Шәкәрім Құдайбердиевтің педагогикалық көзқарастары

Қазақ халқының тарихы мен мәдениетінде өзіндік із қалдырған, ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың бас кезінде өмір сүрген, ұлы Абай мектебінің дәстүрін жалғастырушы, өзінен кейінгі ұрпаққа сарқылмас мол мәдени мұра қалдырған Шәкәрім Құдайбердиев белгілі гуманист ақын, ойшыл тарихшы-шежіреші ағартушы, ғұлама болды.
Шәкәрім Құдайбердиев халықымыздың қоғамдық ағартушылық, мәдени және әдеби өміріне белсене атсалысқан, ағартушылық-демократиялық, гуманистік идеяларды насихаттаған, Шоқан, Абай, Ыбырай ұстаған ағартушылық дәстүрді ілгері жалғастырушылардың бірі болды.
Шәкәрім жөнінде жарық көрген әдебиеттерді жан-жақты талдай отырып, оның педагогикалық көзқарасын, ағартушылық қызметін, ақынның даралық ерекшеліктерін танытатын қасиеттерін саралай келе ғылыми жүйеге келтіріп зерттеу және болашақ мұғалімдерді даярлау жүйесінде кеңінен пайдалану, мектеп мұғалімдеріне бұл бағытта әдістемелік нұсқаулар беру қажеттілігі туындайды.
Шәкәрімнің ағартушылық-педагогикалық көзқарасы туралы айтқанда, оның өлеңдері мен поэмаларын, ғылыми еңбектері мен аудармаларындағы тәлім-тәрбие мәселелеріне талдау жасалады.
Адам санасына сіңіп, бойына тазалық пен инабаттылық дарытатын көркем шығармалардың тәрбиелік мәні зор. Өлгеніміз тіріліп, өшкеніміз жанып, егемен ел болған заманда туған халқымен қайта қауышқан алыптарымыздың бірі Шәкәрімнің шығармаларын оқыту, оқытып қана қоймай, терең сырлы құпиясын ашып, оның адамдық, азаматтық құқық жайында жазған өлеңдеріне талдау жасау мектеп мұғалімдеріне зор міндет жүктейді. Жас ұрпақты адамгершілік биік мұраттарға, адалдық пен ақылдылық, парасаттылық пен азаматтыққа үндейтін Шәкәрім шығармалары бүгінгі күні жоғары және орта оқу орындарында оқытыла бастады.
        
        Шәкәрім Құдайбердиевтің педагогикалық көзқарастары
(1858-1931 ж.ж)
Қазақ халқының тарихы мен мәдениетінде өзіндік із қалдырған, ХІХ
ғасырдың ... ... мен ХХ ... бас ... өмір ... ұлы Абай
мектебінің дәстүрін жалғастырушы, ... ... ... сарқылмас мол
мәдени мұра қалдырған Шәкәрім Құдайбердиев белгілі гуманист ... ... ... ... ... Құдайбердиев халықымыздың қоғамдық ағартушылық, мәдени және
әдеби өміріне белсене ... ... ... насихаттаған, Шоқан, Абай, Ыбырай ұстаған ... ... ... бірі болды.
Шәкәрім жөнінде жарық көрген әдебиеттерді жан-жақты талдай отырып,
оның педагогикалық көзқарасын, ағартушылық ... ... ... ... ... ... келе ... жүйеге келтіріп
зерттеу және болашақ мұғалімдерді даярлау жүйесінде кеңінен пайдалану,
мектеп мұғалімдеріне бұл ... ... ... беру ... ... көзқарасы туралы айтқанда, оның
өлеңдері мен поэмаларын, ғылыми еңбектері мен аудармаларындағы тәлім-тәрбие
мәселелеріне талдау жасалады.
Адам санасына ... ... ... пен ... ... көркем
шығармалардың тәрбиелік мәні зор. Өлгеніміз ... ... ... ел ... заманда туған халқымен қайта қауышқан алыптарымыздың бірі
Шәкәрімнің шығармаларын оқыту, оқытып қана қоймай, терең ... ... оның ... ... ... ... жазған өлеңдеріне талдау жасау
мектеп мұғалімдеріне зор міндет жүктейді. Жас ұрпақты адамгершілік биік
мұраттарға, адалдық пен ... ... пен ... үндейтін
Шәкәрім шығармалары бүгінгі күні жоғары және орта оқу орындарында оқытыла
бастады.
Шәкәрімнің ... ... неге ... өлеңінде адамдық пен
айуандық бір-бірімен бетпе-бет келіп, адамдық қасиеттің орны белгіленеді.
Кісіге адамшылық неге ... өзге ... ... ... ... ... қалай дейсің,
Аямай әлі келгенді жұлып жеген жемек, - деп оқырманға ой ... ... ... ... жаман дейсің,
Қасқырлыққа қайтасың құр дөңгелеп,
Жаны ашып, жәрдем ... ... ... өніп ... бір ... - деп өзі ... ... адам
ететін, адалдық пен ... ... ... ... жолдарды
іздестіреді. Адамның түзу жолда жүруіне, ар тазалығы мен жан ... ... ... ... ... қалайды.
Білімділер сөз жазып зарлағанда,
Ой кзіп, жердің жүщін шарлағанда,
Алдаусыз адам өмірін түзетерлік,
Әділет, ынсап, ... бар ма ... - деп ... өз ... ... адам бойындағы жағымсыз мінез-құлықтарға жиіркене ... да ... ... бұл ... ... ... азаматтық сезім, ар-ұят
өзін-өзі бағалау, қамқорлық, қарапайымдылық, кішіпейілділік ... ... ... Құдайбердиевтің азаматтық рухты жоғары көтеретін, эстетикалық
сезімге баулитын өлеңдерінің бірі – «Насихат». Бұл ... ... ... ... ақыл мен ... Ақын ... ... ғылымға жету жолардарын
көрсетіп, оқуға шақырды.
Сен ғылымға болсаң ынтық, бұл ... ... ... ... қыл, ... біле ... ердің бол шәкірті, білмегенді қыл шәкірт,
Үйренуге қылма намыс, үйретуге болма кер, - ... ... ... ... ... пен ... ... бірден-бір құрал екенін айтып,
шәкірттік пен ұстаздық арасын айшықтап ... ... ... еңбекке, биік гуманизм, адамгершілік идеясына ... ... ... ... ... ... ... де қазір оны елге жәй,
Құры ішінде кеткенше пайдалансын ... деп ... мен ... ... ... екенін түсіндірді.
«Піскен мен шикі» мысал өлеңі ақынның ... ... ... «Бай ... мен ... ... ... төркіндес,
тәрбиелік мән-мағынасы ұқсас.
Шәкәрім поэзиясының биік тұғыры – гуманизм, туған халқына деген
махаббат, жан мен тән ... ... ... ... ... ... ... ояу, сезімі сергек, зерделі жастық парызы.
Шәкәрім еңбек тәрбиесіне ерекше мән бере келіп, өз ... адам ... ... ең ... деп ... ... ... адам өмірінде ғана емес, бүкіл адамзат дамуындағы тарихи маңызына ... ... адам ... осылайша жас ерекшеліктеріне қарай кезең-кезеңге
бөліп ... ... ... ертеден келе жатқан дәстүр.
Жастық қызығын дәріптеген ақын адам өмірінің осы екі ... ... ... келе ... ... өзіндік мәні бар
екенін насихат қылды.
Әрине, балаң білсе қадіріңді,
Орындап екі айтқызбай әміріңді.
Жасыңнан жаның сырлас ... ... ... ... ... - деп, ... егде ... тұсында
баланың, жардың қызметіне ерекше мән береді, оның ... ... ... ... ... Шәкірім мақал-мәтел, жұмбақтарды, шешендік сөздерді ... ... ... оның ... ... ... ... ғасырлар бойы халық өткен ұзақ өмірдің шежіресі деуге
болады. Мұның шежірелік құндылығы мен көркемдік даналығын шебер астастырып,
көздің қарашығындай сақтап, ... асыл аз ... ... ... ... ... ... қана қоймай,
кезінде өзі жинап , баспаға әзірлеген, кейін баласы Ахаттың көшірмелерінде
қалған оның ... жүз отыз жеті ... бар. ... ... ... ... академиясының қолжазбалар қорында сақталған.
Шәкәрім шешендік сөздерге де ерекше мән берген. Қазақ халқының, кейбір
мақал-мәтелдері мен шешендік сөздерін ... ... ... және ... ... ... еңбектерінің бірі 1911 ж. «Түрік, қырғыз, қазақ һәм
хандар шежіресі» атты шығармасы жарық көрді. Оның «Қалқаман - ... ме ... ... жеке ... ... ... ... болатынды. Ол
шетел, орыс және ... ... ... ... ... ... классиктері Хафиз және Физули шығармаларын қазақ тіліне
еркін аударған. Ақын шығармаларының ... ... 1988 ж. ... ... жарық көрді.
Шәкәрімнің педагогикалық-ағартушылық және психологиялық көзқарастары
туралы айтқанда, ұлы ғұламаның ағартушылық-психологиялық мұрасын зерделеуде
белгілі педагогика және психология ғылымдарының ... ... ... ... пен С.Қалиевтің Шәкәрім Құдайбердиев туралы зерттеу
еңбектерін ерекше атауға болады.
Шәкәрім жөнінде жарық ... ... ... ... ... педагогикалық көзқарасын, ағартушылық қызметін, ақынның ... ... ... саралай келе, ғылыми жүйеге келтіріп
зерттеу және ... ... ... ... ... пайдалану,
мектеп мұғалімдеріне бұл бағытта әдістемелік нұсқаулар беру бүгінгі ... ... Ұлы ... ... ... ... інісі. Ақынның мектепті де
Абайдан өткен. Сол ... ... ... ... Абай есімі кеңінен
орын алады.
Ғұламаның жеке ... тән ... ... көрсететін терең
философиялық еңбегі – «Үш анық». Ойшыл ақынның бұл еңбегі мектепте ... ... ... «ХІХ ... кезіндегі қазақ ойшылдары» деген тарауды
өткенде Шәкәрімнің «Үш ... ... ... Шәкәрімге дейін қазақ
халқында белгілі философиялық ... ... ... ... ... ... ... есігін ашқан, арнаулы дүниетанымдылық
еңбек қалдырған Шәкәрім екенін білеміз.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ана тілін оқыту әдіістемесі8 бет
Шәкәрім мен Пушкиннің аудармаларындағы үндестік3 бет
Шәкәрімнің шығармашылығы20 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
Жоғары мектеп оқытушысының тұлғасы4 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Тарихи-педагогикалық білім беруді жетілдіру71 бет
Тәрбие әдістері. Тәрбие әдістерінің түрлері . Әдістердің анықтамасы10 бет
«Мұтылған» философиясы4 бет
А. Байтұрсынов, М. Дулатов, Ш. Құдайбердиев, М. Жұмабаев жайында қысқаша мәліметтер6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь