ... ... жасалатын операцияларды, жеке тұлғалар
арасындағы операцияларды, сондай-ақ валюта ... ... да ... ... ... ... қарап,
Қазақстанда ұлттық нарықтың жұмыс ... ... ... 1997 ... көлемі - 1124735 мың, ОЕМ - 11165 ... ... ... ... ... ішкі ... ... ырықтандырылуына
байланысты ресми валюталық нарық "қара нарықпен" толықтырылуы мүмкін. ... ... ... ТМД елдеріне тән сипат. ... ... ... ... жүргізетін саясаты, айырбас орындарының көптеп
ашылуы пайда массасын өсіру үшін банктер арасында бәсекені ... ... ... ... ... ... және ... нәти-жееінде
"қара нарықтың" әрекет ету аясының қысқаруына әкелді.
Институтциональдық көзқараспен қарағанда, валюталық нарық банктер,
банкирлер үйін, ... ... және ірі ... ... ... ... мен брокерлік фирмалар өздерінің валюталық операцияларын
ірі қоммерциялық банктердің жетекшілік етуімен, ережеге сәйкес ... ... ... ... ... ... мәмілелердің
95%-ға дейіні банктер мен брокерлік фирмалардың үлесіне ... ... ... нарықты банкаралық нарық тәрізді сипаттауға мүмкіндік
береді.
Валюталық ... ... ... банктер өкілетті немесе
девиздік банктер деп ... ... ... ... ... қатысу дәрежесі
көп факторларға: банк шамасына, оның ... ... ... ... тораптарының даму дәрежесіне, жүргізілетін халықаралық ... ... ... ... және т.б. ... ... банк ... байланысты.
Әдетте, валюталық операциялар банктер арасында тікелей ... ... ... ... бірақ кейбір елдерде (Скандинавия елінде)
Орталық банк өкілдерінің валюталық нарыққа ... ... ... ... ... жағдай Қазақстан Рес-публикасында да
әрекет етеді, яғни Қазақстан қор ... ... 2 рет ... ... ... барлық мүшелерін екі негізгі топқа бөлуге болады.
Бірінші топқа пассивті ... яғни ... ... ... қажеттілігі әр кездерде туындайды да, баға белгіленімін білу үшін
олар басқа банктерге ... ... ... ... ... топ) ... баға белгіленімін білуге өтініш жасайтын банктер үшін
бағаны белгілейді ... Осы ... ... әлемнің
барлық жерлеріне таралған бөлімше тораптары және үлкен дилерлер штаты бар
20-ға жуық банктер ерекше ... Бұл ... 100 млн. АҚШ ... ... ... - 5 немесе 10 млн.) ірі сомаға мәміле жасай
отырып, ... ... ... ... ... тек өте ірі ... валюталық департаменттер және
валюталық операциялармен айналысатын білікті дилерлер бар. Өз клиенттерінің
тапсырмаларын ғана орындайтын және ... ... өз ... ... халықаралық валюталық нарықта жасайтын ... ... мен банк ... ... ... ... ... валюталық операциялар туралы жалпы ... бар ... ... ... Мысалға, 2000-ға жуық бөлімшелері мен кеңсесі
бар, бірақ та үш бөлімінде ғана (Франкфурт -на-Майнеде, ... ... ... ... ... ... ... жүргізетін
валюталық департаменті бар Германияның ірі коммерциялық банкі - ... ... ... ... ... ... ... шектеулі
сомалар бойынша, Дойче Банктің үш ... ... ... ... ... бағамдар бойынша жүргізе алады.
Банктердің басқа да топтары ірі, бірақ азырақ диверсификацияланған
банктер болып табылады. Әдетте, олар бір, ... ... ... ... және ... сомаларға баға қояды. ... бұл ... ... фирмалардың қызметтерін пайдаланады.
Брокерлік фирмалар 30%-ға жуық валюталық операцияларға қызмет етеді және
сол ... ... ... ... ... ... екі банкінің арасында -
валюта-ларды сатушы және сатып алушы банктер арасында делдал ролінде де
жүреді.
Брокерлер делдал ... бола ... ... ... ... ... ... арқылы сатылған немесе сатып алынған әрбір миллион доллар
үшін 20 АҚШ ... ол ... ... ... ... ... ... тең бөледі және онда котировка қосылмайды, әр ай ... ... ... ... ... жасайтын және баға белгілейтін өзінің банк-клиенттеріне
толық тәуелді. Брокер арқылы жұмыс ... ... ... ... процесінің үздіксіздігі және брокер ... ... ... ... ... мүмкіндігі, мәміле жасағандағы құпиялық және өз
бағасын ұсыну ... ... мен ... ... ... тек ... түсіністік, сенім және сыйластық ... ... және ол ... ... ... негізінде қалыптасады.
Банктердің валютамен жасалатын операциялары клиенттердің есебінен де,
сондай-ақ өздерінің есебінен де ... ... ... ... ... ... ... ақшалай белгілер
түрінде болмайды, ол банктік және ... ... ... ... -
шетел валютасына сәйкес телеграфтық және пошталық аударым, чек, ... ... - бұл ... ... банк-корреспондентіне өзінің клиентінің
өтініші бойынша және оның есебінен телеграфтық немесе пошталық аударым
(бұйрық) негізінде ... бір ақша ... ... алушыға (бенефициарға)
төлеу туралы банктің бұйрығы. Аударым барысында банк екі операцияны бір
уақытта жүзеге асырады: өз клиентіне ... ... ... валютасын сатады
және шетел валютасын шетелге аударады. Бұл жерде телеграфтық аударым жасау
барысында есеп айрысуды жеделдетеді және арнайы код қолдану арқылы ... ... чек - ... ... ... ұстаушының ағымдық
шотынан белгілі бір ақша сомасын төлеу туралы ... ... ... ... ... ала ... оны ... банкіне сатады.
Банктік вексель - осы ... ... ... ... ... ... векселі). Импортерлер өздерінің банктерінен бұл
вексельді сатып алады және оны олардың экспортерлеріне (несие берушілеріне)
жіберу арқылы өздерінің борыштық ... ... Ал осы ... ... ... ... вексельді төлеуді өзінің
корреспондентінің шотын қажетті валюталық қаражаттармен ... ... ... жерде чектер мен тратталарды тек қана банктер ... ... ... ... фирмалардың, жеке тұлғалардың бере алатынын да есте
сақтау қажет.
Несиелік айналыс құралдары халықаралық ... ... ... мен ... ығыстырып, әр түрлі елдердің банктері арасында корреспонденттік
қатынастардың дамуына және шетел ... ... ... ... ... ... ... ықпал етті. Бұл өз
кезегінде операцияларды ... ... ... есеп ... және ... ... ... мүмкіндік жасайды.
Халықаралық есеп айырысулардың сызбалы механизмін былай ... ... ... экспорттаушы сатқан тауары (қызметі) үшін импорттаушыдан
алған шетел валютасына жататын чек, аударым және басқа да төлем құжаттарын
өз елінде коммерциялық ... сата ... оның ... ... өндіріс
үшін қажетті ұлттық валютаны алады. Коммерциялық банк өзінің шетелдегі банк-
корреспондентіне бұл төлем ... ... де ... ... жіберілген құжаттар бойынша валюталық қаражаттарды төлеуін
талап етеді. Алынған шетел ... ... ... ... экспортер
банкінің корреспонденттік шотына түсіреді. Халықаралық есеп ... ... ... ... ... қарама-қарсы талаптарды
өзара есепке алу жолымен банк-корреспонденттер арқылы сыртқы экономикалық
опера-циялары бойынша барлық есеп айырысуларды ... ... ... жүйенің маңызды элементі - валюталық бағам болып табылады. Оның
пайда болуы: тауарлар мен көрсетілген ... ... ... капитал және несиенің қозғалысында валюталармен өзара айырбастың
қажеттігінен; дүниежүзілік және ұлттық нарықтардағы бағаларды, сондай-ақ
ұлттық немесе шетелдік ... ... әр ... елдердің құндық
көрсеткіштерін салыстыруға; банктер мен фирмалардың шетел ... ... ... бағалап отыруға байланысты негізделеді.
Валюталық бағам - бұл бір елдің ақша бірлігінің басқа бір елдердің ақша
бірліктеріне бейнеленген бағасы. Әрбір ... ... ... ... ... және ... процессінде пайда болатын объективті құндық
қатынастарына негізделеді. Валюталық бағам валюталарға сұраныс пен ұсынысқа
ықпал ... ... ... ... өзгереді:
Бағамның қалыптасуына ықпал ететін үш факторлар тобын ... ... - ... тұрақтылық, валюталық заңдылықтардың ырықтандырылуы,
валюталық саясат және т.б.
экономикалық, халықаралық тәжірибеде ... ... шыңы ... ... өсу, валюта тұрақтылығы ... ... ... (жылына 10%-ға дейін), жұмыссыздықтың төменгі
деңгейі (жылына_ 8%-ға дейін), дүниежүзілік нарықтағы теп-тендік;
психологиялық: жаппай сұраныс, негізгі капиталды ... ... және ... бағамның дамуы жай тауар өндірісінен ... ... ... тарихи процесін көрсетеді.
Монометаллизм тұсында - алтын немесе ... - ... ... ... ... паритет болып табылды, яғни ол, әр түрлі елдердің ақша
бірліктерінің ... ... ... ... ... Ол ... ... ұғымымен сәйкес келеді. Алтын
монометаллизмі ... ... ... алтын паритетіне сүйенді
(валюталардың шекті қатынасы олардың ресми алтындық құрамына ... ... ... ... ... ... оның айнала-сында ауытқып
отырды. Алтын нүктелерінің классикалық механизмі тек екі жағдайда жүзеге
асты: ... ... ... ... ... және сыртқа шығару. Валюталық
бағамның ауытқу шектері паритеттің 1%-нан ... жоқ және ... ... ... ... шетелге тасымалдау шығындарымен анықталды.
1930-1933 жж. фунт стерлингтің алтындық құрамы 7,32 г ... ал ... -15 г. Бір фунт ... монеталық паритеті былай анықталды:
1ф.ст.= 7,32000/1,50416=4,86 доллар. Фунт стерлингтің ең ... ... мен ... пассивті төлем балансы тұсында) монеталық ... ... құны - 0,05 ... ... ... ... ... төменгі алтындық нүктесі 1ф.ст.=4,86+0,5=4,81 ... ... осы ... ... ... ... алтынның кетуі
басталды. Жоғары алтындық нүктеге жеткен кезде (1ф.ст.=4,86 долл. +0,5
долл.=4,91 долл.) АҚШ-тан алтынның ... ... ... ... ... ... шығып кете алмады, себебі осы
нүктелерге жеткенде борышқорлар үшін, ... ... ... ... ал ... ... ... тиімдірек болды. Алтын стандартын алып
тастағаннан кейін, алтын нүктелерінің механизмі істен шықты.
1971 жылы долларды алтынға ... ... ... ... ... валюталардың алтындық құрамы және алтын паритеттері сандық ... ХВҚ ... 1975 ... ... тоқтатты. Валюталық бағамның
негізі ретінде алтын паритетінен заңды түрде бас ... ... ... ... ... ... ... қалыптасу ерекшелігі мынада: валюталар
өзінің құндық көрінісін алтында емес, яғни ... ... ... түрде
болатын нақты баға ауқымы, несиелік ақшалардың салыстырмалы құны арқылы
болуында.
Валюталық бағам валюталық паритет ... ... ... Жарғысы
бойынша 1978 жылдан бастап, валюталық паритет СДР немесе ЭКЮ-да валюталық
"қоржын" базасында бекітілді.
Валюта ... ... ақша ... ... ... инфляция қарқынына, сұраныс пен ұсынысқа ықпал ететін төлем
балансының жағдайы, пайыздық мөлшерлеме деңгейіндегі айырма; ... ... мен ... ... операциялар, валюталық бағамды
мемлекеттік реттеу, дүниежүзілік нарықтағы валютаға деген сенімділік
дәрежесіне байланысты.
Жалпы алғанда ... ... ... ... ... үш ... бөлуге болады: фундаментальды, техникалық, қысқа
мерзімді күтпеген факторлар.
Фундаментальды факторлар орта ... ... ... ... ... ... макроэкономикалық көрсеткіштері болып табылады. Әдетте
олар, ұлттық статистикалық органдармен ... ... ... ... ... ... ... бар: сатып
алу қабілетінің паритеті бойынша валюталық бағам, жалпы ... ... ... мөлшерлемесінің деңгейі, жұмыссыздық деңгейі, инфляция, төлем
балансы, өнеркәсіптік өндіріс индексі, іскерлік ... ... ... - бұл бағамды жүргізу графигін (чарт) талдауды
сипаттайды. График-чарттардың ... ... ... білу ... кесінді графиктері, жапон шамдарының "крестиктер-ноликтер"
графигі. Валюталық бағамның қозғалысы толқынға ұқсас ... ... және ... ... ... екінші бір жерде төмендеу байқалады.
Қысқа мерзімді күтпеген факторлар ... ... ... ... ... мүмкін. Оларға мыналар жатады: төтенше оқиғалар
(форсмажор) оқиғалар, саяси оқиғалар, саяси ... ... ... ... ... ... ... операциялар
валюталары айырбастаусыз және олардың пропорцияларын анықтаусыз жүзеге
аспайды. Бір ... ... ... ... деп ... ... ұлттық
валютаға немесе басқа валюталарға сату немесе ... алу, ал ... ... ... котировка арқылы анықталады. Валюталар
котировкасы айырбасқа ұсынған екі ақша бірлігінің қатынасын ... ... ... ... ... ... бекіткенде жанама баға
белгіленімі қолданылады. Ол мынадай ... ... ... ... бір ... ... 1, 10, 100, 1000 бірлік), ұлттық валюталық
сәйкес сомасының өзгерісін көрсету үшін қолданылады ... 1 ... Жаңа баға ... көп ... Бұл ... ... ретінде
ұлттық валютаның бірлігі болады. Бұл баға ... ... ... ... 1 ... ІІЗЦ).
АҚШ-тың ішкі айналысында жанама баға белгіленімі неміс маркасына қатысты
қолданылады.
Валюталық баға белгіленімінің түрі ... ... оның ... әсер ... ... ... ... мәні өзгермей тек
формасы ғана өзгереді.
Әр валюта бойынша сұраныс пен ... ... ... ... анықтаудан және тіркеуден тұратын баға белгілеу процедурасы фиксинг
деп аталады. Фиксинг негізінде егер банк ... ... ... ... ал егер ... ... ... сатып алушының бағамы бекітіледі.
Мысалы, 1,9430/50 неміс маркасы АҚШ-тың 1 доллары үшін баға белгіленімі
- банк клиенттен 1 ... 1,9430 ... ... ... ... және 1 ... ... маркасына сатуға мүмкіндігі бар.
Сатушы және сатып алушы курстарының арасындағы айырма банктің шығындарын
жабу үшін қолданылады және банк ... ... Бұл ... ... ... деп аталады да, валюталық нарықта болатын нақты жағдайы және валюта
статусына, мәміле көлеміне, компанияның ... ... ... ... валюталық нарықтардағы операциялар халықаралық төлем және
резерв құралы ... ... АҚШ ... ... жасалынады.
Сауда-өнеркәсіп клиентурасы үшін валюталар котировкасы банкімен кросс-
курс негізінде бекітіледі. ... бұл екі ... ... ... қатысты есептелінетін бағамнан шығатын қатынасын білдіреді
(көбінесе АҚШ долларына).
Франция банкінің клиенті үшін ... ... ... алу бағамын анықтау
қажет. Бұл үшін банк сату бағамы бойынша неміс банкісінен АҚШ ... ... ... ... АҚШ-тың 1 долл.=1,6600 неміс маркасьшен, бірақ
ол сатып алушының бағамы бойынша алдын ала француз франктерін АҚШ долларына
сатады.
3. ... ... қор және ... ... жылы Бреттон-Вудс қаласында (АҚШ) халықаралық қаржы конференциясы
өткен болатын, осы конференцияда ... ... қор (ХВҚ) ... ... ... ... мүшелерінің саны 35 мемлекет болса, 1993
жылы олардың саны 174-ке ... ... ... ... да ... ... қордың мүшесі болып табылады.
ХВҚ-ға кіргенде, әрбір мемлекет ... ... ... салым), мүшелік
жарна сияқты белгілі бір ақша сомасын қосады. Қор ... ... екі ... 1) сол елдің квотасының 25% сомасы көлемінде немесе
оның алтын мен ... ... 10% ... ... алтын түрінде;
2) квотаның қалған көлемі ұлттық валюта түріндегі жарнадан тұрады.
Квотаның маңызы әр түрлі болып келеді. ... олар ... ... ... ХВҚ ... қаржылық қиыншылықтарға түскен өз мүшелеріне
займдар беру үшін пайдаланады. Екіншіден, олардың негізінде, жарна төлеген
мүшесі ХВҚ-дан қарызға алатын ... СДР деп ... ... ... ... ... ... соманың мөлшері анықталады. Жарна үлкейген
сайын, мүшеелдің керек жағдайында алатын ... ... де ... ... олар әрбір мүшенің дауыс салмағын ... Ел бай ... оның ... ... ... ... ... көлемі ел экономикасының
жұмыс істеуін және әл-ауқаттылығын талдау негізінде ... ... ... ... ... ... қайта қаралып тұрады әрі ХВҚ қажеттілігіне және
елдің ... ... ... ... немесе азайтылуы
мүмкін. 1945 ж. ХВҚ-ның 35 ... 7,6 ... $ ... ж. ... 156 ... 130 ... $-ға жуық ... ж. 174 ел - 140 млрд. $ ... ... ... ... ... ... көп ... көп ақша
қосқан елдер алады. ХВҚ-дағы басшылық орынды АҚШ ... оған ... 17%-ы ... ... ... ... - 7%, әрі қарай - Германия,
Франция, Ұлыбритания - 5-6%.
ХВҚ-ның жоғарғы директивті органы - губернаторлар ... ... ... ... ... ... ... немесе орталық банк төрағасы)
және балама губернаторлардан тұрады. Себебі, губернаторлар ... ... ... ... ... орталық банк басшылары болғандықтан,
олар өздерінің үкіметтері атынан шығуға уәкілдіктері бар. Губернатор кеңесі
жылына бір рет ғана жиналады. Оның ... ... ... ... ... ... ... экономканы қайта құру жөнінде өте кедей елдерге кеңес ... ... жаңа ... ... квоталарды өзгерту, ХВҚ-
ға мүшеелдерді тексеру.
Қалған уақытта губернаторлар, штаб-пәтері Вашингтонда (АҚШ) орналасқан
атқарушы кеңесті құрайтын өкілдері арқылы, ... ... ... өздерінің үкіметтерінің тілектерін айтады. Жиырма төрт атқарушы
директор, ресми отырыстарда, аптасына үш рет ... ... ... ... ... ... шаралардың жүзеге
асырылуын бақылайды. Қазіргі уақыттағы жеті атқарушы директор мына елдердің
өкілдері: Ұлыбритания, Германия, Қытай, Сауд ... ... ... және Жапония. Қалған елдер топтасып, 19 ... ... ... ... ... Олардың үлесіне 17 директор келеді.
Атқарушы кеңестің шешімді қабылдауы мына баптарға негізделеді:
* займ тек қана ... ... ... ... өнімді
мақсаттарға беріледі;
* займ сәйкес үкіметтермен кепілдендірілуі тиіс;
* займ беру шешімі ... ... ... ... ... 2 ... жуық адамнан тұрады және директор-
басқарушымен ... ол ... ... ... ... ... оны ... сайлайды. Дәстүр бойынша директор-басқарушы - еуропалық
немесе ары ... ... емес ... ... 100-ге жуық ... ... ... негізінен экономистерден тұрады,
сонымен қатар, онда статистер, ғылыми жұмыскерлер, мемлекеттік қаржы ... салу ... ... бар. ... қабылдау конкурс негізінде
жүргізіледі. Негізгі қызметкерлер ХВҚ-ның Вашингтондағы штаб-пәтерінде
орналасқан, ... ... ... ... ... және ... ... жекелеген бөлімшелерінде немесе ХВҚ-ның мүшесі болып ... ... ... ... ... ... ел: өз ақшасының басқа елдер ақшаларына
қатысты құнын анықтау бойынша жасайтын ... ... ... ... ... ... ... шетел ақшаларына айырбастауды шектеуден
бас тартуға және осындай экономикалық ... ... етіп ... ... ... саясат тәртіптелген және конструктивті түрде
оның ұлттық байлығымен қатар, жалпы ... ... ... алып ... осы ... ... ... өзіне міндетті ғып санайды.
Алғашқыда ХВҚ-ды құрған кезде оның мақсаты ретінде: оған мүше-елдердің
төлем баланстары мен валюталық бағамдарын ... ... оның ... ... ... ... ... Бұл ХВҚ-қа мүше-елдердің өз
валютасының паритетін алтынмен немесе АҚШ ... ... және ... оны ... ... ... өзгертпеуге, ал ағымдағы операциялар
жүргізгенде бұл паритет мөлшері төмен немесе жоғарыға 1-1,5%-дан ... ... ... ... ... болып отыр.
Қазіргі уақытта, Бреттон-Вудс ыдырағаннан соң, яғни Валюталық бағамдар
енді ХВҚ-мен шектелмейді, ... ... ... ... және ... теңестірілуі үшін жағдай жасау, сонымен қатар, қажетті
жағдайда ... ... ... ... ... ... ... іс-
әрекетінің негізгі бағыттары болып ... ... ... ... ... баланстарын бір ретке келтірудегі қиындықтарға үнемі
жолығып отыруына ... ХВҚ ... ... ... ... тырысады.
ХВҚ несиелері ақылы және шартты ... ... ... ... ... тапшылығын жою мақсатына арналған несиелердің ең кең тараған
түрі резервтік несиелер (стендбай) болып ... ХВҚ ... ... ... несиелер түрін: мерзімі ұзартылған, оңай қол жеткізуге болатын,
құрылымдық адаптациялар ... ... ... ... ... ... ұсынады. Несиенің жалғыз "шартсыз" түрі, яғни
ХВҚ-ға мүшеел автоматты түрде алатын, несиелік үлес шеңберіндегі ... ... ... Бірақ бұл несиенің үлесі өте аз.
ХВҚ-ға мүше-елдер, ... ... СДР ... ... ... және бұл ... ... несиелер ала алады. СДР ... ... ... жазу ... болғанымен, бірақ оларды кез
келген ұлттық валютаға айырбастауға болады. ХВҚ қатысушыларының қаншалықты
тырысқанымен СДР «әлем валютасы» бола алмады. Қарыз алудың ... ... ... ... ... құрайды. Бүгінгі таңда 30 млрд.$
құнына тең 21,4 млрд. СДР бар.
Әрбір ... ... ... ... жазыдғаң сомадан бірнеше есе
көп сомада ... алу ... ... да ... ... ... өсу кезеңінде квоталар өздерінің мүшелерш қолма-қол ... ... ... ете ... ... ... ... ХВҚ
1962 жылдан бастап, әлемдегі үкіметтер және банктермен бірге ... ... ... ... 25 ... $-ға жуық ... Бұл қарыз алу
туралы жалпы ... деп ... ... желі ... 5 жыл ... отырады. ХВҚ осы жағдайларға сәйкес ... ... ... ... және ... 5 ... кейін өтеуге міндеттенеді. Алайда
мұндай займдарды жүзеге асыру бойынша ХВҚ-ның құқықтары квоталардың жалпы
көлемінің 60%-дай мөлшерімен ... ... ... бақылау және өздерінің мүшелерін қаржылық
қолдаудан басқа, ХВҚ, Вашингтондағы оқу ... - ЭДИ ... ... ... да ... ... техникалық және білім беру
арналары арқылы ХВҚ-ның мүшеелдері нарықтық ... ... ... қажетті институттар құру үшін ұсыныстар мен кеңестер алады.
90-жылдардың басында өзінің ... ... ... ... ... ... нарыққа өту қиындықтарын кешіп
отырған, Шығыс ... ... ... КСРО ... көмек көрсету
үшін ірі компаниясын ұйымдастырды. ХВҚ, оларды тек ... ғана ... (бұл ... 24 ... ... 7,5% ... ... мөлшерінде алуға
рұқсат етілген), сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... емес ... режимдер, валюталар конвертациялануы, салық
салу жүйесі, орталық банктер сияқты экономикалық және ... да ... қүру ... ... баға ... ... елдерге беретін
көмегі негізгі үш формада жүргізіледі:
1. Экономикалық саясаттың әр ... ... ... ... ... жиі ... және ұсыныстар жасайды, кейіннен ХВҚ-
ның атқарушы кеңесінің отырыстарында бұл елдердің дамуының қорытындыларын
талқылайды.
ХВҚ ... ... ... ... келтіруге бағытталған көмек
көрсетеді. Мұндай көмек ақшалай резервтердің көбеюіне алып келетін және бұл
мемлекеттерге ... ... ... төлеуге мүмкіндік беретін өте
ұқыпты дайындалған экономикалық ... ... ... қатар, реформалардың үкіметтік бағдарламасын ХВҚ-ның қолдауы, басқа
да ресми инстанциялармен немесе коммерциялық мекемелермен қосымша қар-жылық
көмек беруінде катализатор ... ... бұл ... ... ... береді және кадрларды оқытады.
ХВҚ-ның сарапшыларының ұсынған, ұлттық экономиканы басқарудың негізі.
Қорытынды.
Валюталық жүйенің басты элементі - валюталық бағам. ... ... ... ... ... қатары анықталған. Шетел
валюталарының бағамдарының әр ... ... мен баға ... ... ... ... жүргізудің негізіне
халықаралық сауда, ... ... ... қызметтер және
капиталдар мен несиелердің халықаралық қозғалысы жатады. Валюталық нарықтар
валю таға ... ... пен ... негізінде валюталарды сатып
алу-сату операциялары жүргізілетін ресми ... ... ... ... ... ... ... халықаралық,
аймақтық және ұлттық болып бөлінеді.
Валюталық нарықтардың ... екі ... ... ... ... ... ... қажет болғанда басқа банктерден және
брокерлік фирмалардан баға ... ... ... активті баға
белгіленімін сұрағандар үшін банктерге бағаны қоюшылар.
Шетел валютасы халықаралық төлем ... ең ... ... ... айналыс құралдары - телеграфтық және пошталық ... ... ... ... Әр түрлі елдердің ... ... ... және ... ... қалыптасатын
оъективті құндық қатынастарына негізделеді.
Валюталық бағам - басқа елдің ақша ... ... сол ... ... ... Ол ... ... бекітілген валюталық паритет шеңберінде
ауытқып отырады.
Валюталардың баға белгіленімі айырбас үшін ұсынылған екі ақша ... ... ... ... ... ... баға ... түрі
валютаның жағдайына, оның бағамының деңгейіне әсер етпейді, өйткені валюта
бағамының мәні ... ал оның ... ... ... үшін ... баға белгілеу кросс-бағам
негізінде бекітіледі, ол екі ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі:
1."Ұлттық банктің статистикалық бюллетені"-1999-2004жж-Ақиқат,1999,N5.
2.Коммерциялық банк құрылымы.- "АльПари" 2002ж, 6.
3."Коммерциялық ... ... ... С.Б., ... ... ... ... дело / Под ред. Лаврушина О.И. — М., 1992.
6.Банки и банковские операции в России / Под ред. Лапидуса М.Х. - М., ... дело / Под ред. ... В.И. — М., ... дело: стратегическое руководство / Под ред.
Платонова В., Хиггниса М. — М.: Консалтбанкир, 1998.
9.Банки и банковские операции / Под ред. ... Е.Ф. — ... ... банктердің несиелік саясаты.-Аль-Пари,2004,N6.
11.«ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР заңы.30.03. 1995.
12.2002 жылы 3 ... ... банк ... № 213 ... ... ... ... арналған пруденциялық нормативтер
туралы» ереже.
13..«ҚР ұлттық банкі туралы» ҚР заңы. 30.03. 1995.
14.«ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР ... ... жылы 3 ... ... банк ... № 213 ... ... деңгейдегі банктерге арналған лруденциялық нормативтер
туралы» ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет туралы35 бет
Мемлекеттік билік түсінігі, құрылымы, түрлері, белгілері29 бет
Құқықтық норманың жалпы түсінігі, құрылымы мен түрлері71 бет
"Халықаралық валюта жүйесі."28 бет
1993 ж акша реформасы35 бет
21 ХҚЕС «валюталық бағам өзгерісінің әсері»23 бет
: резидент еместердің табыстарының салық есебі3 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Айырбас бағамының режимі және жиынтық сұраныс3 бет
АТФ банктiң автоматтандырылған жұмыс орнын жасау58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь