Мәлік батыр

Ұлы Отан соғысының қаһарлы күндері Мәлік Ғабдуллин аса жауапты, майдан тағдырын шешетін операцияларға басшылық жасады. Сондай бір ауыр тапсырма 1941 жылы Руза өзенінен немістерді Москваға өткізбеу еді. Сол жолы взвод автоматшылары көрші ротамен бірге жаудың шабуылын тойтару барысында қаптаған фашист қолының қоршауында қалады. Мәліктің алғыр ақылы, жауынгерлердің ынтымақ-бірлігі арқасында олар бұл тығырықтан шыға білді. Орман ішінде адасып қалған солдат топтарымен бірігіп, фашистердің мол қару жарағын, яғни 12 станокты пулемет, 20 қол пулеметін қолға түсіреді. Әрі 27 фашист тұтқыны бар, 16 жаралы жауынгерін кезектесе көтере жүріп әупіріммен дивизиясына қосылады. Мәліктің жаужүрек батырлығы жөнінде очерк жазған Борис Полевой темір өзек жауынгерлерін көзімен көріп, таңғажайып ерліктеріне елжіреген дивизия командирі, генерал-майор И.В.Панфиловтың толғанысын былайша суреттейді. “…Өзінің көргісі келді. Сұңғақ бойлы, талдырмаш жасты Панфилов ұзақ айналдырып қарады. Шынын айтқанда, Мәліктің денесіне соғыстың әскери киімі әлі қона да қоймаған кезі еді. “– Мә, саған ғылым адамы! Жарайсың! Жаман солдат болмассың” – деді ол Мәлікке жарықшақты дауысымен. Сөйтті де, Мәлікті өзіне қарай тартып алып, кәдуілгі орыс халқының әдетінше, бетінен үш рет сүйді. Бұлардың қасында жақын тұрған адамдар, көп езу тартпайтын, салқын жүзді атақты генералдың сыр бермейтін жүзінде әкелік қуаныштың лап бергенін байқасып қалысты”, – дейді ол. Етігімен су кештіріп, қанды көбік жалатқан қатыгез күндер өз батырын осылай тудырды. Батыр Мәлік “өзіне қанша қатал болса, қарауындағы адамдарды да сонша жинақы, әрі әмірді бұлжытпай орындайтын халде ұстады”.
Енді бірде Ширяево селосының тұсында Мәліктің 13 адамнан тұратын атқыштар взводы фашистердің мұздай қаруланған бір батальонға жуық әскерін тоқтатуға жарлық алды. 5 танкісін беттеріне ұстаған жаудың қалың әскері лап қояды. Екі танкісі жанып, қыруар әскерін шығындап, “темір бекіністен” беттері қайтып, оқ нөсерін аямай төккен жендеттер кері шегінеді. Олар Кеңес автоматшыларын түгел жойдық деп ойлайды. Рота олардан хабар-ошарын үзеді. Топырақтың астында қалып, бірер адамынан айырылған атқыштар взводы айлалы да батыр саяси жетекшісінің бастауымен фашистердің тылын қапысын тауып айналып өтеді. Өзінің мүддесін ойламайтын, ақыл-парасат, сабырлық, әділдік, шыдамдылық, қайсарлық бойына берік ұялаған Мәлік соғыста жауды қырудың, онан айласын асырудың әдісін аз уақытта шебер меңгеріп, жауынгерлерін де фашистермен шайқасқа жолбарыстай тайсалмай ұмтылуға баулуды өзінің басты парызы санаған. Бұл жолы да взводтың бірлігі мен қатал тәртібі арқасында фашистердің темір шеңгелінен қылшығы құламай қатары көбейіп, тіпті алып денелі Коваленко досы тауып алған 4 жасар “взвод баласы” – Вованы ертіп ротасымен тағы да қауышудың сәті түскенде мұндағылардың тілі байланып
        
        МӘЛІК БАТЫР
Ұлы Отан соғысының қаһарлы күндері Мәлік ... аса ... ... ... ... басшылық жасады. Сондай бір ауыр тапсырма
1941 жылы Руза өзенінен немістерді Москваға ... еді. Сол жолы ... ... ... ... ... ... тойтару барысында
қаптаған фашист ... ... ... ... алғыр ақылы,
жауынгерлердің ынтымақ-бірлігі арқасында олар бұл тығырықтан шыға білді.
Орман ішінде ... ... ... топтарымен бірігіп, фашистердің мол қару
жарағын, яғни 12 ... ... 20 қол ... ... ... Әрі ... тұтқыны бар, 16 жаралы жауынгерін кезектесе көтере жүріп әупіріммен
дивизиясына қосылады. Мәліктің жаужүрек ... ... ... ... ... ... өзек жауынгерлерін көзімен көріп, таңғажайып
ерліктеріне елжіреген дивизия ... ... ... ... суреттейді. “…Өзінің көргісі келді. Сұңғақ бойлы,
талдырмаш жасты Панфилов ұзақ ... ... ... ... ... ... ... киімі әлі қона да қоймаған кезі еді. “– Мә, саған
ғылым ... ... ... ... ... – деді ол Мәлікке жарықшақты
дауысымен. Сөйтті де, Мәлікті өзіне ... ... ... ... ... ... ... үш рет сүйді. Бұлардың қасында жақын тұрған
адамдар, көп езу тартпайтын, салқын жүзді ... ... сыр ... ... қуаныштың лап бергенін байқасып қалысты”, – дейді ол.
Етігімен су ... ... ... ... қатыгез күндер өз батырын осылай
тудырды. Батыр Мәлік “өзіне қанша қатал болса, ... ... ... ... әрі ... бұлжытпай орындайтын халде ұстады”.
Енді бірде Ширяево селосының тұсында Мәліктің 13 ... ... ... ... ... ... бір батальонға жуық әскерін тоқтатуға
жарлық алды. 5 танкісін беттеріне ұстаған жаудың ... ... лап ... ... ... ... ... шығындап, “темір бекіністен” беттері
қайтып, оқ нөсерін ... ... ... кері ... Олар ... ... ... деп ойлайды. Рота олардан хабар-ошарын үзеді.
Топырақтың астында ... ... ... ... ... взводы айлалы
да батыр саяси жетекшісінің бастауымен фашистердің тылын қапысын тауып
айналып ... ... ... ойламайтын, ақыл-парасат, сабырлық, әділдік,
шыдамдылық, қайсарлық бойына берік ұялаған Мәлік соғыста ... ... ... ... ... аз ... шебер меңгеріп, жауынгерлерін де
фашистермен шайқасқа жолбарыстай тайсалмай ұмтылуға баулуды ... ... ... Бұл жолы да ... ... мен қатал тәртібі арқасында
фашистердің темір ... ... ... ... ... ... ... Коваленко досы тауып алған 4 жасар “взвод баласы” – Вованы ертіп
ротасымен тағы да ... сәті ... ... тілі ... қала
жаздайды. Өйткені, 13 автоматшысынан ұшты-күйлі айырылған рота командирі,
кіші лейтенант Аникин, саяси ... ... полк ... ... пен
саяси жетекші Мұхамеьдяровтың атына: “Сіздерге бүгін 16 қараша күні (1941
жыл) таңертеңнен бері ... ... ... ... ... ... бір ... жаяу әскері мен оларға қосылған бес танкі бар күшпен
шабуылға шыққанын хабарлаймыз. Кескілескен ... ... ... ... шын ... ... ... көрсетті. Әсіресе, саяси
жетекші Ғабдуллиннің автоматшылары ерекше көзге түсті. Немістің 2 танкісін
қиратып, 150 жау солдатын ... ... ... ... де, түгелдей
қаза тапты”, – деп жедел хат жолдапты. Міне, “Алла сүймек, ар сүймек, адам
сүймек” (Шәкәрім) ... ... ... ... ... автоматшылар
достарының көзін “атыздай қылып” “о дүниеден” оралады… Мәлік, 1943 жылдың
қаңтарында Жоғарғы әскери басшылықтың ... ... ... ... ... Старая Руссо жерінде, Бородино
деревнялары, Холм қаласы ... ... ... үшін ... ... жан ... алапат соғыстардың жуан ортасында айқасып,
автоматшыларымен бірге қайталанбас ... ... ... жолы ... ... ... ... “Қызыл Жұлдыз”, “Қызыл ... ... 1943 ... 30 ... КСРО ... Кеңесі
төрағасының жарлығымен оған “Кеңестер Одағының Батыры” атағы берілді.
Майданның әр ... ... ... сақтықты, өлімнен
қорықпауды, жанқиярлықты қажетсінетін қатал талабын генерал-майор Панфилов,
Момышұлы ағасы, ... ... ... Капров, Манап Мусин, капитан
Гундилович, батальон саяси жетекшісі Клочковтардан ... ... ... ... ... ... қалыптастырды.
Мәлік Кеңес Одағының Батыры атағын алған соң жауынгер ... ... ... ... гвардия подполковнигі Б.Момышұлы,
гвардия капитаны М.Байсаров, гвардияның аға лейтенанты Қ.Сағындықовтар оның
ата-анасы мен ... ... ... хат жолдайды: “Мәлік әрі батыр,
әрі жалынды сөз иесі, ұйымдастырушы, тәрбиеші. Ол жаудан беті ... ... от, ... ... ... ... ... халық батырын
тәрбиеледі. Ел сенімін ақтау деген осы да! Ер еңбегі еш кетпейді, ел ... ... ... Союзының Геройы деген ардақты атақ беріліп отыр.
Бұған Сіздермен бірге біз де ... шын ... ... ... айтамыз.
Мәлік сынды халық батырын тәрбиелеп ... ... мың ... ... 28.03.1943).
Мәлікке имандылық, кісіге қиянат жасамау, біреудің обалына қалмау, артық
сөйлеп, сіңірген еңбегін артық бағаламау ... ізгі ... тән. ... “Мен майданда немістермен қолма-қол соғысқан адаммын. Көптеген
немісті атып өлтірдім. Біразын қан ... ... ... ... ... ... ... – деп жазады. Әрине, бір Кеңестер
Одағының Батыры жауға осынша шығын әкелсе, Гитлердің ... ... ... ... тас ... ... тізе ... едік. Ол өз
алдына ресми бөлек талдаудың тақырыбы, ал ... ... ... ... ... ... ол бастаған 13 автоматшы Ширяево
селосының ... ... 5 ... мен 150 ... жоқ ... тарихтан
мәлім. Жауды жерге қаратып, мысын құртқан дауылды жорықтар үш жылдың ішінде
неше рет қайталанғанын еске ... ... ... ... ... ... жаны да, тәні де ... (М.Әлімбаев) Мәліктің қанына арық
сөйлеп, семіз шығу дарыған, қарапайым адам болғанын мойындайсың.
Оның ... ... ісі ... ... ... да иіткен. Анау-
мынауға елпектей қоймайтын, діні қатты халық батырын оның ... ... пен ... ... асыл ... тазалығы қызықтырады, өрімдей
жігіттің Кеңес Одағының Батыры атағын алғанына ... ... ... ... ... ... бауырым.
Жау жағадан алғанда,
Батырлық еткен бауырым.
Ел намысын құрметтеп,
Ер намысын ардақтап.
Құтты болсын айтамын,
Шын жүректен Мәлігім, – деп еміреніпті.
Көңілі ақ, жүрегі пәк, жаны таза ... ... ... ... ... ... атқыштар взводының саяси жетекшісі болып жүріп, Кеңес әскерінің
сонау Белорусия, Украина, ... ... ... облыстарында фашистерге
табан тіреп қарсылық көрсете алмай, Гитлерді желіктіріп, Кеңес ... ... ... ... ... ... ... қалғаны қатты
ойландырады. Сөйтсе, бұл Отанын сүйетін, өз ... ... ... ... ... жүрген жебір сұрақ екенін Мәлік 316 атқыштар дивизиясы екінші
батальонының саяси жетекшісі Василий Клочковпен ... ... ...... ол Мәлікке, – тағы да бір үлкен ... ... ... Мына ... ... қорғау, осы арадан жауды өткізбеу
міндетін алдық”. Бекзат болмыс, кісілік ... ... ... ... ер, мол пішілген кең кісі ... өз ... ... ... жасырмай, көкірегінде ... ... ... ... келе ... ыза-кекке суарылған сауалға миы шағылып жүргенін
ыммен жеткізеді. Қызба мінезді жас ... ... бұл ... ... ... ... де ... Тегінде, бізде табан тіресе соғысудан гөрі, үрей
басым ғой деймін. ... ... ... ... жыға ... бұл күйге
түспеген де болар едік”, – ... ... тән ... Ал, өз ... “Дұрыс айтасың. Біз табан тіресе соғыса алмай жүрміз. Осы арада
жаумен ... ... ... үлгісін көрсетсем деймін. Бұл ойымды
жігіттеріме де айттым. Бұдан әрі ... ... жоқ, не ... не ... ... деп орнынан ұшып тұрады. (М.Ғабдуллин. Менің майдандас
достарым. “Жазушы”, 1985).
Мәлік В.Клочковтың тұла ... ... пен ... лебі ... ... риза ... ... “Иә, антым да, сертім де осы! Мен
де, сен де, басқалар да ... ... ... ... ... ала ... жоқ. Жауды жеңудің бастамасы осы ара ... ... екі ... де не ... не ... ғана ... ... етіп қойып, сөздерінде
тұрды. Василий Клочков өз батальонымен берілмей, ... ... ... ... үрей ... ... армия” жайлы аңыз адыра қалды. Есіл
ердің 28 ... ... ... ... де, ... ... ... Бәрі де “Кеңес Одағының Батыры” атанды. Өртке ... ... ... ... ... ... М.Ғабдуллиннің
“Менің майдандас достарым” ... ... ... ... ... төбе ... ... Фашистердің жетегінде жүрген қарапайым
немістің де, ... ... ... ... былғағанына жаны күйген орыстың
да, ар мен ... ... ... қазақтың, әсіресе, генерал-майор
И.В.Панфилов, Төлеген Тоқтаров, Бауыржан Момышұлының образдары ... ... ... де ... ... Отан соғысы шындығын солақай пайымдайтын кей көркемдеулердің ... ... ... ... ... ... ... объективті
жауапты да “Менің майдандас ... ... ... ... ... табары анық.
Ол сөзімен де, ісімен де жауынгерлерге үлгі ... ... ... ... жоғары жақ оны 1943 жылдан бастап Калинин майданы
басқармасына қызметке ... көп ... ... ... ... Бас
басқармасының үгіт бөліміне ауыстырады. Өзі – Кеңес Одағының Батыры. ... ... ... ... ... ... еш ... жоқ еді. Оның
атақ, даңқы Одаққа мәшһүр. Қай жерде, қай ... ... ... ... мәселесі төңірегіндегі ұсыныс, пікірлерін тыңдатып, орындатуға
сөзі өтеді. 1946 жылы Мәлік ... ... ... елге ... Елі ... ... көп ... КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттығына
ұсынады. Мәлік бұл ұсынысты ерін бауырына ала, тулап қарсы ... ... ... ... Бауыржан Момышұлы неге тізімде жоқ. Мен жолымды сол кісіге
беремін. Менен гөрі халық қалаулысы ... ... ... – деп ... кесуді оң көрмейді…
Мәлік ерте есейді. Бәлкім, “күлдір-күлдір кісінетіп күреңді мінер” жиырма
бесі жігіттік өнері сыналар ... ... ... ... ... ... ... де болар.
Ол да Бауыржан ағасындай темір өзек жауынгер болғандықтан, ... ... ... ... ... да ... шегінбей, ел
тізгінін ұстаған азаматтардың шен-шекпен ... ... ... ... ... ... жақсының белгісі – әрі мырза, әрі ... ... ... ... ... ... ... жүрген Мәліктердің артынан сөз
ерсе, ... ... ... сол үшін отқа ... ... ... үсіп,
шоғына қарылса да бас имейтін тектілігі, халқына мінсіз қызмет етіп, құлы
болуына құлдық ... ... оның ... ... міні ... ... үнін емен ... бұралқы күшіктей енгізіп жіберді ме
екен, кім білсін, ҚК(б)П ... ... ... ... ... ... керек. Осыны естіген Мәлік дөкейдің өзіне көкейіндегісін
күлбілтелемей: “Мен ... ... өз ... ... ұлттардан асыра
мақтау емес, мен өз ұлтымның перзенті екендігімді ... ... ... өз ... ... үшін ... әзірмін. Мен – халық ұлымын.
Халықтың киесі бар. Жалған дүниеде ең ізгі, ең ... ең таза ...... ... ... – деп не үшін, кім үшін өмір ... ... ... ... де ... болмысты Мәліктің шешендігі, батырлығы,
мәрттігі қанында бар қасиет екенін профессор Серік Негимов оның өз ... ... ... бір ... ... ... ... тараған қара қылды қақ жарған, Абылайды хан көтерген ... ... ... ... ... ... ... айтқыш Бекболат,
ақырған дауысынан дұшпан сескенген Тілеу, ... ... ... ...
менің ардақты бабаларым” – деп құпия бір сырдың көмейін көсеп қалса керек.
Демек, “дүниеге келгенде ... бәрі ... ... ... ... ... нәтижесінде пайда болады” (Конфуций).
Иә, Мәлік үшін зиялы қауым ба, ғалымдар, студенттер ортасы ма жаттығы жоқ.
Мәлік солармен шахмат ойнап, қара ... ... ... ... ... білімгерлердің дастарқанына ажар кіргізіп, жүрген ортасында әзіл
сөздері мен шуақты күлкісін төгіп жүретін, қызметтестері арасында моральдық-
психологиялық ахуалды ... ... ... ... ... еді. ... ісі түсіп алдын көргендер, оның дініне ... ... бір ... ... ... қызметіне қарап алаламайтын алды кең
басшы ... ... суы ... ... Бәзбіреулер сияқты оп-оңай
шаруаны қиындатып, кілтін аспанға жасырмайды.
Ғұлама ... ... ... ... қолы ... ... ... бірақ
қабілетті, талапты жастарды іздеп, тауып, оқытуды, өсіруді басты міндеті
санаған, жағдай жасаған. ... ... ... қалған тәртіпті бұзып,
комиссия құрып, талапты жастың тауанын қайтармаған. ... көбі ... ... ... ... ... қоғам қайраткері, оқу ісінің
майталман шебері атанған. Айталық, Абай атындағы ҚазПИ-де ... ... ... ... Ұлы Отан ... мүгедегі Құмаш Нұрғалиевті
бақталастарының қара күйе жағып, орға құлатуға әлектенуін Мәлік ... да, ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
емтихандарын алаңсыз тапсыруына мүмкіндік жасайды. Қалтасына дипломын салып
беріп, депутаттық мандатын ... ... ... ... ... Сталиндік репрессияның тұзағына түсіп, “халық жауы”
ретінде сыртқа ... ... ... ... ... ... сөзден қорықпай, өзі ректоры болып істейтін ҚазПИ-ге
оқытушылық қызметке алады. Өзі де ... ... ... сенімді ақтап
кандидаттық, докторлық диссертацияларын қорғап, ассистенттен академиктікке
дейін өседі. Қазақстан ... ... Тіл және ... институтында
директордың орынбасары қызметін ... ... ... ... ... жүрген, жазуға икемі бар жас ... ... ... шақыртып, кейін ол да ғылым докторы болып, институттың талмас
еңбекторысына айналады. Қолынан ... ... ... ... ... аямай, ет жүрегі елжірей қолұшын беріп, ... ... ... ар, ұят ... ... ... ... құрметті, өмірі мәнді
болады” (Ғ.Мүсірепов).
Адам мінезі – адам ... ... ... ... ғой. ... Ғабдуллин –
халық ауыз әдебиеті саласының ғұлама патриархтарының ... Ұлы ... ... аспирант М.Ғабдуллин “Қобыланды батыр” ... ... ... ... тақырыпта зерттеу жүргізіп, көз майын тауыса
еңбек етті. Ізденуші ... ... ... ... ... ... қасиеттерін, тілдік ерекшеліктерін салыстыра отырып,
текстологиялық талдау жасауға ұмтылды. Қазақ эпостарының ... ... ... ... ... ... ... “Гесериада”, “Ролонда туралы жыр”, “Тристан мен Изольда”,
“Давид Сасунский”, “Жолбарыс терісін жамылған батыр”, “Манас” жырлары ... ... ... ... ... ... ... татар, башқұрт,
армян, алтай, сақа халықтары эпостарымен салыстыра отырып, фундаментальды
еңбек жазуға кіріседі. ... оған ұлы Отан ... ... ... автомат ұстатты… Тек 1947 жылы бітпей қалған бағалы еңбегіне
нүкте қойып, кандидаттық ... ... ... ол қол ... ... ... жоқ, ауыз ... мәңгі
сарқылмайтын қорын, үлгілерін жинау, жариялау ісін ... ... ... ... жаңа ... жазды. Қазақ фольклорын
зерттеудің ... ... ... берді. Сондай-ақ,
“Менің майдандас достарым”, “Алтын жұлдыз”, “Майдан очерктері”, “Сұрапыл
жылдар”, “Менің ... ... ... ... ауыз әдебиеті”, “Қазақ
эпосы” атты еңбектері жарық көрді.
“Қазақ халқының ауыз әдебиеті” атты оқулығы да жарты ... ... ... ... ... етіп келеді. Тәрбие тал бесіктен басталатынын
ескерген ғұлама ғалым халық ауыз әдебиеті ... бала ... ... ... ... ... “Ата-аналарға тәрбие туралы
кеңес” атты бағалы еңбек сыйлады.
Мәлік ... жолы ... ... ... ашық ... дей алмаймыз. Сонау
азамат болып қалыптасып келе жатқан шағында оның бойындағы ... ... ... кейбір дұшпандары Алматыда Мәлік тоқтаған Әлиманов Байдібек
қажының ... Әди ... ... ... көп ... оны ... ... барға санап, біраз әуреге салғандары бар…
Мұны айтып отырғанымыз, қай кезде де Құлагердің ... ... ... ... ғой. Бұл ... әдебиеттану ғылымының арбасына жегілген нар
тұлғалардың мүйізін сырқырату үшін 1953 жылы “Қазақ эпосын ... күйі мен ... ... ... ... конференция
өткізуді жоспарлап, онда баяндама жасауға әлгіндей адамдар Мәлікті
мәжбүрлегенін айтсақ та ... ... ... жаңа ... ... ... ... қалған өкілдерін түп-тамырын қаза отауды көздеп,
қитұрқы амалмен шешуші, айыптаушы, сөзді айтқызуға сол уақытта туу ... ... ... ... Мәлік Ғабдуллиннің кандидатурасын тиімді
санаған. Алдында осы ... ... пен ... ... ... екен.
Олар мәселенің бұралаңы мол, лаң саясатқа негізделгенін ... ... ... ... көпшік қойып, “мойныңа қылбырау салып қылқындырса, сенің де
қарсы мақала жазуың мүмкін” (Ш.Мұртаза). Орталық ... ... ... ... ... ... Баяндама жасар алдында Мәлік ұстазы
М.Әуезовпен ақылдасып, ... ... ... ұзақ ... сынды объективті тұрғыда өрістетіп, беделге ... ... ... Аса ... ... ... ... мәселеге халықтық,
мемлекеттік тұрғыдан келуді көксейді. Үкімет ... кең ... ... ол шындығында да, ешкімге де дес бермей, “сын шын болсын, шын
сын болсын” деген ұранды көлденең тартып, ұлы ... ұлы ... ... ... заман, саясат доңғалағы кері айналған шақта “Мұхтар Әуезовке хат”
(“Қазақ әдебиеті” 28.10.1955) атты ... ... кер ... ... ... ... ұлы ұстазынан кешірім сұраған-ды. Бірақ, атылар
оқ атылды… Мәлік өзін ардың отына шыжғырып, біраз уақыт рухани ... ... ... мен ... аман ... ... ... суынғанда,
уақыт мәжбүрлеген қиянатты сын Мәліктің аузымен айтылғанымен, айтқызушы
коммунистік идеология ... ... ... ... жандар тұлпар
тұлғаның сүрінуінің себебін ... ... бірі ... ... ... ... Көңілдегі кірді жуып, кешірудің де реті бар. Өйткені, Мәлік
ағаларының, ұстаздарының ... ... ... жері жоқ. ... 1949 жылы
М.Әуезов КСРО Министрлер Кеңесінің шешімімен “Абай” романы үшін И.В.Сталин
атындағы бірінші дәрежелі сыйлық алады. Атағы жер ... ... ... ... тебіренткен талантының жемісі жайлы Мәлік қалалық
жиылыста кең көсіліп келелі ой толғаған-ды. Сөзге ... ... мен ... ғалым ой жомарттығымен тыңдаушыларын таңдандырған-ды. Оны ... өзі: ... ... ... ... ... ... ақылға сыйғызып
айттық”, – деп ардақтының абырой-даңқын өсіретін ақылды сөзді аузына салған
Аллаға шүкіршілік еткен-ді. Демек, Мәлік жеке ... адал дос, ... ... ... болғанымен, өз ұстанымы, көзқарасы, көңілі ... ... беті ... ... ... ... ... тура билігінен айнымаған, ауытқымаған. Мәселен, Мұхтар ... ... ... ... ... ... ... Ұлы Отан
соғысынан бермен басталған. Ол фашистермен ... ... ... ... ұлы жазушыға өз басында, қан майданда болып жатқан жайлардан хабар
беретін.
Мәлік ... ... ... ... де. Ұзақ жылдар Абай атындағы Қазақ
педагогикалық институтында, С.М.Киров (қазіргі Әл-Фараби) атындағы ҚазМУ-да
студенттерге халық ауыз ... ... ... ... ... ғұлама ғалым тым қарапайым, көпшіл еді. Оның ... ... ... ... ... ... ... тәрізді жағымсыз қылықтар болмайтын.
Өйткені, ол дәрісін барынша ... ... ... ... ... принциптер деңгейінде оқитын. Күрмеуі қиын
мәселелердің кілтін қолға ұстатып, қарапайым ертегіні ... ... ... ... жататынын, Айсбергтің үштен ... су ... ... ... ... ... көрсететін құдіретін сезіндік.
Біліміңмен, кәсіби шеберлігіңмен ... ... ... ... ... ... сүйдіруге, сол арқылы ұстаздық тұлғаңа бас идіруді ... ... ... де ... ... ... дәрістен бос кезінде
Мәлік ағамыз білімгерлердің ... ... ... ... еркелетіп, шахмат ойнап, домбыра тарттырып, ән ... ... ... бір ... ... еді. Ол – ... ... теңізсіз,
өзенсіз, мың-сан бұлақтарсыз өмір сүре алмайтынын мойындасақ, ... ... ... ... бірге тыныстамаса өзін судан шығып қалған балықтай,
тартылған теңіздің орнында қалған кемедей сезінетін. Оның қарапайымдылығы ... еді. ... ... ... ... ... таудай құлазып қалатын,
аралас-құралас жүргендерінің табысына, жақсы мінезіне, кісілігіне ... ... ... ... сорақылығын, әкіреңдеген қылығын,
даңғойлығын, шенқұмарлығын сезіп қалса, ... ... ... ... ... салып, “кейіпкерлеріне” табыс ете қоятын “өнерінен” қалған ... ... әзіл ... көп ... онда ... сөйлесең де ойлап сөйле,
ойыныңызды біреулер шын ... ... жара ... ... бәле қалады
деген сақтықты да естен шығармаған. Табиғатында “қой аузынан шөп алмайтын
жуас, бір адамға бір ауыз ... сөз ... ... кісі ... (С.Қирабаев) Мәлік ешкімнің жанын жараламай, сын айтқан,
әзілімен “тісін батырған” адамымен кездесіп, көңілін ... ... ... ... Осы ... жете білетін жазушы-журналист
Сейдахмет Бердіқұлов: “Мәлік – ... ... ... мен ... заманның
асыл қасиеттерін бойына дарытқан дархан дарын”, – деп сүйінген.
Бақыт бағасын ... ғана ... ... ... ... ... ... ағамыз, сол соғыс майданы, ғылым майданы, ... ... ... ... ... шүйіркелесе жүріп өмірде
адам ... қалу ... ... ... ... ... деп
жұдырықтай жүрегіне Алатаудай салмақ артып келгенде, Нәзия ... ... ... ... ... Әбілхаят суына шомылдырып, нұрымен
аймалаған. Білетіндер қос аққудай жарасқан жұптың өмірі ғибратты, сезімдері
таңғы ... ... ... ... ... жастау кезінде Жанбөпе
есімді жары болғанын замандастарының хатынан оқығанымызбен, ол ... ... жоқ. Ал, ... ... Мәлік ағамыздың арасындағы
асықтық сезімі Ләйлі мен ... ... пен ... кем ... ... ... ... көшкен ерінің артын күтіп, “Мәлікке хат” атты естелік жазып
бітіп, жылға толмай артынан өзі іздеп кетті.
Мәлік Ғабдуллиннің күллі ісі, ... ... ... ... ... ниет ... ... әріппен жазылатын Адамдық тұлғасы – жер басып жүргендерге
теңестіруге келмейтін заңғар тау. Профессор Серік ... ... ... ... іс-қимылдарымен, терең ғылыми ... ... ерен ... қаламгерлік қабілет дарынымен, жан
дүниесінің ... ... ... ... мейірім-қасиеттерімен,
ақыл-парасатымен өзгешеленетін тарихи тұлға. ... ... ... ... толқынның мықтылығы, берендігі, ірілігі,
кенен, дарабоздығы алдыңғы толқыннан ... ... ... мектепке,
“таулардың” биіктігіне қатысты. Намысты қайрап, Хантәңірінен асыратын ... ... ... ... ... жердің тылсым сырын ұғып көр,
Бұлтын оның бұлт демей бір түбіт дер.
Қарап тұрып мынау биік тауларға,
Қалай төмен боламыз, ей, жігіттер! – ... ... ... тағылымы
бізді әманда тауларға бастап, терең ойдың соңына телміртіп салып жібереді.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Египет билеушісі қыпшақ бейбарыс4 бет
Иманжүсіп13 бет
Сәбит Мұқанов өмірі мен шығармашылығы3 бет
Төле би жайлы37 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь