Христиандық

ХРИСТИАНДЫҚ

Христиан діні . әлемдегі ең көп тараған діндердің бірі, қазіргі таңда оның 2 мил¬лиардқа жуық ұстанушылары бар. Хрис.тиандық православие, католицизм, протес¬танттық болып үш негізгі бағытқа жіктеледі. “Христос” сөзі грек тілінен алын.ған, мессия, құтқарушы деп аудары¬лады. Көне Өсиетте Иисус Христос бола¬шақта Израиль жеріне келіп, ол жердегі халықты қиыншылықтан құтқаратын, әділеттілікті орнататын пайғамбар ретінде сипатталады. Бұл дін біздің дәуіріміз¬дің І ғасырында Помпей шапқыншылы¬ғы¬нан кейін Рим империясының құра¬мына кірген Палестинада пайда болды. Палес.тинаның, әсіресе, оның орталық бөлігі . Самария тұр¬ғын¬дарының этностық құрамы әртүрлі еді. Бұл жерлерге қоныс аударғандар мұнда өз мәдениеттері мен нанымдарының белгілерін ала келді
        
        ХРИСТИАНДЫҚ
Христиан діні - әлемдегі ең көп тараған діндердің бірі, қазіргі таңда оның 2 мил - лиардқа жуық ... бар. Хрис - ... ... ... ... - ... болып үш негізгі бағытқа жіктеледі. "Христос" сөзі грек тілінен алын - ған, ... ... деп ... - ... Көне Өсиетте Иисус Христос бола - шақта Израиль жеріне келіп, ол жердегі халықты қиыншылықтан құтқаратын, ... ... ... ретінде сипатталады. Бұл дін біздің дәуіріміз - дің І ... ... ... - ғы - нан ... Рим ... құра - мына ... ... пайда болды. Палес - тинаның, әсіресе, оның орталық бөлігі - ... тұр - ғын - ... ... ... ... еді. Бұл ... ... аударғандар мұнда өз мәдениеттері мен нанымдарының белгілерін ала келді.
Вавилон, парсы, македон басқыншы - лы - ғын ... VІ-ІІ ғғ.) және жат ... Пто - ло - ... мен ... ... - ... билігін бастан кешірген палестина - лық еврейлер аз уақытқа саяси тәуелсіз - дікке қол жеткізеді. Б.д.б. 140 жылдан ... ... ... маккавей (хас - мо - ней) әулетінің алғашқы священник-пат - шалары билейді. Олар ел аумағын ұлғайтумен қатар тұрғындарға ... ... ... ... ... Б.д.б 36 жылы Рим қолбасшысы Гней Помпей әскерлері Иудеяны жаулап алады, сөйтіп, Сирия провинциясына қосылған Иудея Рим ... бір ... ... ... мен Самария өзін-өзі басқарудың соңғы белгілерінен айырылды. Енді билік толығымен Рим ... ... ... шоғырланды. Бас абыз басқарған абыздар мен ақсүйек өкілдерінен тұрған кеңес - Синдрионның құқы шектеліп, ол римдіктердің ... ... ... ... ... Па - ... тұрғындарының бір бөлігі қасірет ретінде қабылдады. Халық арасында ... ... діни ... мен ... ... бұзғаны үшін құдай қаһарына ұшырағандық туралы пікірлер кең таралды. Бұл ... ... ... - ... ... ... мен фарисейлер (жіктелгендер) ұстаным - дары - ның нығаюына көп ықпал етті. Фарисейлер иудаизмнің тазалығы ... жат ... ... ... күре - сіп, ... ... ... сақ - тауға шақырды. Бұл Жаңа Өсиет мәтін - ... ... ... ... ... ... ... қала тұрғын - дарының орта таптарынан (саудагерлер мен қолөнершілерден, синагога оқыту - шыларынан) тұрды.
Жергілікті ... ... діни ... санаспаған жатжерліктер билігіне деген наразылық, Римге қарсы көтерілістердің аяусыз басып-жаншылуы - нан ... ... ... және мүліктік теңсіз - діктің тереңдеуі, ішкі қайшылықтар, сенім - сіздік пен селқостық, ... ... - ... ... мен мистикалық сарыуайым сарындарын туын - датты. ... ... І ... - да ... көп ... ... - шы - ның, мессияның (машиах) "құдай белгісі бардың" келетінін және оның иу - дей халқын құтқарып, "иудей патша - сы" ... - ... ... ... ... ... әртүрлі діни ілімдері сияқты Рим діні де аш-жалаңаш халыққа ешбір үміт бере алмады, Рим дінінің ұлттық сипаты ұлттық ... аман қалу ... ... ... ... ... ... діні құлдық тәртіпті айыптап, қарапайым халықтың мүдделерін қорғауға талпынды. Сөйтіп, адамдарға Христос әкелген құдай ... - тын тану ... ... адам ... жете ... деп жариялады. Адам төзгісіз қоғамдық қатынастарға қарсы шығып, әр ... ... ... ... - ... ... ... христиан діні тез арада үлкен идеялық күшке айналды.
Христиан дінін ұстанушылар бұл дінді адамдар ... ... жоқ, ол ... ... жіберген діні дейді. Бірақ діни ілімдердің салыстырмалы тарихы хрис - тиан дінінің пайда болуына діни, философиялық, этикалық ықпалдардың ... ... ... мит - раиз - м - нің, көне шығыс діндерінің фило - софиялық көзқарастарының ... - ... ... ... қайта қарас - тырды. Осының бәрі жаңа дінді байытып, нығайтты, оны ұлттық-этностық мәде - ниет - терге ... ... ... ... күшке, бұқаралық қоз - ғалысқа айналдырды. Христианшыл - ... ... ... ... ... жаңа ілімнің жалпыға танылуына мүмкіндік берді.
Христиан ілімінің қалыптасуына Филон Александрийскийдің (б.д.б. 25-б.д. 50 жж.) ... мен ... ой - шыл ... ... ... - тары ерекше әсер етті. Филон библиялық дәс - түр - ге аян алуда танылатын және жара - тушы сөзі ... ... ... ұғымы мен эллинистік дәстүрде ғарыш қозғалысын бағыттайтын ішкі заң ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін Қасиетті сөз ретінде қарастырды. Филонның адамдар - дың туа біткен күнәһарлығы, мойынсұну, ... ... ... ... ... Құдайға жақындау құралы - экстаз, жо - ғар - ғы ... және ... ұлы ... табы - ... ... (періш - телер) туралы идея - лары, рухани бастаулардың иерархиялығы туралы түсініктері христиандық көзқарас - тар - дың ... ... ... ... және бұл ... мен ... ... - дықтың қалыптасуына зор ықпал етті. Христианшылдықтың ізгілікке жету туралы адамгершілік ілімі Луцей Анней Сенека көзқарас - ... өте ... ... кез келген адам үшін бастысы құдайылық қажеттілікті түсіну арқылы рухани бостандыққа жету деп санады.
Бастапқы христиандық қауымның құ - рамы ... ... ... ... - құлдар, ерік алғандар, қайыршылар және тағы басқа - лардан тұрды. Алайда ІІ-ІІІ ... ... ... ... ... және ... атағы бар адамдардың саны артты.
Христиандық қозғалысқа ақсүйектер мен білімді адамдардың тартылуы оның ... ... ... ... тап ... ... ... орындарға ие болды, мүлік жұмсау мен діни рәсімдерді атқаруға басшылық етті. Сол себепті олар теңсіздікті жою, ... ... ... шығу идеяларын христиандықтан ығыстыруға тырысты.
Римде императорға адалдық культі кең таралған еді. ... ... ... ... шалудан бас тарту саяси күмән - діліктің белгісі саналатын. Христиандар бұл рәсімді ұстанудан бас тартқандықтан, им - пе - ра - ... ... ... Марк ... ... ... Север (146-221), Вале - риан (193-260 жж. шамасы), Диоклетиан ... және т.б. ... ... ... ... Азап шек - кендер культі хрис - тиан - ... ... және хрис - ... бірігуіне ықпал етті. Көптеген христиандар қуғынан шөл далаларға қашты. Бұл осы ... ... ... ... ... ... ...
Қауымның әлеуметтік құрамының өзгеруі олардың әлеуметтік эволюциясын да анықтады. Бұрынғы демократиялық үрдістерден бас тарту күшейе ... ... мен ... басшылары императорлық би - лік - пен жақындасуға ұмтылды, ал импе - ра - ... ... өз ... импе - ... бір дін ... ... мүдделі еді. Ұлттық діндерді біртіндеп, атап айтқанда, рим дінін әлемдік дінге айналдыру сәтсіз аяқталды. ... ... ... ... ... ... ... болды. Импе - ратор Константин 312 жылы христиан ... ... ... айналуына бастау болған Милан шешімін қабылдады. Ал 325 жылы толыққанды билікке қол жеткізген Константин Рим ... ... - да ... шектеусіз таралуын және оның басқа діндермен теңдігін қамтамасыз етті.
Христиан ілімі Қасиетті Жазу - Биб - лия мен ... ... - ... әкей - ... ... - ... ... ше - шімдеріне негізделеді. Алайда, ерте хрис - тиандықта бұл негіздер болған жоқ. Христианшылдық ұзақ ... бойы ... ... ... ... ... аңыз-әңгімелер - "игі хабарлар" арқылы таралды.
Алғашқы ... ... ... - да ... ... жеке адамдардың істері туралы жазбалар пайда болды. Сол ... ... ... жазулар: Петр, Андрей, Вар - фоломей, Лука, Иоанн еванге - ... ... ... ... еван - ге - лиялардың әртүрлі нұсқалары еді. Со - ... ... ... ... ... сол ... қадір тұтылған евангелиялар да, мыса - лы, назорейлер, эбио - нит - тер, еврейлер еванге - лиялары да ... ... ... ... Петр Апока - липсисі, Павелдің лао - дикейліктерге, алексан - дриялықтарға арнаған хабарлары, оның Сене - ка - мен алыс - қан ... Петр уа - ғыз - ... 12 апос - ... ... ("Ди - ... ... ... сияқты аян алу жанрына жататын кітаптар да кездеседі.
Христиандар ара - сын - - дағ - ы ... ... ... келген импера - тор Константин епис - коп - тардан ... кі - ... ... ... ... етті, сөйтіп ка - нон - ды жасақтау ісін тезд - етті. Константиннің мақсаты бір орталықтан ... импе - ... ... ... бір орталықтан басқа - рыла - тын ортақ ілім ... ... бі - ... ... Конс - тан - тин қайтыс болған - нан кейін 363 жылы бол - ған ... собо - ры ... хрис - ... ... - дың ... ... ... Жаңа Өсиет құрамына енген кітаптар тізімі 429 жылы Карфаган собо - рында бекітілді. Жаңа Өсиет құрамына 4 Інжіл, апостолдардың 21 ... және ... ... ... Бұлардың барлығы христиандар үшін киелі кітаптар болып саналады. Ал қалғандарын ... ... ... (жалған) шығармалар қатарына жат - қызады.
Христиандық догматтардың бір де біреуі аяқталған күйде пайда болған жоқ, ... ... ... соң ... төңірегіндегі пікірталастар толастамады. Соборлар мен олардан тыс жерлерде әртүрлі топтар арасында хрис - тологиялық пікірталастар ... ... Олар ... үштік бірлігі, құдайға айналу (боговоплощение) және күнәдан арылу қағидаларының төңірегінде топтасты.
Б.д. 325 жылы Константин талабы бойынша шақырылған және оның төр - аға - ... ... ... ... - ... ... соборы құдай-әке мен құ - дай-бала бір мәнді емес деп тұжырымда - ған ... ... ... және оның ізба - ... ... ... ... Александрский ілімін қолдап, осы қағида - ның түпкілікті ... ... ... үш бірліктің тұтастығы және құдай-бала мен құдай-әке бір ... деп ... ... 60 ... ... бір-бірімен келіспейтін көптеген теологиялық бағыт - тар - ды тудырған ... Рух ... ... мәселе қойыл - ды. Мысалы, духоборлар (маке - донияндар) Рухтың құдайылы - ғын Әке мен Балаға теңес - ... ... ... - та - лас - тар толастамады. Хрис - тиан мәселеле - рін тал - қылау бары - сын - да ... ... ... ілім ... ... ... - лігіне тап келді.
Құдайдың үштік бірлігі идеясы - мен ... Иса пай - ғам - ... ... ... - лық пен ... ... ... деген мәселе де күн тәртібінен түспеді. Б.д. V ға - сыр - да ... құ - ... ... ... ... төңірегінде қызу пікір - таластар орын алды. Констан - тинополь ... - хы ... ... ... - дағы ... және құдайылық бастаулардың ара-жігін толық ажырату идея - сын алға тартты. Алайда б.д. 431 жылы Ефес соборы ... - тос ... ... ... ... тоқталды. Монофи - зиттер болса Христостың тек құ - дайы - лық ... бар деп тұжы - ... ... - ... импе - ... ... - сий ІІ ... мен 449 жылы эффестік "қарақшы - лар" соборы қолдады. ... ІІ ... бол - ған - нан ... импе - ратор-әйел Пульхерия мен оның қос - таушысы Маркиан Диаскор қарсылас - тарына қолдау жасады. Халки - дон ... ... әрі ... әрі ... Құдайы - лықтан мәңгі туыла отырып, ол Дева Мариядан адам болып ... Құ - ... пен ... онда ... - ды, ... - ... ... қарсы), ажыра - майды (несториандарға қарсы) деген құдайға ... ... ... - ... ... Маркиан бұл догмат - тар - ды ... бас ... ... жазалау туралы заң шығарды. VІ ғасыр - дың ... ... ... Хрис - ... ... бейнелеу керек деген пікір - талас та шешілді. Бесінші Константино - польдық ІІ (553 жыл) Әлемдік Собордың 82-ережесі Құдай Ұлын ... ... ... ... ... бейнелеуге міндет - теді. Жаңа тұрпаттағы Христос бейнесі дін - дар - ... ... мен ... жа - нашу мен аман алып ... ... - дық - - тың ... жеткізуі керек болды.
Христиандық культтің орнығуы да талас-тартысқа толы болды. Алғашқы ғасырларда шіркеу әулиелерді бейнелеуге қатаң тыйым салды. Эльвирдегі шіркеулік ... ... - ... ... еш нәрсе болмау керек деген ережені бекітті. ІV ғасырдың соңында шіркеу жазушылары - ның бірі - ... діни ... ... ... ... ... - лық деп санады. VІІІ ғасырда несториан - дар мен монофизиттер де иконаға табынуға қарсы болды. Осы кездерде ... ... ... ... ... ... да ... Бұл пікірталас тек жетінші ІІ Никей - лік (787) Әлемдік Соборда шешілді. Собор әулиелер мен қасиетті оқиғаларды бейнелеп, ... ... ... ... ережені белгіледі. Ал христиандық құпиялар - дың және оларға тікелей қатысты рәсімдердің қалып - тасуы тіптен ұзаққа ... V ... ... ... ... ал ... ... - тия қабылданды. Бірнеше ғасырлар бойы христианшылдық біртін - деп ... хош ... май жағу ... - ... ... майымен тазару (елеосвящение), неке, жалбарыну, тәубеге келу, қасиеттілік құпияларын енгізді.
Христианшылдық біртұтас діни ағым бола ... Рим ... көп - ... провин - цияларына таралу барысын - да ол әр елдің жағдайына, қалыптасқан әлеуметтік қатынас - тарға, жергілікті ... ... ... ең ірі ... бірі ... екі бағыттың - православие мен католицизмнің пайда болуы еді. Бұл жіктелу бірнеше ғасырлар бойы жүрді. Ол Рим ... ... пен ... ... ... ... даму ... - ліктеріне және олардың арасын - дағы бәсекелестікке байланысты болды.
Христиандықтың несториандық бағыты ІІІ-ІV ғасырлардан бастап Орта Азия аймағына кіре бастады. ... - стық ... ... сол, ... ... ... ... Ұлы емес, қатардағы адам деп санайды. Тарихи деректер несториан - дықтың Орта Азия және Қазақстанда әсіресе патриарх ... (780-820 жж.) ... ... ... ... Қазіргі таңда Қазақстанда христиан - дықтың үш бағыты да (католицизм, православие, протестанттық) көрініс ... ... ... 1994 ... бастап Алматы қаласында Армяндық шіркеуге жататын армяндардың "Сурб Хач" (Қасиетті Шармық) атты діни жамағаты ... ... ... ... туралы мәлімет:
Философия ғылымдарының докторы, профессор Нағима Байтенова - әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ... және ... ... - ... ... бағыты бойынша мамандандырылған философия және ғылым методологиясы ... ... ... ... ... ... - ... атындағы Қазақ ұлттық университетінің доценті. Негізгі ғылыми жұмыстарының бағыты - діни философия, дінтану методологиясы. Абай ... ... ... ... адам ... өмірдің мәні, адамның рухани дамуы тақырып - тарына байланысты мақалалары жарық ...

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Антик философиясы жайлы39 бет
Антик философиясы туралы ақпарат8 бет
Герман тайпаларының наным-сенімдері мен әдет-ғұрыптары4 бет
Діни экстремизм11 бет
Еуропалық орта ғасыр әдебиеті11 бет
Жібек жолының қалыптасуы28 бет
Жалпы психологияның дамуы7 бет
Жамбыл облысындағы дін5 бет
Жартастағы қала-Петра4 бет
Жастардың өзге дінге өтуі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь