Қазақстан Республикасының азаматтық кодексі

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ АЗАМАТТЫҚ КОДЕКСI
Акт нөмірі: 269.XIII
Акт түрі: Кодекс
Қабылданған уақыты: 27.12.1994
Деректер базасы жаңарған уақыты: 09.09.2011
Жалпы бөлім
1 бөлiм. Жалпы ережелер
1.тарау. Азаматтық.құқықтық қатынастарды реттеу
1.бап. Азаматтық заңдармен реттелетiн қатынастар
1. Азаматтық заңдармен тауар.ақша қатынастары және қатысушылардың теңдiгiне негiзделген өзге де мүлiктiк қатынастар, сондай.ақ мүлiктiк қатынастарға байланысты мүлiктiк емес жеке қатынастар реттеледi. Азаматтық заңдармен реттелетiн қатынастардың қатысушылары азаматтар, заңды тұлғалар, мемлекет, сондай.ақ әкiмшiлiк.аумақтық бөлiнiстер болып табылады.
2. Мүлiктiк қатынастарға байланысы жоқ мүлiктiк емес жеке қатынастар азаматтық заңдармен реттеледi, өйткенi олар заң құжаттарында өзгеше көзделмеген, не мүлiктiк емес жеке қатынастар мәнiнен туындамайды.
3. Осы баптың 1.тармағында аталған белгiлерге сай келетiн отбасылық, еңбек қатынастары мен табиғи ресурстарды пайдалану және айналадағы ортаны қорғау жөнiндегi қатынастарға азаматтық заңдар бұл қатынастар тиiсiнше отбасылық, еңбек заңдарымен, табиғи ресурстарды пайдалану және айналадағы ортаны қорғау туралы заңдармен реттелмеген жағдайларда қолданылады.
4. Заң құжаттарында көзделген реттердi қоспағанда, бiр тараптың екiншiсiне әкiмшiлiк немесе өзге де билiк жағынан бағынуына негiзделген мүлiктiк қатынастарға, соның iшiнде салық жөнiндегi және басқа бюджеттiк қатынастарға
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ АЗАМАТТЫҚ КОДЕКСI
Акт нөмірі: 269-XIII
Акт түрі: Кодекс
Қабылданған уақыты: 27.12.1994
Деректер базасы жаңарған уақыты: 09.09.2011
Жалпы бөлім
1 бөлiм. Жалпы ережелер
  ... ... ... ... ... ... заңдармен реттелетiн қатынастар
      1. Азаматтық заңдармен тауар-ақша қатынастары және қатысушылардың
теңдiгiне негiзделген өзге де мүлiктiк ... ... ... ... ... емес жеке ... ... Азаматтық
заңдармен реттелетiн қатынастардың қатысушылары азаматтар, заңды тұлғалар,
мемлекет, сондай-ақ әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiстер болып табылады.
      2. Мүлiктiк ... ... жоқ ... емес жеке ... заңдармен реттеледi, өйткенi олар заң құжаттарында өзгеше
көзделмеген, не мүлiктiк емес жеке қатынастар мәнiнен туындамайды.
      3. Осы баптың ... ... ... сай ... отбасылық,
еңбек қатынастары мен табиғи ресурстарды пайдалану және ... ... ... ... ... заңдар бұл қатынастар
тиiсiнше отбасылық, еңбек заңдарымен, табиғи ресурстарды пайдалану және
айналадағы ортаны қорғау туралы заңдармен реттелмеген жағдайларда
қолданылады.
      4. Заң құжаттарында көзделген реттердi қоспағанда, бiр ... ... ... өзге де билiк жағынан бағынуына негiзделген
мүлiктiк қатынастарға, соның iшiнде салық жөнiндегi және басқа бюджеттiк
қатынастарға азаматтық заңдар қолданылмайды.
      2-бап. Азаматтық заңдардың ... ... 1. ... ... өздерi реттейтiн қатынастарға қатысушылардың
теңдiгiн, меншiкке қол сұқпаушылықты, шарт еркiндiгiн, жеке ... ... да ... ... жол ... ... ... кедергiсiз жүзеге асыру, нұқсан келтiрiлген құқықтардың қалпына
келтiрiлуiн, оларды соттың қорғауын қамтамасыз ету қажеттiгiн ... 2. ... мен ... ... ... ... ... өз
еркiмен және өз мүддесiн көздей отырып ие болады және оларды жүзеге
асырады, сондай-ақ егер заңнамалық актілерде өзгеше ... бас ... Олар шарт ... ... ... ... ... және оның заңнамаға қайшы келмейтін кез келген
талаптарын белгiлеуде ерiктi.
      3. ... ... және ақша ... ... ... емiн-еркiн орын ауыстырып және айналысқа түсiп отырады. Егер
қауiпсiздiктi қамтамасыз ету, адамдардың өмiрi мен денсаулығын қорғау,
табиғат пен мәдени ... ... үшiн ... болса, заң құжаттарына
сәйкес тауарлар мен қызметтiң орын ауыстыруына шектеулер енгiзiледi.
      Ескерту. 2-бапқа өзгеріс енгiзiлдi - ҚР 1997.07.11 N 154, ... 421-IV ... ... жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      3-бап. Қазақстан Республикасының ... ... ... 1. ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Кодекстен, Қазақстан
Республикасының оған сәйкес қабылданған өзге де заңдарынан, Қазақстан
Республикасы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлықтарынан, ... ... ... мен ... қаулыларынан (заң
актiлерiнен), сондай-ақ осы Кодекстiң 1-бабының 1,2-тармақтарында аталған
қатынастарды реттейтiн Қазақстан Республикасы Президентiнiң Жарлықтарынан,
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң ... ... 2. Осы ... ... ... аталғандарды қоспағанда,
азаматтық құқықтың Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде қамтылған
нормалары осы Кодекстiң ережелерiне қайшы келген жағдайда осы Кодекстiң
ережелерi қолданылады, ... ... ... қамтылған және
осы Кодекстiң нормаларына қайшы келетiн азаматтық құқық нормалары Кодекске
тиiстi өзгерiстер енгiзiлгеннен кейiн ғана ... ... ... ... ... нормалары Қазақстан
Республикасы азаматтық заңнамасының негізгі бастауларына қайшы келмейді.
      3. Банктер мен астық қабылдау кәсiпорындарының құрылуына, қайта
ұйымдастырылуына, банкроттығына және таратылуына, банк ... ... ... ... ... астық қабылдау кәсiпорындарының қызметiн
бақылауға, банк операцияларының жекелеген түрлерiн лицензиялауға, банктерді
қайта құрылымдауға, астық қабылдау кәсiпорындарының қойма ... ... ... ... ... ... және астық
қабылдау кәсiпорындарының қызметiн реттейтiн заң актiлерiне қайшы келмейтiн
бөлiгiнде осы Кодекспен реттеледi.
      ... мен ... ... арасындағы қатынастар, сондай-ақ
клиенттер арасындағы банк арқылы қатынастар азаматтық заңдармен осы баптың
2-тармағында белгiленген тәртiп бойынша реттеледi.
      4. Азаматтық қатынастар, егер ... ... ... ... ... ... ... құқықтар Қазақстан Республикасы
аумағында қолданылып жүрген азаматтық заңдарға қайшы ... ... ... 5. ... және өзге де ... ... органдар, жергiлiктi
өкiлдi және атқарушы органдар, осы Кодексте және өзге де азаматтық ... ... ... мен ... ... қатынастарды
реттейтiн актiлер шығара алады.
      6. Азаматтар мен заңды тұлғалардың осы Кодексте және Қазақстан
Республикасының өзге де заң құжаттарында белгiленген ... ... ... мен ... ... және ... органдардың құжаттары
шектей алмайды. Мұндай құжаттар қабылданған кезден бастап ... ... және ... ... 7. Егер заң құжаттарында өзгеше көзделмесе, шетелдiк жеке және заңды
тұлғалар, сондай-ақ азаматтығы жоқ адамдар азаматтық заңдарда Қазақстан
Республикасының азаматтары мен ... ... үшiн ... ... ... ... нақ ... құқықтарға ие болуға қақылы және сондай
мiндеттердi орындауға мiндеттi.
      8. Егер Қазақстан ... ... ... шартта
Қазақстан Республикасының азаматтық заңдарындағыдан өзгеше ережелер
белгiленген болса, аталған шарттың ережелерi қолданылады. Халықаралық
шарттан оны қолдану үшiн заң шығару талап етiлгеннен басқа ... ... ... Республикасы ратификациялаған халықаралық
шарттар тiкелей қолданылады.
      Ескерту. 3-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР Президентiнiң ... ... заң күші бар ... ҚР ... N 211, ... N 141,
2009.04.29 N 154-IV, 2009.07.11 N 185-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-
баптан қараңыз), 2011.03.25 N 421-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін
күнтізбелік он күн ... соң ... ... ... ... ... заңдардың уақытқа қарай қолданылуы
      1. Азаматтық заң құжаттарының керi күшi болмайды және ... ... ... ... ... ... қолданылады. Азаматтық заң
құжаттарының заңдық күшi өздерi күшiне енгiзiлгенге ... ... ... бұл оларда тiкелей көзделген реттерде қолданылады.
      2. Азаматтық заң құжаттары ... ... ... пайда болған
қатынастар бойынша ол өзi күшiне енгiзiлгеннен кейiн пайда болған құқықтар
мен мiндеттерге қолданылады. Азаматтық заң құжаттары күшiне ... ... шарт ... ... ... осы Кодекстiң 383-
бабына сәйкес реттеледi.
      5-бап. Азаматтық заңдардың ұқсастығына қарай қолданылуы
      1. Осы ... ... 1 және ... көзделген
қатынастар заңдармен немесе тараптардың келiсiмiмен тiкелей реттелмеген
және оларға қолдануға ... ... ... ... мұндай
қатынастарға, олардың мәнiне қайшы келмейтiн болғандықтан, азаматтық
заңдардың ұқсас ... ... ... ... ... 2. ... жағдайларда заң ұқсастығын пайдалану мүмкiн болмаса,
тараптардың құқықтары мен ... ... ... ... ... мәнi және ... парасаттылық пен әдiлеттiлiк талаптары негiзге алына
отырып белгiленедi (құқық ұқсастығы).
      6-бап. Азаматтық заң қалыптарының түсiнiлуi
      1. Азаматтық заң ... ... ... ... дәлме-дәл мәнiне
сәйкес түсiнiлуге тиiс. Заң қалыптарының текстiнде қолданылған сөздердi
әртүрлi түсiну мүмкiн болған ... ... ... ... және азаматтық заңдардың осы тарауда, ең
алдымен оның 2-бабында баяндалған негiзгi қағидаттарына сай келетiн
түсiнiкке басымдық берiледi.
      2. Азаматтық заң ... дәл ... ... ... егер ... ... 1-тармағында баяндалған талаптарды бұрмаламайтын болса, ол
күшiне енгiзiлген кездегi тарихи жағдайларды және оның сот ... ... ... ... ... ... мен мiндеттердiң пайда болу
              негiздерi
      Азаматтық құқықтар мен мiндеттер заңдарда көзделген негiздерден,
сондай-ақ азаматтар мен заңды тұлғалардың әрекеттерiнен пайда болады,
өйткенi ол ... ... ... ... ... ... мен мәнiне байланысты азаматтық құқықтар мен мiндеттердi
туғызады.
      Осыған сәйкес ... ... мен ... 1) ... көзделген шарттар мен өзге де мәмiлелерден, сондай-ақ
заңдарда көзделмегенiмен, оларға қайшы келмейтiн мәмiлелерден;
      2) заңдарға сәйкес азаматтық-құқықтық жағдайларды туғызатын әкiмшiлiк
құжаттардан;
      3) ... ... мен ... ... сот ... 4) заң ... ... салынбаған негiздер бойынша мүлiктi жасау
немесе иемдену нәтижесiнде;
      5) өнертабыстар, өнеркәсiптiк үлгiлер, ... ... пен ... және ... қызметтiң өзге де нәтижелерiн жасау
нәтижесiнде;
      6) басқа ... зиян ... ... сол ... ... жақ ... ... сатып алу немесе жинау (негiзсiз баю) салдарынан;
      7) азаматтар мен заңды тұлғалардың өзге де ... ... 8) ... ... ... басталуын байланыстыратын
оқиғалар салдарынан пайда болады.
      8-бап. Азаматтық құқықтарды жүзеге асыру
      1. Азаматтар мен заңды ... ... ... ... ... iшiнде өздерiн қорғау құқығын өз қалауынша пайдаланады.
      2. Азаматтар мен заңды тұлғаларға тиесілі ... ... ... ... ... жағдайларды қоспағанда, бұл
құқықтардың тоқтатылуына әкеп соқпайды.
      3. Азаматтық құқықтарды жүзеге асыру басқа құқық ... және ... ... ... ... ... ортаға
зиян келтiрмеуге тиiс.
      4. Азаматтар мен заңды тұлғалар ... ... ... ... ... адал, парасатты және әдiл әрекет жасап, заңдардағы
талаптарды, қоғамның адамгершiлiк ... ал ... - ... ... ... ... сақтауға тиiс.
      Бұл мiндеттi шарт арқылы алып тастауға немесе шектеуге болмайды.
Азаматтық ... ... ... ... ... және ... жасауы көзделедi.
      5. Азаматтар мен заңды тұлғалардың басқа жаққа зиян ... ... ... ... ... ... ... құқықты оның
мақсатына қайшы келетiндей етiп жүзеге асыруға ... ... ... Осы ... ... ... ... орындамаған
жағдайда сот ол адамның тиiстi құқығын қорғаудан бас ... ... ... ... ... ... - ҚР Президентiнiң 2011.03.25 N
421-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      9-бап. Азаматтық құқықтарды қорғау
      1. ... ... ... сот, ... сот немесе аралық сот:
құқықтарды мойындату; құқық бұзылғанға дейiнгi болған жағдайды қалпына
келтiру; құқықты ... ... оның ... қаупiн туғызатын әрекеттерге
тыйым салу; мiндеттi заттай орындатуға ұйғарым шығару; залалдарды,
төленетiн айыпты өндiртiп алу; мәмiленi ... деп ... ... өтемiн төлету; құқық қатынастарын тоқтату немесе өзгерту;
мемлекеттiк басқару органының немесе жергiлiктi өкiлдi не ... ... ... келмейтiн құжатын жарамсыз немесе орындауға жатпайды деп
тану; азаматтың немесе заңды тұлғаның құқыққа ие болуына немесе оны жүзеге
асыруына кедергi ... үшiн ... ... ... лауазымды
адамнан айыппұл өндiртiп алу арқылы, сондай-ақ заң құжаттарында көзделген
өзге де әдiстермен жүзеге асырады.
      2. Бұзылған құқықты қорғау үшiн ... ... ... ... ... ... егер заң ... өзгеше көзделмесе, құқық қорғау туралы
талап қойып сотқа жолдануға кедергi жасамайды.
      3. Заң ... ... ... ... ... құқықтарды
қорғау құқығы бұзылған адамның тiкелей iс жүзiндегi немесе заңдық
әрекеттерiмен жүзеге асырылуы мүмкiн (өзiн-өзi ... 4. ... ... ... егер заң ... немесе шартта өзгеше
көзделмесе, өзiне келтiрiлген залалдың толық өтелуiн талап ете алады.
      ... ... адам ... ... ... ... шығыстар, оның
мүлкiнiң жоғалуы немесе зақымдануы (нақты нұқсан), сондай-ақ сол ... ... ... ... ... ... оның ... болатын,
бiрақ алынбай қалған табыстары (айрылып қалған пайда) залалдар ... 5. ... ... билiгi органының, өзге де мемлекеттiк органның
заңдарға сай келмейтiн құжат шығаруы, сондай-ақ осы органдардың ... ... ... ... ... ... ... келтiрiлген залалды Қазақстан Республикасы немесе тиiсiнше
әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiс өтеуге тиiс.
      6. Егер ... ... ... ... ... болуы тәртiп
бұзушының кiнәсiне байланысты болса, заң құжаттарында өзгеше көзделгеннен
басқа жағдайларда, ол кiнәлi деп ұйғарылады.
      10-бап. ... мен ... ... ... 1. ... - ... ... қарамастан, азаматтар мен заңды
тұлғалардың, тауарларға (жұмысқа, қызметке) сұранымды қанағаттандыру арқылы
таза табыс ... ... жеке ... құқығына (жеке кәсiпкерлiк) не
мемлекеттiк кәсiпорынды шаруашылық жүргізу немесе оралымды басқару құқығына
(мемлекеттiк кәсiпкерлiк) негiзделген ынталы қызметi. Кәсiпкерлiк қызмет
кәсiпкердiң атынан, оның ... ... және ... ... ... 2. ... ... қызмет еркiндiгiне кепiлдiк бередi және оны
қорғау мен қолдауды қамтамасыз ... 3. ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлердiң
құқықтары:
      1) лицензия берiлетiн қызмет түрлерiнен басқа кәсiпкерлiк ... ... да ... ... ... ... ... арқылы;
      2) экономиканың барлық салаларындағы кәсiпкерлiктiң барлық түрiн бiр
ғана тiркеушi органда тiркеудiң ... ... өз ... жүргiзетiн
тәртiбiмен;
      3) кәсiпкерлiк қызметке мемлекеттiк органдар жүргiзетiн тексерулердi
заң құжаттарымен шектеу арқылы;
      4) кәсiпкерлiк қызметтi заң құжаттарында ... ... ... сот ... ... ғана ... тоқтату арқылы;
      5) жеке кәсiпкерлiк үшiн тыйым салынған, экспорт немесе импорт үшiн
тыйым салынған немесе шек қойылған жұмыс, ... ... мен ... заң ... белгiлеу арқылы;
      6) мемлекеттiк органдарды, лауазымды адамдарды, сондай-ақ өзге де
жақтар мен ұйымдарды кәсiпкерлердiң қызметiне заңсыз кедергi жасағаны үшiн
олардың алдындағы заңдарда ... ... ... ... 6-1) ... ... және ... органдарына кәсiпкерлiк
субъектiлерiмен осы органдардың функциялары болып табылатын мiндеттердi
орындау мәнiнде шарттық қатынастарға кiруге тыйым салу арқылы;
      7) заңдарда ... өзге де ... ... 4. Жекелеген қызмет түрлері бойынша лицензиялау тәртібін енгізу
ұлттық қауіпсіздік, құқық ... ... ету, ... ... ... өмірі мен денсаулығын қорғау мақсатында белгіленеді.
Қазақстан Республикасының заңдарында өнімге қатысты белгіленген талаптар,
жекелеген өнім ... ... ... ... ... ... және ... қызметті мемлекеттік бақылау мемлекеттік
әкімшілік ету мақсаттарына қол жеткізу үшін жеткіліксіз болған жағдайларда
жекелеген қызмет түрлерін лицензиялау белгіленеді.
      5. Коммерциялық (кәсiпкерлiк) ... ... ... Коммерциялық
құпия болып табылатын мәлiметтердi анықтау тәртiбi, оның қорғау құралдары,
сондай-ақ коммерциялық құпия құрамына енбейтiн мәлiметтер тiзбесi ... 6. ... ... ... осы Кодексте немесе өзге де  заң
құжаттарында көзделген құралдармен қамтамасыз ... ... ... атап ... - ... ... алу, ... пен қызметтi пайдалану үшiн еркiн шарт
жасасуға;
      - тауарлардың (жұмыстың, ... ... ... және ... - ... ... қызмет) жөнiнде толық және анық мәлiмет алуға;
      - тұтынушылардың қоғамдық ұйымдарына ... ... ... ... 10-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР Президентiнiң 1996.01.27 N
2835 ... ҚР ... N 154, ... N 283, ... N ... жарияланған күнінен бастап алты ай өткеннен кейін қолданысқа
енгізіледі), 2011.03.25 N 421-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін
күнтізбелік он күн ... соң ... ... ... ... Кәсiпкерлiк еркiндiгiн пайдаланып қиянат
               жасауға жол бермеу
      1. Заңды бәсекелестiктi шектеуге немесе жоюға, негiзсiз артықшылықтар
алуға, тұтынушылардың құқықтары мен заңды ... ... ... монополистiк және қандай болса да басқа қызметке жол
берiлмейдi.
      2. Заң ... ... ... ... ... ... бәсекелестiктi шектеу мақсатында пайдалануына, соның
iшiнде:
      1) кәсiпкерлердiң рыноктағы өздерiнiң үстем жағдайын пайдаланып, атап
айтқанда, тауар ... ... ... ... ... үшiн ... ... немесе тоқтатып тастау, не айналыстан алып тастау арқылы қиянат
жасауына;
      2) ұқсас кәсiпкерлiк қызмет жүргiзушi адамдардың баға, рыноктарды
бөлiсу, ... ... ... ... және бәсекелестiктi едәуiр
шектейтiн өзге де жағдайлар туралы келiсiмдер жасасуына және оларды
орындауына;
      3) ... ... ... жүргiзушi адамның және тұтынушылардың
заңды мүдделерiне қысым көрсетуге бағытталған терiс пиғылды әрекеттер
жасауына (терiс пиғылды бәсекелестiк), атап айтқанда, тұтынушыларды ... ... ... ... мақсаты, әдiсi мен орны, сапасы
және өзге де қасиеттерi ... ... ... тауарларды жарнамалық
және өзге де ақпаратта әдепсiздiкпен салыстыру, бөтен тауардың сыртқы
безендiрiлуiн ... алу ... және ... да ... ... жол
берiлмейдi.
      Терiс пиғылды бәсекелестiкке қарсы күрес жөнiндегi шаралар заң
құжаттарымен белгiленедi.
2-тарау. Азаматтық құқықтардың субъектілері
  Параграф 1. Қазақстан Республикасының азаматтары
және басқа жеке ... ... Жеке ... ... Қазақстан Республикасының азаматтары, басқа мемлекеттердiң
азаматтары, сондай-ақ азаматтығы жоқ адамдар жеке тұлғалар ... ... осы ... басқаша белгiленбесе, бұл тараудың ережелерi барлық жеке
тұлғаларға қолданылады.
     ... ... ... қабiлеттiлiгi
      1. Азаматтық құқыққа ие болып, мiндет атқару қабiлетi (азаматтық
құқық қабiлеттiлiгi) барлық азаматтарға бiрдей деп танылады.
      2. Азаматтың құқық қабiлеттiлiгi ол ... ... ... ... соң ... ... Азаматтың құқық қабiлеттiлiгiнiң
               негiзгi мазмұны
      Азаматтың Қазақстан Республикасы шегiнде де, одан тыс ... ... ... ... ... ... меншiктенуге; мүлiктi мұраға алып,
мұраға қалдыруға; республика аумағында еркiн жүрiп-тұруға және тұрғылықты
жер таңдауға; республикадан тыс ... ... ... кетуге және оның
аумағына қайтып оралуға; заң құжаттарында тыйым салынбаған кез келген
қызметпен айналысуға; дербес өзi немесе басқа азаматтармен және ... ... ... ... құру; заң құжаттарында тыйым салынбаған
кез келген мәмiле жасасып, мiндеттемелерге қатысу; өнертабыстарға, ғылым,
әдебиет және өнер ... ... ... өзге де
туындыларына интеллектуалдық меншiк құқығы болуға; материалдық және
моральдық зиянның орнын толтыруды талап етуге құқығы болады; басқа да
мүлiктiк және жеке құқықтары ... ... ... ... 1. Азамат тегi мен есiмiн, сондай-ақ қалауы бойынша - әкесiнiң атын
қоса отырып, өз атымен ... мен ... ... және оларды жүзеге
асырады.
      2. Заңдар бойынша азаматтардың жасырын түрде құқықтар иеленiп,
мiндеттердi жүзеге асыратын жағдайлары немесе бүркеншiк ат (ойдан
шығарылған есiмдi) пайдаланатын реттерi ... ... 3. ... ... кезде берiлген есiмi, сондай-ақ есiмiн өзгерту
азаматтық хал актiлерiн тiркеу туралы заңдарда белгiленген ... ... ... 4. ... өз есiмiн заң құжаттарында белгiленген тәртiп бойынша
өзгертуге құқылы. Есiмiн өзгерту оның бұрынғы есiмiн, жасырын ... ... ... ... мен ... тоқтатуға немесе өзгертуге
негiз болмайды.
      5. Азамат өзiнiң борышқорлары мен несие берушiлерiне өз есiмiн
өзгерткенi туралы ... үшiн ... ... қолдануға мiндеттi және бұл
адамдарда оның есiмi өзгертiлгендiгi туралы ... ... ... зардаптарға тәуекел етедi.
      6. Есiмiн өзгерткен азамат өзiнiң бұрынғы есiмiне ресiмделген
құжаттарға тиiстi ... ... ... ... ... 7. Басқа бiр адамның есiмiмен құқықтар мен мiндеттер иеленуге ... 8. ... өз есiмi оның ... ... жағдайда, оған
тыйым салынуын талап етуге құқылы.
      9. Азаматтың есiмiн заңсыз пайдалану нәтижесiнде оған келтiрiлген
зиян осы Кодекстiң ережелерiне сәйкес өтелуге тиiс.
      ... есiмi оның ... ... және ... ... ... ... немесе сондай нысанда бұрмаланған не
пайдаланылған жағдайда осы Кодекстiң 143-бабында көзделген ережелер
қолданылады.
      Ескерту. 15-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР ... N 225 ... ... Азаматтың тұрғылықты жерi және заңды мекенжайы
      1. Азамат тұрақты немесе көбiнесе тұратын елдi ... оның ... деп ... 2. Он төрт ... ... ... (жас балалардың) немесе
қорғаншылықтағы азаматтардың тұрғылықты жерi олардың заңды өкілдерінің
тұрғылықты жерi болып танылады.
      3. Азаматтың жеке және заңды тұлғалармен, сондай-ақ мемлекетпен ... ... ... ... ... Азаматтың тiркелген жерi оның заңды мекенжайы болып танылады.
      Азаматтарды тiркеу тәртiбiн Қазақстан Республикасының Yкiметi
айқындайды.
      Ескерту. 16-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР ... N 224, ... 421-IV ... ... ... ... күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      17-бап. Азаматтардың әрекет қабiлеттiлiгi
      1. ... өз ... ... ... ие ... және ... ... өзi үшiн азаматтық мiндеттер жасап, оларды орындауға
қабiлеттiлiгi (азаматтық әрекет қабiлеттiлiгi) кәмелетке толғанда, яғни он
сегiз жасқа ... ... ... көлемiнде пайда болады.
      2. Заң құжаттарында он сегiз жасқа жеткенге дейiн некелесуге рұқсат
етiлетiн ... он ... ... ... ... некеге тұрған кезден
бастап толық көлемiнде әрекет қабiлеттiлiгiне ие болады.
      3. Егер заң ... ... ... ... ... қабiлеттiлiгi тең болады.
      18-бап. Құқық қабiлеттiлiгi мен әрекет қабiлеттiлiгiнен
               айыруға және оларды шектеуге жол бермеу
      1. Заң ... ... ... мен ... ... ... де ... қабiлеттiлiгi мен әрекет қабiлеттiлiгiн шектеуге
болмайды.
      2. Азаматтардың құқық қабiлеттiлiгi мен әрекет қабiлеттiлiгiн
шектеудiң заң құжаттарында белгiленген шарттары мен тәртiбiнiң немесе
олардың ... не өзге де ... ... ... сақталмауы
тиiстi шектеудi белгiлеген мемлекеттiк немесе өзге де органның құжатын
жарамсыз деп тануға ... ... 3. ... ... ... немесе әрекет қабiлеттiлiгiнен
толық немесе iшiнара бас тартуы және құқық ... ... ... ... ... ... да мәмiлелер жарамсыз болады,
бұған мұндай мәмiлелерге заң құжаттарында рұқсат берiлген реттер
қосылмайды.
      19-бап. Азаматтардың кәсiпкерлiк қызметi
      1. ... осы ... және өзге заң ... ... ... ... ... құрмай-ақ кәсiпкерлiк қызметпен
айналысуға құқылы.
      2. Жеке кәсiпкерлердi мемлекеттiк тiркеу өз бетiмен тiркелу сипатында
жасалады және жеке ... ... ... ... 3. ... ... тұлға құрмай-ақ жүзеге асырылатын кәсiпкерлiк
қызметiне, егер заңдардан немесе құқықтық ... ... ... нәрсе
туындамайтын болса, тиiсiнше осы Кодекстiң коммерциялық ұйымдар болып
табылатын заңды тұлғалардың қызметiн ... ... ... ... ... ... ... енгізу көзделген - ҚР 2010.06.30 № 297-IV
(2013.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      4. Мынадай шарттардың бiрiне сәйкес келетiн:
      1) ... ... ... ... ... пайдаланатын;
      2) кәсiпкерлiк қызметтен салық заңдарына сәйкес есептелген, осы
баптың 4-1-тармағында көрсетілген адамдарды ... ... заң ... жеке ... үшiн белгiленген жиынтық
жылдық табыстың салық салынбайтын мөлшерiнен ... ... ... ... жеке ... ... мемлекеттiк тiркеуге жатады.
      Қазақстан Республикасының Салық кодексiнде белгiленген жағдайларды
қоспағанда, мемлекеттiк ... ... жеке ... ... ... 4-1. ... еңбегін тұрақты негізде пайдаланбайтын жеке
тұлға Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгіленген мынадай
табыстарды алу кезінде дара ... ... ... ... 1) ... ... ... салынатын табыс;
      2) мүліктік табыс;
      3) өзге де табыстар.
      5. Егер жеке кәсiпкер лицензиялануға тиiс ... ... ... ... ... ... ... құқығына лицензиясы болуы мiндеттi.
      Лицензия лицензиялау туралы заңдарда vбелгiленген тәртiппен берiледi.
      ... ... ... жеке ... ... берудiң
оңайлатылған тәртiбiн белгiлеуге хақылы.
      Ескерту. 19-бапқа өзгерту ... - ҚР ... N ... N 276, 2008.12.10 N 101-IV (2009 жылғы 1 қаңтардан бастап
қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      20-бап. Азаматтың мүлiктiк жауапкершiлiгi
      1. Азамат өз мiндеттемелерi ... ... ... ... мүлiкпен
жауап бередi, бұған заң құжаттарына сәйкес ақы өндiрiп алуға ... ... 2. ... ақы ... алуға болмайтын мүлкiнiң тiзбесi
Қазақстан Республикасының Азаматтық iс жүргiзу кодексiмен белгiленедi.
      21-бап. Жеке кәсiпкердiң банкроттығы
      1. Жеке кәсiпкердiң дәрменсiздiгi (осы ... ... оны ... тануға негiз болып табылады.
      2. Жеке кәсiпкерлiк банкроттығы осы Кодекстің осы баптың 4 және ... ... ... ескерiле отырып, заңды тұлғалар үшiн
белгiленген ережелер бойынша ерiктi немесе мәжбүрлi тәртiппен танылады.
Жеке кәсiпкердi банкрот деп таныған кезден бастап оны жеке ... ... күшi ... 3. Жеке ... ... ... ... кезде оның
кәсiпкерлiк қызметпен байланысты емес мiндеттемелер жөнiнде несие
берушiлерi, егер осындай мiндеттемелер бойынша орындау мерзiмi жетсе, өз
талаптарын қоюға хақылы. Аталған несие ... ... ... ... ... ... жиынтықтан толық көлемде
қанағаттандырылмаған талаптар күшiн сақтап қалады және банкроттық рәсiм
аяқталғаннан кейiн жеке тұлға ретiнде борышкерден өндiрiп ... ... Бұл ... ... борышкердiң банкроттығы процесiнде алынған
қанағаттандыру сомасына кемiтiледi.
      4. Несие берушiлердiң талаптары қанағаттандырылғанға ... ... сот ... ... олар ... ... конкурстық
және оңалтушы басқарушыларға сыйақы төлеу жөнiндегi шығыстар өтеледi. Жеке
кәсiпкер банкрот деп танылған жағдайда, оған несие берушiлердiң талаптарын
қанағаттандыру соған тиесiлi мүлiк ... ... ... ... 1) ... ... алимент өндiрiп алу жөнiндегi талаптар, сондай-ақ
өмiр мен ... ... ... өтеу жөнiндегi талаптар
қанағаттандырылады;
      2) екiншi кезекте еңбек шарты бойынша жұмыс iстеген ... және ... ... ... ... сақтандыру қорына
әлеуметтiк аударымдар бойынша берешектердi төлеу жөнiндегi, тұлғаның
кiрiсiнен ұсталған мiндеттi зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысулар жүргiзiледi;
      3) үшiншi кезекте несие берушiлердiң жеке ... ... ... ... ... талаптары қамтамасыз ету сомасы шегiнде
қанағаттандырылады;
      4) төртiншi кезекте салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi
төлемдер бойынша берешек өтеледi;
      5) ... ... ... ... ... ... да ... есеп айырысулар жүргiзiледi.
      5. Банкрот деп танылған ... ... ... есеп ... ... ... қызметке байланысты қалған мiндеттемелердi
орындаудан босатылады, бұған банкрот деп жарияланған адамның ... ... ... зиян келтiргенi үшiн жауапты болатын талаптары,
сондай-ақ Қазақстан ... заң ... ... ... өзге де ... қосылмайды.
      Ескерту. 21-бап жаңа редакцияда - ҚР 1997.07.02 N 144-I, өзгерту
енгізілді - ... N 211-I, ... N 125 ... ... 2-баптан қараңыз), 2007.01.12 N 225 Заңдарымен.
      22-бап. Он төрт жастан он ... ... ... ... толмағандардың әрекет қабiлеттiлiгi
      1. Он төрт жастан он сегiз жасқа дейiнгi кәмелетке
толмағандар мәмiлелердi олардың заңды өкілдерінің келiсiмiмен жасайды.
Мұндай келiсiмнiң нысаны заңдарда кәмелетке ... ... ... сай ... ... 2. Он төрт ... он ... жасқа дейiнгi кәмелетке толмағандар
өздерiнiң табысына, стипендиясына, өзге де кiрiстерiне және өздерi жасаған
интеллектуалдық меншiк құқығы объектiлерiне өз бетiнше билiк етуге, сондай-
ақ ... ұсақ ... ... ... 3. ... ... ... жағдайда қорғаншылық және қамқоршылық
органы кәмелетке толмаған адамның өз табысына, стипендиясына, өзге де
кiрiстерiне және өзi жасаған интеллектуалдық ... ... ... ... билiк ету құқығын шектеуi немесе ол құқықтан айыруы мүмкiн.
      4. Он төрт ... он ... ... ... кәмелетке толмағандар осы
баптың ережелерiне сәйкес өздерi жасаған мәмiлелер бойынша дербес жауапты
болады және өздерiнiң әрекеттерiнен келтiрiлген зиян үшiн осы ... ... ... ... ... ... ... енгізілді - ҚР 2011.03.25 N 421-IV (алғашқы
ресми жарияланғанынан ... ... он күн ... соң ... ... ... Кәмелетке толмаған адамды толығымен әрекетке
                 қабiлеттi деп жариялау (эмансипация)
      1. Жасы он алтыға жеткен кәмелетке толмаған ... егер ол ... ... ... ... болса немесе оның заңды өкілдерінің келiсiмiмен
кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын болса, ... ... ... деп
жариялануы мүмкiн.
      2. Кәмелетке толмаған адамды толығымен ... ... ... ... оның ... ... ... және
қамқоршы органның шешiмi бойынша не ондай келiсiм ... ... ... ... жүргiзiледi.
      3. Эмансипацияланған кәмелетке толмаған адам, Қазақстан
Республикасының заңнамалық актiлерiне сәйкес ие болу үшiн жас шектеуi
белгiленген құқықтар мен мiндеттердi қоспағанда, ... ... ... және ... ... iшiнде өзiнiң зиян келтiруi салдарынан
туындаған мiндеттемелер бойынша) мойнына алады.
      Заңды өкілдер эмансипацияланған кәмелетке толмаған адамның
мiндеттемелерi бойынша жауапты болмайды.
      Ескерту. Кодекс ... ... - ҚР ... N ... өзгеріс енгізілді - ҚР 2011.03.25 N 421-IV (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң ... ... ... Он төрт жасқа дейiнгi кәмелетке толмағандардың
               (жас балалардың) әрекет қабiлеттiлiгi
      1. Он төрт жасқа ... ... ... (жас балалар) үшiн
мәмiлелердi, егер заң құжаттарында өзгеше көзделмесе, олардың атынан заңды
өкілдері жасайды.
      2. Он төрт ... ... ... ... (жас ... жасына лайықты, жасай салып орындалатын тұрмыстық ұсақ
мәмiлелердi өз бетiнше жасауға құқылы.
      Ескерту. 23-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2011.03.25 N 421-IV ... ... ... ... он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі) Заңымен.
     24-бап. Қорғаншылық және қамқоршылық органдарының
              кәмелетке ... ... ... және
              кәмелетке толмағандар үшiн мәмiле жасауға
              келiсiмi
      Заң құжаттарында кәмелетке толмағандардың мәмiле жасауына және
кәмелетке ... үшiн ... ... және ... алдын ала келiсiмi талап етiлетiн жағдайлар белгiленуi
мүмкiн. қараңыз.P100140
      25-бап. Кәмелетке толмағандардың банкiлерге салымдар
               салу және салымдарға билiк ету ... 1. ... ... ... ... ... және ... салымдарға дербес билiк етуге құқылы.
      2. Он төрт ... ... ... ... (жас ... ... бiреудiң салған салымдарына олардың ата-анасы немесе өзге де
заңды өкiлдерi билiк етедi, ал он төрт жасқа ... ... ... ... ... ... салған салымдарға өз бетiнше билiк етедi.
      Ескерту. 25-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР ... N 421-IV ... ... ... ... он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі) Заңымен.
      26-бап. Азаматты әрекет қабiлеттiлiгi жоқ деп тану
      1. Жүйке ауруы немесе ақыл-есiнiң кемдiгi ... өз ... ... ... немесе не iстегенiн бiлмейтiн азаматты сот әрекет
қабiлеттiлiгi жоқ деп тануы мүмкiн, соған байланысты оған қорғаншылық
белгiленедi.
      2. ... ... жоқ деп ... азаматтың атынан мәмiлелердi
оның қорғаншысы жасайды. қараңыз.K090193
      3. Әрекет қабiлеттiлiгi жоқ адам ... ... ... ... ... ... сот оны ... қабiлеттiлiгi бар деп таниды,
бұдан кейiн одан қорғаншылық алынады.
      27-бап. Азаматтың әрекет қабiлеттiлiгiн шектеу
      1. Спирт iшiмдiктерiне немесе ... ... ... ... отбасын материалдық жағынан ауыр жағдайға ұшыратқан азаматтың әрекет
қабiлеттiлiгiн сот Қазақстан Республикасының Азаматтық iс жүргiзу
кодексiнде белгiленген ... ... ... мүмкiн. Оған қамқоршылық
белгiленедi. Ол тұрмыстық ұсақ мәмiлелердi өз бетiнше жасауға құқылы. Басқа
мәмiлелер ... ... ... ... және өзге де ... және оларға билiк етудi ол тек қамқоршысының келiсiмiмен ғана жүзеге
асыра алады.
      2. Азамат ... ... ... ... ... ... ... тоқтатқан жағдайда сот оның әрекет қабiлеттiлiгiне
қойылған шектеудiң күшiн жояды. Сот шешiмiнiң негiзiнде азаматқа
белгiленген қамқоршылықтың күшi жойылады.
      28-бап. Азаматты хабар-ошарсыз ... деп ... 1. Егер ... ... ... ол ... бiр жыл бойы деректер
болмаса, мүдделi адамдардың арызы бойынша сот оны хабар-ошарсыз кеттi деп
тануы мүмкiн.
      2. Хабар-ошарсыз ... ... ... ... ... алынған күндi
анықтау мүмкiн болмаған жағдайда жоқ адам туралы соңғы деректер алынған
айдан кейiнгi айдың бiрiншi күнi, ал бұл айды ... ... ... ... жылғы бiрiншi қаңтар хабар-ошарсыз кетудiң басталған күнi
деп есептеледi.
      29-бап. Хабар-ошарсыз ... ... ... ... 1. ... кеттi деп танылған адамның мүлкiне сот шешiмiнiң
негiзiнде қорғаншылық белгiленедi. Осы мүлiктен хабар-ошарсыз кеткен адам
асырауға ... ... ... ... берiледi және хабар-ошарсыз
кеткен адамның салықтар мен басқа да мiндеттемелер бойынша берешегi
өтеледi.
      2. Мүдделi адамдардың арызы бойынша қорғаншылық және қамқоршылық
органы ... ... және ... үшiн ... кеткен адамның тұрған
жерi туралы соңғы деректер алынған күннен ... бiр жыл ... ... ... ... алады.
      30-бап. Хабар-ошарсыз кеттi деп тану туралы шешiмнiң
              ... ... ... ... деп ... адам келген немесе оның тұрған жерi
белгiлi болған жағдайда сот оны ... ... деп тану ... ... мүлкiне қорғаншылық белгiлеу туралы шешiмнiң күшiн жояды.
      31-бап. Азаматты өлдi деп жариялау
      1. Егер азаматтың тұрғылықты жерiнде ол ... үш жыл бойы ... ал егер ол өлiм ... ... немесе жазатайым оқиғадан қаза тапты
деп жорамалдауға негiз болатын жағдайларда алты ай бойы хабар-ошарсыз
жоғалып кетсе, мүдделi адамдардың арызы ... сот оны өлдi деп ... 2. ... ... ... ... жоғалып кеткен әскери
қызметшi немесе өзге адам соғыс қимылдары аяқталған күннен бастап кемiнде
екi жыл өткеннен кейiн өлдi деп жариялануы ... 3. Өлдi деп ... ... сот ... ... ... енген күні өлдi
деп жарияланған адамның өлген күнi болып есептеледi. Өлiм қатерi төнген
немесе жазатайым оқиғадан қаза тапты деп жорамалдауға негiз болатын
жағдайларда ... ... ... адам өлдi деп ... реттерде
сот бұл адамның шамамен қаза тапқан күнiн оның өлген күнi деп тануы мүмкiн.
      4. ... өлдi деп ... ... ... күшiне енген сот шешiмiнiң
негiзiнде азаматтық хал актiлерiн жазу кiтаптарына оның өлгенi туралы жазба
жасалады. Бұл жазбаның ... де ... өлiм ... ... ... ... ... Өлдi деп жарияланған адамның тiрi оралуынан
               туындайтын жағдайлар
      1. Өлдi деп жарияланған адам тiрi оралған немесе оның тұрған жерi
белгiлi ... ... сот ... ... ... жояды.
      2. Азамат өзiнiң қай уақытта оралғанына қарамастан, кез келген
адамнан азамат өлдi деп жарияланғаннан кейiн сол ... ... ... ... ... қайтарып берудi талап ете алады.
      3. Егер өлдi деп жарияланған адамның мүлкiн оның заңды ... бiр ... ... олар ... сатып алу бағасын адам тiрi
оралған кезге дейiн толық төлемеген болса, төленбеген соманы талап ету
құқығы тiрi оралған адамға көшедi.
      4. Өлдi деп ... ... ... ақысы төленетiн мәмiле
бойынша өзiне көшкен адамдар оған бұл ... ... ал ... ... болған жағдайда, егер мүлiктi алған кезде олар өлдi деп ... тiрi ... ... дәлелденсе, мүлiктiң құнын өтеуге
мiндеттi.
      5. Мүлiктi иелiктен шығарушы адам өлдi деп ... ... ... ... кезiнде тiрi екендiгiн бiлген болса, мүлiктi
қайтарып беру немесе оның құнын өтеу мiндетiн мүлiктi алушымен бiрге
мойнына алады.
      6. Егер өлдi деп ... ... ... ... құқық бойынша
мемлекетке өтiп, сатылып кеткен болса, адамды өлдi деп ... ... күшi ... ... оған ... құн ... күнгi нарықтық
бағасы ескерiле отырып, оны сатудан түскен сома қайтарылады.
Параграф 2. Заңды ... ... III, IV, V ... V, VI, VII ... ... ... ... 1998.05.10 N 282 Заңымен.
  I. Жалпы ережелер
      33-бап. Заңды ... ... 1. ... ... жүргiзу немесе жедел басқару құқығындағы оқшау
мүлкi бар және сол мүлiкпен өз мiндеттемелерi бойынша жауап ... ... ... және ... емес жеке ... мен ... ие ... жүзеге асыра алатын, сотта талапкер және жауапкер бола алатын ұйым
заңды тұлға деп танылады.
      Заңды тұлғаның дербес балансы немесе сметасы болуға ... 2. ... ... өз ... ... мөрi ... ... Заңды тұлғалардың түрлерi мен нысандары
      1. Өз қызметiнiң негiзгi мақсаты ... ... ... ... ... не ... ... ретiнде пайда келтiре алмайтын және
алынған таза табысын қатысушыларына үлестiрмейтiн (коммерциялық емес ... ... ... бола ... 2. ... ұйым болып табылатын заңды тұлға мемлекеттiк
кәсiпорын, шаруашылық серiктестiк, акционерлiк қоғам, ... ... ғана ... мүмкiн.
      3. Коммерциялық емес ұйым болып табылатын заңды тұлға мекеме,
қоғамдық бiрлестiк, акционерлiк қоғамдар тұтыну кооперативi, қоғамдық қор,
дiни бiрлестiк ... ... ... ... өзге де ... ... ... емес ұйым кәсiпкерлiк қызметпен өзiнiң жарғылық
мақсаттарына сай келуiне қарай ғана айналыса алады.
      3-1. Коммерциялық емес ұйым болып табылатын және ... ... ғана ... ... ... тек қана ... ... құрылуы мүмкiн.
      4. Заңды тұлғалар бiрлестiк құра алады (осы Кодекстiң 110-бабы).
      5. Заңды тұлға осы ... ... ... ... ... ... өзге де заң құжаттары мен құрылтай құжаттарының ... ... ... ... ... ... - ҚР ... N 154, 1998.03.02
N 211, 1998.07.10 N 282, 1998.12.16 N 320, 2007.01.12 N 225 Заңдарымен.
      35-бап. Заңды тұлғаның құқық ... 1. ... ... азаматтық құқықтары болып, өз қызметiне байланысты
мiндеттердi осы Кодекске ... ... алуы ... ... ... ... ұйымдардың азаматтық құқықтары
болуы және заң актiлерiнде немесе құрылтай құжаттарында тыйым салынбаған
кез келген қызмет түрiн жүзеге асыру үшiн қажеттi азаматтық мiндеттердi
атқаруы ... ... ... ... ... бiр қызмет түрiн
жүзеге асырушы заңды тұлғалар үшiн басқа қызметпен айналысу мүмкiндiгi
болмауы немесе шектелуi мүмкiн.
      Заңды ... ... ... ... жекелеген қызмет
түрлерiмен лицензия негiзiнде ғана айналыса алады.
      2. Заңды тұлғаның құқық ... ол ... ... ... ... тарату аяқталған кезде тоқтатылады. Айналысу үшiн лицензия алу қажет
болатын қызмет ... ... ... ... ... ... алған кезден бастап пайда болып, ол қайтарып алынған, оның
қолданылу мерзiмi өткен немесе заң құжаттарында белгiленген тәртiппен
жарамсыз деп ... ... ... 3. ... емес ұйым ... ... және мемлекеттiк бюджеттiң
есебiнен ғана ұсталатын заңды тұлғаның (мемлекеттiк ... ... осы ... және ... ... өзге ... белгiленедi.
      Ескерту. 35-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1998.03.02 N 211, ... 320 ... ... ... ... ... құрған
               заңды тұлғалардың мүлкiне құқықтары
      1. Заңды тұлғаның оқшау мүлкiне қатысты оның құрылтайшыларының
(қатысушыларының) мiндеттемелiк және ... ... ... мүмкiн.
      2. Мүлкiне өз қатысушылары (құрылтайшылары) мiндеттемелiк құқықтарын
сақтап қалатын заңды ... ... ... ... мен ... ... 3. ... өз құрылтайшылары меншiк құқығын немесе өзге де заттық
құқығын сақтап қалатын заңды тұлғаларға шаруашылық жүргiзушi құқығында
немесе оралымды басқару құқығында мүлкi бар ... ... 4. ... өз ... ... мүлiктiк құқықтарын
сақтамайтын заңды тұлғаларға қоғамдық бiрлестiктер, қоғамдық қорлар және
дiни бiрлестiктер жатады.
      5. Құрылтайшылардың ... ... ... өзге ... нысандардағы заңды тұлғалардың мүлкiне құқықтары Қазақстан
Республикасының заңнамалық актiлерiнде айқындалады.
      Ескерту. ... ... ... - ҚР ... N 282, ... 225 Заңдарымен.
      37-бап. Заңды тұлғаның органдары
      1. Заңды тұлға заң құжаттары мен ... ... ... жұмыс
iстейтiн өз органдары арқылы ғана азаматтық құқықтарға ие болып, өзiне
мiндеттер қабылдайды.
      2. Заңды тұлға органдарының түрлерi, тағайындалу немесе сайлану
тәртiбi және ... ... ... ... мен ... ... Ескерту. 37-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 1998.03.02 N 211, 2011.03.25
N 421-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн ... ... ... ... ... Заңды тұлғаның атауы
      1. Заңды тұлғаның оны басқа заңды тұлғалардан айыруға мүмкiндiк
беретiн өз ... ... ... ... ... оның ... ... және ұйымдық-құқықтық
нысанын көрсетудi қамтиды. Ол заңдарда көзделген қосымша мағлұматты ... ... ... ... оның ... ... ... Заңды тұлғаның атауында заң талаптарына немесе қоғамдық мораль
қалыптарына қайшы ... ... егер жеке ... есiмдерi
қатысушылардың есiмдерiне сәйкес келмесе не қатысушылар бұл адамдардың
есiмiн пайдалануға олардан (олардың ... ... ... ... ... жол берiлмейдi.      
      2. Заңды тұлға белгілі бір атаумен заңды тұлғалардың бірыңғай
мемлекеттік тіркеліміне енгізіледі.
      Заңды тұлғаның атауы Қазақстан Республикасында тіркелген ... ... ... ... оның ... бөлігінде қайталамауға тиіс.
      Коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлғаның атауы заңды тұлға
тіркелгеннен кейін оның фирмалық ... ... ... Заңды тұлғаның фирмалық атауды тек қана өзі пайдалануға құқығы бар.
Бөтен бір фирмалық атауды заңсыз пайдаланатын тұлға ... ... ... ... етуі бойынша мұндай атауды пайдалануды тоқтатуға және
келтірілген залалдың орнын толтыруға міндетті.
      Заңды тұлғаның фирмалық атауды пайдалануға байланысты құқықтары мен
міндеттері заңнамада ... 3. ... ... - ҚР 2001.12.24 N 276 Заңымен.
      4. Мемлекеттiк органдар ... ... ... ... ... ... ... таңбаларында, тауар таңбаларында, Қазақстан
Республикасының заң актілерiнде, Президентi мен Үкiметi актiлерiнде
белгiленген ... ... ... ... ... ... ... тыйым салынады.
      Ескерту. 38-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР ... N 30, ... 211, ... N 440, ... N 276, ... N 421-IV ... ... кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі) ... ... ... ... ... жерi
      1. Заңды тұлғаның тұрақты жұмыс iстейтiн органы тұрған жер оның
тұрған жерi болып танылады.
      2. Заңды тұлғаның ... жерi оның ... ... ... мекен-жайы жазылып, көрсетiледi.
      3. Үшiншi тұлғалармен қарым-қатынаста заңды ... ... ... ... ... мемлекеттiк тiзiлiмге енгiзiлген мекен-жайға сәйкес
келмейтiнiне сiлтеме жасауға құқығы жоқ. Бұл ... ... ... ... ... тiзiлiмге енгiзiлген мекен-жайына да, нақты мекен-
жайына да почталық және өзге де ... ... ... ... ... өзгерту енгізілді - ҚР 1998.03.02 N 211 Заңымен.
      40-бап. Заңды тұлғаның құрылтайшылары
      1. Заңды тұлғаны бiр немесе бiрнеше ... ... ... 2. Мүлiктi меншiктенушiлер не олар уәкiлдiк берген органдар немесе
жақтар, ал заң құжаттарында арнайы көзделген реттерде өзге де заңды
тұлғалар заңды тұлғаның ... бола ... Бұл ... ... жүргiзу немесе оралымды басқару құқығымен иеленетiн заңды
тұлғалар, егер ... ... ... ... ... ... немесе ол уәкiлдiк берген органның келiсiмiмен басқа заңды
тұлғалардың құрылтайшылары бола алады.
      3. Заңды тұлғаның құрылтайшылары, Қазақстан Республикасының заң
актiлерiнде көзделген ... ... осы ... тұлғаның
құрылтайшылары болып табылмайтын оның басқа қатысушыларынан қандай да бiр
артықшылықтарға ие бола алмайды.
      ... ... ... ... - ҚР ... N 416, ... 408-IV ... ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      41-бап. Заңды тұлғаның құрылтай құжаттары
      1. Егер осы ... және ... ... заң ... ... заңды тұлға өз қызметiн жарғысы және құрылтай шарты
негiзiнде, немесе eгep заңды тұлғаны бiр тұлға құрған болса, жарғысы және
заңды ... құру ... ... түрде ресiмделген шешiмi (жалғыз
құрылтайшының шешiмi) негiзiнде жүзеге ... ... ... ... көзделген жағдайларда, коммерциялық ұйым болып табылмайтын
заңды тұлға ұйымдардың осы түрi жөнiндегi жалпы ережелер негiзiнде ... ... ... ... орта және ірі кәсiпкерлiк субъектiсi болып табылатын заңды
тұлға өз қызметiн Қазақстан Республикасының Үкiметi мазмұнын белгiлейтiн
үлгi жарғының негiзiнде жүзеге асыра алады.
      2. ... ... ... ... ... ал ... құрылтайшылары
бекiтедi. Егер коммерциялық ұйымның құрылтайшысы бiр адам болса, құрылтай
шарты жасалмайды.
      3. Коммерциялық емес ұйым мен ... ... ... ... ... қызметiнiң мәнi мен мақсаты белгiленуге тиiс.
      Шаруашылық серiктестiгi, акционерлiк ... мен ... ... ... олардың қызметiнiң мәнi мен мақсаттары
көзделуi мүмкiн.
      4. Құрылтай шартында тараптар (құрылтайшылар) заңды тұлға құруға
мiндеттенедi, оны құру ... ... ... ... оның ... басқаруына) өз мүлкiн беру және оның қызметiне қатысу ережелерiн
белгiлейдi. Егер осы Кодексте ... ... ... ... ... заң ... ... көзделмесе, шартта құрылтайшылар арасында
таза табысты бөлудiң, заңды тұлға қызметiн басқарудың, оның құрамынан
құрылтайшылардың шығуының шарттары мен ... де ... және ... ... Құрылтай шартына құрылтайшылардың келiсуi бойынша басқа да ережелер
енгiзiлуi мүмкiн.
      4-1. Жалғыз құрылтайшының шешiмi мүлiктердi меншiкке беру ... ... ... ... және ... Республикасының
заңнамасына қайшы келмейтiн өзге де шешiмдердi қамтуға тиiс.
      Жалғыз құрылтайшының - заңды тұлғаның шешiмiн Қазақстан
Республикасының заңнамасына және осы заңды ... ... ... оның
осындай шешiм қабылдауға құқығы бар органдары қабылдайды.
      5. Заңды тұлғаның жарғысында: онда оның атауы, тұрғылықты орны, ... құру ... және ... ... оның ... ... құру
және жою ережелерi белгiленедi.
      Егер заңды тұлғаны бiр адам құрса, онда оның жарғысында мүлiктi құру
және ... бөлу ... де ... ... ... ... заңдарына қайшы келмейтiн басқа да
ережелер болуы мүмкiн.
      6. Бiр заңды тұлғаның құрылтай шарты мен жарғысы арасында қайшылықтар
болған жағдайда:
      1) егер олар ... iшкi ... ... ... ... 2) егер олардың қолданылуы заңды тұлғаның үшiншi тұлғалармен
қатынастарында маңызы болса, жарғының ... ... ... 7. ... ... ... ... тұлғаның жарғысымен танысуға құқылы.
      Ескерту. 41-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР ... N 30, ... 132, ... N 154, ... N 211, ... N 221, ... N
282 , 2003.05.16 N 416, 2007.01.12 N 225, 2008.07.04 N 54-IV (қолданысқа
енгізілу тәртібін ... ... ... N 225-IV ... ... 2-б. ... 2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ресми
жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      42-бап. Заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу және
              қайта тiркеу
      1. ... ... ... ... қоспағанда, заңды тұлға әдiлет органдарында мемлекеттiк
тiркеуден өтуге тиiс. Мемлекеттiк тiркеу тәртiбi заңдарда
  белгiленедi. P092121
      2. Мемлекеттiк тiркеу деректерi, соның iшiнде заңды ... ал ... ... үшін - ... ... ... ... мемлекеттiк регистрiне енгiзiледi.
      3. Заңды тұлға мемлекеттiк тiркеуден өткен кезден бастап құрылды деп
саналады.
      4. Филиалдар мен ... ... ... ... ... ... мен өкiлдiктер атаулары өзгерген жағдайда қайта тiркелуге
жатады.
      5. ... ... ... заңда белгiленген тәртiбiн бұзу немесе оның
құрылтай құжаттарының заңға сәйкес келмеуi заңды тұлғаның мемлекеттiк
тiркеуден бас тартуға әкелiп соқтырады. Заңды тұлға құрудың ... етiп ... бас ... жол ... ... ... бас ... сондай-ақ мұндай тiркеуден
жалтарғаны үшiн сотқа шағым берiлуi мүмкiн.
      6. Заңды тұлға мынадай ... 1) ... ... ... азайтылған;
      2) атауы өзгергенде;
      3) шаруашылық серiктестiктерiндегi қатысушылардың құрамы өзгергенде
(шаруашылық серiктестiгi қатысушыларының тiзiлiмiн жүргiзудi ... ... ... жүйесiн жүргiзу жөнiндегі қызметтi
жүзеге асыруға лицензиясы бар бағалы қағаздар рыногының кәсiби қатысушысы
жүзеге асыратын шаруашылық серiктестiктерiн қоспағанда) қайта тiркелуге
тиiс.
      ... ... ... ... ... енгiзiлген өзгерiстер
заңды тұлға қайта тiркелмейiнше жарамсыз болып табылады.
      Құрылтай құжаттарына басқа ... мен ... ... ... ... бұл ... тiркеушi органды бiр айлық мерзiмде хабардар
етедi.
      Ескерту. 42-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 1996.07.15 N 30-I ,
1997.07.11 N 154 , ... N 211 , ... N 282 , ... N 416 ... N 72 ... ... ... 2-баптан қараңыз), 2006.06.05
N 146, 2011.03.25 N 421-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік
он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      ... ... мен ... 1. ... ... тұрған жерiнен тыс орналасқан және оның
мiндеттерiнiң бәрiн немесе бiр бөлiгiн, соның iшiнде ... ... ... оқшау бөлiмшесi филиал болып табылады.
      2. Заңды тұлғаның тұрған ... тыс ... және оның ... мен ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамалық
актілерінде көзделген жағдайларды қоспағанда, оның атынан мәмiлелер мен
өзге құқықтық әрекеттер жасайтын оқшау ... ... ... ... 3. ... мен ... заңды тұлға болмайды. Бұларға өздерiн
құрған заңды тұлға мүлкi ... және оның ... ... ... ... 4. ... ... құрылымдық бөлiмшелерiнiң (филиалдары мен
өкiлдiктерiнiң) басшылары қоғамдық бiрлестiктiң жарғысында және оның
филиалдары немесе өкiлдiктерi туралы ережеде көзделген тәртiппен ... Дiни ... ... ... ... мен
өкiлдiктерiнiң) басшылары дiни бiрлестiктердiң жарғысында және оның филиалы
немесе өкiлдiгi туралы ережеде көзделген тәртiппен сайланады ... ... ... ... ... филиалдарды мен өкiлдiктерiнiң
басшыларын заңды тұлға уәкiлдiк берген ... ... және ... ... жұмыс iстейдi.
      Ескерту. 43-баптың 4-тармағы жаңа редакцияда - Қазақстан 
Республикасының 1996.07.15. N 30-I , ... N 107 ... ... ... қараңыз) Заңдарымен.
      44-бап. Заңды тұлғаның жауапкершiлiгi
      «1. ... және ... ... ... ... ... компанияларынан басқа заңды тұлғалар өз
мiндеттемелерi бойынша өздерiне тиесiлi барлық ... ... ... ... өзінің мiндеттемелері бойынша өз билiгiндегi ақшамен жауап
бередi. Ақша жеткiлiксiз болған жағдайда мекеменiң мiндеттемелерi бойынша
оның құрылтайшысы жауаптылықта болады.
      Қазыналық ... ... ... ... өз билiгiндегi
ақшамен жауап бередi.
      Қазыналық кәсiпорында ақша жеткiлiксiз болған жағдайда оның
мiндеттемелерi бойынша Қазақстан Республикасы ... ... ... бюджет қаражатымен субсидиарлық жауаптылықта болады.
      Арнайы қаржы компаниясы өз міндеттемелері бойынша Қазақстан
Республикасының секьюритилендіру туралы заңнамасында көзделген тәртіппен
жауап ... 2. ... ... құрылтайшысы (қатысушысы) немесе оның мүлкiнiң
меншiк иесi оның мiндеттемелерi бойынша жауап ... ал ... ... ... ... ... немесе оның мүлкiнiң меншiк
иесiнiң мiндеттемелерi бойынша жауап бермейдi, бұған осы Кодексте, өзге ... не ... ... ... ... ... жағдайлар
қосылмайды.
      3. Егер заңды тұлғаның банкроттығы оның құрылтайшысының
(қатысушысының) немесе оның ... ... ... iс-әрекетiнен туындаған
болса, заңды тұлғаның қаражаты жеткiлiксiз болған жағдайда ... ... оның ... ... иесi несие берушiлер алдында
субсидиарлық жауапкершiлiкте болады.
      4. ... ... ... ... ... ... ... органы
құрылтай құжаттарында белгiленген өз өкiлеттiгiн асыра пайдаланып
қабылдаған мiндеттемелерi бойынша жауап бередi, ... осы ... ... ... ... жағдайлар қосылмайды.
      Ескерту. 44-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1997.07.11 N 154, 1998.03.02
N 211, 1998.12.16 N 320, ... N 472, ... N 417, ... ... ... енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2007.01.12 N 225,
2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап ... ... ... ... тұлғаны қайта құру
      1. Заңды тұлғаны қайта құру (қосу, бiрiктiру, бөлу, бөлiп шығару,
өзгерту) оның мүлкiн меншiктенушiнiң немесе ... иесi ... ... ... ... ... ... сондай-ақ заңды
тұлғаның құрылтай құжаттарында уәкiлдiк берiлген органның шешiмi бойынша,
не заң құжаттарында көзделген реттерде сот ... ... ... ... қайта құрудың басқа да нысандары көзделуi мүмкiн.
      Заңды ... - ... ... қорын, сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымын, Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру ... ... ... қайта құру Қазақстан
Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру, сақтандыру ісі
және сақтандыру қызметі, Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры
және секьюритилендіру туралы заңнамасында көзделген ... ... ... ... ... қоғамдарды қайта ұйымдастыру Қазақстан Республикасының
акционерлiк қоғамдар туралы заң актiсiнде белгiленген ерекшелiктер ескерiле
отырып жүзеге ... 2. ... құру ... ... ... ... жүргiзiлуi мүмкiн.
      3. Заң құжаттарында көзделген реттерде ықтиярсыз қайта құру сот
органдарының шешiмi бойынша жүзеге асырылуы мүмкiн.
      Егер заңды тұлғаның мүлкiн ... ол ... ... ... ... ... ... құрылтай құжаттарында қайта құруға
уәкiлдiк берiлген органы заңды тұлғаны ... ... сот ... ... ... жүзеге асырмаса, сот заңды тұлғаның басқарушысын
тағайындайды және оған осы заңды тұлғаны қайта құруды жүзеге асыруды
тапсырады. Басқарушы ... ... ... ... ... iсiн
басқару жөнiндегi өкiлеттiк соған ауысады. Басқарушы сотта заңды тұлғаның
атынан әрекет етедi, бөлу балансын жасайды және оны ... ... ... ... ... құрылтай құжаттарымен бiрге соттың бекiтуiне
бередi. Аталған құжаттарды соттың бекiтуi жаңадан пайда болған ... ... ... үшiн ... ... 4. ... тұлға, бiрiктiру нысанында қайта құрылатын реттердi
қоспағанда, жаңадан пайда болған заңды тұлғалар тiркелген кезден бастап
қайта құрылған деп есептеледi.
      Заңды ... оған ... бiр ... тұлғаны бiрiктiру жолымен қайта
құрған кезде, заңды тұлғалардың мемлекеттiк регистрiне бiрiктiрiлген заңды
тұлға қызметiнiң тоқтатылғандығы туралы жазба ... ... ... бiрiншiсi қайта құрылған деп есептеледi.
      Ескерту. 45-бапқа өзгерту енгізілді - 1997.06.19 N 134-I, 2000.12.18
N 128, 2005.07.08 N 72 (қолданысқа ... ... ... ... N 127 ... енгізілу тәртібін  2-баптан қараңыз),
2009.12.30 № 234-IV (қолданысқа ... ... 2-б. ... ... ... Заңды тұлғаларды қайта құрған кездегi құқықты
              мирасқорлығы
      1. Заңды тұлғаларды қосқан кезде олардың әрқайсысының құқықтары мен
мiндеттерi өткiзу ... ... ... ... ... ... ... 2. Заңды тұлғаны екiншi бiр заңды тұлғаға бiрiктiрген кезде
бiрiктiрiлген заңды тұлғаның құқықтары мен ... ... ... ... ауысады.
      3. Заңды тұлғаны бөлген кезде оның құқықтары мен мiндеттерi бөлу
балансына сәйкес жаңадан пайда болған заңды тұлғаларға ауысады.
      4. ... ... ... бiр ... бiрнеше заңды тұлғаларды бөлiп
шығарғанда, бөлу балансына сәйкес олардың әрқайсысына қайта құрылған заңды
тұлғаның құқықтары мен мiндеттерi ауысады.
      5. ... ... бiр ... екiншi түрдегi заңды тұлғаға өзгерткен
кезде (ұйымдық-құқықтық нысанды өзгерткенде) қайта құрылған заңды тұлғаның
құқықтары мен ... ... ... ... жаңадан пайда болған заңды
тұлғаға ауысады.
      47-бап. Өткiзу актiсi және бөлу балансы
      1. Қайта құрылған заңды тұлғаның мүлiктiк құқықтары мен мiндеттерi
жаңадан ... ... ... ... ... ... ... кезде -
өткiзу актiсiне сәйкес, бөлiнген және бөлiп ... ... - ... ... ... ... актiсi мен айыру балансында қайта құрылған заңды тұлғаның
барлық несие берушiлерi мен борышқорларына қатысты, барлық мiндеттемелерi
бойынша, соның iшiнде тараптар дауласқан ... ... да ... ... ... болуға тиiс.
      2. Өткiзу актiсi мен бөлу балансын ... ... ... ... ... тұлғаны қайта құру туралы шешiм қабылдаған орган бекiтедi және
құрылтай ... ... ... пайда болған заңды тұлғаларды тiркеуге
немесе нақтылы бар заңды тұлғалардың ... ... ... ... олар ... ... бiрге тапсырылады.
      Құрылтай құжаттарымен бiрге тиiстi өткiзу актiсiнiң немесе бөлу
балансының тапсырылмауы, сондай-ақ оларда қайта құрылған заңды ... ... ... ... туралы ережелердiң болмауы
жаңадан пайда болған заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркеуден бас ... ... 3. Егер заң ... ... қайта құру туралы шешiмде өзгеше
көзделмесе, мүлiк (құқықтар мен мiндеттер) құқықты мирасқорына ол тiркелген
кезден бастап ауысады.
      48-бап. Заңды тұлғаны ... құру ... оның ...  берушiлерi құқықтарының кепiлдiгi
      1. Заңды тұлғаның мүлкiн меншiктенушi немесе заңды тұлғаны қайта құру
туралы шешiм қабылдаған орган бұл ... ... ... заңды тұлғаның
несие берушiлерiне жазбаша түрде хабарлауға мiндеттi.
      2. Бөлiнген және бөлiп шығарылған ... ... ... тұлғаның
несие берушiсi осы заңды тұлға борышқоры болып табылатын мiндеттемелердiң
мерзiмiнен бұрын тоқтатылуын және келтiрiлген залалдың орны ... ... ... 3. Егер бөлу ... ... ... ... тұлғаның құқықты мирасқорын
анықтауға мүмкiндiк бермесе, не егер құқықтық мирасқорында қайта құрылғанға
дейін туындаған міндеттемелерді орындау үшін ... ... ... ... ... ... тұлғалар, сондай-ақ құрамынан басқа заңды тұлға
бөлiнiп шыққан заңды тұлға, қайта құрылған ... ... ... оның ... ... ... ... жауапты болады.
      Ескерту. 48-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1998.03.02 N 211, 2010.04.02
N 262-IV (2010.10.21 бастап қолданысқа енгізіледі) ... ... ... ... тарату негiздерi
      1. Заңды тұлғаның мүлкiн меншiктенушiнiң немесе меншiк иесi уәкiлдiк
берген органның шешiмi бойынша, сондай-ақ құрылтай құжаттарында шешiм
қабылдауға ... ... ... ... ... ... бойынша заңды
тұлға кез келген негiз бойынша таратылуы мүмкiн.
      Заңды тұлға - ... ... ... сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымын, Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорын, арнайы
қаржы компаниясын, мақта өңдеу ұйымын тарату Қазақстан
Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру, сақтандыру ісі ... ... ... ... беру ... ... ... туралы заңнамасында көзделген ерекшелiктер
ескерiле отырып жүзеге асырылады.
      2. Соттың шешiмi бойынша заңды тұлға:
      1) банкрот болған;
      2) ... ... құру ... заңдардың түзетуге келмейтiн сипатта
бұзылуына жол берiлуiне байланысты оны ... ... деп ... 3) ... жері ... немесе нақты мекенжайы бойынша заңды
тұлға, сондай-ақ заңды тұлға бір жыл ішінде оларсыз жұмыс істей алмайтын
құрылтайшылар (қатысушылар) және ... ... ... 4) ... заңнаманы өрескел бұза отырып жүзеге асырған:
      заңды тұлғаның жарғылық мақсаттарына қайшы ... ... ... ... қызметін тиісті рұқсатсыз (лицензиясыз) не заңнамалық актілерде тыйым
салынған қызметті жүзеге асырған;
      5) ... да ... ... көзделген жағдайларда таратылуы
мүмкін.
      3. Осы баптың екiншi тармағындағы аталған негiздер ... ... ... ... ... заң ... осындай талап қоюға құқық
берiлген мемлекеттiк орган, ал банкрот болған жағдайда - несие берушiлер де
сотқа ... ... ... ... ... ... сот ... заңды тұлғаны таратуды
жүзеге асыру жөнiндегi мiндеттер оның мүлкiн меншiктенушiге, меншiк иесi
уәкiлдiк берген органға, заңды тұлғаны таратуға оның құрылтай құжаттарында
уәкiлдiк ... ... не сот ... ... ... ... ... 4. Егер заңды тұлға жөнiнде осы баптың 1-тармағында белгiленген
тәртiп бойынша оны тарату туралы шешiм қабылданып, оның мүлкiнiң құны несие
берушiлердiң ... ... үшiн ... ... ... ... ... туралы заңдарда белгiленген тәртiппен таратылуы мүмкiн.
      5. Заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ... заң актiлерiнде көзделген негiздер бойынша
таратылуы мүмкiн. V032214
      Ескерту. 49-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР ... N 68-I ... N 134-I , ... N 211 , ... N 128 , 2001.12.24 N 276
(2002.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі), 2006.02.20 N 127 (қолданысқа
енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2007.01.12 N 225 , ... N ... № 234-IV ... ... ... 2-б. ... 2011.03.25
N 421-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) ... ... ... ... ... ... 1. Заңды тұлғаның мүлкiн меншiктенушi немесе заңды тұлғаны тарату
туралы шешiм қабылдаған орган бұл туралы ... ... ... ... ... ... ... орны бойынша салық органына дереу жазбаша
түрде хабарлауға мiндеттi.
      2. Заңды тұлғаның мүлкiн меншiктенушi немесе заңды тұлғаны тарату
туралы шешiм қабылдаған ... ... ... ... және осы ... тарату тәртiбi мен мерзiмiн белгiлейдi.
      Тарату комиссиясы құрылған кезден бастап заңды тұлғаның мүлкiн және
iстерiн басқару ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлға атынан әрекет етедi.
      3. Тарату комиссиясы заңды тұлғаны тарату туралы, сондай-ақ оның
несие берушiлерiнiң талаптарын ... ... мен ... ... ... әдiлет органының ресми баспасөз басылымдарында
жариялайды. Талаптарды мәлiмдеу мерзiмi тарату туралы жарияланған кезден
бастап екi айдан кем бола алмайды.
      Тарату ... ... ... анықтау және қарыздарын алу үшiн
шаралар қолданады, сондай-ақ несие берушiлерге заңды тұлғаның
таратылғандығы туралы жазбаша хабарлайды.
      4. Несие берушiлер ... ... ... ... ... ... комиссиясы аралық тарату балансын жасайды, онда таратылатын
заңды тұлға мүлкiнiң құрамы, несие берушiлер қойған талаптар тiзбесi,
сондай-ақ оларды қарау нәтижелерi туралы ... ... ... ... ... заңды тұлғаның мүлкiн меншiктенушi немесе
заңды тұлғаны тарату жөнiнде шешiм қабылдаған орган бекiтедi.
      Аралық тарату ... ... ... ... заңды тұлға мүлкінің
құрамына Қазақстан Республикасының секьюритилендіру
туралы заңнамасына сәйкес шығарылған облигациялар бойынша қамтамасыз ету
болып табылатын ... ... және ... ... бойынша
мынадай қамтамасыз ету болып табылатын кепіл мүлкі: ипотекалық тұрғын үй
қарызы шарттары бойынша талап ету құқығы (ипотекалық куәліктерді қоса
алғанда), сондай-ақ ... ... ... ... ... туындаған немесе мәмілелер бойынша не Қазақстан Республикасының заң
актілерінде ... өзге де ... ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік бағалы қағаздары енгізілмейді. Тарату
комиссиясы аталған ... және ... ... ... ... ... бойынша қамтамасыз ету
болып табылатын бөлінген активтерді Қазақстан Республикасының бағалы
қағаздар нарығы туралы заңнамасына сәйкес кредиторлармен - аталған
облигацияларды ... есеп ... үшiн ... ... ... ... секьюритилендіру туралы заңнамасына сәйкес
шығарылған облигацияларды ұстаушылардың өкіліне бередi.
      5. Егер таратылатын ... ... ... ... ... ... ... талабын қанағаттандыру үшiн жеткiлiксiз болса,
тарату комиссиясы заңды тұлғаның мүлкiн сот шешiмдерiн орындау
үшiн белгiленген тәртiп бойынша жария сатуды ... ... 6. ... ... ... ... ... ақша төлеудi тарату
комиссиясы осы Кодекстiң 51-бабында белгiленген кезек тәртiбiмен аралық
тарату балансы ... ... ... ... ... ... ... мүлкiн бөлу ерекшелiктерi олар
туралы заңдармен белгiленедi.
      7. Несие берушiлермен есеп айырысу бiткеннен кейiн тарату комиссиясы
тарату балансын жасайды, оны заңды тұлғаның ... ... ... тұлғаны тарату туралы шешiм қабылдаған орган бекiтедi.
      8. Несие берушiлердiң талаптары қанағаттандырылғаннан кейiн қалған
мүлiк құрылтай құжаттарында көрсетiлген мақсаттарға жұмсалады.
      9. ... ... ... ... үшiн ... ... - ... ал таратылатын мекеменiң ақшасы жеткiлiксiз
болған жағдайда, несие ... ... ... ... осы
кәсiпорынның немесе мекеменiң мүлкiн меншiктенушi есебiнен қанағаттандыру
туралы талап қойып сотқа ... ... 9-1. Алып ... - ҚР ... N 414-IV ... ресми
жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      10. Заңды ... ... ... ... жазба жасалғаннан
кейiн заңды тұлғаның таратылуы аяқталады, ал ... ... өмiр ... деп ... ... ... ... енгізілді - ҚР 1996.07.15 N 30-I ,
1997.07.11. N 154 , 1998.03.02. N 211 , 1998.07.10. N 282 , 1998.12.16. N
320 , ... N 426 , ... N 115 ... ... ... ... енгізіледі), 2006.02.20. N  127 (қолданысқа енгізілу
тәртібін 2-баптан қараңыз), 2007.01.12. N  225 , 2011.03.01 N 414-IV
(алғашқы ресми жарияланған ... ... ... ... ... ... ... талаптарын қанағаттандыру
      1. Заңды тұлға таратылған кезде оның несие берушiлерiнiң талаптары
мынадай кезек бойынша қанағаттандырылады:
      1) бiрiншi кезекте - жалақыдан және ... өзге де ... ... ... жөнiндегi талаптар, сондай-ақ таратылатын заңды
тұлға өмiрiне немесе денсаулығына зиян келтiргенi үшiн алдында жауаптылықта
болатын азаматтардың талаптары тиiстi мерзiмдiк төлемдердi ... ... ... 2) ... ... - ... ... реттейтін заң актісіне
сәйкес талаптар сомасының бір бөлігі бесінші кезекте қанағаттандырылатын
жағдайларды қоспағанда, еңбек шарты бойынша жұмыс істеген адамдардың
еңбегіне ақы ... және өтем ... ... ... ... әлеуметтiк аударымдар бойынша, еңбекақыдан ұсталатын міндетті
зейнетақы жарналарын төлеу жөніндегі ... ... ... ... ... сыйақы төлеу жөнінде есеп айырысулар жүргізіледі;
      3) үшінші кезекте - кредиторлардың таратылатын банкроттың кепілмен
қамтамасыз етілген ... ... ... ... - ... ... үй қарызы шарттары бойынша талап ету
құқықтары кепілімен (ипотекалық куәлік кепілін қоса алғанда) қамтамасыз
етілген ипотекалық облигацияларды, сондай-ақ аталған облигацияларды
ұстаушыларда оларға ... ... ... ... ... ... ... Республикасының заң актілерінде көзделген өзге де негіздер
бойынша оларға ауысқан жағдайларда Қазақстан ... ... ... ... ... қоспағанда, қамтамасыз ету
сомасы шегінде қанағаттандырылады;
      4) төртiншi кезекте салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi
төлемдер жөнiндегi берешек өтеледi;
      5) ... ... - заң ... ... басқа да несие
берушiлермен есеп айырысылады.
      2. Әр кезектiң талаптары оның ... ... ... ... ... кейiн қанағаттандырылады.
      3. Таратылған заңды тұлғаның мүлкi жеткiлiксiз болған ... ... ... ... ол ... ... ... тиiстi кезекпен
қанағаттандырылуға жататын талаптардың сомаларына қарай бөлiнедi.
      4. Тарату комиссиясы ... ... ... ... ... не ... қараудан жалтарған жағдайда, несие берушi заңды тұлғаның
тарату балансы бекiтiлгенге дейiн тарату комиссиясына талап ... ... ... Соттың шешiмi бойынша несие берушiнiң талаптары таратылған
заңды тұлғаның қалған мүлкi есебiнен қанағаттандырылуы мүмкiн.
      5. Заңды тұлғаның несие берушiлердiң талаптары ... ... ... егер заңдарда немесе заңды тұлғаның құрылтай
құжаттарында өзгеше көзделмесе, оның бұл мүлiкке заттық ... ... ... тұлға жөнiнде мiндеттемелiк құқықтары бар меншiк иесiне немесе
құрылтайшыларына (қатысушыларына) берiледi.
      6. Таратылатын заңды тұлға мүлкiнiң жеткiлiксiз болуына ... ... ... сондай-ақ тарату балансын
бекiткенге дейiн мәлiмделмеген талаптары өтелген деп есептеледi.
      Егер несие берушi талап ... ... ... ... берушiлердiң
тарату комиссиясы мойындамаған талаптары да, сот шешiмiмен несие берушiге
қанағаттандырудан бас тартылған талаптар да өтелген деп есептеледi.
     Ескерту. ... ... ... - ... ... N 68-I , 2001.07.11. N 239 , 2003.06.03. N 426 , ... ... (2005 ... 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі), 2007.01.12. N
225 Заңдарымен.
      ... ... ... - ... ... ... ... оны таратуға
негiз болып табылатын дәрменсiздiгi.     
      Борышкердiң - жеке ... ... ... ... ақшалай
мiндеттемелер бойынша несие берушiлердiң талаптарын толық көлемде
қанағаттандыра алмауы, еңбек шарты бойынша жұмыс iстейтiн адамдармен
еңбегiне ақы төлеу ... есеп ... ... ... және бюджетке
төленетін басқа да міндетті төлемдерді, Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру
қорына әлеуметтік аударымдарды, сондай-ақ міндетті зейнетақы жарналарын
төлеуді қамтамасыз ете алмайтын қабiлетсiздiгi сот ... ... деп ... ... ... жаңа ... - Қазақстан Республикасының
1997.01.21. N 68-I , өзгерту енгізілді - 1998.06.29. N 238 , ... ... ... ... ... ... қараңыз) Заңдарымен.
      53-бап. Банкрот деп тану
      1. Банкроттық ... ... ... мәжбүр ету тәртiбiмен танылуы
мүмкiн. Z970067
      2. Банкроттықты ерiктi түрде тану борышкердiң сотқа берген өтiнiшi
негiзiнде жүзеге ... 3. ... ету ... ... деп тану ... ... ал   заң
актiлерiнде көзделген жағдайларда өзге де адамдардың сотқа өтiнiш беруi
негiзiнде жүзеге асырылады.
      Ескерту. 53-бап жаңа редакцияда - ... ... N 68-I , ... енгізілді - 1998.06.29. N 238 Заңдарымен.
     54-бап. Банкроттық туралы iс жөнiндегi оңалту ... ... ... оның таратылуына жол бермеу мақсатымен төлем
қабiлетiн қалпына келтiруге бағытталған, заңға қайшы келмейтiн кез-келген
шаралар қолданылуы мүмкiн.
      Аталған ... ... ... ... iске асырылады, оны жүзеге
асырудың тәртiбi мен мерзiмi банкроттық туралы заңдармен белгiленедi.
      Ескерту. 54-бап жаңа редакцияда - ҚР 1997.01.21 N 68-I ... ... - ҚР ... N 421-IV ... ресми жарияланғанынан
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
       54-1. ... ... ... ... ... ... ... мүлкiнiң сақталуын қамтамасыз ету;
      әдейi және жалған банкроттық белгiлерiн анықтау;
      борышкердің - қаржылық жай-күйiне, төлем ... ... ... ... ... ... ... және кредиторлар
алдындағы мiндеттемелерiн орындаудан жалтару жөнiндегi әрекеттерiне
(әрекетсiздiгiне) талдау жүргiзу;
      кредиторлар тарапынан борышкердiң қаржы-шаруашылық қызметiнiң жай-
күйiне және олардың қайта ұйымдастыруды ... ... ... ... ... ... шығару, мүлiктi кепiлге немесе жалға беру
бойынша мәмiлелер, сондай-ақ орындалуы борышкерге залал келтiруi мүмкiн
нарықтық бағадан айтарлықтай төмен бағамен не жеткiлiксiз негiздер ... де ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
      Сырттай байқауды қолдану Қазақстан Республикасының заңнамалық
актiлерiнде белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады.
      Ескерту. 54-1-баппен толықтырылды - Қазақстан Республикасының
2006.01.10 N 115 (ресми жарияланған ... ... ... ... ... - ... N 60-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-
баптан қараңыз) Заңдарымен.
      55-бап. Конкурстық iстi ... ... 1. ...... ... ... 1) ... жоқ борышқордың мүлiктi иелiктен шығаруына (иелiктен
шығаруға несие берушiлердiң жиналысы рұқсат ... ... ... ... ... және ... ... тыйым салынады;
      2) шамасы жоқ борышқордың барлық борыштылық ... ... деп ... 3) ... жоқ борышқор берешектерiнiң барлық түрлерi бойынша айыпақы
мен сыйақыны (мүдденi) есептеу тоқтатылады;
      4) шамасы жоқ ... ... ақы ... ... ... қойылған
шектеулердiң бәрi алынып тасталады;
      5) егер шамасы жоқ борышқор қатысатын мүлiктiк сипаттағы сотта
қаралып жатқан даулар туралы шешiм ... ... ... ... ... 2. Осы кезден бастап мүлiктiк сипаттағы барлық талаптар борышқорға
тек конкурстық iстi жүргiзу шеңберiнде ғана қойылады.
      Ескерту. 55-бапқа өзгерту енгізілді - ... ... N 154 , ... N 238 ... 56-бап. Дәрменсiз борышқорды борыштардан босату
      1. Мүлiктi сатқаннан кейiн және ... ... ... ... арасында бөлгеннен кейiн дәрменсiз борышқор қалған
мiндеттемелер мен орындауға ұсынылған және заңды тұлғаны банкрот деп тану
кезiнде есепке алынған өзге де ... ... ... 2. ... ... егер ... ... бiр бөлiгiн тарату iс
басталғанға дейiнгi үш жыл iшiнде жасырса немесе жасыру мақсатымен ... ... ... ... кiтаптарды, шоттарды, құжаттарды қоса
алғанда, қажеттi есеп-қисап ақпаратын жасырса немесе қолдан жасаса
мiндеттемелерiн орындаудан босатылмайды.
      Ескерту. 56-бапқа өзгерту енгізілді - ... ... N 211 , ... N 239 , 2006.01.10. N 115 (ресми
жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      57-бап. Банкрот болған заңды тұлға ... ... 1. ... ... ... банкрот деп тануы оның таратылуына әкелiп
соқтырады.
      2. Банкрот кәсiпорын мемлекеттiк тiркеу регистрiнен шығарылған кезден
бастап оның ... ... деп ... 2. ... ... 1. ... ережелер
      58-бап. Шаруашылық серiктестiк туралы негiзгi
               ережелер
      1. Жарғылық капиталы құрылтайшылардың (қатысушылардың) үлесiне
(салымдарына) бөлiнген коммерциялық ұйым шаруашылық серiктестiк деп
танылады. Құрылтайшылардың ... ... ... ... ... ... өз ... үрдiсiнде өндiрген және алған
мүлiк меншiк құқығы бойынша серiктестiкке тиесiлi болады.
      2. Шаруашылық серiктестiктер ... ... ... ... ... серiктестiк, қосымша жауапкершiлiгi бар серiктестiк
нысандарында құрылуы мүмкiн.
      3. Толық және сенiм серiктестiгiнен басқа, шаруашылық cepіктестікті
бiр тұлға құра ... ол оның ... ... ... Толық серiктестiктiң қатысушылары және сенiм серiктестiгiндегi толық
серiктер азаматтар ғана бола алады.      
      4. ... ... мен ... ... ... ... ... табылады.
      Жарғы бiр адам (бiр қатысушы) құрған шаруашылық ... ... ... ... 5. Шағын кәсіпкерлік субъектісі болып табылатын шаруашылық
серіктестігін қоспағанда, шаруашылық серіктестігінің құрылтай құжаттарын
(жарғы және құрылтай шартын) нотариат куәландыруға тиіс.
      6. ... ... ... ... осы ... 41-
бабының 4 және 5-тармақтарында аталған мәлiметтерге қоса әрбiр қатысушының
үлес мөлшерi туралы; серiктестiктiң жарғылық капиталына олар салатын
салымның ... ... ... және ... ... ... ... салым салу жөнiндегi мiндеттердi бұзғаны үшiн
қатысушылардың жауапкершiлiгi туралы ережелер, сондай-ақ заң
құжаттарында көзделген өзге де ... ... ...  7. алып ... 8. ... ... заң ... көзделген реттердi
қоспағанда, басқа шаруашылық серiктестiктердiң құрылтайшысы болуы мүмкiн.
      9. Шаруашылық серiктестiк бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... ... ... лицензиясы бар бағалы
қағаздар рыногының кәсiби қатысушысымен шаруашылық серiктестiгiне
қатысушылар тiзiлiмiн жүргiзу шартын жасасуға құқылы.
      Құрылтай шартының қолданылуы шаруашылық серiктестiгiне қатысушылар
тiзiлiмi ... ... ... ... ... ... ... үзiнді-көшiрме қатысушылар тiзiлiмiн
жүргiзудi бағалы қағаздарды ұстаушылар тiзiлiмдерiнiң жүйесiн жүргiзу
жөнiндегi қызметтi жүзеге асыруға лицензиясы бар бағалы ... ... ... ... ... ... серiктестiгiнiң жарғылық
капиталындағы үлеске құқықты растайтын құжат болып табылады.
      Акционерлiк қоғам қатысушылар тiзiлiмiн ... ... ... тiзiлiмдерiнiң жүйесiн жүргiзу жөнiндегi қызметтi жүзеге асыруға
лицензиясы бар бағалы қағаздар рыногының кәсiби қатысушысы жүзеге асыратын
шаруашылық серiктестiгi болып ... ... ... құрылтай шарты
жасалмайды.
      Қатысушылар тiзiлiмiн жүргiзудi бағалы қағаздарды ұстаушылар
тiзiлiмдерiнiң жүйесiн жүргiзу ... ... ... ... ... бағалы қағаздар рыногының кәсiби қатысушысы жүзеге асыратын шаруашылық
серiктестiгiнiң жарғылық капиталына қатысу үлесiне ... ... ... тiзiлiмiнде осы құқықтардың тiркелген кезiнен
бастап туындайды.
      Шаруашылық серiктестiгiне қатысушылар тiзiлiмiн қалыптастыру, жүргiзу
және сақтау тәртiбi ... ... ... белгiленедi.
      Ескерту. 58-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1997.07.11 N 154, ... 211, ... N 282, ... N 416, 2005.07.08 N 72 (қолданысқа
енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2007.01.12 N 225, 2010.01.20 № 239-IV
(қолданысқа енгізілу ... 2-б. ... ... ... ... ... жарғылық капиталына
              салым салу. Шаруашылық серiктестiктiң жарғылық
              капиталындағы және ... ... ... 1. Ақша, бағалы қағаздар, заттар, мүлiктiк құқық, санаткерлiк қызмет
нәтижесi құқығын қоса алғанда және өзге де мүлiк (Қазақстан Республикасының
секьюритилендіру ... ... ... ... ... ... ... арнайы қаржы компанияларын және Қазақстан
Республикасының бағалы қағаздар нарығы туралы заңнамасына сәйкес құрылатын
ислам арнайы қаржы компанияларын ... ... ... капиталына салынатын салым бола алады. қараңыз.V095687
      Құрылтайшылардың (қатысушылардың) жарғылық капиталға заттай ... ... ... ... ... салымдары барлық құрылтайшылардың
келiсiмi бойынша немесе серiктестiктiң барлық қатысушыларының жалпы
жиналысының шешiмi бойынша ақшалай ... ... Егер ... ... жиырма мың айлық есептiк көрсеткiш мөлшерiне барабар сомадан асып
кетсе, оның бағасын тәуелсiз сарапшы растауға тиiс.
      Шаруашылық ... ... ... ... оған қатысушының
салымын ақшалай бағалау серiктестiктiң бухгалтерлiк құжаттарымен не
аудиторлық есеппен расталуы мүмкiн.
      Серiктестiктiң құрылтайшылары (қатысушылары) осындай баға ... ... бес жыл бойы ... ... ... ... ... арттырылған сома шегiнде бiрлесiп жауап бередi.
      Серiктестiкке салым ретiнде мүлiктi пайдалану құқығы берiлетiн
жағдайларда бұл салымның мөлшерi құрылтай құжаттарында ... ... ... осы ... ... төлемiмен анықталады.
      Салымдарды мүлiктiк емес жеке құқық және өзге де материалдық емес
игiлiк түрiнде, сондай-ақ қатысушылардың серiктестiкке қойған талаптарын
есептеу жолымен енгiзуге жол ... 2. Егер ... ... ... көзделмесе, жарғылық капиталдағы
барлық қатысушылардың үлестерi және тиiсiнше олардың шаруашылық
серiктестiгi мүлкiнiң құнындағы ... ... ... жарғылық
капиталдағы салымдарына барабар болады.
      Шаруашылық серiктестiкке қатысушы серiктестiк мүлкiндегi өз үлесiн,
егер заң құжаттарында ... ... ... ... көзделмесе, салып
қоюға және сатуға құқылы.
      3. Жарғылық капиталға салым салудың тәртiбi мен мерзiмi, сондай-ақ
жарғылық капиталды құру жөнiндегi мiндеттердi орындамағаны ... ... ... ... ... 4. Шаруашылық серiктестiгiнiң жарғылық капиталын азайтуға оның барлық
несие берушiлерiне хабарланғаннан кейiн жол берiледi. Олар бұл жағдайда
серiктестiктiң ... ... ... ... тиiстi мiндеттемелерiн
орындауын және оның зиянды өтеуiн талап етуге құқылы.
      Осы тармақта белгiленген тәртiптi бұза отырып ... ... ... ... ... ... сот шешiмiмен серiктестiктi
таратуға негiз болып табылады.
      Ескерту. 59-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 1996.07.15 N 30 , 1997.07.11
N 154 , 1998.03.02 N 211 , ... N 127 ... ... тәртібін 2-
баптан қараңыз), 2006.05.05 N 139 , ... N 133-IV ... ... ... ... ... N 421-IV ... ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңдарымен.
       60-бап. Шаруашылық серiктестiктi басқару
      1. Шаруашылық серiктестiктiң жоғары органы оның ... ... ... табылады.
      Толық серiктестiктен және сенiм серiктестiгiнен басқа, бiр тұлға
құрған шаруашылық серiктестiктерде жалпы ... ... оның ... ... ... ... 2. ... серiктестiкте оның қызметiне күнделiктi басшылық
жасайтын және оның қатысушыларының жалпы жиналысына есеп ... ... ... ... және (немесе) жеке-дара құрылады). Жеке-дара
басқару органы оның қатысушылары арасынан сайланбауы мүмкiн.
      Серiктестiктiң алқалы органдары ретiнде:
      1) ... ... 2) ... ... 3) заң ... немесе шаруашылық серiктестiгi қатысушыларының
жалпы жиналысының шешiмiнде көзделген жағдайларда басқа да органдар құрылуы
мүмкiн.
      3. Шаруашылық серiктестiктiң органдарының құзыретi, ... ... ... ... ... ... қабылдау тәртiбi осы
Кодекске, заң құжаттарына және құрылтай құжаттарына сәйкес белгiленедi.
      4. ... ... ... ... ... ... ... үшiн серiктестiкпен немесе оның қатысушыларымен мүлiктiк мүдделер
жөнiнен байланысы жоқ аудиторлық ұйымды ... ... ... ... ... ... аудиторлық тексеру серiктестiк бiр немесе
бiрнеше қатысушысының талап етуi ... ... ... есебiнен кез
келген уақытта жүргiзiлуге тиiс.
      Шаруашылық серiктестiгiнiң қызметiне аудиторлық тексерудi жүргiзу
тәртiбi заңдармен және ... ... ... белгiленедi.
      Ескерту. 60-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 , 1998.04.22. N 221 , ... N 139 , ... ... ... ... ... ... қатысушылардың
              құқықтары мен мiндеттерi
      1. Шаруашылық серiктестiкке қатысушылардың:
      1) ... ... ... ... ... ... ... қатысуға;
      2) шаруашылық серiктестiктiң қызметi туралы ақпарат алуға және
құрылтай құжаттарында белгiленген тәртiппен оның құжаттамаларымен ... 3) таза ... ... ... ... бар. ... құжаттарының
бiр немесе бiрнеше қатысушыны пайданы бөлiсуге қатысудан шеттетудi
көздейтiн ережелерi жарамсыз болып ... 4) ... ... ... жағдайда несие берушiлермен есеп
айырысқаннан кейiн қалған серiктестiк мүлкiндегi ... ... ... бiр ... ... оның ... ... Шаруашылық серіктестікке қатысушылардың заң құжаттарында және
құрылтай құжаттарында көзделген басқа да ... ... ... ... 2. ... ... ... 1) құрылтай құжаттарының талаптарын сақтауға;
      2) салымдарды құрылтай құжаттарында көзделген тәртiп, мөлшер, әдiстер
және мерзiмдер бойынша салып ... 3) ... ... ... ... деп жариялаған
мәлiметтердi жария етпеуге мiндеттi.
      Шаруашылық серiктестiктiң қатысушылары Қазақстан Республикасының
заңнамалық актілерінде және ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
      Ескерту. 61-бапқа өзгертулер енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 , ... N 211 , ... N 230 ... ... 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.
      62-бап. Шаруашылық серiктестiктердi қайта құру
      1. Шаруашылық серiктестiктер заң ... ... ... мен
тәртiп бойынша қатысушылардың жалпы жиналысының шешiмiмен шаруашылық
серiктестiктiң бiр түрiнен екiншi түрi не акционерлік қоғамдар немесе
өндiрiстiк кооперативтер болып ... ... ... 2. ... ... немесе сенiм серiктестiгi акционерлiк қоғам,
жауапкершiлiгi шектеулi немесе қосымша жауапкершiлiгi бар серiктестiк болып
қайта құрылған жағдайда акционерлiк қоғамның, жауапкершiлiгi шектеулi
немесе қосымша ... бар ... ... ... ... ... толық серiктестiктен немесе сенiм серiктестiгiнен
акционерлiк қоғамға, жауапкершiлiгi ... ... ... ... серiктестiкке көшкен мiндеттемелер бойынша екi жыл бойы өзiнiң барлық
мүлкiмен субсидиялық жауапты болады. Бұрынғы толық серiктестiң өзiне
тиесiлi ... ... ... ... оны ... ... ... 62-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1996.07.15. N 30-I , ... N 436 -I ... ... ... ... ... ... туралы негiзгi ережелер
      1. Толық серiктестiктiң мүлкi жеткiлiксiз болған жағдайда
қатысушылары серiктестiктiң мiндеттемелерi бойынша өзiне тиесiлi барлық
мүлкiмен ортақ жауапкершiлiкте ... ... ... серiктестiк деп
танылады.
      2. Азамат бiр ғана толық серiктестiктiң ... бола ... ... ... ... ... капиталы
      1. Толық серiктестiктiң жарғылық капиталының мөлшерiн оның
құрылтайшылары белгiлейдi, бiрақ ол заң құжаттарында белгiленген ең ... кем ... ... 2.
      Ескерту. 64-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 , ... N 211 ... ... ... серiктестiктiң iсiн жүргiзу
      1. Толық серiктестiктiң ең жоғары органы қатысушылардың жалпы
жиналысы болып табылады. Толық серiктестiктiң iшкi мәселелерi жөнiндегі
шешiм барлық ... ... ... ... ... ... шартында қатысушылардың көпшiлiк даусымен шешiм
қабылданатын реттер көзделуi мүмкiн. Егер құрылтай шартында оның
қатысушыларының дауыс ... ... ... ... ... толық
серiктестiктiң әрбiр қатысушысының бiр даусы болады. Құрылтай шартында
қатысушылар алатын дауыс санын ... ... ... ... ... ... ... 2. Толық серiктестiктi осы баптың 1-тармағының ережелерiн ескере
отырып басқаруды толық серiктестiктiң ... ... ... ... ... түрлерi, құрылу тәртiбi және олардың құзыретi құрылтай
құжаттарында белгiленедi.
      3. ... ... ... ... ... ... атынан және өз мүдделерi немесе үшiншi жақтардың мүдделерi үшiн
серiктестiк қызметi мәнiмен бiртектес мәмiлелер ... ... жоқ. ... бұзылған жағдайда серiктестiк өз қалауы бойынша мұндай қатысушылардан
не серiктестiкке ... ... ... толтыруын, не осындай
мәмiлелерден тапқан бүкiл пайданы серiктестiкке беруiн талап етуге құқылы.
      4. ... iсiн ... ... ... серiктестiктiң
органдары барлық қатысушыларға олардың талап етуi бойынша өз қызметi туралы
толық ақпарат берiп отыруға мiндеттi.
      5. Өкiлеттiгi болмаса да ... ... үшiн ... ... ... ... қалған қатысушылар мақұлдамаған жағдайда, егер өз
әрекеттерiнiң арқасында ... құны ... ... ... асып ... мүлiктi сақтап қалғандығын немесе тиiсiнше сатып
алғандығын дәлелдеген жағдайда серiктестiктен өзi жасаған шығындардың орнын
толтыруды талап етуге құқылы.
      Ескерту. ... ... ... - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 Заңымен.
      66-бап. Толық серiктестiкке қатысушы үлесiнiң
              (үлесiнiң бiр бөлiгiнiң) ауысуы
      1. Толық серiктестiкке қатысушының өз ... ... бiр ... ... ... ... ... жақтарға қалған барлық
қатысушылардың келiсiмiмен ғана беруiне болады.
      2. Үлес (үлестiң бiр ... ... ... берiлген жағдайда сонымен
бiрге толық серiктестiктен шыққан қатысушыға тиесiлi құқықтар мен
мiндеттердiң бүкiл жиынтығы соған ауысады.
      3. Толық серiктестiктiң ... ... ... ... ... барлық
қатысушылардың келiсуiмен құқықты мирасқор (мұрагер) серiктестiкке кiре
алады.
      4. Құқықты мирасқор (мұрагер) қатысушының толық серiктестiк алдындағы
борыштары бойынша, сондай-ақ серiктестiктiң үшiншi ... ... ... ... ... ... ... борыштары бойынша жауапты болады.
      5. Құқықты мирасқор (мұрагер) толық серiктестiкке кiруден бас тартқан
немесе құқықты мирасқорды (мұрагердi) қабылдаудан ... бас ... оған ... ... болған күнi белгiленген серiктестiк
мүлкiндегi үлестiң құқықты мирасқорлық негiзiнде өзiне ... ... Бұл ... ... ... ... ... көзделген
мерзiмде құрылтай шартында (жарғысында) аталған серiктестiк мүлкiнiң
мөлшерiне азайтылады, бiрақ ол үш айдан кешiктiрiлмеуге тиiс.
      67-бап. ... ... ... ... 1. ... ... ... оның өзге де қатысушыларына заң
құжаттарында немесе құрылтай шартында көзделген мерзiмнен кешiктiрмей
ескерте отырып, серiктестiктен кез-келген уақытта шыға ... 2. Егер ... ... ... уақытта толық серiктестiк сақталып
қалса, оның шығып кеткен күнiнде жасалған балансқа сәйкес шығып кететiн
қатысушыға серiктестiк ... ... ... ... тең ... ... ... бойынша және серiктестiктiң келiсуiмен салымды
толық немесе iшiнара заттай түрде қайтарылуы мүмкiн. Шығып кеткен
қатысушыға оның осы жылы ... ... ... ... ... ... таза ... оған тиесiлi бiр бөлiгi де төленедi.
      Серiктестiкке қатысушының пайдалануға ғана берген мүлкi сыйақы
төленбей заттай түрде қайтарылады.
      Ескерту. 67-бапқа өзгерту ... - ... ... N 154 ... ... ... ... серiктестiктен шығару
      1. Толық серiктестiкке қатысушылар қалатын қатысушылардың бiрауыздан
қабылдаған ... ... және оған ... себептер болған жағдайда, атап
айтқанда, оның (олардың) өз мiндеттерiн дөрекi бұзуы немесе iс жүргiзу
қабiлетсiздiгi байқалған жағдайда қатысушылардың бiреуiн немесе бiрнешеуiн
серiктестiктен сот ... ... ... ... ... 2. Толық серiктестiктен шығарылған қатысушыға осы Кодекстiң 67-
бабының ... ... ... ... ... бiр ... ... 69-бап. Қатысушының толық серiктестiктегi үлесiн
              өндiрiп алуға өтiнiш жасауы
      1. Қатысушының толық ... жеке ... ... өз ... алуға өтiнiш жасауына борыштарды өтеу үшiн оның басқа мүлiктерi
жеткiлiксiз болған жағдайда ғана жол берiледi. Мұндай ... ... ... серiктестiктен серiктестiк мүлкiнен ақы өндiрiп алу
мақсатымен борышқордың жарғылық капиталдағы үлесiне сәйкес мүлiктiң бiр
бөлiгiн бөлiп ... ... ... ... Серiктестiк мүлкiн бөлiп берiлуге
жататын бөлiгi немесе оның құны несие берушiлердiң бөлiп беру туралы
талаптары қойылған ... ... ... ... ... 2. Қатысушының толық серiктестiк мүлкiндегi үлесiнен ақы өндiрiп алу
оның серiктестiкке қатысуын тоқтатады және осы ... 70 және ... ... ... ... соқтырады.
      Ескерту. 69-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 Заңымен.
      70-бап. Қатысушылардың толық серiктестiктiң
              борыштары бойынша жауапкершiлiгi
      1. Егер ... ... ... ... оның ... борыштарын
өтеу үшiн нақтылы мүлкi жетпейтiн болса, серiктестiк үшiн жетiспейтiн
бөлiгi жөнiнен оған қатысушылар ортақ жауапкершiлiктi өздерiнiң ... ... ақы ... алынатын барлық мүлкiмен өз мойнына алады.
      Толық серiктестiктiң қатысушысы серiктестiктiң ... ... ... ... ... оған өз ... ... немесе
кiргенге дейiн пайда болғанына қарамастан жауап бередi.
      2. ... ... өз ... астам бөлiгiндегi толық
серiктестiктiң борыштарын өтеген қатысушы өзiнiң алдында серiктестiк
мүлкiндегi өз үлесiнiң мөлшерiне тең үлестiк жауапкершiлiктi мойнына алатын
өзге де қатысушыларға ... ... керi ... ... құқылы.
      3. Толық серiктестiктен өз қалауымен шыққан немесе серiктестiктен
соттың шешiмi бойынша шығарылған қатысушы, сондай-ақ қайтыс болған
қатысушының серiктестiкке кiруден бас ... ... ... ... ... ... ... дейiн пайда болған серiктестiк
мiндеттемелерi бойынша серiктестiктiң өздерi серiктестiктен шыққан жыл
iшiндегi серiктестiк қызметi туралы есеп бекiтiлген күннен бастап екi ... ... ... 4. Өз үлесiн бiр қатысушыға немесе үшiншi жаққа беру арқылы,
серiктестiк мүлкiндегi өз үлесiнен несие берушi (несие берушiлер) ақы
өндiрiп алу ... ... ... ... ... ... ... қабылдаудан қалған қатысушылар бас тартқан құқықты мирасқоры
(мұрагерi) серiктестiк мiндеттемелерi бойынша жауап бермейдi.
      5. Толық серiктестiк тоқтатылғаннан ... ... ... ... ... екi жыл бойы ол тоқтатылған кезге дейiн пайда
болған серiктестiк мiндеттемелерi бойынша жауапты болады.
      6. Толық серiктестiктiң осы бапта ... ... ... жауапкершiлiк тәртiбiн өзгертетiн қатысушылардың келiсiмi
жарамсыз болып табылады.
      71-бап. ... ... ... 1. ... ... осы ... 49-бабында аталған негiздерден
басқа серiктестiкте жалғыз қатысушы қалып, ол алты ай ... ... ... ... жаңа қатысушылар қабылдамаған жағдайда да таратылады.
      2. Толық серiктестiкке қатысушылардың қайсы бiреуi ... ... ... ... ... ... бiрi хабар-ошарсыз кеттi, әрекет
қабiлеттiгi жоқ немесе әрекет қабiлеттiгi шектеулi, не ... деп ... ... ... бiр ... ... ... оның үлесiне сәйкес
келетiн мүлкiнен ақы өндiрiп алған реттерде, егер ол серiктестiктiң
құрылтай құжаттарында көзделсе немесе қалған ... ... ... өз ... ... ... 3. Егер қатысушылардың бiрi осы баптың 2-тармағында аталған негiздер
бойынша серiктестiктен шығып кетсе, серiктестiктiң жарғылық капиталындағы
өзге де ... ... егер ... ... ... олардың салымдарына қарай көбейедi.
      Ескерту. 71-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 Заңымен.
3. ... ... ... ... ... серiктестiгi туралы негізгі ережелер
      1. Серiктестiктiң мiндеттемелерi бойынша өзiнiң бүкiл мүлкiмен (толық
серiктерiмен) қосымша жауап беретiн бiр ... одан да көп ... ... ... ... ... салған салымдардың
жиынтығымен шектелетiн бiр немесе одан көп қатысушыларды да енгiзетiн және
серiктестiктiң кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыруға қатыспайтын серiктестiк
сенiм серiктестiгi деп танылады.
      2. ... ... ... ... ... ... ережесi
және олардың серiктестiк мiндеттемелерi бойынша жауапкершiлiгi толық
серiктестiктiң қатысушылары туралы ережемен белгiленедi.
      3. Азамат тек бiр ғана ... ... ... ... ... ... ... толық серiктес толық серiктестiктiң
қатысушысы бола алмайды.
      4. Сенiм серiктестiгiне осы Кодекстiң сенiм серiктестiктерi туралы
ережелерiне қайшы келмейтiндiктен, осы Кодекстiң толық серiктестiк ... ... ... ... ... енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      73-бап. Сенiм серiктестiгiнiң ... 1. ... ... салымшысы алғашқы салымын және қосымша
жарналарын (салымдарын) құрылтай құжаттарында көзделген мөлшерде, әдiс ... ... ... ... 2. ... серiктестiгi салымшысының:
      1) серiктестiк таза табысының жарғылық капиталдағы өзiне ... ... ... ... ... ... алуға;
      2) серiктестiктiң қаржылық есеппен танысуға, сондай-ақ оның дұрыс
жасалуын тексеру мүмкiндiгiн қамтамасыз етудi талап етуге;
      3) жарғылық ... өз ... ... оның бiр ... ... және ... ... құжаттарында көзделген тәртiп
бойынша басқа салымшыға немесе үшiншi жаққа беруге құқығы бар. Салымшының
өз үлесiн басқа бiреуге түгелдей беруi оның ... ... 4) заң ... және ... құжаттарында көзделген тәртiппен
серiктестiктен шығуға.
      Сенiм серiктестiгiнің құрылтай құжаттарында салымшының өзге де
құқықтары көзделуі мүмкін.
      Сенiм серiктестiгiнің салымшылары үшін осы ... және ... ... көзделген құқықтардан бас тарту немесе оларды шектеу, соның
ішінде салымшылар мен толық серіктердің келісуі бойынша ... ... 3. Егер ... ... ... ... көздеп тиiстi
өкiлеттiксiз мәмiле жасаса, оның әрекеттерiн серiктестiк мақұлдаған
жағдайда мәмiле бойынша ол несие берушiлердiң ... ... ... ... Егер ол ... ... үшiншi жақтың алдында заңдар бойынша
өзiнiң ақы өндiрiп алынатын бүкiл мүлкiмен жеке ... ... ... ... ... ... - ... Республикасының
1997.07.11. N 154 , 1998.03.02. N 211 Заңдарымен.
      74-бап. Сенiм серiктестiгiнiң жарғылық капиталы
      1. Сенiм ... ... ... оның ... ... ... Шаруашылық үрдiсiнде жарғылық қор өзгертiлуi мүмкiн.
Салымшылардың салымдарын есептемегенде, жарғылық капитал толық
серiктестердiң сенiм серiктестiгi мүлкiндегi ... ... 2. ... ... ... ... серiктестiгiнiң толық
серiктестерi белгiлейдi және ол заң құжаттарында белгiленген ең ... кем ... ... 3. ... ... ... капиталын азайтуға оның барлық
несие берушiлерiне хабарланғаннан кейiн жол берiледi. Несие берушiлер бұл
ретте тиiстi мiндеттемелердiң мерзiмiнен бұрын тоқтатылуын немесе
орындалуын және ... ... ... орны ... талап етуге құқылы.
Осы бапта белгiленген тәртiптi бұзып жарғылық капиталды азайту мүдделi
адамдардың арызы бойынша сот шешiмiмен ... ... ... ... ... ... өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 , 1998.03.02. N 211 Заңдарымен.
      75-бап. Сенiм ... iсiн ... ... ... iсiн басқаруды толық серiктестер жүзеге
асырады. Сенiм серiктестiгiнiң iсiн оның толық серiктестерiнiң басқару және
жүргiзу тәртiбiн олар толық серiктестiк туралы ережелер бойынша белгiлейдi.
Салымшылардың ... ... iсiн ... ... ... ... ... оның атынан әрекет жасауға құқығы жоқ. Сенiм
серiктестiгi салымшыларының серiктестiк iсiн ... ... ... ... дау жасауға құқығы жоқ.
      76-бап. Сенiм серiктестiгiнiң тоқтатылуы
      1. Сенiм серiктестiгi оған қатысушы барлық салымшылар шығып ... ... ... серiктестер сенiм серiктестiгiн таратудың
орнына оны толық серiктестiк етiп қайта құруға құқылы. Сенiм серiктестiгi
толық серiктестiктi тарату үшiн көзделген негiздер бойынша да ... 2. ... ... ... ... кезде оның несие
берушiлерiнiң талаптары қанағаттандырылғаннан кейiнгi қалған серiктестiк
мүлкiнен салымдарды алуға толық серiктестер алдында артықшылық құқығы
болады. Сенiм серiктестiгiнiң бұдан ... ... ... ... ... ... арасында, егер құрылтай құжаттарында өзгеше тәртiп
белгiленбесе олардың серiктестiк мүлкiне қосқан үлесiне қарай бөлiнедi.
4. Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк
      77-бап. Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк ... ... ... 1. Бiр ... ... адам ... ... капиталы құрылтай
құжаттарымен белгiленген мөлшерде үлеске бөлiнген серiктестiк
жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк деп танылады; жауапкершiлiгi шектеулi
серiктестiкке қатысушылар оның ... ... ... ... ... қызметiне байланысты залалдарға өздерiнiң қосқан
салымдарының құны шегiнде тәуекел етедi. Осы ережеден өзгеше ... ... және заң ... ... мүмкiн.
      Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктiң салымдарды толық қоспаған
қатысушылары оның мiндеттемелерi бойынша әрбiр қатысушының салым салмаған
бөлiгiнiң құны шегiнде ортақ жауапты болады.
      2. ... ... ... ... ... ... шектеулi серiктестiктiң жалғыз қатысушы ретiнде бiр
адамнан тұратын басқа шаруашылық ... бола ... 3. ... ... ... ... бойынша жауапкершiлiгi
шектеулi серiктестiк қызметiне аудиторлық тексеру жүргiзiлуге тиiс.
      Заңдарда немесе құрылтай құжаттарында көзделгеннен ... ... ... ... ... ... есеп беру талап
етiлмейдi.
      4. Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк оған ... ... ... өз ... қайта құрылуы немесе таратылуы мүмкiн.
Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктi ... құру мен ... ... осы Кодекспен және заң құжаттарымен белгiленедi.
      Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк өзге де шаруашылық серiктестiк
акционерлік қоғам немесе өндiрiстiк кооператив болып қайта құрылуға ... ... 6. ... ... серiктестiктiң құқықтық ережесi, оған
қатысушылардың құқықтары мен мiндеттерi осы ... ... ... ... ... ... енгізілді - Қазақстан Республикасының
1996.07.15. N 30-I , 1997.07.11. N 154 , 1998.03.02. N 211 , ... ... , ... N 436-I , ... N 416 Заңдарымен.
      78-бап. Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктiң
              жарғылық ... 1. ... ... ... ... шектеулi
серiктестiктiң құрылтайшылары (қатысушылары) белгiлейдi және ол заң
құжаттарында белгiленген ең төменгi мөлшерден кем болмауы керек.
      2.
      Ескерту. 78-бапқа өзгерту ... - ... ... N 154 , 1998.03.02. N 211 Заңдарымен.
      79-бап. ... ... ... ... 1. ... ... құзыретi, сондай-ақ олардың серiктестiк
атынан шешiмдер қабылдау немесе әрекет ету тәртiбi осы Кодекске, заң
актiлерiне және серiктестiк жарғысына сәйкес белгiленедi.
      2. ... ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
      1) серiктестiктiң жарғысын өзгерту, соның iшiнде оның жарғылық
капиталы ... ... 2) ... органның мүшелерiн (мүшесiн) сайлау (тағайындау) және
олардың (оның) өкiлеттiктерiн мерзiмiнен бұрын тоқтату, сондай-ақ
серiктестiктi немесе оның мүлкiн сенiмгерлiк басқаруға беру туралы ... және ... беру ... ... 3) серiктестiктiң қаржылық есебiн бекiту және оның таза табысын бөлу;
      4) серiктестiктi қайта құру ... ... ... ... ... 5) ... байқау кеңесiн және (немесе) тексеру комиссиясын
(тексерушiсiн) сайлау және ... ... ... тоқтату, сондай-ақ
серiктестiк тексеру комиссиясының (тексерушiсiнiң) есептерi мен
қорытындыларын ... 6) iшкi ... ... ... ... және серiктестiктiң
iшкi қызметiн реттейтiн басқа да құжаттарды Қазақстан Республикасының
заңнамалық актілерінде көзделген жағдайларды қоспағанда ... 7) ... өзге де ... ... ... емес ... қатысуы туралы шешiм шығару;
      8) тарату комиссиясын ... және ... ... ... 9) осы ... 82-бабына сәйкес жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк
қатысушысынан үлестi мәжбүрлеп сатып алу туралы шешiм шығару.
      3. ... ... ... ... ... құзыретiне
жатқызылған мәселелердi ол серiктестiктiң атқарушы органының шешуiне бере
алмайды.
      Ескерту. 79-бапқа өзгертулер енгізілді - ... ... N 154 , ... N 211 , ... N 221 , ... ... , 2007.02.19. N 230 (қолданысқа енгізілу тәртібін ... ... ... ... ... ... ... капиталдағы үлесiнiң басқа адамға ауысуы
      1. Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктiң қатысушысы, осы Кодексте
көзделген жағдайларды қоспағанда, серiктестiктiң жарғылық капиталындағы өз
үлесiн немесе оның бiр ... өз ... осы ... бiр немесе
бiрнеше қатысушысына сатуға немесе басқа түрде беруге құқылы.
      2. Егер серiктестiктiң құрылтай құжаттарында не заңнамалық актілерде
өзгеше көзделмесе, ... ... ... ... ... (оның бiр бөлiгiн) үшiншi адамдарға беруiне болады.
      Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiкке қатысушылар, осы Кодексте
көзделген жағдайларды қоспағанда, үшiншi тұлғалар алдында ... ... бiр ... ... алуға артықшылық берiлген құқықты пайдаланады. Егер
құрылтай құжаттарында немесе ... ... ... ... ... ... бiр ... сатып алуға артықшылық берiлген
құқықты қатысушылар серiктестiктiң жарғылық капиталындағы өз үлестерiнiң
мөлшерiне барабар жүзеге асырады.
      Үлес (оның бiр бөлiгi) сатып алуға артықшылық ... ... ... ... ... ... шектеулi серiктестiктiң кез келген
қатысушысы сатылған күннен бастап үш ай iшiнде өзiне сатып ... мен ... ... сот ... талап етуге құқылы.
      3. Егер жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктiң құрылтай құжаттарына
сәйкес қатысушының үлесiн (оның бiр бөлiгiн) үшiншi жақтарға беру мүмкiн
болмаса, ал ... ... ... оны ... ... бас ... қатысушыға оның нақты құнын төлеуге не оған сондай құнға сәйкес
заттай мүлiк беруге мiндеттi.
      4. Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк қатысушысының үлесi оны ... ... ... оның ... ... ... ғана ... берiлуi
мүмкiн.
      5. Қатысушының үлесiн (оның бiр бөлiгiн) жауапкершiлiгi шектеулi
серiктестiктiң өзi ... ... ... ол оны басқа қатысушыларға немесе
үшiншi жаққа заң құжаттары мен серiктестiктiң құрылтай құжаттарында
көзделген мерзiм мен тәртiп бойынша ... не ... ... ... ... Осы кезең iшiнде түскен таза табысты бөлу, сондай-ақ
жоғары органда дауыс беру жауапкершiлiгi шектеулi ... ... ... есептелмей жүргiзiледi.
      6. Егер серiктестiктiң құрылтай құжаттарында мұндай ауысуға тек
серiктестiктiң қалған қатысушыларының келiсiмiмен ғана рұқсат етiлетiндiгi
көзделмесе, жауапкершiлiгi ... ... ... ... ... ... ... азаматтардың мұрагерлерiне және заңды
тұлғалардың құқықты мирасқорларына ауысады. Үлестiң ауысуына келiсiм
беруден бас тарту серiктестiктi қатысушының мұрагерлерiне (мирасқорларына)
заң құжаттары мен серiктестiктiң ... ... ... тәртiп пен
жағдайлар бойынша үлестiң нақты құнын төлеуге немесе оларға құны сондай
заттай мүлiк беру ... ... ...   Заң актiлерiнде үлестiң заңды тұлғалардың құқықтық мұрагерлерiне
ауысу ерекшелiктерi көзделуi мүмкiн.
      Ескерту. 80-бапқа өзгерту ... - ... ... N 154 , ... N 211 , 2007.08.07.  N 321 (ресми
жарияланған күнінен ... ... ... ... ... Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк
              қатысушыларының қосымша жарналары
      Егер жауапкершiлiгi ... ... ... ... қатысушылардың жалпы жиналысы серiктестiк мүлкiне
қатысушылардың қосымша жарналар енгiзуi туралы шешiм қабылдай алады. Шешiм
серiктестiктiң барлық қатысушыларының төрттен үш көпшiлiк ... ... ... жаңа ... - ... Республикасының
1998.04.22. N 221 Заңымен.
      82-бап. Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктiң
              қатысушысынан үлестi мәжбүрлеп сатып алу
      Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестіктiң ... ... ... құрылтай құжаттарында белгiленген серiктестiк алдындағы өз
мiндеттерiн бұзған жағдайда серiктестiк жалпы жиналыстың шешiмiне сәйкес
сот бойынша осындай қатысушының үлесiн серiктестiктiң қатысушымен
келiсiмiнде ... ... ... сатып алуды талап етуге құқылы.
Келiсiмге қол жетпеген жағдайда мәжбүрлеп сатып ... ... ... ... Ескерту. 82-бап жаңа редакцияда - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      83-бап. Қатысушының жауапкершiлiгi шектеулi
             серiктестiктегi үлесiнен ақы өндiрiп ... ... ... ... ... өз ... ... мүлкi жеткiлiксiз болған жағдайда несие берушiлер борышқор-қатысушының
үлесiн белгiленген тәртiп бойынша бөлiп берудi талап етуi ... ... ... ... ... - ... ... N 211 Заңымен.
5. Қосымша жауапкершiлiгi бар серiктестiк
      84-бап. Қосымша жауапкершiлiгi бар ... ... ... ... 1. ... ... ... бойынша өздерiнiң жарғылық
капиталға салымдарымен жауап беретiн, ал бұл сомалар жеткiлiксiз болған
жағдайда өздерiне тиесiлi мүлiкпен оған ... ... ... ... ... ... беретiн серiктестiк қосымша жауапкершiлiгi бар
серiктестiк деп танылады.
      2. ... ... ... ... ... ... ... бiрi банкрот болған жағдайда оның серiктестiк
мiндеттемелерi жөнiндегi жауапкершiлiгi, егер құрылтай құжаттарында
жауапкершiлiктi бөлудiң өзгеше тәртiбi көзделмесе, қалған қатысушылар
арасында олардың салымдарына қарай ... 3. ... ... бар ... осы ... ... осы ... жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк туралы
ережелерi қолданылады.
      Ескерту. 84-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 , ... N 221 ... ... ... ... ... ... ұғымы
      1. Өзiнiң қызметiн жүзеге асыру үшiн қаражат тарту ... ... ... ... ... ... болып танылады.
Акционерлiк қоғамның акционерлерi осы заң актiлерiнде көзделгеннен басқа
жағдайларда оның мiндеттемелерi бойынша жауап бермейдi және өзiне тиесiлi
акциялар құнының ... ... ... ... ... ... 2. ... қоғамның өз қатысушыларының мүлкiнен оқшауланған мүлкi
болады, өз мiндеттемелерi бойынша өз мүлкi ... ... ... және өз
қатысушыларының мiндеттемелерi бойынша жауап бермейдi.      
      Корпоративтiк жинақтаушы зейнетақы қорларының акционерлерi аталған
қорлардың мiндеттемелерi бойынша ... ... ... пен ... ... ... ... 3. Қоғамның барлық акцияларын бiр акционер сатып алған жағдайда
акционерлiк қоғам бiр ... ... ... бiр адамнан тұруы мүмкiн, егер
заң актiлерiнде өзгеше көзделмесе.
      4. Акционерлiк қоғамның құқықтық ережелерi, акционерлердiң құқықтары
мен мiндеттерi осы Кодекске, заң ... ... ... жекешелендiру жолымен құрылған немесе
акцияларының бақылау пакеті мемлекетке тиесілі акционерлік қоғамдардың
құқықтық жағдайының ерекшелiктерi Қазақстан Республикасының заң
актілерімен айқындалады.
      ... ... ... ... ... ... ... емес ұйымдар құрылуы мүмкiн.
      Ескерту. 85-баптың 2-тармағы 3 абзацпен толықтырылды - Қазақстан
Республикасының 1997.06.19. N 134-I , өзгерту ... - ... N ... ... N 211 , 2003.10.13. N 486 Заңдарымен.
      86-бап.
     Ескерту. 86-бап алып тасталды - ... ... ... 416 ... ... ... қоғамның құрылтай құжаттары
      1. Құрылтай шарты (жалғыз құрылтайшының шешiмi) мен жарғы акционерлiк
қоғамның құрылтай құжаттары болып табылады.
      Акционерлiк қоғамның құрылтай ... осы ... ... ... өзге де заң актiлерiмен айқындалған мәлiметтер
болуға тиiс.
      Акционерлiк қоғамның құрылтай құжаттары нотариаттық куәландырылуға
жатады.
      2. Құрылтай шартының күшi (жалғыз құрылтайшының шешiмi) ... ... ... ... ... ... бастап
тоқтатылады.
      3. Акционерлiк қоғамның жарғысын бекiту тәртiбi Қазақстан
Республикасының заң актiлерiмен белгiленедi.
      Ескерту. 87-баптың 3-тармағының 4) тармақшасы жаңа редакцияда -
Қазақстан ... ... N 154 , ... ... ... N 211 , 1998.07.10. N 282 , 2003.05.16. N 416 Заңдарымен.
     88-бап. Акционерлiк қоғамның жарғылық капиталы
      Акционерлiк қоғамның ... ... ең ... ... және ... тәртiбi, сондай-ақ оны ұлғайту тәртiбi Қазақстан
Республикасының заң актiлерiмен айқындалады.
      Ескерту. 88-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 , 1998.07.10. N 282 , ... N 416 , ... N
72 ... ... тәртібін 2-баптан қараңыз) Заңдарымен.
      89-бап.
      90-бап.
      Ескерту. 89, ... алып ... - ... Республикасының
2003.05.16. N 416 Заңымен.
      91-бап. Бағалы қағаздарды шығару және ... 1. ... ... ... бағалы қағаздардың түрлерi заң
актiлерiнде белгiленедi.
      2. Жарияланған акциялар шығарылымын мемлекеттiк тiркеу және оларды
орналастыру ... ... ... 3. ... ... ... Республикасының заңнамалық
актілерінде көзделген жағдайларды қоспағанда, қамтамасыз етілген
облигациялар және қамтамасыз етілмеген облигациялар шығаруға құқылы.
Акционерлiк қоғам купондық және дисконттық облигациялар ... ... ... шарттары мен тәртiбi бағалы қағаздар рыногы
туралы заңдармен белгiленедi.
      4. Бағалы қағаздар бойынша табысты төлеудiң нысаны, тәсiлi ... ... ... ... ... бағалы қағаздар шығарылымы 
проспектiсiмен заң актiлерiнде көзделген ерекшелiктер ескерiле отырып
белгiленедi.
      5. Акционерлiк қоғам қоғамның мынадай акциялары бойынша:
      1) өз ... ... ... ... ... егер ... ... мөлшерi дивидендтердi оның акциялары бойынша төлеу нәтижесiнде
терiс ... 2) егер ол ... ... ... туралы заңдарына
сәйкес төлем қабiлетсiздiгi немесе дәрменсiздiк белгiлерiне сәйкес келсе не
аталған ... ... ... оның ... бойынша төлеу
нәтижесiнде пайда болса дивидендтер төлеуге құқылы емес.
      Қазақстан Республикасының заң актiлерiмен акционерлiк қоғамдарға
акциялар ... ... ... ... салатын өзге де негiздер
көзделуi мүмкiн.
      6. Акционерлiк қоғам заңдарда белгiленген ... ... ... опциондар мен айырбасталатын бағалы қағаздар шығаруға құқылы.
      Ескерту. 91-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 , ... N 211 , ... N 282 , ... ... , ... N 127 ... ... тәртібін 2-баптан қараңыз),
2007.02.19. N 230 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз),
2010.07.15 № 338-IV (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз) ... ... ... ... ... 1. ... қоғамның жоғары органы оның акционерлерiнiң жалпы
жиналысы болып табылады.
      2. ... ... ... ... ...  заң ... 3. ... жалпы жиналысының айрықша құзыретiне жатқызылған
мәселелердi шешудi акционерлiк ... өзге ... ... ... 4. ... ... директорлар кеңесi құрылады, осы Кодексте, заң
актiлерiнде және акционерлiк қоғамның жарғысында акционерлердiң жалпы
жиналысының айрықша құзыретiне жатқызылған мәселелердi шешудi қоспағанда,
ол қоғамның ... ... ... жүзеге асырады. Осы Кодексте, заң
актiлерiнде және акционерлiк қоғамның жарғысында директорлар кеңесiнiң
айрықша құзыретiне жатқызылған мәселелердi ... ... ... ... ... болмайды.
      Қазақстан Республикасының заң актiлерiмен белгiленген жағдайларда,
бiр акционерi бар акционерлiк қоғамда қоғамның жарғысымен директорлар
кеңесiн құрмай-ақ акционерлiк қоғамды басқару мүмкiндiгi көзделуi ... 5. ... ... ... ... ... (басқарма) немесе
жеке дара (директор, бас директор, президент) болуы мүмкiн. Ол ... ... ... ... жүзеге асырады және директорлар
кеңесi мен акционерлердiң жалпы жиналысына есеп бередi.
      Қоғам басқа да органдарының заңдармен немесе құрылтай құжаттарымен
белгiленген ерекше құзыретiне кiрмейтiн ... ... шешу ... ... ... құзыретiне жатады.
      6. Акционерлердiң жалпы жиналысының акционерлiк қоғамның жылдық қаржы
есебiн тексеру комиссиясының ... ... ... ... ... ... заң актiлерiне сәйкес өзге де органдар құрылуы
мүмкiн.
      7. Акционерлiк қоғам органдарының құзыретi, сондай-ақ олардың шешiм
қабылдау және қоғам атынан ... ... ... осы Кодекске, заңдарға және
құрылтай құжаттарына сәйкес белгiленедi.
      8.
      Ескерту. ... ... ... - ... ... N 154 , ... N 211 , ... N 282 , 2003.05.16.  N
416 Заңдарымен.
      93-бап. Акционерлiк қоғамды қайта құру және ... 1. ... ... ... ... ... ... қайта
құрылуы немесе таратылуы мүмкiн. Акционерлiк қоғамды қайта құрудың және
таратудың өзге негiздерi мен тәртiбi осы ... және өзге де ... ...  2. ... ... ... серiктестiгi, өндiрiстiк кооператив
немесе «Назарбаев Университеті», «Назарбаев Зияткерлік мектептері» және
«Назарбаев Қоры» мәртебесі ... ... ... Заңына сәйкес
дербес білім беру ұйымы болып қайта құрылуға құқылы.
      Ескерту. 93-баптың 2-тармағы жаңа редакцияда - ҚР 1996.07.15 N ... ... ... - ... N 416, 2011.01.19 N 395-IV (алғашқы
ресми жарияланғанынан кейiн күнтiзбелiк он күн ... соң ... ... Еншiлес және тәуелдi акционерлiк қоғам
      94-бап. Еншiлес ұйым
      1. Жарғылық капиталының басым бөлiгiн басқа заңды тұлға
қалыптастырған не олардың арасында жасалған ... ... (не ... негiзгi ұйым осы ұйымның қабылдайтын шешiмдерiн айқындай алатын
заңды тұлға еншiлес ұйым болып табылады.
      2. Еншiлес ұйым өзiнiң негiзгi ... ... ... ... ... ... ... шарт бойынша (не өзгедей түрде) оған
мiндеттi нұсқаулар беруге құқылы негiзгi ұйым онымен осындай ... үшiн ... ... ... ... ... ... субсидиарлық
жауапты болады.
      Негiзгi ұйымның кiнәсiнен еншiлес ұйым ... ... ... ұйым оның ... ... субсидиарлық жауапты болады.
      3. Егер заң актiлерiнде өзгеше белгiленбесе, еншiлес ұйымның
қатысушылары негiзгi ұйымнан оның кiнәсiнен еншiлес ұйымға келтiрiлген
зиянды өтеудi ... ... ... 4. ... ... ережелерiнiң осы бапта көзделмеген ерекшелiктерi
заң актiлерiмен айқындалады.
      ... ... жаңа ... - ... ... N 282 Заңымен, өзгерту енгізілді - 2003.05.16. N 416 Заңымен.
      95-бап. Тәуелдi акционерлiк қоғам
      1. Егер акционерлiк ... ... ... ... ... ... ... (қатысушы, басымырақ) заңды тұлғанiкi болса, ол
тәуелдi қоғам деп ... 2. ... ... ... ... ... ... қоғам
акцияларының тиiстi бөлiгiн сатып алғаны туралы мәлiметтi заң құжаттарында
көзделген тәртiп бойынша дереу жариялауға ... 3. Егер заң ... ... ... ... қоғамдардың
бiр-бiрiнiң жарғылық капиталдарында өзара қатысуы әрбiр жарғылық капиталдың
жиырма бес ... ... тиiс. ... ... ... ... акционерлiк қоғамдар басқа қоғам акционерлерiнiң жалпы
жиналысында жиырма бес проценттен артық дауысты пайдалана ... 4. ... ... ... ... және ... ... қоғамдардың осы бапта көзделмеген жағдайының ерекшелiктерi заң
актiлерiмен айқындалады.
      Ескерту. 95-бапқа өзгерту енгізілді - ... ... N 154 , ... N 282 , ... N 416 Заңдарымен.
  V. Өндiрiстiк кооператив
      96-бап. Өндiрiстiк кооператив туралы
              жалпы ережелер
      1. ... ... ... ... үшiн ... негiзде
олардың өз еңбегiмен қатысуына және өндiрiстiк кооператив мүшелерiнiң
мүлiктiк жарналарын бiрiктiруiне ... ... ... ... деп ... 2. ... ... екеуден кем болмауға тиiс.
      3. Өндiрiстiк кооперативтiң мүшелерi кооператив мiндеттемелерi
бойынша Өндiрiстiк кооператив туралы заңда көзделген мөлшер мен тәртiп
бойынша қосымша (жәрдем беру) жауапты ... 4. ... ... және оның ... ... ... ... құжаттарына сәйкес белгiленедi.
      Ескерту. 96-бапқа өзгерту енгізілді - ... ... N 211 ... ... ... ... ... Өндiрiстiк кооперативтiң жарғысында осы Кодекстiң 41-бабының 5-
тармағында көрсетiлген мәлiметтерден басқа кооператив мүшелерi жарнасының
мөлшерi туралы; кооператив мүшелерiнiң құрамы мен ... қосу ... ... жарналарды енгiзу жөнiндегi мiндеттемелердi бұзғаны үшiн
жауапкершiлiгi туралы; кооператив ... оның ... ... ... мен ... және ... жеке ... қатысуы жөнiндегi
мiндеттемелердi бұзғаны үшiн жауапкершiлiгi туралы; кооперативтiң таза
табысын бөлу тәртiбi туралы; кооперативтi ... ... ... ... және ... ... қабылдау, соның iшiнде шешiмi бiрауыздан
немесе бiлiктi көпшiлiк дауыспен қабылданатын мәселелер жөнiндегi шешiмдер
қабылдау тәртiбi туралы ережелер болуға тиiс.
      ... ... ... енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 , 1998.03.02. N 211 ... ... ... ... ... 1. ... ... меншiгiндегi мүлiк, егер кооперативтiң
жарғысында өзгеше көзделмесе, оның мүшелерiнiң пайларына ... ... ... 2. ... таза ... оның мүшелерi арасында, егер кооператив
жарғысында өзгеше тәртiп көзделмесе, олардың еңбекке қатысуына сәйкес
бөлiнедi.
      3. Өндiрiстiк кооператив таратылған немесе кооператив ... ... ... кооператив мүшесiнiң өз пайын бөлiп алуға құқығы бар.
      ... ... ... ... - ... ... N 154 , ... N 211 Заңдарымен.
       99-бап. Өндiрiстiк кооперативтi басқару
      1. Өндiрiстiк кооперативтi басқарудың жоғары органы оның мүшелерiнiң
жалпы жиналысы ... ... ... ... ... атқарушы органдарының қызметiне
бақылау жасауды жүзеге асыратын қадағалау кеңесi құрылуы ... ... ... өндiрiстiк кооператив атынан әрекет жасауға құқығы жоқ.
      Басқарма және (немесе) оның төрағасы кооперативтiң атқарушы ... ... Олар ... ... ... басшылықты жүзеге
асырады және қадағалау кеңесi мен кооператив ... ... ... ... Тек кооператив мүшелерi ғана қадағалау кеңесi мен өндiрiстiк
кооператив басқармасының мүшесi бола алады. Кооператив мүшесi бiр мезгiлде
қадағалау кеңесiнiң мүшесi және басқарма ... бола ... 2. ... ... ... ... ... сондай-ақ
олардың шешiм қабылдау және кооператив атынан әрекет жасау тәртiбi заң
құжаттары мен құрылтай құжаттарында белгiленедi.
      3. Өндiрiстiк ... ... ... ... ... ... жатады:
      1) кооператив жарғысын өзгерту;
      2) атқарушы, тексерушi органдарды және қадағалау кеңесiн құру мен
олардың ... керi ... ... 3) ... ... қабылдау және шығару;
      4) кооперативтiң қаржы есебiн бекiту және оның таза табысын бөлу;
      5) кооперативтi қайта құру мен таратуды шешу.
      ... ... ... ... заң ... мен ... басқа мәселелердi шешудi де жатқызуы мүмкiн.
      Жалпы жиналыстың немесе кооперативтiң қадағалау кеңесiнiң ерекше
құзыретiне жатқызылған мәселелердi олар кооперативтiң ... ... бере ... 4. ... ... ... ... кезде кооператив мүшесiнiң бiр
даусы болады.
      Ескерту. 99-бапқа өзгерту ... - ... ... N 154 ... ... ... кооперативке мүшелiктiң
               тоқтатылуы
      1. Өндiрiстiк кооперативтiң мүшесi кооперативтен өз қалауымен шығуға
құқылы. Бұл ретте оған оның жарнасы төленуге немесе берiлуге, сондай-ақ
жарғыда ... ... ... ... жүзеге асырылуға тиiс.
      Кооперативтен шығатын мүшеге жарна мен ... ... ... ... ... ... ... бекiтiлгеннен кейiн берiледi.
      2. Өндiрiстiк кооперативтiң мүшесi өзiне кооператив жарғысында
жүктелген мiндеттердi орындамаған немесе тиiсiнше орындамаған ретте, сондай-
ақ заң құжаттары мен ... ... ... ... да реттерде
жалпы жиналыстың шешiмi бойынша кооперативтен шығарылуы мүмкiн.
      Өндiрiстiк кооперативтiң мүшелiгiнен шығарылғаны үшiн сотқа шағым
жасалуы мүмкiн.
      Өндiрiстiк ... ... ... ... ... мүше ... байланысты жалпы жиналыстың шешiмi бойынша
шығарылуы мүмкiн.
      Өндiрiстiк кооперативтiң одан шығарылған мүшесi өз ... және ... ... ... ... ... көзделген басқа да
төлемдердi алуға құқылы.
      3. Өндiрiстiк кооперативтiң мүшесi өз жарнасын немесе оның ... егер осы ... өзге де заң ... мен ... ... көзделмесе, кооперативтiң басқа мүшесiне беруге құқылы.
      Өндiрiстiк кооперативтiң мүшесi болып табылмайтын азаматқа жарнаны
(оның бiр ... ... егер ... ... ... көзделмесе,
кооперативтiң келiсуiмен ғана рұқсат етiледi. Бұл ретте  осы Кодексте
көзделген жағдайларды қоспағанда, ... ... ... ... (оның бiр бөлiгiн) сатып алуды басым құқықты пайдаланады.
      4. Өндiрiстiк кооперативтiң мүшесi қайтыс болған жағдайда оның
мұрагерлерi, егер кооперативтiң жарғысында өзгеше ... ... етiп ... ... Қайтыс болған кооператив мүшесiнiң мұрагерi
кооперативке кiруден бас тартқанда немесе кооператив мұрагердi қабылдаудан
бас тартқанда оған мүлiктегi қайтыс болған кооператив ... ... ... ... ... ... таза табысының қайтыс болған адамға
тиесiлi бөлiгi және кооператив қызметiне қосқан жеке еңбегi үшiн сыйақы
төленедi.
      5. Өндiрiстiк кооператив ... ... оның жеке ... ... оның мұндай борышты заң құжаттары мен кооперативтiң құрылтай
құжаттарында көзделген тәртiп бойынша жабу үшiн басқа мүлкi жетпеген
жағдайда ғана жол ... ... ... ... енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 , 2007.08.07. N 321 ... ... ... бастап
қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      101-бап. Өндiрiстiк кооперативтi қайта
               құру және тарату
      1. Өндiрiстiк кооператив өз мүшелерiнiң жалпы жиналысының шешiмi
бойынша ... ... ... ... және таратылуы мүмкiн.
      Өндiрiстiк кооперативтi қайта құрудың және таратудың өзге негiздерi
мен тәртiбi осы ... және ... ... 2. ... ... өз ... бiрауызды шешiмi бойынша
шаруашылық серiктестiгi болып қайта құрылуы мүмкiн.
VI. Мемлекеттiк кәсiпорын
      102-бап. Мемлекеттiк кәсiпорын туралы негiзгi
               ... 1. ... ... 1) ... ... ... ... 2) оралымды басқару құқығына негiзделген (қазыналық кәсiпорын)
кәсiпорындар жатады.
      2. Мемлекеттiк кәсiпорынның мүлкi бөлiнбейдi және оны салымдар
(үлестер, жарналар) бойынша, соның iшiнде ... ... ... ... 3. Мемлекеттiк кәсiпорындардың фирмалық атауында оның мүлкiн
меншiктенушi көрсетiлуге тиiс.
      4. Мемлекеттiк кәсiпорын уәкiлеттi мемлекеттiк органның шешiмi
бойынша құрылады, таратылады және қайта ... 5. ... ... ... ... ... және оған есеп ... басшы болып табылады.
      Қазақстан Республикасының мемлекеттік мүлік туралы заңнамалық
актісінде көзделген жағдайларда ... ... ... басқа өзге
де орган мемлекеттiк кәсiпорынның органы ретінде әрекет ете алады.
      6. (алынып ... 7. ... ... ... ... осы ... және
өзге заң құжаттарында белгiленедi.
      Ескерту. 102-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1998.03.02 N 211,
2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ресми жарияланған күнінен ... ... ... ... ... ... құқығына негiзделген
               кәсiпорын
      1. Құрылтайшы бекiтетiн шаруашылық ... ... ... ... оның ... ... ... табылады.
      2. Шаруашылық жүргiзу құқығына негiзделген кәсiпорын өз
мiндеттемелерi бойынша өзiне тиесiлi барлық мүлкiмен жауап бередi.
      Шаруашылық жүргiзу ... ... ... ... ... жауапты болмайды.
      Осы Кодексте және өзге де заң актiлерiнде көзделген реттердi
қоспағанда, мемлекет шаруашылық жүргiзу құқығына негiзделген кәсiпорынның
мiндеттемелерi ... ... ... ... ... ... енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      104-бап. Қазыналық кәсiпорын
      1. Жедел басқару құқығымен мемлекет ... ие ... ... кәсiпорын деп танылады.
      2. Қазыналық кәсiпорын Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң немесе
жергiлiктi атқарушы органның ... ... ... 3. ... бекiткен қазыналық кәсiпорынның жарғысы оның құрылтай
құжаты болып ... 4. ... ... ... ... кәсiпорынның фирмалық атауында
кәсiпорынның қазыналық болып табылатындығы көрсетiлуге тиiс.
      5. Қазыналық кәсiпорынның шаруашылық қызметi жарғыда көрсетiлген оның
мақсаттарымен және ... ... 6. ... ... ... әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiс қазыналық
кәсiпорынның мiндеттемелерi бойынша жәрдем беру жауаптылығын өз ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының мемлекеттік мүлік туралы заңнамалық актісінде белгiленген
тәртiппен туындайды.
      Ескерту. 104-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1998.12.16 N ... N 414-IV ... ... ... ... ... қолданысқа
енгізіледі) Заңдарымен.
VII. Коммерциялық емес ұйымдар
      105-бап. Мекеме
      1. Басқарушылық, әлеуметтiк-мәдени немесе өзге де коммерциялық емес
сипаттағы ... ... ... үшiн ... ... құрған және
қаржыландыратын ұйым, егер Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде
өзгеше көзделмесе, мекеме деп танылады.
      2. Қазақстан ... және ... ... ... ... Республикасы
Президентiнiң, Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң және облыстардың,
республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық
маңызы бар қалалардың жергілікті ... ... ... құқықтық
актiлерiне сәйкес мемлекет құратын және егер қосымша қаржыландыру көздерi
Қазақстан Республикасының заңнамалық ... ... тек ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнің бюджетi (шығыстар
сметасы) есебiнен ұсталатын ... ... ... деп ... 3. ... ... шарттық мiндеттемелердi қабылдауы Қазақстан
Республикасының Бюджет кодексіне сәйкес жүзеге асырылады.
      4. Мекемелердің құқықтық жағдайы осы Кодексте, Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... актісінде және
Қазақстан Республикасының өзге де заңнамалық актілерінде айқындалады.
      Ескерту. 105-бап жаңа редакцияда - ҚР 2011.03.01 N 414-IV ... ... ... ... ... ... Заңымен.
      106-бап. Қоғамдық бiрлестiктер
      1. Қазақстан Республикасында қоғамдық бiрлестiктер болып, саяси
партиялар, кәсiптiк ... және ... ... ... келмейтiн,
өздерiнiң ортақ мақсаттарына жету үшiн ерiктi негiзде құрған басқа да
бiрлестiктерi танылады.
      Қаржы нарығындағы қызметті жүзеге асыратын жеке ... ... құру және ... ... ... Қазақстан
Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленеді.
      Қоғамдық бiрлестiктерге қатысушылардың (мүшелерiнiң) осы
бiрлестiктерге өздерi берген мүлiкке, соның iшiнде ... ... жоқ. Олар ... мүшелерi ретiнде қатысатын қоғамдық
бiрлестiктердiң мiндеттерi бойынша жауап бермейдi, ал аталған бiрлестiктер
өз мүшелерiнiң мiндеттемелерi бойынша жауап ... 2 - 6. ... ... - ҚР 1998.03.02 N 211 PЗаңымен. 
      7. Съездiң (конференцияның) немесе жалпы ... ... ... ... ... мүлкi оның жарғысымен көзделген
мақсаттарға жұмсалады.
      Сот шешiмi бойынша таратылған қоғамдық бiрлестiктiң мүлкi осы
Кодекске ... ... ... ... 8. Қоғамдық бiрлестiктiң құқықтық ережесi осы Кодекске, заң
  құжаттарына сәйкес белгiленедi.
      Ескерту. 106-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ҚР Президентінің 1995.10.05 N
2489 заң күші бар ... ... ... ... N 154 ... алып ... - ... N 211, 2010.07.15 № 338-IV
(қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. ... ... ... Қоғамдық қор
      1. Азаматтар және (немесе) заңды тұлғалар ерiктi мүлiктiк жарналар
негiзiнде құрған, әлеуметтiк, ... ... бiлiм беру және өзге ... ... мақсаттарды көздейтiн мүшелiгi жоқ коммерциялық емес ұйым
қоғамдық қор деп танылады.
      ... ... ... болып табылады, азаматтық айналымда
қордың органдары өкiлдiк етедi, оның дербес балансы және банктік шоты ... 3. ... ... оның құрылтайшылары берген мүлiк қордың меншiгi
болып табылады.
      Қоғамдық қордың мүлкiне қор құрылтайшыларының мүлiктiк құқықтары жоқ.
      4. ... ... ... көзi құрылтайшылардың ақшасы, сондай-ақ
басқа мүлкi, демеушiлiк, ерiктi түрде жиналған жылулар және өзге де заңды
түсiмдер болып табылады.
      5. Қоғамдық қорды ... ... мен оның ... құру ... ... бекiтетiн жарғысында белгiленедi.
      Қоғамдық қордың жарғысында осы Кодекстiң 41-бабының 5-тармағындағы
мәлiметтерден басқа қордың органдары туралы, қордың лауазымды адамдарын
тағайындау және ... ... ... ол ... ... ... ... көрсетiлуге тиiс.
      6. Қор өз мүлкiнiң пайдаланылуы туралы есептерiн ... ... жыл ... ... ... ... 7. ... қор сот шешiмi бойынша мынадай жағдайларда:
      1) егер қордың мақсаттарын ... ... үшiн оның ... ... және оның ... ... алу ықтималдығы нақты болмаса;
      2) егер қордың мақсаттарына жету мүмкiн болмаса, ал қор мақсаттарына
қажеттi өзгерiстер жасау мүмкiн болмаса;
      3) қор өз ... ... ... ... бас тартқан
жағдайда;
      4) заң құжаттарында немесе құрылтай ... ... ... ... ... 8. ... қор ... кейiн қалған мүлiк оның жарғысында
көзделген мақсаттарға жұмсалады.
      Ескерту. 107-бапқа ... ... - ... ... ... N 2489 заң күші бар Жарлығымен, Қазақстан
Республикасының 1997.07.11. N 154 , 1999.07.16. N 436 Заңдарымен.
       108-бап. Тұтыну кооперативi
      1. ... ... және өзге ... ... өз ... мүлiктiк (үлестiк) жарналарын бiрiктiру арқылы жүзеге
асырылатын азаматтардың ерiктi бiрлестiгi тұтыну ... деп ... ... ... ... ... ... кiре алады.
      2. Тұтыну кооперативiнiң мүшелерi жыл ... ... ... ... ... ... ... жарналар төлеу арқылы үш ай iшiнде
жабуға мiндеттi. Бұл мiндеттердi орындамаған ретте кооператив несие
берушiлердiң талабы бойынша сот ... ... ... ... ... ... оның ... бойынша кооператив
мүшелерiнiң қосымша төлемеген бөлiгi шегiнде жәрдем беру жөнiнен ортақ
жауапты болады.
      3. Тұтыну кооперативiнiң жарғысында, осы ... ... ... ... ... басқа, кооператив мүшелерi
жарналарының мөлшерi туралы; кооператив мүшелерiнiң құрамы мен жарна төлеу
тәртiбi және олардың жарна төлеу жөнiндегi мiндеттемелердi бұзғаны үшiн
жауапкершiлiгi ... ... ... ... құрамы мен
құзыретi және олардың шешiмдер қабылдау, соның iшiнде шешiмi ... ... ... ... ... ... жөнiнде шешiмдер
қабылдау тәртiбi туралы; кооператив мүшелерiнiң өздерi шеккен залалдарды
жабу тәртiбi туралы ережелер болуға тиiс.
      4. Тұтыну кооперативiнiң ... ... оның ... ... ... олар ... мақсаттарға берiледi.
      5. Тұтыну кооперативi таратылған немесе кооператив мүшесi одан шыққан
жағдайда ол тұтыну кооперативiнiң мүлкiнен өз үлесiн өз жарнасына ... ... ... Тұтыну кооперативiнiң мүшесi қайтыс болған жағдайда, егер кооператив
жарғысында өзгеше ... оның ... ... ... бiрiншi кезекте құқығы болады. Соңғы жағдайда кооператив
мұрагерлерге ... ... ... оның ... ... ... ... 6. Тұтыну кооперативiнiң құқықтық жағдайы, сондай-ақ оның ... мен ... осы ... сәйкес заң құжаттарында белгiленедi.
      7. Селолық тұтыну кооперативтерi тек өз мүшелерiнiң ғана емес,
селолық жерлерде тұратын басқа адамдардың да ... және ... ... үшiн ... мүмкiн.
      Селолық тұтыну кооперациясының ерекшелiктерi осы бапқа ... 8. ... ... ... - ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiнде айқындалады.
      Ескерту. 108-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының 
1998.03.02. 211 , ... N 164 ... ... Дiни ... 1. ... ... ... үшiн өз мүдделерiнiң ортақтығы
негiзiнде, заң құжаттарында белгiленген тәртiп бойынша бiрiккен
азаматтардың ерiктi түрдегi бiрлестiгi дiни ... деп ... 2. ... тасталды - 1998.03.02. N 211 Заңымен )
      3. Республикадан тыс жерлерде басқару орталықтары бар Қазақстан
Республикасындағы дiни ... ... ... ... жатады.
Басқару орталықтарының жарғылары (ережелерi), егер олар Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... дiни ... ... негiзiне алынуы мүмкiн.
      4-8. (алынып тасталды - 1998.03.02. N 211 Заңымен )
      9. Дiни ... өз ... ... ... ... немесе өздерi
құрған азаматтар, ұйымдар жылу ретiнде берген немесе мемлекет берген және
заң ... ... ... ... да негiздер бойынша сатып алынған
мүлiкке меншiк құқығы болады.
      10. Дiни бiрлестiктерге қатысушылардың ... осы ... ... ... ... ... ... жарналарға құқықтары
сақталмайды. Олар дiни бiрлестiктiң мiндеттемелерi бойынша жауап бермейдi,
ал дiни бiрлестiк өз ... ... ... ... ... 11. Дiни ... ... жағдайының ерекшелiктерi осы Кодекске,
Қазақстан Республикасының заң құжаттарына сәйкес белгiленедi.
      Ескерту. ... ... ... - ... ... 1995.10.05. N 2489 заң күші бар Жарлығымен , 2, 4-8-тармақтар
алынып ... - ... ... ... N 211 ... ... Жеке кәсiпкерлердiң және (немесе) заңды
               тұлғалардың қауымдастық ... ... ... 1. Жеке ... және ... заңды тұлғалар өздерiнiң
кәсiпкерлiк қызметiн үйлестiру, сондай-ақ ортақ мүдделерiн бiлдiру мен
қорғау мақсатында қауымдастықтар (одақтар) құра алады.
      Заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... ... құру және оларға қатысу ерекшелiгi Қазақстан
Республикасының заң актiлерiнде белгiленедi.
      2. Қоғамдық бiрлестiктер және өзге де коммерциялық емес ұйымдар,
соның iшiнде мекемелер осы ұйымдардың қауымдастығына ... ... ... алады.
      3. Қауымдастық (одақ) коммерциялық емес ұйым болып табылады.
      4. Қауымдастықтың (одақтың) мүшелерi өз дербестiгiн сақтап қалады.
      5. Қауымдастық (одақ) өз ... ... ... ... ... ... ... оның мiндеттемелерi бойынша
қауымдастықтың (одақтың) құрылтай құжаттарында көзделген мөлшер мен тәртiп
бойынша жәрдем жөнiнен жауапты болады.
      Ескерту. 110-бапқа өзгерту ... - ... ... N 211 , ... N 416 , ... N  225 ... 3. ... пен әкімшілік-аумақтық
бөліністің азаматтық заңдармен реттелетін
қатынастарға қатысуы
      111-бап. Қазақстан Республикасының азаматтық
               құқық қатынастарына қатысуы
      1. ... ... ... ... ... қатынастарға
осы қатынастардың өзге қатысушыларымен тең негiздерде кiредi.
      2. Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары өздерiнiң осы
органдардың мәртебесiн айқындайтын Қазақстан
Республикасының заңнамалық актілерінде, ережелерде және өзге де ... ... ... ... ... ... ... арқылы мүлiктiк және жеке мүлiктiк емес құқықтар мен мiндеттердi
алып, оларды жүзеге асырады, сотта өкiлдiк ете алады.
      ... ... ... мен ... Қазақстан Республикасының арнайы тапсырмасымен оның атынан өзге де
мемлекеттiк органдар, заңды тұлғалар мен азаматтар өкiлдiк ете алады.
      3. Азаматтық-құқықтық дауларды Қазақстан ... ... ... ... 111-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ҚР 2011.03.01 N 414-IV
(алғашқы ресми жарияланған ... ... ... ... ... 112-бап. Әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiстiң
               азаматтық-құқықтық қатынастарға қатысуы
      1. Әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiс азаматтық заңдармен реттелетiн
қатынастарда бұл ... өзге де ... тең ... 2. ... өкiлдi және атқарушы органдар осы органдардың
мәртебесiн айқындайтын заң құжаттарында, ережелерiнде және өзге де
құжаттарында белгiленетiн құзыретi шегiнде өз әрекеттерi арқылы әкiмшiлiк-
аумақтық ... ... ... және жеке мүлiктiк емес құқықтар мен
мiндеттердi алып, оларды жүзеге асырады, сотта өкiлдiк ете алады.
      Заңдарда көзделген реттер мен тәртiп ... ... ... ... атынан жергiлiктi мемлекеттiк органдар, заңды
тұлғалар мен азаматтар өкiлдiк ете алады.
      3. Заңдарда белгiленген реттерде әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiс азаматтық
құқық қатынастарында мемлекет атынан ... ете ... 4. ... ... пен оның ... егер ... ... туындамаса, осы Кодекстiң тиiсiнше мемлекет пен оның
органдарының азаматтық заңдармен реттелетiн қатынастарға қатысуы ... ... 5. ... ... ... бөлiнiстiң
қатысуымен соттар шешедi.
      113-бап. Қазақстан Республикасы мен әкiмшiлiк-аумақтық
               бөлiнiстiң мiндеттемелерi ... ақы ... ... 1. ... Республикасы өз мiндеттемелерi бойынша мемлекеттiк
қазына мүлкiмен жауап бередi, ал әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiс өз
мiндеттемелерi бойынша жергiлiктi ... ... ... ... 2. ... Республикасы мен әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiс бiр-бiрiнiң
мiндеттемелерi бойынша, сондай-ақ азаматтар мен заңды тұлғалардың
мiндеттемелерi бойынша жауап бермейдi, ал азаматтар мен ... ... ... және заң ... ... басқа жағдайларда Қазақстан
Республикасы мен әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiс мiндеттемелерi бойынша жауап
бермейдi.
      114-бап. Мемлекетке және әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiске
               заңды тұлғалар туралы қалыптарды қолдану
      ... және ... ... ... ... ... реттелетiн қатынастарға қатысуын анықтайтын қалыптар,
егер заң құжаттарынан өзгеше қалып туындамайтын болса, қолданылады.
3-тарау. Азаматтық құқықтар объектілері
  ... 1. ... ... ... ... ... объектiлерiнiң түрлерi
      1. Мүлiктiк және жеке мүлiктiк емес игiлiктер мен құқықтар азаматтық
құқық объектiлерi бола алады.
      2. Мүлiктiк игiлiктер мен ... ... ... ... ... ... ... қаржы құралдары, жұмыс, қызмет, шығармашылық-
интеллектуалдық қызметтiң объектiге айналған нәтижелерi, фирмалық атаулар,
тауарлық белгiлер және бұйымды дараландырудың өзге де ... ... мен ... да ... ... 2-1. ... және ... мiндеттемелер бойынша құқықтарға
(талаптарға) (ақша төлеу жөнiндегi талап ету құқықтарына), егер осы
Кодексте, Қазақстан Республикасының өзге де заңнамалық ... ... ... мiндеттеме мәнiнен туындамаса, тиiсiнше заттардың немесе
мүлiктiк құқықтардың (талаптардың) құқықтық режимi қолданылады.
      3. Жеке ... емес ... мен ... жеке ... өмiрi,
денсаулығы, қадiр-қасиетi, абырой, игi атақ, iскерлiк бедел, жеке өмiрге
қол сұқпаушылық, жеке құпия мен ... ... есiм алу ... ... ... ... қол сұқпаушылық құқығы және басқа материалдық емес
игiлiктер мен құқықтар жатады.
      Ескерту. 115-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
2007.01.12 N 225 , ... N 101-IV (2009 ... 1 ... ... ... ... ... Азаматтық құқық объектiлерiнiң айналым
               қабiлеттiлiгi
      1. Азаматтық құқық объектiлерi, егер ол ... ... ... ... шек ... бiр ... екiншi адамға әмбебап құқықты
мирасқорлық (мұрагерлiк ету, заңды тұлғаны қайта құру) тәртiбiмен не өзге
де әдiспен еркiн ... ... ... 2. ... ... ... заттардың түрлерi (айналымнан алынып
тасталған заттар) заң құжаттарында тiкелей көрсетiлуге тиiс.
      3. Айналымның белгiлi бiр қатысушысына ғана тиесiлi болуы ... ... ... берiлуiне арнайы рұқсат бойынша (айналым қабiлеттiгi
шектеулi заттар) жол берiлетiн заттардың ... ... ... 4. Жеке ... емес ... мен құқықтар заң құжаттарында
белгiленген реттердi қоспағанда, басқа әдiспен берiлмейдi және ауыспайды.
      117-бап. Жылжымайтын және жылжымалы мүлік
      1. Жылжымайтын мүлікке (жылжымайтын заттар) жер ... ... ... ... және жермен тығыз байланысты өзге
мүлік, яғни орнынан олардың мақсатына сай емес шығынсыз ауыстыру мүмкін
болмайтын ... ... Егер ... ... ... пәтерлер және өзге де 
тұрғын үй-жайлар, сондай-ақ тұрғын емес ... дара ... ... олар ... ... мүлік объектілері (түрлері) болып танылады.
      2. Мемлекеттік тіркеуге жататын әуе және теңіз кемелері, ішкі суда
жүзу кемелері, ... жүзу ... ... объектілері де жылжымайтын
заттарға теңестіріледі. Заңнамалық актілермен жылжымайтын заттарға өзге
мүліктер де жатқызылуы ... Осы ... және өзге де ... ... жылжымайтын заттарға
байланысты қатынастарды реттейтін нормалары Қазақстан Республикасының
заңнамалық актілерінде тікелей көзделген жағдайда, осы тармақта көрсетілген
заттарға қолданылады.
      3. Ақша мен бағалы қағаздарды қоса ... ... ... ... ... ... деп ... Заңнамалық актілерде
көрсетілген жағдайларды қоспағанда, жылжымалы заттарға құқықтарды тіркеу
талап етілмейді.
      Ескерту. 117-бап жаңа редакцияда - ҚР ... N 421-IV ... ... ... күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі) Заңымен.
      118-бап. Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік
               тіркеу
      1. Жылжымайтын мүлікке ... ... ... ... және ... осы Кодексте және «Жылжымайтын мүлікке
құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңында
көзделген жағдайларда мемлекеттік тіркелуге жатады.
      Мемлекеттік тіркеудің жылжымайтын мүлікке байланысты өзге ... ... ... ... ... ... туралы»
Қазақстан Республикасының Заңында айқындалады.
      2. Егер осы Кодексте және «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік
тіркеу туралы» Қазақстан ... ... ... ... ... ... ауыртпалығы) мемлекеттік тіркелген
кезден бастап туындайды, өзгереді және тоқтатылады. Егер тіркеуден бас
тартылмаса, ... ... кез ... тіркеу кезі болып танылады.
      3. Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуді жүзеге
асыратын орган тіркеуге ұсынылған құқық белгілейтін құжатта жазба жасау
арқылы ... ... ... ... ... бойынша куәландыруға
міндетті. «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы»
Қазақстан Республикасының Заңында көзделген жағдайларда тіркеуді ... ... ... ... ... ... ... заттай құқық) туралы
куәлік береді.
      4. Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу жариялы болып
табылады. Тіркеуді жүзеге ... ... ... ... ... туралы ақпаратты кез келген тұлғаға «Жылжымайтын мүлікке
құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңында
белгіленген шектеулерді ... ... ... ... 5. Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуден бас тарту не
тіркеуден негізсіз жалтару жағдайларында сотқа шағым жасалуы мүмкін.
      6. Мемлекеттік ... ... осы ... және ... ... мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына
сәйкес белгіленеді.
      7. Азаматтық әуе кемелерін, теңіз кемелерін, ішкі суда жүзу
кемелерін, «өзен-теңіз» жүзу ... ... ... ... ... ... тіркеу тәртібі Қазақстан Республикасының әуе
кеңістігін пайдалану және авиация қызметі, сауда мақсатында теңізде жүзу,
ішкі су көлігі саласындағы заңдарымен реттеледі.
      ... ... жаңа ... - ҚР ... N 421-IV ... ... ... күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа
енгізіледі) Заңымен.
      ... ... 1. ... қызметтi жүзеге асыру үшiн пайдаланылатын мүлiктiк
кешен құқық объектiсi ... ... деп ... 2. ... кешен ретiнде кәсiпорынның құрамына оның қызмет етуiне
арналған мүлiктiң барлық түрлерi, соның iшiнде үйлер, ғимараттар,
жабдықтар, құрал-саймандар, шикiзат, өнiмдер, жер учаскесiне құқық, ... ... ... ... оның ... ... белгiлерге
құқықтар (фирмалық атау, тауар белгiлерi) және, егер шартта өзгеше
көзделмесе, басқа да айрықша құқықтар енедi.
      3. Кәсiпорын ... ... оның бiр ... ... ... арендаға беру және заттық құқықтарды белгiлеуге, өзгертуге және
тоқтатуға ... ... да ... ... болуы мүмкiн.
      3-1. Кәсіпорынның құрамына мүліктік кешен ретінде кіретін ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңында
белгіленеді.
      4. Мүлiк кешенi ретiндегi кәсiпорын құрамындағы борыштарды берген
кезде несие берушiлердiң ... осы ... ... ... ... берiледi.
      Ескерту. 119-бапқа өзгеріс енгiзiлдi - ҚР 1998.03.02 N 211,
2011.03.25 N 421-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он ... соң ... ... Заңдарымен.
      120-бап. Бөлiнетiн және бөлiнбейтiн мүлiк
      1. Мүлiк бөлiнетiн және бөлiнбейтiн ... ... ... ... ... - бөлу нәтижесiнде бөлiктерi өз мақсатын
(мiндетiн) жоғалтпайтын мүлiк.
      ... ... ... - ... шаруашылық мақсатын (мiндетiн)
өзгертпей бөлуге болмайтын немесе заң құжатында ұйғарылуына қарай ... ... 2. ... ... ... бөлiнбейтiн заттардың ерекшелiктерi
заңдарда белгiленедi.
      121-бап. Күрделi заттар
      1. Егер ... ... оны ... мәнi ... мақсаты бойынша
пайдалануға мүмкiндiк беретiн бүтiн бiр затты құрайтын болса, олар бiр ... зат) деп ... 2. ... зат ... ... ... күшi, егер ... өзгеше
белгiленбесе оның барлық құрамдас бөлiктерiне қолданылады.
      122-бап. Басты зат және керек-жарақ
      Керек-жарақ, яғни басты затқа қызмет етуге арналған және ортақ
шаруашылық ... ... ... ... болатын зат, егер
заңдарда немесе шартта өзгеше белгiленбесе, ... ... ... ... 123-бап. Жемiстер, азық-түлiк және табыстар
      Мүлiктердi пайдалану нәтижесiнде алынған түсiм (жемiстер, өнiмдер,
табыстар), егер заңдарда немесе бұл мүлiктi пайдалану ... ... ... осы ... ... негiзде пайдаланушы адамға тиесiлi болады.
      124-бап. Жануарлар
       Заңдарда өзгеше белгiленбегендiктен, ... ... ... ... ... 125-бап. Интеллектуалдық меншiк
      1. Осы Кодексте және өзге де заң актiлерiнде белгiленген реттер мен
тәртiп бойынша азаматтың немесе заңды тұлғаның шығармашылық ... ... және ... ... ... тұлғаны дараландыру
құралдарына, жеке немесе заңды тұлғаның өзi орындайтын ... ... ... ... ... ... белгiсi, қызмет көрсету белгiсi
және т.б.) ерекше құқығы танылады.
      2. Шығармашылық интеллектуалдық қызметтiң нәтижелерi мен ерекше
құқықтардың (интеллектуалдық меншiктiң) объектiсi болуы мүмкiн даралану
құралдарын ... ... ... ... иеленушiнiң келiсiмiмен ғана
жүзеге асырылады.
      Ескерту. 125-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      126-бап. Қызметтiк және коммерциялық ... 1. ... ... ... ... ... ақпараттың нақты немесе
потенциалды коммерциялық құны болып, онымен заңды негiзде еркiн танысуға
болмайтын және ақпаратты иеленушi оның құпиялылығын сақтауға шара
қолданатын ретте, қызметтiк ... ... ... ... ... ... ... қорғалады.
      2. Мұндай ақпаратты заңсыз әдiстермен алған адамдар сондай-ақ еңбек
шартына ... ... ... ... шартқа қарамастан
контрагенттер қызметтiк немесе коммерциялық құпияны жария етсе, ... ... ... ... ... Ақша ... 1. ... Республикасының ақша бөлiнiсi теңге болып табылады.
      2. Теңге Қазақстан Республикасының бүкiл аумағында өз құны бойынша
қабылдануға ... ... ... ... ... ... 3. Қазақстан Республикасы аумағында төлемдер қолма қол төлеп және
қолма қол төлемей есеп ... ... ... ... 4. ... ... ... шетел валютасымен есеп айырысудың
реттерi, тәртiбi мен шарттары Қазақстан Республикасының заңдарында
белгiленедi.
      128-бап. Валюталық қазыналар
      1. Валюталық қазыналар деп танылатын мүлiк ... және олар ... ... ... ... 2. ... ... меншiк құқығы Қазақстан Республикасында 
жалпы негiздерде қорғалады.
Параграф 1-1. Қаржы құралдары
       ... ... ... ... - Қазақстан 
Республикасының 2008.12.10 N 101-IV (2009 жылғы 1 қаңтардан ... ... ...   ... ... құралдары
      1. Қаржы құралы — операциялар нәтижесінде бір ұйымның қаржылық
активімен бір ... ... ... ... міндеттеме немесе үлестік
құрал туындайтын ақша, туынды құнды қағаздарды қоса алғанда, ... ... ... ... мен ... да ... ... 2. Қаржылық актив — ақшасын, басқа ұйымның үлестік құралын білдіретін
кез келген актив, басқа ұйымнан ақшасын немесе өзге де ... ... ... өзі үшін ... ... ... ... ұйыммен қаржылық
активтермен немесе қаржылық міндеттемелермен алмасуға шарттық ... ... ... ... меншікті үлестік құралдарымен жүзеге асырылатын немесе
жүзеге асырылуы мүмкін және бұл ретте, ұйымның меншікті үлестік
құралдарының ауыспалы санын ... ... алуы ... ... туынды
құрал немесе ақшасының немесе өзге де қаржылық активтің белгіленген сомасын
алмастыру жолынан гөрі есеп айырысу ... ... ... ... ... кез келген өзге тәсілмен жүргізілетін немесе жүргізілуі
мүмкін туынды құрал болып табылатын шарт.
      3. Қаржылық міндеттеме — ақшасын немесе өзге де ... ... ... беру ... өзі үшін ... тиімсіз жағдайларда басқа ұйыммен
қаржылық активтермен немесе қаржылық міндеттемелерімен алмасудың шартты
міндеттемелерін білдіретін кез ... ... ... есеп ... ... ... ... жүзеге асырылатын немесе жүзеге
асырылуы мүмкін және бұл ретте, ұйымның меншікті үлестік құралдарының
ауыспалы санын беретін және беруге ... ... ... емес ... ақшасының немесе өзге де қаржылық активтің тіркелген сомасын
алмастыру жолынан гөрі есеп айырысу ұйымның ... ... ... санына кез келген өзге тәсілмен жүргізілетін немесе жүргізілуі
мүмкін туынды құрал болып табылатын шарт.
      4. Үлестік ...... ... міндеттемелері шегерілгеннен кейін
қалатын оның активтеріндегі қалдық үлесіне ... ... ...   128-2-бап. Туынды қаржы құралдары
      1. Туынды қаржы құралдары — ... осы шарт ... есеп ... ... құны ... ... активінің мөлшеріне (мөлшердің
ауытқуын қоса алғанда) тәуелді шарт.
       2. Туынды қаржы ... ... ... форвардтар,
своптар және осы белгілерге сай келетін басқа да ... оның ... ... ... қаржы құралдарының комбинациясы болып табылатын
қаржы құралдары жатады.
      3. ... ... ... ... ... ... ... проценттік ставкалар және нарықтық құны бар басқа да
активтер, болашақтағы оқиғалар немесе жағдайлар, туынды қаржы құралдары
туынды қаржы құралдарының базалық активтері ... ...   ... ... 1. ... — оған ... бір ... (опцион сатушысы) екінші тарапқа
(опционды сатып алушы) болашақта келісілген жағдайларда пәтуаласқан баға
бойынша базалық актив сатып алу ... сату ... ... ... ... Опционды сатушы өзіне міндеттемелер алады, ал сатып алушы құқыққа
ие болады.
      2. Опционды сатушы опционды сатып алушыға ... деп ... ... ... ... ... жағдайлары деп мынадай
міндетті шарттарды келісу түсініледі: базалық активтің түрі, базалық
активтің жалпы құны (опцион жасалатын сома), базалық активтің бағасы
(страйк — опционды ... ... ... ... ... мерзімі
(опционның қолданылу кезеңі), опционның түрі.
      3. Егер опционды ... ... өзі ... ... құқықты іске асырса,
онда опцион орындалды деп есептеледі.
       128-4-бап. Своп
      Своп — оған сәйкес тараптар келісілген ... ... ... ... базалық активтер бойынша төлемдерді айырбастау жөнінде
пәтуаласатын туынды қаржы құралы.
       128-5-бап. Форвард
      1. Форвард — сатып алушы (немесе ... ... ... ... активті сатып алудың (немесе сатудың) белгіленген мерзімі
өткеннен кейін ... ... ... ... ... құралы.
      2. Форвард ұйымдастырылмаған нарықта жасалады.
       128-6-бап. Фьючерс
      Фьючерс — сатып алушы (немесе сатушы) ұйымдастырылған нарықта
белгіленген стандартты ... ... ... ... ... ... сатудың) белгіленген мерзімі өткеннен кейін міндеттемені өзіне
алатын тек ... ... ... ... ... қаржы құралы.
Параграф 2. Бағалы қағаздар
      129-бап. Бағалы қағаздар
      1. Бағалы қағаз - мүлiктiк құқықты куәландыратын белгiлi бiр жазбалар
мен басқа да ... ... 1-1. ... ... ... және ... ... мүмкін.
      Борыштық бағалы қағаз — эмитенттің (борышкердің) осы бағалы
қағаздарды шығару шарттарында борыштың негізгі сомасын төлеу жөніндегі
міндеттемесін ... ... ... ... бағалы қағаз — Қазақстан Республикасының заңнамасында
көзделген жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... куәландыратын бағалы қағаз.
      2. Бағалы қағаздарға акциялар, облигациялар және бағалы қағаздардың
осы Кодекспен және Қазақстан Республикасының өзге де заң
актiлерiмен айқындалған өзге де түрлерi ... 3. ... ... ... ... бойынша:
      1) құжатты және құжатсыз;
      2) эмиссиялық және ... ... 3) ... ... және ордерлiк бағалы қағаздар болып бөлiнедi.
      Құжатты бағалы қағаздар - ... ... ... ... ... техникалық құралдарды пайдаланбай-ақ тiкелей оқу мүмкiндiгi болатын
қағаз немесе өзге материалдық жеткiзушi) шығарылған бағалы қағаздар.
      Құжатсыз бағалы қағаздар - ... ... ... ... ... шығарылған бағалы қағаздар.
      Эмиссиялық бағалы қағаздар - бiр шығарылым шегiнде осы ... ... ... ... ... және айналымда болатын, бiртектi
белгiлерi мен реквизиттерi бар ... ... ... емес ... ... - осы тармақтың төртiншi бөлiгiнде
көрсетiлген белгiлерге сәйкес келмейтiн бағалы қағаздар.
      Атаулы бағалы қағаз - ол куәландырған құқықтардың онда аталған
тұлғаға тиесiлiгiн ... ... ... ... ... ... - ол куәландырған құқықтардың бағалы қағазды
ұсынушыға тиесiлiгiн растайтын ... ... ... ... ... - ол ... құқықтардың онда аталған
тұлғаға, ал оларға осы құқықтар осы Кодекстiң 132-бабының 3-тармағында
көзделген тәртiппен берiлген жағдайда, басқа тұлғаға тиесiлiгiн растайтын
бағалы қағаз.
      4. Осы ... және ... ... өзге де ... ... ... белгiлi бiр түрiн қайсыбiр нысанда шығару
мүмкiндiгiне жол ... ... ... ... жаңа ... - Қазақстан Республикасының
2003.05.16 N 416 , өзгерту енгізілді - ... N 101-IV (2009 ... ... ... ... ... Заңдарымен.
      130-бап. Бағалы қағазға құқықтарды растау
      1. Бағалы қағаздың өзi құжатты бағалы қағазға құқықты ... ... ... ... қағаздар бағалы қағаздар рыногының кәсiби
қатысушысына сақтауға берiлген жағдайда, оның есебiн жүргiзу мақсатында осы
кәсiби қатысушы ашқан шоттан алынған үзiндi көшiрме оған ... ... ... осы бағалы қағазды осылай сақтауға құқығын
растау болып табылады. Құжатты ... ... бен ... ... ... ... ... алшақтық болған кезде үзiндi көшiрмеге басымдық
берiледi.
      2. Бағалы қағаздар рыногының өзiне берiлген лицензияға сәйкес бағалы
қағаздармен жасалған мәмiлелердi тiркеуге уәкiлеттi кәсiби ... ... ... ... ... ашылған шоттан үзiндi көшiрме
құжатсыз бағалы қағазға құқықты растау болып табылады.
      3. Бағалы қағаздар рыногының кәсiби қатысушыларының бағалы
қағаздардың есебiн жүргiзуге ... ... ашу және ... ... ... ... ... үзiндi көшiрменiң мазмұны мен
ресiмделуiне қойылатын талаптар Қазақстан Республикасының
 заңдарымен айқындалады.
      ... ... жаңа ... - ... ... N 416 ... .
      131-бап. Бағалы қағазға қойылатын талаптар
      1. Бағалы қағаздармен куәландырылатын құқықтардың түрлерi, бағалы
қағаздардың мiндеттi ... ... ... ... ... ... да ... талаптар заң құжаттарымен немесе соларда белгiленген
тәртiп бойынша белгiленедi.
      2. Бағалы қағаздың мiндеттi реквизиттерi болмауы ... ... ол үшiн ... ... ... келмеуi оның жарамсыз болуына
әкелiп соқтырады.
      132-бап. Бағалы қағаз бойынша құқықтар беру
      1. ... ... ... ... ... ... ... беру
үшiн бағалы қағазды сол адамға тапсыру жеткiлiктi.
      2. Атаулы бағалы қағазбен куәландырылған ... ... ... үшiн ... тәртiп бойынша берiледi. Бағалы қағаз бойынша
құқық берушi адам осы Кодекстiң 347-бабына сәйкес бұл талапты орындау үшiн
емес, тиiстi талаптың жарамсыздығы үшiн ... ... ... ... қағаз
бойынша құқықтарды басқа адамға берген кезде берiлетiн қағаз жойылады, ал
оның жаңа иесiне ... ... ... берiледi.
      2-1. Эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша құқықтар беру және ... ... ... ... ... ... 3. Ордерлiк бағалы қағаз бойынша құқықтар бұл қағазға берiлгенін жазу
- индоссамент арқылы берiледi. ... ... ... ... ... ... (индоссант), жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы Қазақстан
Республикасының заң актілерінде белгіленген жағдайларды қоспағанда,
құқықтың болуы үшiн ғана емес, оның жүзеге асырылуы үшiн де жауапты болады.
      ... ... ... ... ... ... ... құқықтарды бағалы қағаз бойынша құқықтар берiлетiн адамға -
(индоссантқа) немесе соның бұйрығына ауыстырады. Индоссамент бланкiлiк
болуы мүмкiн (орындауға тиiс адам ... ... ... ... ... ... асыру, бұл
құқықтарды индоссантқа бермей-ақ (сену индоссаментi) индоссаментке
тапсырумен ғана шектелуi мүмкiн. Бұл жағдайда ... өкiл ... ... ... ... ... енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен , 2003.05.16. N 416 Заңымен , 2003.06.03. N 426
Заңымен .
      ... ... ... ... ... 1. Бағалы қағазды берген адам және оны индоссиялаған барлық адамдар,
жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... оның заңды иесiнiң алдында
бiрге жауап бередi. Бағалы қағаздың заңды иесiнiң сондай қағазбен
куәландырылған мiндеттемесiн бағалы қағаз бойынша мiндеттенгендердiң
арасынан бiр немесе ... ... ... туралы талабын
қанағаттандырған ретте олар бағалы қағаз бойынша өздерiнен бұрын
мiндеттенген өзге адамдарға керi талап қою (регресс) құқығына ие болады.
      2. Мiндеттеменiң ... ... не оның ... ... ... ... мiндеттеменi орындаудан бас тартуға жол
берiлмейдi.
      3. Бағалы қағаздың жалғандығын немесе ... ... ... иесi ... ... ... ... бағалы қағазбен куәландырылған
мiндеттеменi лайықты орындау туралы және залалдардың ... ... ... қоюға құқылы.
      4. Заңсыз иеленушiнiң қолындағы бағалы қағаз бойынша ... ... ... ... ... ... ... - Қазақстан Республикасының
2003.06.03. N 426 Заңымен.
       134-бап. Бағалы қағазды қалпына келтiру
       Жоғалған бағалы қағаз бойынша және ордерлiк ... ... ... құқығын қалпына келтiрудi iс жүргiзу заңдарында көзделген тәртiппен
сот жүргiзедi.
      135-бап.
      ... ... алып ... - ... Республикасының
2003.05.16. N 416 Заңымен .
      136-бап. Облигация
      1. Облигация - ... ... ... ... ... ала ... ... шарттарына сәйкес облигацияны шығарған тұлғадан ол бойынша
сыйақы алу және оның ... ... ... ... облигацияның
ақшалай немесе өзге де мүлiктiк балама түрдегi нақты құнын алу құқығын
куәландыратын бағалы қағаз.
      2. ... тек ... ... ... ... ретiнде
шығарылады.
      3. Қазақстан Республикасының Үкiметi, Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкi, коммерциялық ұйымдар облигациялар шығаруға құқылы.
      4. Облигациялардың түрлерi және оларды шығару тәртiбi ... ... ... жаңа ... - ... N 282 ... ... N 416 , өзгерту енгізілді - 2004.12.20. N 13 (2005 жылғы 1
қаңтардан ... ... ... ... ... ... ... 137, 138-баптар алынып тасталды - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 Заңымен.
      139-бап. ... 1. ... - ... ... ... және ... ... қатысуға, ол бойынша дивиденд және акционерлiк қоғам таратылған
жағдайда оның мүлкiнiң бiр бөлiгiн алуға ... ... ... актiлерiнде көзделген өзге де құқықтарды куәландыратын
бағалы қағаз.
      2. Акциялар тек атаулы эмиссиялық бағалы қағаздар ретiнде шығарылады.
      3. Акциялардың түрлерi ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар
рыногы туралы заңдарымен белгiленедi.
      4. Акционерлiк қоғамның ұйымдық-құқықтық ... емес ... ... ... дивидендтер төлеудi
жүзеге асырмайды.
      5. Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде өзiнiң әрекетiмен немесе
әрекетсiздiгiмен акционерлiк қоғамның мүддесiн ... ... сот ... ... ... алу ... көзделуі мүмкiн.
      Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге
асыратын ұйымдарда, ... ... ... ... ... ... заң ... белгiленген тәртiппен есептелетiн
меншiктi капиталдың тepic мөлшерi болған жағдайда, олардың акцияларын
мәжбүрлеп сатып алудың мүмкiндiгi мен негiздемесi көзделуi мүмкiн.
      Ескерту. 139-бап жаңа ... - ... N 416 ... , ... ... енгізілді - 2005.07.08. N 72 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-
баптан ... ... ... ... ... ... сертификаты
      Банктiк депозит сертификаты - өз ұстаушысының шығару шарттарында
белгiленген айналыс мерзiмi аяқталғаннан кейiн не ол ... ... ... ... ... ... белгiленген мөлшерде сыйақы
алу құқығын растайтын атаулы эмиссиялық емес бағалы қағаз.
      Ескерту. 139-1-баппен толықтырылды - ... ... N 225 ... 140-бап.
      Ескерту. 140-бап алынып тасталды - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 Заңымен .
Параграф 3. Мүліктік емес өзіндік құқықтар
      141-бап. Мүлiктiк емес ... ... ... 1. Мүлiктiк емес өзiндiк құқықтары бұзылған жеке тұлғаның, ... ... ... ... ... осы Кодекстiң ережелерi
бойынша моральдық зардаптарын өтетуге құқығы бар.
      2. Мүлiктiк емес ... ... ... ... ... көзделген тәртiп бойынша сот жүзеге асырады.
      3. Егер осы Кодексте өзгеше көзделмесе құқық бұзған адамның кiнәсiне
қарамастан, мүлiктiк емес ... ... ... тиiс. ... ... ... адам өзiнiң мүлiктiк емес өзiндiк құқығының бұзылуын нақты
дәлелдеуге тиiс.
      4. Мүлiктiк емес өзiндiк құқығы бұзылған адам өз ... ... ... ... ... ... немесе бұзушының есебiнен өз бетiнше
қажеттi әрекеттер жасауды не олардың орындалуын үшiншi жаққа тапсыруды
талап етуi мүмкiн.
      Ескерту. 141-бапқа өзгеріс енгiзiлдi - ҚР ... N 211 ... N 421-IV ... ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн
өткен соң ... ... ... ... Мүлiктiк құқықтармен байланысты мүлiктiк
               емес өзiндiк құқықтар
      Мүлiктiк емес өзiндiк және мүлiктiк ... бiр ... ... ... емес ... құқықтардың бұзылғандығы үшiн жәбірленушiге
тиесiлi өтем ескерiле отырып, мүлiктiк зиянның орнын толтыру мөлшерi
ұлғаяды.
      143-бап. Ар-намысты, қадiр-қасиеттi және ... ... ... 1. ... ... ... қадір-қасиетіне немесе іскерлік
беделіне нұқсан келтіретін мәліметтерді сот тәртібімен теріске шығаруды
талап етуге құқылы.
      2. Егер азаматтың немесе заңды тұлғаның ... ... ... ... кiр ... ... ... ақпарат
құралдары арқылы таратылған болса, олар сол бұқаралық ақпарат құралдарында
тегiн ... ... ... Егер ... мағлұматтар ұйымнан шыққан құжатта болса, бұл құжаттағы
мағлұматтардың шындыққа сай келмейтiндiгi туралы тиiстi ... ... ... ... ... ... ... немесе керi сұратып
алынуға тиiс.
      Өзге реттерде терiске шығару тәртiбiн сот белгiлейдi.
      3. Бұқаралық ақпарат құралдары азаматқа немесе заңды тұлғаға қатысты
олардың ... ... ... ... ... ... ... олар сол бұқаралық ақпарат құралдарында өз жауаптарын ... ... 4. ... ... ... ... ... не жауапты
жариялау туралы азаматтың немесе заңды тұлғаның талабы, егер ... ... ... жарияланымнан бас тартса не бiр айдың iшiнде
жарияланым жасамаса, сондай-ақ ол таратылған ретте, сотта қаралады.
      5. Егер ... ... ... сот ... ... ... өндiрiлiп алынатын айыппұл салуға құқылы. Айыппұл азаматтық iс
жүргiзу ... ... ... пен ... ... ... төлеу
тәртiп бұзушыны сот шешiмiнде көзделген әрекеттi орындау мiндетiнен
босатпайды.
      6. Азаматқа ... оның ... ... немесе іскерлік
беделіне кір келтіретін мағлұматтар таратылған болса, ол мұндай
мағлұматтарды теріске шығарумен бірге олардың таратылуынан өзіне
келтірілген залалдың және ... ... ... ... ... ... Моральдық зиянды өтеу туралы талапты қоспағанда, осы баптың азаматтың
іскерлік беделін қорғау туралы қағидалары тиісінше заңды тұлғаның ... ... да ... ... ... ... ... қорғауға
осы Кодексте белгіленген тәртіппен залалдың орнын толтыру туралы ... 7. Егер ... ... ... ... ар-намысына, қадiр-қасиетiне
және iскерлiк беделiне кiр келтiретiн мағлұматтарды таратушыны анықтау
мүмкiн болмаса, өзi жөнiнде осындай мағлұматтар тараған адам таратылған
мағлұматтарды ... сай ... деп тану ... ... ... ...   ... 143-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2009.02.06 N 123-IV
(Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2011.03.25 N 421-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан ... ... он күн ... ... ... ... ... Жеке бастың құпиясын сақтау құқығы
      1. Азаматтың жеке бас құпиясын, оның iшiнде хат алысу, телефон арқылы
сөйлесу, күнделiктер, естелiктер, ... iшкi жан ... бала ... ... ... ... адвокаттық құпияны, банктiк салымдар құпиясын
сақтауға құқығы бар.
      Жеке бас құпиясы заң   құжаттарында белгiленген ... ғана ... 2. ... ... ... және ... құжаттарды
жариялауға - олардың авторының келiсiмiмен, ал хаттарды олардың авторы мен
алысушысының келiсiмiмен ғана жариялауға жол берiледi. Олардың қайсыбiрi
қайтыс болған ... ... ... қайтыс болған адамның артында
қалған жұбайының және балаларының келiсiмiмен жариялануы мүмкiн.
      Ескерту. 144-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 ... ... ... Өз ... ... 1. Қандай да бiр адамның суреттiк бейнесiн оның келiсiмiнсiз, ал ол
қайтыс болған жағдайда - мұрагерлерiнiң ... ... ... құқығы жоқ.
      2. Басқа адам бейнелеген бейнелеу туындыларын (сурет, фотосурет,
кинофильм және басқалар) - бейнеленген адамның келiсiмiмен, ал ол қайтыс
болғаннан кейiн оның ... мен ... ... ... ... ... қайта шығаруға және таратуға жол берiледi. Егер заң
құжаттарында белгiленсе, не бейнеленген адам ақы алып ... ... ... талап етiлмейдi.
      146-бап. Тұрғын үйге қол сұғылмау құқығы
       Заң   құжаттарында ... ... ... ... ... ... сұққызбау құқығы болады, яғни тұрғын үйiне өзiнiң ... тыс ... ... ... ... тыюға құқығы бар.
4-тарау. Мәмілелер
      147-бап. Мәмiле ұғымы
      Азаматтар мен ... ... ... ... мен ... өзгертуге немесе тоқтатуға бағытталған әрекеттерi мәмiлелер деп
танылады.
      148-бап. Бiржақты мәмiлелер мен шарттар
      1. Мәмiлелер бiржақты және екi ... ... ... ... 2. ... ... тараптардың келiсiмiне сәйкес жасалуы үшiн бiр
тараптың ерiк бiлдiруi қажет және жеткiлiктi болатын мәмiле бiржақты ... ... 3. Шарт ... үшiн екi ... ... ... не үш ... одан
да көп тараптың (көпжақты мәмiле) келiсiлген ерiк бiлдiруi қажет.
      149-бап. Бiржақты мәмiлелердi құқықтық реттеу
      1. ... ... ... ... ... ... жүктейдi. Ол басқа
адамдарға заң құжаттарында белгiленген не сол ... ... ... ғана ... ... ... 2. ... мәмiлелерге тиiсiнше мiндеттемелер туралы және шарттар
туралы жалпы ережелер қолданылады, өйткенi бұл заңдарға, мәмiленiң табиғаты
мен мәнiне қайшы келмейдi.
      ... ... ... ... 1. Егер тараптар құқықтар мен мiндеттердiң туындауын басталу-
басталмауы белгiсiз мән-жайға байланысты етiп қойса, ... ... ... жасалды деп есептеледi.
      2. Егер тараптар құқықтар мен ... ... ... ... ... байланысты етiп қойса, мәмiле кейiн күшi
жойылатын шартпен ... деп ... 3. Егер ... ... ... ... тарап шарттың басталуына
терiс пиғылмен кедергi жасаса, шарт басталды деп танылады.
      Егер шарттың басталуы тиiмдi болатын тарап шарттың басталуына ... ... ... шарт ... деп ... ... ... нысаны
      1. Мәмiлелер ауызша және жазбаша нысанда жасалады (жай немесе
нотариалдық).
      2. ... ... ... ... ... (жай ... ... өзге белгiлi бiр нысан белгiленбеген мәмiле, атап
айтқанда, олар ... ... ... ... бәрi ... ... Мұндай мәмiле адамның мiнез-құлқынан оның мәмiле жасау еркi айқын
көрiнiп тұрған ретте де жасалған деп саналады.
      3. Жетон, ... ... ... ... өзге де ... ... расталған мәмiле, егер заңдарда өзгеше белгiленбесе, ауызша
түрде жасалған болып табылады.
      4. Үндемей қалу заңдарда немесе тараптардың келiсiмiнде көзделген
реттерде мәмiле жасауға ерiк ... деп ... 5. ... ... ... ... орындау үшiн жасалған мәмiлелер,
егер заңдарға қайшы келмесе, тараптардың келiсiмi бойынша ауызша жасалуы
мүмкiн.
      152-бап. Мәмiленiң жазбаша түрi
      1. Мынадай мәмiлелер:
      1) егер ... ... ... үшiн ... ... ... ... iскерлiк қызмет өрiсiнiң әдеттегi құқықтарынан
туындамаса, мәмiлелердi жасау кезiнiң өзiнде орындалатындарынан ... ... ... ... ... 2) мәмiлелердi жасау кезiнiң өзiнде орындалатындарынан басқа, жүз
есептiк көрсеткiш жоғары сомаға;
      3) заңдарда немесе тараптардың келiсiмiнде көзделген өзге де ... ... ... ... 2. Егер ... қызмет өрiсiнiң әдеттегi құқықтарынан өзгеше
туындамаса, жазбаша түрде жасалған мәмiлеге ... ... ... қол ... ... Егер заңдарға немесе мәмiлеге қатысушылардың бiрiнiң талаптарына
қайшы келмесе, мәмiле жасау кезiнде қол ... ... ... цифрлық қолтаңба құралдарын пайдалануға жол берiледi.
      3. Екiжақты мәмiлелер әрқайсысына өзiн жасаған тараптар қол қойған
құжаттарды алмасу арқылы жасалуы мүмкiн.
      Хат, ... ... ... ... ... ... субъектiлердi және олардың ерiк бiлдiруiнiң мазмұнын
айқындайтын өзге де құжаттар алмасу, егер заңдармен немесе тараптардың
келiсiмiмен өзгеше белгiленбесе, жазбаша түрде жасалған мәмiлеге
теңестiрiледi.
      ... және ... ... ... талаптар белгiленуi
мүмкiн, оларға мәмiле нысаны, атап айтқанда, белгiленген ... ... ... ... сәйкес келуге және оларда осы тараптарды орындамау
салдары көзделуге тиiс.
      4. Егер ... дене ... ... ... ... өзi қол қоя ... оның өтiнiшi бойынша мәмiлеге басқа азамат
қол қоя алады. Соңғысының қойған қолын, егер заңдарда өзгеше көзделмесе,
нотариат немесе ... ... ... ... ... бар ... ... мәмiле жасаушының өзi қол қоя алмаған себептердi көрсете отырып,
куәландыруға тиiс.
      5. ... ... ... ... ... ... екiншi тараптан
оның орындалғанын растайтын құжат талап етуге құқылы.
      Мәмiлелердi жасау кезiнiң өзiнде орындалатындарынан басқа, ауызша
кәсiпкерлiк мәмiленi орындаған тараптың да ... ... ... ... 152-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 , 2003.01.08. N 372 Заңдарымен.
       153-бап. Мәмiленiң жазбаша түрiн ... ... 1. ... жай жазбаша түрiн сақтамау оның жарамсыз болып қалуына
әкелiп соқтырмайды, бiрақ дау ... ... ... ... мазмұнын немесе орындалуын куәгерлiк айғақтармен растау
құқығынан айырады. Алайда тараптар мәмiленiң жасалғанын, мазмұнын немесе
орындалғанын жазбаша немесе өзге, куәгерлiк ... ... ... ... 2. Заң ... немесе тараптардың келiсiмiнде тiкелей
көрсетiлген реттерде мәмiленiң жай жазбаша түрiн сақтамау оның жарамсыз
болып қалуына әкелiп соқтырады.
      3. Сыртқы экономикалық мәмiленiң жай ... ... ... ... болып қалуына әкелiп соқтырады.
      154-бап. Мәмiленi нотариаттың куәландыруы
      1. Заң ... ... ... келiсiмiмен белгiленген
реттерде жазбаша мәмiлелер оларды нотариат куәландырғаннан кейiн ғана
жасалды деп саналады. Мұндай талапты ... осы ... ... ... ... салдармен мәмiленiң жарамсыз болып қалуына әкелiп
соқтырады.
      2. Егер нотариаттың куәландыруын талап ететiн мәмiленi тараптар
немесе ... бiрi iс ... ... ... ол ... ... ... қайшы келмесе және үшiншi жақтардың құқықтарын бұзбаса,
сот мүдделi тараптың арызы бойынша мәмiленi жарамды деп ... ... ... ... ... ... куәландыруы талап етiлмейдi.
      155-бап. Мәмілелерді тіркеу
      1. Егер заңнамалық актілерде өзгеше көзделмесе, заңнамалық актілерге
сәйкес міндетті мемлекеттік немесе өзге де тіркелуге тиіс ... ... ... жасалған болып есептеледі.
      Тіркеуден бас тарту жазбаша түрде ... тиіс және ... ... ... ... ғана мүмкін болады.
      2. Егер тараптардың бірі мәмілені мемлекеттік тіркеуден жалтарса, сот
екінші тараптың талап етуімен мәміле бойынша ... ... ... ... құқылы. Мұндай жағдайда мәміле сот шешіміне сәйкес тіркеледі.
      Ескерту. 155-бап жаңа редакцияда - ҚР 2007.07.26 N 311 Заңымен,
өзгеріс енгізілді - ҚР ... N 421-IV ... ... ... ... он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      156-бап. Биржалық мәмiлелер
      1. ... ... - ... ... айналысқа жiберiлген мүлiк
болып табылатын және тиiстi биржалар (тауар, қор және ... ... ... мен ... ... ... ... қатысатындармен жасалатын мәмiлелер.
      2. Биржалық мәмiлелер осы ... ... ... ... беретiн құжаттармен ресiмделедi.
      3. Егер заңдардан, тараптардың ... ... ... ... жағдайлар туындамаса, биржалық мәмiлелерге олардың мазмұнына қарай
тиiстi шарт (сатып алу-сату, комиссиялар және ... ... ... 4. ... ... ... сауда ережелерiнде, заңсыз жолмен
алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді
қаржыландыруға қарсы ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі уәкілетті органға ұсынылатын
мәліметтерден басқа, тараптардың коммерциялық құпиясы болып ... ... ... жария етуге жатпайтын биржалық мәмiлелердiң талаптары
көзделуi мүмкiн.
      5. ... ... ... ... даулар тиiстi биржа
жанындағы биржа төрелiгiнде қаралады, заңда көзделген жағдайларда оның
шешiмiне сотта дау айтылуы мүмкiн.
      6. Алынып тасталды - ҚР ... N 211 ... ... 156-бапқа өзгеріс енгiзiлдi - ҚР 1998.03.02 N 211,
2003.05.16 N 416, 2009.08.28 N 192-IV ... ... ... ... N 421-IV ... ресми жарияланғанынан кейін
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
       157-бап. Жарамсыз мәмiлелер мен жарамсыздықтың
               салдары
      1. Мәміленің нысанына, мазмұнына және ... ... ерік ... ... ... ... ... жағдайда,
мүдделі тұлғалардың, тиісті мемлекеттік органның не прокурордың ... ... ... деп ... ... Көрсетілген мәмілені жасау нәтижесінде құқықтары мен заңды мүдделері
бұзылған немесе бұзылуы мүмкін тұлға мүдделі тұлға болып табылады.
      2. Мәмiле жарамсыздығының негiздемелерi, ... оны ... ... ... ... құқығы бар адамдардың тiзбесi осы Кодексте не өзге де
заң құжаттарында белгiленедi.
      3. Мәміле жарамсыз болған ... ... ... ... тарапқа
мәміле бойынша алынғанның барлығын қайтарып беруге, ал заттай қайтарып беру
мүмкін болмаған жағдайда (оның ішінде, алынғандар мүлікті пайдалану,
орындалған жұмыс немесе көрсетілген ... ... ... - ... мүліктің құнын, мүлікті пайдаланудың, орындалған жұмыстардың немесе
көрсетілген қызметтердің құнын, егер ... ... өзге ... ... ... ... ... қайтаруға міндетті.
      4. Егер мәмiле қылмыстық мақсатқа жетуге бағытталып, екi ... ... ниет ... ... ... мәмiле бойынша алғандарының немесе
алуға тиiстi болғандарының бәрi соттың шешiмi немесе үкiмi бойынша
тәркiленуге тиiс. ... ... бiр ... ... ретте, екiншi
тараптан алғандарының бәрi және одан мәмiле ... ... ... бәрi ... тиiс. Егер ... ... да орындауға
кiрiспеген болса, мәмiледе орындалуы көзделгеннiң бәрi тәркiленуге тиiс.
      5. Қылмыстық мақсатқа жету ... ... ниет ... ... болған жағдайда оның мәмiле бойынша алғандарының бәрi екiншi тарапқа
қайтарылуы тиiс, ал соңғысының алғаны не оған мәмiле бойынша тиесiлiсi
тәркiленуге тиiс.
      6. ... ... ... ... сот осы баптың 4 және 5-
тармақтарында көзделген салдарды, жарамсыз мәмiле бойынша алынған, не
алынуға тиiс мүлiктi тәркiлеуге ... ... ... не ... ... Бұл бөлiкте осы баптың 3-тармағында көзделген салдар
басталады.
      7. Осы баптың ... ... ... ... ... ... болуын туғызған әрекеттердi жасауға кiнәлi тараптан
мәмiленi жарамсыз деп ... ... ... ... ... оның
пайдасына өндiрiп беруi мүмкiн.
      8. Егер осы Кодексте, заңнамалық актілерде ... ... ... ... ... ... өзгеше туындамаса, жарамсыз мәміле
заңдық салдарға әкеліп соқтырмайды, ... оның ... ... ол ... ... бастап жарамсыз болған мәмілелер кірмейді.
      9. Мәмiленi жарамсыз деп тани отырып, сот нақты мән-жайларды ескеру
арқылы оның одан әрi ... ... ... ... ... ... ... өзгеріс енгiзiлдi - ҚР 2011.03.25 N 421-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін ... он күн ... ... ... Заңымен.
      158-бап. Мазмұны заң талаптарына сәйкес
               келмейтiн мәмiленiң жарамсыздығы
      1. Мазмұны заң талаптарына сәйкес келмейтiн, ... ... ... ... ... ... ... келетiн мақсатпен
жасалған мәмiле жарамсыз болады.
      2. Заң талаптарын, заңды тұлғаның жарғысын не оның органдарының
құзыретiн бұзатын мәмiленi қасақана ... ... егер ... ... ... ... ... жалтару ниетiнен
туындаса, мәмiленi жарамсыз деп тануды талап етуге құқығы жоқ.
      3. Егер мәмiлеге қатысушылардың бiрi оны мiндеттемесiн орындаудан
немесе ... жақ не ... ... жауапкершiлiктен жалтару ниетiмен
жасаған ретте, ал мәмiленiң басқа қатысушысы бұл ниет ... ... ... ... тиiс ... ... жақ (мемлекет) мәмiленi жарамсыз деп
тануды талап етуге құқылы.
      159-бап. Мәмiлелер жарамсыздығының негiздерi
      1. Қажеттi лицензия алмай, не лицензияның қолданылу ... ... ... ... ... жарамсыз болады.
      2. Терiс пиғылды бәсеке мақсатын көздейтiн немесе iскерлiк әдеп
талаптарын бұзатын мәмiле жарамсыз ... 3. Осы ... ... ... ... қоспағанда, он төрт
жасқа толмаған адам (жас бала) жасаған мәмiле ... ... 4. Он төрт ... ... ... ... ... заңды өкілдерінің
келісімінсіз жасаған мәмілесін, заң бойынша оның өзі дербес жасауға құқығы
бар мәмілелерді қоспағанда, сот заңды өкілдерінің ... ... ... ... ... Осы ... қағидалары осы Кодекске сәйкес әрекетке толық
қабілетті деп танылатын (осы Кодекстің 17-бабының 2-тармағы, 22-1-бабы)
кәмелетке толмағандардың мәмілелеріне қолданылмайды.
      5. ... ... ... кем ... ... әрекет қабiлеттiгi
жоқ деп танылған адам жасасқан мәмiле жарамсыз болады. Кейiннен әрекет
қабiлеттiгi жоқ деп танылған азамат жасасқан мәмiле (осы ... ... егер ... ... ... ... бұл азаматтың психикалық
шатасу жағдайында болғаны дәлелденсе, оның қорғаншысының талабы бойынша сот
мәмiленi жарамсыз деп тануы мүмкiн.
      6. Сот әрекет қабiлеттiлiгiн шектеген адам ... ... сот ... ... етуi ... ... деп тануы мүмкiн.
      7. Әрекет қабiлеттiлiгi болғанымен, мәмiле жасаған кезде өз
әрекеттерiнiң ... ... ... ... ... не ... ... болған азамат жасасқан мәмiленi сот сол азаматтың талабы бойынша,
ал егер тiрi кезiнде талап етуге ... ... ... ... болғаннан кейiн басқа мүдделi адамдардың талабы бойынша ... ... ... 8. ... мәнi бар ... салдарынан жасалған мәмiленi сот жаңылысу
әсерiмен әрекет еткен ... ... ... ... деп ... ... табиғатына, ұқсастығына немесе оны өз мақсатына пайдалану
мүмкiндiгiн айтарлықтай төмендететiн мәнiнiң сапасына қатысты жаңылысудың
елеулi мәнi болады. Дәлелдердегi жаңылысу кейiнге қалдыру ... ... ... ... ... ... осындай дәлелдi енгiзген кезде ғана
мәмiле жарамсыздығының негiзi бола алады (осы Кодекстiң 150-бабы).
      Егер ... ... ... ... ... ... не оны кәсiпкерлiк тәуекел билеген болса, сот нақты жағдайларды және
мәмiлеге қатысушы екiншi ... ... ... ... ... жарамсыз
деп тану туралы талаптан бас тартуға құқылы.
      9. Алдау, зорлық, қорқыту ықпалымен жасалған мәмiленi, сондай-ақ
басқа тарап пайдаланған ... ... адам өзi үшiн ... ... мән-жайлардың салдарынан жасауға мәжбүр болған мәмiленi (кiрiптарлық
мәмiле) сот жәбiрленушiнiң талабы бойынша жарамсыз деп тануы мүмкiн.
      10. Бiр ... ... ... тараппен зұлымдық ниетте келiсуi
нәтижесiнде жасалған мәмiленi сот жәбiрленушi тараптың ... ... деп ... мүмкiн. Жәбiрленушi тарап шеккен залалды жәрдем беру
тәртiбiмен өтеу (осы Кодекстiң 9-бабының 4-тармағы) терiс пиғылды өкiлге
жүктелуi мүмкiн.
      11. ... ... осы ... өзге де заң ... ... құжаттарында нақты шектелген қызмет мақсаттарына қайшы келетiн
етiп жасаған, не оның органының жарғылық құзыретiн бұза отырып ... егер ... ... ... ... жолсыздықтар туралы бiлгенi
немесе бiлуге тиiс болғаны дәлелденсе, заңды тұлғаның немесе оның
құрылтайшысының (қатысушысының) мүлiк иесiнiң ... ... ... ... ... 12. Осы баптың 3, 5-тармақтарында көзделген мәмiлелер жас балалардың
немесе ... ... жоқ ... ... ... ... егер олар ... адамдардың пайдасына жасалған болса, сот
шешiмiмен жарамды деп ... ... ... ... ... енгiзiлдi - ҚР 1998.03.02 N 211 ,
2007.01.12 N 225 , ... N 421-IV ... ... ... ... он күн ... соң ... енгізіледі) Заңдарымен.
      160-бап. Жалған немесе қулықпен жасалған
               мәмiлелер
      1. ... ... ... ниетiн көздемей, тек көз алдау үшiн ғана
жасалған жалған мәмiле жарамсыз болады.
      2. Егер ... ... бiр ... ... ... мақсатымен
жасалса, тараптар шын мәнiнде ойлаған мәмiлеге қатысты ... ... ... бiр ... жарамсыздығының
               салдары
      Егер мәмiленi оның жарамсыз бөлiгiн енгiзбей-ақ жасауға болар едi деп
ойлау мүмкiн болса, мәмiленiң бiр бөлiгiнiң ... оның ... ... ... ... ... ... Жарамсыз мәмiлелер бойынша талап қою
               мерзiмдерi
      1. (алып тасталды)
      2. Осы Кодекстiң 159-бабының 9 және 10-тармақтарында көзделген
негiздер бойынша мәмiленiң жарамсыздығына ... ... ... талап
қою мерзiмi қорлық немесе қорқыту ықпалымен мәмiле жасалып, сол зорлық
немесе қорқыту тоқтатылған күннен бастап не талап қоюшы ... ... ... ... ... табылатын өзге де мән-жайларды бiлген немесе бiлуге
тиiс болған күннен бастап бiр жыл болады.
      Ескерту. 162-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан ... N 211 ... ... және ... ... ... 1. ... адамның (өкiлдiк берушiнiң) атынан бiр адамның (өкiлдiң)
сенiмхатқа, заңдарға, сот шешiмiне не әкiмшiлiк құжатқа негiзделген
өкiлеттiгi күшiмен жасаған мәмiлесi өкiлдiк ... ... ... мiндеттерiн тiкелей туғызады, өзгертедi және тоқтатады.
      Өкiлеттiк өкiлдiң (бөлшек сауда жүйесiндегi ... ... және ... ... ... да ... ... 2. Өкiл жасаған мәмiле бойынша тiкелей өкiлдiк берушiде құқықтар мен
мiндеттер пайда болады.
      3. Өкіл жеке өзіне ... да, ... ... өзі ... ... басқа адамға қатысты да өкілдік берушінің атынан мәмілелер жасай
алмайды.
      Бұл ... ... ... қолданылмайды.
      4. Басқалардың мүдделерi үшiн болса да өз атынан әрекет ететiн
адамдар (коммерциялық делдалдар, мұрагерлiк кезiнде ... ... ... және т.б.), ... ... жасалуы мүмкiн
мәмiлелерге қатысты келiссөз жүргiзуге уәкiлдiк берiлген адамдар өкiлдер
болмайды.
      5. Сипаты жөнiнен тек жеке өзi ғана жасауға болатын мәмiленi, ... заң ... ... ... ... да мәмiлелердi өкiл арқылы
жасауға жол берiлмейдi.
      Ескерту. 163-бапқа өзгеріс енгiзiлдi - ҚР 2011.03.25 N 421-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін ... он күн ... ... ... ... ... ... қабiлеттiгi жоқ адамдар үшiн
               өкiлдiк
      Әрекет қабiлеттiгi жоқ азаматтардың атынан мәмiлелердi олардың заңды
өкiлдерi жасайды.
     ... ... ... енгiзiлдi - ҚР 2011.03.25 N 421-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін ... он күн ... ... енгізіледі) Заңымен.
      165-бап. Өкiлеттiгi жоқ өкiлдiк
      Мәмiле жасауға уәкiлдiк берiлмеген адамның басқа адам ... ... ... ... ... ... ... берушi осы мәмiленi
кейiннен мақұлдаған ретте ғана ол үшiн азаматтық құқықтар мен мiндеттердi
туғызады, өзгертедi және тоқтатады.
      ... ... ... ... ... оның ... кезiнен
бастап жарамды етедi.
      166-бап. Коммерциялық өкiлдiк
      1. Кәсiпкерлер шарт жасасқан кезде олардың атынан үнемi және дербес
өкiлдiк етушi адам (коммерциялық өкiл) ... ... ... шарт негiзiнде, ал ол көрсетiлмеген жағдайда - сенiмхат негiзiнде
де ... ... 2. ... өкiл ... бiр ... өзiнiң қатысуымен жасалатын
шарттың түрлi тараптарының мүдделерiн бiлдiре ... Бұл ... ол ... ... ... ... ыждағаттылығымен орындауға
мiндеттi.
      3. Коммерциялық өкiл келiсiлген сыйақыны және өзi тапсырмаларды
орындаған кезде жұмсаған шығындарын, егер өздерiнiң арасындағы келiсiмде
өзгеше көзделмесе, шарт ... тең ... ... ... ... 4. Коммерциялық өкiл өзiне белгiлi болған сауда мәмiлелерi туралы
мәлiметтердi өзiне берiлген тапсырманы орындағаннан кейiн де құпия сақтауға
мiндеттi.
      5. ... ... ... ... коммерциялық
өкiлдiктiң ерекшелiктерi заңмен белгiленедi.
      167-бап. Сенiмхат
      1. Бiр ... ... ... өз атынан өкiлдiк ету үшiн екiншi
адамға (сенiм бiлдiрген) берген жазбаша ... ... деп ... 2. Мүлiкке билiк жасауға және нотариаттың куәландыруын талап ететiн
мәмiлелер жасауға берiлетiн сенiмхатты, егер заң ... ... ... ... ... 3. ... куәландырған сенiмхаттарға:
      1) госпитальдарда, санаторийлер мен басқа әскери-емдеу мекемелерiнде
емделiп ... ... ... және өзге де ... осы
госпитальдардың, санаторийлер мен басқа әскери-емдеу мекемелерiнiң
бастықтары, медицина бөлiмi жөнiндегi орынбасарлары, аға және кезекшi
дәрiгерлерi куәландырған сенiмхаттар;
      2) ... ... ... мен ... да ... әрекет
жасайтын органдары жоқ әскери бөлiмдер, құрамалар, мекемелер және әскери-
оқу орындары орналасқан мекендердегi осы бөлiмдердiң, ... оқу ... ... ... ... ... ... сондай-ақ жұмысшылар мен қызметшiлердiң,
олардың отбасы мүшелерi мен ... ... ... мүшелерiнiң
сенiмхаттары;
      3) бас бостандығынан айыру орындарындағы адамдардың бас бостандығынан
айыру орындарының бастықтары ... ... 4) ... ... қорғау мекемелерiндегi кәмелетке толған әрекет
қабiлеттiгi бар азаматтардың осы мекеменiң немесе тиiстi халықты әлеуметтiк
қорғау органдарының басшысы куәландырған сенiмхаттары теңестiрiледi.
      4. ... ... ... ақша және сәлемдеме алуға, жалақы және
азаматтар мен ... ... өзге де ... ... сенiмхатты сенiм
бiлдiрушi тұратын республикалық маңызы бар қалалардың, астананың,
аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары,
аудандық ... бар ... ... ауыл (село) әкімдері, ол жұмыс iстейтiн
немесе оқитын ұйым, тұрғылықты жерi бойынша тұрғын үй пайдалану ... ... ... тұрақты емдеу мекемесiнiң әкiмшiлiгi, сондай-ақ әскери
қызметшiлерге сенiмхат ... ... ... бөлiмдердiң командованиесi
куәландыруы мүмкiн. Құжат жiберудi байланыс қызметкерi жүзеге асырған ... ... ... ... ... да түрлерi арқылы жiберiлетiн
сенiмхатты байланыс органдары куәландырады.
      5. Үшiншi жақтар сенiм ... ... ... ... және өзге де ... ... ... байланыс органдарының
қатысуынсыз жолдаған өздерiне қатысты әрекеттер жасау үшiн берiлген
сенiмхатты ... деп ... ... 6. ... ... ... сенiмхат оның басшысы немесе бұған оның
құрылтай құжаттарымен уәкiлдiк берiлген өзге де адамның қолы қойылып
берiледi және сол ... ... ... 7. Ақша және ... ... ... ... немесе беруге мемлекеттiк
органның, коммерциялық ұйым мен коммерциялық емес ұйымның атынан берiлетiн
сенiмхатқа сол ұйымның бас (аға) ... де қол ... ... 8. ... операциялар жасауға берiлетiн сенiмхатты және сауда
саласында мәмiле жасауға берiлетiн сенiмхатты беру тәртiбi мен нысаны
арнайы ережелермен белгiленуi ... ... ... ... ... - ҚР ... N 13
(2005.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі), 2011.03.01 N 414-IV (алғашқы
ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) ... ... ... ... 1. ... үш ... ... мерзiмге берiлуi мүмкiн. Егер
сенiмхатта неғұрлым ұзақ мерзiм көрсетiлсе, ол үш жыл бойы, ал егер қолдану
мерзiмi көрсетiлмесе, берiлген ... ... бiр жыл бойы ... ... 2. ... күнi ... сенiмхат жарамсыз болады.
      169-бап. Сенiм ауысуы
      1. Сенiм бiлдiрiлген адам өзiне уәкiлдiк ... ... ... тиiс. ... сенiмхат бойынша сенiм ауыстыруға уәкiлдiк берiлген не
сенiм бiлдiрушiнiң мүдделерiн ... ... ... ... ғана ол ... ... ... басқа адамға аудара алады.
      2. Сенім білдірілген адамның өз ... ... ... беруі
жөніндегі сенімхатты, осы Кодекстің 167-бабының 4 және 6-тармақтарында
көзделгеннен ... ... ... ... тиіс.
      Сенім білдірген адам өз өкілеттігін басқа адамға толық ... ... ... бастапқы сенімхат қоса берілуге тиіс. Сенім білдірілген
адам бастапқы сенімхатта көрсетілген жекелеген өкілеттіктерді басқа адамға
не бірнеше ... ... ... ... ... ... ... көшірмесі қоса берілуге тиіс.
      3. Сенiм ауыстыру жөнiнде берiлген сенiмхаттың қолданылу мерзiмi ол
негiзге алынып ... ... ... қолданылу мерзiмiнен аспауы
керек.
      4. Өз өкiлеттiгiн басқа бiреуге берген ... ... адам ... ... бiлдiрушiнi дереу хабардар етуге және оған әлгi адам туралы,
оның тұрғылықты жерi туралы қажеттi мәлiметтердi ... тиiс. ... ... ... ... ... нақ өз ... үшiн
жауапкершiлiк жүктелетiнi сияқты, өз өкiлеттiгiн берген адамның әрекеттерi
үшiн де ... ... ... ... ... ... - ҚР ... N 421-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      170-бап. Сенiмхаттың тоқтатылуы
      1. Сенiмхаттың қолданылуы:
      1) ... ... ... 2) ... ... ... ... асуы;
      3) сенiмхатты берушi адамның оның күшiн жоюы;
      4) сенiмхат берiлген ... одан бас ... 5) өз ... ... ... ... тұлғаның тоқтатылуы;
      6) атына сенiмхат берiлген заңды тұлғаның таратылуы;
      7) сенiмхат берген адамның қайтыс болуы, оның әрекет қабiлеттiгi ... ... ... ... хабар-ошарсыз кеттi деп танылуы;
      8) сенiмхат берiлген ... ... ... оның ... ... ... ... шектеулi немесе хабар-ошарсыз кеттi деп танылуы
салдарынан тоқтатылады.
      2. Сенiмхатты берген адам сенiмхаттың ... ... ... ... ... уақытта жоя алады, ал сенiмхат берiлген адам одан бас тарта
алады. Бұл құқықтан бас ... ... ... жарамсыз болады.
      171-бап. Сенiмхаттың тоқтатылу салдары
      1. Сенiмхат берушi сенiмхаттың күшiн жойғандығы ... (осы ... ... ... адамға, сондай-ақ сенiмхат берiлгендердiң
алдында өкiлдiк ету үшiн өзiне белгiлi үшiншi жаққа хабарлауға мiндеттi.
Сенiмхат осы Кодекстiң ... 5 және ... ... ... ... ... дәл сондай мiндет сенiмхат берушi
адамның құқықты мирасқорларына да жүктеледi.
      2. ... ... ... ... ... ... дейiн
немесе бiлуге тиiс болған кезге дейiн оның жасаған әрекеттерi нәтижесiнде
пайда болған құқықтар мен мiндеттер сенiмхатты берген адам және оның
құқықты ... үшiн ... ... ... ... ... ... жақ сенiмхаттың тоқтатылғанын бiлсе немесе бiлуге тиiс болса бұл
ереже қолданылмайды.
      3. Сенiмхат берiлген адам ... оның ... ... сенiмхат
тоқтатылысымен оны дереу қайтаруға тиiс.
      4. Сенiмхаттың тоқтатылуына байланысты осы сенiмхат бойынша басқа
адамға өкiлеттiк беру де (сенiм ауысуы) күшiн ... ... ... ... Мерзiм белгiлеу
      1. Заңдармен, мәмiлемен белгiленген не сот тағайындайтын мерзiм
күнтiзбелiк күнмен немесе сөзсiз болуға тиiстi оқиға ... 2. ... ... ... апталармен, күндермен немесе
сағаттармен есептелетiн уақыт кезеңi ретiнде де белгiленуi мүмкiн.
      173-бап. Уақыт ... ... ... басталуы
      Уақыт кезеңiмен белгiленетiн мерзiмнiң өтуi күнтiзбелiк күннен немесе
мерзiмнiң басталуы белгiленген оқиға болғаннан кейiнгi келесi күннен
басталады.
      174-бап. Уақыт ... ... ... ... 1. ... ... ... - мерзiмнiң соңғы жылының тиiстi айы
мен күнiнде бiтедi.
      Жарты жылмен есептелетiн мерзiмге айлармен ... ... ... 2. Жыл ... ... ... айлармен есептелетiн
мерзiмнiң ережелерi қолданылады. Бұл орайда бiр тоқсан үш айға тең ... ал ... ... жыл ... ... ... 3. Айлармен есептелетiн мерзiм - мерзiмнiң соңғы айының ... ... ... аймен белгiленетiн мерзiм күндермен есептелетiн мерзiм ретiнде
қаралады да, он бес күнге тең болып есептеледi.
      Егер айлармен есептелетiн мерзiмнiң аяқталуы ... күн саны жоқ ... ... ... сол ... ... күнiнде бiтедi.
      4. Апталармен есептелетiн мерзiм - мерзiмнiң соңғы ... ... ... ... ... ... iстемейтiн күнде аяқталуы
      Егер мерзiмнiң соңғы күнi жұмыс iстемейтiн күнге тура келсе, содан
кейiнгi ең таяу жұмыс күнi ... ... күнi ... ... ... Мерзiмнiң соңғы күнiнде әрекет жасау
               тәртiбi
      1. Егер ... ... да бiр ... ... ... ... ... мерзiмнiң соңғы күнiндегi сағат жиырма төртке дейiн орындалуы
мүмкiн.
      Алайда, егер бұл әрекет ұйымда жасалуға тиiс ... онда ... ... белгiленген ережелер бойынша тиiстi операциялар тоқтатылған сағатта
бiтедi.
      2. Мерзiмнiң соңғы күнiндегi сағат жиырма төртке ... ... ... өзге де ... ... ... ... мен хабарламалар мерзiмiнде жасалған болып саналады.
7-тарау. Талап мерзімі
      177-бап. Талап қою ұғымы
      1. Талаптың ескiруi - адам құқығының немесе заңмен ... ... ... ... ... ... ... кезеңi.
      2. Талап қою мерзiмдерi және оларды есептеу тәртiбi заңмен көзделедi
және ... ... ... ... ... ... ... қою мерзiмдерi
      1. Талап қоюдың жалпы мерзiмi үш жыл болып белгiленедi.
      2. Талаптардың жекелеген түрлерi үшiн заң ... ... ... мерзiммен салыстырғанда қысқартылған немесе неғұрлым ұзақ арнаулы
мерзiмдерi белгiленуi мүмкiн.
      3. Осы Кодекстiң 177, 179-186-баптарының ... егер ... ... ... ... ... ... мерзiмдерiне де
қолданылады.
      179-бап. Талап қоюдың қолданылуы
      1. Талап қою ... өтiп ... ... ... құқықты
қорғау туралы талапты сот өз қарауына алады.
      2. Талап мерзiмiн сот шешiм шығарғанға дейiн дауда тарап жасаған
мәлiмдеме бойынша ғана сот ... 3. ... ... ... талап қою мерзiмiнiң өтiп кетуi соттың
талаптан бас тарту туралы шешiм ... ... ... ... ... ... ... қою мерзiмiнiң бiтуiне байланысты қосымша
талаптар (айыптарды өндiрiп алу, ... ... ... ... ... бойынша да талап қою мерзiмi бiтедi.
      180-бап. Талап қою мерзiмiнiң өтуi
      1. Талап қою мерзiмiнiң өтуi адам құқық ... ... ... ... тиiс ... ... басталады. Оларды бұл ережеден айыру осы
Кодекспен және өзге де заң құжаттарымен белгiленедi.
      2. Белгiленген орындау мерзiмiне байланысты мiндеттемелер ... қою ... өтуi ... ... ... кейiн басталады.
      3. Орындалу мерзiмi белгiленбеген не талап ету кезiмен белгiленген
мiндеттемелер бойынша талап қою мерзiмiнiң өтуi мiндеттеменi орындау ... ... ... ... ал егер ... сондай талаптарды
орындау үшiн жеңiлдiк мерзiмi берiлсе, талап мерзiмiн есептеу аталған
мерзiм ... ... ... (осы ... ... 2-тармағы).
      4. Регрестiк мiндеттемелер бойынша талап мерзiмiнiң өтуi негiзгi
мiндеттеменi орындау кезiнен басталады.
      181-бап. Мiндеттемедегi адамдар өзгерген кездегi
               ... қою ... ... адамдардың өзгеруi талап қою мерзiмi мен оны есептеу
тәртiбiн өзгертуге әкелiп соқтырмайды.
      182-бап. Талап қою мерзiмiнiң өтуiн тоқтата тұру
      1. ... қою ... ... 1) егер ... ... ... және бұл ... болмай қоймайтын оқиға
(бой бермейтiн күш) кедергi жасаса;     
      2) ... бұл ... ... Қазақстан Республикасы
Президентiнiң жариялауымен кейiнге қалдырылуына байланысты (мораторий):
      3) егер талапкер немесе жауапкер соғыс жағдайына көшiрiлген әскери
бөлiмшелер құрамында болса;
      4) егер ... ... жоқ ... ... өкiлi ... 5) ... ... реттейтiн заңдардың қолданылуын тоқтатуға
байланысты тоқтатыла тұрады.
      Азаматтың өмiрiне немесе денсаулығына келтiрiлген зиянның орнын
толтыру туралы талаптар бойынша талап қою мерзiмiнiң өтуi ... ... ... ... ... ... туралы немесе
жәрдемақы тағайындау туралы тиiстi ұйымдарға жолдануына байланысты
зейнетақы төлемдерi тағайындалғанға және/немесе жүзеге асырылғанға немесе
жәрдемақы тағайындалғанға не ... ... ... ... ... ... жәрдемақы тағайындаудан бас тартылғанға дейiн
тоқтатыла тұрады.
      2. Талап қою мерзiмiнiң өтуi, егер осы ... ... ... мерзiмiнiң соңғы алты айы iшiнде пайда болса немесе бұрынғысынша қала
берсе тоқтатыла тұрады, ал егер бұл мерзiм алты айдан аспаса - ... өтуi ... ... ... 3. ... ... ... соқтырған мән-жайлар тоқтатылған күннен
бастап талап қою мерзiмiнiң өтуi одан әрi жалғасады. Бұл орайда мерзiмнiң
қалған бөлiгi алты айға дейiн, ал егер ... қою ... алты ... ... ... мерзiмiне дейiн ұзартылады.
      Ескерту. 182-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ... ... N 134-I ... ... ... ... қою мерзiмiнiң өтуiндегi үзiлiс
      1. Талап қою мерзiмiнiң өтуi белгiленген тәртiппен талап қою,
тараптардың медиация туралы шарт ... ... ... ... ... өзге ... ... дәлелдейтiн әрекеттер
жасауы арқылы үзiледi.
      2. Үзiлiстен кейiн талап қою ... өтуi ... ... ... ... ... жаңа мерзiмге есептелмейдi.
      Ескерту. 183-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР ... N ... ... ... ... Заңымен.
      184-бап. Талапты қараусыз қалдырған ретте талап
               қою мерзiмiнiң өтуi
      1. Егер ... сот ... ... ... қойылғанға дейiн
басталған талап қою мерзiмi жалпы тәртiппен одан әрi жалғаса бередi.
      2. Егер сот қылмыстық iсте ... ... ... ... талап
қоюға дейiн басталған талап қою мерзiмiнiң өтуi талапты қараусыз қалдырған
үкiм заңды күшiне енгiзiлгенге дейiн ... ... ... тоқтатыла
тұрған кездегi уақыт талап қою мерзiмiне есептелмейдi. Бұл орайда, ... ... ... алты ... аз ... ол алты айға дейiн ұзартылады.
      185-бап. Талап қою мерзiмiн қалпына келтiру
      1. Ерекше жағдайларда, талапкердiң жеке басына ... ... ... ... ... болу, сауатсыздық және т.б.) бойынша талап
қою мерзiмi өтiп кетуiнiң себебiн сот орынды деп таныған кезде, азаматтың
бұзылған құқығы қорғалуға тиiс. Талап қою ... өтiп кету ... ... егер ол ... ... ... алты ай ... орын алған
болса, ал егер бұл мерзiм алты айға тең немесе алты айдан аз болса - ... өтуi ... ... 2. ... бiр iс ... сот ... орындаудан бас тартылуына
байланысты заң құжаттарына сәйкес талапкердiң тап сол iс бойынша жаңа талап
қою құқығы ... ... ... талап қою мерзiмi қалпына келтiрiледi және
қайтадан өте бастайды.
      186-бап. Талап қою мерзiмi бiткеннен ... ... ... ... қою ... бiткеннен кейiн мiндетiн атқарған борышқордың
немесе өзге мiндеттi адамның тiптi сол мiндеттi ... ... ... өтiп ... ... де, аталған адамның өзi атқарған нәрсесiн
қайтаруды талап етуге ... ... ... ... қою қолданылмайтын талаптар
      Талап қою:
      1) заң құжаттарында көзделгеннен басқа реттерде материалдық емес
игiлiктер мен мүлiктiк емес ... ... ... ... ... 2) ... ... банктiк салымдарды беру туралы талаптарына;
      3) азаматтың өмiрiне немесе денсаулығына келтiрiлген зиянның орнын
толтыру туралы талаптарға ... ... ... қою ... ... ... қойылған талаптар талап қойыла бастаған соң үш жылдан
асырмай қанағаттандырылады;
      4) егер меншiк иесiнiң ... өзге заң ... өз ... кез
келген бұзылуы иелiктен айыруға байланысты болмаса (осы Кодекстiң 264, 265-
баптары), олардың осы құқық бұзушылықты жою ... ... ... ... ... ... ... талаптарға да
қолданылмайды.
      Ескерту. 187-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 ... .
II ... ... ... ... де ... ... Меншік құқығы. Жалпы ережелер
      188-бап. Меншiк құқығы ұғымы және оның мазмұны
      1. Меншiк құқығы дегенiмiз ... заң ... ... танылатын
және қорғалатын өзiне тиесiлi мүлiктi өз қалауынша иелену, пайдалану және
оған билiк ету құқығы.
      Меншiк құқығы мәмiле жасалған ... ... ... ... ... берiледi.
      2. Меншiк иесiнiң өз мүлкiн иелену, пайдалану және оған билiк ету
құқығы болады.
      Иелену құқығы дегенiмiз мүлiктi iс жүзiнде ... ... ... ... ... ету.
      Пайдалану құқығы дегенiмiз мүлiктен оның пайдалы табиғи ... ... одан ... ... заң ... ... ... Пайда
кiрiс, өсiм, жемiс, төл алу және өзге нысандарында болуы мүмкiн.
      Билiк ету құқығы дегенiмiз мүлiктiң заң жүзiндегi тағдырын
белгiлеудiң заңмен қамтамасыз ... 3. ... иесi ... ... ... ... өз қалауы бойынша кез
келген әрекеттер жасауға, соның iшiнде бұл ... ... ... берiп, иелiгiнен шығаруға, өзi меншiк иесi болып қала отырып,
оларға мүлiктi иелену, ... және оған ... ету ... ... ... ... кепiлге беруге және оған басқа да әдiстермен
ауыртпалық түсiруге, оларға өзгеше түрде билiк ... ... 4. ... иесiнiң өз өкiлеттiгiн жүзеге асыруы басқа тұлғалар мен
мемлекеттiң құқықтарын және ... ... ... ... тиiс.
Құқықтар мен заңды мүдделердi бұзушылық басқа нысандарымен қатар, меншiк
иесiнiң өзiнiң монополиялық және өзге де ... ... ... жасауынан көрiнуi мүмкiн.
      Меншiк иесi өз құқықтарын жүзеге асырған кезде азаматтардың
денсаулығы мен ... ... ... мүмкiн зардаптарға жол бермеу
шараларын қолдануға мiндеттi.
      5. ... ... ... ... ... ... құқығы осы
Кодексте көзделген негiздер бойынша ғана ықтиярсыз тоқтатылуы мүмкiн.
      6. Заң құжаттарында көзделген реттерде, жағдайлар мен шектерде ... өз ... ... адамдардың шектеулi түрде пайдалануына жол беруге
мiндеттi.
      Ескерту. 188-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      189-бап. Мүлiктi ... ... ... 1. ... иесi, егер заң ... ... ... өзгеше
көзделмесе, өзiне тиесiлi мүлiктi күтiп ұстау ауыртпалығын көтередi және
бiржақты тәртiппен мұндай ауыртпалықты үшiншi жаққа ... ... 2. Егер ... ... түрде үшiншi жақтарда болса, олардың бөтен
адамның мүлкiн күтiп ұстауға жұмсаған шығындарын, егер шартта өзгеше
көзделмесе, меншiк иесi ... ... ... ... және ... ... ... мүлiктi күтiп ұстауға
жұмсаған шығындары өтелмейдi (осы Кодекстiң 263-бабы).
      190-бап. Мүлiктiң ... ... ... ... ... ... 1. Иелiктен айырылған заттардың кездейсоқ жойылу немесе кездейсоқ
бүлiну қаупi, егер заң құжаттарында немесе шартта өзгеше белгiленбесе,
сатып алушыда меншiк ... ... ... бiр ... ... көшедi.
      2. Егер иелiктен айырушы адам заттарды беру мерзiмiнiң өткiзiлiп
жiберiлуiне кiнәлi ... ... ... ... оларды қабылдау мерзiмiнiң
өткiзiлiп жiберiлуiне кiнәлi болса, кездейсоқ жойылу немесе кездейсоқ
бүлiну қаупi мерзiмiн өткiзiп жiберген тарап ... ... Жеке ... ... және оның ... 1. Жеке ... азаматтардың және мемлекеттiк емес заңды тұлғалар мен
олардың бiрлестiктерiнiң меншiгi ретiнде көрiнедi.
      2. Заң құжаттарына сәйкес азаматтарға немесе заңды тұлғаларға тиесiлi
бола ... ... ... ... ... кез ... ... жеке
меншiкте болуы мүмкiн.
      Жеке меншiкте болатын мүлiктiң саны мен құны шектелмейдi.
      Ескерту. 191-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ... ... N 211 ... ... Мемлекеттiк меншiк құқығы
      1. Мемлекеттiк меншiк республикалық және коммуналдық ... ... 2. ... ... ... ... ... мемлекеттiк республикалық заңды тұлғаларға бекiтiлiп
берiлген мүлiктен тұрады.
      Республикалық бюджеттiң қаражаты, мемлекеттiк меншiктiң осы Кодекстiң
193-бабында аталған объектiлерi және мемлекеттiк заңды тұлғаларға ... өзге де ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттiк
қазынасын құрайды.
      3. Коммуналдық меншiк ... ... ... коммуналдық заңды тұлғаларға бекiтiлiп берiлген мүлiктен
тұрады.
      Жергiлiктi бюджет қаражаты және мемлекеттiк заңды тұлғаларға
бекiтiлiп ... өзге де ... ... ... қазынаны құрайды.
      3-1. Коммуналдық меншiк жергiлiктi мемлекеттiк басқару деңгейлерi
бойынша облыстық (республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... бар қалалардың) меншiк болып бөлiнедi.
      4. Мемлекеттiк меншiктегi мүлiк мемлекеттiк ... ... ... ... ... басқару құқығымен бекiтiлiп берiлуi
мүмкiн.
      5. Жекелеген мемлекеттік мекемелердің иелігіндегі мемлекеттік
мүліктің құқықтық режимінің ерекшеліктері заң актілерімен белгіленеді.
      6. ... ... ... меншiктiң бір түрiнен екiншiсiне
беру Қазақстан Республикасының мемлекеттік мүлік туралы заңнамалық актісіне
сәйкес жүзеге асырылады.
      Мүлікті жеке меншіктен мемлекеттік меншікке ерікті және ... ... ... ... ... туралы заңнамалық актісінде
айқындалатын тәртіппен жүзеге асырылады.
      Коммуналдық ... ... ... ... ... бiр
деңгейiнен екiншi деңгейiне беру Қазақстан Республикасының мемлекеттік
мүлік туралы заңнамалық актісіне сәйкес жүзеге асырылады.
      7. Осы баптың ... егер ... ... ... ... заңнамалық актісінде өзгеше көзделмесе немесе азаматтық
құқықтардың мәніне қайшы келмесе, меншік құқығынан басқа, тиісінше
мемлекеттік ... өзге де ... ... ... ... ... өзгерту енгiзiлдi - ҚР 1998.03.02 N 211 ,
1999.11.04 N 472 , ... N 162 , ... N 323 , ... N 50 ... N 225, 2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ресми жарияланған күнінен
бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      193-бап. Жерге және басқа да ... ... ... Жер, оның ... су, ... және ... ... басқа да
табиғи ресурстар мемлекеттiк меншiкте болады. Жер заң актiлерiнде
белгiленген негiздерде, шарттар мен шектерде жеке меншiкте болуы да мүмкiн.
      Ескерту. 193-бап жаңа ... - ... ... N 211 ... ... ... объектілер
 
      1. Қазақстан қоғамының орнықты дамуы үшін әлеуметтік-экономикалық
маңызы бар, оны иелену және (немесе), пайдалану және (немесе) оған ... ... ... ... ... ... әсер ... стратегиялық объект болып табылады.
      2. Стратегиялық объектілерге: магистральдық темір жол желілері;
магистральдық мұнай құбырлары; ... газ ... ... ... ... ... ... телерадио хабарларын тарату
объектілері (телевизия және радио хабарларын таратудың ... ... ... өндірістік-технологиялық кешені); мұнайды қайта
өңдеу өндірістері; қуаты кемінде 50 мегаватт энергия өндіруші объектілер;
ұлттық почта тораптары; халықаралық ... ... ... бар ... ... әуе қозғалысын басқару жүйесінің
аэронавигациялық құрылғылары; кемелердің қауіпсіз жүзуін реттейтін және
оған кепілдік беретін құрылғылар мен навигациялық белгілер; атом энергиясын
пайдаланатын ... ... ... ... су ... ... пайдаланудағы автомобиль жолдары; сондай-ақ меншігінде
стратегиялық объектілер бар заңды тұлғалар акцияларының ... ... ... ... ... ... бар жеке және ... шешімдерін тікелей немесе жанама айқындауға немесе қабылдайтын
шешімдеріне ықпал етуге мүмкіндігі бар заңды тұлғалар акцияларының
пакеттері (қатысу үлестері, пайлары) жатқызылуы мүмкін.
       Стратегиялық ... ... ... ... ... және жеке ... ... мүмкін.
      3. Стратегиялық объектілерге үшінші тұлғалардың құқықтарымен
ауыртпалық салу не оларды иеліктен шығару Қазақстан Республикасы Үкіметінің
рұқсат беру туралы шешімі ... және ... ... мүлік туралы заңнамалық актісінде айқындалатын тәртіппен мүмкін
болады.
      4. Азамат немесе мемлекеттік емес заңды тұлға стратегиялық объектіні
иеліктен шығаруға ниет білдірген жағдайда, ... ... ... алу ... не ... ... ... не конкурстық
басқарушы иеліктен шығарған не кепіл ұстаушы кепілге салынған мүлікті
(стратегиялық объектіні) соттан тыс тәртіппен өткізген, не стратегиялық
объект сот актісінің негізінде ... ... ... ... ... мүлік туралы заңнамалық актісінде айқындалған
шарттар бойынша Қазақстан Республикасы стратегиялық объектіні ... ... ... ие болады.
      Стратегиялық объектінің нарықтық құны Қазақстан Республикасының
бағалау қызметі туралы заңнамасына және Қазақстан Республикасының
мемлекеттік мүлік туралы заңнамалық актісіне сәйкес ... ... ... сатып алудың басым құқығын пайдалану тәртібі
Қазақстан Республикасының мемлекеттік мүлік туралы заңнамалық актісінде
айқындалады.
      5. Егер ... ... ... тұлғалардың құқықтарымен
ауыртпалық салу не оны иеліктен шығару кезінде осы баптың 3 және 4-
тармақтарындағы талаптар бұзылса, ... ... олар ... сәттен
бастап жарамсыз деп танылады.
      Ескерту. 193-1-баппен толықтырылды - ҚР 2007.08.07 N ... ... - ҚР ... N 135-IV ... енгізілу тәртібін 3-
баптан қараңыз), 2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ресми жарияланған ... ... ... ... N 421-IV ... ... ... күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңдарымен.
      194-бап. Тұрғын үйге меншiк құқығы мен өзге ... ... ... ... үйге ... ... мен өзге де ... құқықтарды жүзеге асыру
ерекшелiктерi тұрғын үй заңдарымен реттеледi.
      195-бап. Меншiк иесi болып табылмайтын
               ... ... ... 1. ... ... ... заттық құқықтарға:
      1) жердi пайдалану құқығы;
      2) шаруашылық жүргiзу құқығы;
      3) оралымды басқару құқығы;
      3-1) бөтеннің ... ... ... ... ... ... ... 4) осы Кодексте немесе өзге заң актiлерiнде көзделген басқа да заттық
құқықтар.
      2. Заттық құқықтарға, егер ... ... ... ... ... құқықтың табиғатына қайшы келмесе, меншiк құқығы туралы нормалар
қолданылады.
      3. Егер Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiнде өзгеше
көзделмесе, мүлiкке меншiк ... ... ... ... осы мүлiкке басқа
да заттық құқықты тоқтату үшiн негiз болып табылмайды.
      Ескерту. ... ... ... - ҚР ... N 211 ... N 225 , ... N 421-IV ... ресми жарияланғанынан кейін
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық
               жүргiзу құқығы
      1. Шаруашылық жүргiзу құқығы мүлiктi мемлекеттен меншiк иесi ... және бұл ... ... ... және оған ... ету ... ... және Қазақстан Республикасының өзге дезаңнамалық актілерінде
белгiленген шекте жүзеге асыратын мемлекеттiк кәсiпорынның заттық құқығы
болып табылады.
      2. ... ... ... ... құқықтарын жүзеге
асыру ерекшеліктері Қазақстан Республикасының мемлекеттік мүлік туралы
заңнамалық актісінде айқындалады.
      Ескерту. 196-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ҚР ... N ... ... ... күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      197-бап. Шаруашылық жүргiзу құқығының объектiсi
      Шаруашылық жүргiзу құқығының объектiсi, егер ... ... ... ... кез ... ... алады.
      Ескерту. 197-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ҚР 2011.03.01 N 414-IV
(алғашқы ресми жарияланған ... ... ... ... ... 198-бап. Шаруашылық жүргiзу құқығына ие болу
               және тоқтату
      1. Мүлiктi құрылып үлгiрген мемлекеттiк кәсiпорынға бекiту туралы
меншiк иесi ... ... ... ... ... ... ... заңдарда немесе меншiк иесiнiң шешiмiнде өзгеше белгiленбесе, бұл
кәсiпорында мүлiктi кәсiпорынның дербес балансына бекiткен кезде пайда
болады.
      2. Шаруашылық ... ... ... ... өнiмi ... ... ... шарттар немесе өзге де негiздер бойынша алған
мүлiк меншiк құқығын алуға арналған заңдарда ... ... ... шаруашылық жүргiзуiне келiп түседi.
      3. Мүлiкке шаруашылық жүргiзу құқығы меншiк құқығын тоқтатуға
арналған заңдарда көзделген негiздер мен ... ... ... меншiк
иесiнiң шешiмiмен кәсiпорыннан мүлiк заңды жолмен қайтарып алынған реттерде
тоқтатылады.
      199-бап. Меншiк иесiнiң шаруашылық жүргiзудегi
               мүлiкке ... ... ... ... ... меншiк иесi заң құжаттарына сәйкес
кәсiпорын құру, оның қызметiнiң мәнi мен мақсаттарын белгiлеу, оны қайта
құру мен тарату мәселелерiн шешедi, кәсiпорынға ... ... ... ... мен ... ... ... жүзеге асырады.
      Меншiк иесi өзi құрған кәсiпорынның шаруашылық жүргiзуiндегi мүлiктi
пайдаланудан келтiрiлген таза табыстың бiр ... ... ... ... ... ... ... - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 Заңымен .
      200-бап. Мемлекеттiк кәсiпорынның мүлiктiк
               құқықтарын ... ... ... 1. ... ... ... құқығында жүзеге асыратын мемлекеттiк
кәсiпорынның, егер заң актiлерiнде ... ... ... ... немесе
ол уәкiлдiк берген мемлекеттiк органның жазбаша келiсiмiнсiз:
      1) өзiне тиесiлi ... ... ... және ... да ... құралдарын иеліктен айыруға немесе өзгеше әдiспен билiк
етуге (осы бапта көзделген жағдайларды қоспағанда), ұзақ мерзiмдi (үш
жылдан ... ... ... ... ... ... беруге;
      2) филиалдар, өкілдіктер құруға, жеке кәсiпкерлермен бiрге
кәсiпорындар мен бiрлескен өндiрiстер құруға, олардың өзiнiң ... ақша ... ... 2-1) оған ... ... (осы бапта көзделген жағдайларды
қоспағанда), сондай-ақ дебиторлық берешекке ... ... 3) ... ... 4) үшiншi тұлғалардың мiндеттемелерi бойынша кепiлдеме немесе
кепiлдiк беру.
      2. ... ... егер ... Республикасының заңнамалық
актілерінде өзгеше көзделмесе, негiзгi құралдарға жатпайтын, өзiне
шаруашылық жүргiзу құқығымен ... ... ... ... ... етедi.
      Шаруашылық жүргiзу құқығындағы мемлекеттiк кәсіпорынның мемлекеттiк
кәсіпорынның негізгі құралдарына ... ... ... ... ... ... сатуға және сыйға беру мәмiлелерiн жасасуға құқығы ... ... ... өзгерту енгiзiлдi - ҚР 1997.07.11 N 154 ,
1998.03.02 N 211 , 2002.05.21 N 323 , ... N 414-IV ... ... ... ... ... енгізіледі) Заңдарымен.
       201-бап. Мемлекеттiк кәсiпорындар қатысатын
               қатынастарға меншiк ... ... ... қолданылуы
      Мемлекеттiк кәсiпорындар қатысатын мүлiктiк қатынастарға егер осы
Кодекстен және өзге заң құжаттарынан өзгеше туындамаса, осы ... ... ... ... қолданылады.
10-тарау. Оралымды басқару құқығы
      202-бап. Оралымды басқару құқығы ұғымы мен
               оның ... 1. ... ... ... меншiк иесiнiң қаражаты есебiнен
қаржыландырылатын мекеменiң, меншiк иесiнен мүлiк алушы және өз қызметiнiң
мақсатына, меншiк иесiнiң тапсырмаларына және мүлiктiң мақсатына сәйкес
Қазақстан ... ... ... сол
мүлiктi иелену, пайдалану және оған билiк ету құқығын жүзеге асырушы
қазыналық кәсiпорындардың заттық құқығы ... ... 2. ... ... мен ... ... ... құқығын жүзеге асыру ерекшеліктері Қазақстан Республикасының
мемлекеттік мүлік туралы заңнамалық актісінде айқындалады.
      Ескерту. 202-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ҚР 1998.03.02 N 211 ... N 320 , ... N 414-IV ... ... жарияланған күнінен
бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      203-бап. Оралымды басқару құқығына ие болу және тоқтату
      ... ... ... ие болу мен ... егер ... ... ... өзгеше белгiленбесе, осы Кодекстiң
13 және 14-тарауларында көзделген ережелер мен тәртiп бойынша жүзеге
асырылады.
      Ескерту. ... ... ... - ҚР ... N 414-IV
(алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      204-бап. ... ... ... ... ... ... 1. Оралымды басқарудағы мүлiктi меншiктенушi Қазақстан
Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес мекеме, қазыналық кәсiпорын
құру, оның ... мәнi мен ... ... мәселелерiн шешедi,
мемлекеттiк мекеменiң немесе қазыналық кәсiпорынның заң жүзiндегi тағдырын,
оның қызметiнiң мазмұнын белгiлеуге құқығы бар.
      2. Меншiк иесi ... ... ... меншiк иесi берген
мүлiктi тиiмдi пайдалануы мен сақтауына бақылау жасауды жүзеге асырады.
      3. Мекеменi бiрнеше меншiк иесi құрған жағдайда, ... ... мен ... ... өз ... ... жүргiзу құқықтары құрылтай
шартымен немесе сол сияқты келiсiммен белгiленедi.
      Ескерту. 204-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ҚР ... N ... N 414-IV ... ... ... ... бастап қолданысқа
енгізіледі) Заңдарымен.
      205-бап. Меншiк иесiнiң оралымды басқаруға
               берiлген мүлiктi қайтарып алу және
               қайта бөлу құқығы
      Мекемеге ... ... ... ... ... мүлiктi
меншiктенушi, егер Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде өзгеше
белгiленбесе, ол мүлiктi қайтарып алуға, не өзi құрған басқа заңды тұлғалар
арасында өз ... ... ... ... ... Ескерту. 205-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ҚР 1998.12.16 N 320,
2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа
енгізіледі) Заңдарымен.
      206-бап. Мекеменің ... ... ... ... ... бекiтiлiп берiлген мүлiктi және оған смета бойынша
бөлiнген қаражат ... ... ... ... ... өз ... немесе оған өзгеше әдiспен билiк етуге құқылы емес.
      Мемлекеттік мекемелердің табыс әкелетін қызметті жүзеге асыру
ерекшеліктері ... ... ... ... белгіленеді.
      Ескерту. 206-бап жаңа редакцияда - ҚР 2011.03.01 N 414-IV (алғашқы
ресми жарияланған күнінен ... ... ... ... ... ... ... және мекеменің борыштары
                 бойынша құрылтайшының жауаптылығы
      1. Қазыналық кәсiпорын ... ... ... өз ... жауап бередi.
      Қазыналық кәсiпорынның ақшалай қаражаты жеткiлiксiз болған жағдайда,
оның мiндеттемелерi бойынша ... ... ... ... ... ... ... қаражатымен субсидиарлық жауаптылықта
болады.
      2. Мекеменiң жауапкершiлiгi осы Кодекстiң 44-бабының 1-тармағында
көзделген тәртiппен туындайды.
      Ескерту. 207-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ҚР 1997.07.11 N 154 ... N 211 , ... N 320 , ... N 414-IV ... ... күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
       208-бап. Мекеменi меншiктену құқығының ауысуы
      Мекеменi меншiктену құқығы ... ... ... ... бұл ... ... ... оралымды билiк жүргiзу құқығын сақтап қалады.
11-тарау. Ортақ ... ... ... меншiк ұғымы мен оның
               пайда болу негiздерi
      1. Екi немесе бiрнеше адамның меншiгiндегi мүлiк оларға ортақ меншiк
құқығымен тиесiлi болады.
      2. ... ... ... ... ... ... үлестерi
белгiлене отырып (үлестiк меншiк) немесе ондай үлестер белгiленбей
(бiрлескен ... ... ... ... ... 3. ... ... меншiк үлестiк меншiк болып табылады, бұған мүлiкке
ортақ меншiк құру ... ... ... қосылмайды.
      4. Ортақ меншiк екi немесе бiрнеше адамның меншiгiне мүлiк түскен
кезде пайда болады, оны ... ... ... ... ... ... ... ол заңға сәйкес бөлiнуге жатпайды.
      Бөлiнетiн мүлiкке ортақ меншiк заң құжаттарында немесе шартта
көзделген реттерде пайда болады.
      5. ... ... ... ... ... ал ... ... жағдайда - сот шешiмi бойынша ортақ меншiкке осы адамдардың
үлестi меншiгi белгiленуi ... 6. ... ... ... ... нысанында пайда болуы
мүмкiн, бұл жағдайда жылжымайтын мүлiктiң ... ... ... ... заңды тұлғалардың дара (бөлек) меншiгiнде болады, ал
жылжымайтын мүлiктiң бөлек меншiкте емес бөлiктерi ортақ үлестiк меншiк
құқығымен жылжымайтын мүлiк ... ... ... болады.
      Әрбiр меншiк иесiнiң ортақ мүлiктегi үлесi оның жылжымайтын ... ... ... бөлек меншiгiнен ажырағысыз.
      Әрбiр меншiк иесiнiң ортақ мүлiктегi үлесiнiң мөлшерi мен оны ұстауға
арналған шығындарға қатысу дәрежесi, егер заң ... ... ... ... жылжымайтын мүлiктiң дара (бөлек) меншiктегi
бөлiктерiнiң мөлшерiне байланысты болады.
      Кондоминиумның әр алуан түрлерiнiң құқықтық режимiнiң
ерекшелiктерi заң актiлерiмен айқындалуы мүмкiн.
      7. ... пай ... ... ортақ үлестiк меншiктiң
құқықтық режимiнiң ерекшелiктерi Қазақстан Республикасының инвестициялық
қорлар туралы заң актiсiмен айқындалады.
      Ескерту. 209-бапқа өзгерту ... - ... ... N 211 , ... N 577 ... 210-бап. Үлестiк меншiк құқығындағы үлестi анықтау
      1. Егер үлестi меншiкке қатысушылар үлестерiнiң мөлшерi заң құжаттары
негiзiнде анықталуы және оған ... ... ... ... ... ... тең деп ... 2. Үлестi меншiкке барлық қатысушылардың келiсiмiмен олардың
әрқайсысының ортақ мүлiктi құру мен көбейтуге қосқан салымдарына қарай
қатысушылардың үлестерiн анықтау мен өзгерту тәртiбi ... ... ... ... ... ... оны ... байланысты құқықтары
      1. Ортақ мүлiктi пайдаланудың белгiленген тәртiбiн сақтай отырып, оны
бөлмей жақсартуды өз есебiнен ... ... ... ... қатысушысының
ортақ мүлiкке құқықтағы өз үлесiн тиiсiнше ұлғайтуға құқығы ... 2. ... ... бөлiп алып жақсарту, егер үлестi меншiкке
қатысушылардың келiсiмiнде өзгеше көзделмесе, оны жасаған қатысушының
меншiгiне ... ... ... ... ... ... ... 1. Үлестi меншiктегi мүлiкке билiк ету оның барлық қатысушыларының
келiсуiмен жүзеге асырылады.
      2. Үлестi меншiкке әрбiр қатысушы өзiнiң үлесiн өз ... ... ... тартуға, өсиет етуге, кепiлге беруге, не осы Кодекстiң 216-
бабында көзделген шарттарды сақтай отырып, оған өзгеше түрде ... ... ... ... ... мүлiктi
               иелену және пайдалану
      1. Үлестi меншiктегi мүлiктi иелену және пайдалану оның барлық
қатысушыларының келiсуiмен, ал ... ... ... - ... тәртiппен жүзеге асырылады.
      2. Үлестi меншiктiң әрбiр қатысушысы ортақ мүлiктiң өз үлесi
мөлшерiне тең бөлiгi өзiнiң ... және ... ... ... бұл ... болмаған жағдайда - өз үлесiне тиесiлi мүлiктi иеленетiн және
пайдаланатын басқа қатысушылардан тиiстi ақша сомасын ... өзге де ... ... ... құқылы.
      214-бап. Үлестi меншiктегi мүлiктi пайдаланудан
               алынатын жемiстер, өнiмдер мен табыстар
      Үлестi ... ... ... ... ... өнiмдер мен
табыстар ортақ мүлiктiң құрамына келiп түседi. Жемiстiң, өнiм мен табыстың
одан кейiнгi бөлiнуi, ... ... ... арасында, егер олардың
арасындағы келiсiмде өзгеше көзделмесе, олардың үлестерiне сәйкес
жүргiзiледi.
      215-бап. Үлестi меншiктегi мүлiктi күтiп
               ұстауға байланысты ... ... ... ... ... ортақ мүлiк бойынша өз үлесiне
сәйкес салықтар, алымдар және өзге де төлемдер төлеуге, ... оны ... мен ... ... шығындарға қатысуға мiндеттi.
      216-бап. Сатып алудың басым құқығы
      1. Үлестi ... ... ... ... ... сату ... үлестi оның сатылатын бағасы бойынша және жария саудаға салып
сату реттерiнен басқа тең ... ... ... ... сатып алуға басым құқығы болады.
      Үлестi меншiкке барлық ... ... ... ... ... ... үлестi сату үшiн жария саудаға салу осы Кодекстiң
222-бабының 2-тармағында көзделген реттерде және заң құжаттарында көзделген
өзге де ... ... ... 2. ... ... оның сату ... және оны ... басқа да
шарттарын көрсете отырып, үлестi меншiктiң басқа қатысушыларына өз үлесiн
бөтен адамға сату ниетi туралы жазбаша ... ... ... ... ... ... ... сатып алудан бас тартса немесе
қозғалмайтын мүлiкке меншiк құқығындағы сатылатын үлестi бiр ай iшiнде, ал
басқа мүлiк жөнiнен - хабар ... ... ... он күн iшiнде сатып алмаса,
сатушы өз үлесiн кез келген адамға ... ... 3. Үлес ... алудың басым құқығы бұзыла отырып сатылған жағдайда
үлестi ... кез ... ... ... үш айдың iшiнде сотта өзiне
сатып алушының құқықтары мен мiндеттерiн аударуды талап ... ... 4. ... ... ... ... құқығын басқа бiреуге беруге рұқсат
етiлмейдi.
      5. Осы баптың ережелерi айырбас ... ... ... ... айыру
кезiнде де қолданылады.
      6. Осы баптың ережелері стратегиялық объектілерді иеліктен шығару
жағдайларына қолданылмайды.
      Ескерту. 216-бапқа өзгерту енгізілді - ... ... N 321 ... ... ... ... қолданысқа енгізіледі)
Заңымен.
      217-бап. Үлестi меншiк құқығындағы үлестiң шарт
              бойынша сатып алушыға ... ... ... ... ... үлес, егер тараптардың келiсiмiнде өзгеше
көзделмесе, шарт жасасқан кезден бастап шарт бойынша сатып алушыға ауысады.
      Мемлекеттiк тiркеуге немесе нотариат куәландыруға тиiстi шарт ... ... ... ... ... кезi осы ... 238-бабының 2-
тармағына сәйкес белгiленедi.
      218-бап. Үлестi меншiктегi мүлiктiң бөлiнуi және
               одан үлестi бөлiп шығару
      1. Үлестi меншiктегi ... оған ... ... ... өздерiнiң арасында бөлiнуi мүмкiн.
      2. Үлестi меншiкке қатысушы ортақ ... өз ... ... ... ... ... 3. Үлестi меншiкке қатысушылар ортақ мүлiктi бөлу немесе бiреуiнiң
үлесiн бөлiп шығарудың әдiстерi мен шарттары жөнiнде келiсiмге келе алмаған
жағдайда үлестi меншiкке ... ... ... өз үлесiн заттай бөлiп
берудi талап етуге құқылы.
      Егер үлестi заттай бөлiп беруге заң құжаттарында жол берiлмесе немесе
ол ортақ меншiктегi ... ... тыс ... келтiрмейiнше мүмкiн болмаса,
бөлiнiп шығушы меншiк иесi үлестi меншiктiң басқа қатысушыларынан өз
үлесiнiң құнын төлетуге құқылы.
      4. Осы бап негiзiнде үлестi ... ... ... ... ... ... ... оның үлесiне сәйкессiздiгi тиiстi
ақша сомасын немесе өзге өтем төлеу арқылы жөнге келтiрiледi.
      Басқа меншiк иелерiнiң үлестi меншiкке қатысушыға оның ... ... ... ... өтем ... қатысушының келiсуiмен жол берiледi.
Тиiстi меншiк иесiнiң үлесi шамалы болып, нақты ... ... ... ... ол ... мүлiктi пайдалануға онша мүдделi болмаса, сот бұл меншiк
иесiнiң келiсiмi болмаған күнде де үлестi меншiкке қатысушыларды оған өтем
төлеуге ... ... 5. Осы ... 3 және ... ... өтем ... ... меншiк
иесi ортақ мүлiктегi үлеске құқығын жоғалтады.
      6. Осы баптың ... ... ... ... ... бөлу iсiн жүргiзудiң не одан үлестi бөлiп шығарудың ... ... ... сот ... ... саудаға салып сатып, кейiн одан
түскен соманы ортақ меншiкке қатысушылар арасында олардың үлестерiне сәйкес
бөлiп беру туралы шешiм шығаруға құқылы.
      219-бап. Ортақ ... ...  1. ... ... ... 1) ерлi-зайыптылардың ортақ меншiгi;
      2) шаруа қожалығы мүшелерiнiң ортақ меншiгi;
      3) жекешелендiрiлген тұрғын үйге ... ... ... ... 2. Заң ... ... ... меншiктiң басқа да түрлерi
көзделуi мүмкiн.
      3. Ортақ ... ... егер оған ... арасындағы шартта
өзгеше көзделмесе, тағайындалады және қолдануда болады.
      Ескерту. 219-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
2007.01.12. N 225 Заңымен.
      220-бап. ... ... ... ... ... және оған билiк ету
      1. Бiрлескен меншiкке қатысушылар, егер олардың арасындағы келiсiмде
өзгеше көзделмесе, ортақ мүлiктi бiрлесiп иеленедi және пайдаланады.
      2. ... ... ету ... ... ... ... ... бiрлескен меншiктегi мүлiкке билiк ету барлық
қатысушылардың келiсiмi бойынша жүзеге асырылады.
      3. Егер барлық қатысушылардың келiсiмiнен өзгеше туындамайтын ... ... ... ... ... ... билiк ету жөнiнде
мәмiлелер жасасуға құқылы. Бiрлескен меншiкке қатысушылардың бiреуi ортақ
мүлiкке билiк етуге байланысты жасаған ... ... ... ... ... жасаған қатысушының қажеттi өкiлеттiгi болмады деген
себеппен мәмiледегi екiншi тарап бұл жөнiнде бiлгенi ... ... тиiс ... ... ... ғана ... деп ... мүмкiн.
      Нотариаттың куәландыруын немесе мемлекеттiк тiркеудi керек ететiн
мәмiлелер ... ... ... мүлiкке басқа қатысушылардың мәмiле
жасауға келiсiмi нотариалдық тәртiппен расталуға тиiс.
      4. Егер осы Кодексте немесе өзге де заң ... ... ... ... үшiн ... ... осы ... 1-3-
тармақтары қолданылады.
      221-бап. Бiрлескен меншiктегi мүлiктi бөлу
               және одан үлестi бөлiп шығару
      1. Ортақ меншiктi бiрлескен меншiкке қатысушылар ... ... ... бiреуiнiң үлесiн бөлiп шығару қатысушылардың әрқайсысының
ортақ мүлiкке құқығындағы үлесi алдын ала анықталған жағдайда ғана жүзеге
асырылуы мүмкiн.
      2. Ортақ мүлiктi бөлу және одан ... ... ... ... ... немесе қатысушылардың келiсiмiнде өзгеше көзделмесе , олардың
үлестерi тең деп танылады.
      3. Ортақ мүлiктi бөлу және одан ... ... ... ... ... осы Кодекстiң 218-бабының ережелерiмен белгiленедi, өйткенi ол осы
Кодекспен, басқа да заң құжаттарымен бiрлескен меншiктiң жекелеген түрлерi
үшiн өзгеше ... және ... ... ... ... туындамайды.
      Ескерту. 221-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      222-бап. Ортақ мүлiктегi үлестен ақы өндiрiп ... 1. ... ... бiрлескен меншiкке қатысушыға несие берушi
қатысушыда басқа мүлiк ... ... ... ... ... үлесiн одан ақы өндiрiп алу үшiн бөлiп беру туралы талап қоюға
құқылы.
      2. Ортақ меншiктiң өзге қатысушылары ... ... ... ... ... ... несие берушi борышқордың ортақ меншiк құқығындағы
үлесiн жария саудаға салу жолымен осы үлестен сот арқылы ақы ... ... ... ... 3. Егер ... ... ... заттай бөлiп шығару мүмкiн болмаса, не
үлестi немесе бiрлескен меншiктiң қалған қатысушылары ... ... ... ... ... өз ... ортақ меншiктiң өзге
қатысушыларына осы үлестi нарықтық құнына сәйкес бағамен сатып, сатудан
түскен қаражатты борышты өтеуге ... ... ... ... ... ... ортақ меншiгi
      1. Ерлi-зайыптылардың некеде тұрған кезде жинаған мүлкi, егер бұл
мүлiк ерлi-зайыптылардың ... ... ... не ... ... ... ... құқығында тиiстi бөлiктерде ерлi-зайыптылардың
әрқайсысына тиесiлi екенi олардың арасындағы ... ... ... ... ... ... 2. ... некеге тұрғанға дейiн тиесiлi болған, сондай-ақ
олардың некеде тұрған кезiнде сыйға тартылған немесе мұрагерлiк тәртiппен
алған мүлкi олардың әрқайсысының меншiгi болып табылады.
      ... ... және ... ... ... ... жеке
пайдаланудағы заттар (киiм-кешек, аяқ киiм және т.б.), некеде тұрған кезде
ерлi-зайыптылардың ортақ қаражатына сатып алынғанымен, ... ... ... деп ... Егер ... тұрған кезде ерлi-зайыптылардың ортақ мүлкiнiң есебiнен
сол мүлiктiң құнын ... ... ... ... ... ... ... қайта жабдықтау және т.б.) анықталса, ерлi-зайыптылардың
әрқайсысының мүлкi олардың бiрлескен меншiгi деп танылуы мүмкiн.
      3. Ерлi-зайыптылардың бiрiнiң ... ... жаза ... ... ғана, сондай-ақ бұл мүлiктi бөлiсу кезiнде ерлi-
зайыптылардың бiрiне тиесiлi болатын ортақ мүлкiндегi өз үлесiне ғана
қолданылуы мүмкiн.
      4. ... ... ... меншiк құқықтарының
ерекшелiктерi Қазақстан Республикасының неке және отбасы туралы заңдарымен
белгiленедi.
      Ескерту. 223-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 ... ... ... ... ... қожалығының меншiгi
      1. Шаруа қожалығының мүлкi, егер оның мүшелерiнiң арасындағы шартта
өзгеше белгiленбесе, оларға ... ... ... ... ... ... қызмет туралы шарт негiзiнде жай серiктестiк нысанында
ұйымдастырылған фермер қожалығының мүлкi оның ... ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлiкке негiзделген фермер қожалығының мүлкi оған жеке
меншiк құқығында тиесiлi ... 2. ... ... ... ... мүшелерiнiң меншiгiнде жер
учаскелерi, жер учаскесiндегi екпелер, оның iшiнде жеке орман қорындағы
екпелер, ерiксiз және (немесе) жартылай ерiктi жағдайларда өсiрiлiп,
ұсталатын жабайы жануарлар, ... ... және өзге де ... ... және ... да құрылыстар, өнiм беретiн және жегiн
мал, құс, ауыл шаруашылығына арналған және өзге де ... мен ... ... құрал-саймандар және қожалық мүшелерi берген және (немесе)
қожалық үшiн оның мүшелерiнiң ортақ қаражатына сатып ... ... да ... ... 3. ... ... ... қожалығының қызметi нәтижесiнде алынған
жемiстер, өнiм мен кiрiстер шаруа немесе фермер қожалығы мүшелерiнiң ортақ
мүлкi болып табылады және ... ... ... ... ... ... ... жаңа редакцияда - Қазақстан Республикасының
2007.01.12. N 225 Заңымен.
      225-бап. Шаруа немесе фермер қожалығының мүлкiн бөлу
      1. Барлық ... ... ... ... ... өзге ... ... немесе фермер қожалығы тоқтатылған жағдайда ортақ мүлiк
осы Кодекстiң 218 және 221-баптарында көзделген ережелер бойынша бөлiнуге
тиiс. Z980214
      2. Шаруа ... ... ... ... бiрi одан ... ... өндiрiс құрал-жабдықтары бөлiнуге жатпайды. Қожалықтан шыққан
адамның бұл мүлiкке ортақ меншiктегi өз үлесiне сәйкес ақшалай өтем алуға
құқығы бар.
      3. Осы баптың 1 және ... ... ... ... ... ... немесе фермер қожалығы мүшелерiнiң, егер олардың
арасындағы келiсiмде өзгеше көзделмесе, қожалық мүлкiне үлестерi тең деп
танылады.
      Ескерту. 225-бапқа ... ... - ... ... N 225 Заңымен.
      226-бап. Шаруа немесе фермер қожалығын шаруашылық
               серiктестiгi ... ... етiп ... ... ... мүлiктiң құқықтық режимi
      1. Қожалық мүлкi негiзiнде шаруа ... ... ... ... серiктестiгiн немесе өндiрiстiк кооператив құруы мүмкiн. Қайта
құрылған мұндай шаруа немесе фермер қожалығының ... ... ... шаруа
немесе фермер қожалығының мүшелерi өзiне салымдар және басқа жарналар
түрiнде берген мүлiктiң, сондай-ақ оның қызметi нәтижесiнде алынған және
заңдарға ... ... өзге де ... ... ... ... мүлiктiң
меншiк құқығына ие болады.
      2. Шаруа немесе фермер қожалығының серiктестiкке қатысушылары немесе
кооператив мүшелерi болып табылатын ... ... ... ... ... ... 225-бабының 3-тармағында көзделген тәртiп
бойынша белгiленетiн шаруа немесе фермер қожалығының мүлкiне ортақ меншiк
құқығындағы өз үлестерiн ... ала ... ... Ескерту. 226-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
2007.01.12. N 225 Заңымен.
      227-бап. Жекешелендiрiлген тұрғын
               үйге ортақ ... ... ... ... және тұрғын үй
қатынастары туралы заңнамасына сәйкес жалдаушы сатып алған немесе тегiн
алған мемлекеттiк тұрғын үй ... ... ... жай, егер ... ... ... көзделмесе, жалдаушының және онымен бiрге тұрақты
тұратын отбасы мүшелерiнiң, ... ... ... толмаған және уақытша
тұрмайтын мүшелерiнiң бiрлескен меншiгiне көшедi.
      Жекешелендiрiлген тұрғын үйге бiрлескен меншiк құқығының
ерекшелiктерi тұрғын үй ... ... ... ... ... 227-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ҚР 1998.03.02 N 211,
2011.03.01 N 414-IV ... ... ... ... ... ... ... Бірлескен қызмет туралы шарт
(жай серiктестiк)
      228-бап. Жай серiктестiк
      1. Жай серiктестiк бiрлескен ... ... шарт ... ... ... ... ... шарт (жай серiктестiк шарты) бойынша тараптар
табыс табу немесе заңға қайшы келмейтiн өзге де мақсатқа қол жеткiзу үшiн
бiрлесiп әрекет жасауға мiндеттенедi.
      Жай ... ... ... болмайды.
      2. Бiрлескен қызмет туралы шарт (жай серiктестiк шарты) азаматтардың,
азаматтар мен заңды тұлғалардың арасында, заңды ... ... ... 3. Жай серiктестiк қатысушыларының бiрлескен қызметi туралы шартқа
байланысты мiндеттемелерi, егер бiрлескен қызмет ... ... ... ... жақтар алдында ортақ болып табылады.
      Ескерту. 228-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 ... ... ... ... ортақ
               iстерiн жүргiзу
      Бiрлескен қызмет туралы шартқа қатысушылардың ортақ ... ... ... ... ... ... ... Өзара келiсiм бойынша олар
бiрлескен қызметке басшылық етудi және ортақ iстердi жүргiзудi
қатысушылардың бiреуiне тапсыра ... ал ол ... бұл ... шартқа
өзге қатысушылар берген сенiмхат негiзiнде әрекет етедi.
      230-бап. Шартқа қатысушылардың ортақ мүлкi
      1. Бiрлескен қызмет туралы шартқа қатысушылар өз ... ... ... ... ... ... ... не еңбек үлесi арқылы
қосады.
      2. Шартқа қатысушылардың ақшалай немесе өзге де ... ... ... бiрлескен қызметi нәтижесiнде жасалған немесе сатып
алынған мүлiк олардың ортақ үлестi меншiгi болып табылады.
      3. (алынып тасталды)
      4. Шартқа қатысушылардың ... осы ... ... ... меншiк
туралы қалыптары қолданылады, егер осы тараудың нормаларында өзгеше
көзделмесе, басқа заң актiлерiмен немесе бiрлескен қызмет туралы шартпен.
      Ескерту. 230-бапқа өзгерту енгiзiлдi - ... ... N 211 ... ... ... ... ... шығындары мен залалдары
      Бiрлескен қызметi бойынша ортақ шығындарды және соның ... ... ... жабу тәртiбi қатысушылардың шартымен белгiленедi.
Егер шартта мұндай тәртiп көзделмесе, ортақ шығындар мен залалдар шартқа
қатысушылардың ортақ мүлкi есебiнен ... ал ... ... ... ... осы ... үлестерiне қарай бөлiнiп салынады.
      Ескерту. 231-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      232-бап. Бiрлескен қызметке қатысу құқығын беру
               және ... бас ... 1. ... қызметке қатысу құқығын беру бiрлескен қызмет туралы
шартқа (жай серiктестiк шартына) қатысушылардың келiсiмiмен ғана жүзеге
асырылуы мүмкiн.
      2. Бiрлескен қызмет ... ... (жай ... ... ... ... бойынша бiрлескен қызметке қатысудан бас тартуға құқылы.
      3. Бiрлескен қызметке қатысушылардың қайсы бiреуiнiң ... ... ... ... ... егер ... ... туралы шартта
(жай серiктестiк шартында) өзгеше көзделмесе, толық көлемiнде өндiрiлiп
алынады.
      233-бап. Консорциум
      1. Консорциум - бiрлескен шаруашылық қызмет туралы шарт негiзiнде
заңды ... ... ... ... шешу үшiн белгiлi бiр
ресурстарды бiрiктiрiп, күш-жiгердi үйлестiретiн ерiктi түрде тең құқықты
уақытша одақ (бiрлестiк).
      2. Консорциумға қатысушылар өздерiнiң шаруашылық ... ... және ... ... қауымдастықтардың қызметiне қатыса
алады.
      Консорциумға қатысушылардың арасындағы қатынастар шарт негiзiнде
құрылады.
      3. Консорциумды басқару консорциумға қатысушылардың консорциалдық
келiсiмiне сәйкес жүзеге ... 4. ... ... егер ... ... өзгеше
ескертiлмесе, консорциум қызметiне байланысты мiндеттемелер бойынша ортақ
жауапты болады.
      5. Консорциум өз қызметiн алдына қойған мiндеттерiн орындағаннан
кейiн немесе оған қатысушылардың шешiмi ... ... ... 233-бапқа өзгерту енгiзiлдi - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 ... ... ... ... жекелеген
               түрлерi туралы ережелер
      Бiрлескен қызметтiң жекелеген түрлерi осы Кодекске Қазақстан
Республикасының заңдарына сәйкес реттеледi.
13-тарау. Меншік құқығына және өзге
де заттық құқықтарға ие ... ... ... ... ие болу негiздерi
      1. Егер шартта немесе заңдарда өзгеше көзделмесе, жаңа затқа меншiк
құқығы оны дайындаған немесе жасаған тұлғаға тиедi.
      Мүлiктi ... ... ... жемiстерге, өнiмге, табысқа
меншiк құқығы осы Кодекстiң 123-бабына сәйкес алынады.
      2. ... иесi бар ... ... ... басқа адам сатып алу-сату,
айырбастау, сыйға тарту немесе осы мүлiктi иелiктен айыру ... ... ... ие ... ... ... қайтыс болған ретте оған тиесiлi мүлiкке меншiк құқығы өсиетке
немесе заңға сәйкес мұрагерлiк бойынша ... ... ... ... ... ... ... ретте оған тиесiлi мүлiкке меншiк
құқығы қайта құрылған заңды тұлғаның құқықты мирасқорларына - заңды
тұлғаларға көшедi (осы Кодекстiң 46-бабы).
      Меншiк ... ... ... ... ... тыс ... ... беруге
осы Кодексте көзделгеннен басқа реттерде жол берiлмейдi.
      3. Осы Кодексте көзделген реттер мен тәртiп бойынша ... ... ... ... ... иесi белгiсiз мүлiкке, не меншiк иесi бас ... өзге ... ... ол ... ... ... мүлiкке меншiк
құқығын алуы мүмкiн.
      3-1. Мемлекет Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген
жағдайларда және ... жер ... ... ... ... оның ... ... мұқтажы үшін мәжбүрлеп алып қою кезінде, сондай-
ақ жер учаскесін алып қоюға байланысты жылжымайтын мүлікті иеліктен шығару
кезінде мүлікке меншік ... ие ... 4. ... ... үй, ... ... ... гараж немесе өзге)
кооперативiнiң мүшелерi, жарна жинақтауға құқығы бар, пәтер, саяжай, гараж
және кооператив осы адамдардың пайдалануына берген өзге де үй-жай ... ... ... ... төлеген басқа да адамдар аталған мүлiктiң
меншiк құқығына ие болады.
     ... ... ... ... - ҚР ... N 414-IV
(алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) ... ... ... жасалып жатқан қозғалмайтын
               мүлiкке меншiк құқығының пайда болуы
      1. Салынып жатқан үйлерге, ... өзге де ... ... өзге де ... жасалып жатқан қозғалмайтын мүлiкке меншiк құқығы
осы мүлiктi жасау аяқталған кезден бастап пайда болады.
      2. Егер заң құжаттарында немесе ... ... ... ... алу ... болса, онда тиiстi мүлiктi жасау
осылайша қабылдап алынған кезден бастап ... ... ... 3. ... ... ... ... тиiс реттерде, оған
меншiк құқығы осылайша тiркелген кезден бастап пайда болады.
      4. Қозғалмайтын мүлiктi ... ... ... ал тиiстi
жағдайларда - оны мемлекеттiк тiркеуден өткiзгенге дейiн мүлiкке
қозғалмайтын мүлiк жасалатын материалдармен басқа мүлiкке меншiк құқығы
туралы ... ... ... Өңдеу
      1. Шартта өзгеше көзделмегендiктен, адам өзiне тиесiлi емес
материалдарды өңдеу арқылы дайындаған жаңа қозғалатын затқа меншiк құқығын
материалдардың ... иесi ... ... егер ... құны материалдардың құнынан едәуiр асып кетсе,
жаңа затқа меншiк құқығын адал жұмыс iстеп, өңдеудi өзi үшiн жүзеге асырған
адам алады.
      2. Егер ... ... ... өз материалдарынан дайындалған
затқа меншiк құқығын алған материалдардың меншiк иесi ол затты өңдеудi
жүзеге асырған адамға оның құнын өтеуге, ал ол адам жаңа ... ... ... ... ... ... меншiк иесiне олардың құнын
қайтаруға мiндеттi.
      3. Өңдеудi жүзеге асырған адамның ықылассыз әрекеттерiнiң нәтижесiнде
материалынан айрылған меншiк иесi жаңа затты өз меншiгiне ... және ... ... ... ... ... етуге құқылы.
      238-бап. Шарт бойынша мүлiк алушының меншiк
               құқығы пайда болатын кез
      1. Шарт бойынша мүлiк ... ... ... егер заң ... ... өзгеше көзделмесе, зат берiлген кезден бастап пайда болады.
      1-1. Егер шарт бойынша мүлікті иеленушінің меншік құқығы мемлекеттік
тіркелуге ... ... онда ... иеленушінің меншік құқығы, егер
заңнамалық актілерде өзгеше көзделмесе, осындай тіркеу жасалған кезден
бастап ... 2. Егер ... ... ... туралы шарт мемлекеттiк тiркеуге
немесе нотариалдық куәландыруға жататын болса, алушының меншiк құқығы
тiркелген немесе нотариат куәландырған кезден бастап, ал ... ... да, ... ... де қажет болған жағдайда ол тiркелген
кезден бастап пайда болады.
      Ескерту. 195-бапқа өзгеріс енгiзiлдi - ҚР 1998.03.02 N 211 ... N 225 , ... N 421-IV ... ресми жарияланғанынан кейін
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      239-бап. Заттардың берiлуi
      1. Заттардың алушыға тапсырылуы, сол ... егер ... ... ... көзделмесе, алушыға жөнелту үшiн көлiк ұйымына өткiзу және
иелiктен айырылған заттарды жеткiзiп беру мiндеттемесiнсiз алушыға салып
жiберу үшiн почтаға өткiзу-берiлу деп ... 2. Егер ... ... ... ... шартты жасасу кезiнде-ақ ол
алушының иелiгiнде болса, зат оған сол кезден бастап берiлген деп танылады.
Затқа ... ... өзге де ... ... беру заттарды беруге
теңестiрiледi.
      240-бап. Иелену мерзiмi
      1. Мүлiктiң меншiк иесi болып табылмайтын, бiрақ ... ... ... жеті жыл ... не өзге ... кем дегенде бес жыл
адал, ашық және ұдайы иеленген азамат немесе ... ... ол ... меншiк
құқығын (иелену мерзiмiн) алады.
      Мемлекеттiк тiркеуге жататын қозғалмайтын және өзге де мүлiкке меншiк
құқығы бұл мүлiктi иелену мерзiмiне сәйкес алған ... ... ... бастап пайда болады.
      2. Мүлiкке меншiк құқығын алғанға дейiн оларды өз мүлкiндей иеленушi
азамат немесе заңды тұлға өз ... ... ... ... болып
табылмайтын, сондай-ақ заң құжаттарында немесе шартта көзделген өзге де
негiздерге сәйкес оларды иеленуге құқығы жоқ ... ... ... 3. Иелену мерзiмiне жүгiнетiн азамат немесе заңды тұлғаның өздерi
құқықты мирасқорлары болып табылатын тұлғаның осы затқа иелiк еткен
уақытының ... өз ... ... ... ... 4. Иелену мерзімінің өтуі затты иеленген кезден басталады.
      5. Алып тасталды - ҚР 2011.03.25 N 421-IV (алғашқы ресми
жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн ... соң ... ... ... ... ... ... - ҚР 2011.03.25 N 421-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн ... ... ... 2011.07.22 № 479-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан
кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      241-бап. Жинауға не ... ... ... ... ... меншiкке айналдыру
       Заңдарға , жергiлiктi әдет-ғұрыпқа немесе меншiк иесi берген жалпы
рұқсатқа сәйкес ормандарда, бөгендерде немесе басқа ... ... ... аулауға, аң аулауға, басқа нәрселердi жинауға немесе аулауға жол
берiлген ретте, тиiстi заттарға меншiк құқығын оларды жинауды және аулауды
жүзеге асырған адам ... ... ... ... 1. ... иесi жоқ немесе меншiк иесi белгiсiз зат не меншiк иесi
оның меншiк құқығынан бас тартқан зат иесiз болып табылады.
      2. Егер ... иесi бас ... ... ... ... алу ... ... 243-бабы), олжа туралы (осы Кодекстiң 245-бабы), қараусыз
жануарлар туралы (осы Кодекстiң 246-бабы) және қазына (осы ... ... ... ережелер терiске шығармаса, иелену көнелiгiне (осы Кодекстiң
240-бабы) сәйкес иесiз ... ... ... ... алынуы мүмкiн.
      3. Иесi жоқ жылжымайтын заттарды олар табылған аумақтағы
республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық
маңызы бар қалалардың жергілікті ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын орган есепке
алады. Жергілікті атқарушы орган иесi жоқ жылжымайтын зат есепке алынған
күннен бастап бiр жыл ... соң бұл ... ... ... ... ... туралы талап қойып сотқа жүгiнеді.
      Егер меншік иесі бұл ... ... ... меншік құқығынан бас
тартқан жағдайда, жергілікті атқарушы орган бас тарту туралы жарияланған
кезден бастап бұл затты коммуналдық меншiкке түстi деп тану ... ... ... ... ... түскен мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау, одан
әрі пайдалану және өткізу жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыруды ... ... ... асырады.
      Осындай мүлікті өзінің меншігі ретінде иеленетін азаматтардағы немесе
мемлекеттік емес заңды тұлғалардағы иесі жоқ ... ... ... және ... ... берілмейді.
      Мемлекеттік меншікке түскен мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау, одан
әрі пайдалану және өткізу тәртібін Қазақстан Республикасының
Үкіметі айқындайды.
      Осындай мүлікке ... ... ... ... туындағанға дейін кез
келген уақытта меншік иесі өзіне тиесілі жылжымайтын затты иесі жоқ ... ... ... ... ... жасауға және оны өзінің іс жүзіндегі
иелігіне қайта алуға құқылы.
      Ескерту. 242-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2001.12.24 N 276
(2002.01.01 бастап қолданысқа ... ... N 13 ... ... ... ... N 147 , ... N 225,
2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа
енгізіледі), 2011.07.22 № 479-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін
күнтізбелік он күн ... соң ... ... ... ... ... иесi бас тартқан жылжымалы заттар
      1. Меншiк иесi тастаған немесе оларға меншiк құқығынан бас ... ... ... қалдырып кеткен жылжымалы заттар (тасталған заттар)
осы баптың 2-тармағында көзделген тәртiппен ... ... өз ... ... 2. ... ... немесе пайдалануында құны жиырма айлық
есептiк көрсеткiшке сәйкес сомадан көрiнеу төмен тасталған мүлiк не
тасталған металл сынықтары, ... өнiм ... жер ... бар ... заттарды пайдалануға кiрiсiп немесе осы заттарды меншiгiне
қаратқандығына куә болатын өзге де iс-әрекет жасап, оларды өз ... ... ... ... ... заттар, егер осы адамның арызы бойынша оларды сот
иесiз деп таныса, оларды иеленуге кiрiскен тұлғаның меншiгiне кiредi.
      Ескерту. 243-бап жаңа ... - ... ... N 211 ... ... Өз бетiмен салынған құрылыс
      1. Мемлекетке тиесілі, жер учаскелері болып ... ... ... ... ... тиесілі емес жер учаскесінде салынған,
сондай-ақ бұл үшін ... ... жер ... ... ... қала ... және құрылыс қызметі туралы
заңнамаға және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасына сәйкес қажетті
рұқсат алынбай салынған тұрғын үй, ... да ... ... ... өзге ... мүлік өз бетінше салынған құрылыс болып табылады.
      2. Өз ... ... ... ... ... адам оған ... құқығын
алмайды. Оның құрылысқа билiк етуге - сатуға, сыйға ... ... ... да ... жасауға - құқығы жоқ.
      Өз бетiмен салынған құрылыс, осы баптың 3 және 4-тармақтарында
көзделгеннен басқа реттерде, оны ... ... ... ... бұзылуға
тиiс.
      3. Өзiне тиесiлi емес жер учаскесiне құрылысты жүзеге асырған адамға
бұл учаске салынған құрылысты ... үшiн осы ... ... ... ... ... ғана өз бетiмен салынған құрылысқа меншiк
құқығы танылады. P99010S
      Сот сондай-ақ құрылыс салынған жер учаскесi өзiнiң заңды
пайдалануында болған ... өз ... ... ... меншiк құқығын
тануы мүмкiн. Бұл ретте құрылысқа меншiк құқығы танылған адам оны жүзеге
асырған адамды сот белгiлеген мөлшерде құрылысқа жұмсаған шығындарын
өтейдi.
      Егер ... ... қалу ... ... ... және ... мүдделерiн бұзуға әкелiп соқтырса не азаматтардың өмiрi мен
денсаулығына қауiп төндiретiн болса, аталған адамдардың өз бетiмен салынған
құрылысқа меншiк құқығын тануға ... 4. ... ... және жер ... емес жер ... учаскелері болып қалыптаспаған жерде) тұлға өз бетінше тұрғызған
құрылыс әлеуметтiк-экономикалық тұрғыдан орындылығы ескерiле отырып,
құрылыс шығындары сот айқындаған ... ... ... ... ... жер ... жер ... жер учаскесінде
өз бетінше құрылыс салуды жүзеге асырған кезде өз бетінше салынған құрылыс
әлеуметтiк-экономикалық тұрғыдан орындылығы ескерiле отырып, құрылыс
шығындары сот ... ... ... қаражатынан өтеліп, коммуналдық
меншiкке берiледі.
      Ескерту. 244-бапқа өзгерту ... - ҚР ... N ... ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      245-бап. Олжа
      1. Жоғалған затты тауып алушы бұл туралы оны жоғалтқан адамға немесе
заттың ... ... ... оны алуға құқығы бар өзiне белгiлi басқа
адамдардың бiреуiне дереу хабарлауға және табылған затты оған ... Егер зат ... ... ... ... ... болса, ол сол үй-
жайдың немесе көлiктiң иесi болып табылатын адамға тапсырылуға тиiс. Мұндай
ретте осы ... ... ... ... ... ... ... мойнына алады.
      2. Егер табылған затты алуға ... бар ... өзi ... ... жерi ... ... затты тауып алушы олжа туралы iшкi iстер
органдарына немесе республикалық маңызы бар қалалардың, астананың,
аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы ... ... 3. ... ... ... оны ... сақтауға не iшкi iстер органдарының,
республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық
маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының немесе олар
көрсеткен ... ... ... ... Тез ... затты немесе
сақтауға кететiн шығындар оның құнына сәйкес келмейтiн затты тауып алушы
түсiм сомасын растайтын жазбаша дәлелдемелер алып, сата ... ... ... ... ақша ... және ... алуға заңды құқығы бар
адамға қайтарылуға немесе бұл ... өзi үшiн ... ... ... ... адамдардың меншiгiне берiлуге тиiс.
      Затты тауып алушы оның жоғалтқаны немесе бүлдiргенi үшiн өзiнiң
жасыру ниетi ... ... ... абайсыздық жасаған ретте ғана және сол
заттың құны шегiнде жауапты болады.
      4. Егер олжа ... iшкi ... ... немесе республикалық
маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар
қалалардың жергілікті ... ... ... ... ... алты
ай өткенше жоғалған затты алуға заңды құқығы бар адам ... ... ... ... ... оны ... ... не iшкi iстер органдарына
немесе республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың,
облыстық ... бар ... ... ... ... затты тауып алушы оған меншiк құқығын алады.
      Егер затты тауып алушы тапқан затын меншiгiне ... бас ... ... ... ... 5. ... тауып алушы және оны алуға заңды құқығы бар адамға қайтарып
берушi ол адамнан, ал зат коммуналдық меншiкке өткен ретте - ... ... ... затты сақтауға, өткiзуге, сатуға байланысты
қажеттi шығындарды және затты алуға заңды құқығы бар адамды ... ... ... ... ... 6. Затты тауып алушы затты алуға заңды құқығы бар адамнан зат құнының
отыз процентi мөлшерiнде сыйақы алуға ... Егер ... зат оны ... ... бар адам үшiн ғана ... болса, сыйақының мөлшерi тараптар
есептеп шығарған баға бойынша белгiленедi.
      Егер ... ... ... өзiнiң олжа туралы мәлiмдеу мiндетiн
орындамаса немесе олжаны жасырып қалуға өзге де әрекеттер жасаса, сыйақы
алу құқығы туындамайды.
      Ескерту. 245-бапқа ... ... - ҚР ... N 13 ... ... ... ... N 414-IV (алғашқы ресми
жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      246-бап. Қараусыз жануарлар
      1. Қараусыз немесе қаңғып жүрген малды және ... да үй ... ... ... ... ... алған адам оларды меншiк иесiне
қайтаруға, ал егер оның өзi немесе тұрған жерi белгiсiз болса, осындай
жануарларды ұстаған кезден бастап үш ... ... ... ... iшкi ... ... немесе республикалық маңызы бар қалалардың,
астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы
органдарын мәлiмдеуге мiндеттi, олар ... ... ... ... Жануарлардың меншiк иесiн iздестiру кезеңiнде жануарларды ұстаушы
адам оларды өзiнiң бағуында және пайдалануында қалдыруы, не ол бағу мен
пайдалану үшiн қажеттi ... бар ... ... тапсыруы мүмкiн.
Жануарларды ұстап алған адамның өтiнiшi бойынша оларды бағу мен ... ... ... бар ... ... табуды және оларға жануарларды берудi
республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық
маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы ... ... ... 2. ... ... алған адам және олар бағуы мен пайдалануына
берiлген адам жануарлардың өлiм-жiтiмi мен iске жарамай қалғаны үшiн бұған
кiнәсi болған ... ғана және сол ... құны ... ... 3. Егер жұмыс малы мен iрi қараны ұстап алғаны туралы мәлiмделген
кезден бастап алты ай ... және ... үй ... ... - екi ... ... меншiк иесi табылмаса және оларға өзiнiң құқығы туралы
мәлiмдемесе, бұл ... ... ... жануарларды баққан және
пайдаланған адамға көшедi.
      Бұл адам бағуында болған ... ... ... бас ... олар коммуналдық меншiкке түседi және республикалық маңызы бар
қалалардың, ... ... ... ... бар ... ... атқарушы органдары белгiлейтiн тәртiп бойынша пайдаланылады.
      4. Жануарларды меншiк иесiне қайтарған ретте жануарларды ұстап алған
адам және ... ... ... келген адам сол меншiк иесiнен
жануарларды пайдаланудан алынған пайданы есепке жатқыза отырып, оларды
бағуға байланысты өз ... өтем ... ... 5. ... немесе қаңғып жүрген малды және басқа да үй жануарларын
немесе қолға үйретiлген жануарларды ұстап алған адам олардың меншiк ... ... ... 6-тармағына сәйкес сыйақы төлеудi талап етуге
құқылы.
      6. Жануарлар басқа адамның меншiгiне көшкеннен кейiн олардың бұрынғы
меншiк иесi келген ретте сол ... ... ... ... жаңа ... ... оларға қатал не өзгедей мейiрiмсiз қарағанын
дәлелдейтiн жағдайлар болған кезде меншiк иесi жаңа меншiк иесiмен келiсiм
бойынша белгiленетiн шарттармен, ал ... ... ... - сот арқылы
оларды өзiне қайтарып берудi талап етуге құқылы.
      Ескерту. ... ... ... - ҚР ... N 13 ... ... ... 2007.01.12. N 225, 2011.03.01 N 414-IV
(алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі)
Заңдарымен.
      247-бап. Көмбе
      1. ... яғни ... ... немесе басқа әдiспен жасырылған, меншiк
иесiн анықтау мүмкiн болмайтын не Қазақстан Республикасының заңнамасына
сәйкес оларға құқығынан айрылған ақша немесе өзге де бағалы ... ... жер ... ... ... немесе қозғалмайтын затты
меншiктенушiнiң және көмбенi тапқан адамның, егер олардың арасындағы шартта
өзгеше белгiленбесе, меншiгiне тең мөлшерде түседi.
      Көмбе жасырылған жер ... ... (жер ... жылжымайтын затты меншiктенушiнiң келiсiмiнсiз қазған немесе бағалы
заттар iздестiрген адам ... ... ... ... ... ... иесiне
берiлуге тиiс.
      2. Мәдени құндылықтарға жататын заттардан тұратын көмбе табылған
ретте олар Қазақстан Республикасының ... ... тиiс. Бұл ... ... ... жер ... меншік иесі немесе қозғалмайтын
мүлiктi меншiктенушi және көмбенi тапқан адам осы көмбе құнының елу
процентi мөлшерiнде сыйақы алуға құқылы. Сыйақы бұл ... ... ... ... ... ережелер қолданыла отырып бөлiнедi.
      Ескерту. 247-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2011.03.01 N 414-IV
(алғашқы ресми жарияланған ... ... ... ... ... ... Меншiк иесiнен алынған мүлiктi иелену
      Егер адам заң құжаттарында белгiленген тәртiп пен ... ... ... ... ... алынған мүлiктi иеленсе, бұл адам мүлiкке
меншiк құқығына ие болады.
14-тарау. Меншік құқығы мен өзге де
заттық ... ... ... ... құқығының тоқтатылу негiздерi
      1. Меншiк құқығы меншiк иесi өз мүлкiн басқа адамдарға берген, меншiк
иесi меншiк құқығынан бас тартқан, мүлiк қираған ... ... және ... ... өзге де реттерде мүлiкке меншiк құқығынан айрылған
жағдайда тоқтатылады.
      2. Мүлiктi меншiк иесiнен ... ... ... жол берiлмейдi,
бұған мына реттер:
      1) меншiк иесiнiң мiндеттемелерi бойынша мүлiкке өндiрiлiп алынған
ақы айналымға ... 2) ... ... заңнамалық актілеріне сәйкес белгiлi бiр
адамға тиесiлi бола алмайтын ... ... ... ... 3) реквизицияланған;
      4) тәркiлеген;
      5) жер учаскесiн алып қоюға байланысты қозғалмайтын мүлiктi мәжбүрлеп
иеліктен шығарған;
      6) күтiмсiз ұсталған тарих және мәдениет ... ... алып ...  7) мемлекет меншігіне алып қойған реттер кірмейді.
      3. Мемлекеттік меншіктегі мүлік:
      1) ... мен ... ... ... ... мүлік туралы заңнамалық актісінде көзделген жағдайларда,
шарттарда және тәртiппен;
      2) мемлекеттік меншік объектілерін ... ... ... ... ... немесе ұлғайтуға) беру арқылы;
      3) Қазақстан Республикасының заңдарында тікелей көзделген өзге ... ... ... жеке ... ... 3-1. Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тек мемлекеттік
меншікте ғана болатын мүлік, сондай-ақ мемлекеттік меншіктегі ... ... ... актілеріне сәйкес иеліктен шығаруға
жатпайтын мүлік иеліктен шығару объектісі бола алмайды.
      4. ... мен ... ... жеке ... ... ... ... туралы Қазақстан Республикасының Заңы
қабылданған ретте (ұлт меншiгiне алу) осы ... ... ... ... ... ... өтеледi.
       Ескерту. 249-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2008.12.11 N 102-IV
(қолданысқа енгізілу тәртібін  2-баптан қараңыз), 2011.03.01 N ... ... ... күнінен бастап қолданысқа енгізіледі)
Заңдарымен.
      250-бап. Меншiк құқығынан бас тарту
      Азамат немесе заңды тұлға өзiне тиесiлi мүлiкке ... ... ... алады, бұл жөнiнде ол жариялайды, не бұл мүлiкке қандай да болсын
құқықтарын сақтау ниетiнсiз өзiнiң мүлiктi ... ... ... билiк етуден шеттейтiнiн айқын дәлелдейтiн басқа да ... ... ... ... бас тарту осы мүлiкке басқа тұлға меншiк құқығын
алған кезге дейiн тиiстi ... ... ... ... ... ... ... әкелiп соқтырмайды.
      Ескерту. 250-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2011.07.22 № 479-IV
(алғашқы ... ... ... ... он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      251-бап. Меншiк иесi мүлкiнен ақы өндiрiп алу
      1. Меншiк ... ... ... ... ақы ... ... шартта өзгеше көзделмесе, сот тәртiбiмен жүргiзiледi.
      2. Ақы ... ... ... ... ... ... құқығы
заңдарда көзделген тәртiп бойынша меншiк құқығы көшетiн адамның ... ... ... ... ... ... кезден бастап тоқтатылады.
      Ескерту. 251-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      252-бап. Заң ... ... ... ... ... ... мүлiкке адамның меншiк құқығының
               тоқтатылуы
      1. Егер заң құжаттарымен жол берiлетiн ... ... ... ... ... өзiне тиесiлi бола алмайтын мүлiк оның
меншiгiнде болып шықса, бұл мүлiктi меншiк иесi, егер заң құжаттарында өзге
мерзiмдер белгiленбесе, осы ... ... ... ... болған кезден
бастап бiр жыл iшiнде иелiктен айыруға тиiс. Егер меншiк иесi мүлiктi
көрсетiлген мерзiмде иелiктен айырмаса, ол сот ... ... ... тиiс, бұл ... ... ... мүлiктi иелiктен айыру жөнiндегi
шығындары шегерiлiп, оның құны өтеледi.
      2. Егер азаматтың немесе заңды тұлғаның меншiгiнде заң құжаттарымен
жол берiлген негiздер бойынша ... ... ... ... ... етiлетiн зат
азаматтың немесе заңды тұлғаның меншiгiнде болып шықса, ал меншiк иесiне
оны беруден бас тартылса, бұл зат осы ... ... ... бола ... үшiн ... тәртiп бойынша иелiктен айырылуға тиiс.
      253-бап. Реквизициялау
      1. Дүлей апаттар, авариялар, жұқпалы аурулар, iндеттер, соғыс
жағдайындағы іс-қимыл кезеңінде немесе ... ... және ... өзге де ... болған ретте мүлiк қоғам мүддесi үшiн
мемлекеттiк органдар шешiмi бойынша Қазақстан Республикасының заңдарында
белгiленген тәртiп пен ... ... ... оған ... құны ... алып ... ... (реквизиция).
      2. Меншiк иесiне реквизицияланған мүлiктiң құны өтелген бағаны оның
сот тәртiбiмен даулауына болады.
      3. Мүлкi реквизицияланған адам ... ... ... ... ... ... мүлiктi өзiне қайтарып берудi сот
арқылы талап етуге құқылы.
      Ескерту. 253-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1998.03.02 N 211,
2011.03.01 N 414-IV (алғашқы ... ... ... ... қолданысқа
енгізіледі) Заңдарымен.
      254-бап. Тәркiлеу
       Заң   құжаттарында көзделген реттерде мүлiк меншiк иесiнен жасаған
қылмысы немесе өзге де құқық бұзушылығы үшiн ... ... сот ... ... ... ...  255-бап. Жер учаскесін және басқа да табиғи ресурстарды
                алып қоюға байланысты жылжымайтын-мүлікке меншік
                құқығының ... ... ... ... жаңа редакцияда - ҚР 2011.03.25 N 421-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа ... ... 1. ... ... ... иесiнен мүлiктi алып қоюға тiкелей
бағытталмаған шешiмiне, соның iшiнде меншiк иесiне тиесiлi үй, өзге де ... ... ... ... бар жер учаскесiн алып қою туралы
шешiмiне байланысты қозғалмайтын мүлiкке меншiк құқығының заң құжаттарымен
белгiленген реттер мен тәртiп ... ғана ... ... құны тең мүлiк
берiп және өзге де келтiрiлген залалдарын өтей ... ... ... тоқтатылуынан келтiрiлген залалдарын толық көлемiнде өтей отырып
тоқтатылуына жол берiледi.
      2. ... иесi ... ... тоқтатуға әкелiп соқтыратын шешiммен
келiспеген жағдайда оны дау сот тәртiбiмен шешiлгенге дейiн жүзеге асыруға
болмайды. Дауды қарау кезiнде меншiк иесiне ... ... ... ... де шешiледi.
      3. Осы баптың ережелерi мемлекеттiк органның ... ... ... су ... учаскелерiн және басқа учаскелердi алып қою туралы
шешiмiне байланысты тиiсiнше қозғалмайтын мүлiкке меншiк құқығы тоқтатылған
кезде қолданылады.
     ... ... ... енгiзiлдi - ҚР 2011.03.25 N 421-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
     ... ... ... ... және ... ... мәдени құндылықтарды алып қою
      Қазақстан Республикасының заңнамасына  сәйкес ерекше бағалы әрi
мемлекет қорғайтын тарих және мәдениет ескерткіштерінің, мәдени
құндылықтардың меншiк иесi бұл ескерткіштер мен ... ... бұл ... өз ... жоғалту қатерiн төндiрген реттерде мұндай
қазыналарды мемлекет меншiк иесiнен сот шешiмi бойынша сатып алу арқылы
алып қояды немесе жария сауда-саттықта сатылады.
      Тарих және ... ... ... ... ... ... меншiк иесiне - тараптардың келiсуiмен, ал дау туған ретте ... ... ... құны ... ... саудаға салып сатқан кезде
меншiк иесiне сатудан түскен сома сауданы өткiзу шығындары ... ... ... ... енгізілді - ҚР 2011.03.01 N 414-IV
(алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап ... ... ... 257-бап. Меншiк құқығы тоқтатылған
               кезде мүлiктi бағалау
      Меншiк құқығы тоқтатылған ... егер ... ... ... ... ... оның нарықтық құны негiзге алына
отырып бағаланады.
      Ескерту. 257-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2011.03.01 N 414-IV
(алғашқы ... ... ... бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      258-бап. Меншiк иесi емес адамның заттық
               құқығының тоқтатылуы
      ... иесi емес ... ... ... осы ... ... ... ережелер бойынша, сондай-ақ заң құжаттарында, заңды
тұлғаның жарғысында немесе меншiк иесiнiң мүлiк иесiмен жасасқан ... ... ... меншiк иесiнiң шешiмiмен тоқтатылады.
15-тарау. Меншік құқығы мен өзге де ... ... ... ... ... ... ... Меншiк иесi меншiк құқығын тануды талап етуге құқылы.
      260-бап. Меншiк иесiнiң мүлiктi өзгенiң заңсыз
               иеленуiнен талап етуi
      Меншiк иесi ... ... ... өз ... ... ... ... 261-бап. Адал алушыдан мүлiктi талап етiп алдыру
      1. Егер ... оны ... ... ... болмаған адамнан тегiн
алынып, алушы мұны бiлмесе және бiлуге тиiс болмаса ... ... ... иесi ... ... иесi ... иеленуге берген адам жоғалтқан, не
мұның екеуiнен де ұрланған, не олардың ... ... ... тыс ... шығып қалған ретте ғана меншiк иесi бұл мүлiктi алушыдан талап етiп
алдыруға құқылы.
      2. Егер мүлiк оны иелiктен айыруға ... жоқ ... ... ... иесi ... ... мүлiктi талап етiп алдыруға құқылы.
      3. Егер мүлiк сот шешiмдерiн атқару үшiн белгiленген тәртiп бойынша
сатылған болса, осы баптың 1-тармағында көрсетiлген негiздер бойынша
мүлiктi ... етiп ... жол ... ... ... өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      262-бап. Ақша мен бағалы қағаздарды талап етiп
               алдыруды шектеу
      Ұсынушыға берiлетiн ақшаны, ... ... ... адал
иеленушiден талап етiп алдыруға болмайды.
      263-бап. Заттарды заңсыз иеленуден қайтарып
               алу кезiнде есеп айырысу
      1. Меншiк иесi осы ... 260, ... ... ... ... ... арам ... иеленушiден бүкiл иеленген кезiнде өзi алған немесе
алуға тиiс болған табыстардың бәрiн қайтаруды немесе өтеудi; адал
иеленушiден иеленуiнiң заңсыздығы ... ... ... ... тиiс ... меншiк иесiнiң мүлiктi қайтару туралы талап қою жөнiндегi
хабарламасын алған кезден бастап өзi алған немесе алуға тиiс болған
табыстардың бәрiн талап етуге де ... Адал ... өз ... ... мүлiктен табыс есептелетiн уақыттан бастап ол мүлiкке жұмсаған
қажеттi шығындарды меншiк ... ... ... ... ... Арам ниеттi
иеленушi мұндай өтемдi иеленушiнiң талабын сот негiздi деп ... ... ... iшiнара алуға құқылы.
      2. Заңсыз иеленушi өзi жасаған жақсартуларды, егер олар затқа зақым
келтiрмей бөлуге келсе, өзiнде қалдыруға құқылы. Егер ... ... ... ... адал ... ... ... шығындарын
өтетудi талап етуге құқығы бар, бiрақ ол зат құнының ұлғайтылған мөлшерiнен
аспауы керек. Арам ниеттi иеленушiнiң ... ... ... ... ... иесi құқықтарын иеленуден айыруға
               байланысы жоқ бұзылудан қорғау
      Меншiк иесi, өз құқықтарының бұзылуы иелiктен айыруға байланысты
болмағанымен, ... ... ... ... да жоюды талап етуге құқылы.
      265-бап. Меншiк иесi емес адамның заттық
               құқықтарын қорғау
      Меншiк иесi болмағанымен, ... ... ... ... жер ... құқығымен не заң құжаттарында немесе шартта көзделген
өзге де негiзбен мүлiктi иеленушiнiң де осы Кодекстiң 259-264-баптарында
көзделген құқықтары болады. Бұл ... өз ... ... ... ... ... ... 266-бап. Заңда көзделген негiздер бойынша меншiк
               иесiнiң құқықтары тоқтатылған кезде оның
               мүдделерiн ... ... ... ... ... тоқтататын заң құжаттарын
қабылдаған ретте, осы құжаттарды қабылдау нәтижесiнде меншiк иесiне
келтiрiлген залалдарды меншiк иесiне Қазақстан Республикасы толық көлемiнде
өтейдi.
      267-бап. ... ... ... және ... заттық
               құқықтарды бұзатын мемлекеттік органдар
               мен лауазымды адамдар ... ... 1. Егер ... ... не ... адамның заңдарға сәйкес
келмейтiн қалыпты немесе жеке құжат шығаруы салдарынан меншiк иесiнiң және
басқа адамдардың өзiне тиесiлi ... ... ... және оған ... ... ... бұзылса, мұндай құжат меншiк иесiнiң немесе құқығы
бұзылған адамның талап қоюы бойынша сот тәртiбiмен жарамсыз деп ... 2. ...... сот шешiм шығарған жағдайда мемлекеттік
органдардың заң құжаттарына қайшы келетiн құжаттары ... ... ... ... ... ... иесiне келтiрiлген залал
тиiстi мемлекеттік органның тиiстi бюджет қаражатынан толық ... ... ... ... ... ... - ҚР 2011.03.01 N 414-IV
(алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
  3 бөлiм. Міндеттемелік құқық
  ... ... ... жалпы ережелер
  16-тарау. Міндеттемелер ұғымы және
олардың пайда болу негіздері
      268-бап. Мiндеттеме ұғымы
      Мiндеттемеге сәйкес бiр адам ... ... ... ... ... ... беру, жұмыс орындау, ақша төлеу және т.б. сияқты
белгiлi бiр әрекеттер жасауға, не белгiлi бiр әрекет жасаудан тартынуға
мiндеттi, ал несие ... ... өз ... ... талап етуге
құқылы. Несие берушi борышқордан атқарылғанды қабылдауға мiндеттi.
      ... ... ... 1. ... ... 2. ... оның әр ... - несие берушi немесе борышқор ретiнде
бiр мезгiлде бiрнеше адам қатыса алады. ... ... осы ... ... ... үлестi, ынтымақты немесе жәрдем берушiлiк
мiндеттеме пайда болады (осы Кодекстiң 286-288-баптары).
      Борышқор жағынан мiндеттемеге ... ... ... несие берушi
қойған талаптардың жарамсыз болуы, сол сияқты мұндай адамға қойылатын талап
бойынша талап қою мерзiмiнiң өтiп кетуi ... ... өзге де ... ... ... ... әсер ... 3. Егер мiндеттемеге сәйкес тараптардың әрқайсысы басқа тараптың
пайдасына мiндет алса, бұл оның пайдасына жасауға мiндеттi басқа тараптың
борышқоры және сонымен бiрге оған ... ... ... бар оның несие
берушiсi болып есептеледi.
      Ескерту. 269-бапқа өзгерту енгізілді - ... ... N 211 ... ... ... ... 1. ... (борышқор мен несие берушi) және үшiншi жақ ... ... ... 2. ... жақ ... ... тараптарының бiреуiне мiндеттемелер
немесе өзге де құқық қатынастары арқылы байланысты жақтар қатысады.
      3. Мiндеттеме үшiншi жақ үшiн ... ... ... келiсiмiнде көзделген реттерде мiндеттеме үшiншi жақтар үшiн
мiндеттеменiң бiр немесе екi тарапына да қатысты құқықтар туғызуы мүмкiн.
      271-бап. Мiндеттеменiң пайда болу ... ... осы ... ... ... ... ... немесе өзге де негiздерден пайда болады.
17-тарау. Міндеттемені орындау
      272-бап. Мiндеттеменi ... ... ... - ... ... мен заң ... ... тиiсiнше
орындалуға тиiс, ал мұндай шарттар мен талаптар болмаған ... ... ... ... ... ... немесе әдетте қойылатын өзге
де талаптарға сәйкес орындалуға тиiс.
      273-бап. Мiндеттеменi орындаудан бiржақты
               бас ... жол ... ... ... ... көзделгеннен басқа реттерде мiндеттеменi
орындаудан бiржақты бас тартуға және оның шарттарын бiржақты өзгертуге жол
берiлмейдi.
      274-бап. Мiндеттеменi ... ... Егер ... шарттарында, заңдарда өзгеше белгiленбесе немесе
iскерлiк қызмет өрiсiндегi әдеттегi құқықтардан немесе мiндеттеме мәнiнен
өзгеше туындамаса, несие берушi мiндеттеменi бөлшектеп орындауды
қабылдамауға құқылы.
      ... ... ... адамның орындауы
      Егер тараптардың келiсiмiнде өзгеше көзделмесе және ... ... ... ... ... ... ... өзгеше
туындамаса, борышқор мiндеттеменi орындау кезiнде несие берушiнiң өзi
немесе бұған ол уәкiлдiк берген адам орындауға қабылдайтын нәрсенi талап
етуге құқылы және мұндай ... ... ... ... ... ... ... Мiндеттеменi үшiншi жақтың орындауы
      1. Егер заңдарда немесе ... ... сол ... ... жақ ... арқылы тараптардың бiрiмен байланысты болса, мiндеттеменi орындау
түгелдей немесе бөлшектеп үшiншi жаққа жүктелуi мүмкiн.
      2. Егер ... ... ... ... оның мәнiнен
борышқордың мiндеттеменi жеке өзi орындау мiндетi туындамаса, несие берушi
борышқор үшiн үшiншi жақ ұсынған орындау iсiн ... ... 3. ... берушiнiң борышқор мүлкiнен ақы өндiрiп алуы салдарынан
өзiнiң бұл мүлiкке құқығынан (иелену, пайдалану, кепiлге салу құқығы ... ... ... ... ... ... жақ ... берушiнiң талабын
борышқордың келiсiмiнсiз өз есебiнен қанағаттандыра алады. Бұл ретте
мiндеттеме бойынша несие берушiнiң ... ... ... көшедi және осы
Кодекстiң талапқа көну туралы ережелерi (осы Кодекстiң 339-347-баптары)
қолданылады.
      277-бап. Мiндеттеменi орындау мерзiмi
      1. Егер мiндеттемеде ол орындалатын күн ... ол ... ... кезеңi көзделсе немесе анықтауға мүмкiндiк берсе, мiндеттеме сол күнi
немесе тиiсiнше сол ... ... кез ... уақытта орындалуға тиiс.
      2. Мiндеттемеде ол орындалатын мерзiм көзделмесе және бұл ... ... ... ... ... ол ... пайда болғаннан
кейiн ақылға қонымды мерзiмде орындалуға тиiс.
      Ақылға қонымды мерзiмде орындалмаған, сол сияқты орындалу ... ... ... ... ... егер ... ... iскерлiк қызмет өрiсiндегi әдеттегi құқықтардан немесе
мiндеттеме мәнiнен басқа мерзiмде орындау мiндетi туындамаса, борышқор
несие ... оның ... ... ... ... ... жетi күн мерзiмде
орындауға мiндеттi.
      278-бап. Мiндеттеменi бiрқалыпты ... ... ... Ұзақ ... ... ... ... мiндеттемелер, егер
заңдарда немесе мiндеттеме шарттарында өзгеше көзделмесе, не мiндеттеме
мәнiнен немесе iскерлiк қызмет өрiсiндегi әдеттегi құқықтардан туындамаса,
бiрқалыпты, мiндеттеменiң осы түрi үшiн ... ... ... ... ай, ... және т.б.) орындалуға тиiс.
      279-бап. Мiндеттеменi мерзiмiнен бұрын орындау
      1. Егер заңдарда немесе мiндеттеме шарттарында өзгеше көзделмесе және
оның мәнiнен туындамаса, ... ... ... дейiн орындауға
құқылы.
      2. Кәсiпкерлiк қызметке байланысты мiндеттемелердi мерзiмiнен бұрын
орындауға мiндеттеменi мерзiмiне дейiн орындау мүмкiндiгi заңдарда немесе
мiндеттеме шарттарында көзделген, не ... ... ... ... немесе мiндеттеменiң мәнiн туындаған реттерде ғана жол
берiледi.
      280-бап. ... ... ... ... ... Заңдарда немесе мiндеттеме шарттарында борышқордың несие берушiге
мiндеттеменiң орындалу барысы туралы хабарлап отыру мiндетi көзделуi
мүмкiн.
      281-бап. Мiндеттеме орындалатын жер
      Егер мiндеттеме ... жер ... ... оның шарттарында
белгiленбесе немесе мiндеттеме мәнiнен немесе iскерлiк қызмет өрiсiндегi
әдеттегi құқықтардан көрiнбесе, ол:
      1) мiндеттеме бойынша қозғалмайтын мүлiктi беру - мүлiк ... 2) ... ... тауарды немесе өзге де мүлiктi тасымалдауды
пайдалана отырып беру - мүлiктi ... ... ... үшiн оны ... тапсыратын жерде;
      3) егер бұл жер мiндеттеме пайда болған кезде несие ... ... ... ... ... бойынша тауар немесе өзге де
мүлiктi беру - мүлiк дайындалған немесе сақталатын жерде;
      4) ақшалай мiндеттеме бойынша - несие берушiнiң ... ... ... ... жерiнде, ал егер несие берушi заңды тұлға болса -
мiндеттеме пайда болған кезде оның болған жерiнде; егер несие берушi
мiндеттеменiң орындалу кезiнде ... ... ... ... ... бұл ... борышқорға хабарласа - орындалатын жердiң өзгертiлуiне
байланысты барлық шығындарды соның есебiне жатқыза ... оның ... ... немесе тұрған жерiнде;
      5) басқа да барлық мiндеттемелер бойынша - борышқордың тұрғылықты
жерiнде, ал егер борышқор заңды тұлға болса - оның ... ... ... ... ... өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен .
      282-бап. Ақшалай мiндеттеме
      1. Ақшалай мiндеттемеге байланысты бiр адам ... ... ... ақша ... ... ал кредитордың борышкерден ақша төлеу
жөнiндегi мiндеттерiн (ақша қарызы және басқа да мiндеттемелер) орындауын
талап етуге құқығы бар. Өтеу ... ... ... өтеу және ... ... туралы мiндеттемелер, сондай-ақ зиян келтiру не негiзсiз
баю салдарынан туындаған ... ... ақша ... ... егер осы ... ... Республикасының заңнамалық
актiлерiнде өзгеше белгiленбесе немесе мiндеттеме мәнiнен туындамаса,
ақшалай мiндеттемелер туралы ереже қолданылады.
      Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiнде көзделген
жағдайларды қоспағанда, Қазақстан ... ... ... ... (осы ... ... ... Қазақстан Республикасының аумағында мiндеттемелер бойынша есеп
айырысуды жүзеге асыру кезiнде шетел валютасын, сондай-ақ шетел
валютасындағы төлем құжаттарын ... ... ... ... ... ... ... оларда белгiленген тәртiппен жол берiледi.
      Төлемдер мен аударымдарды жүзеге асыру тәртiбi мен тәсiлдерi
Қазақстан Республикасының ақша ... мен ... ... және ... ... ... ... 2. Ақшалай мiндеттеменi орындау үшiн жеткiлiксiз төленген төлемнiң
сомасы тараптардың өзге келiсiмi болмаған жағдайда ең ... ... ... ... шығындарын, сонан соң айыпақы мен сыйақыны
(мүдденi), ал қалған бөлiгiнде - борыштың негiзгi сомасын ... 3. Егер ... ... ... актілерінде өзгеше
көзделмесе, ұзақ мерзiмдi мiндеттемелерде тараптар келіскен шарттарда
төлемдi индекстеу көзделуi мүмкiн.
      Ескерту. 282-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1997.07.11 N 154 ... N 436 , ... N 276 ... бастап қолданысқа
енгізіледі), 2003.07.10 N 483 (2004.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі),
2007.01.12 N 225 , ... N 406-IV ... ... жарияланғанынан кейін
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      283-бап. Азаматты асырау үшiн төленетiн соманың
               арттырылуы
      Ақшалай мiндеттеме ... ... ... ... ... сома
(өмiрiне немесе денсаулығына келтiрiлген зиянның орнын толтыру үшiн, өмiр
бойы асырау шарты бойынша және басқалары) ең төменгi жалақының ресми ... ... ... ... ... ... мiндеттердiң орындалуы
      1. Егер заңдардан, iскерлiк қызмет өрiсiндегi әдеттегi құқықтардан,
мiндеттеме шарттарынан немесе оның мәнiнен өзгеше туындамайтын болса,
тараптар ... ... бiр ... ... ... 2. ... бiрiнiң мiндеттеменi орындамауы немесе тиiсiнше
орындамауы өзара мiндеттердi орындау және ... ... ... егер заң ... ... ... ... өзгеше
белгiленбесе, екiншi тарапты өз мiндеттерiн орындаудан босатады.
      285-бап. ... ... ... Екi немесе бiрнеше әрекеттiң бiрiн жасауға мiндеттi борышқорға, егер
заңдардан немесе мiндеттеменiң шарттарынан өзгеше туындамаса, таңдау құқығы
берiледi.
      286-бап. ... ... ... ... бiрнеше
               борышқор қатысатын мiндеттеменiң
               орындалуы
      Егер мiндеттемеге бiрнеше несие берушi немесе бiрнеше борышқор
қатысса (адамдар көп болған мiндеттеме), ... ... ... ... ... ... ... ал борышқорлардың әрқайсысы
заңдардан немесе мiндеттеме шарттарынан өзгеше туындамайтындықтан,
басқалармен тең үлестi орындауға мiндеттi (үлестi мiндеттеме).
      287-бап. ... ... ... 1. ... ... ... мiндеттеменi толық атқаруды талап
етуге құқылы, ал борышқорлардың әрқайсысы орындауға мiндеттi ... ... ... ... мiндеттеме ортақтасқан мiндеттеме деп танылады.
      Егер бұл шартта көзделмесе немесе заң ... ... ... ... мәнi ... ... ... мiндеттеме
немесе ортақтасқан талап пайда болады.
      2. Кәсiпкерлiк қызметпен байланысты мiндеттеме бойынша бiрнеше
борышқордың мiндеттерi, сол сияқты мұндай мiндеттемелердегi бiрнеше несие
берушiнiң ... егер ... ... ... ... өзгеше
көзделмесе, ортақтасқан мiндет болып табылады.
      3. Борышқорлар ортақтасып мiндеттi болған жағдайда несие берушi
барлық борышқорлардан да, жеке-жеке алғанда олардың кез ... де, ... ... ... де, ... те ... ... етуге құқылы.
Ортақтас борышқорлардың бiрiнен толық қанағаттанбаған несие берушi
алынбағанды ортақтас ... ... ... ... ... Ортақтас борышқорлар мiндеттеме толық орындалғанға дейiн мiндеттi
болып қала бередi.
      Борышқорлардың бiрiншi ортақтастық мiндеттi толық орындауы қалған
борышқорларды ... ... үшiн ... босатады.
      4. Талаптар ортақ болған жағдайда ортақтас несие берушiлердiң кез-
келгенi борышқорға толық көлемiнде талап қоюға құқылы.
      Ортақтас несие берушiлердiң ... ... ... ... өзге несие берушiлерге оны орындаудан босатады.
      5. Ортақтасқан ... ... ... ... ... берушiнiң
талаптарына қарсы басқа борышқорлардың осы борышқор қатыспайтын несие
берушiге осындай қатынастарына негiзделген ... ... ... ... ... ... ... жағдайда борышқордың ортақтас несие
берушiлердiң бiреуiнiң талабына қарсы осы несие берушi қатыспайтын
борышқордың ... ... ... ... осындай қатынастарына
негiзделген қарсылық бiлдiруiне құқығы жоқ.
      288-бап. Субсидиялық мiндеттеменi орындау
      Негiзгi борышқор несие берушiнiң ... ... ... ... жағдайда бұл талап орындалмаған бөлiгiнде басқа
борышқорға (субсидиялық борышқорға) мәлiмдеуi мүмкiн ... ... ... ... ... мен ... арасындағы мiндеттеме
ережелерiнде көзделуi мүмкiн.
      289-бап. Регрестiк талаптар
      1. ... ... ... орындаған борышқор орындалған
мiндеттеме мөлшерiнде сол адамға керi талап (регресс) қоюға құқылы.
      Үшiншi адамның әрекеттерi салдарынан мiндеттеменi орындамаған
борышқор осы адамнан залалдарын ... ... ... 2. ... ... ... ... қалған борышқорлардың
әрқайсысына оның өзiне тиесiлi үлесiн шегерiп, тең үлеспен керi талап қоюға
құқылы.
      Борышқорлардың бiреуi ортақтасқан мiндеттi орындаған борышқорға
төлемегенi осы ... және ... ... тең ... түседi.
      Осы тармақтың ережелерi борышқорлардың бiреуiнiң қарсы талабы
есептеле отырып, тиiсiнше ... ... ... ... 3. ... орындағанын қабылдаған ортақтас несие берушi басқа
несие берушiлерге, егер ... ... ... өзгеше туындамаса,
оларға тиесiлi үлестерiн өтеуге мiндеттi.
      290-бап. ... ... ... 1. Мiндеттеменiң орындалғанын қабылдай отырып, несие берушi
борышқордың талап етуi бойынша оның толық немесе бiр бөлiгi орындалғаны
жөнiнде оған ... ... ... Егер ... ... ... үшiн несие берушiге борыш
құжатын берсе, несие берушi оның орындалғанын қабылдай отырып, құжатты
борышқорға қайтаруға тиiс. Қайтарып беру ... ... ... ол ... ... ... көрсетуге мiндеттi.
      Қолхат борышқорға қайтарылған борыш құжатындағы жазумен алмастырылуы
мүмкiн.
      2. Борышқорда борыш құжатының болуы, өзгеше ... ... ... ... 3. Несие берушi мiндеттеменiң орындалғаны туралы қолхат беруден,
борыш құжатын қайтарудан немесе оны қайтарудың мүмкiн еместiгiн қолхатта
атап көрсетуден бас ... ... ... оны ... ... ... Бұл ретте несие берушi мерзiмiн өткiзiп алушы деп есептеледi.
      291-бап. Борышты депозитке төлеу арқылы
               мiндеттеменi орындау
      1. Егер борышқор:
      1) ... ... ... орындалған iстi қабылдауға өзi уәкiлдiк
берген адамның мiндеттеме орындалуға тиiстi жерде болмауы;
      2) несие ... ... ... және оның ... ... 3) ... ... атап айтқанда, бұл мәселе жөнiнде несие берушi
мен басқа адамдар арасындағы дауға байланысты несие ... кiм ... анық ... ... 4) ... ... ... iстi қабылдаудан жалтаруы немесе оның
тарапынан өзге мерзiмiн өткiзiп алушылық салдарынан борышқор мiндеттеменi
орындай алмаса, борышқор мiндеттемелерiн орындау үшiн өзiнен алынатын
ақшаны депозит ... , ал ... ... - ... шарттарында , ал заң құжаттарымен белгiленген жағдайларда
соттың атына орналастыруға құқылы.
      2. Ақша сомасын немесе бағалы қағаздарды депозит шарттарында салу
немесе нотариустың ... ... ... ... мiндеттеменiң орындалғаны
болып есептеледi.
      Ақша немесе бағалы қағаздар атына салынған ... ... сот ... несие берушiлерге хабарлайды.
      Ескерту. 291-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 , ... N 211 ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету
Параграф 1. Жалпы ережелер
      292-бап. Мiндеттеменiң орындалуын қамтамасыз ... ... 1. ... ... ... ... шартта көзделген айып
төлету, кепiл, борышқордың мүлкiн алып ... ... ... кепiлпұл,
кепілдік жарна және басқа да әдiстер арқылы қамтамасыз етiлуi ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
тәсiлдерi Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар рыногындағы қызметтi
реттейтiн заң актiлерiнде белгiленедi.
      2. ... ... ету ... ... жарамсыздығы бұл
мiндеттеменiң (негiзгi мiндеттеменiң) жарамсыздығына әкелiп соқтырмайды.
      3. ... ... ... оны ... ... ... ... Ескерту. 292-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2005.07.08 N 72 (қолданысқа
енгізілу тәртібін 2-баптан ... ... N 421-IV ... ... ... күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі)
Заңдарымен.
Параграф 2. Айып төлеу
      293-бап. Айып төлеу ұғымы
      Борышқор мiндеттемесiн орындамаған немесе ... ... ... айтқанда, орындау мерзiмiн өткiзiп алған ретте несие берушiге төлеуге
мiндеттi, заңдармен немесе ... ... ақша ... айып ... өсiм) деп ... Айып ... туралы талап бойынша несие берушi
оған келтiрiлген залалдарды дәлелдеуге мiндеттi емес.
      Ескерту. 293-бапқа өзгерту ... - ... ... N 211 ... ... Айып ... ... келiсiмнiң нысаны
      Айып төлеу туралы келiсiм, негiзгi мiндеттеменiң нысанына қарамастан,
жазбаша ... ... ... Жазбаша нысанның сақталмауы айып төлеу туралы келiсiмнiң
жарамсыздығына әкелiп соқтырады.
      ... ... айып ... 1. ... берушi тараптардың келiсiмiнде айып төлеу мiндетi көзделген-
көзделмегенiне ... ... ... айып төлеудi (заңды айып
төлеудi) талап етуге құқылы.
      2. Егер заңдарда тыйым салынбаса, тараптардың келiсiмiмен заңды ... ... ... ... 296-бап. Айып төлеу мөлшерi
      Айып төлеу мөлшерi нақты ақша ... ... ... ... ... мiндеттеме сомасына шаққандағы процентпен
белгiленедi.
      297-бап. Айып төлеу мөлшерiн азайту
      Егер төленуге тиiстi айып (айыппұл, өсiм) несие ... ... ... тым көп ... сот ... ... ... және борышқор мен несие берушiнiң назар аударуға лайықты
мүдделерiн ескере отырып, айып төлеу мөлшерiн ... ... ... ... Айып ... өндiрiп алу негiздерi
      Мiндеттеменi бұзғаны үшiн борышқор ... ... ... ... мiндеттеменiң орындалмағаны немесе тиiсiнше орындалмағаны үшiн айып
өндiрiп ... (осы ... ... 3. ... ... ... ұғымы
      1. Мiндеттемеге сәйкес несие берушiнiң (кепiл ұстаушының) борышқор
кепiлмен қамтамасыз етiлген мiндеттеменi орындамаған ... ... ... ... осы ... белгiленген алып тасталатындарды қоспай, осы
мүлiк тиесiлi адамның (кепiл берушiнiң) басқа несие берушiлердiң ... ... ... бар ... ... ... ... деп танылады.
      Кепiл ұстаушының кепiлге салынған мүлiк, кiмнiң пайдасына
сақтандырылғанына қарамастан, оның жоғалғаны ... ... үшiн, ... ... ... кепiл ұстаушы жауап беретiн себептер бойынша болмаса,
сақтандыру өтемiнен сол бұрынғы негiзде қанағаттандырылуға ... ... 2. ... үйлер, ғимараттар, пәтерлер, жер учаскелерiне және
басқа қозғалмайтын мүлiкке құқықтар (ипотека) ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Заңымен реттеледi. Ипотека туралы
Қазақстан Республикасының Заңында өзгеше ережелер белгiленбеген реттерде
ипотекаға осы Кодекстегi кепiл ... ... ... ... 3. ... ... жататын әуе және теңіз кемелерінің, ішкі суда
жүзетін кемелердің, "өзен-теңізде" жүзетін кемелердің ... ... ... ...   заң   актілерімен реттеледі.
Осы Кодекстегі кепіл туралы жалпы ережелер Қазақстан Республикасының арнайы
заң актілерінде өзге ережелер көзделмеген жағдайда кемелер ипотекасына
қолданылады.
      Осы ... ... ... ... жасалып жатқан теңіз
кемелеріне, ішкі суда жүзетін кемелерге, "өзен-теңізде" жүзетін кемелерге
де қолданылады.
      Ескерту. 299-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан ... N 211 , ... N 285 ... ... ... ... болу ... 1. Кепiл шартқа сәйкес пайда болады. Кепiл заң құжаттарының
негiзiнде, егер заң ... ... ... және ... ... ... ету үшiн кепiлде жатқан деп танылатыны көзделсе,
оларды көрсетiлген мiндеттемелердiң пайда ... ... де ... 2. Осы ... ... ... ... болатын кепiл туралы ережелерi,
егер заң құжаттарында өзгеше көзделмесе, тиiсiнше заң құжаттары ... ... ... ... ... ... Кепiл мәнi
      1. Кез-келген мүлiк, соның iшiнде айналымнан алып тасталған ... ... ... 2-тармағы), несие берушiнiң жеке басымен тығыз
байланысты талаптар, атап айтқанда алименттер, өмiрiне немесе денсаулығына
келтiрiлген зиянды өтеу туралы ... және заң ... ... ... ... ... салынған өзге құқықтар, заттар мен мүлiктiк құқықтар
(талаптар) кепiл мәнi бола ... 2. ... ... болашақта кепiлге салушының меншiгiне немесе
шаруашылық иелiгiне түсетiн мүлiкке шарт бойынша қолданылуы мүмкiн.
      3. Мүлiктiң, соның iшiнде азаматтардың ақы өндiрiп алуға ... ... ... ... ... ... заң құжаттарымен
тыйым салынуы немесе шектелуi мүмкiн.
      4. алып ... 5. алып ... ... ... ... ... - ... Республикасының
1997.07.11. N 154 , 1998.03.02. N 211 , 2005.07.08.  N 72 (қолданысқа
енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз), 2007.01.12. N  225 ... ... ... ... ... ... талаптар
      1. Егер шартта немесе заң құжаттарында өзгеше көзделмесе, кепiл
талапты оның ... ... ... ... ... ... алғанда, орындау мерзiмiн өткiзiп алу арқылы келтiрiлген шығындардың
өтелуiн, айып ... өсiм) ... ... ... мүлiктi ұстау
жөнiндегi қажеттi шығындарды, сондай-ақ өндiрiп алу жөнiндегi шығындарды
өтеудi қамтамасыз етедi.
      2. Егер тараптар мұндай талаптарды кепiл ... ... ... ... ... жағдайда кепiл болашақта пайда болатын
тараптарға қатысты белгiленуi мүмкiн.
      Ескерту. 302-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 Заңымен ... ... ... түрлерi
      1. Ипотека - кепiлге салынған мүлiк ... ... ... ... ... ... және ... қалатын кепiл түрi.
      Кәсiпорындар, құрылыстар, үйлер, ғимараттар, көп пәтерлi үйдегi
пәтерлер, көлiк құралдары, ғарыш объектiлерi, айналымдағы ... ... ... ... ... да мүлiк ипотека мәнi бола алады.
      Бөлiнетiн ... ... ... ... ... ... ... болмайтын жағдайда ғана олар ипотека мәнi бола алады.
Кәсiпорындар, құрылыстар, үйлер, ғимараттар, көп пәтерлi ... ... ... мен ғарыш объектiлерi ипотекасы осындай объектiлердi
тiркеудi жүзеге асыратын органдарда тiркелуге   тиiс .
      2. Кепiлзат - кепiлге салынған ... ... ... ... ... ... ... түрi.
      Кепiл ұстаушының келiсiмiмен кепiлге салынған зат кепiл ұстаушының
құлпы салынып, мөрi ... ... ... ... ... ... ... туралы куәландырылатын белгiлер салынып (анық кепiл), кепiл берушiнiң
иелiгiнде қалдырылуы мүмкiн.
      3. Құқықтарды кепiлге салу кезiнде иелiктен айырылуы мүмкiн мүлiктiк
құқықтар, атап ... ... ... ... жалға беру құқықтары, шаруашылық серiктестiк мүлкiндегi үлеске
құқық, борыштық талап қою, авторлық, өнертапқыштық және өзге де ... ... мәнi ... ... Жер ... ... сондай-ақ өзге табиғи ресурстарға
құқықтарды кепiлге беруге, жер және өзге ... ... ... мен ережелер бойынша жол берiледi.
      Мерзiмдi құқық оның ... ... ... ... ... ғана кепiл
мәнi бола алады.
      Кепiл құқығының борышқоры кепiл туралы хабардар болуға тиiс.
      Егер кепiлге салынатын құқық ... ... ... ... ... ... ... беру арқылы ресiмделуi мүмкiн.
      3-1. Банктік салым кепілге қойылған ... ... ... ... ... құқықтары кепілге ұсынылады. Кепіл беруші - салымшы кепіл
ұстаушы туралы мәліметтерді көрсете отырып, банктік салым ... ... ... ... ... 4. ... ... кепiлi бағалы қағаздар рыногы туралы заңдарға
сәйкес жүзеге асырылады.
      5. Егер ... ... ... ... ... ... ... болып
табылатын ақша банкке орналастырылады.
      Егер шартта өзгеше көзделмесе, осы ақша үшін ... ... ... ... ... ... Ақша кепiл ұстаушыға немесе өзге тұлға кепiл ақшаны пайдалану
мүмкiндiгiн шектейтiн шарттарды сақтаған кезде (банк сейфiне, сейфтiң
ұяшығына, сақтауға арналған жеке ... ... ... осы ... ... ... тұлғаның кепiл ақшаны пайдалану жөнiндегi
шектеулердi орындамауы оның ақша берiлген кезден бастап негiзсiз байығаны
үшiн жауаптылығына негiз ... ... ... 303-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 1997.07.11 N 154 ,
2005.07.08 N 72 (қолданысқа енгізілу тәртібін ... ... ... 225 , ... N 421-IV ... ... ... кейін
күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
      ... ... ... ... ... ... Ортақ меншiктi құрайтын мүлiк кепiлге барлық меншiк иелерiнiң
келiсуiмен ғана берiлуi мүмкiн. Ортақ мүлiктегi үлеске құқық кепiлдiң
дербес мәнi бола алады.
      ... ... ... 1. ... өзi де, ... жақ та ... берушi болуы мүмкiн.
      2. Егер заң құжаттарында ... ... ... ... иесi ... ... ... оған шаруашылық жүргiзу құқығы бар адам заттың
кепiл берушiсi бола ... 3. ... ... ... ие адам ... ... берушi бола
алады.
      Жалға беру құқығын немесе бөтен адамның затына өзге құқықты оны
меншiктенушiнiң немесе оған ... ... ... бар ... егер заң ... ... шартта аталған жақтардың
келiсiмiнсiз бұл құқықты иелiктен айыруға тыйым ... ... ... жол ... ... Кепiлге салынған мүлiктi сақтандыру
      1. Кепiл ұстаушыға оның иеленуiне берiлген кепiлге салынған мүлiктi
сақтандыру мiндетi шартпен немесе заң ... ... ... Кепiл берушiнiң пайдалануында қалатын кепiлге салынған мүлiктi
сақтандыру кепiл ... ... 2. ... ... ... ... ... берушiнiң кепiлге салынған
мүлiктi сақтандыру шарты бойынша талап ету құқығы одан кепiл ұстаушы бас
тартқан ретте ғана ... ... Егер ... төлемінің сомасы кепiлмен қамтамасыз етiлген
мiндеттеме сомасынан асып кетсе, кепiл ұстаушы оны алған кезден бастап
банктiк үш күннiң ... ... ... ... ... мiндеттi.
      Ескерту. 306-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
2000.12.18. N 128 Заңымен ... ... ... ... ... ... мен
               нысаны
      1. Кепiл туралы шартта кепiлдiң нысанасы мен оны бағалау, кепiлмен
қамтамасыз етiлетiн мiндеттеменiң мәнi, ... және ... ... тиiс. ... онда ... қойылған мүлiк тараптардың
қайсысында екендiгi және оны пайдалануға болатындығы көрсетiлуге тиiс.
      Егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше белгіленбесе, кепіл
нысанасын бағалау ... ... және ... ... ... Міндеттемені шетел валютасында қамтамасыз ететін кепіл
нысанасын бағалау теңгемен және кепіл туралы шарт ... ... ... ... бағамы бойынша міндеттеме валютасымен көрсетіледі.
      2. Кепiл туралы шарт жазбаша ... ... ... 3. Осы ... 1 және ... ... сақтамау кепiл
туралы шарттың жарамсыз болуына әкеп соғады.
      Ескерту. 307-бап жаңа редакцияда - ҚР 2011.02.10 N 406-IV (алғашқы
ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн ... соң ... ... ... Кепiлдi тiркеу
      1. Егер осы Кодекстен өзгеше туындамаса, тіркелуге жататын мүлікті
кепілге салу осы мүліктің ... ... ... органда тіркелуге тиіс.
      Жылжымайтын мүлік кепілі жылжымайтын мүлікке құқықтардың тіркелуін
жүзеге ... ... ... ... жатады.
      2. Кепіл нысанасының өзгеруі тіркелуге жатады.
      Кепілдегі басқа өзгерістер қатысушылардың қалауы бойынша тіркелуі
мүмкін.
      3. Кепілді тоқтату туралы ... ... 1) ... ... орындалуына байланысты кепіл ұстаушының
өтініші негізінде кепілді тоқтатуды тіркеу кезінде;
      2) Қазақстан ... ... ... көзделген
тәртіппен кепіл нысанасынан ақы өндіріп алу кезінде;
      3) кепіл шартының бұзылуына байланысты кепілді тоқтатуды тіркеу
кезінде;
      4) осы ... ... өзге де ... ... тоқтату кезінде енгізіледі.
      4. Кепілмен қамтамасыз етілген міндеттемені орындаған кепіл беруші
тізілімдегі кепіл туралы жазбаның жойылуын талап етуге құқылы. Кепіл
ұстаушы кепіл ... ... ... ... ... органға қажетті
құжаттар мен жазбаша өтініштерді табыс етуге міндетті. Кепіл ұстаушы бұл
міндеттемелерді орындамаған немесе уақтылы орындамаған жағдайда, кепіл
беруші өзіне келтірілген ... ... ... ... құқылы.
      Ескерту. 308-бап жаңа редакцияда - ҚР 2011.03.25 N 421-IV (алғашқы
ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн ... соң ... ... ... ... ұстаушының құқығы қолданылатын
               мүлiк
      1. Кепiл мәнi болып табылатын затқа кепiл ұстаушының құқығы (кепiл
құқығы), егер ... ... заң ... ... ... оның керек-
жарақтары мен бөлiнбейтiн жемiстерiне де қолданылады.
      Кепiлге ... ... ... нәтижесiнде алынған бөлiнетiн
жемiске, өнiмге және табысқа кепiл құқығы шартта немесе заң ... ... ... 2. ... немесе өзге мүлiк кешенiнiң ипотекасы жағдайында
жалпы кепiл құқығы, егер заң құжаттарында ... ... ... ... ету, ... iшiнде ипотека кезiнде сатып алынған құқықтары мен ерекше
құқықтарды қоса ... оның ... ... және қозғалмайтын мүлкiне
қолданылады.
      3. Үй немесе ғимарат ипотекасына осы үй немесе ғимарат ... ... не осы ... ... ... ... қызметiн
қамтамасыз ететiн бөлiгiне құқық нақ сол шарт бойынша бiр мезгiлде
жасалатын ипотека арқылы жол берiледi.
      310-бап. ... ... ... ... 1. ... туралы шартта өзгеше көзделмегендiктен, кепiл құқығы кепiлi
тiркелуге жататын мүлiк жөнiндегi шартты тiркеу кезiнен ... ... ... - бұл ... ... ... ... кезден бастап, ал егер ол
беруге жатпаса, кепiл туралы шарт жасасқан кезден бастап пайда болады.
      2. Айналымдағы тауарларға ... ... осы ... ... ... ережелерiне сәйкес пайда болады.
      311-бап. Кейiнгi кепiл (кепiлдi қайталап салу)
      1. Егер кепiлге салынған ... ... ... ... ... бiр ... ... болса (кепiлдi қайталап салу), кейiнгi кепiл
ұстаушының талабы алдыңғы кепiл ұстаушылардың талаптары
қанағаттандырылғаннан кейiн кепiл мәнiнiң ... ... 2. Егер ... ... бұрынғы шарттарда тыйым салынбаса, қайтадан
кепiл салуға жол берiледi.
      3. Кепiл берушi келесi кепiл ұстаушысының әрқайсысына осы ... бар ... ... жөнiндегi мәлiметтердi хабарлауға мiндеттi
және осы мiндеттiң орындалмауы себептi кепiл ұстаушыларға келтiрiлген
залалдар үшiн жауап бередi.
      Ескерту. ... ... ... - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 , 2007.01.12. N 225 Заңдарымен.
      312-бап. Кепiлге салынған мүлiктi күтiп ұстау ... ... 1. ... ... ... ... ұстаушы кепiлге салынған мүлiк олардың
қайсысында екенiне қарай, егер заң құжаттарында немесе ... ... 1) ... ... мүлiктiң сақталуын қамтамасыз ету үшiн, соның
iшiнде оған үшiншi жақтар тарапынан қол ... ... ... ... қажеттi шаралар қолдануға;
      2) кепiлге салынған мүлiктiң жоғалу немесе бүлiну қаупiнiң пайда
болуы туралы екiншi тарапқа ... ... ... 2. ... ... және ... ... басқа тарапта тұрған кепiлге
салынған мүлiктi құжаттар бойынша және оның iс жүзiнде бар екендiгiн,
көлемiн, ... және ... ... ... ... 3. Кепiлге салынған мүлiктiң жоғалу немесе бүлiну қаупi туып, кепiл
ұстаушы осы баптың 1-тармағында көрсетiлген мiндеттердi өрескел бұзған
жағдайда кепiл берушi кепiлдiң ... ... ... ... ... 313-бап. Кепiлге салынған мүлiктiң жоғалу немесе
               бүлiну салдары
      1. Егер кепiл туралы шартта өзгеше көзделмесе, кепiл берушi кепiлге
салынған мүлiктiң кездейсоқ ... ... ... тәуекелiн мойнына алады.
      2. Кепiл ұстаушы, егер осы Кодекстiң 359-бабына сәйкес
жауапкершiлiктен босатыла алатынын дәлелдей алмаса, өзiне кепiлге берiлген
нәрсенiң толық ... ... ... ... бүлiнуi үшiн жауап бередi.
      3. Кепiл ұстаушы кепiлге салынған нәрсенiң жоғалғаны үшiн оның нақты
құны мөлшерiнде, ал оның зақымданғаны үшiн кепiлге ... ... ... оны ... ... бағаланған сомасына қарамастан, осы құн
төмендеген сома мөлшерiнде ... ... 4. Егер ... ... ... ... салдарынан ол өзiнiң
тiкелей мақсатында пайдаланыла алмайтындай болып өзгерiп кетсе, кепiл
берушi одан бас тартуға және оны жоғалтқаны үшiн өтем ... ... ... 5. ... кепiл ұстаушының кепiлге салынған нәрсенiң жоғалуы немесе
зақымдануы ... ... өзге де ... ... ... мүмкiн.
      6. Кепiлмен қамтамасыз етiлген мiндеттеме бойынша борышқор болып
табылатын кепiл берушi кепiл ұстаушыға ... ... ... ... бүлiнуiнен келтiрiлген шығындарды өтеу туралы талапты кепiлмен
қамтамасыз етiлген мiндеттеменi ... қоса ... ... 314-бап. Кепiлге салынған нәрсенi ауыстыру және
               қалпына келтiру
      1. Кепiлге ... ... ... егер заң құжаттарында немесе
шартта өзгеше көзделмесе, кепiл ұстаушының келiсiмiмен жол берiледi.
      2. Егер ... ... ... ... немесе бүлiнсе не оған меншiк
немесе шаруашылық жүргiзу құқығы заң құжаттарында белгiленген негiздер
бойынша ... ... ... ... ... ... ақылға қонымды
мерзiмде қалпына келтiруге немесе оны басқа бiр сондай мүлiкпен ... ... ... ... ... ... ... оған билiк ету
      1. Егер шартта өзгеше көзделмесе және кепiл мәнiнен өзгеше
туындамаса, кепiл берушi кепiл нысанасын оның мақсатына сәйкес ... ... одан ... мен табыстар табуға құқылы.
      2. Егер заң құжаттарында немесе шартта өзгеше көзделмесе және кепiл
мәнiнен туындамаса, кепiл берушi кепiл ұстаушының ... ... ... меншiк, шаруашылық жүргiзу немесе оралымды басқару
иелiгiнен айыруға, оны басқа жаққа жалға немесе тегiн пайдалануға ... ... ... оған билiк етуге құқылы.
      Кепiл берушiнiң кепiлге салынған мүлiктi өсиет етiп қалдыру құқығын
шектейтiн келiсiмi жарамсыз ... 3. ... ... ... кепiлге берiлген нәрсенi шартта көзделген
реттерде ғана кепiл берушiге оны пайдалану туралы үнемi есеп бере отырып
пайдалануға құқылы. Шарт бойынша ... ... ... ... ... ... өтеу ... немесе кепiл берушiнiң мүдделерi
үшiн жемiстер мен табыстар табу мiндетi жүктелуi мүмкiн.
      ... ... ... ... салынған нәрсе
               жөнiндегi құқықтарын қорғау
      1. Кепiлге салынған ... ... ... ... тиiс ... ... оны
өзгенiң заңсыз иеленуiнен, соның iшiнде кепiл берушiнiң ... де ... ... ... 2. Шарт ... бойынша кепiл ұстаушыға өзiне кепiлге берiлген
нәрсенi пайдалану құқығы берiлген реттерде, ол ... ... ... кепiл берушiден де өз құқығының қандай да болсын бұзылуы иелiктен
айырумен байланысты болмағанымен, оның ... ... ... ете ... 317-бап. Кепiлге салынған мүлiктен ақы өндiрiп алу
               негiздерi
      1. ... өзi ... ... ... ... етiлген
мiндеттеменi орындамаған немесе тиiсiнше орындамаған ретте кепiл ұстаушының
(несие берушiнiң) талаптарын қанағаттандыру үшiн кепiлге ... ... ... алуы ... 2. Егер ... кепiлмен қамтамасыз етiлген мiндеттеменi бұзуы
өте болмашы болып және соның салдарынан кепiл ұстаушы талаптарының мөлшерi
кепiлге салынған мүлiктiң құнына көрiнеу ... ... ... ... ақы ... ... бас ... мүмкiн.
      318-бап. Кепiлге салынған нәрседен ақы өндiрiп ... ... 1. ... ... ... ... ... мүлiктiң құнынан
қанағаттандыру, егер осы Кодексте және басқа заң құжаттарында немесе шартта
өзгеше көзделмесе, сот тәртiбiмен жүзеге асырылады.
      2. Кепiл туралы ... ... осы ... және өзге де ... ... ... ... ұстаушы кепiлге салынған мүлiктi
соттан тыс күштеу тәртiбiмен сауда өткiзу (аукцион) арқылы өз бетiмен
сатуға құқылы. Ақшалай қарызды қамтамасыз ететiн ... ... ... жөнiнде кепiл ұстаушы банктiң де осындай құқығы болады. Қазақстан
Республикасының жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы заңнамалық актісінде
көзделген жағдайларда, кепілге қойылған ... ... ... тыс ... жол ... ... 318-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2011.02.10 N 406-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) ... ... ... ... ... сату
      1. Кепілге салынған мүлiктi өткiзу (сату), егер заң құжаттарында
өзгеше ... ...... заңдарында белгiленген тәртiп
бойынша жария саудаға салып сату арқылы жүргiзiледi.
      1-1. Ақшаны және ақшалай мiндеттеме бойынша құқықтарды (талаптарды)
кепiлге беру ... - ... ... осы ... ... ... нысанасы
болып табылатын немесе ақшалай мiндеттеме бойынша кепiлге қойылған құқықтар
(талаптар) бойынша ... ... ... ... беру ... ал ... өндiрiп алу қолданылған кезде ақшаны беру мүмкiн болмаған
жағдайда кепiл берушiнiң кепiл нысанасына құқықтарын кепiл ұстаушыға
ауыстыру жолымен ... Егер ... ... ... табылатын немесе ақшалай міндеттеме бойынша
кепілге қойылған құқықтар (талаптар) ... ... ақша ... ... ... қамтамасыз етiлген талаптарының мөлшерiнен асып кетсе,
айырма кепiл берушiге қайтарылады. Кепiл ұстаушының ... өтеу ... ... ... ... ... актiлерде немесе шартта өзгеше
нұсқау болмаған ретте, ол кепiлде негiзделген артықшылықтарды пайдаланбай,
жетпеген соманы борышкердiң басқадай мүлкінен ... ... 2. ... ... ... ... тыс ... ету тәртiбiмен сату
ерекшелiктерi осы Кодекспен және қозғалмайтын ... ... ... ... iске ... үшiн қозғалмайтын мүлiк ипотекасы
туралы Заңмен белгiленген ережелер мен рәсiмдер, егер осы Кодексте өзгеше
көзделмесе, кепiлдiң басқа түрлерiн орындау кезiнде мүлiктi сату үшiн
қолданылады.
      3. ... ... ... ... сот ... ... ... ақы
өндiрiп алу туралы шешiмiнде оның жария саудаға салынып сатылуын бiр жылға
дейiнгi мерзiмге ... ... ... ... қалдыру осы мүлiктi
кепiлге салу арқылы қамтамасыз етiлген мiндеттеме бойынша тараптардың
құқықтары мен мiндеттерiне әсер етпейдi және ... ... ... iшiнде несие берушiнiң өскен шығындары мен айып төлеу
сомасын өтеуден босатпайды.
      4. Кепiл берушi мен ... ... қоса ... ... ... мен ... ... қатысуға құқылы.
      Сауда басталардың алдында сот немесе сенiм бiлдiрiлген жақ (осы
Кодекстiң 320-бабы) саудаға қатысушының ... ... ... ... ... ... ... жарналар сауда аяқталғаннан кейiн қайтарылып
берiлуге тиiс. Саудада ұтып шыққан ... ... ... ... ... есептеледi. Саудада ұтып шыққан, бiрақ түпкiлiктi бағаны
төлемеген қатысушының кепiлдiк жарнасы қайтарылмайды және соттың немесе
сенiм бiлдiрiлген жақтың билiгiнде қалады.
      5. ... ... ... екеуден аз болуы себептi сауда жасалмайтыны
жарияланған жағдайда кепiл ұстаушы кепiлге салынған ... сот ... ... ... жөнiндегi қызметті жүзеге асыруға лицензиясы бар
жеке және заңды тұлғалардың қорытындысы негiзiнде сенiм бiлдiрiлген жақ
белгiлеген оның ... ... құны ... өз ... ... не
жаңадан сауда белгiлеудi талап етуге құқылы.
      6. Егер кепiлге салынған мүлiктi ... ... ... сома ... ... өтеуге жеткiлiксiз болса, ол заң құжаттарында немесе
шартта өзгеше нұсқаулар ... ... ... ... борышқордың
басқа мүлкiнен кепiлге негiзделген артықшылықты пайдаланбай-ақ алуға
құқылы.
      Егер кепiлге ... ... сату ... түскен сома кепiл
ұстаушының кепiлмен қамтамасыз етiлген талабы мөлшерiнен асып кетсе,
айырмасы кепiл берушiге қайтарылады.
      7. ... мен ... жақ ... ... ... ... (зат берушi)
кепiлге салынған нәрсе сатылғанға дейiнгi кез келген уақытта одан ақы
өндiрiп алуды және оны сатуды кепiлмен қамтамасыз ... ... оның ... ... өтiп кеткен бөлiгiн орындап, тоқтатуға құқылы.
Бұл құқықты ... ... ... ... ... ... өзгеріс енгізілді - ҚР 2000.11.08 N 96 ,
2007.01.12 N 225 , 2011.03.25 N 421-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан ... он күн ... соң ... ... ... ... Кепiлге салынған мүлiктi соттан тыс
               мәжбүр ету тәртiбiмен сату
      1. ... ... ... ... тыс ... ету ... сатылған
жағдайда сауданы кепiлмен қамтамасыз етiлген мiндеттеме бұзылған ретте
кепiл ұстаушының кепiлге салынған ... ... ... бар сенiм
бiлдiрiлген заңды тұлға мен азамат жүргiзедi.
      2. ... ... адам ... ... ... 1) кепiл берушiге мiндеттеменiң орындалмағаны туралы хабарлама жазады
және оны ... ... шарт ... ... ... 2) ... туындайтын талаптар қанағаттандырылмаған жағдайда,
бiрақ мұны кепiл берушiге жiберер кезден бастап отыз күннен кейiн, ... ... ... ... хабарлама жазады, оны кепiл туралы шарт
тiркелген органда тiркеп кепiл берушiге тапсырады немесе тапсырыс хатпен
кепіл шартында көрсетілген мекенжай бойынша кепіл берушіге ... 3) ... ... ... ... баспасөзде ресми түрде
жариялайды.
      Ескерту. 320-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 2011.03.25 N 421-IV
(алғашқы ресми ... ... ... он күн ... ... ... ...  321-бап. Кепiлмен қамтамасыз етiлген мiндеттемелердi
                мерзiмiнен бұрын орындау және кепiлге
                салынған мүлiктен ақы ... ...  1. ... ... ... ... етiлген мiндеттемелердi
мерзiмiнен тыс бұрын орындауды мына жағдайларда:
      1) егер кепiл туралы ... ... ... ... ... ... кепiл берушiнiң иелiгiнен шығып кетсе;
      2) кепiл берушi кепiлге салынған нәрсенi ауыстыру туралы ережелердi
бұзған (осы ... ... 3) егер ... ... осы Кодекстiң 314-бабындағы 2-тармақта көзделген
құқықты пайдаланбаса, кепiл ұстаушы жауап бермейтiн (осы Кодекстiң 313-
бабының ... ... ... ... ... ... жоғалған
жағдайда;
      4) кепіл берушіде өзге мүлік болмаған кезде ... ... ... басымдыққа ие болмайтын үшінші бір тұлғалар алдындағы атқарушылық
құжаттар ... ... ... ... орындау мақсатында кепілге
салынған нәрседен ақы өндіріп алуды талап етуге құқылы.
      2. Кепiл ұстаушы кепiлмен қамтамасыз етiлген мiндеттемелердi
мерзiмiнен ... ... ... ... ... ал егер оның ... 1) кепiл берушi кейiнгi кепiл туралы ережелердi бұзған;
      2) ... ... осы ... ... ... 1 және ... және ... көзделген мiндеттемелердi орындамаған;
      3) кепiл берушi кепiлге салынған мүлiкке билiк ету туралы ... ... ... ... бұзған жағдайда кепiлге салынған
нәрседен ақы өндiрiп алуға құқылы.
      Ескерту. 321-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2010.04.02 N 262-IV
(2010.10.21 бастап қолданысқа ... ... ... Кепiлдi тоқтату
      1. Кепiл:
      1) кепiлмен қамтамасыз етiлген мiндеттемелер тоқтатылғанда;
      2) осы Кодекстiң 312-бабының ... ... ... болған
кезде кепiл берушiнiң талабы бойынша;
      3) егер кепiл берушi осы Кодекстiң 314-бабының 2-тармағында көзделген
құқықты пайдаланбаса, кепiлге ... зат ... ... ... ... тоқтатылған ретте;
      4) кепiлге салынған мүлiктi жария ... ... ... ... ... оны сату ... болмаған ретте (осы Кодекстiң 319-бабы) тоқтатылады.
      2. Кепiлдiң тоқтатылғаны туралы кепiл туралы шарт тiркелген реестрде
белгi соғылуға тиiс.
      3. Кепiлмен қамтамасыз ... ... ... ... кепiл берушiнiң талабы бойынша кепiл тоқтатылған кезде (осы Кодекстiң
312-бабының 3-тармағы) кепiл ұстаушы өзiнде кепiлде ... ... ... ... ... мiндеттi.
      323-бап. Кепiлге салынған мүлiкке құқық басқа
               тұлғаға құқықты мирасқорлық тәртiбiмен
               көшуi кезiнде кепiлдiң сақталуы
      1. ... ... ... ақылы немесе тегiн иелiктен айыру
нәтижесiнде не әмбебап құқықты мирасқорлық тәртiп бойынша ... ... ... шаруашылық жүргiзу құқығы кепiл берушiден басқа адамға көшкен
ретте кепiл құқығы сақталып қалады.
      Кепiл берушiнiң құқықты мирасқоры кепiл берушiнiң орнын басады ... ... ... ... ... ... кепiл берушiнiң барлық
мiндеттерiн атқарады.
      2. Егер кепiл берушiнің кепiлге салынған нәрсе болып табылатын мүлкi
құқықты мирасқорлық тәртiбiмен бiрнеше адамға ... ... ... ... иеленушiлер) аталған мүлiктiң өзiне көшкен бөлiгiне
кепiлмен қамтамасыз етiлген мiндеттеменi орындамағандығы жөнiндегi кепiлден
туындайтын зардаптарын көтередi. Алайда ... ... ... ... ... өзге негiздер бойынша құқықты мирасқорлардың бiрлескен ортақ
меншiгiнде қалса, олар ортақ кепiл берушiлерге айналады.
      324-бап. Кепiлге салынған мүлiктi күштеп алу
               салдары
      1. Егер ... ... ... ... ... меншiк құқығы заң
құжаттарында белгiленген негiздер мен тәртiп ... ... ... алып қою ... алу), ... ... ұлт меншiгiне айналдыру
салдарынан тоқтатылып, кепiл берушiге басқа мүлiк немесе тиiсiнше өтем
берiлсе, кепiл құқығы оның орнына берiлген мүлiкке ... не ... ... кепiл берушiге тиесiлi өтем сомасынан өз талаптарын
артықшылықпен ... ... ие ... ... ... кепiлмен
қамтамасыз етiлген мiндеттемелердi мерзiмiнен бұрын орындауды талап ... (осы ... ... ... 2. ... салынатын нәрсе болып табылатын мүлiк заң құжаттарында
белгiленген тәртiп бойынша осы мүлiктiң шын мәнiндегi меншiк иесi басқа
тұлға болып табылатындығына сүйенiп, не ... ... үшiн ... өзге ... ... үшiн ... ... кепiл берушiден алынған реттерде бұл
мүлiктiң кепiлге салынғаны тоқтатылады. Бұл ретте ... ... ... ... ... ... ... орындалуын талап етуге
құқылы.
      325-бап. Кепiл туралы шарт бойынша ... ... 1. ... ... ... ... шарт бойынша несие берушiнiң құқықтарын
беру туралы ережелердi сақтай отырып талапқа көну арқылы өз құқықтарын
басқа жаққа беруге (осы ... ... ... 2. ... ... шарт бойынша кепiл ұстаушының өз құқықтарын басқа
адамға беруi, егер кепiлмен қамтамасыз етiлген негiзгi ... ... ... ету ... нақ сол ... берiлсе, заңды болады.
      3. (алынып тасталды)
      Ескерту. 325-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 ... ... ... ... етiлген мiндеттеме
               бойынша борышты аудару
      Егер кепiл берушi жаңа борышқор үшiн жауап беруге несие ... ... ... ... ... ... ... кепiл
борышты басқа адамға аудару арқылы тоқтатылады.
      327-бап. Айналымдағы тауарларды кепiлге салу
      1. Тауарлардың жалпы құны кепiл туралы шартта көрсетiлгенiнен кем
болмайтын ... ... ... ... ... және ... берушiге
кепiлге салынған мүлiктiң (тауар қоры, шикiзат, материалдар, жартылай
фабрикаттар, дайын өнiмдер және т.б.) құрамы мен нақты түрiн өзгерту
құқығын бере отырып, оларды ... салу ... ... ... деп ... ... ... салынған тауарлар құнының кемуi, егер шартта
өзгеше көзделмесе, кепiлмен қамтамасыз етiлген мiндеттеменiң ... ... ... жол ... 2. ... ... иелiктен айырған айналымдағы тауарлар оларды алушының
меншiгiне, шаруашылық жүргiзуiне немесе оралымды ... ... ... ... ... ... болудан қалады, ал кепiл берушi сатып алған,
кепiл туралы шартта аталған тауарлар оларға кепiл берушiнiң меншiк немесе
шаруашылық жүргiзу құқығы пайда ... ... ... ... ... айналады.
      3. Айналымдағы тауарларды кепiлге берушi кепiлдердi жазу кiтабын
жүргiзуге мiндеттi, оған тауарларды кепiлге салу шарттары туралы, кепiлге
салынған тауарлар құрамының немесе ... ... ... ... ... ... ... соқтыратын, соның iшiнде оларды ұқсатуды
қамтитын барлық операциялар туралы жазбалар жасалады.
      4. Кепiл берушi айналымдағы тауарларды кепiлге салу шарттарын бұзған
жағдайда кепiл ... ... ... ... ... ... ... қою арқылы шарттың бұзылуы жойылғанға дейiн олармен операциялар
жасауды тоқтата ... ... ... ... ... ... салу
      1. Қысқа мерзімді қарыздарды қамтамасыз ету үшін азаматтардан жеке
пайдалануға ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалар кәсіпкерлік қызмет ретінде жүзеге асыра
алады, олардың қызметінің айрықша түрі:
      1) жылжымалы мүлікті кепілге алу арқылы қысқа мерзімді қарыздар ... 2) ... ... бағалы металдар мен қымбат бағалы тастар бар
зергерлік бұйымдарды есепке алу, ... және сату ... ... ... ... ... жүзеге асыруға құқылы.
      2. Ломбардта заттарды кепілге салу туралы шарт ломбардтың кепілге
салу билетін беруімен ресімделеді және онда ... ... ... ... ... ... ... Кепілге қойылған мүлікті сақтандыру
ломбардтың есебінен жүзеге асырылады.
      3. Ломбардтың кепілге қойылған заттарды пайдалануға және оларға билік
етуге құқығы ... 4. ... егер ... ... ... ... және ... күштің салдарынан болғанын дәлелдей алмаса, заттардың
жоғалғаны және бүлінгені үшін жауапты болады.
      5. ... өз ... ... ... органы бекітетін Ломбард
операцияларын жүргізу ережелері болғанда ғана жүзеге асырады және ... ... 1) ... ... ... ... мен ... 2) берілетін кредиттер бойынша сыйақы ставкаларының шекті ... 3) ... ... үшін ... мен тарифтер;
      4) ломбардтың және оның клиенттерінің құқықтары мен міндеттері,
олардың жауапкершілігі;
      5) кепілге салу билетін жоғалтқан жағдайда кепіл ... ... ... 6) өзге де ... ... ... Ломбард операцияларын жүргізу ережелері ломбардтың клиенттері көре
алатындай ... ... ... 6. ... заттарды кепілге салу туралы шарттың, осы Кодексте кепіл
берушіге берілетін құқықтармен салыстырғанда, кепіл берушінің құқықтарын
шектейтін талаптары шарт жасалған кезден бастап жарамсыз ... ... ... осы ... тиісті ережелері қолданылады.
     Ескерту. 328-бап жаңа редакцияда - Қазақстан ... N 107 ... ... ... ... қараңыз) Заңымен.
Параграф 4. Кепілдік және кепіл болушылық
      Ескерту. 4 параграф жаңа ... - ... ... N 154 Заңымен .
      329-бап. Кепiлдiк
      1. Кепiлдiк бойынша кепiлдiк берушi, заң актiлерiнде көзделген
жағдайларды қоспағанда, басқа жақтың (борышқордың) ... ... ... ... ... орындалуына толық немесе борышқормен ортақтасып
iшiнара жауап беруге мiндеттенедi.
      2. Бiрлесiп кепiлдiк берген адамдар, егер кепiлдiк шартында өзгеше
белгiленбесе, несие ... ... ... ... ... 3. ... шарты болашақта туындайтын мiндеттеменi қамтамасыз ету
үшiн де жасалуы мүмкiн.
      330-бап. Кепiл ... ... ... бойынша кепiл болушы басқа жақтың (борышқордың) несие
берушiсi алдында осы жақтың мiндеттемесiнiң орындалуына толық немесе
iшiнара қосалқы жауап беруге мiндеттенедi.
      331-бап. Кепiлдiктiң және ... ... ... мен ... 1. Кепiл болушылық немесе кепiлдiк шарттарының негiзiнде кепiлдiк
және кепiл болушылық ... ... ... қолдану заңмен белгiленуi
мүмкiн.
      2. Кепiлдiк немесе кепiл болушылық шарттары жазбаша нысанда жасалуға
тиiс. Жазбаша нысанда жасалуын сақтамау кепiлдiк немесе ... ... ... ... ... ... 3. Егер кепiлдiк берушi немесе кепiл болушы борышқордың ... өз ... ... ... ... жазбаша түрде
хабарласа, ал несие берушi кепiлдiк берушiнiң ... ... ... бұл үшiн ... ... қажеттi уақыт iшiнде бас
тартпаса, кепiлдiк немесе кепiл болушылық шарттарының жазбаша нысаны
сақталған деп есептеледi.
      4. ... ... ... банк ... мен ... ... ... лицензиясы негiзiнде осы Кодекске сәйкес және
уәкiлеттi органның аталған операцияларды жүргiзу тәртiбiн
реттейтiн нормативтiк құқықтық актiлерiн ескере отырып жүзеге асыра алады.
      Екiншi ... ... осы ... ... ... ... ... нормативтiк құқықтық актiлерiнiң талаптарын ескермей
берген банк кепiлдiктерi мен кепiлгерлiктерi олардың жарамсыз болуына әкеп
соғады.
      ... ... ... енгізілді - Қазақстан Республикасы
2001.03.02. N 162 , 2003.07.10. N 483 (2004 ... 1 ... ... ... ... N 225 Заңдарымен.
      332-бап. Кепiлдiк берушiнiң және кепiл болушының
               жауапкершiлiгi
      1. Кепiлдiк және кепiл болушылық, егер ... ... ... ... талапты ғана қамтамасыз етедi. Кепiлдiк берушi мен кепiл ... олар ... ... ... ... күнi бұрын белгiлi болған
борышқорға кепiл болса, ал несие берушi бұл мән-жайды бiлмесе,
жауапкершiлiктен босатылмайды.
      2. ... ... ... ... ... егер ... шартында
өзгеше белгiленбесе, борышқор сияқты айыпақы, сыйақы (мүдде) төлеудi қоса
алғанда, борышты өндiрiп алу жөнiндегi сот шығындарын және борышқордың
мiндеттеменi ... ... ... ... ... ... берушiнiң басқа да зияндарын төлеуде тап сондай көлемде жауап бередi.
      3. ... ... ... ... алдында, егер кепiл болушылық
шарттарында өзгеше көзделмесе, кепiл болушылықта көрсетiлген сома шегiнде
жауапты болады. Қосалқы ... ... ... ... болушыға
талаптар қойылғанға дейiн несие берушi бұл талапты борышқор
қанағаттандыратындай, атап айтқанда, қарсы талапты есепке алу және
белгiленген тәртiп бойынша борышқордың мүлкiнен ақы ... алу ... ... ... ... ... 333-бап. Кепiлдiк берушiнiң өзiне несие берушi талаптар
               қойған жағдайдағы құқықтары мен мiндеттерi
      1. Кепiлдiк берушi, несие берушiнiң талаптарын қанағаттандырғанға
дейiн бұл ... ... ... ал егер ... ... ... ... iске қатыстыруға мiндеттi. Олай болмаған жағдайда
борышқор өзiнiң несие ... ... ... ... ... қайтарып қойған талабына қарсы қоюға құқылы.
      2. Кепiлдiк берушi, егер кепiлдiк шартынан өзгеше туындамаса, несие
берушiнiң талабына ... ... қоя ... ... ... ... ... бұл қарсылықтарға құқығын тiптi егер борышқор олардан бас
тартқан немесе өзiнiң қарызын мойындаған ... да ... ... Мiндеттеменi орындаған кепiлдiк берушi мен
               кепiл болушының құқықтары
      1. Мiндеттеменi орындаған кепiлдiк берушiге несие ... ... ... ... ... және ... ... ретiнде несие
берушiге тиесiлi құқықтар кепiлдiк берушi несие берушiнiң талабын
қанағаттандырған көлемде көшедi. Кепiлдiк берушi, сондай-ақ, ... ... ... ... айыпақысын және сыйақысын (мүддесiн)
төлеудi және борышқор үшiн жауапкершiлiкке байланысты шеккен өзге де
залалдардың орнын ... ... ... ... 2. Кепiлдiк берушi мiндеттеменi орындағаннан кейiн несие берушi
борышқорға қойылған талапты куәландыратын құжаттарды ... ... және осы ... қамтамасыз ететiн құқықтарды беруге мiндеттi.
      3. Осы ... 1 және ... ... ... егер
заңдарда немесе кепiлдiк берушiнiң борышқорымен шартында өзгеше көзделмесе
және олардың арасындағы қатынастарда өзгеше ... ... 4. ... болушы дәл осындай құқықтарға борышқордың несие берушi
алдындағы мiндеттемесiн өзi ... ... ие ... ... ... ... ... туралы
               кепiлдiк берушi мен кепiл болушыға хабарлауы
      Кепiлдiктен немесе ... ... ... ... ... борышқор кепiлдiк берушiге немесе кепiл болушыға бұл ... ... ... Олай ... ... өз ... ... кепiлдiк берушi немесе кепiл болушы несие берушiден негiзсiз
алынғанды өндiрiп алуға, не борышқорға керi талап қоюға қақылы. Соңғы
жағдайда борышқор ... ... тек ... ... ғана ... ... ... Кепiлдiктiң және кепiл болушылықтың тоқтатылуы
      1. Кепiлдiк және ... ... ... ... ... тоқтатылуымен бiрге, сондай-ақ осы мiндеттеме кепiлдiк берушi
мен ... ... ... соңғылардың келiсiмiнсiз арттыруға
немесе өзге де қолайсыз салдарға әкелiп соқтыратындай өзгерген жағдайда,
тоқтатылады.
      2. Кепiлдiк және ... ... егер ... ... немесе кепiл
болушы несие берушiге жаңа борышқор үшiн жауап беруге келiсiм бермесе,
кепiлдiкпен немесе кепiл болушылықпен ... ... ... ... ... жаққа ауыстырумен тоқтатылады.
      3. Кепiлдiк және кепiл болушылық, егер олар өздерi қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... кепiлдiк
берушi мен кепiл болушы ұсынған тиiстi дәрежедегi орындауды қабылдаудан
несие ... бас ... ... 4. Кепiлдiк және кепiл болушылық оларға кепiлдiк немесе кепiл
болушылық шартында көрсетiлген мерзiм бiткен кезде тоқтатылады. Егер ... ... егер ... ... кепiлдiкпен немесе кепiл
болушылықпен қамтамасыз етiлген мiндеттеменi орындау мерзiмi басталған
күннен бастап бiр жылдың iшiнде кепiлдiк берушiге немесе кепiл болушыға
қуыным жасамаса, ол ... ... ... ... мерзiмi
көрсетiлмеген және белгiлеуге болмайтын немесе талап етуiмен белгiленген
кезде, кепiлдiк және ... ... егер ... ... ... ... ... болушыға кепiлдiк немесе кепiл болушылық шарты жасалған күннен
бастап екi жылдың iшiнде қуыным жасамаса, егер заң ... ... ... пен ... ... ... 5. ... 337-бап. Кепiлпұл ұғымы. Кепiлпұл туралы келiсiм
               нысаны
      1. Уағдаласушы ... ... шарт ... ... ... ... екiншi тарапқа және шарт жасау мен орындауды не өзге
мiндеттеменi орындауды қамтамасыз етуге берiлетiн ақшалай сома кепiлпұл деп
танылады.
      2. Кепiлпұл ... ... ... сомасына қарамастан жазбаша
нысанда жасалуға тиiс. Бұл ереже негiзгi мiндеттеме нотариалдық жолмен
куәландырылуға тиiс болатын жағдайда да ... ... ... ... ... ... келiсiмiн жарамсыз деп тануға әкелiп
соқтырады.
      Ескерту. 337-бапқа өзгерту ... - ... ... N 225 ... 338-бап. Кепiлпұлмен қамтамасыз етiлген
               мiндеттеменi тоқтатудың және
               орындамаудың салдары
      1. Мiндеттеменiң орындалуы басталғанға дейiн тараптардың келiсiмi
бойынша не ... ... оны ... мүмкiндiгi болмауы
салдарынан тоқтатылған жағдайда, кепiлпұл қайтарылуға тиiс.
      2. Егер ... ... ... ... ... ... ол екiншi тарапта қалады, ал егер кепiлпұл алған тарап жауапты
болса, ол екiншi тарапқа ... екi ... ... ... Оның ... ... ... көзделмегендiктен, мiндеттеменiң
орындалмауына жауапты тарап екiншi тарапқа кепiлпұл сомасын ... ... ... орнын толтыруға мiндеттi.     
Параграф 6. Ұстап қалу
      Ескерту. 6 параграфпен толықтырылды - Қазақстан Республикасы
2007.01.12. N 225 ... ... ... қалу туралы жалпы ережелер
      1. Борышқорға не борышқор көрсеткен тұлғаға берiлуге тиiс зат
қарамағында болған несие берушi, борышқор осы заттың құнын ... ... ... оған ... ... мен басқа да залалдарды өтеу
жөнiндегi мiндеттеменi мерзiмiнде орындамаған жағдайда, тиiстi ... ... оны ... ... ... Заттың құнын төлеуге немесе оған шыққан шығындарды және ... ... ... ... ... да, ... ... әрекет ететiн
тараптардың мiндеттемелерiнен туындайтын талаптар да затты ұстап ... ... ... мүмкiн.
      2. Несие берушi өзiндегi зат иелiгiне ... ... де оны ... ... ... алғанына қарамастан, ол затты ұстап қала алады.
      3. Егер шартта өзгеше көзделмесе, осы баптың ... ... ... ... қалынған мүлiк есебiнен талаптарды
                 қанағаттандыру
      Затты ұстап қалушы несие ... ... ... ... ... қанағаттандыру үшiн көзделген көлемде және тәртiппен
заттың құнынан қанағаттандырылады.
Параграф 7. Кепілдік жарна
      Ескерту. 18-тарау 7-параграфпен толықтырылды - ҚР 2011.03.25 N ... ... ... ... күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      338-3-бап. Кепілдік жарна ұғымы
      1. ... ... өзге де ... ... ... ... жөніндегі міндеттемелерді орындауды қамтамасыз ету үшін кепілдік
жарнаны төлеушінің ... ... ... ... ақша сомасы кепілдік
жарна болып танылады.
      2. Кепілдік жарнаны төлеу жөніндегі міндеттеме заңнамалық актілерде
көзделген ... ... ... ... ... жөніндегі
міндеттеме тараптардың келісіміне байланысты да туындайды.
      338-4-бап. Кепілдік жарнамен қамтамасыз етілген
                  міндеттемені орындамау, тоқтату немесе орындау
                  салдары
      1. Кепілдік ... ... ... ... төлеушінің
кінәсінен орындалмаған кезде кепілдік жарна екінші тарапта қалады.
      2. Кепілдік жарнамен қамтамасыз етілген міндеттеме ... ... ... ... не ... ... ... немесе
олардың кінәсінсіз орындаудың мүмкін болмауы салдарынан осы міндеттеме
тоқтатылған кезде ... ... ... ... 3. Егер осы Кодексте, өзге де заңнамалық актілерде, тараптардың
келісімінде өзгеше көзделмесе немесе ... ... ... шарт ... ... ... жарнамен қамтамасыз етілген өзге
міндеттемені орындау кезінде кепілдік жарна сомасы жасалған шарт немесе
өзге де кепілдік жарнамен қамтамасыз етілген ... ... ... ... ... ... тараптан түсетін төлемдердің есебіне
жатқызылады.
19-тарау. Міндеттемедегі адамдардың ауыстырылуы
      339-бап. Несие берушi құқықтарының басқа адамға
               ауысу негiздерi мен тәртiбi
      1. ... ... ... ... тиесiлi құқықтың (талап
етудiң) ол мәмiле (талап етудi беру) бойынша басқа адамға берiлуi; немесе
ол құқық заң ... ... ... ... ... мүмкiн.
      Несие берушi құқықтарының басқа адамға ауысуы жөнiндегi ережелер
регрестi талаптарға қолданылмайды.
      2. ... ... ... ... адамға ауысуы үшiн, егер заң
құжаттарында немесе шартта өзгеше көзделмесе, борышқордың келiсiмi талап
етiлмейдi.
      3. Егер несие берушi құқықтарының басқа адамға ауысқаны ... ... ... ... жаңа ... берушi осыдан туындайтын
өзiне қолайсыз салдарға тәуекел етедi. Бұл жағдайда бастапқы несие берушiге
мiндеттеменi орындағаны тиiстi несие берушiге орындағаны ... ... 4. ... ... ... ... ... ету құқығын берудiң
ерекшелiктерi заң актiлерiнде белгiленуi мүмкiн.
      Ескерту. 339-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      340-бап. Басқа адамдарға ... ... ... ... берушiнiң жеке басымен тығыз байланысты құқықтардың, атап
айтқанда алимент жөнiндегi және азаматтың өмiрiне немесе денсаулығына
келтiрiлген ... ... ... ... талаптардың басқа адамға
ауысуына жол берiлмейдi.
      341-бап. Несие берушiнiң басқа адамға ауысатын
               ... ... Егер заң ... ... ... ... ... бастапқы несие
берушiнiң құқығы жаңа несие берушiге құқықтың ауысуы кезiнде ... ... ... ... ... Атап ... жаңа ... берушiге
мiндеттеменi орындауды қамтамасыз ететiн, сондай-ақ басқа да құқықты, соның
iшiнде алынбаған ... ... ... ... ... ... құқықтар
ауысады.
      Ескерту. 341-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 ... ... ... Жаңа ... ... құқықтарына
               дәлелдемелер
      1. Борышқор талаптардың осы адамға ауысқанына ... ... ... жаңа ... ... ... орындамауға құқылы.
      2. Талап етудi басқа адамға берген несие берушi оған ... ... ... ... беруге және талапты жүзеге асыру үшiн
маңызы бар мәлiметтердi хабарлауға мiндеттi.
      343-бап. Жаңа несие берушiнiң талабына
               борышқордың қарсылық ... ... ... ... ... жаңа ... ... туралы хабарды алар кезiнде бастапқы несие берушiге қоймақшы
болған қарсылықтарын жаңа несие берушiнiң талаптарына қарсы қоюға құқылы.
      344-бап. Несие берушi ... заң ... ... басқа адамға ауысуы
      Мiндеттеме жөнiндегi несие берушiнiң құқықтары заң құжаттары және
соларда көрсетiлген мынадай жағдайлардың болуы негiзiнде:
      1) ... ... ... ... құқықты мирасқорлық
нәтижесiнде;
      2) заң құжаттарында мұндай ауысу мүмкiндiгi көзделсе, несие берушi
құқықтарының басқа адамға ... ... сот ... ... 3) мiндеттеменi оның кепiл болушысы, тапсырушысы немесе осы
мiндеттеме бойынша борышқор болып табылмайтын кепiлге зат берушiнiң
орындалуы нәтижесiнде;
      4) сақтандырушы сақтандыратын жағдайдың ... ... ... берушiнiң құқықтарын алып берген кезде;
      5) заң құжаттарында ... өзге ... ... ... ... ... 344-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 ... ... ... ... беру шарттары
      1. Несие берушiнiң талап етудi басқа адамға беруiне жол берiледi,
себебi ол заң құжаттарына немесе шартқа ... ... 2. Егер ... ... жеке басының борышқор үшiн елеулi маңызы
болса, борышқордың келiсiмiнсiз мiндеттеме жөнiндегi талап етудi беруге жол
берiлмейдi.
      346-бап. Талап етудi беру нысаны
      1. ... (жай ... ... ... ... ... талап етудi беру тиiстi жазбаша түрде жасалуға тиiс.
      2. Мемлекеттiк тiркеудi талап ететiн мәмiле бойынша талап етудi беру
осы ... ... үшiн ... ... ... ... ... 3. Ордерлi бағалы қағаз бойынша талап етудi беру осы бағалы қағаздағы
индоссамент арқылы жасалады (осы Кодекстiң 132-бабының 3-тармағы).
      ... ... ... ... ... ... жауапкершiлiгi
      Талап етудi берген бастапқы несие берушi жаңа несие берушiнiң алдында
оған берiлген талаптардың жарамсыздығы үшiн жауап бередi, бiрақ бұл талапты
борышқордың ... үшiн ... ... ... жаңа ... берушiнiң
алдында борышқор үшiн кепiл болуды өзiне алғаннан басқа жағдайда, сондай-ақ
егер осы Кодексте немесе шартта өзгеше көзделмесе, ... ... ... ... ... ... - Қазақстан Республикасының
2003.06.03. N 426 Заңымен .
      348-бап. Борыштың ауысуы
      1. Борышқордың өз борышын басқа адамға ауыстыруына тек ... ... ғана жол ... 2. Жаңа ... ... берушiмен бастапқы борышқордың арасындағы
қатынастарға негiзделген қарсылықтарын несие берушiнiң талабына қарсы қоюға
құқылы.
      3. Борышты аудару нысанына тиiсiнше осы Кодекстiң ... 1 ... ... қолданылады.
      4. Мiндеттеменiң жекелеген түрлерi бойынша қарызды аудару
ерекшелiктерi заң актiлерiнде белгiленуi ... ... ... ... ... - ... ... N 211 Заңымен.
20-тарау. Міндеттеменің бұзылғандығы
үшін жауаптылық
      349-бап. Мiндеттеменiң бұзылғандығы ұғымы
      1. Мiндеттеменi орындамау, не ... ... ... ... тауарлар мен жұмыстарды толық орындамау, мiндеттеме мазмұнында
белгiленген басқа жағдайларды бұзып орындау) - тиiсiнше орындамау ... деп ... ... ... ... ... болмаған
жағдайда борышқор бұл туралы несие берушiге дереу хабарлауға мiндеттi.
      2. Мiндеттеменi бұзғандық үшiн ... ... ... ... ... етуi бойынша жүргiзiледi.
      350-бап. Мiндеттеменiң бұзылуынан туындаған
               залалдардың орнын толтыру
      1. Мiндеттеменi бұзған борышқор несие берушiге оның бұзылуынан
туындаған залалдың ... ... ... ... (осы ... ... Айып төлеумен қамтамасыз етiлген мiндеттемедегi залалдың орнын
толтыру осы Кодекстiң 351-бабында көзделген ... ... 2. ... бұзылуынан туындаған залалдың орнын толтырудан
борышқорды босату жөнiндегi тараптардың мiндеттеме ... ... ... ... ... ... тараптар өзара келiсiм бойынша
мүлiктегi нақты келтiрiлген зиянды ғана өндiрiп алуды көздеуi мүмкiн.
      3. Егер заңдарда немесе шартта ... ... ... анықтаған
кезде, мiндеттеме орындалуға тиiстi жерде, борышқор несие берушiнiң талабын
өз ықтиярымен қанағаттандырған күнi, ал егер талап ерiктi түрде
қанағаттандырылмаса, ... арыз ... күнi ... баға назарға
алынады. Мән-жай негiзге ала отырып, сот шешiм шығарған күнi не нақты төлем
төленген күнi ... ... ... ала ... ... ... толтыру
туралы талапты қанағаттандыра алады.
      4. Айырылып қалған пайданың мөлшерiн анықтаған кезде оны алу үшiн
несие ... ... ала ... ... және осы мақсатта жасалған
дайындықтар ескерiледi.
      5. Егер мұның өзi мiндеттеменi бұзғаны үшiн жауапкершiлiктен жалтару
мақсатымен жасалғанын ... ... ... ... ... ... ... кез-келген iс-әрекетiн жарамсыз деп тануды талап етуге
құқылы.
      Ескерту. 350-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      351-бап. Залалдар және айып ... 1. Егер ... ... ... ... ... үшiн айып ... белгiленсе, залалдар айып төлеумен жабылмаған
бөлiгiнде өтеледi.
      Заңдарда немесе шартта ... ... айып ... ... ... ... залал толық сомасында айып төлеуден тыс өндiрiп алынуы
мүмкiн; несие берушiнiң таңдауы бойынша не айып ... не ... ... ... ... ... ... ықтимал.
      2. Мiндеттеменiң орындалмағаны немесе тиiстi дәрежеде орындалмағаны
үшiн шектелген жауаптылық белгiленген жағдайларда айып төлеу арқылы
жабылмаған бөлiгiнде, не одан тыс, не оның ... ... ... ... ... ... ... дейiн өндiрiп алынуы мүмкiн.
      352-бап. Мiндеттеменiң бұзылуынан келтiрiлген
               моральдық нұқсанды өтеу
      Мiндеттеменiң бұзылуынан келтiрiлген моральдық нұқсан осы Кодекстiң
350-бабында көзделген ... тыс ... ... ... ... заңсыз пайдаланғаны
               үшiн жауапкершiлiк
      1. Ақша мiндеттемесiн ... ... ... ... заңсыз
пайдаланғаны не оларды төлеу мерзiмiн өткiзiп жiбергенi, не оларды негiзсiз
алғаны немесе басқа адамның есебiне ... үшiн ... ... тиiс. Айыпақының мөлшерi ақша мiндеттемесiн немесе оның тиiстi
бөлiгiн орындаған ... ... ... ... Банкi белгiлеген
қайта қаржыландырудың ресми ставкасы негiзiнде есептеледi. Борышты сот
тәртiбiмен өндiрiп алу кезiнде сот ... ... ... ... ... ... Банкiнiң қуыным жасалған немесе шешiм
шығарылған немесе iс жүзiнде төленген күнгi қайта қаржыландырудың ресми
ставкасын негiзге ала отырып, ... ... ... ... ... заң ... немесе шартта айыпақының өзге мөлшерi белгiленбесе,
осы ережелер қолданылады. P01003S
      2. Басқаның ақшасын пайдаланғаны үшiн айыпақы, егер заңдарда немесе
шартта айыпақы сомаларын есептеудiң өзге ... ... бұл ... ... ... ... күнге дейiн өндiрiлiп алынады.
      3. Егер несие берушiнiң ақшасын заңсыз пайдаланудан оған келтiрiлген
залал осы баптың 1-тармағының негiзiнде оған тиесiлi ... ... ... ол ... осы ... ... бөлiкте залалды өтеудi талап
етуге құқылы.
      Ескерту. 353-бап жаңа редакцияда - Қазақстан Республикасының
1997.07.11. N 154 , өзгерту ... - ... N 225 ... ... ... және мiндеттеменi заттай
               орындау
      1. Мiндеттеме тиiстi ... ... ... айып ... және
залалдарды өтеу, егер заң құжаттарында немесе шартта өзгеше көзделмесе,
борышқорды мiндеттеменi орындаудан босатпайды.
      2. Мiндеттеме орындалмаған жағдайда залалды өтеу және ... үшiн айып ... егер заң ... ... ... ... борышқорды міндеттеменi заттай орындаудан босатады.
      3. Мерзiмi өтiп кеткендiктен өзi үшiн ендi ... ... ... ... несие берушiнiң бас тартуы (осы Кодекстiң 365-
бабы), сондай-ақ бас тарту төлемi ретiнде ... ... ... ... Кодекстiң 369-бабы) борышқорды мiндеттеменi заттай орындаудан
босатады.
      Ескерту. 354-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      355-бап. Белгiлi бiр затты жеке беру ... ... ... 1. ... бiр ... ... шаруашылық жүргiзуге, жедел басқаруға
немесе несие берушiнiң пайдалануына жеке беру ... ... бұл ... ... ... ... құқығы болмаса, несие берушi
оны борышқордан алып қоюды және несие берушiге берудi талап етуге құқылы.
      2. Затты беру борышқорды залалдың орнын ... ... ... ... ... ... орындау
      Борышқор затты жасап, несие берушiге беру немесе оған белгiлi бiр
жұмыс жасап беру ... ... ... ... ... жағдайда
заңдардан, шарттан немесе мiндеттеменiң мәнiнен өзгеше туындамайтындықтан,
несие берушi мiндеттеменi орындауды үшiншi адамдарға ... ... ... ... мерзiмде тапсыруға немесе оны өз күшiмен орындауға және
шыққан қажеттi шығындар мен басқа залалдарды өтеудi борышқордан талап етуге
құқылы.
      357-бап. ... ... 1. ... ... мiндеттеменiң шарттарына сәйкес негiзгi борышқор
болып табылатын (субсидиялық жауапкершiлiк) басқа адамның жауапкершiлiгiне
қосымша жауапты болатын адамға ... ... ... кепiл берушi талапты
негiзгi борышқорға қоюға тиiс.
      Егер негiзгi ... ... ... талабын қанағаттандырудан бас
тартса, не оны толық орындамаса немесе несие берушi одан қойылған талапқа
ақылға қонымды мерзiмде жауап алмаса, бұл талаптың ... ... ... бар ... ... ... 2. Егер бұл талап негiзгi борышқорға қарсы қойылған талапқа жатқызу
(осы Кодекстiң 370-бабы) арқылы қанағаттандырылуы мүмкiн ... ... ... ... ... ... талабын субсидиялық жауапкершiлiгi
бар адамның қанағаттандыруын талап етуге құқылы ... 3. ... ... бар адам оған ... ... ... ... дейiн бұл туралы негiзгi борышқорға ескертуге, ал
егер мұндай адамның үстiнен талап арызы түссе, негiзгi борышқорды iске
қатыстыруға тиiс.
      Олай ... ... ... ... ... ... ... деген қарсылықтарын субсидиялық жауапкершiлiгi бар адамның
регрестiк талабына қарсы қоюға құқығы бар.
      Ескерту. 357-бапқа өзгерту енгізілді - Қазақстан ... N 211 ... ... ... ... ... ... шектеу
      1. Мiндеттеменiң кейбiр түрлерi бойынша және қызметтiң белгiлi бiр
түрлерiне байланысты ... ... заң ... ... толық өтеу
құқығын шектей алады (шектелген жауапкершiлiк).
      2. Егер мiндеттемелердiң осы түрi немесе осындай құқық бұзушылық ... ... ... ... ... ... ... бойынша
немесе тұтынушы ретiндегi азамат несие берушi болып табылатын өзге шарт
бойынша борышқордың жауапкершiлiк ... ... ... ... ... ... ... өзгерту енгізілді - Қазақстан Республикасының
1998.03.02. N 211 Заңымен.
      359-бап. Мiндеттеменiң бұзылғандығы үшiн
               ... ... 1. ... ... болған кезде, егер заңдарда немесе шартта өзгеше
көзделмесе, мiндеттеменi орындамағаны және (немесе) тиiстi дәрежеде
орындамағаны үшiн жауап бередi. Егер ... ... ... дәрежеде
орындау үшiн өзiне байланысты шаралардың барлығын қолданғанын ... ... деп ... 2. ... ... ... асырған кезде мiндеттеменi орындамаған
немесе тиiстi дәрежеде орындамаған адам, егер бой бермейтiн күштiң, ... ... ... ... және ... болмайтын мән-жайлардың
(дүлей құбылыстар, соғыс қимылдары және т.б.) салдарынан тиiстi дәрежеде
орындауға мүмкiндiк болмағандығын дәлелдей алмаса, ... ... ... ... атап ... ... ... үшiн
қажеттi тауарлардың, жұмыстардың немесе қызмет көрсетудiң рынокта болмауы
жатпайды.
      Заңдарда немесе ... ... және ... ... ... ... 3. Мiндеттеменi қасақана бұзғаны үшiн жауапкершiлiктi жою немесе
шектеу туралы алдын-ала ... шарт ... ... ... Мiндеттемедегi кәсiпкерлiк тәуекел
      Егер мiндеттемеде кәсiпкердiң тапсырысы бойынша әлдебiр жұмысты
орындау көзделсе, жұмыстың нәтижесiн пайдаланудың мүмкiн ... ... ... ... болу тәуекелi кәсiпкерге жүктеледi. Жұмысты тиiстi
дәрежеде орындаған адам, егер шартта өзге кәсiпкерлiк тәуекелдi бөлу
көзделмесе, орындау дәрежесiне ... ақы ... ... 361-бап. Екiжақты шартты орындамаудың салдары
      Егер екiжақты шартта тараптардың бiрде-бiрi жауап бермейтiн мән-
жайдың салдарынан тараптардың бiреуi үшiн ... ... ... заң ... ... шартта өзгеше көзделмегендiктен,
шарттың орындалуын тараптардың ешқайсысының да ... ... ... ... жағдайда тараптардың әрқайсысы өзi орындағанның бәрiн қайтаруды
тиiстi қарсы орындауды алмай-ақ талап етуге құқылы.
      362-бап. Борышқордың өз ... ... ... ... ... ... ... лауазымды адамдарының
немесе өзге қызметкерлерiнiң әрекеттерi борышқордың әрекеттерi болып
есептеледi. Борышқор бұл әрекеттер үшiн, егер олар ... ... ... ... ... ... соқтырса, жауап бередi.
      363-бап. Борышқордың үшiншi жақтардың
               әрекеттерi үшiн жауапкершiлiгi
      1. Үшiншi жақтардың борышқор алдындағы өз ... ... не ... ... ... себебi болғанда да борышқор
несие берушiнiң алдында жауап бередi.
      Егер заңдарда ... ... ... ... деп белгiленбесе,
борышқор несие берушi алдындағы өз мiндетiн жүктеген үшiншi жақтардың
әрекетi немесе ... үшiн де ... ... 2. ... ... ... ... немесе әрекетсiздiгiнен
мiндеттеменi бұзғаны үшiн жауапкершiлiктен олардың кiнәсiздiгi
дәлелденгеннен кейiн босатылуы ... ... ... ... ... ... борышқор үшiншi жақтардың
әрекеттерiнен немесе әрекетсiздiгiнен мiндеттеменi бұзғаны үшiн
жауапкершiлiктен, егер оған ... ... ... болса, босатылады (осы
Кодекстiң 359-бабының 2-тармағы).
      3. Үшiншi жақтардың құқықтарымен мiндеттеме ... ... ... бұзылғанда, егер ондай ауырлату несие берушiмен шарт
жасасқанға дейiн пайда болса және ... ... ол ... шарт ... ескертiлсе ғана, борышқор жауапкершiлiктен босатылады.
      4. Заңдарда немесе шартта үшiншi жақтардың әрекеттерi үшiн борышқор
жауапкершiлiгiнiң өзге ... ... ... ... ... ... кiнәсi
      1. Егер мiндеттеменiң орындалмауы немесе тиiстi дәрежеде орындалмауы
екi тараптың да кiнәсiнен болса, сот оған сәйкес борышқор ... ... Сот, егер ... ... ... ... ... дәрежеде орындалмауынан келтiрiлген залал көлемiнiң ұлғаюына
қасақана немесе абайсызда себепкер болса немесе олардың азаюына ақылға
қонымды ... ... ... жауапкершiлiгiнiң мөлшерiн де
азайтады.
      2. Борышқор заң актiлерi ... шарт ... ... ... ... ... немесе тиiстi дәрежеде
орындалмағанына жауап беретiн жағдайларда да осы баптың 1-тармағының
ережелерi тиiсiнше қолданылады.
      Ескерту. 364-бапқа өзгерту ... - ... ... N 211 ... ... Борышқордың мерзiмдi өткiзiп алуы
      1. Мiндеттеменiң орындалу мерзiмiн ... ... ... ... алдында мерзiмдi өткiзiп алу арқылы келтiрiлген залал үшiн және
мерзiмiн өткiзiп алу кезiнде туындаған кездейсоқтықтан орындай алмауының
салдары үшiн ... ... 2. Егер ... ... өткiзiп алуы салдарынан мiндеттеменi
орындау несие берушiге керексiз болып қалса, ол мiндеттеменi орындауды
қабылдаудан бас тартып, залалды өтеудi талап ете алады.
      3. ... ... ... ... алуы ... ... ... алмайтын болса, борышқор мерзiмдi өткiзiп алушы болып саналмайды
(осы Кодекстiң 366-бабы).
      366-бап. Несие берушiнiң мерзiмдi өткiзiп алуы
      1. Егер ... ... ... ... ... ... ... бас тартса, немесе заңдарда немесе шартта көзделген, не
iскерлiк айналым дәстүрлерiнен немесе аяқталғанға дейiн борышқор өз
мiндетiн атқара алмаған мiндеттiң ... ... ... ... ол ... өткiзiп алған болып есептеледi.
      Борышқордың мiндеттеменi орындағанын тиiстi түрде растаудан бас
тартқан жағдайда да ... ... ... ... алған болып есептеледi.
      2. Егер несие берушi мерзiмдi ... алу, не өзi, не ... ... ... ... ... ... орындалуын қабылдап алу
жүктелген адамдар жауап бермейтiн жағдайларға байланысты болғанын дәлелдеп
бермесе, несие берушiнiң мерзiмдi өткiзiп алуы ... ... ... ... залалдың орнын толтыруға құқық бередi.
      Мерзiмдi өткiзiп алған несие берушiге мерзiмдi өткiзiп алған кезде
мiндеттеменi орындаудың кездейсоқ мүмкiн ... ... ... ... ... 3. ... мiндеттеме бойынша борышқор несие берушiнiң мерзiмдi
өткiзiп алғаннан кейiнгi уақытына сыйақы (мүдде) төлеуге мiндеттi емес.
      Ескерту. 366-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР ... N 154 ... ... ... ... ... тоқтату негiздерi
      1. Мiндеттеме орындалса, талаптан бас тарту төлемi ... ... ... ... ... кешiру арқылы борышқор мен несие
берушi бiр тұлға болса, орындауға мүмкiндiк болмаса, мемлекеттiк органның
құжаты шығарылса, ... ... ... ... ... ... ... немесе
iшiнара тоқтатылады.
      2. Мiндеттеменi тараптардың бiреуiнiң талабы бойынша тек ... ... ғана ... жол ... 3. Заңдар мен шартта мiндеттеменi тоқтатудың басқа да негiздерi
көзделуi мүмкiн.
      368-бап. Мiндеттеменi орындау ... ... 1. ... ... ... ... тоқтатылады.
      2. Алынып тасталды - ҚР 1998.03.02 N 211 Заңымен.
      Ескерту. 368-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1998.03.02 N 211 ... ... Бас ... төлемi
      Тараптардың келiсiмi бойынша мiндеттеме орындалудың орнына бас тарту
төлемiн беру (ақша төлеу, мүлiк беру және т.б.) ... ... ... ... ... ... мерзiмдерiн және тәртiбiн тараптар
белгiлейдi.
      370-бап. Мiндеттеменi есепке жатқызу арқылы ... 1. ... ... ... не ... ... немесе мерзiмi
талап ету кезiмен белгiленген бiртектес қарсы талапты есепке жатқызу арқылы
толық немесе бөлiк-бөлiгiмен тоқтатылады. Есепке жатқызуға бiр тараптың
өтiнiшi жеткiлiктi.
      2. Мына ... 1) егер ... ... ... ... талапқа заңды талап
мерзiмiн қолдануға болса және ол мерзiм өтiп кетсе;
      2) азаматтың өмірi мен денсаулығына келтiрiлген зиянды өтеу ... 3) ... ... алу ... 4) өмiр бойы асырау туралы;
      4-1) егер кредитордың талабы талап ету ... ... беру ... туындайтын болса, лицензиядан айрылған не консервациялау
немесе тарату процесінде тұрған банкке қойылатын талаптарды;
      5) заңдарда немесе шартта көзделген басқа да ... ... жол ... 3. ... ... ... ... борышқор жаңа несие берушiнiң талабына
қарсы өзiнiң бастапқы несие берушiге керi талабын есепке жатқызуға құқылы.
      Егер ... ... ... етудi беру туралы хабарды алған кездегi
негiзден туындаса және талап мерзiмi оны ... ... ... не ол мерзiм
көрсетiлмесе немесе талап ету кезiмен белгiленсе, ол есепке жатқызылады.
      Ескерту. ... ... ... - ҚР ... N 211,
2005.12.23 N 107 (қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз),
2011.02.10 N 406-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн
өткен соң ... ... ... ... Мiндеттеменiң борышқор мен несие берушінiң бiр
                тұлға болуы себептi тоқтатылуы
      Мiндеттеме ... мен ... ... бiр ... ... себептi
тоқтатылады.
      372-бап. Мiндеттеменiң жаңғыртылуға байланысты
                тоқтатылуы
      1. Мiндеттеме тараптардың арасында болған ... ... ... ... сол адамдардың арасындағы орындаудың өзге
нысанасын немесе әдiсiн көздейтiн басқа мiндеттемемен (жаңғыртылуға
байланысты) тоқтатылады.
      2. Азаматтың өмiрiне немесе денсаулығына келтiрiлген зиянды ... және ... ... жөнiндегi мiндеттемелерге қатысты жаңғыртылуға
жол берiлмейдi.
      3. Жаңғыртылу, егер тараптардың келiсiмiнде өзгеше көзделмесе,
бастапқы мiндеттемеге ... ... ... тоқтатады.
      373-бап. Борышты кешiру
      Несие берушi борышқорды мойнына алған мiндеттерiнен босатқанда, егер
бұл несие берушiнiң ... ... ... ... ... ... мiндеттеме тоқтатылады.
      374-бап. Орындауға мүмкiндiк болмағандықтан
                мiндеттеменiң тоқтатылуы
      1. Егер мүмкiндiктiң болмауы борышқор жауап бермейтiн жағдайлардан
туындаса, орындауға ... ... ... ... ... күшi ... мiндеттемелерге қолданылмайды.
      2. Тараптың өзi де, екiншi тарап та мiндеттеменi орындауға жауап
бермейтiн мән-жайдан тарап мiндеттеменi орындай ... ... егер ... шартта өзгеше көзделмесе, бiр тараптың екiншi тараптан мiндеттеменi
орындауды талап етуге құқығы жоқ. Бұл орайда мiндеттеменi ... ... ... ... ... ... құқылы.
      3. Борышқор несие берушiнiң әрекеттерi кiнәсiнен ... ... ... ... ... ... одан ... атқарғанын қайтаруды талап етуге құқығы жоқ.
      375-бап. Мемлекеттiк органның құжаты негiзiнде
                мiндеттеменiң тоқтатылуы
      1. Егер жергiлiктi ... және ... ... қоса ... ... ... (жария құжат) шығаруы салдарынан мiндеттеменi
толық немесе iшiнара орындау мүмкiн болмаса, ... ... ... ... ... ... ... залал шеккен тараптар осы Кодекске
сәйкес олардың орнын толтыруды талап етуге құқылы.
      2. Мiндеттеменiң тоқтатылуына негiз болған жария құжат белгiленген
тәртiп ... ... деп ... ... егер ... ... ... мәнiнен өзгеше жағдай туындамайтын болса және
мiндеттеменiң орындалуына несие берушiнiң мүдделiгi жоғалмаса, мiндеттеме
қайтадан қалпына ... ... ... ... ... мiндеттеменiң
                тоқтатылуы
      1. Егер мiндеттеменi орындау борышқордың жеке өзiнiң қатысуынсыз
жүргiзiлмейтiн болса не мiндеттеме басқаша ... ... жеке ... ... ... борышқордың қайтыс болуымен мiндеттеме
тоқтатылады.
      2. Егер мiндеттеменi орындау несие берушiнiң жеке өзiне арналса, не
мiндеттеме басқаша түрде борышқордың жеке ... ... ... ... ... қайтыс болуымен мiндеттеме тоқтатылады.
      377-бап. Заңды тұлғаның таратылуымен мiндеттеменiң
               ... 1. ... ... ... ... ... заңдармен басқа
заңды тұлғаға (азаматтың өмiрi мен денсаулығына зиян ... ... ... бойынша) жүктелген жағдайлардан басқа реттерде,
мiндеттеме заңды тұлға (борышқор немесе несие берушi) таратылғанда
тоқтатылады.
      2. ... ... және ... органдарды қоса алғанда,
мемлекеттiк органдардың қызметiн тоқтату немесе оларды қайта құру осы
органдар орындамаған мiндеттемелердi тоқтатуға әкелiп ... ... ... қызметiн тоқтату немесе оларды қайта құру туралы шешiмде
міндеттемені ... ... өзге ... орган айқындалмаған болса,
көрсетiлген мiндеттемелердi орындау қарамағында бюджет қаражаты бар ... ... ... ... ... - ҚР 2011.03.25 N 421-IV
(алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
2-бөлiмше. Шарт ... ... ... ... Шарт ... және оның ережелері
      378-бап. Шарт ұғымы
      1. Екi ... одан көп ... ... ... мен ... өзгерту немесе тоқтату туралы келiсiмi шарт деп танылады.
      2. Шартқа осы Кодекстiң 4-тарауында көзделген екiжақты және көпжақты
мәмiлелер ... ... ... 3. ... көп ... ... шарттарға (көпжақты шарттар),
егер бұл осындай шарттардың көпжақтылық сипатына қайшы келмесе, шарт туралы
жалпы ережелер қолданылады.
      379-бап. Шарттан туындайтын ... ... 1. ... ... ... ... немесе өзге құқықтық
қатынастар туындауы мүмкiн.
      2. Шарттан туындаған мiндеттемелерге, осы тараудың ережелерiнде және
осы Кодексте аталған шарттардың кейбiр түрлерi туралы ережелерiнде ... ... ... ... ... ... ... 268-377-баптары).
      3. Шарттан (бiрлескен қызмет туралы шарт, құрылтай ... ... және ... ... ... ... ... өзге де құқықтық
қатынастарға, егер заңдардан, шарттан немесе құқықтық ... ... ... осы ... ... ...  380-бап. Шарт еркiндiгi
      1. Азаматтар және заңды тұлғалар шарт жасасуға ерiктi. Осы ... ... ... өз ... ... ... шарт ... көзделген жағдайларды қоспағанда, шарт жасасуға мәжбүр етуге жол
берiлмейдi.
      2. Тараптар заңдарда көзделген ... да, ... ... ... ... ... ... шарт
      Тараптар заңдарда көзделген түрлi шарттардың элементтерi бар ... ... ... ... ... аралас шарт бойынша қатынастарына,
егер тараптардың келiсiмiнен немесе аралас шарттың ... ... ... ... ... бар ... ... заңдардың тиiстi
бөлiктерi қолданылады.
      382-бап. Шарт жағдайларын анықтау
      1. ... ... ... ... ... жағдайлардан
басқасында, шарт ережелерi тараптардың өз қалауы бойынша белгiленедi.
      Шарттың ережесi заңдарға сәйкес қолданылатын қалыппен көзделген
реттерде, егер ... ... ... ... ... тараптар өздерiнiң келiсiмдерiмен қалыптың қолданылуын жоя
алады немесе сол қалыпта көзделгеннен өзгеше ... ... ... 2. Егер шарттың ережесiн тараптар немесе диспозитивтiк қалып
белгiлемеген болса, тиiстi жағдайлар тараптардың қатынастарында
қолданылатын iскерлiк қызмет өрiсiндегi әдеттегi құқықтармен белгiленедi.
      383-бап. Шарт және ... 1. Шарт ... үшiн оны ... кезiнде қолданылып жүрген заңдармен
белгiленген мiндеттi ережелерге (императивтiк қалыптарға) сәйкес келуге
тиiс.
      2. Егер шарт жасалғаннан кейiн шарт жасалған кезде қолданылып ... ... ... үшiн ... ережелер заңдармен белгiленген
болса, жасалған шарттың ережелерi оның күнi ... ... ... ... да ... деп ... белгiлегендегiден
басқа жағдайларда, өз күшiн сақтайды.
      384-бап. Ақылы және ақысыз шарт
      1. Шарт ... ... өз ... ... үшiн ақы ... бiр-бiрiне бiр нәрсе беруi керек болса, бұл ақылы шарт болып
табылады.
      2. Бiр тарап екiншi тарапқа одан ақы алмай ... ... ... ... ... ... алған шарт ақысыз шарт болып табылады.
      3. Егер заңдардан, шарттың мазмұнынан немесе мәнiнен өзгеше
туындамаса, шарт ақылы болуы мүмкiн.
     ... ... 1. ... ... ... ... белгiленген баға бойынша
төленедi.
      Заң құжаттарында көзделген жағдайларда оған уәкiлдiк берiлген
мемлекеттiк органдар белгiлейтiн немесе реттейтiн баға (тарифтер, бағалар,
ставкалар және т.б.) ... 2. Шарт ... ... бағаны өзгертуге шартта, заң құжаттарында
көзделген реттер мен жағдайларда немесе заң құжаттарында ... ... жол ... 3. Ақылы шартта баға көзделмеген және шарт ережелерiн негiзге ала
отырып оны ... ... ... реттерде шартты орындау шарт жасасу
кезiнде осыған ұқсас жағдайларда әдетте осы сияқты тауарлар, жұмыс немесе
қызмет үшiн ... баға ... ... тиiс деп ... 386-бап. Шарттың қолданылуы
      1. Шарт оны жасасқан кезден бастап күшiне енедi және тараптар үшiн
мiндеттi болып табылады (осы ... ... 2. ... ... ... ... ... олардың шартты жасасуға
дейiн пайда болған қатынастарына қолданылатындығын белгiлеуге құқылы.
      3. Егер заңдарда немесе шартта шарттың қолданылу мерзiмi ... ... ... шарт бойынша тараптар мiндеттемелерiнiң
тоқтатылуына әкелiп соқтырады.
      Қолданылу мерзiмi көрсетiлмеген шарт тараптардың онда белгiленген
мiндеттемелердi орындауы аяқталып бiткен кезге ... ... ... 4. ... ... ... ... тараптарды осы мерзiм
бiткенге дейiн орын алып келген шартты бұзғандық үшiн жауапкершiлiктен
босатпайды.
      387-бап. Жария шарт
      1. Коммерциялық ұйыммен жасалған және өз ... ... ... ... ... ... қатысты жүзеге асырылатын тауарларды сату,
жұмыстарды атқару немесе қызмет көрсету жөнiндегi оның мiндеттемелерiн
белгiлейтiн шарт жария шарт деп ... ... ... көпшiлiк
пайдаланатын көлiкпен тасымалдау, байланыс қызметiн көрсету, энергиямен
қамтамасыз ету, медицина, мейманхана қызметiн көрсету және т.б.).
      Коммерциялық ұйымның заңдарда көзделген жағдайлардан ... шарт ... ... ... ... ... жасауға құқығы
жоқ.
      2. Тұтынушылардың кейбiр категорияларына жеңiлдiк беру ... ... ... ... тауарлардың, жұмыс пен қызметтiң бағасы,
сондай-ақ жария шарттың өзге ережелерi тұтынушылардың бәрiне бiрдей болып
белгiленедi.
      3. Тұтынушыға тиiстi тауарлар (жұмыс, қызмет) ... ... ... коммерциялық ұйымның жария шарт жасасудан бас тартуына жол берiлмейдi.
      Коммерциялық ұйым ... шарт ... ... ... жағдайда
осы Кодекстiң 399-бабындағы 4-тармақта көзделген ережелер қолданылады.
      4. Заң құжаттарында көзделген жағдайларда Қазақстан Республикасының
Үкiметi ... ... ... және ... ... тараптар үшiн
мiндеттi ережелер (үлгi шарттар, ережелер және т.б.) шығаруы ... 5. ... ... осы баптың 2 және 4-тармақтарында белгiленген
талаптарына сәйкес келмейтiн ережелерi ... ... ... ... ... өзгерту енгізілді - ҚР 1997.07.11 N 154 Заңымен.
     ... ... үлгi ... 1. Шартта оның кейбiр ережелерi осындай шарттар үшiн әзiрленген және
баспада басылып ... үлгi ... ... ... ... 2. ... ... үлгi ережелерге сiлтеме болмаған жағдайларда,
осындай үлгi ережелер, егер олар осы Кодекстiң 3 және ... ... сай ... ... ... ... қызмет өрiсiндегi әдеттегi құқықтар ретiнде қолданылады.
      3. Үлгi ережелер үлгi шарт ... ... осы ... бар ... нысанында жазылуы мүмкiн.
      389-бап. Қосылу шарты
      1. Ережелерiн тараптардың бiреуi формулярларда немесе өзге стандартты
нысандарда белгiлеген және ... ... оны ... ... ... қосылу
жолы деп қабылдай алатын шарт қосылу шарты деп танылады.
      2. Егер қосылу ... ... ... келмегенiмен, бұл тарапты осындай
шарттар бойынша берiлетiн құқықтардан айыратын ... ... ... үшiн ... ... ... жоятын немесе шектейтiн болса
не қосылған тарап үшiн онда анық қиындық келтiретiн, шарттың талаптарын
белгiлеуге қатысатын мүмкiндiгi болып тұрғанда өзiнiң ақылға қонымды
түсiнiлетiн ... ... ала ... ... ... талаптары
болса, шартқа қосылған тарап шартты бұзуды талап етуге құқылы.
      3. Осы баптың 2-тармағында көзделген мән-жайлар болған кезде, өзiнiң
кәсiпкерлiк қызметiн жүзеге ... ... ... ... ... бұзу ... ... талабы, егер қосылған тарап шарттың қандай
жағдайларда жасалғанын бiлсе немесе бiлуге тиiс болса, қанағаттандырылуға
жатпайды.
      390-бап. Алдын ала жасалатын шарт
      1. ... ала ... шарт ... ... ... ала жасалатын
шартта көзделген жағдайларда мүлiк беру, жұмыс орындау немесе қызмет
көрсету туралы болашақта шарт ... ... ... ... 2. ... ала ... шарт ... шарт үшiн заңдарда белгiленген
нысанда, ал егер негiзгi шарт нысаны белгiленбесе, жазбаша түрде жасалады.
Алдын ала жасалатын шарт нысаны туралы ережелердiң ... оның ... ... ... ... 3. Алдын ала жасалатын шартта негiзгi шарттың ... ... ... ... ... ... мүмкiндiк беретiн ережелер болуға тиiс.
      4. Алдын ала жасалатын шартта тараптар негiзгi ... ... ... ... Егер ... ала ... ... мұндай мерзiм белгiленбесе, олар
көздеген шарт алдын ала жасалған кезден бастап бiр жыл iшiнде жасалуға
тиiс.
      5. ... ала шарт ... ... өзi ... ... жасасудан
жалтарған реттерде, егер заңдарда немесе шартта өзгеше көзделмесе, осы
арқылы келтiрiлген залалды екiншi тарапқа өтеуге мiндеттi.
      6. Алдын ала ... ... ... ... егер ... шартты жасасуға тиiс мерзiм бiткенге дейiн ол жасалмаса не
тараптардың бiрi екiншi тарапқа бұл шартты жасасуға ұсыныс жiбермесе,
тоқтатылады.
      7. Егер ниеттер ... ... ... ... ... ... ... ала жасалатын шарт күшiн беру ниеттерi тiкелей көзделмесе, ол
азаматтық-құқықтық шарт болып табылмайды және оның ... ... ... соқтырмайды.
      391-бап. Үшiншi жақтың пайдасына жасалатын шарт
      1. ... ... ... ... ... ... немесе
көрсетiлмеген және борышқордан мiндеттеменi өзiнiң пайдасына орындауды
талап етуге ... бар ... ... ... орындап беруге мiндеттi деп
көрсеткен шарт үшiншi жақтың пайдасына жасалған шарт болып ... 2. Егер ... ... ... ... көзделмесе, үшiншi жақ
борышқорға шарт бойынша өз құқығын ... ... ... ... ... өздерi жасасқан шартты үшiншi жақтың келiсiмiнсiз бұза алмайды
немесе өзгерте алмайды.
      3. Борышқор шартта өзiнiң несие берушiге қарсы қоя алатындай
қарсылықтарын ... ... ... ... ... ... 4. ... жақ шарт бойынша өзiне берiлген құқықтан бас тартқан ретте
несие берушi, егер заңдарға және шартқа қайшы келмесе, бұл құқықты
пайдалана алады.
      5. ... ... шарт ... өз ... ... ... білдірген
кезден бастап және үшінші тұлға өз құқығынан бас тартқан кезге дейін
кредитор шарт ... ... ... ... ... пайдасына
міндеттемелерді орындауды ғана талап етуге құқылы.
      Ескерту. 391-бапқа өзгеріс ... - ҚР ... N ... ... ... кейін күнтізбелік он күн өткен соң
қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
      392-бап. Шартты түсiндiру
      1. Сот шарт ... ... ... ... ... ... ... мәнi ескерiледi. Шарт ережесiнiң сөзбе-сөз мәнi
түсiнiксiз болған ретте ол бүкiл шарттың басқа ережелерiмен және
мағынасымен ... ... ... 2. Егер осы ... бiрiншi тармағындағы ережелермен шарт мазмұнын
анықтау мүмкiн болмаса, шарт мақсатын ескере отырып тараптардың шын
мәнiндегi ортақ еркi ... тиiс. Бұл ... шарт ... алдындағы
келiссөздер мен хат жазысуды, тараптардың өзара қатынастарында орныққан
тәжiрибенi, iскерлiк қызмет ... ... ... ... ... мiнез-құлқын қоса алғанда, тиiстi мән-жайлардың бәрi
ескерiледi.
23-тарау. Шарт жасасу
      393-бап. Шарттың елеулi ережелерi
      1. Тараптар арасында шарттың барлық елеулi ережелерi бойынша ... ... ... ... келiсiмге қол жеткен кезде шарт жасалды
деп есептеледi.
      Шарттың мәнi туралы ережелер, заңдарда ... деп ... ... осы түрi үшiн ... ... сондай-ақ бiр тараптың мәлiмдеуi
бойынша келiсiмге қол жеткiзуге тиiстi барлық ережелер елеулi ережелер
болып табылады.
      2. Егер шарт ... үшiн заң ... ... ... беру қажет
болса, шарт тиiстi мүлiк берiлген кезден бастап ... деп ... ... ... ... 1. Егер ... белгiлi бiр нысанда шарт жасасуға уағдаласса, заң
бойынша шарттардың осы түрi үшiн бұл ... ... ... де, шарт ... нысан берiлген кезден бастап жасалды деп есептеледi.
      2. Егер шарт жасасу жөнiндегi ... ... осы ... ... ... ... ... бойынша қабылданса, шарттың жазбаша
нысаны сақталған деп есептеледi.
     ... ... 1. Шарт ... туралы бiр немесе бiрнеше нақты жақтарға жасалған
ұсыныс, егер ол жеткiлiктi ... ... ... ... ... ... ол
қабылданған жағдайда (акцепт) өзiн сонымен байланысты деп есептеу жөнiндегi
ниетiн көрсетсе, оферта деп танылады. Егер ұсыныста шарттың елеулi
ережелерi ... ... ... ... ... ол жеткiлiктi дәрежеде
айқын деп табылады.
      2. Оферта оны жiберген жақ ол алушының қолына тигеннен бастап
байланысты етiп ... Егер ... ... алу ... ... ... ... бұрын немесе
онымен қатар келсе, оферта алынбаған болып есептеледi.
      3. Егер ... ... ... ... не ... ... немесе
ол жасалған жағдайдан туындамаса, алушының қолына тиген офертаны оның
акцептi үшiн белгiленген мерзiм iшiнде қайтарып ... ... 4. ... және ... ... ... ... өзге де ұсыныстар,
егер ұсыныста тiкелей өзгеше көрсетiлмесе, оферта жасасуға шақыру ретiнде
қаралады.
      5. Ұсыныс жасаушы ... кез ... ... ... жағдайларда шарт жасасу еркi көрiнетiн, шарттың барлық ... бар ... ... ... ... деп ... ... Акцепт
      1. Оферта жолданған жақтың оны қабылдағаны туралы жауабы акцепт деп
танылады.
      Акцепт толық әрi бұлтарыссыз болуға тиiс.
      2. Егер заң ... ... ... ... ... ... ... бұрынғы iскерлiк қатынастарынан өзгеше
туындамаса, жауап қайтармау акцепт болып табылмайды.
      3. Офертаны ... ... оның ... үшiн ... ... онда
көрсетiлген шарт ережелерiн орындау жөнiнде жасаған әрекеттерi (тауарлар
тиеп жөнелту, қызмет көрсету, жұмыс орындау, тиiстi соманы төлеу және
т.б.), егер ... ... ... ... ... көрсетiлмесе, акцепт
деп есептеледi.
      4. Егер акцептi қайтарып алу ... ... ... ... жаққа
акцептiң өзiнен бұрын немесе онымен қатар келсе, акцепт алынбаған болып
есептеледi.
      397-бап. Шарт ... ... 1. ... ... арналған мерзiм көрсетiлген жағдайда, егер
оферта жiберген жақ ... онда ... ... ... ... ... болып есептеледi.
      2. Жазбаша офертада акцептiге арналған мерзiм көрсетiлмеген жағдайда,
егер оферта жiберген жақ ... ... ... ... ... ал егер ондай мерзiм белгiленбесе, оны жеткiлiктi дәрежеде қажеттi
уақыт iшiнде алса, шарт ... ... ... ... ... арналған мерзiм көрсетiлмей ауызша жасалған
жағдайда, егер екiншi тарап оның акцептi туралы дереу мәлiмдесе, шарт
жасалған болып есептеледi.
      3. Егер оферта ... ... ... ... ... кеш ... ... хабарламаса, акцепт туралы мерзiмiнде жiберiлген хабар
кешiктiрiлiп алынған жағдайда, акцепт кешiктiрiлген болып есептелмейдi.
      Егер оферта жiберген ... ... ... оның ... ... ... туралы дереу хабарласа, шарт жасалған болып
есептеледi.
      4. Офертада ұсынылғаннан өзге жағдайларда шарт жасасуға келiскендiк
туралы ... ... ... ... ... жауап офертадан бас тарту және сонымен бiрге жаңа оферта ... ... Шарт ... жер
      Егер шартта оны жасасатын жер көрсетiлмесе, шарт азаматтың тұрғылықты
жерiнде немесе ... ... ... ... орналасқан жерiнде жасалған
болып танылады.
      399-бап. Шартты мiндеттi түрде жасасу
      1. Осы Кодекске немесе өзге заң құжаттарына сәйкес шарт ... бiрi үшiн ... ... ... бұл тарап екiншi тарапқа
акцепт туралы, не акцепттен бас тартатыны ... ... ... ... ... ... ... жасалатыны туралы (шарт жобасына
келiспеушiлiк хаттамасы), егер заңдарда өзге мерзiм белгiленбесе, не
тараптар келiспеген болса, офертаны алған күннен ... отыз ... ... ... ... 2. Офертаны жiберген және шартты жасасуға мiндеттi тараптан оған өзге
жағдайлармен акцепт жасау ... ... ... ... ... алған тарап шарт жасасу кезiнде пайда болған келiспеушiлiктi
осындай хабар алған күннен бастап отыз күн iшiнде, не ... ... ... соң, егер ... ... жекелеген түрлерi туралы өзге
мерзiм белгiленбесе, соттың қарауына беруге құқылы.
      3. Егер шарт жасасуға ... ... ... шарт ... отыз ... шарт ... келiспеушiлiк хаттамасы алынса, бұл тарап екiншi
тарапқа шартты сол редакциясында қабылдайтыны туралы, не келiспеушiлiк
хаттамасын қабылдамайтыны ... ... ... ... ... отыз күн ... хабарлауға мiндеттi.
      Келiспеушiлiк хаттамасын қабылдамаған не оны көрсетiлген мерзiмде
қарау нәтижелерi туралы хабарды алмаған жағдайда келiспеушiлiк хаттамасын
жiберген ... егер ... ... ... ... ... өзгеше
белгiленбесе, шарт жасасу кезiнде пайда болған келiспеушiлiктердi соттың
қарауына беруге құқылы.
      4. Егер осы Кодекске немесе өзге де заң ... ... ... мiндеттi тарап оны жасасудан жалтарса, екiншi тарап шарт жасасуға
мәжбүр ету туралы талап қойып ... ... ... Шарт жасасудан негiзсiз жалтаратын тарап екiншi тарапқа шарт
жасасудан бас ... ... ... ... ... ... ... Шарт жасасу алдындағы даулар
      Осы Кодекстiң 399-бабының 2 және 3-тармақтарында көзделген реттерде,
сондай-ақ шарт жасасу кезiнде ... ... ... ... ... ... болса, шарттың тараптар келiспеген
ережелерi сот шешiмiне сәйкес белгiленедi.
24-тарау. Шартты өзгерту және бұзу
      401-бап. ... ... және бұзу ... 1. Егер осы ... ... да заң құжаттары мен шартта өзгеше
көзделмесе, шарт тараптардың келiсуiмен өзгертiлуi және ... ... 2. ... ... ... ... ... 1) екiншi тарап шартты едәуiр бұзған кезде;
      2) осы ... ... да заң ... ... ... көзделген
өзге реттерде тек сот шешiмiмен өзгертiлуi немесе бұзылуы мүмкiн.
      Тараптардың бiреуi шартты бұзып, ол екiншi тарап шарт жасасу ... ... ... ... ... ... айрылып қалатындай шығынға
әкеп соқса бұл шарттың едәуiр дәрежеде бұзылуы деп танылады.
      3. Шартты ... ... бас ... ... ... ... ... толығымен бас тарту (осы Кодекстiң 404-бабы) шарт
өзгертiлдi немесе бұзылды деп есептеледi.
      Ескерту. 401-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 1998.03.02 N 211 ... ... ... ... және бұзу ... 1. ... ... және бұзу тәртiбi туралы келiсiм, егер заңдардан,
шарттан немесе iскерлiк қызмет өрiсiндегi әдеттегi құқықтардан өзгеше
туындамаса, шарт жасалатын сияқты нысанда ... 2. ... ... немесе бұзуға ұсыныстан екiншi тараптың бас
тартуы алынғаннан кейiн, не ұсыныста көрсетiлген немесе заңдарда не шартта
белгiленген мерзiмде, ал ... ... ... ... отыз күн ... ... ... ғана тарап шартты өзгерту немесе бұзу туралы
талапты сотқа мәлiмдей алады.
      403-бап. Шартты бұзу және өзгерту салдары
      1. Шартты бұзу ... ... ... ... 2. Шарт ... ... тараптардың мiндеттемелерi өзгертiлген
түрiнде қолданыла бередi.
      3. Шарт бұзылған немесе өзгертiлген ретте, егер тараптардың
келiсуiмен немесе шарттың ... ... ... ... ... шартты өзгерту немесе бұзу туралы тараптар келiсiмге келген
кезден бастап, ал шарт сот тәртiбiмен бұзылған немесе өзгертiлген жағдайда
- ... бұзу ... ... ... сот ... ... ... енген кезден
бастап тоқтатылған немесе өзгертiлген болып есептеледi.
      4. Егер заң актiлерiнде немесе тараптардың келiсiмiнде ... ... ... бұзған немесе өзгерткен кезге дейiн
мiндеттеме бойынша өздерi атқарған жұмысты қайтарып берудi талап етуге
құқығы жоқ.
      5. Егер шартты бұзуға ... ... бiр ... ... ... негiз болса, екiншi тарап шарттың бұзылуынан немесе өзгертiлуiнен
келтiрiлген залалдың орнын толтырылуын талап етуге құқылы.
      Ескерту. 403-бапқа өзгерту ... - ҚР ... N 211 ... ... ... ... ... бас тарту
                (шарттан бас тарту)
      1. Шартты орындаудан бiржақты бас ... ... бас ... ... өзге де заң актiлерiнде немесе тараптардың келiсiмiнде көзделген
жағдайларда жол берiледi.
      2. Тараптардың бiрi, атап айтқанда:
      1) шартқа негiзделген мiндеттеменi орындау ... ... ... ... 2) ... ... ... тарапты банкрот деп таныған;
      3) шарт жасалғанда негiзге алынған мемлекеттiк органның актiсi
өзгертiлген немесе күшi жойылған ... ... ... бас ... 3. Егер заң актiлерiнде немесе тараптардың келiсiмiнде өзгеше
көзделмесе, шарт ... ... ... жағдайда шартты орындаудан
бiржақты бас тартуға жол берiледi.
      4. Егер осы Кодексте, ... да заң ... ... ... ... көзделмесе, шартты орындаудан бiржақты бас тартылған
жағдайда бiр тарап бұл туралы ... ... бiр ... ... тиiс.
      Ескерту. 404-бап жаңа редакцияда - ҚР 1998.03.02 N 211 Заңымен.
     ... ... ... ... ... ... ... қолданылуын жаңа мерзiмге ұзартуға құқылы.
      Шарттың қолданылу мерзiмi осы Кодекстiң 397-бабының ... ... ... Республикасының
      Президентi

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 135 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Наполеонның азаматтық қылмыстық кодексі4 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
Азаматтық іс-жүргізу25 бет
Азаматтық істерді сырттай іс жүргізу тәртібімен қараудың сот тәжірибесіне шолу9 бет
Бағалы қағаздар – азаматтық құқықтың объектісі12 бет
Жаңа заманда құқықтың дамуы11 бет
Скандинавия елдерінің құқықтық жүйелерінің ерекшеліктері12 бет
Азаматтық талап қою мерзімі29 бет
Зейнетақы реформасы туралы20 бет
Кәсіпкерлік құқықтың пайда болу тарихы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь