Қытай философиясы

Қытай философиясы
Сыма Цянь
Ежелгі Қытай тұрғындары өзіндік материалдық және рухани мәдениет
        
        Қытай философиясы
КонфуцийҚытай философиясы - Қытай халқының дәстүрлі философиялық білімдер жүйесі. Қытай философиясының пайда болу тарихы ... ... ... ... ... ... ... гөрі дәстүр аясында дамыды. Ежелгі Қытайда Чжау әулеті тұсында аспан (Тянь) жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... Осыдан келіп ел, мемлекет мағынасын білдіретін () ұғымы қалыптасты. Қытай философиясы екі мектеп (бағыт) түрінде пайда болды: даосизм (дао цзя) және ... ... (жу цзя). ... ... ... ... (фа цзя), ... (мо цзя), атаулар мектебі (мин цзя), ньян мектебі ... цзя), тағы ... ... Жаңа дәуір басында Қытайға таралған Махаяна буддизмі даосизммен бірігіп, Қытайдағы философия мен діннің үшінші тармағы болған қытайлық ... ... ... ... ... құрылымының түбірлі өзгеруі нәтижесінде мемлекет басқаруға философтарды қатыстыру мен философтар академия құрудың өзі ертедегі Қытайда философияның мемлекеттік сипатта ... ... ... филосoфиялық ұстанымдарын алғаш ұсынғандардың бірі Конфуций (б.з.б. 6 - 5 ғ.) негізін ... ... ... Хань ... ... ... ... жүйеге айналды. Буддизм мен даосизмнің қоғамдық рөлдерінің өсуі конфуцийшілдік ілімнің доктриналарын жаңа тұрғыдан қарастырып, оның рөлін арттыруға себеп болды. ... ... оның ... ... этикалық, әлеуметтік, онтолагиялық-гносеолды түсініктерін дамытты. Бір-біріне қарама-қарсы ілімді Мэн-цзы мен Сюнь-цзы ұсынды. Мэн-цзының пікірінше, адамның ... о ... ... ... ... ... ... адамға дене мүшелері сияқты берілген. Сюнь-цзының ойынша, адам табиғатынан - зұлым, яғни адам туғаннан бастап пайда табуға, тән ... ғана ... ал ... ... адам ... ... ... арқасында ғана сіңеді. Мэн-цзы () теориясын жасаса, Сюнь-цзы басқарушыны тамырмен, халықты жапырақпен салыстырып, басшының мақсаты өз халқын ... ... деп ... Конфуций ілімінің негіздерін, әсіресе әлеуметтік сатылаудың мызғымастығы жөніндегі теориясын қатал сынға алған Мо-цзы (б.з.б. 5 ғ.) ... Ол ... ... пен ... бәрі ... ... ... туады, принципі адамдарды теңдікке жеткізіп, қоғамда әділеттілік орнатады деп уағыздады. Мо-цзы басқыншылыққа, соғысқа қарсы шығып, дәстүрге айналған ... ... ... мемлекет басқару орындарына адамның ата-тегіне қарамай, оның іскерлігіне, даналығына байланысты тағайындаған ... деп ... Ол ... ... ... ... тырысып, өкімет пен халықты бірлікке, ортақ мүддеге шақырды. Қытайда даосизм стихиялы ... ... ... Бұл ілім , атты кітаптарда баяндалған. Даосизм бүкіл табиғатқа тән объективті жалпы заңдылық () бар деп ... ... ... ... ... және ... ... іс-әрекетіне шек қоятын заңдар мен ережелерге (Конфуцийдің моральдық ережелері) қарсы шығады. Даосизм идеяларымен толықтырылған конфуцийшілдік ... 136 ... 1912 ... ... ... ... идеология болып, қытай халқының мәдени-рухани өмірінің өзегіне айналды. Б.з.б. 1 ғасырда Қытайда буддизм діні таралып, төрт ... ... ... ... ... ... қытайлық филосафия дәстүрлердің қарсылығына кездесті. Буддизмді уағыздаушылар ... ... ... ... ... ... емес, қытайлық рухани дәстүрдің буддизмдік дәстүрлермен сәйкестігін сөз етті. Олар өз ... ... ... үшін ... ... ... ... Яғни, қытай философиясын буддизм тұрғысынан талдады. Буддизм даосизм философиясының табиғилық, әрекетсіздік, ... ... ... туралы идеяларын қабылдап, өз ілімін жетілдірді. Конфуцийшілдік пен даосизм буддизмге қарсы тұрғанымен, оның кейбір элементтерін бойына сіңірді. Даосизм ... ... мен ... ... ... ... ... пен сәуегейліктің бір түріне айналып, философиялық ағым ретінде мәнін жоғалтты (3 ғ.). Конфуцийшілдіктің буддизм философиясының идеалистік-рационалистік рухын бойына сіңіруі нәтижесінде ... ... ... (12 ғ.). ... ... тууына Ван Тун, Хань Юй, Ли Ао ... ... ... Бұл ілім ... ... 2 ... қойды: конфуцийшілдік ілімді қалпына келтіру және буддизм мен даосизм көтерген мәселелерді нумерологияның ... ... ... Бұл ... ... ... шешуге тырысқан Чжоу Дуньидің идеялары жүз жылдан соң Чжу Си ... ... ... Чжу Си ... 20 ... басына дейін конфуцийшілдік ілімді түсіндірудің негізі болды. Кейін оның ізбасарлары ... ... ... жаңадан пайда болған мемлекет басқарудың бюрократиялық түрінің ерекше құқықтарына теория негіз болып, мемлкет ресми идеологияға айналды. 17 - 18 ... ... ... мен ... ... ... шұғылданып, Чжу Си мен Чжан Цза немесе Ван Чуань-шань идеялары төңірегінде дамыды. 19 ғасырда Қытайда әлеуметтік реформа мен ... ... ... ... ... Қытай реформаторлары (Кан Ю-вэй, Лян Ци-чао, Тань Си-тун) абсолюттік монархияны конституциялық монархиямен ауыстыруды талап етті. Олар мемлекет пен ... ... ... ... ... тұжырымдамасын ұсынды. Қоғамдық құрылысты революциялық жолмен өзгертуге қарсы ... ... ... ... ... ... қуаттады. 20 ғасырда Қытайда саяси филосафия мен әлеуметтік теориялар ... ... ... ... эволюционистік идеялары) кең өріс алды. ҚХР-дың құрылуымен Қытай философиясында бірден бір теория негіз - ... ... ... және ... ... тарала бастады.
Сыма Цянь
Сыма Цянь (шамамен б.з.б. 140 - 86 ж.)Сыма Цянь (шамамен б.з.б. 140 - 86 ж.) -- ... ... ... әдебиетші. Қытай тарихнамасында іргелі еңбек саналатын "Ши цзидің" ("Тарихи жазбалар") авторы. Әкесі Сыма Тань Хань ... ... ... ... ... Сыма Цянь жас ... император сарайында күзетшілік қызмет атқара жүріп, ғылыми жұмыспен ... ... 108 ж. ... ... болған соң үш жылдан кейін, оның орнына императорлық архивке орналасты. Жаңа қызметте ол ... ... ... ... ... ... аса іргелі еңбекті әрі қарай жалғастырды. Б.з.б. 104 ж. "Тай чу ли" ... ... ат ... ... 99 ж. ... сюннулардан жеңіліс тапқан әскери қолбасшыға ара түскені үшін түрмеге қамалды.
Сыма Цянь (шамамен б.з.б. 140 - 86 ж.)
ЗерттеулерТүрмеден ... соң, ... ... ... ... ... ... негізгі еңбегін б.з.б. 92 ж. жазып бітірді. Бұл шығармада көне замандағы ... ғана ... ... ... ... ... У-ди император билігінің аяқ кезіне дейінгі 24 ... ... ... баяндалған. Еңбек 130 тараудан тұрады, 528 мың иероглифті қамтиды. "Ши цзи" бес үлкен бөлімнен: әулеттер, текті отбасылар жылнамасы, генеологиялық тізімдер, ... ... ... ... ... ... ... жүйелері туралы трактаттар мен көптеген тарихи тұлғалардың өмірбаяндарынан тұрады. Сондай-ақ шығармада Рим, Жерорта теңіз жағалауы елдері, ... ... Азия және Таяу ... ... т.б. халықтардың тарихи географиялық, этнографиялық, саяси құрылымдары, т.б. туралы мәліметтер мол. Әсіресе, Қытайдың батысындағы көшпелі сюннуларға (ғұндар) ... ... ... ... тұрмысына, салт-дәстүріне, әлеуметтік-саяси, әскери құрылымдарына сипаттама жасайды. Бірақ автор Қытайды қоршап жатқан басқа да халықтармен ... ... ... етіп көрсетіп, олармен арадағы қарым-қатынасты бұрмалап жазған. Ол Конфуцийдің "Чуньцю" ("Көктем мен күз") кітабының үлгісімен бүкіл тарихи қолжазбаларды, құжаттарды, ... өте ... ... жинақтап отырған. Кейінгі қытай тарихшылары тарихты жазуда Сыма Цянь үлгісін жалғастырды. Сондықтан оны ... ... ... ... ... ... ауысуы VII ғасырға жатады, онда Иранды арабтар жаулап алып, жаңа сенім - ... діні ... ... ... ... өзіндік материалдық және рухани мәдениет құрды. Олар өмірді құдай жаратқанына, дүниеде барлығы қозғалыста ... екі ... ... ... - ... пен Түнек қақтығысқанда өзгеретіндігіне сенді. Осы кезеңде (б.з. дейінгі ІІ мыңжылдық) қытайлықтарға ... ... тән ... олар тау, жер, ... күн, ай, жаңбыр, жел рухтарына табынды. Сәл кейінірек патша билігіне бас иді. Патша аспанның ұлы болып ... яғни ... ... ... ... ... ... ата-бабаларға табыну күшті болды. Ежелгі Қытай этносы типінің ерекшелігі рухани өмірде әлеуметтік этика мен әкімшілік практика басты роль атқарғандығы ... ... ... ... өмір мен өлім ... туралы ойланған жоқ, о дүниедегі шатты өмір немесе қайғы-қасіреттен ... үшін ... өмір үшін ... ... Дін ... ... ... дәстүрлі қытай мәдениетінің бейнесін қалыптастырды. Басқару жүйесі мен қоғамдық салттық нормаларда іске асырылған рухани мәдениет типі дүниеге көзқарас жиынтығының ... ... ... ... ... және табиғи тәртіп бірлігі, тұрмыс толықтығы мен жеткіліктілігі, табиғи өзі ... ... ... табиғи тәртіпті мойындау негіз болды. Ақыл-парасат міндеті оны өзгерту және бұзу емес, жалпы Жолмен (Дао) жүру болып ... Бұл идея ұлы ... ... ... жылдар өтсе де құнын жоймаған діни-мифологиялық жүйені ... ... ... ... (Кун-Фу-Цзы, б.з. дейінгі 551-479 ж.ж.). . Конфуций негізгі ... ... ... ... мен үлкенді құрметтеу деп санады. Ата бабаға табыну, ежелгі дәстүрлерді, ... ... ... рәсімі) Конфуций бойынша - идеал қоғамды қалыптастыру негізі. Осы қоғамды құру үшін ... адам ... ... қойып, барлық ережелер мен канондарды сақтау керек. Сонымен ... дін ... ... ... болып табылады. Ол қытай мәдениетін бейнелеп, қытай тұрмыс салтының негізі бола отырып, әкімшілік жүйе мен ... және ... ... ... ... ... Даосизмді жасаушы Лао-Цзы - ... ... ол 200 жыл өмір ... ... ... Оның пікірінше барлығы әбігершілік. Даоның ізімен жүру керек (сөзбе-сөз аударғанда жол), адам ... ... ... Жер ... ... ... ал Дао табиғидың ізімен жүреді. Философиялық даосизм адам заттардың табиғи тәртібін өзгерте алмайды деп санайды, сондықтан адамның еншісі - ... ... ... ... ... Даоға қол жеткізу. Даосизмді жақтаушылар белсенді әрекеттен бас тартуды ... ... ... Олар әлем адам ... ... өзгерістер процесі деп санады, сондықтан тану мүмкін ... ... ... - ... ... әлемдік ырғақпен қарама-қайшылыққа келмеу, дүниеге қосылу, оны ... ... ... барлық діни жүйелерінің ортақтығы бар: барлығына үлкендер мен ата бабаларды құрметтеу, отбасыны тыңдау, идеясы, шындыққа сырттан қарау қатынасы тән ... ... ... ... ... ... болған жоқ, қоғам деген принцип бойынша өмір ... ... ... ... ... ... ... түсініктер жазба көздерге негізделген. Б.з. дейінгі XV ғасырда Қытайда 2000 аса ... ... ... ... ... ... болды, б.з. ІІІ ғасырында олар 18 мыңға жетті. Б.з. ... І ... ... ... мен ... ... ... болып саналады. Қытайлар ұзақ уақыт жібекке табиғи бояулармен жазды, біздің заманымызда тушь пен ... ... ... ... өнер де ... қола ... жасау, нефрит пен сүйекке ою жасау, керамика, б.з. IV ғ. Қытайдан шет жерлерге де белгілі болған фарфор ойлап шығарылды, алуан ... ... ... болды. Қытай сәулеті қызықты да ерекше. Ел біртұтас орталықтандырылған мемлекетке біріккен ... (б.з. ... 221-207 ж.ж.) Ұлы ... ... негізгі бөлігін салумен есте қалды, ол біздің заманымызға дейін жартылай сақталып ... ... ... ... дамуы себепкер болды. Б.з. дейінгі V ғасырда қытайлықтар тікбұрышты үшбұрыштың қасиеттерін білді. Олар тарихта бірінші рет теріс сандар ... ... б.з. ... ІІІ ... ... аспап, компостың алғашқы түрін, су диірменін ойлап тапты, астрономия дамыды. Олар жылды 12 айға, айды 4 аптаға бөлді. Б.з. ... V ғ. 800 ... ... ... ... олар аспан күмбезін 28 шоқжұлдызға бөлді. Б.з. дейінгі 28 жылы қытайлықтар адамзат тарихында бірінші рет ... ... ... ... ... Чжан Хэн ... алғашқы айналатын жұлдыз глобусын жасады. Медицина едәуір табысқа жетті. Б.з. ... ІІ ... ... екі ... ... аспаптар белгілі болды: барабан, дабыл, сыбызғы, металл қоңыраулар, ішекті шертпелі аспаптар, ... - ... ... жасалған және басқалар. Б.з. дейінгі бірінші мыңжылдықта арнайы сарай маңындағы музыкалық қызмет құрылады, сонымен ... ... ... ... ... ... билігінде болды.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Даосизм – Қытай философиясы6 бет
Дүниеге қөзқарас және онын типтері. Ежелгі Қытай философиясы.Философиядағы адам мәселесі. Гносеология және эпистемология. Диалектика және онын әдістері22 бет
Дүниеге қөзқарас және онын типтері. Ежелгі Қытай философиясы.Философиядағы адам мәселесі.Гносеология және эпистемология. Диалектика және онын әдістері14 бет
Дүниеге қөзқарас және онын типтері.Ежелгі Қытай философиясы.Философиядағы адам мәселесі. Гносеология және эпистемология. Диалектика және онын әдістері14 бет
Дүниетанымның мәні және оның түрлері, Ежелгі Қытай философиясы.Философиядағы адам мәселесі. Гносеология және эпистемология, Диалектика және онын әдістері13 бет
Ежелгi Үндi және Ежелгi Қытай философиясы17 бет
Ежелгі қытай философиясы9 бет
Ежелгі Қытай философиясы туралы35 бет
Ежелгі Үнді және Қытай философиясы4 бет
Ежелгі Үнді және Қытай философиясы туралы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь