Ақыл-есі кем балаларды оқуға үйрету

Мазмұны

1. Оқуға үйрету әдістемесінің психологиялық негіздері

2. Ақыл.есі кем оқушылардың оқу дағдысын меңгеру ерекшеліктері

3. Оқу сабағының мазмұны мен міндеті.
Оқуға үйрету әдістемесінің психологиялық негіздері
Оқу – әріптік кодты дыбыстық кодқа ауыстыру және қабылданған ақпаратты ұғынуды көрсететін сөйлеу әрекетінің бір түрі.
Оқу білу сөйлеу бірлігінің көру бейнесінің (сөз, сөз тіркестері, сөйлем) оның есту - сөйлеу – қозғалыс бейнесімен және оның соңғы мағынасының арақатынасын да қамтиды. Осы процестің үшбірлігі оқудың кез-келген түрінде сақталады, дауыстап немесе іштен оқу болса да.
Бірінші жағдайда сөйлеу – қозғалыс компоненті сөйлеудің сыртқы көрінісінен жүзеге асырылады, екінші жағдайда – сөйлеудің ішкі көрінісі.
Оқу тәжірибесін кеңейту және тез оқу дағдысын жаңарту мөлшеріне қарай, уақытаралық компонент кіші роль ойнайды, ал сөйлеу бірлігінің көру бейнесі оның мағынасымен көп деңгейде тікелей қатынасқа түседі. Дегенмен, психологтардың зерттеулері оқудың ситетикалық тәсілінің құрылуы кезінде оқып отырған адамның түсінігі үшін оның сыртқы сыртқы артикуляциялық немесе жасырын жүзеге асырылуы маңызды. Оқу техникасы аз қалыптасқан болса, қатты айтудың ролі соншалықты жоғары болады. Дәл осы бастапқы оқушыға әріптік белгіні түсініп, оларды ауызша сөйлеумен байланыстыруға көмектеседі. Айтылып отырға психологиялық заңдылық мынадай жолға негізделеді: балаларды алғашқыда дауыстап оқуға содан соң ғана жазбаша ақпаратты меңгерудің тиімді тәсілі ретінде іштен оқуды ақырындап үйретеді. Бұл әсіресе, ақыл-есі кем балаларға маңызды. Себебі оларға жасырын артикуляциялау көру, сөйлеу – есту және түсіну компоненттері арасына өзара байланыс орнау үшін жеткіліксіз болады. Сондықтан да, арнайы мектептің оқушылары 7 – сыныптыңөзінде мәтіннің мазмұнын іштен оқығанға қарағанда, дауыстап оқығанда жақсы түсінеді.
Киноға түсіру арқылы мыналар белгілі болды: оқып отырған адамның көзі жолмен секірмелі түрде 0,15 – 0,2 с тең қысқа аялдаулармен қозғалады. Оқымысты адам 1 жолда 3 – 6 кедерге жасайды (мәтіннің күрделілігіне байланысты), осы кідіріс аралығында оқылған мәтінді түсінуге тырысады.
        
        Ақыл-есі кем балаларды оқуға үйрету
Мазмұны
1. Оқуға үйрету әдістемесінің психологиялық негіздері
2. Ақыл-есі кем оқушылардың оқу дағдысын меңгеру ерекшеліктері
3. Оқу ... ... мен ... ... ... ... негіздері
Оқу – әріптік кодты дыбыстық кодқа ауыстыру және ... ... ... ... ... бір ... білу сөйлеу бірлігінің көру бейнесінің (сөз, сөз ... оның есту - ...... бейнесімен және оның соңғы
мағынасының арақатынасын да ... Осы ... ... ... ... ... ... дауыстап немесе іштен оқу болса да.
Бірінші жағдайда сөйлеу – қозғалыс компоненті ... ... ... ... ... ... – сөйлеудің ішкі көрінісі.
Оқу тәжірибесін кеңейту және тез оқу дағдысын жаңарту мөлшеріне қарай,
уақытаралық компонент кіші роль ойнайды, ал сөйлеу бірлігінің көру ... ... көп ... ... ... ... ... зерттеулері оқудың ситетикалық тәсілінің құрылуы кезінде
оқып отырған адамның түсінігі үшін оның ... ... ... ... ... ... ... Оқу техникасы аз қалыптасқан болса, қатты
айтудың ролі соншалықты жоғары болады. Дәл осы ... ... ... ... ... ... сөйлеумен байланыстыруға көмектеседі.
Айтылып отырға психологиялық заңдылық мынадай жолға ... ... ... оқуға содан соң ғана жазбаша ақпаратты меңгерудің тиімді
тәсілі ретінде іштен оқуды ақырындап үйретеді. Бұл әсіресе, ақыл-есі ... ... ... оларға жасырын артикуляциялау көру, сөйлеу – ... ... ... ... өзара байланыс орнау үшін жеткіліксіз
болады. Сондықтан да, арнайы ... ... 7 – ... ... ... ... қарағанда, дауыстап оқығанда жақсы
түсінеді.
Киноға түсіру арқылы мыналар ... ... оқып ... адамның көзі
жолмен секірмелі түрде 0,15 – 0,2 с тең ... ... ... адам 1 жолда 3 – 6 ... ... ... ... осы ... ... оқылған мәтінді түсінуге тырысады.
Сенсорлы қабылданған мәтін түсініксіз болатын болса, оқушы адамның оқылған
жерді қйта ... ... ... ... ... адамда түсіну мақсатындағы
мұндай қайталау буын немесе сөздің қайта қайталануымен ... ... ... ... ... кем ... ... кезінде де ескеріп
отыру қажет. Соңғысында көптеген қайталаулар да сондай роль ... да ... ... ... ... бұл ... интеллектісі бар қалыпты
балаларға қарағанда мағынасын түсіну қайда күрделенген. Сонымен бірге
қайталап ... ... ... ... айналып кетпеуін қадағап
отыру керек.
Тәжірибелі оқымыстының ... үшін ... ... ... ... ... Ол ... мәнмен және мағыналық қатынастарда
(«алтын бас» тіркесінде әр сөз белгілі бір мән береді, ал синтагманың нақты
мағынасы – ... ... ... ... ... ... өңдеу
көзбен қабылданатын сөйлеу ... ... ғана ... ... ... ... ... де жүзеге асырылады. Сонымен қатар,
мәндік болжал оқылған сөздің, синтагманың, сөйлемнің негізінде қалыптасуы
мүмкін.
Психология оқу дағдысының ... үш ... ... ... ... Автоматтандырылған.
Бірінші этапта көзбен қабылданатын бірлік әріп немесе буын. Осы
уақыттағы оқушының көру жазықтығы өте ... ... ... ... оның ... ... ... себебі бір буынды екіншісіне
қосуға, содан кейін ғана оны «білуге» уақыт кетеді.
Осы деңгейдің өзінде буындап ... ... соң, бала ... буынға
сүйеніп сөзді толық тауыпкөруге тырысады. Бірақ мағыналық болжал буын
деңгейінде жұмыс істемегендіктен, бала көп ... ... ... ... ... ... ықылас оқушының саналы оқуға деген ұмтылысының
дәлелі болып табылады.
Синтетикалық оқу деңгейінде, бірлік ретінде сөз ... ... ... қысқарады және синтагма немесе сөйлем құрылымындағы сөздік бірліктің
соңғы дыбысталуына жақындайды. Сондай-ақ, ... ... де дами ... ... ... ... бұл ... табысты бола түседі, дегенмен
қателесу қаупі де жоқ ... Бұл ... ... ... ... ... себебі балалар бұрын оқылға контекстке сүйене алады.
(сыбдырлады сөзінен соң балалар бұлақтарды ... ал шын ... ұл бала ... да ... тіркесінен кейін балалар жылады дейді, ал
ол бақырды сөзі болуы мүмкін). ... ... ... ... ақыл есі кем балаларда да көрініс табады. Олардың жалпы мектеп
оқушыларынан айырмашылығы: олар ... ... ... ... бұзып алады. (суға құлап бақырабастады деудің орнына олар суға
бата бастады деуі ... ... ... ... да, ... ... ... себебі тенденцияның өзі оң нәтижелі. Ол – тез оқу дағдысының даму
кепілі.
Автоматтандырылған оқу деңгейінің ...... және ... ... ... ... Себебі, мәтіннің кесілген бөлігі көзбен
қамтылған және тез түсінілген. Осы деңгейде синтагма және сөйлем деңгейінде
жүзеге асырылатын мүмкіндік болжау тіпті ... ... ... деп ... Оқушылар толығымен тез оқу дағдысын меңгереді.
Ақыл-есі кем балаларды оқытуда осы үш ... де ... ... ... олар ... ... созылған: бірінші жыл толық және
екінші сыныптың жарты жылында ... ... оқу ... ... ... ... ... және үшінші сынып толығымен оқушыларда толық
сөзбен оқу әлі қалыптаспаған, синтетикалық кезеңге әлі ... ... ... есептеледі. 4 және 5 – сыныптарда синтетикалық кезең бітуі
тиіс, бірақ бұл ақыл-есі кем ... тән ... ... және ... ... 6 – ... ... есептеледі, ал 7 – сыныптан бастап ... оқу ... ... ... тиіс. Осы кезеңге тән оқу
процесі белгілері сипаттарының дамуына кедергі келтіретін себептер оқушының
түсінігің аздығы, ... ... ... ... ... кем оқушыларда толық айтылмаған мәтіннің мәнін одан бұрын
түсіне ... ... жоқ. ... осы процестің техникалық ... оқу ... ... ... ... кем ... оқу дағдысын меңгеру ерекшеліктері
Толыққанды оқу дағдысы келесі сапаларымен сипатталады: дұрыстығымен,
тездігімен, мәнерлілігімен, түсіністігімен. Ақыл-есі кем ... ... ... ... ... өзіндік ерекшілігі бар.
Өзіндік ерекшелігі грамотаға үйрену кезінде көрінеді: ... ... ... сақтайды, графемалардың ұқсас сызбаларын шатыстырады, дыбысты әріптің
арақатынасын білмейді, әріптеп оқығаннан ... ... ... ... ... ... сөз ... бұрмалайды, оқылған сөзбен заттың, құбылыстың,
іс-әрекеттің арақатынасында ... ... ... Арнайы
мектептердегі сынып контингенттері сенсорлы, сөздік, интеллектуалды
жетіспеушілік ... ... ... ... оқуға үйрену
барысында осы дағдыны меңгерудің әр кезеңінде фронтальды жұмысқа ... ... ... ... 2 – ... ... оқушылар
құрылымы қарапайым сөздерді бірге оқи біледі. Бірақ, көптеген оқушылар
буындап ... ... ... ... ... сақтап қалатын оқушылар
да бар (6,6%). Оған қоса, барлық ... де әлі ... ... ... (1,6%). Оқу дағдысын меңгеру деңгейінің әртектілігі жоғарғы
сыныптарда да ... 5 – ... ... ... 20 % тез ...... сөздермен, 22% – буындап.
Оқу техникасына қойылатын бағдарламалық талаптардың қиындауына
байланысты ... ... ... ... ... Ақыл-есі кем
балалар буынды образдарды баяу ... Бұл ... мен ... тез таба ... ... ... бір ... екінші
дыбысты араластырудағы ... ... ... ... ... жалпыланған сөздік образды
түсінбейтіндеріне, әрбір буындық ... ... ... ... байланысты.
Ақыл-есі кем балаларға тән әдеттен қалмаушылық пен үйреніп қалушылық
әрекет, оларға ... ... ... ... аусуға кедергі
жасайды (буыннан тұтас сөзге). Нәтижесінде оқушылар буын ... ... ... өздеріне таныс, меңгерілген лексемаларды да толық оқуды
күрделі процесс арқылы ... ... Және ... ... ... оқып ... екінші сөзді де дәл солай тез оқып шығуға ... да ... ... оқу техникасы сондай-ақ, ақыл-есі кем балалардың көру жазықтығының
шектеулігінен да тежеледі. Әдетте, олар ... көзі ... ... ... ғана ... ... мұндай балалар көп уақытқа
дейін мағыналық болжалды пайдалана алмайды, ал бұл ... ...... ... ... ... шапшаңдығы – осы процестің сапалы жаңа ... ... ... ... соншалық, оны түсіну айтудан да озып ... ... ... оқу шапшаңдығы тез арада және біркелкі дамиды: 1 –
сыныптың өзінде олар 1 ... ... 30-40 сөз ... ... аяғында оқу
шапшаңдығы дәл осы уақыт ішінде 70, ал 3 – ... ... – 90 ... ... 5 – ... қаарй оқу шапшаңдығы ересек адамның оқу темпіне
жетеді: 1 минут ішінде 120 – 150 сөз ... ... және ... ... кем ... ... түсіну қиындықтарының, сөздік қордың
кедейлігінің, мағыналық ... ... ... және ... ... ... қалыпты балаларға қарағанда оқу
шапшаңдығы екі есе баяу болады. ... ... ... ... ... амплитудасының тербелісі байқалады. Жүргізілген зерттеулер
мынадай ... ... 5 – ... 1 – ... 47 сөз; 6 – ......... – 70 сөз тән. 5 – 7 сыныптарда оқу шапшаңдығының ең үздік
нәтижесі – 70, 96, 103; ең ... 18, 42, 51. ... ... ақыл-есі кем
оқушалардың оқу темпі жалпы мектеп ... ... көп ... ... және құрылымдық күрделілігіне байланысты болады. Мәтін
қаншалықты ... ... ... ... баяу ... ... Н. ... бойынша, әлсіз оқушылар топтарының оқу темпінде сондай ... ... ... және синтездің жетіспеушілігі, сөйлеудің дыбыстық
жағының бұзылуы, ... ... ... төменгі жұмысқа
қебілеттілік, сөздік қордың кедейлігі, сөйлеудің грамматикалық ...... ... да ақыл-есі кем балалардың мәтінді айтарлықтай
бұрмалаумен оқиды: әріптерді оқымай тастап кетеді, орындарын ... соңы мен ... ... ... ... жібереді, жолды оқымай тастап
кетеді, т.б.
Егер, мәнерлеп оқу дағдылары ... ... ... ... ... ... оқудың бірінші жылында балалар оқудың дұрыс темпін
қадағаламайды, ... ... ... ... ... ... алмайды.
Немесе шамадан тыс қатты оқу және шектен тыс ... оқу тән ... ... ... ол ... ерекшеленеді. Оқудың
шапшаңдығы мен түсіну деңгейінің өсуімен бірге оның мәнерлілігі де ... Я. ... ... ... ... ... кем
оқушыларының мәтінді пайымдауда кездесетін қиындықтары толығымен ... ... ... өзара байланыстарды олардың тізбектерін
қиыншылықпен тұрғызады; шығарманың негізгі мәнін түсәне ... ... ... ... ақты ... мен болып жатқан әрекеттің ішкі
мәні сәйкес ... анық ... ... ... қалыптасқан тәжірибенің
өзінде бала шығарманың мазмұнын дұрыс ... ... ... мазмұнын қабылдау фрагменттілігі ондағы кйіпкерлер мен
әрекет орны көбейген сайын тереңдей түседі. Ондай ... ... ... ... ... біреудің іс-әрекетін басқа ... ... ... ойлаудың ауытқуы әңгімеде бейнеленген
жағдайды елестетудің ... ... ... ... ... ... ... көптеген сөздерді дұрыс түсінбеу, бейнелі сөздердің
мәніне жетік кіріге алмау, ауыспалы мағынада ... ... ... ... ... ... ... одан ары қиындатады.
Оқушылардың сыныптан сыныпқа ауысуна орай, оқылатын мәтіннің мазмұнын
түсіну жақсара түседі. Оқушылар сүйене ... ... ... ... онда мәтіндегі ақпаратты қабылдау ғана ... ... ... ... ... да ... алу ... жақсарады. Бірақ, үлкен
сынып оқушыларының арасында оқылған мәтіндіқабылдаудың фрагменттілігі ... ... ... ... оқу ... даму ... қарай, мазмұндау
кезінде жеке сәттерді тастап кету, оқылғанды жекелей немесе толық түсінбеу
күшейе ... Бұл ... ... ... ... саналық оқу
дағдысын меңгеру мүмкіндігін шектейтіндігінің дәлелі болып табылады.
Оқу ... ... мен ... ... ... кем ... адамгершілік, эстетикалық және
экологиялық тәрбиелеудің ықпалды тәсілі болып табылады. Дәл осы сабақтарда
балалар туған ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерімен танысады, оларға баға беруді үйренеді.
Шығарманың тәрбиелік әсері оның эмоционалды мәнеріне, мұғалімнің оқушыларға
оны ... білу және ... ... жан ... сәйкестендіру
іскерлігіне байланысты.
Оқу сабағында оқушының жалпы ... да ... ... ... ... ... ... Балалар адамдар, олардың еңбектері мен
табиғаттары жайында көптеген қызықты жағдайларды біледі. Жаңа ... ... ... ... ... мағынасы бірнеше пайдалану
процесінде түсіндіріліп, бекітіледі. Сонымен қатар, сөздік жұмыс процесінде
балаларға таныс сөздерің да мағынасы ... ... ... ... ... ... ... дамуына мүмкіндік
туғызады. Орыс тілі бағдарламасында айтылған ... ... ... ... ... және оқу» тарауы да тек берілмеген. Оқылған
мәтінді байланыса мазмұндай дағдысы жылдан ... ... 1 - ... байланысты сұраққа жауап беруден бастап, 8 – ... ... ... сүйене отырып әңгіме құрауға дейін.
Оқушының басқа пәндерді нәтижелі оқуы оларда оқу ... ... ... ... Психолог Б. Г. Ананьев мынаны атап көрсетеді:
«Балалар алдымен, оқумен жазуға үйренеді, содан кейін, оқу мен ... ... ... ... – оқушыларда саналы, мәнерлі, ... оқу ... ... Жалпы мектептердегі осындай міндеттермен
бірге арнайы мектептерде жеткіліксіздіктерді коррекциялау міндеті ... ... кем ... ... ... ... ... әлдеқайда
тұрақталады, еске сақтау жаңарады, логикалық ойлаудың кейбір дефектілері
тегістеледі. Оқылған мәтінмен ... ... ... ... ... ... ... қорын белсендіруге, монологиялық
сөйлеудегі кемшіліктерді жөндеуге, ... ... ... ... арналған оқулықтардардың құрылымы бағдарламалық талаптарға
негізделеді. 2 – 6 ... ... ... ... Ол ... толық жүйесін көрсетеді, осы ... ... ... ... ... шығарма қайраткерлерінің іс-әрекеттерін
талдау дағысы дамиды. Талдаудың қолжетімділігі баланың басынан өткерген
оқиғалары мен ... ... ... ... сәйкес материалдың
топтастырылуымен қамтамасыз етіледі. Бұл табиғаттағы маусымдық өзгерістер,
моралды-этикалық проблемалар ( «Жақса ... не?» ... ... «Біздің
Отан», т.б). Материалдың бұлай орналасуы дәл сол уақытта байқалып отырған
маусымдық құбылыстарға сәйкес ... ... ... ... 5 ... ... ... талдауға оқушылардың өз Отаны жайындағы
білімдері де қосылады.2 – 6 ... ... ... кіші формадағы
шығармалар топтастырылады: көлемі шағын және ... ... ... ... ... ... мақал-мәтелдер, жұмбақтар. Көркем
шығармалардан басқа бастауыш сынып ... ... ... ... Олардың мазмұны кіші сыныптар үшін көбінесе ... ... ... білдіреді.
7 – сыныптан бастап, әдеби оқу басталады. Оқушылары ... ... ... ... ... ... ... материалдың хроникалық тізбекте орналасуы мұғалімге
оқу жылы аяғында балалардың ... ... ... береді.
Мәтіндердің көлемі айтарлықтай ұлғаяды, сюжет күрделенеді, материалдың
жанрлық сипаты түрлене түседі. ... ... 7 – 9 ... ... ... ... ... беріледі (повестер,
поэмалар, балладалар).
Арнайы мектептің оқулықтарында да осындай реттілік сақталады. 1 –
сыныпта балаларда ... ... оқу, ... жауап бере білу
дағдысы қалыптастырылады. 2 – сыныпта буындап оқумен жұмыс жалғасын ... ... ... оқуды үйренуге жалғасады. ... ... ... ... 3 – сыныпта оқушылар толық сөзбен оқу дағдысын дамытуды
жалғастырады. 4 – ... ... ... ... оқу іскерлігі бекітіледі.
Оқушылар дауыстап, іштей де оқиды. Оқылған мәтіндің ... және ... ... ... 5 – ... оқу техникасы дами түседі, ал 6 – сыныпта
оқушылар ... ... ... ... тиіс. Осы және одан кейінгі
сыныптарда оқылған мәтінді ... ... ... ... ... ... мәтіннен негізгі ойды бөліп көрсетуге, өзінің сол ... ойын ... оған ... беруге, мәтінді толық және қысқа
мазмұндауға байланысты жаңа дағдылар қалыптастырылады.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ата мен ана – бала тәрбиесiнiң қамқоршысы, өнегесi7 бет
Бастауыш сынып жасындағылардың ерекшеліктері мен дамуы6 бет
Кіші мектеп жасындағы балаларды психодиагностикалау ерекшеліктері90 бет
Мектепте өзгеріс не үшін керек6 бет
Сауат ашу кезіңіндегі жаңа технологиялар бойынша сабақ жүргізудің әдіс-тәсілдері25 бет
Тілді қалай тез арада үйренуге болады?3 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
Adobe photoshop программасын үйрету40 бет
«Грамматика, емле және тіл дамыту жұмыстарына үйретудің әдіс-тәсілдері»29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь