Алаш» идеясы және халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы

Алаш қозғалысының тарихи негізгі Ресей отаршылдығының қазақ жеріндегі аса асқынған кезеңінен басталды десек те, Алаш идеясы одан әлдеқайда бұрын өмірге келіп, күні бүгінге дейін елім, жерім деп ұлт болашағын ойлаған әрбір қазақ жүрегінің терең түпкірінен орын тепкен. Өйткені Алаш қозғалысы қазақ қауымындағы отаршылдыққа қарсы бағытталған, прогресске ұмтылған жалпыхалықтық демократиялық қозғалыс еді.
Алаш идеясы – қазақ идеясы. Демек, «Керегеміз – ағаш, ұранымыз – Алаш» дейтін біз үшін ол әрқашан қазақ идеологиясының темірқазығы болып келді, бола береді де. Интернационализм (ұлтсыздандыру) саясатын жалаулатқан кеңес өкіметі жалпы «алаш» атауын құртып – жою үшін барлық амал - айланы қолданып баққаны содан болса керек. Осы мақсат үшін өздері ойлап тапқан тап күресін ғажап пайдаланды: ел үшін екіге бөліп, қақ жарды, тыныш жатқан жұрттың басына әңгір – таяқ орнатты. Бұрын саяси астыртын күреске көп араласа қоймаған, оның құйтырқы әдістерінен хабары шамалы аңқау, аңғал жандар алдын ала құрылған осындай арнайы тұзаққа оп – оңай топырлап түсіп жатты.
Халық алдында беделі бар, оны соңынан ертіп, сөзін өткізе алатын оқыған білімді азаматтарға «ұлтшылдық» деген пәле жабылды, атылып – шабылды. Ең алдымен Алашорда қозғалысына қатысқандарға кешірім жасалды, бірақ соңынан бәрі құрбандыққа шалынды, тірі қалғандары итжеккенге айдалды. Келесі кезекте большевиктерді жақтап, сол арқылы елімді, жерімді гүлдендіріп, ұлттық мүдделерді көркейтемін деп кеңес өкіметінің іргесін қаласқан марқасқа азаматтар қырылып – жойылды.
Мәселен, Алаш ісі бойынша қозғалыс бастаушылары деп танылған Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов, Міржақып Дулатов, Халел Габбасов, Мағжан Жұмабаев, Қайреддин Болғанбаев және басқаларының көздері құртылды, алайда репрессия науқаны толастамады.
Бірақ осыдан кейін Алаш идеясы тоқтады десек, бұл шындықпен қабыспаған болар еді. Өйткені күні кешегі Қазақстанда неміс автономиясын құруға бағытталған КОКП ОК Саяси Бюросының қаулысына қарсы Целиноград (қазіргі Астана) қаласында өткізілген Маусым (1979) демонстрациясы да, одан кейінгі Алматыдағы Желтоқсан көтерілісі де (1986) бүгінгі жер үшін, тіл үшін, елдік үшін жүріп жатқан
        
        Амантай Кәкен
журналист, «Жалын» журналының
публицистика және әдеби сын
номинациясы бойынша Ғабит Мүсірепов
атындағы сыйлықтың лауреаты
АЛАШ ИДЕЯСЫ – ҚАЗАҚ ИДЕЯСЫ
Алаш ... ... ... ... ... қазақ
жеріндегі аса асқынған кезеңінен басталды десек те, Алаш ... ... ... ... ... күні ... ... елім, жерім деп ұлт
болашағын ойлаған әрбір ... ... ... түпкірінен орын тепкен.
Өйткені Алаш қозғалысы ... ... ... қарсы
бағытталған, прогресске ұмтылған жалпыхалықтық ... ... ... – қазақ идеясы. Демек, «Керегеміз – ағаш, ... ... ... біз үшін ол әрқашан қазақ идеологиясының темірқазығы болып
келді, бола береді де. ... ... ... кеңес өкіметі жалпы «алаш» атауын құртып – жою үшін барлық амал
- айланы қолданып баққаны содан болса керек. Осы ... үшін ... ... тап ... ... ... ел үшін ... бөліп, қақ жарды, тыныш
жатқан жұрттың басына әңгір – таяқ орнатты. Бұрын саяси ... ... ... қоймаған, оның құйтырқы әдістерінен хабары шамалы аңқау, аңғал
жандар алдын ала құрылған осындай ... ... оп – оңай ... ... ... ... бар, оны ... ертіп, сөзін өткізе ... ... ... «ұлтшылдық» деген пәле жабылды, атылып –
шабылды. Ең ... ... ... ... ... жасалды,
бірақ соңынан бәрі құрбандыққа шалынды, тірі қалғандары итжеккенге айдалды.
Келесі кезекте ... ... сол ... ... ... ұлттық мүдделерді көркейтемін деп кеңес өкіметінің іргесін
қаласқан марқасқа азаматтар қырылып – жойылды.
Мәселен, Алаш ісі бойынша ... ... деп ... ... Ахмет Байтұрсынов, Міржақып Дулатов, Халел Габбасов, Мағжан
Жұмабаев, Қайреддин ... және ... ... ... ... ... ... осыдан кейін Алаш идеясы тоқтады десек, бұл ... ... еді. ... күні кешегі Қазақстанда неміс автономиясын
құруға бағытталған КОКП ОК ... ... ... ... Целиноград
(қазіргі Астана) қаласында өткізілген Маусым (1979) демонстрациясы да, одан
кейінгі Алматыдағы Желтоқсан көтерілісі де (1986) ... жер ... ... ... үшін ... жатқан азапты күрес те осы Алаш ... ... ... жоққа шығара аласыз?
Республикалардың тәуелсіздік белгілерін сақтау ... ... ... ... ... ... болып есептелді. Бас хатшының
1922 жылдың қыркүйегінде В. Ленинге ... ... ... дегеніміз
«ойыншық» нәрсе. Бірақ басқалар оны шын деп ойлайды, соған қынжылады ... ... ... ЦК КПСС», 1989, № 9).
Осыған қарамастан РКП (б) ХІІ ... (17-23 ... 1923 ж.) ... ... ... «ұлтшылдық уклоны» туралы жалпылама түрде
айтылады да, «ұлыдержавалық уклонның» аса ... баса ... ... ... міне, осы қисапсыз, ретсіз ойды ... қызу ... ... ... ... 1923 ... 17-22 наурызында Орынборда қазақ партия ... ... ... ... Е. ... мен РКП ... ... ... қазақтар тап күресіне назар аудармайды, елде
ұлтшылдық пиғыл басым деген ... ... ... ... ... ... С.Меңгешев, барлығы 14 адам, наразылық білдіріп
партияның Орталық Комитетінің хатшысы ... хат ... ... ... ... ұлтшылдар деген бет алды айыптау жасалған жоқ, ал
ұлтшыл – уклонистік көзқарастарды сынға алу әбден ... және ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге
міндетті де ... ... деп ... ... ... ... қол ... 14 серкесіне сол кезде ақ « ұлтшыл» деген таңба басылған еді.
Осыдан бір айдан ... ... ... ... ... ... ... М.Султанғалиевтің ісі қаралып, оған кеңес өкіметінің
ұлт саясатына қарсы ... сол ... ... ... ... ... Бұл мәселе РКП (б) Орталық Комитетінің И.Сталин ... ... бас ... (1923 ... 9-12 ... да ... ... М.Сұлтанғалиевтің ісі деген атпен белгілі 4 - ... ... ... жаппай жазалауға барар жолдағы баспалдақтың алғашқы
табалдырығы болатын.
Сөйтіп, екінші кезекте ... ... ... ... ... ... Қожанов, Тұрар Рысқұлов, Сейітқали Мендешев, Нығымет
Нұрмақов, Темірбек Жүргенов, Ғаббас ... ... ... ... Абдрахман Байділдин, Сүлеймен Есқараев және басқалары оққа
ұшты. Неге?
Бұлардың бәріне «ұлтшылдық», «ұлтшыл-фашист», «ұлтшыл- ... ... айып ... ... – Алаш ... ауыздаған, өзіндік дербес ой –
пікір бар оқыған қазақ зиялыларын ұлт мүддесіне, ұлт ... ... ... бұл ... ... - ... шектеу. Орталықтын
отаршыл саясатын таңдап сараптамайтын, оны бұйрық есебінде бірден сөзсіз
жақтайтын, мүлтіксіз жүзеге асыра ... ... ... ... халықпен күресудің бірден – бір жолы ұлттық сананы ... ... ... үшін ... «ұлтшылдық» деген
терминді кеңінен пайдаланды. Орыс деревьняларында бау – бақшаларда ... үшін ... ... ............ еді.
Қазақтар үшін «ұлтшылдық» дегеніңіз сол ... ... ... – ұлтшыл, яғни ол жау, қауіпті адам. Құртуға толық негіз бар
дегендей.
Осыған орай 37 – ден аман ... ... ... жылы ресми түрде
«ұлтшылдар» деп танылған Мырзағұл Атаниязов, Жүсіпбек Арыстанов, Мұхамеджан
Қаратаев, ... ... НКВД ... ... ... кешкен
қиямет – қайымына бір сәт назар ... ... ... ... ... ... ... болып айыпталған бұлардың бәрі кейін толық
ақталған – А.К.)
Мырзағұл Атаниязов
1919 жылдан компартия ... ... ... ... жанындағы Жоғары заң курсын бітірген.
ҚазАССР-ның Заң наркомы, РСФСР Жоғарғы сотының
Қазақ бөлімшесінің төрағасы, Қазақ АССР-ның прокуроры,
Қазақстан Компартиясы ОК-нің бөлім меңгерушісі.
«Осы ... 12 ... ... Атаниязов Мырзағұл 18 мамырда
Ораз Исаев 1932 жылы ... ... ... ұйымының мүшесі
екендігін мойындаса да ... күні ... ... ... бас ... әшкерлеудің орнына өзін ақтауға тырысты. Ешқандай ұйымды
көрген жоқпын, білмеймін деп бәрін жоққа шығарды.
«Қарсылық ... ... ... ... белсенді мүшесімін деп
шыныңды айт» деген біздің ... ... ... ... ... Тергеуші Хамидуллинге, тергеу жүйесіне
тіл тигізеді. НКВД мен ... ... ... ... ... ... ... адамдарды тұтқындап жатыр! Қазақ болғаным ... ... ... ... Тұтқындаңдар, сот шешімінсіз
құртыңдар! Талай кінәсіздерді өлтіріп ... – мені де ... ... қабілеттерің жетеді!» - деп бірнеше рет қайталады. Біз талап
еткен жауапты айтқысы келмеді. Сіздің нұсқауыңызды ... ... 1938 ... 3 маусымында жазған рапортынан)
Бұл құжаттан нені ... ... ... ақты қара ... ... жүйенің, өкіметтің қолшоқпары Катковқа келсек, оған шындық керек
емес: міндеті – ... ... ... ... ... ... де жау
қылу. Жауап тек осы мақсатқа, жоқ ... бар ... ... ... сай
болуы тиіс. Ары таза, жаны жайсаң Атаниязов, керісінше, арандатуға
бармайды, ... жала ... ... ... ... жеке ісі партбюрода қаралғанда
оны талқылауға қатысқан отставкадағы полковник Мұқаш Омаров ақсақалмен
сөйлескенде ол ... ... ... нарком Реденс бір ауыз ... ... ... ... Яғни НКВД – нің ойдан шығарылған дүниесін
қашан растағанша ... «ұра бер» деп ... ... ... ... ... жеке ісіндегі ішкі қызметтік тергеудің материалдарын
оқығанда біз мынандай сорақылықтарды көрдік.
- Ол түрмеге ... ... ... мойындамайды.
Дегенмен, Чернов пен Зернов үшеуі Атанизовты бір рет ... ... ... оның қарамағында істеген Р.Садықовтың пайымдауынша, бақтыға
түскендерден тәулік бойы «конвеер жүйесімен» ... ... ... ... ... ал айыпкер түрегеп тұрады. Отыруға рұқсат жоқ,
ұйықтауға болмайды. ... ... ... ... ... тіл тигізу,
адамгершілік қадыр-қасиетін аяққа басу үйреншікті жайға айналған. ... ... ... ... ымырашылдық көрсетті, либералдық
байқатты деп сөге ... ... ... және ... ... ... ... бойы жауап алғанын, қорқытып үркіткенін,
жәбірлегенін, ұрып-соққанын ... ... ... ... ... «1939 ... сәуірдің 8-ші және 10-шы
жұлдызындағы түнде тергеушілер ... ... ... ... ... деп ... сағат бойы жұдырықтап, сабады», - деп хабарлайды.
Жүсіпбек Арыстанов
Балалар үйінде тәрбиеленген. Мәскеудегі Шығыс
Еңбекшілерінің коммунистік ... ... ... ... «Ақ ... редакторының орынбасары. Ташкенттегі
Орта Азия университетінде дәріс берді. Баспагерлік
қызметпен айналысты. Қазақстан Компартиясы
ОК-нің мүшесі, оның бюро мүшелігіне кандидат,
«Социалистік Қазақстан» ... ... ... ... ... 1904 жылы Қызылорда облысының Тереңөзек ауданында
туған, қазақ, қызметші, ҚК (б)П-ның ... ... ... ... ... қаласындағы Лагерьная көшесіндегі № 44 үйде тұрады.
Тройцкийшілермен, оңшылдармен байланысты. Ұлтшыл-фашистік ұйым ... ... ... жұмыс жүргізеді.
Арыстановты тұтқындап, РСФСР Қылмыстық кодексінің 58 бабының 2, 8, ... ... ... ... ... қажет (1938 жылдың 11 тамызы) ».
Ал Жүкеңнің өзі ... 1955 ... 10 ... ... ... ... ... Мен, Арыстанов Жүсіпбек отан жауларының арандатушылығының
құрбанымын. Ішкі ... екі жыл ... ... пен ... ... көрдім.
Менің «ісім» ұрып-соғумен басталды. 1938 жылдың 11 ... ... аға ... ... ... ол болса маған
ешқандай айып таппай бірден ұрысып, боқтай бастады, ... ... ... ... соны мойындап түсінік жаз, әйтпесе –атыласың!»
деді.
Тепкі-теперіш пен ... ... ... ... нәрсені қалай
мойындайын! Сосын тергеу ... ... ... тамыздың 11 мен 16-сы
аралығында дәм-су татырмады, демалыс бермеді, ... ... ... тік ... ... Сұрақшылар кезек-кезек күзетіп, ұрысып: «сен
фашиссің, ұлтшылсың, соны мойында» деумен болды.
Қол аяғым, ... ісіп ... ... ояу ... ... ... ... не ішімнен ұра бастайды. Ес-түссіз құлап едім, ... су ... дәм ... ... соқпады, солай болса да артқы тесіктен
(через анальное ... ... ... ... сосын дем алсын дегендей
камераға әкелді. Қалай ... ... Бес ... ... ... бір-екі сағаттан кейін күзетшілердің айғай-шумен тепкілеп
оятқаны есімде. «Күндіз ұйықтауға ... ... Жан ... ... ... ... ЦК-нің бөлім меңгерушісінің ... ... ... Ол ... іздеп, ... ... ... ... ... Дүйсеновтың ешқандай сотсыз
Катков пен Оспановтың тепкісіне мерт болғанын айтып, жылап жіберді.
Содан соң 17 ай бойы жеке ... оның ... ... үзіліспен екі айдай
карцерде отырдым. Катков үш рет армансыз ұрды, оның ... ... ... ... «Сен, Арыстанов, егер алдағы уақытта ... ... ... ... мәрте сыпыртамын», - деді ... да көп таяқ ... ... үш, төрт ... ... ... бермейтін. Ұрып-соғудан, моральдық қорлықтан, ашу-ызадан жүйкем
жұқарып, есімнен жаңылған кезім болды. ... ... суық су ... ... шалдықтым, басыма, желкеме шиқан қаптап кетті. Менің
осындай жай-күйімді пайдаланып, Катков пен ... ... ... ... ... шығарған қылмысы қағазға түсіп, қол қойылды. ... ... ... ... ... ... оның ... маған, іс қозғалып,
бәріміз сотталып кете бардық...
Мұхамеджан ... ... ... ... ... және ... ... бітірген. Жазушылар одағының
төрағасы, КАЗПИдің кафедра меңгерушісі.
КСРО Ғылым академиясының Қазақ филиалы
презиумының мүшесі, қазақ әдебиеті секторы-
ның меңгерушісі.
Архив құжаттарына ... ... ... ... 1933 ... бері
кеңеске қарсы ұлтшыл ұйымға қатыстым деп хабарлаған, ... ... оны ... ... Ленинградта оқып жүргенде терроршылдармен байланысқан.
Жазушылар одағын басқарғанда зиянкестік ... ... ... кадр ... ... Кеңес өкіметіне қарсы басқа да
көптеген зиянкестік іс-әрекетке мұрындық болған.
Ал академик ... өзі не ... ... Қаратаевтың 1955
жылдың 26 мамырында өз қолымен жоғары жаққа ... ... оқып ... 1938 ... 11 ... ... ... ай бұрын НКВД-ға шақырған. ... ... ... ... ... ... ... ұйымға мүше
екендігім әшкереленіпті. Әйтсе де, ағынан жарылып, ... ... ... ... ... ... Бұған үзілді-кесілді қарсылық
білдірдім, өйткені бұл ақымақтық, есалаңдық болар еді.
Бұл пікір ... соң ... ... ... ... ... үшін белгіленген тізіммен біраз адамды қонақ ... ... ... ... ... ... соң өкіметке қарсы іс-әрекет жасалып жатыр деп
хабарлауым керек. Келіспедім.
Сәуір айында, кейін шілдеде тағы жүздестік. ... ... ... да ... ... Бір күн ... соң ... қамау туралы ордері бар
жай киінген бір адам, соңынан Катков пен ... ... 1-ден 15 ... үйге келді.
Бір квартал төменірек жердегі қараңғы түпкірде ... ... ... шамасында межелі жерге жеттік. Кеңсе табалдырығын аттасымен
Катков: «Жақсылықпен, жақсы жағдаймен түсініскің ...... Енді ... ... соны ... ... есік ашық, шығарға – жабық. Халық жауысың,
ұлтшылсың, соған жазбаша түсінік бер» - деді. ... мені ... ... қалды. Ал Марков қанша үгіттесе де көндіре алмады. Ашуланып
желке тұсымнан екі рет періп жіберді. Таңертең Катковтың өзі ... ... ... ... ... ... ... тік тұрғызып қойды. Тәуліктің қақ жартысында
түрегеп тұрсам, ... ... ... ... ... ... салбыратып
отырғызып қойды. Үш күннен кейін денем күп болып ісіп кетті. Тамақ бермеді.
Сұраған да ... ... ... Су ішкім келе берді, бірақ оның өзін
шектеді.
Бұдан басқа ... ... те ... ... ... ... бер
деп табандылықпен талап еткен сұраныс атып тастаймыз, әйеліңді тұтқындаймыз
деген жәбірлеумен, тіл тигізумен, ең ақырында ... ... ... қолында екенін сездіріп, әрдайым батыл сөйлейтін Катковтың кекетіп-
мұқатып, мысқылдап, әжуа-мазаққа ... ... ... ... ... жара ... ... көрсетілген қиямет-қайымның ішіндегі ең ... ... ... еді. ... таяқ жеу, дегенің бұған
қарағанда түк емес, қайта сергітіп, өзіңді ширата түседі ... ... ... түссем керек, көтеріп әжетханадағы кранның астына
әкелді. Суық су есімді ... рас, ... ... созылған жоқ – көп болса
20-30 минутке. Міне, осы кезден бастап басым айналып, тұңғиық ... ... ... елес ... ендім. Ақыры
тергеушілердің айтуымен нарком Реденстің атына мәжбүрлеп арыз жаздырды.
Содан ... 18 ... 5-6 ... ... ... Тұрманжанов
Мәскеудегі Шығыс жастарының Коммунистік
университетін бітірген. Ташкенттегі Орта Азия
университетінің оқытушысы, даярлық курстың
және ... тілі ... ... ... ... «Қазақ
әдебиеті»газетінде, «Әдебиет майданы»
(қазіргі «Жұлдыз» - А.К.) журналында
редактордың орынбасары, редакторы.
Кеңеске қарсы ұлтшыл ... ... бола ... ... ... ... жаулары» Сәкен Сейфуллин мен Бейімбет Майлиннің өлеңдерін
жариялаған. «Карл», «Шыршық сыры», «Қазақтың ... ... ... ... шығармалар жазған.
(қылмыстық істен)
Хрущевтің «жылымық» жылдарында іс қайта қаралған уақытта бұл ... ... ... ... ... ... жазушы Темірғали Нұртазин
мұның шындыққа үйлеспейтіндігін ғылыми тұрғыдан талдап, дәлелдеп береді.
Енді ... ... ... ... ... (1955 жылдың
26 мамыры) көңіл бөлейік.
1938 жылғы наурыздың 19-нан 20-на қараған түнгі сағат 1 ... бір ... ... ... редакциялап болдым дегенде мені тұтқындауға
Иванов пен Зернов келді. Олар үйді тінтті, ... ... ... ... ... қараңғы бұрышта көрінбей бізді
тосып тұрған машинаға кіргізді.
Кеңсеге келісімен бұрыштағы орындыққа отырызып, қолыма сия мен ... Бұл ... бәрі ... ... ... арыз жолдауым үшін
жасалған қам екен. «Сонда қандай өтініш жасауым керек?» деп сұрадым. Иванов
«жаз» ... ... ... ... ... ... ақын Сәкен Сейфуллин
кері төңкерісшіл ұйымға тартқан. Осыған байланысты өмірімді сақтап, ... үшін ... адал ... ... ... ... ... болды. Бұлардың мақсат-мүддесін білген соң
мүмкін басқа біреумен шатастырған шығар деп ондай арыз жазудан бас тарттым.
Ешқандай ... ... ... жоқ дегенді айтып, оны шама келгенше
дәлелдеуге ... ...... ... және тағы ... – мені қоршап
алды, ал Зернов күтпеген жерден абыржытып алмақ болды ма, көзін ... ... ... ... қылғындыра бастады.
Бұл нөмір де өткен жоқ, ... ... ... жыл ... ... балалар үйінде тәрбиелендім, комсомол мен партиядан ... ... ... ... ... ... сонда қалайша мен кеңес
өкіметінің жауы ... ... ... ... ... ... ... оң
бетімнен, Зернов сол жағымнан тартып жіберді. Сосын камераға отырғызды.
Келесі күннің ... ... да ... Мен әлі көне ... Олар мені ... кірісті. Ивановтан екі рет таяқ жедім, Зерновтың
соққысына сан жоқ. Ұзақ уақыт түрегеп тұрғандықтан, орындықта екі ... ... ... ... ... ... желкемнен қатты періп қалып еді, тиген жері
ісіп кетті, ... ... ... тура келді. Дәрігер ... ... ... деп ақырын сұрап көріп едім, ол: «жаныңды сақтағың
келсе сұрағанын жазып бер, ... ... ... ... ... ... күні ... бастығы Павловтың өзі келді. Ол: «қасарыса берсең,
әйеліңді ... - ... ... ... Мынадай бұйрық берді:
«Сломать! Истоптать! Заставить заговорить!..». ... соң ... ... айтқаны мынау: «Скажи, кому поверить государство – тебе или ... ... ... де ... өзі ... «Конечно, нам! Так о ... ... ... ... ... қарасы тағы көрінді.
Бұл жолы жамбасындағы тапаншасын суырып алып былай деді: ... и ... ...... на месте, спроса с меня не будет. Скажу –
застрелил при ... к ... ... ... ... емес – ... Жан тәтті емес пе?
Зәре-құтым қалмады. Әсіресе қолындағы емшектегі баласы бар әйелімді аяп
кеттім. ... ... әйел ... түрмедегі осындай азапқа шыдай алар
ма?..
НКВД дегеніне жетті – сұрағанын жазып бердім.
Қазақ тілі – ... ... кең ... ... да ... тіл.
Оған қысылып-қымтырылу, ерін ұшынан шүлдірлеп-былдырлау мүлде жат. ... ... да ... ... айтады. Қазақ сөзі қашанда даланың қоңырау
желіндей еркін есіп тұрады.
Қабдеш Жұмаділов

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекетаралық қатынас - дипломатия10 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
XХ ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының ұлттық мемлекеттілік үшін идеалдық күресі11 бет
Алаш идеясы4 бет
"Астана-финанс" акционерлiк қоғамы12 бет
"мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру қоры" акционерлiк қоғамын құру туралы5 бет
"Қазақстан Халық Банкі" Ашық Акционерлік Қоғамының несие қоржынының жағдайын талдау53 бет
Xvii ғасырдың екінші жартысы мен xviii ғасырдың аралығындағы қазақ қоғамындағы саяси-әлеуметтік хал-ахуал жайлы56 бет
XVІІ ғасырдың екінші жартысы мен XVІІІ ғасырдың аралығындағы қазақ қоғамындағы саяси-әлеуметтік хал-ахуал16 бет
«Delta Bank» акционерлік қоғамының тәжірибесі негізінде тұтыну несиеcін ұйымдастыруды72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь