Мобильді байланыс жүйелері. Bluetooth және Wi-Fi сымсыз байланыс технологиялары
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Мобильді байланыс жүйелері. Bluetooth және Wi-Fi сымсыз байланыс технологиялары.
Қазіргі кезде ҚР мобильді байланыс нарығында төрт мобильді байланыс операторы:
Кселл АҚ;
КаР-Тел ЖШС;
Мобайл Телеком-Сервис ЖШС;
АЛТЕЛ АҚ;
қазақстандықтарға өз қызметін ұсынуда.
Соңғы 10 жылдың ішінде Қазақстанның барлық бағыттары бойынша сөйлесу құны 7 есе арзандап, бүгінгі күні минутына 5 теңгені құрап отыр. Бұл бір SMS-хабарламаның бағасынан арзан.
Кез келген GSM операторлары халықты байланыспен қамтамасыз ету үшін мобильдік байланыс базалық станциясын құрады. МББС өте қымбат жабдықтардан тұрады.
Жабдықтарға базаның өзінен бастап секторлық антенналардың бәрі кіреді.
Мәселен, Кселл опертаоры базаға арналған жабдықтар ретінде ZTE Қытай компаниясының тауарларын қолданады, қалғандары болса Huawei компаниясының базаларын қолданады.
Барлығымыздың ұялы телефондарымызда, смартфондарымызда антеннаның суретін байқап жүреміз. Бұл кішігірім таяқшалардан тұратын индикатор, мақсаты бізге тұтынушыларға мобильді байланыс сигналының жақсы-жаманын көрсетеді. Яғни таяқшалар толық болса байланыс сапасы жоғары деңгейде болады деген сөз. Ал керісінше аз болса, байланыс сапасы нашар еккендігін көрсетеді. Сондықтан тұтынушыларға бір-бірімен байланысуға ыңғайлы және байланыс сапасы жоғары болсын деп, барлық мобильді байланыс оперторлары МББС орнатады.
Кез келген мобильді байланыс операторларынығ МББС жабдықтары қызмет принципі бойынша екіге бөлінеді, олар: сигнал қабылдаушы және сигнал жіберуші.
Сигнал қабылдаушыларға секторлық антенналар мен Mini-link антенналары жатады.
Сигнал қабылдағыш секторлық антенналар 2G (GSM), 3G (WCDMAUMTS), 4G (LTE) болып бөлінеді.
Секторлық антенналар өндіретін 2 алып компания Kathrein және Andrew болып келеді.
Kathrein секторлық антенналары жиі ауылды жерлерде немесе жолдағы мұнараларда орнатылады. Себебі бұл антенналар тек 2G жүйесінде істеп тұрады. Осы антенналардың артықшылығы сигнал қабылтайтын қабілеттілігі өте жоғары болып келеді. Мысалға антеннлары сигналды 30км қашықтықтан қабылдай бере алады.
Andrew секторлық антеннлары 3G (WCDMAUMTS), 4G (LTE) арналғандықтан қалаларда, адам саны көп жерлерде орнатылады.
Мәселен, біз колледжден Астанада қаласындағы өз досымызға хабарласайық делік.
Біздің колледжімізге ең жақын орналасқан МББС Тас Мешітінің маңайындағы қазандықта орналасқан. Демек, сонда тұрған тек бір секторлық антеннаға тәуелді боламыз. Сол секторлық антенна сигналды қабылдап, өңдеп байланыс арналары арқылы басқа қалаға жібереді.
BLUETOOTH -- сымсыз технология компьютер мен сандық камера сияқты сандық құрылғылар арасындағы сымсыз деректер байланысына мүмкіндік беретін қысқа ауқымды сымсыз технология. BLUETOOTH сымсыз технологиясы шамамен 10 м ауқымда жұмыс істейді.
Екі құрылғыны қажетінше байланыстыру әдеттегі жағдай болып табылады, алайда кейбір құрылғыларды бірнеше құрылғыларға бір уақытта қосуға болады.
Құрылғыларды бір-біріне қаратып қою қажет болмаған жағдайда, (мысалы, инфрақызыл технологиясы кезінде) қосу үшін кабельді пайдалану қажет емес. Мысалы, құрылғыны сөмкеде немесе қалтада пайдалануға болады.
BLUETOOTH стандарты -- әлемдегі барлық мыңдаған компаниялар тарапынан және әлем бойынша түрлі компаниялар тарапынан пайдаланылатын халықаралық стандарт.
BLUETOOTH v5 алдындағы BLUETOOTH v4,2 Power low - ға қарағанда ақпрат жіберу жылдамдығы 2 есе көп, яғни 2 Мбитс. Қамтитын аумағы 240м, үлкен көлемді ақпараттарды жіберу және тек 1 ғана құрылғы емес, бірнеше құрылғылар қосылуы мүмкін деген сияқты артықшылықтары бар.
Wi-Fi (ағылш. Wireless Fidelity - сымсыз дәлдiк) сандық деректерді беру форматы болып табылады. Өзге тілде айтқанда - бұл қарапайым және сымдар, розеткалар, қалалық телефондар және осыған ұқсас ескірген құрылғыларды қолданбай, ноутбукпен
(Wi-Fi байланысымен жабдықталған басқа құрылғылар) бүкіләлемдік ғаламтор желісіне қол жетімді әдіспен байланыс орнату болып табылады.
IV. Жаңа тақырыбты бекіту:
Kahoot сервисін пайдалана отырып сұрақтарға жауап беру:
Мобильді байланыс
Сымды байланыс
Сымсыз байланыс +
Интернет
Wi-fi
Ең кішкентай мобильді байланыс базалық станциясы
Макро соттар
Микро соттар +
Репитер
Femto AP
Сигнал қабылдағыш құрылғы
База
ТМА
BBU
Секторлық антенна +
Мобильді байланыс кабельдеріне...
UTP, FTP жатады
Р274М жатады
ТСВ жатады
Коаксиальді, оптика-талшықтық жатады +
Мобильді байланыс стандарттары
GSM, WCDMAUMTS, LTE
GSM, RTRLRUMTS, LTE
CDM, SPICGSM, LTE
CBR, UMTSRTRLR, LTE
" Операциялық күшейткіштер"
Күшейткіштер туралы жалпы түсінік Күшейткіш - қосымша энергияны пайдалану арқылы механизмнің басқаруын жеңілдететін құрал; ол энергия көзінен, бөліп таратқыш тетіктен және атқару механизмінен тұрады.
Ғылым мен техникада көп кездесетін инженерлік сонымен, электрондық күшейткіш деп электрлік сигналдарды,күшейткіштің шығыс тізбегінде күшейтілген сигнал әрекет күшейтілген сигналдың түріне қарай күшейткіштерді екі гармоникалық сигналдардың күшейткіштері - әртүрлі шамадағы
Импульстық сигналдардың күшейткіштері − әртүрлі шамадағы күшейтілген жиіліктерінің абсолюттік мәндеріне және жиілік тұрақта ток күшейткіштері − төменгі жиілігі
Төменгі жиілік күшейткіштері −
2. Күшейткіштердің түрлері
2.1 Қуат күшейткіштері
Қандай да болмасын күшейткіш қуат күшейткіші қуатты күшейткіштерді біртактылымен қатар екітактылы орындалуында біртактылы А классы режиміндегі қуат күшейткіші каскадтың принципиальды электрлік схемасында транзистордың коллекторы әдетте, сонымен,
кіріс сигналы берілген кезде, транзистордың коллектор қуат күшейткішінің В классы режиміндегі екі
Қуат күшейткіштерінің бір тактылы касадтарының біраз каскадтың кішкене пайдалы әсер коэффициенті; күшейткіш аспап пен шығыс трансформатордың магнит салыстырмалы үлен жиіліктік бұрмалаулары. сондықтан, көбіне В классы режиміндегі қуатты, орталық жүктеме жұмыс істейтін, схеманың екі трансформаторлық кірісі мен шығысы бар В екі тактылы трансформаторлы В классындағы күшейткіштердің токтар айырмасында тұрақты құрамалар жоқ болғандықтан токтар айырмасында жұп гармоникалық жоқ, сондықтан схема симметриялы болғандықтан әртүрлі фондар, әсіретпелер, ал кемшіліктеріне: трансформатор иықтарын өте қатаң симметриялау керек;
Ортақ нүктеден шығу сымдары бар екі
Операциялық күшейткіш әртүрлі корпустардағы әртүрлі операциялық күшейткіштер, сонымен
Операциялық күшейткіш (ОК) - дифференциалды кірісі тұрақты операциялық күшейткіш бастан кернеуді аналогтық көлемде К2 - W лампалы операциялық күшейткіш алғашқы өндірістік лампалы ОК (1940 ж)екілік TO-5 корпусындағы ОК 741 жұмыс істеу принципі бойынша операциялық күшейткіш кіріс кернеудің нольдік мәнінідегі тұрақты ток белгілі бір салада қолданылуы керек кезде
Арналарды коммутациялау желілері
Жүйенің тағайындалуы және архитектурасы
Сандық АТС-тың ITT концепциясын толығымен бөліп басқаруды 1978 жылы АҚШ-та System 1240 АТС-і арқылы іске асырылды. 1985 жылы модификациялық жүйе Alcatel 1000 S12 деген атқа ие болды. Жүйенің дамуы кезеңінде аппараттық құрылғы мен бағдарламалық жабдықтың бірнеше нұсқасы және элементтік базасы ауысты. Алғашында басқару элементтері Intel 8086 процессоры негізінде құрылды, кейінірек Intel 80386 процессоры қолданыла бастады. Қазіргі кездегі қолданылып жүрген j-отбасылық процессорлік тақталар Pentium 80486 процессорларынан тұрады, бірақта оның даму кезеңіндегі архитектурасы өзгерген жоқ. 1992 жылы Alcatel компаниясы кеңжолақты цифрлық ағынды қолданатын, MSPR сандық коммутациялық элементтерінде жасалған, арнайы коммутациялық өрісі бар NGL құрылғысының жаңа сериясын шығара бастады. Құрылғының әрбір нұсқасында, әдетте, бағдарламалық қамтудың бірнеше нұсқасы ауысып отырған, бірақ сол уақытта, бір бағдарламалық қамту кейбір жағдайларда түрлі типті құрылғыларда жұмыс жасай алады. Осы кезге дейін Ресейдегі ең кең тараған бағдарламалық қамтудың нұсқасы ретінде EC 7.1 RUS нұсқасы саналды. Қазіргі кезде WR.1A (World Release) нұсқасына көшу іске асуда. Қазіргі уақытта Alcatel 1000 S12 жүйесінің құрылғысы Германия, Бельгия және Францияда шығарылады
Сандық коммутатция
Коммутация жүйесi ұғымы, жіктелімі, жалпы құрылымы. Коммутация жүйесі - байланыс бағыты бойынша ақпаратты қабылдау және үлестiруге арналған жабдықтың кешенi. Коммутацилық жүйе өз функцияларын орындау үшiн жабдықтың келесi түрлерiн өз құрамда енгізуі . Абоненттiк желі блоктары (АЖБ) абоненттiк желілердің жүйеге қосылуын жүзеге асырады. Қосқыш желі блоктары (ҚЖБ) басқа коммутациялық жүйелермен байланысуы үшiн ҚЖЖ (қосқыш желілердің жиныны) арқылы жалғағыш желілеріне (ЖЖ) қосылу жүзеге асырылады.Коммутациялық өріс (КӨ) кiріс желілері мен шығысының коммутациясын жүзеге асырады. Коммутациялық өріс кеңiстiктiк арналардың бөлiнуi негiзінде қалыптасуы мүмкiн және сол кезде коммутациялық элементтер ретінде көп координатты қосқыштар (ККҚ), геркон релелер, ферридтердi пайдаланады. Уақыттық арналы бөлiші бар коммутациялық өріс импульстiк-кодтық модуляцияны (ИКМ) қолдану негiзде құралады және элементтердiң есте сақтайтын жартылай өткiзгiш құралдары және логикалық интегралдық микросұлбалар ретінде қолданады.Басқару жүйесi (БЖ) - байланыс орнату процесстерімен басқарылатын логикалық жүйелердің бәрін орындайды. Генераторлық жабдық - акустикалық сигналдарды қалыптастыруды жүзеге асырады.
АЖБ - абоненттік желі блогы; ГЖ - генераторлық жабдық;
ҚЖБ - Қосқыш желі блогы; ҚЖЖ - қосқыш желілер жиынтығы;
АК - абоненттік комплект; БҚ - басқарушы қондырғы.
Коммутация тәсілдері
Сандық коммутация функциясын іске асыратын коммутациялық жүйе сандық коммутация жүйесі (СКЖ) деп аталады.
Сандық коммутациялық жүйеде коммутация функциясын сандық коммутациялық өрістер орындайды. Коммутациялық жүйедегі барлық принциптерді басқаруды басқарушы кешен атқарады.
Сандық коммутация өрісі (СКӨ) звенолық қағида бойынша құрастырылады. Сандық коммутация өрісінің звеносын сандық сигнал координатасын түрлендіретін бір және сол функцияны іске асыратын сатылар тобын (S-,T немесе S-,T) деп атайды. Звено санына байланысты сандық коммутация өрісі екі, үш және көп звенолы болып бөлiнедi.
Егер, кез- келген қосылыс бiрдей звено санымен орнатылса, онда сандық коммутация өрісі (СКӨ) біртекті деп аталады. Қазiргi кезде СКЖ -iнде көбiне бiртектi коммутация өрісі қолданылады.
1. Сандық коммутация өрісі нақты модулдер сандарын қолданумен құралады. Модулдік әртүрлi блоктардың қысқартылу есебінен өндірістің технологиялығын, пайдаланудың қарапайымдылығын және қолайлығын, сыйымдылықтың өзгеруіне байланысты жүйенің жеңiл қолданылуын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар коммутация өрісінің модулдік құрылуының көмегімен бағдарламаны қамтамасыз ету және жүйені басқару жеңiлдетiледi. Бұл жүйені өндіру, жөндеу, пайдалану кезінде өте маңызды.
2. Сандық коммутация өрісі симметриялық құрылымға ие. Симметриялық құрылым дегеніміз - 1 және N, 2 және N-1, 3 және N-2 буындары коммутация блоктар саны түрі бойынша біртекті болып келетін құрылымды айтамыз. Осындай коммутация өрісінің желiсi, екi бөлікке бөлетін ортанғы сызықпен салыстырғанда, симметриялы болып келеді. Осы симметриялы сандық коммутация өрісін бір типті модулде құрауға ыңғайлы, сондықтан симметриялы және модулді қасиеттер өзара толықтырғыш болып келеді.
3. Сандық коммутация өрісі әрқашан қайталанғыш(дублирования) болып келеді. Ол коммутациялық өрісте жалпы барлық жүйенің функционалды болу салдарынан критикалық істен шығуына байланысты болады. Сонымен қатар коммутация өрісінің екі бөлігі де (көбінесе оны жазықтық деп атайды) синхронды үйлесімді жұмыс істейді және бірдей iс-әрекеттерді орындайды. Бірақ ақпаратты нақты жіберу үшін оның ішінде активті саналатын біреуі қолданылады. Екінші бөлігі " резервте" болады және де істен шығу немесе бұзылған жағдайда автоматты түрде қосылады
Коммутацияланған пакеттер әдісімен мәліметтер жіберудің түйіні
А)ақпарат тұрақты ұзындықты порциямен және бірінші босаған арнамен жіберілді
В) мәліметтер алмасу жіберуге арналған уақыт аралығында іске асырылады
С)екі клиент арқылы хобарлама жіберу үшін топ ішіндегі арнаны қосатын тікелей байланыс құрады.
Д)ақпарат тұрақталмаған ұзындық поциямен және бірінші босаған арнамн жіберіледі.
Е) ақпарат тұрақталған ұзындықты порциямен жіберіледі.
Тар жолдық жүйелердің мәліметтерді жіберу түрі:
А)жарық импульстер
В) түрлі жиіліктегі сандық сигнал
С)анлогтық сигналдар
Д) бір бағытқа бағытталған сандық сигнал
Е) Бір жиеліктегі сандық сигнал
OSI моделінің деңгейлері
А)көліктік, желілік, физикалық, қолданбалы, арнайы
В) арналық, көліктік, желілік, физикалық, желілік
С)желілік, физикалық, қолданбалы, жалпы,
Д)физикалық, желілік,маршруттық, арналық,сеанстық, ұсынылатын, қолданбалы
Е) физикалық, арналық, желілік, көліктік, сеанстық, ұсыныс, қолданбалы
OSI моделінде кадрлар құрылатын деңгей
А)көліктік
В)физикалық
С)қолданбалы
Д)желілік
Е) Арналық
Физикалық деңгейдегі өңделмеген биттерді берілгендер кадрына топтайтын деңгей
А)көліктік
В)желілік
С)сеанстық
Д)қолданбалы
Е) арналық
Берілгендер ағымында бақылау нүктелер қою арқылы қолданушынң тапсырмаларының синхрондалуын қамтамасыз ететін деңгей
А)желілік
В) сеанстық
С)қолданбалы
Д)көліктік
Е)арналық
Желіде түйіндері өзара ұйымдасуға жеткілікті, бұтақтық ұйымдасқан желілік хаттамалар тобы
А)хаттама тобы
В)хаттамалар арнасы
С)хаттамалар түйіні
Д)хаттамалар реті
Е): хаттамалар стегі
: Қалааралық телефон желісі
Қалалық аймақ ішіндегі байланыс жергілікті желі қағидалары бойынша, ал облыстық аймақ ішінде - аймақішілік желі қағидасы бойынша ұйымдастырылады. Қалалық және облыстық аймақтар арасындағы байланыс ұйымдастырылады: қалалық аймақтан облыстық аймаққа - қалалық аймақтың АҚАТС арқылы және бұдан кейін ҚАЖЖ бойынша облыстық аймақтың жергілікті желілерінің ОС дейін; облыстық аймақтан қалалық аймаққа - ТЖЖ бөлінген шоғыры бойынша облыстық аймақтың жергілікті желісінің соңғы стансысынан қалалық аумақтың АҚАТС-на. Қалалық аймақтағы осы екі аймақтардың байланысын ұйымдастыру үшін арнайы облыстық АҚАТС (ОАҚАТС) орнатылуы мүмкін
Қалааралық телефон желісі (ҚТЖ) әртүрлі аумақтардың АҚАТС арасындағы жалғауды және олардың халықаралық желіге шығуын қамтамасыз етуі тиіс. ҚТЖ телефон трафигінің тартылысы болуын ескере отырып, құрылады, сонымен қатар келесі жағдайларды ескеретін аумақтық бөлу қағидасы қолданылады: аумақтың шекаралары және магистралды біріншілік желінің құрылымы; ҚР аумағының әкімшіліктік бөлінуі; техника-экономикалық көрсеткіштері. Халықаралық және қалааралық байланысты біріншілік және екіншілік деңгей байланысы ретінде ұсынуға болады. Екінші деңгейде ҚАТТ арқылы айналма жолдарды қолданып, желіні құруға тәуелді (бірінен соң бірі; радиалды; радиалды-түйіндік; аралас) АҚАТС арасындағы қалааралық байланыс қамтамасыз етіледі. Бірінші деңгейдің желісінде ХАКО арқылы радиалды құру бойынша халықаралық байланыс қамтамасыз етіледі, яғни ХАКО бойынша барлық АҚАТС тура арналар болуы тиіс. Желі бірінші деңгей желісі екінші деңгей желісіне салынатын және ХК ХАКО ҚАТТ бір уақытта ХАКО және транзитті тораптардың қызметтерін атқаратындай түрде құрылған. ҚТЖ айналмалармен, яғни жоғары қолдану арналарының шоғырлары базасында АҚАТС арасында тура жолдарды ұйымдастырумен және ААЖ және СТЖ артық жүктемелерді жинаумен құрылады. СТЖ барлық учаскелері 0,01 жоғалу ықтималдығымен есептелген жоғары сапалы қызмет көрсету арналарының шоғырларынан тұрады. ААЖ жоғары қолдану және жоғары сапа арналарының шоғырларынан тұрады. Екі АҚАТС арасындағы тура жолдар жеткілікті тартылыс күші болған кезде ұйымдастырылады және жүктеменің көп бөлігіне қызмет етеді. Тура жолдар бойынша бағыттау орнықты болып табылатын жүктеме шамасы арналардың және КЖ бағасын, сонымен қатар тура және айналма жолдарда шоғырларда арналарды қолдануды ескеретін техника-экономикалық есептеулермен анықталады. Тура жолдармен қызмет көрсетілмеген артық жүктеме айналма жолдарға бағытталады.
:Сымсыз желі технологиясы
Сымсыз технология - ақпараттар технологияның негізі. Оның негізгі қызметі бір немесе бірнеше нүктелер арасындағы қашықтыққа сымсыз ақпарат тасымалдау болып табылады. Ақпараттарды тасымалдау үшін инфроқызыл сәулендіру, радиотолқындар және оптикалық немесе лазерлік сәулелендіру қолданылады. Ең көп қолданылатыны радиотолқындар, ал олардың бірнеше зоналары бар.
Жылжымалы байланыс жүйесі - телекоммуникацияның қарқынды дамып келе жатқан салаларының бірі. Келесі онжылдықтың ішінде барлық байланыстың жартысынан көбі толығымен сымсыз болады деп күтілуде. Қазіргі кезде жылжымалы байланыс жүйесі бай қолданушыларға арналған қымбат құрылғы разрядынан нарықтың басым бөліктерінің біріне айналды. Интернет және оның құрылымдық бөліктерінің жылдам дамуы мобильді жүйелердің болашағы үшін қолайлы жағдай жасады. Атмосфералы оптикалық байланыс сымдары (Free Space Optics) - бұл телекоммуникацияда баяғыдан бері келе жатқан термин. ҒSО жолдарында ақпарат талшықты- оптикалық байланыс жолдарындағы сияқты модульді жарық толқындар көмегімен таралады. Бірақ жарық тербелістерді тарату ортасы болып оптикалыө талшық есептелмейді, тура көрінетін айиақтағы ашық атмосфера болып табылады. Бұл жерде ҒSО жолдары радиорелелік байланыс жолдарына ұқсайды, себебі СВЧ диапазонының электромагниттік толқындары да ашық атмосферада таралады.
Кабельді немесе талшықты-оптикалық құрылғыжелілік трафикті лазерлік қабылдағышқа жеткізеді, содан соң қабылданған сигнал лазерлі оптикалық таратқыш арқылы модуляцияланады және таратқыштағы жіңішке жарық сәулесіне фокустеледі, ал ол линзалар жүйесін пайдаланады. Қабылдайтын жағындағы оптикалық бөлік фотодиодты қоздырады, ал фотодиод модуляцияланған сигналды регенерациялайды. Сигнал демодуляцияланады және коммуникациялық хаттамаға түрленеді.
Инфрақызыл құрылғылардың ерекшелігі - олардың құрылу лездігі: қондырылуына кететін орташа уақыт 4 сағаттан аспайды. Кабельдік инфраструктураның болмауы бір жүйені аса көп пайдалануға және орнын ауыстыруға мүмкіндік береді.
Коммутациялық жүйелерді орнату принціптері
Коммутациялық жүйелерді орнату принціптері цифрлық АТС-тің уақыттық коммутаторына 32 уақыттық каналдан сигналдар келіп түседі. ИКМ трактісі 30 түрлі қосылулар туралы ақпараттан құралады.
Уақыттық коммутация принципі дауыстық ақпараттың (кодтың комбинациядағы) бір уақыттық интервалдан екіншісіне ығысуына негізделеді. Басқаша айтқанда, бұл кодтық комбинация үшін уақыттық орнының ығысуы.
Уақыттық коммутация принципін іске асатын құрылғы уақыттық коммутатор (УК) немесе Т - класы (Time - уақыт) деп аталады. УК N, M, K параметрлерімен сипатталады
M - коммутатор шығысына қосылатын цифрлық желілер саны (немесе уақыттық каналдар); K - бір кодтық сөздегі бит саны. Уақыттық коммутатор кірісіне қосылатын цифрлық желілер кіріс цифрлық желілер (КСЖ) деп аталады. Уақыттық коммутатордың шығысына қосылатын цифрлық желілер шығыс цифрлық желілер деп аталады.
Коммутация жүйесі шеңберінде басқару жүйесі бір ғана орталық басқару құрылғысынан тұрады .
5.2 сурет - Байланыс орнатуды басқару әдісі бойынша ЭБЖ жіктелімі
Кеңістіктік коммутацияның қағидалары
Дәріс мақсаты: студенттердің кеңістіктік коммутация қағидаларын меңгеруі.
Мазмұны:
- Кеңістіктік коммутация қағидалары.
- Кеңістіктік коммутатор.
Кеңістіктік коммутация қағидасы.
Цифрлық коммутация жүйесіндегі (СКЖ) кеңістіктік коммутация коммутация өрісінің [3,5] сыйымдылығын көбейту үшін қолданылады. Кеңістіктік коммутацияның негізі болып берілген каналдық иинтервалды екі желінің де циклінің құрылымындағы каналды интервалдың зерттелу ретін сақтай отырып, бір цифрлық желіден екіншісіне орын ауыстыру болып табылады (4.1 суретті қара). Басқа сөзбен айтқанда, цифрлық сигналдардың кеңістіктік коммутациясы кезінде тек аттас (бірдей нөмірлі) каналдар КСЖ және ШСЖ коммутацияланады. Бұл кезде бір уақыттық интервалдан екіншісіне цифрлық сигналдың тасымалы болмайды. Кіріс және шығыс цифрлық желінің нөмірлері ғана ауысады.
4.1 сурет - Кеңістіктік коммутацияның қағидаларын түсіндіру
Кеңістіктік коммутатор.
Кеңістіктік коммутаторлар ішкі кілттемелері арқылы өте төмен өткізгіштік қасиеттерге ие, себебі тек аттас каналдар [3,5] ғана коммутациялана алады. Кеңістіктік коммутатордың 16х1 жалпы құрылымы 4.2-суретте келтірілген.
КК құрылғыларының белгілемелері:
а) электронды түйіспелердің матрицасы ЭТ аттас каналдардың уақыттық коммутациясына арналған. ЭТ саны кіріс цифрлық желілерінің көлеміне байланысты. ЭТ функциялары көп кезде мультиплексор М орындайды. Себебі, КК тек синхронды коммутацияны орындайды, кез келген і кіріс цифрлық желісінің уақыттық каналы тек і кіріс цифрлық желісінің уақыттық каналымен коммутациялана алады. Сигнал уақыттық координаталарын өзгертпей кеңістікте коммутацияланады (СЖ нөмірлері ауысады).
4.2 сурет - КК 16х1 кеңістіктік эквиваленті
Кодтық комбинацияны тасымалдаудың параллель түрінде бір түйіндегі электронды түйіспелердің минималды саны - 8, тізбектіде - 1 (үнемдірек). ЭТ ретінде мультиплексор, логикалық элементтер, оптрондар қолданылуы мүмкін. Электронды түйіспе бір каналды интервал кезінде ашылады. 4.3-суретте логикалық элементтегі түйіспелер матрицасы мен кеңістіктік коммутатор құрылымы мысалы келтірілген.
4.3 сурет - Логикалық элементтегі түйіспелер матрицасы мен кеңістіктік коммутатор құрылымы
б) дешифрлеуіш ДШ АЕСҚ2-ден мәліметтерді оқуға және тактілі сигналы берілген ЭТ-ны таңдауға қолданылады.
в) АЕСҚ2 электронды түйіспенің нөмірі және коммутацияланушы каналдың нөмірі туралы мәліметтерді жазуға арналған. АЕСҚ2 жады ұяшығы саны ШСЖ-дағы каналдар санымен анықталады. АЕСҚ2 жады ұяшығы құрамы - бұл КСЖ нөміріне сәйкес ЭТ нөмірі. АЕСҚ2 жады ұяшығы нөмірі ШСЖ-дағы уақыттық интервалдың нөміріне сәйкес және КСЖ-дағы уақыттық интервалдағы нөмірімен міндетті түрде бірдей. АЕСҚ2 үшін мәліметтер ОКӨ басқарушы құрылғымен байланыстырушы жолды іздеу кезінде түзіледі.
Мультиплексорларда құрылған КК 8х16 СЖ құрылымы 4.4-суретте келтірілген. Матрица М 16 мультиплексордан (16 ШСЖ) тұрады [5]. Әр мультиплексорды индивидуалды дешифрлеуіш және АЕСҚ2 басқарады. Мультиплексор және АЕСҚ2 саны бір шығыс цифрлық желідегі уақыттық каналдар санымен анықталады. АЕСҚ2 жады ұяшығы разрядтығы бір мультиплексордағы кіріс цифрлық желісінің максималды нөмірімен анықталады.
Дәріс. Абоненттік қатынау желілер концентрациясы
Дәріс мақсаты: студенттердің абоненттік қатынау желісінің негізгі ұғымын үйренуі.
Мазмұны:
- абоненттік қатынау желісінің негізгі ұғымын үйрену;
- абоненттік қатынау желілері туралы ұғым (АҚЖ).
Абоненттік қатынау жүйесінің негізгі ұғымы.
Абоненттік қатынау желісі (АҚЖ) - бұл пайдаланушының үй жайында орналасқан, абоненттік құрылымдар мен техникалық құралдардың жиынтығы, сонымен бірге коммутациялық жабдықтармен, телекоммуникациялық терминалдар жүйесіне қосылатын нөмірлер жоспарына (немесе адресаттарға) қосылады [1].
Модель, абоненттік желі құрылысының негізгі көрсетілу варианттары 1.1 - суретінде келтірілген [1]. Бұл модель қала телефондарының желілері үшін, сондай - ақ ауыл телефон желілері үшін дұрыс. Сондай - ақ қала телефондары үшін 1.1-суретте келтірілген модель вариантына станция аралық құрылымына инвариантты. Ол мыналар үшін сәйкес:
-тек бір телефон станцияларында тұрған, аудандандастырылмаған желілерге;
-әрбірі әрқайсысына принциптері бойынша өзара біріккен, бірнеше аудандық АТС тұратын аудандастырылған желілерге;
Абоненттер коннцентрацияланған орындарға станциялық құрылғының шығуын ұйымдастыру. Станциялық шығару құрылғысына жататындар: ішкі станциялар және мультиплексорлар. Ішкі АТС аналогты және цифрлы болады. Цифрлық АТС-терді енгізген кезде концентраторлар деп аталатын ПС шығыстың көмегімен желі құрылғысы шеткі абоненттік құрылғыларға дейін 500-700м арақашықтық кезінде тиімді болып келеді. Осылайша салыстырмалы аз қолданысқа ие АЛ орнына ішкі станциядан тірек АТСке дейін СЛ тығыздалған түйіні жүреді .
Абонентік таратқыш желісі - таратқыш кабельдік шкафтан абоненттік пунктке дейінгі абоненттік линияның аумағы. Осы АЛ аумағына - қатынау желісінің құрылымына байланысты "Primary distribution cable" және "Secondary distribution cable" терминдері сәйкес келеді. Ал таратқыш аумақ орналасқан бөлігі әдетте "Cross-connection area" деп аталады.
Абоненттік таратқыш - абоненттік желі аумағы таратушы қорабынан абоненттік телефон құрылғысын қосатын розеткаға дейін. Ағылшын тілді техникалық әдебиетте екі термин қолданылады:
- "Subscriber's lead-in" - таратқыш қораптан абоненттің үйіне дейінгі аумақ;
-"Subscriber's service line" - таратқыш қораптан телефондық аппаратқа дейінгі аумақ.
Жеке радиошақыру жүйелері
Жіктелімдер өлшемін жеткілікті көп өңдеуге болады, олар нақтылы кластың айқын шекараларына жатқызыла алмайды және де жүйелер дамуына қарай ескіре алады. Сондықтан әртүрлі сымсыз жүйелер беруінің өте әйгілі әдістеріне тоқталамыз.
Келесі бірнеше белгілер бойынша сымсыз байланыс жүйелерінің жіктелімі:
а) алғашқы мәліметтердің өңделу әдісі бойынша:
аналогтық;
цифрлық;
б) тағайындалуы бойынша:
ұялы;
кәрез (сымсыз телефонды);
транкингті;
жер серікті;
оптикалы; 6) пейджингті;
в) көп бекетті рұқсаттың әдістері бойынша: 1) FDMA арналардың жиіліктік бөлінуімен;
TDMA арналардың уақытша бөлінуімен;
CDMA арналардың кодтық бөлінуімен;
құрамы;
г) байланыс арнасының ұйымдастыру әдісі бойынша:
симплексті;
дуплекс;
жартылай дуплексті;
д) берілу жолағының жалпақтылығы бойынша:
1) тар жолақты;
2) жалпақ жолақты; 3) өте кең жолақты;
е) абоненттердің оқшау бөлігі бойынша:
жылжымалы;
бекітілген;
ж) географиялық созылымы бойынша:
дербес;
жергілікті;
аймақтық (қалалығы);
глобалді;
и) берілетін мәліметтің түрі бойынша:
сөздің берілуінің жүйелері;
видеомәліметтер; 3) деректерді беру;
1998-1999 жылдары жасалған әмбебап жылжымалы телекоммуникациялық жүйелердің (UMTS) жаңа стандартты бір терминалға түгелдей барлық технологияларды қатар қолдануға мүмкіндік береді.
UMTS (Universal Mobile Telecommunications System) тұжырымдамасы 3-ші ұрпақтың жылжымалы телекоммуникациялық радио жүйелерін жасау шеңберінде қазір жүзеге асырылады. Бір диапазоннан басқасына, стандарттан стандартқа өту немесе жерсеріктік арнайы абонент арқылы ауыстырып қосу мүмкіндігі, оған ең үлкен дәрежеде жақындайтын қызметтердің сол түрін таңдауға мүмкіндік береді. Сондықтан UMTS терминалдары бірнеше стандарттар желісінде жұмыс істейтін көп режім болып табылады.
GSM сияқты UMTS-те басқа сымсыз байланыс жүйелеріне қосылу мүмкіндігі бар, көп режімді абоненттік аппараттар UMTS абоненттеріне, UMTS қызметтеріне қосылу мүмкіндігі болмаған жерлерде GSM-стандартты ұялы байланысқа қосылу мүмкіндігін сақтайды.
Транкингтік жүйенің ерекше айырмашылығы бұл - бірбірімен ортақ басқару байланысқан, бірнеше ретрансляторлардан тұратын ретрансляторлық пунктің отрақ жиіліктік ресурсына қосылуды ұйымдастыру арқылы жиілік жолағын тиімді түрде пайдалану мүмкіншілігі болады. Транкингтік жүйенің созылмалы архитектурасы жекеше шақырулармен қоса, бірнеше абонент тобының шақыруларын немесе бірден желінің барлық абоненттер шақыруларын тарата алады. Мұндай жүйелереде сәулеленуге бағытталған станция жұмысы, әдетте үздіксіз орындалады, ал тек радиотелефон тангентіне басқанда эфир жүктемелігін азайтады.
Дегенмен, қазіргі бірінші ұрпақтың кәсіби транкингті байланыс желілері жоғары құпиялықты және соционирленген рұқсаттан сенімді қорғаушылықпен қамтамасыз етуге кепілдік бермейді, әсіресе олар абоненттер аутентификациясын және абоненттік құрылғының идентификациясын да қамтамасыз ете алмайды. Бұл мәселелер бір-біріне ұқсамайтын екінші ұрпақтың кәсіби байланыстың ... жалғасы
Қазіргі кезде ҚР мобильді байланыс нарығында төрт мобильді байланыс операторы:
Кселл АҚ;
КаР-Тел ЖШС;
Мобайл Телеком-Сервис ЖШС;
АЛТЕЛ АҚ;
қазақстандықтарға өз қызметін ұсынуда.
Соңғы 10 жылдың ішінде Қазақстанның барлық бағыттары бойынша сөйлесу құны 7 есе арзандап, бүгінгі күні минутына 5 теңгені құрап отыр. Бұл бір SMS-хабарламаның бағасынан арзан.
Кез келген GSM операторлары халықты байланыспен қамтамасыз ету үшін мобильдік байланыс базалық станциясын құрады. МББС өте қымбат жабдықтардан тұрады.
Жабдықтарға базаның өзінен бастап секторлық антенналардың бәрі кіреді.
Мәселен, Кселл опертаоры базаға арналған жабдықтар ретінде ZTE Қытай компаниясының тауарларын қолданады, қалғандары болса Huawei компаниясының базаларын қолданады.
Барлығымыздың ұялы телефондарымызда, смартфондарымызда антеннаның суретін байқап жүреміз. Бұл кішігірім таяқшалардан тұратын индикатор, мақсаты бізге тұтынушыларға мобильді байланыс сигналының жақсы-жаманын көрсетеді. Яғни таяқшалар толық болса байланыс сапасы жоғары деңгейде болады деген сөз. Ал керісінше аз болса, байланыс сапасы нашар еккендігін көрсетеді. Сондықтан тұтынушыларға бір-бірімен байланысуға ыңғайлы және байланыс сапасы жоғары болсын деп, барлық мобильді байланыс оперторлары МББС орнатады.
Кез келген мобильді байланыс операторларынығ МББС жабдықтары қызмет принципі бойынша екіге бөлінеді, олар: сигнал қабылдаушы және сигнал жіберуші.
Сигнал қабылдаушыларға секторлық антенналар мен Mini-link антенналары жатады.
Сигнал қабылдағыш секторлық антенналар 2G (GSM), 3G (WCDMAUMTS), 4G (LTE) болып бөлінеді.
Секторлық антенналар өндіретін 2 алып компания Kathrein және Andrew болып келеді.
Kathrein секторлық антенналары жиі ауылды жерлерде немесе жолдағы мұнараларда орнатылады. Себебі бұл антенналар тек 2G жүйесінде істеп тұрады. Осы антенналардың артықшылығы сигнал қабылтайтын қабілеттілігі өте жоғары болып келеді. Мысалға антеннлары сигналды 30км қашықтықтан қабылдай бере алады.
Andrew секторлық антеннлары 3G (WCDMAUMTS), 4G (LTE) арналғандықтан қалаларда, адам саны көп жерлерде орнатылады.
Мәселен, біз колледжден Астанада қаласындағы өз досымызға хабарласайық делік.
Біздің колледжімізге ең жақын орналасқан МББС Тас Мешітінің маңайындағы қазандықта орналасқан. Демек, сонда тұрған тек бір секторлық антеннаға тәуелді боламыз. Сол секторлық антенна сигналды қабылдап, өңдеп байланыс арналары арқылы басқа қалаға жібереді.
BLUETOOTH -- сымсыз технология компьютер мен сандық камера сияқты сандық құрылғылар арасындағы сымсыз деректер байланысына мүмкіндік беретін қысқа ауқымды сымсыз технология. BLUETOOTH сымсыз технологиясы шамамен 10 м ауқымда жұмыс істейді.
Екі құрылғыны қажетінше байланыстыру әдеттегі жағдай болып табылады, алайда кейбір құрылғыларды бірнеше құрылғыларға бір уақытта қосуға болады.
Құрылғыларды бір-біріне қаратып қою қажет болмаған жағдайда, (мысалы, инфрақызыл технологиясы кезінде) қосу үшін кабельді пайдалану қажет емес. Мысалы, құрылғыны сөмкеде немесе қалтада пайдалануға болады.
BLUETOOTH стандарты -- әлемдегі барлық мыңдаған компаниялар тарапынан және әлем бойынша түрлі компаниялар тарапынан пайдаланылатын халықаралық стандарт.
BLUETOOTH v5 алдындағы BLUETOOTH v4,2 Power low - ға қарағанда ақпрат жіберу жылдамдығы 2 есе көп, яғни 2 Мбитс. Қамтитын аумағы 240м, үлкен көлемді ақпараттарды жіберу және тек 1 ғана құрылғы емес, бірнеше құрылғылар қосылуы мүмкін деген сияқты артықшылықтары бар.
Wi-Fi (ағылш. Wireless Fidelity - сымсыз дәлдiк) сандық деректерді беру форматы болып табылады. Өзге тілде айтқанда - бұл қарапайым және сымдар, розеткалар, қалалық телефондар және осыған ұқсас ескірген құрылғыларды қолданбай, ноутбукпен
(Wi-Fi байланысымен жабдықталған басқа құрылғылар) бүкіләлемдік ғаламтор желісіне қол жетімді әдіспен байланыс орнату болып табылады.
IV. Жаңа тақырыбты бекіту:
Kahoot сервисін пайдалана отырып сұрақтарға жауап беру:
Мобильді байланыс
Сымды байланыс
Сымсыз байланыс +
Интернет
Wi-fi
Ең кішкентай мобильді байланыс базалық станциясы
Макро соттар
Микро соттар +
Репитер
Femto AP
Сигнал қабылдағыш құрылғы
База
ТМА
BBU
Секторлық антенна +
Мобильді байланыс кабельдеріне...
UTP, FTP жатады
Р274М жатады
ТСВ жатады
Коаксиальді, оптика-талшықтық жатады +
Мобильді байланыс стандарттары
GSM, WCDMAUMTS, LTE
GSM, RTRLRUMTS, LTE
CDM, SPICGSM, LTE
CBR, UMTSRTRLR, LTE
" Операциялық күшейткіштер"
Күшейткіштер туралы жалпы түсінік Күшейткіш - қосымша энергияны пайдалану арқылы механизмнің басқаруын жеңілдететін құрал; ол энергия көзінен, бөліп таратқыш тетіктен және атқару механизмінен тұрады.
Ғылым мен техникада көп кездесетін инженерлік сонымен, электрондық күшейткіш деп электрлік сигналдарды,күшейткіштің шығыс тізбегінде күшейтілген сигнал әрекет күшейтілген сигналдың түріне қарай күшейткіштерді екі гармоникалық сигналдардың күшейткіштері - әртүрлі шамадағы
Импульстық сигналдардың күшейткіштері − әртүрлі шамадағы күшейтілген жиіліктерінің абсолюттік мәндеріне және жиілік тұрақта ток күшейткіштері − төменгі жиілігі
Төменгі жиілік күшейткіштері −
2. Күшейткіштердің түрлері
2.1 Қуат күшейткіштері
Қандай да болмасын күшейткіш қуат күшейткіші қуатты күшейткіштерді біртактылымен қатар екітактылы орындалуында біртактылы А классы режиміндегі қуат күшейткіші каскадтың принципиальды электрлік схемасында транзистордың коллекторы әдетте, сонымен,
кіріс сигналы берілген кезде, транзистордың коллектор қуат күшейткішінің В классы режиміндегі екі
Қуат күшейткіштерінің бір тактылы касадтарының біраз каскадтың кішкене пайдалы әсер коэффициенті; күшейткіш аспап пен шығыс трансформатордың магнит салыстырмалы үлен жиіліктік бұрмалаулары. сондықтан, көбіне В классы режиміндегі қуатты, орталық жүктеме жұмыс істейтін, схеманың екі трансформаторлық кірісі мен шығысы бар В екі тактылы трансформаторлы В классындағы күшейткіштердің токтар айырмасында тұрақты құрамалар жоқ болғандықтан токтар айырмасында жұп гармоникалық жоқ, сондықтан схема симметриялы болғандықтан әртүрлі фондар, әсіретпелер, ал кемшіліктеріне: трансформатор иықтарын өте қатаң симметриялау керек;
Ортақ нүктеден шығу сымдары бар екі
Операциялық күшейткіш әртүрлі корпустардағы әртүрлі операциялық күшейткіштер, сонымен
Операциялық күшейткіш (ОК) - дифференциалды кірісі тұрақты операциялық күшейткіш бастан кернеуді аналогтық көлемде К2 - W лампалы операциялық күшейткіш алғашқы өндірістік лампалы ОК (1940 ж)екілік TO-5 корпусындағы ОК 741 жұмыс істеу принципі бойынша операциялық күшейткіш кіріс кернеудің нольдік мәнінідегі тұрақты ток белгілі бір салада қолданылуы керек кезде
Арналарды коммутациялау желілері
Жүйенің тағайындалуы және архитектурасы
Сандық АТС-тың ITT концепциясын толығымен бөліп басқаруды 1978 жылы АҚШ-та System 1240 АТС-і арқылы іске асырылды. 1985 жылы модификациялық жүйе Alcatel 1000 S12 деген атқа ие болды. Жүйенің дамуы кезеңінде аппараттық құрылғы мен бағдарламалық жабдықтың бірнеше нұсқасы және элементтік базасы ауысты. Алғашында басқару элементтері Intel 8086 процессоры негізінде құрылды, кейінірек Intel 80386 процессоры қолданыла бастады. Қазіргі кездегі қолданылып жүрген j-отбасылық процессорлік тақталар Pentium 80486 процессорларынан тұрады, бірақта оның даму кезеңіндегі архитектурасы өзгерген жоқ. 1992 жылы Alcatel компаниясы кеңжолақты цифрлық ағынды қолданатын, MSPR сандық коммутациялық элементтерінде жасалған, арнайы коммутациялық өрісі бар NGL құрылғысының жаңа сериясын шығара бастады. Құрылғының әрбір нұсқасында, әдетте, бағдарламалық қамтудың бірнеше нұсқасы ауысып отырған, бірақ сол уақытта, бір бағдарламалық қамту кейбір жағдайларда түрлі типті құрылғыларда жұмыс жасай алады. Осы кезге дейін Ресейдегі ең кең тараған бағдарламалық қамтудың нұсқасы ретінде EC 7.1 RUS нұсқасы саналды. Қазіргі кезде WR.1A (World Release) нұсқасына көшу іске асуда. Қазіргі уақытта Alcatel 1000 S12 жүйесінің құрылғысы Германия, Бельгия және Францияда шығарылады
Сандық коммутатция
Коммутация жүйесi ұғымы, жіктелімі, жалпы құрылымы. Коммутация жүйесі - байланыс бағыты бойынша ақпаратты қабылдау және үлестiруге арналған жабдықтың кешенi. Коммутацилық жүйе өз функцияларын орындау үшiн жабдықтың келесi түрлерiн өз құрамда енгізуі . Абоненттiк желі блоктары (АЖБ) абоненттiк желілердің жүйеге қосылуын жүзеге асырады. Қосқыш желі блоктары (ҚЖБ) басқа коммутациялық жүйелермен байланысуы үшiн ҚЖЖ (қосқыш желілердің жиныны) арқылы жалғағыш желілеріне (ЖЖ) қосылу жүзеге асырылады.Коммутациялық өріс (КӨ) кiріс желілері мен шығысының коммутациясын жүзеге асырады. Коммутациялық өріс кеңiстiктiк арналардың бөлiнуi негiзінде қалыптасуы мүмкiн және сол кезде коммутациялық элементтер ретінде көп координатты қосқыштар (ККҚ), геркон релелер, ферридтердi пайдаланады. Уақыттық арналы бөлiші бар коммутациялық өріс импульстiк-кодтық модуляцияны (ИКМ) қолдану негiзде құралады және элементтердiң есте сақтайтын жартылай өткiзгiш құралдары және логикалық интегралдық микросұлбалар ретінде қолданады.Басқару жүйесi (БЖ) - байланыс орнату процесстерімен басқарылатын логикалық жүйелердің бәрін орындайды. Генераторлық жабдық - акустикалық сигналдарды қалыптастыруды жүзеге асырады.
АЖБ - абоненттік желі блогы; ГЖ - генераторлық жабдық;
ҚЖБ - Қосқыш желі блогы; ҚЖЖ - қосқыш желілер жиынтығы;
АК - абоненттік комплект; БҚ - басқарушы қондырғы.
Коммутация тәсілдері
Сандық коммутация функциясын іске асыратын коммутациялық жүйе сандық коммутация жүйесі (СКЖ) деп аталады.
Сандық коммутациялық жүйеде коммутация функциясын сандық коммутациялық өрістер орындайды. Коммутациялық жүйедегі барлық принциптерді басқаруды басқарушы кешен атқарады.
Сандық коммутация өрісі (СКӨ) звенолық қағида бойынша құрастырылады. Сандық коммутация өрісінің звеносын сандық сигнал координатасын түрлендіретін бір және сол функцияны іске асыратын сатылар тобын (S-,T немесе S-,T) деп атайды. Звено санына байланысты сандық коммутация өрісі екі, үш және көп звенолы болып бөлiнедi.
Егер, кез- келген қосылыс бiрдей звено санымен орнатылса, онда сандық коммутация өрісі (СКӨ) біртекті деп аталады. Қазiргi кезде СКЖ -iнде көбiне бiртектi коммутация өрісі қолданылады.
1. Сандық коммутация өрісі нақты модулдер сандарын қолданумен құралады. Модулдік әртүрлi блоктардың қысқартылу есебінен өндірістің технологиялығын, пайдаланудың қарапайымдылығын және қолайлығын, сыйымдылықтың өзгеруіне байланысты жүйенің жеңiл қолданылуын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар коммутация өрісінің модулдік құрылуының көмегімен бағдарламаны қамтамасыз ету және жүйені басқару жеңiлдетiледi. Бұл жүйені өндіру, жөндеу, пайдалану кезінде өте маңызды.
2. Сандық коммутация өрісі симметриялық құрылымға ие. Симметриялық құрылым дегеніміз - 1 және N, 2 және N-1, 3 және N-2 буындары коммутация блоктар саны түрі бойынша біртекті болып келетін құрылымды айтамыз. Осындай коммутация өрісінің желiсi, екi бөлікке бөлетін ортанғы сызықпен салыстырғанда, симметриялы болып келеді. Осы симметриялы сандық коммутация өрісін бір типті модулде құрауға ыңғайлы, сондықтан симметриялы және модулді қасиеттер өзара толықтырғыш болып келеді.
3. Сандық коммутация өрісі әрқашан қайталанғыш(дублирования) болып келеді. Ол коммутациялық өрісте жалпы барлық жүйенің функционалды болу салдарынан критикалық істен шығуына байланысты болады. Сонымен қатар коммутация өрісінің екі бөлігі де (көбінесе оны жазықтық деп атайды) синхронды үйлесімді жұмыс істейді және бірдей iс-әрекеттерді орындайды. Бірақ ақпаратты нақты жіберу үшін оның ішінде активті саналатын біреуі қолданылады. Екінші бөлігі " резервте" болады және де істен шығу немесе бұзылған жағдайда автоматты түрде қосылады
Коммутацияланған пакеттер әдісімен мәліметтер жіберудің түйіні
А)ақпарат тұрақты ұзындықты порциямен және бірінші босаған арнамен жіберілді
В) мәліметтер алмасу жіберуге арналған уақыт аралығында іске асырылады
С)екі клиент арқылы хобарлама жіберу үшін топ ішіндегі арнаны қосатын тікелей байланыс құрады.
Д)ақпарат тұрақталмаған ұзындық поциямен және бірінші босаған арнамн жіберіледі.
Е) ақпарат тұрақталған ұзындықты порциямен жіберіледі.
Тар жолдық жүйелердің мәліметтерді жіберу түрі:
А)жарық импульстер
В) түрлі жиіліктегі сандық сигнал
С)анлогтық сигналдар
Д) бір бағытқа бағытталған сандық сигнал
Е) Бір жиеліктегі сандық сигнал
OSI моделінің деңгейлері
А)көліктік, желілік, физикалық, қолданбалы, арнайы
В) арналық, көліктік, желілік, физикалық, желілік
С)желілік, физикалық, қолданбалы, жалпы,
Д)физикалық, желілік,маршруттық, арналық,сеанстық, ұсынылатын, қолданбалы
Е) физикалық, арналық, желілік, көліктік, сеанстық, ұсыныс, қолданбалы
OSI моделінде кадрлар құрылатын деңгей
А)көліктік
В)физикалық
С)қолданбалы
Д)желілік
Е) Арналық
Физикалық деңгейдегі өңделмеген биттерді берілгендер кадрына топтайтын деңгей
А)көліктік
В)желілік
С)сеанстық
Д)қолданбалы
Е) арналық
Берілгендер ағымында бақылау нүктелер қою арқылы қолданушынң тапсырмаларының синхрондалуын қамтамасыз ететін деңгей
А)желілік
В) сеанстық
С)қолданбалы
Д)көліктік
Е)арналық
Желіде түйіндері өзара ұйымдасуға жеткілікті, бұтақтық ұйымдасқан желілік хаттамалар тобы
А)хаттама тобы
В)хаттамалар арнасы
С)хаттамалар түйіні
Д)хаттамалар реті
Е): хаттамалар стегі
: Қалааралық телефон желісі
Қалалық аймақ ішіндегі байланыс жергілікті желі қағидалары бойынша, ал облыстық аймақ ішінде - аймақішілік желі қағидасы бойынша ұйымдастырылады. Қалалық және облыстық аймақтар арасындағы байланыс ұйымдастырылады: қалалық аймақтан облыстық аймаққа - қалалық аймақтың АҚАТС арқылы және бұдан кейін ҚАЖЖ бойынша облыстық аймақтың жергілікті желілерінің ОС дейін; облыстық аймақтан қалалық аймаққа - ТЖЖ бөлінген шоғыры бойынша облыстық аймақтың жергілікті желісінің соңғы стансысынан қалалық аумақтың АҚАТС-на. Қалалық аймақтағы осы екі аймақтардың байланысын ұйымдастыру үшін арнайы облыстық АҚАТС (ОАҚАТС) орнатылуы мүмкін
Қалааралық телефон желісі (ҚТЖ) әртүрлі аумақтардың АҚАТС арасындағы жалғауды және олардың халықаралық желіге шығуын қамтамасыз етуі тиіс. ҚТЖ телефон трафигінің тартылысы болуын ескере отырып, құрылады, сонымен қатар келесі жағдайларды ескеретін аумақтық бөлу қағидасы қолданылады: аумақтың шекаралары және магистралды біріншілік желінің құрылымы; ҚР аумағының әкімшіліктік бөлінуі; техника-экономикалық көрсеткіштері. Халықаралық және қалааралық байланысты біріншілік және екіншілік деңгей байланысы ретінде ұсынуға болады. Екінші деңгейде ҚАТТ арқылы айналма жолдарды қолданып, желіні құруға тәуелді (бірінен соң бірі; радиалды; радиалды-түйіндік; аралас) АҚАТС арасындағы қалааралық байланыс қамтамасыз етіледі. Бірінші деңгейдің желісінде ХАКО арқылы радиалды құру бойынша халықаралық байланыс қамтамасыз етіледі, яғни ХАКО бойынша барлық АҚАТС тура арналар болуы тиіс. Желі бірінші деңгей желісі екінші деңгей желісіне салынатын және ХК ХАКО ҚАТТ бір уақытта ХАКО және транзитті тораптардың қызметтерін атқаратындай түрде құрылған. ҚТЖ айналмалармен, яғни жоғары қолдану арналарының шоғырлары базасында АҚАТС арасында тура жолдарды ұйымдастырумен және ААЖ және СТЖ артық жүктемелерді жинаумен құрылады. СТЖ барлық учаскелері 0,01 жоғалу ықтималдығымен есептелген жоғары сапалы қызмет көрсету арналарының шоғырларынан тұрады. ААЖ жоғары қолдану және жоғары сапа арналарының шоғырларынан тұрады. Екі АҚАТС арасындағы тура жолдар жеткілікті тартылыс күші болған кезде ұйымдастырылады және жүктеменің көп бөлігіне қызмет етеді. Тура жолдар бойынша бағыттау орнықты болып табылатын жүктеме шамасы арналардың және КЖ бағасын, сонымен қатар тура және айналма жолдарда шоғырларда арналарды қолдануды ескеретін техника-экономикалық есептеулермен анықталады. Тура жолдармен қызмет көрсетілмеген артық жүктеме айналма жолдарға бағытталады.
:Сымсыз желі технологиясы
Сымсыз технология - ақпараттар технологияның негізі. Оның негізгі қызметі бір немесе бірнеше нүктелер арасындағы қашықтыққа сымсыз ақпарат тасымалдау болып табылады. Ақпараттарды тасымалдау үшін инфроқызыл сәулендіру, радиотолқындар және оптикалық немесе лазерлік сәулелендіру қолданылады. Ең көп қолданылатыны радиотолқындар, ал олардың бірнеше зоналары бар.
Жылжымалы байланыс жүйесі - телекоммуникацияның қарқынды дамып келе жатқан салаларының бірі. Келесі онжылдықтың ішінде барлық байланыстың жартысынан көбі толығымен сымсыз болады деп күтілуде. Қазіргі кезде жылжымалы байланыс жүйесі бай қолданушыларға арналған қымбат құрылғы разрядынан нарықтың басым бөліктерінің біріне айналды. Интернет және оның құрылымдық бөліктерінің жылдам дамуы мобильді жүйелердің болашағы үшін қолайлы жағдай жасады. Атмосфералы оптикалық байланыс сымдары (Free Space Optics) - бұл телекоммуникацияда баяғыдан бері келе жатқан термин. ҒSО жолдарында ақпарат талшықты- оптикалық байланыс жолдарындағы сияқты модульді жарық толқындар көмегімен таралады. Бірақ жарық тербелістерді тарату ортасы болып оптикалыө талшық есептелмейді, тура көрінетін айиақтағы ашық атмосфера болып табылады. Бұл жерде ҒSО жолдары радиорелелік байланыс жолдарына ұқсайды, себебі СВЧ диапазонының электромагниттік толқындары да ашық атмосферада таралады.
Кабельді немесе талшықты-оптикалық құрылғыжелілік трафикті лазерлік қабылдағышқа жеткізеді, содан соң қабылданған сигнал лазерлі оптикалық таратқыш арқылы модуляцияланады және таратқыштағы жіңішке жарық сәулесіне фокустеледі, ал ол линзалар жүйесін пайдаланады. Қабылдайтын жағындағы оптикалық бөлік фотодиодты қоздырады, ал фотодиод модуляцияланған сигналды регенерациялайды. Сигнал демодуляцияланады және коммуникациялық хаттамаға түрленеді.
Инфрақызыл құрылғылардың ерекшелігі - олардың құрылу лездігі: қондырылуына кететін орташа уақыт 4 сағаттан аспайды. Кабельдік инфраструктураның болмауы бір жүйені аса көп пайдалануға және орнын ауыстыруға мүмкіндік береді.
Коммутациялық жүйелерді орнату принціптері
Коммутациялық жүйелерді орнату принціптері цифрлық АТС-тің уақыттық коммутаторына 32 уақыттық каналдан сигналдар келіп түседі. ИКМ трактісі 30 түрлі қосылулар туралы ақпараттан құралады.
Уақыттық коммутация принципі дауыстық ақпараттың (кодтың комбинациядағы) бір уақыттық интервалдан екіншісіне ығысуына негізделеді. Басқаша айтқанда, бұл кодтық комбинация үшін уақыттық орнының ығысуы.
Уақыттық коммутация принципін іске асатын құрылғы уақыттық коммутатор (УК) немесе Т - класы (Time - уақыт) деп аталады. УК N, M, K параметрлерімен сипатталады
M - коммутатор шығысына қосылатын цифрлық желілер саны (немесе уақыттық каналдар); K - бір кодтық сөздегі бит саны. Уақыттық коммутатор кірісіне қосылатын цифрлық желілер кіріс цифрлық желілер (КСЖ) деп аталады. Уақыттық коммутатордың шығысына қосылатын цифрлық желілер шығыс цифрлық желілер деп аталады.
Коммутация жүйесі шеңберінде басқару жүйесі бір ғана орталық басқару құрылғысынан тұрады .
5.2 сурет - Байланыс орнатуды басқару әдісі бойынша ЭБЖ жіктелімі
Кеңістіктік коммутацияның қағидалары
Дәріс мақсаты: студенттердің кеңістіктік коммутация қағидаларын меңгеруі.
Мазмұны:
- Кеңістіктік коммутация қағидалары.
- Кеңістіктік коммутатор.
Кеңістіктік коммутация қағидасы.
Цифрлық коммутация жүйесіндегі (СКЖ) кеңістіктік коммутация коммутация өрісінің [3,5] сыйымдылығын көбейту үшін қолданылады. Кеңістіктік коммутацияның негізі болып берілген каналдық иинтервалды екі желінің де циклінің құрылымындағы каналды интервалдың зерттелу ретін сақтай отырып, бір цифрлық желіден екіншісіне орын ауыстыру болып табылады (4.1 суретті қара). Басқа сөзбен айтқанда, цифрлық сигналдардың кеңістіктік коммутациясы кезінде тек аттас (бірдей нөмірлі) каналдар КСЖ және ШСЖ коммутацияланады. Бұл кезде бір уақыттық интервалдан екіншісіне цифрлық сигналдың тасымалы болмайды. Кіріс және шығыс цифрлық желінің нөмірлері ғана ауысады.
4.1 сурет - Кеңістіктік коммутацияның қағидаларын түсіндіру
Кеңістіктік коммутатор.
Кеңістіктік коммутаторлар ішкі кілттемелері арқылы өте төмен өткізгіштік қасиеттерге ие, себебі тек аттас каналдар [3,5] ғана коммутациялана алады. Кеңістіктік коммутатордың 16х1 жалпы құрылымы 4.2-суретте келтірілген.
КК құрылғыларының белгілемелері:
а) электронды түйіспелердің матрицасы ЭТ аттас каналдардың уақыттық коммутациясына арналған. ЭТ саны кіріс цифрлық желілерінің көлеміне байланысты. ЭТ функциялары көп кезде мультиплексор М орындайды. Себебі, КК тек синхронды коммутацияны орындайды, кез келген і кіріс цифрлық желісінің уақыттық каналы тек і кіріс цифрлық желісінің уақыттық каналымен коммутациялана алады. Сигнал уақыттық координаталарын өзгертпей кеңістікте коммутацияланады (СЖ нөмірлері ауысады).
4.2 сурет - КК 16х1 кеңістіктік эквиваленті
Кодтық комбинацияны тасымалдаудың параллель түрінде бір түйіндегі электронды түйіспелердің минималды саны - 8, тізбектіде - 1 (үнемдірек). ЭТ ретінде мультиплексор, логикалық элементтер, оптрондар қолданылуы мүмкін. Электронды түйіспе бір каналды интервал кезінде ашылады. 4.3-суретте логикалық элементтегі түйіспелер матрицасы мен кеңістіктік коммутатор құрылымы мысалы келтірілген.
4.3 сурет - Логикалық элементтегі түйіспелер матрицасы мен кеңістіктік коммутатор құрылымы
б) дешифрлеуіш ДШ АЕСҚ2-ден мәліметтерді оқуға және тактілі сигналы берілген ЭТ-ны таңдауға қолданылады.
в) АЕСҚ2 электронды түйіспенің нөмірі және коммутацияланушы каналдың нөмірі туралы мәліметтерді жазуға арналған. АЕСҚ2 жады ұяшығы саны ШСЖ-дағы каналдар санымен анықталады. АЕСҚ2 жады ұяшығы құрамы - бұл КСЖ нөміріне сәйкес ЭТ нөмірі. АЕСҚ2 жады ұяшығы нөмірі ШСЖ-дағы уақыттық интервалдың нөміріне сәйкес және КСЖ-дағы уақыттық интервалдағы нөмірімен міндетті түрде бірдей. АЕСҚ2 үшін мәліметтер ОКӨ басқарушы құрылғымен байланыстырушы жолды іздеу кезінде түзіледі.
Мультиплексорларда құрылған КК 8х16 СЖ құрылымы 4.4-суретте келтірілген. Матрица М 16 мультиплексордан (16 ШСЖ) тұрады [5]. Әр мультиплексорды индивидуалды дешифрлеуіш және АЕСҚ2 басқарады. Мультиплексор және АЕСҚ2 саны бір шығыс цифрлық желідегі уақыттық каналдар санымен анықталады. АЕСҚ2 жады ұяшығы разрядтығы бір мультиплексордағы кіріс цифрлық желісінің максималды нөмірімен анықталады.
Дәріс. Абоненттік қатынау желілер концентрациясы
Дәріс мақсаты: студенттердің абоненттік қатынау желісінің негізгі ұғымын үйренуі.
Мазмұны:
- абоненттік қатынау желісінің негізгі ұғымын үйрену;
- абоненттік қатынау желілері туралы ұғым (АҚЖ).
Абоненттік қатынау жүйесінің негізгі ұғымы.
Абоненттік қатынау желісі (АҚЖ) - бұл пайдаланушының үй жайында орналасқан, абоненттік құрылымдар мен техникалық құралдардың жиынтығы, сонымен бірге коммутациялық жабдықтармен, телекоммуникациялық терминалдар жүйесіне қосылатын нөмірлер жоспарына (немесе адресаттарға) қосылады [1].
Модель, абоненттік желі құрылысының негізгі көрсетілу варианттары 1.1 - суретінде келтірілген [1]. Бұл модель қала телефондарының желілері үшін, сондай - ақ ауыл телефон желілері үшін дұрыс. Сондай - ақ қала телефондары үшін 1.1-суретте келтірілген модель вариантына станция аралық құрылымына инвариантты. Ол мыналар үшін сәйкес:
-тек бір телефон станцияларында тұрған, аудандандастырылмаған желілерге;
-әрбірі әрқайсысына принциптері бойынша өзара біріккен, бірнеше аудандық АТС тұратын аудандастырылған желілерге;
Абоненттер коннцентрацияланған орындарға станциялық құрылғының шығуын ұйымдастыру. Станциялық шығару құрылғысына жататындар: ішкі станциялар және мультиплексорлар. Ішкі АТС аналогты және цифрлы болады. Цифрлық АТС-терді енгізген кезде концентраторлар деп аталатын ПС шығыстың көмегімен желі құрылғысы шеткі абоненттік құрылғыларға дейін 500-700м арақашықтық кезінде тиімді болып келеді. Осылайша салыстырмалы аз қолданысқа ие АЛ орнына ішкі станциядан тірек АТСке дейін СЛ тығыздалған түйіні жүреді .
Абонентік таратқыш желісі - таратқыш кабельдік шкафтан абоненттік пунктке дейінгі абоненттік линияның аумағы. Осы АЛ аумағына - қатынау желісінің құрылымына байланысты "Primary distribution cable" және "Secondary distribution cable" терминдері сәйкес келеді. Ал таратқыш аумақ орналасқан бөлігі әдетте "Cross-connection area" деп аталады.
Абоненттік таратқыш - абоненттік желі аумағы таратушы қорабынан абоненттік телефон құрылғысын қосатын розеткаға дейін. Ағылшын тілді техникалық әдебиетте екі термин қолданылады:
- "Subscriber's lead-in" - таратқыш қораптан абоненттің үйіне дейінгі аумақ;
-"Subscriber's service line" - таратқыш қораптан телефондық аппаратқа дейінгі аумақ.
Жеке радиошақыру жүйелері
Жіктелімдер өлшемін жеткілікті көп өңдеуге болады, олар нақтылы кластың айқын шекараларына жатқызыла алмайды және де жүйелер дамуына қарай ескіре алады. Сондықтан әртүрлі сымсыз жүйелер беруінің өте әйгілі әдістеріне тоқталамыз.
Келесі бірнеше белгілер бойынша сымсыз байланыс жүйелерінің жіктелімі:
а) алғашқы мәліметтердің өңделу әдісі бойынша:
аналогтық;
цифрлық;
б) тағайындалуы бойынша:
ұялы;
кәрез (сымсыз телефонды);
транкингті;
жер серікті;
оптикалы; 6) пейджингті;
в) көп бекетті рұқсаттың әдістері бойынша: 1) FDMA арналардың жиіліктік бөлінуімен;
TDMA арналардың уақытша бөлінуімен;
CDMA арналардың кодтық бөлінуімен;
құрамы;
г) байланыс арнасының ұйымдастыру әдісі бойынша:
симплексті;
дуплекс;
жартылай дуплексті;
д) берілу жолағының жалпақтылығы бойынша:
1) тар жолақты;
2) жалпақ жолақты; 3) өте кең жолақты;
е) абоненттердің оқшау бөлігі бойынша:
жылжымалы;
бекітілген;
ж) географиялық созылымы бойынша:
дербес;
жергілікті;
аймақтық (қалалығы);
глобалді;
и) берілетін мәліметтің түрі бойынша:
сөздің берілуінің жүйелері;
видеомәліметтер; 3) деректерді беру;
1998-1999 жылдары жасалған әмбебап жылжымалы телекоммуникациялық жүйелердің (UMTS) жаңа стандартты бір терминалға түгелдей барлық технологияларды қатар қолдануға мүмкіндік береді.
UMTS (Universal Mobile Telecommunications System) тұжырымдамасы 3-ші ұрпақтың жылжымалы телекоммуникациялық радио жүйелерін жасау шеңберінде қазір жүзеге асырылады. Бір диапазоннан басқасына, стандарттан стандартқа өту немесе жерсеріктік арнайы абонент арқылы ауыстырып қосу мүмкіндігі, оған ең үлкен дәрежеде жақындайтын қызметтердің сол түрін таңдауға мүмкіндік береді. Сондықтан UMTS терминалдары бірнеше стандарттар желісінде жұмыс істейтін көп режім болып табылады.
GSM сияқты UMTS-те басқа сымсыз байланыс жүйелеріне қосылу мүмкіндігі бар, көп режімді абоненттік аппараттар UMTS абоненттеріне, UMTS қызметтеріне қосылу мүмкіндігі болмаған жерлерде GSM-стандартты ұялы байланысқа қосылу мүмкіндігін сақтайды.
Транкингтік жүйенің ерекше айырмашылығы бұл - бірбірімен ортақ басқару байланысқан, бірнеше ретрансляторлардан тұратын ретрансляторлық пунктің отрақ жиіліктік ресурсына қосылуды ұйымдастыру арқылы жиілік жолағын тиімді түрде пайдалану мүмкіншілігі болады. Транкингтік жүйенің созылмалы архитектурасы жекеше шақырулармен қоса, бірнеше абонент тобының шақыруларын немесе бірден желінің барлық абоненттер шақыруларын тарата алады. Мұндай жүйелереде сәулеленуге бағытталған станция жұмысы, әдетте үздіксіз орындалады, ал тек радиотелефон тангентіне басқанда эфир жүктемелігін азайтады.
Дегенмен, қазіргі бірінші ұрпақтың кәсіби транкингті байланыс желілері жоғары құпиялықты және соционирленген рұқсаттан сенімді қорғаушылықпен қамтамасыз етуге кепілдік бермейді, әсіресе олар абоненттер аутентификациясын және абоненттік құрылғының идентификациясын да қамтамасыз ете алмайды. Бұл мәселелер бір-біріне ұқсамайтын екінші ұрпақтың кәсіби байланыстың ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz