Заманауи тұлғалардың ислам дIнIн қабылдау себептерI

ЗАМАНАУИ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ИСЛАМ ДIНIН ҚАБЫЛДАУ СЕБЕПТЕРI

Ғылым және информация ғасыры деп аталған өткен жүз жылда дамыған мемлекеттердiң азаматтарынан бек көп адам ислам дiнiн өз еркiмен қабылдаған. Олардың iшiнен әлемге аты мәшһүр боксшы Мұхаммед Әли (1942. ) мен өткен ораза айында мұсылмандықты қабылдаған Италия мемлекетiнiң Сауди Арабыстандағы 60 жасар елшiсi Торкуато Кардеилли (Torquato Cardeilli, 1942. ) мырзаны айтуға болады. Бұларға қоса әлемдiк деңгейдегi философтар, физикашылар мен химияшылар, тарихшылар мен әлеуметтанушылар, экономистер мен дiнтанушылар бiр.бiрлеп хақ дiн исламды қабылдауда. Батыс елдерiнiң кейбiр қатардағы азаматтары да, баспасөзде аттары аталмағанымен, кәлима айтып, мұсылмандардың санатына кiруде.
        
        Мұртаза БҰЛҰТАЙ
Философия ғылымдарының кандидаты,
Дінтанушы, мәдениеттанушы
ЗАМАНАУИ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ИСЛАМ
ДIНIН ҚАБЫЛДАУ ... ... және ... ғасыры деп аталған өткен жүз жылда дамыған
мемлекеттердiң азаматтарынан бек көп адам ислам дiнiн өз ... ... ... ... аты ... ... ... Әли (1942- )
мен өткен ораза айында мұсылмандықты қабылдаған Италия мемлекетiнiң ... 60 ... ... ... ... ... Cardeilli, 1942-
) мырзаны айтуға болады. Бұларға қоса әлемдiк деңгейдегi философтар,
физикашылар мен ... ... мен ... ... ... ... хақ дiн исламды қабылдауда. Батыс елдерiнiң
кейбiр қатардағы азаматтары да, баспасөзде аттары аталмағанымен, кәлима
айтып, мұсылмандардың санатына кiруде. Елiмiздегi ислами ... ... ... де орыс, грузин, кәрiс, неміс халықтары
уәкiлдерiнiң бiр сыпырасы мұсылман болды. Осындай жағдайда, нелiктен дүние
жүзi халықтарыны ислам дiнiн ... ... ... ... сұрақ пайда
болады. Адамдардың өзге дiндер мен наным-сенiмдердi тастап, мұсылмандықты
қабылдауы әр жеке тұлға үшiн өмiрлiк маңызы бар уақиға, радикалды ... ... ... хақ ... ... басты
себептерге талдау жасауды жөн көрдiк, ағайын.
Әсiресе, ислам дiнiн қабылдаған ... ... ... ... ... ... нақтылы мысалдар келтiрелiк. Британияның патша армиясында
жоғары лауазымды әскербасы қызметiн атқарған Арчибалд Хамилтон (Sir
Archibald Hamilton, 1876-1939) 1923 ж. ... ... ... ... ... ... бiрiнiң осы дiннiң бос ырымдар
мен негiзсiз сенiмдерден ада екендiгi және надандыққа қарсы берiк
бекiнгендiгi болғанын айтады. Оның ... ... бай, ... және ... деп ... үш ... таптың уәкiлдерiн
бейбiт түрде араластыратын, олардың өзара нақтылы көмектесуiн бұйыратын
дiн. Сондықтан, мұсылман халықтарда сыныптық парықтар салдарынан әлеуметтiк
жарылыстар ... ... ... дiнi ... ... ... дiн»
дейдi, Хамилтон. Ол, исламның құмар, есiріткi және мас қылатын iшiмдiктерге
тыйым салғанын айта ... ... осы ... ... кесірінен ең
үлкен пәлекеттерге ұрынғандығын айтады. Исламның адал жұмыс iстеуге зор ... және ... ... ... туу» ... ... бұл дiнде жоқ
екендiгiн айта келiп, исламияттағы сенiм қағидаларының бiрiн-бiрi
толықтырып тұрғандығын және өзара ... ... ... Ол мұсылман
болған соң Абдұллаһ есiмiн қабылдайды.
Германияда оқып жүрген кезiмде Абдұллаһ Франк ... ... ... 1952- ) ... ... ... танысқан едiм. Ол кiшкентайынан
протестант тәрбиесінде болған адам. Оған бала күнiнде жаңа жыл ... ... ... деп ... едi ... Бiр күнi бiр досы әлгi ... ... базардан сатып алғанын айтады. Мектеп оқушысы болса дағы жас
балаға тән таза ұжданы оған мұның бәрiнiң көз бояушылық екенiн сездiредi,
сөйтiп, ол ... ... жери ... Жасы ... ... ... бiр Жаратушының, бiр Құдiреттiң бар екенiн бiледi,
бiрақ, Оған апаратын жолды табу үшiн әр түрлi дiндердi ... ... ... ... ... уә ... қанағаттандыратын жолды таба
алмай жүрген сәтте мұсылмандықты қабылдаған Хасан Бауер (Hasan Bauer)
есiмдi жiгiтпен танысады. Оған ислам дiнi ... ... ... өзiн
қанағаттандыратын жауаптар алады. Абдұллаһ: «Жаратылысыма ең лайықты дiннiң
ислам екенiн түсiндiм» ... ... Мори ... ... ... исламдағы көркем ахлақтың (этика)
өзiн тартқан қасиет екенiн айтады. Ол, ... 80-90 ... ... ... әрекеттерінің қатты күшейгенiн, мұның
нәтижесiнде көптеген жапондардың бұддизм уә синтоизм дiндерiн тастап,
христиандықтың түрлі тариқаттарын (негізінен протестант секталары)
қабылдағанын айта келiп, мұның басты ... ... ... жаңа ... ... түсе ... ... айтады. Мориге
исламдағы ең ұнайтын нәрсенiң бiрi – барлық мұсылмандардың ұлтына, тiлiне,
байлығына қарамастан, ағайын-бауыр саналатыны.
Әмина Мозлер (Amina Mosler) ... ... ... ... ... ... «Ұлым менен: «Құдай неге үшеу?» деп сұрағанда, қыйналып, жауап
қайтара алмаушы едiм. Бұған мен де ... едiм. ... ер ... соң, ... бiр күнi ... келiп: «Шеше, мен мұсылмандардың дiнiн зерттедiм.
Оларда бiр ғана Құдай бар екен. Олардың дiнi ең тура дiн. Мен ендi мұсылман
боламын, сен де ... ... дедi, ... Содан бастап, ислам дiнiн
зерттедім. Берлиндегi мешiтке бардым. Мұсылмандар менi өте ... ... ... имамы маған исламды айтқан сайын тыңдаған нәрселерiм ... ... ... ... хақ дiн екенiн түсiндiм. Сөйтiп, исламды
қабылдадым». Әмина ханымға ең ұнағаны исламдағы бiр Аллаһ ... ... тек ... ғана кешiре алатыны және христиандықтағыдай дiн
қызметкерлерiнiң күнәсiз саналмайтындығы.
Атақты ағылшын ақсүйек әулетінің мүшесі, философия ғылымдарының докторы,
профессор Леон (Leon) ... ақыл және ... ... сәйкес келетiн
өте түсiнiктi дiн екенiне баса назар аударады. Ол, 1882 жылы мұсылман
болған соң Мұстафа Һарұн ... ... ... ... (Cecilla ... мұсылмандықтан бұрын мына
сұрақтарды өз-өзiме сұрап, қыйналушы едiм дейдi: «Бiздiң неге үш құдайымыз
бар? Неге бәрiмiз бұ ... ... ... ... Неге үш ... ... дәнекерлiгiмен ғана құлшылық жасай аламыз?». Шiркеудегi
әкейлерге барып, бұларды сұрағанымда, олар маған ашулана қарап: ... сен ... ... ... ... ... ... мiндетiң тек
бұларға сену ғана!» деп, қайтарушы едi. Мен, сонда да еш нәрсе түсiнбей,
қыйналушы едiм. Ал, ... ... ... ... ... ... жанған Чечилия ханым хақ дiн қайсысы екен деп, ... ... Бiр күнi ... ... ... бiр ... қолына түседi. Қызымен
бiрге екеуi әлгі кiтапты жұмыла оқиды. Қараса, сұрақтарына iздеген
жауаптарының ... да осы ... ... ... хақ дiн ... олар ... дiнiн қабылдап, Рашиде және Махмұде есiмдерiн алады.
Ғасырлар бойы дүниежүзiнiң көптеген аймақтарын отарға айналдырған
Францияның ... ... Роже ... (Roger Garaudy, 1913- ) ... 1983 жылы ... дiнiн ... Ол, ... коммунист
партиясының «Бас идеологы» ретiнде ондаған жылдар бойы материализм уә
атеизмдi насихаттаған адам едi. ... оның ... ... ... уә
Еуропа елдерiнде үлкен жаңғырық шығарады. Мұсылман болғаны жөнiндегi
баспасөз ... ... ... ... ... ғасырлардың алдында жүретiн
дiн. Өзге дiндер болса, уақыттың артында ... ... ... ... да ... ... реформаланды. Киелi кiтаптар уақыт
талабына сай өзгертiлдi. Құран Кәрім болса жiберiлген сәттен бастап,
уақытты биледi. Ол, уақыттың емес, уақыт оның iзiмен ... ... ... ... ... ... Бұл уақыттан тыс керемет уақиға. Бүгiнге дейiнгi
жойқын соғыстар мен әлеуметтiк, саяси һәм экономикалық дағдарыстардың
бәрiнен де ... ... ...... ... пiкiрлерiне
һәм экзистенциялистердiң пiкiрлерiне билiк етедi. Бiрақ бұлардың еш қайсысы
да исламға билiк ете алмайды!». Содан бастап, философтың ... ... ... ... ... ... уәделерi» (1983), «Тiрiлерге
жолдауым» (1986), «Ислам және адамзаттың болашағы» (1990), «Энтегризм –
мәдени суицид» (1992).
Исламды қабылдаған жеке тұлғалардың мысалдарын көбейтуге ... ... ... ендi ... мұсылмандықты қабылдауындағы басты себептердi
қысқаша тiзбектейiк. Исламды қабылдау себептерi жөнiнде сұрау жүргiзiлген
алпыстай зиялы Батыс елдерiнiң азаматтары берген ... ... ... ... ... неге ... ... атты кiтаптың 166-
169 беттерiне қараңыз):
1. Исламда бiр-ақ жаратушы және бiр-ақ табынылушы Аллаһ ұғымы бар. Адамның
ақылы бiр Құдайға сенудi қалайды. Бiрден көп ... ... ... ... алмайды.
2. Ислам дiнi адамдарға тек руханият жағынан ғана емес, дүнияуият жағынан
да мәлiметтер бередi, мына дүниедегi ... iзгi ... ... ... ... адам ... тумысынан күнәкәр болып туады да мына
дүниеге тек азап шегуге ғана келедi. Ал, ислам болса, әр сәбидiң ... ... ... ... және әр ... дүниеде iстеген
амалдарына жауапты екенiн айтады. Жақсылық iстегендерге әжiр-сыйлық,
жамандық iстегендерге тиесілі жауапкершiлiк ... ... ... ... дұға және тәубе сұрау кезiнде пенде мен
Жаратушысы арасында ешбiр дәнекершi, ... ... Әр адам ... өзi айта алады. Қайта, Аллаһ Тағала уә құлдарының ... қосу ... ... Исламда ақсүйектiк, рұһбандық (жрецво, духовенство) деген түсiнiктер
жоқ. Аллаһ Тағала барлық пенделерiн тең жаратқан. Үстемдiк имандылықта,
ахлақи байлықта, тақуалықта, iзгi ... ... ... ... ... шыққан тегi мен жерiне байланысты ешкiм артық ... ... ... ... ... ... ... пайғамбарлар бiр ғана дiндi, Аллаһ Тағалаға
иман етудi бұйыратын «тәухид» жолын уағыздаған. Пайғамбарлардың арасын
бөлуге, бiрiн-бiрiнен үстем етуге болмайды. Пайғамбарлардың бәрi де ... Олар ... құлы ... ұлы ... Исламның қағидаларының бәрi де ақылы бар адамға түсiнiктi һәм логикалық
үндестiгi сақталған. Исламда түсiнiксiз, ... ... ... ... жоқ.
8. Ислам дiнi ғаламдық (универсалды) дiн. Ол, белгiлi бiр аймақ пен халыққа
яки заманаға ғана жiберiлген дiн емес. Ислам дiнiн ... ... ... саналы махлұқтар (жаратылмыстар) түсiне алады және исламның талаптары уә
үгiттерiн барлық уақыттарда ұстануға болады. ... ... ... һәм оңай ... ... ... тек Құдайдан қорқуды ғана бұйырады. Ал, ислам дiнi ... ... ... және Оның ... үмiт ... бұйырады.
10. Ислам дiнiнде зорлық, зомбылық жоқ. Бақара сүресiнiң 256-аятында:
«Дiнде зорлық ... ... ... ... де исламды қабылда деп
зорлауға, жәбiр көрсетуге болмайды. Алайда, кейбiр миссионерлер мен
экстремист топтар адамдарды өз жолдарына зорлықпен немесе түрлi материалдық
қызықтырушы айлалармен, ... ... ... ... iшiнде тағат жетпес, жиiркенiштi құлшылықтар
жоқ. Бәрi де адамды тәртiпке келтiрушi, ден саулыққа һәм ақыл-ұжданға
пайдалы ғибадаттар. Исламдағы ... ... үшiн яки ... ... Олар тек ... ... ризалығына ие болу мақсатымен
жасалады.
12. Исламият тазалықты иманның белгiсi ретiнде қабылдаған дiн. Тазалық –
ғибадаттың басты шарты. Бұл һәм дене ... һәм рух ... ... ... ... сақталуы маңызды мiндет болып табылады.
13. Ислам кедейдi қорламайтын, байды айыптамайтын дiн. Байларға жомарт һәм
рахымды болуды, ал кедейлерге сабырлы һәм еңбекқор ... адал ... ... ... ... ... дiнi ... әдiлеттiлiктi көздейтiн дiн. Зекет, фiтiр
садақалары мен Құрбан айт ... ... шалу ... ... ... да жарлы-мiскiндерге, мұқтаждарға көмектесудi бұйырады.
15. Ислам дiнi мас қылатын iшiмдiктер мен улы шегiмдiктердi, құмар ... ... ... ... ... дiн. Бұл, ... ... жанды,
мүлiктi, иманды һәм жанұяны қорғау мақсатының айқын көрiнiсi.
16. Өлiмнен кейiнгi өмiр туралы ең қанағаттанарлық мәлiметтi ... ... ... дiндерде ахирет деген ұғымның өзi жоқ.
17. Исламият адами көмектесу, араласу жағынан адамдардың дiнi мен нәсiлiне
қарап шек қоймайтын бiрегей дiн. Жәрдемге ... ... ... ... ұшын беру ... мiндетi.
18. Исламда белгiлi бiр топтың меншiгiндегi «дiни сырлар», «дiни иерархия»
деген ұғымдар атымен жоқ. Аллаһ Тағаланың дiнi барлық адамзатқа ... ... кез ... адам оқып, түсiне алады. Ислам белгілі бір топтың яки
тариқаттың діннің атын жамылып, адамдардың санасын өз ... ... ... ... ... ... Кәрім Пайғамбарымызға жiберiлген халде сақталған. Түпнұсқасы
сақталған бiрегей кiтап – Құран-дүр. Бұл исламның хақтығын және Құран
Кәрімнiң мұғжизасын паш ... ... ... ... ... ... дiннiң
жiберiлмейтiнiн дәлелдейдi.
20. Исламда құлшылық кез келген таза жерде ... Ол үшiн ... ... бiр ... бару шарт ... ... ... белгiлi бiр орынмен
шектемеген, күллi жер шарын ғибадатхана (сәждехана, мешiт) еткен бiрегей
дiн.
21. Ислам дiнi ... ... ... оларды ғибадат, мұғамалат,
әлеуметтiк мәртебе, экономикалық iс-әрекеттер жағынан еркектермен тең
дәрежеге қойған дiн. Исламда ... ... ... ... ұғым жоқ. ... 2/36 және 7/20-24 ... бойынша Адам мен Хауа бiрдей қате
iстеген және Аллаһ Тағала олардың екеуiн бiрдей ғафу еткен. ... ... ... тура ... ... ... ретiнде
қарамайды. Ал, өзге дiндерде Адамның қателiгiнiң басты себепкерi ретiнде
тек әйел көрсетiледi. Бұл әйелдердiң Еуропада ғасырлар бойы ... ... ... ... ... 1938 жылға дейiн әйелдер
күйеуiнiң рұқсатынсыз келiсiмшартқа қол қоя алмаушы едi. Ең дамыған
мемлекеттерден Швейцарияда әйелдерге дауыс беру құқығы осыдан ширек ... ғана ... ... Батыстың әйелдерге ХХ-ғасырда берген
құқықтарын ислам дiнi осыдан 1400 жыл ... ... ... ... ... өркениет және ғылым деңгейi артқан
сайын исламды қабылдаушылар уә iздеушiлердiң саны көбеймек. Өйткенi,
ақылдың, ұжданның, сананың жолы бiр. ... ... ... ... ... ... елiнде, мұсылман жанұяда дүниеге келген
бiздердiң одан да жiгерлi iзденiске түсуiмiз керек емес пе? ... ... ... бұлақтан үйренетiн кез келген жоқ па?
[1] Мұртаза БҰЛҰТАЙ, Заманауи тұлғалар ислам дінін неліктен қабылдады?
«Қазақ Әдебиеті» газеті, №16(2750), 19.04.2002 ж., ...

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Діни тәрбие30 бет
Ислам ахлағы63 бет
Ислам дініндегі тәрбиенің мән-маңызы6 бет
Ауыл шаруашылығы техникасы3 бет
Заманауи сабақ- математика мұғалімдерінің инновациялық білім беруінің негізі11 бет
Наножартылайөткізгіштер11 бет
Тағамдық өнімдердің технологиясының дамуының негізгі бағыттары4 бет
Тағамдық өнімдердегі токсиндік затты анықтауда қолданылатын заманауи әдістермен техникалық аппаратуралар жайлы6 бет
Тағамдық өнімдердегі токсиндік затты анықтауда қолданылатын заманауи әдістермен техникалық аппаратуралар туралы ақпарат4 бет
Экономика сабағын оқытудағы оқушылардың белсенділігін арттырудың заманауи тәсілдермен оқыту37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь