Алаш мұраты – отандық білім мен ғылымды негіздеуші күш

АЛАШ МҰРАТЫ . ОТАНДЫҚ БІЛІМ МЕН ҒЫЛЫМДЫ НЕГІЗДЕУШІ КҮШ

Алаш тарихы . жаңаруға ұмтылған, тарихи сабақтастықты үзбеген, білім мен елшілдікті басым бағыт еткен ұлттық серпілудің тарихы. Сондықтан біз Алашты ауызға алған сайын осыдан 90 жыл бұрынғы саяси қозғалыс пен күресті ғана емес, бүгінімізді ертеңге жалғайтын жасампаздық істерімізді сараптағанымыз дұрыс. Алаш . біздің ұлтқа, дәстүрге қаншалықты адал екенімізді салмақтайтын ар өлшемі. Алаш . өткен тарихтың ғана олжасы емес, бүгінгі ұрпақтың да елдік іске олжа салар мүмкіндігі. Алаш . әлемдегі қазақтың да, қазақ ішіндегі әлемнің де тұтастығы, үйлесімділігі.
        
        Дихан Қамзабекұлы
Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия
ұлттық университетінің проректоры,
филология ғылымдарының докторы,
профессор
АЛАШ МҰРАТЫ – ОТАНДЫҚ БІЛІМ МЕН ҒЫЛЫМДЫ НЕГІЗДЕУШІ КҮШ
Алаш тарихы – жаңаруға ұмтылған, ... ... ... ... ... ... ... еткен ұлттық серпілудің тарихы. Сондықтан біз
Алашты ... ... ... осыдан 90 жыл бұрынғы саяси қозғалыс пен күресті
ғана емес, бүгінімізді ... ... ... ... дұрыс. Алаш – біздің ұлтқа, дәстүрге қаншалықты ... ... ар ... Алаш – ... ... ғана олжасы емес,
бүгінгі ұрпақтың да елдік іске олжа салар мүмкіндігі. Алаш – ... да, ... ... ... де ... үйлесімділігі.
Кез-келген елді алға ілгерілететін ұлттық идея. Тіпті бүгінгі
әлем ұлт пен мемлекет ұғымдары ... ... ... ... отырғаны
жасырын емес. Кеңестік түсінікте ... идея ... ... Бұл қай ... ... та ... ... еді. Расында,
қасаң да бұрқасынды жылдары ұлттық идея дегеніміз – мемлекеттік, ... ... ... ... ... ұмытылды.
Алаш идеясы – қазақтың ұлттық идеясы болатын. Зиялылардың Алаш атауын
таңдауы да жайдан-жай емес-тін. «Керегеміз – ағаш, ...... ... ... ... Алаш – ... Тоқтам осы-тын. Алаш – жаңа түрдегі
елдігіміздің, байырғы айбарымыздың рәмізі еді.
Егер сол ... ... ... ... ... қазір
біздің еліміздің қосалқы аты Алаш ... ... Алаш ... ... ... ... кәміл. Осы ретте бәзбіреулер «сонда
олар қазақ атынан ... бе?» деп ... қоюы ... ... «әрин, жеріген
жоқ» деп жауап береміз.
Есімізге олардың:
Арғы атам – ер түрік
Біз – қазақ еліміз, ... ... ... ... ... зиялылар:
Азаматы Алаштың,
Аттанатын күн туды.
Тұлпар мініп, ту ұстап,
Баптанатын күн туды,
деген жоқ па?! Осыған қарағанда, Алаш ... ... ... ... ... ... ... азаматтық тарихындағы ең ұлы идея қайсы десе, Алаш
идеясы деп жауап берер едік. Бүгінгі тәуелсіздігіміздің ...... ... ... жемісті еңбек жылдары – ақыл һәм
жүрек ... ... 1907 ... 1937 ... дейінгі 30 жылдай уақытты
қамтиды. Тағдыр мен тарих оларға осындай мерзімді ғана қиыпты. Одан ... ... ... ... ресми тарихтан, ел жадынан аты өшірілді.
Қазір жұрт парламентаризм деген ұғымды жақсы ... 1907 жылы ... ... алты ... ... ... жеткен қазақ
секілді ұлттарды сайлау және сайлану хұқынан ... ... ... осы ... ... ... ... Семей тәрізді шаһарлар XX ғасыр
басындағы монархиялық билікке бас көтерген алаштық күрестің
шыңдалу мектебі болды.
Ұлт лидерлері (серкелері) шықты: ... ... ... Шоқай,
Барлыбек Сырттан, Ахмет Байтұрсынұлы, Халел ... ... ... ... ... Ғаббасұлы, Мұхамеджан Тынышбайұлы.
Алаш зиялыларының алдыңғы ... ... ... осынау тұлғалардың
әрбірі, бүгінгі тілмен айтсақ, ... ... ... Президенттей
еді.
Сөйте тұра «жүзден жүйрік, ... ... ... ... ... ... ... Әлиханнан қалған мынадай тағылымды сөз
бар: «Түген ... хан, ... ... би, ... ... ... ... көп деп
мақтанамыз. Олар сондай болса, қазақ неге ... ... ... ... тарих арқалатқан жүкті белгілі жерге апармай, соңындағыларға ... ... өзі ... ... ... қарай көтеріп шықты.
Өзінен кейінгі бір ... ... ... Бұл ... ... ... Қ.Кемеңгерұлы, Ж.Аймауытұлы, Б.Күлейұлы,
М.Әуезов т.б. бар еді.
1907-1919 жылдар аралығында ... ... елді ояту үшін ... газет-журнал шығарып, кітаптар жариялады.
Таза саяси күресте жүргендер Ресейдегі түрлі партияларға ... ... ... бостандық әпергісі келді. Бұл ізденіс дәуірі еді. Ресейлік
шындықта ... ... ... келтірудің жолы іздестірілді. Бұл ретте
Қапқаз, фин, Еділ бойы зиялыларымен кеңескен кездер аз ... Бәрі ... этап – ... жол ... мемлекеттер бірлігі) деп, ымыраға
келді.
1917 жылы 25 ... ... ... ... ... ... шешкен Петроградта төңкерiс болды. Сол жылы ақпанда II Николай
тақтан құлап, шарасыз билiктен ... ... оны ... от ... бұл ... ... жаңа мемлекеттi қалай аяқтан ... ... ... Елдi ... ... I ... соғыс, Қос үкiмет
пен Уақытша үкiметтiң қалт-құлт қадамдары ... ... ... ... Сол кез сарапшыларының ешқайсысы болжап бiлмеген большевизм дәуiрi
осылай ... ... т.б. ұлт ... сол жылы ... ... ... ... елеусiздеу қараса, ендi ол
«жер астынан шыққан жiкке» ұқсады. Қ.Кемеңгерұлы ... ...... газетiнде 1918 жылы шiлдеде жариялаған бiр мақаласының атын Ресей
ахуалын меңзеп, «Бүлiнгеннен ... ... деп ... ... қаламгер:
«Бостандық туғаннан кейiн қиялилары шитiнiң оғындай бытырлап, ... ... ... ауа ... едi, бiздiң қазақ оқығандарынан есер де, ездiк те,
халықшыл да, республикан да, тағы ... да ... ... ... ... партиясына кiргендер де болды. …Орыс не күйге түссе, ... ... ... Егер де ... үлгi ... ... қазақ оқығандары
тоқтатпаса, өткен ... орыс ... таз ... бiздiң қазақ та киедi.
…Бұқарашыл орыс ... ... ... жалпы бақыт-махаббатына
көтермешi болмай, таза Жапонияның ... ... ... ... ... керек», -дейдi.
I жиһан соғысы тұсындағы аумалы-төкпелi жағдайға қазақ зиялылары ел
шындығына сәйкес ... Олар ... ... ... ... ... жұмсады. Ал 1916 жылы маусымда ... ... ... қара жұмысқа емес, соғыс шебiне баруын ... ... ... айтқандай, «жiгiттер жаңа замандағы соғыс ... ... ... ... ... ... жыл ... (кейбiр ғалымдар мұны көтерiлiс дейдi) – қазақтың
келешек қазан төңкерiсiне қосқан үлесi ... Бiр ... «16 ... ... ... ... ... деген қате концепция болды. Шындығында ол
қазақтың өз ... сай ... ... ... ... туған оқиға болатын. Мұны осы оқиғаға байланысты жазылған Жамбыл,
Сартай, Болман, Баттал, Құсайын, Қарсақ, ... ... ... ... ақындардың өлең-жырлары толығымен растайды. Қорқыныш пен ... ... ... күнге алаңдаушылық, торығу – бұл шығармалардың негiзгi
өзегi. Рас, ... ... ... кетiп, одан соң өкiмет тұтқасын
ұстағандардың саясаттағы iсi ... ... ... ... ... 16-жыл оқиғасы туралы жырларға аз-кем «жаңа заманның»
түсiнiгi ендi. Бұл ... ... ... ... ... ... (1936) атты ... өткiр жазыпты.
Алаш зиялылары бас көтеруге қарсы болды. А.Байтұрсынұлы: «Бұл күнде –
соғыс уақыты, тәртiп қатты. Қашқындардың артынан қуғыншы әтрет ... ... ... ... ... қатын-баласын шулатқаннан, ... ... ... ешнәрсе жоқ», - деп жазды. Ахмет ел ақсақалдарына
тентектi тезге сал, қызбалық пен ... тый деп ... ... ... ... ... бейнелеген «Сәрсенбек» атты С.Садуақасұлы
романының бiр кейiпкерi былай дейдi: «Бәрi бұзылды! ... ... ... ... ... келе жатыр едi. Бунт. Мыж-қыж! Жапония секiлдi оқып-
жетiлiп алып, бiр-ақ iстейтiн жұмысты кәкiр-шүкiр адамдар келiп, ... ... Бұл – ... азаматтың пiкiрi. Бiрақ ... ... ... ... бас кейiпкерi (бұл да оқыған) көтерiлiсшiлер
арасына барады…
Жалпы 1916 жыл ... сөз ... ... ... ... халықтың стихиялы бұлқынысын да сол кездiң шындығына сәйкес
қарастырған жөн. Бұл ... ... ... ... пен ... ... ... бiр жерден тоғысқаны аңғарылады.
Ел болашағын қазақ зиялыларының бiрi (Сұлтанмахмұт, Қошке, Смағұл,
т.б.) – Жапония, ендi бiрi ...... ... ... ... ... iзгi ниетi едi. Ойланып қарасақ, бұл жай ... ғана ... ... ... ... кетуге қарсылық. 1916-1920 жылдар
аралығында барша iзденiстен және ... 1929 ... ... ... ... осы қасиеттi байқаймыз.
Большевиктердің 1917-1919 жылдар ішіндегі жеңістері алаш зиялыларының
«елді оятамыз» деген әз идеясын быт-шыт қылды. Қазақстан болашағын ... ... ... пен ...... ... деп елестетіп
жүргені бекерге айналып бара жатты.
Күрес тактикасы мен стратегиясын басқаша құру қажет болды. 1919-1920
жылдардан бастап Алаш ... ... ... ... ... ... қадірлеген Тұрар Рысқұлұлының 1920 жылғы конфедерация
туралы идеясы «кеңес үкіметіне қазылған ор» деп ... ... ... ... ... ... салу ... басталды.
Осындай қиындықтарға қарамай, Алаш зиялылары ... ине ... ... ... өз ... ... бұра білді. 1920 жылдан
мемлекеттік баспа құрылып, А.Байтұрсыновтың ұйтқы ... жаңа ... ... 1922 жылы ... ... «Күншығыс» баспасының жұмысын да
Әлихан мен Нәзір (Төреқұл) ел игілігіне айналдырды.
Газет-журналдардың аты ... ... заты ... еді. ... ... ... формада ұғындырылды.
1923 жылы Әлихан Бөкейхан Д.Әділұлына жазған хатында: «Кітап жазып,
газет-журналға мақала ... ... ... қылмасақ, басқа жол бөгеулі»,
- дейді.
Қой терісін жамылған большевизмге қарсы күрес көп ... ...... бірі – ... ... енді бірі – басмашылар
қозғалысына дейін барды. Самарқан-Ферғана жағына Балқаштан 40 ... ... ... ... ... (кадрлық) офицердің жол тартуы,
Әнуар паша оққағарының бірі қазақ болғаны біраз жайды аңғартса керек.
Ел қамын ... ... ... ... секілді
қайраткерлер саясатқа араласты. Бұлардың ... ... ... ... келген қадамдары большевиктердің сынына ұшыраса да, ... елді ... ... көмегі тиді.
Смағұлдармен қатарлас Қ.Кемеңгерұлы Әлиханға бір ғана мін тағады: «Ол
қазақты қалай дамытуға ... ... ... ... ... соңынан бастап алаш зиялылары қуғындала бастады. ... ... ... ... ... ... ... жүрді. Ал 1937-1938
жылға дейін олардың 99 пайызын атты. Осы ... ... ... ұлтгық идеяны
жойғысы келді. Адамдар санасына жаңа кеңестік идея сіңірілді.
Ал зиялылардың ... бір ... ... ... ... ... жүрегінде өлмей қалған отаншылдығынан там-тұмдап ұлттық идея
құру оңайға ... жоқ. ... ... ... оның ... Біз оны енді жаңа жағдайдың бедеріне өркендетуге, ... Бұл іс Алаш атын жиі ... ... бос ... қағумен бітпейді.
Әлихан айтқандай, «өз жүгімізді белгілі орынға апарсақ» болғаны.
2007 жыл – Алаштың жылы. Әрине, бұл ... ... деп ... ... ... ... айтқанымыздай, 1917 жылы Алаш партиясы пайда болды,
Алаш үкіметі құрылды. Бұл ұлттық қозғалыста қазақтың мен ... ... ... ... ... ... мәлім. 90 жылдан бері қазақты Алаш идеясы
толғандырып келеді. Оны даттаған кез де болды, аңсаған кез де болды. ... ... ... ... ғана ... нағыз жанашыры екенін дәлелдеуі
тиіс. Бұл – оның рухани өсуінің барометрі. Тіпті ... ... әлі ... ... ... отырған мемлекеттік тіл – қазақ руханияты мәселесінің
оң ... ... ... пен ... дұрыс қалыптасуы дәл осы
Алашқа көзқарасымызға байланысты деп білеміз.
Алаш тағылымы бізден барлық іске ... және ... ... ... ... етеді. Осы орайда жаңарған Қазақстанда ... мен ... ... ... ... ... ... тұр. Өкінішке
қарай, бізде мұндай концепцияның ... ... ... ... ... Сірә объективті жағдайлар себеп болса керек. Марқұм экс-
министр Ш.Шаяхметовтен бастап ... ... ... ... болжап біле алмады
ғой. Қым-қуыт дәуірде қайдан білсін? Енді ... және ... ... ... Сондықтан нені көздейтінімізді, қайда баратынымызды,
нені басшылыққа алатынымызды, ... ... қол ... ... ... ... ... Мұны жасауға тәжірибелі, білімді,
технологияны білетін күштерді топтастыруымыз керек.
Ғылым саласы туралы ақылдасатын ... ... аз ... ... Ғылым академиясының құлауы заңды еді. Мұнда қызмет еткенбіз, жалпы
оның басшылығы, академиктер қауымы 70-жылдардан-ақ ғылымды тежегені ... бері ... ... ... ... өтті. Қазір қоғамда
екі тұжырым бар: 1) Академияны қайта қалпына келтіру; 2) Бұрын Академияға
қараған ғылыми ... ... ... ... ... айтқандықтан,
бастама ойдың негізі ҚР БҒМ-ға барып тіреледі. Бұл ... ... ... бұл ... ... ... де ... емес. Бірақ дәстүр деген нәрсе бар
ғой, егер оған жауапсыз қарасақ – ... сын. Сол ... ҚР БҒМ ... ... бар, мүшелері жалақы алып отыратын, дәл ... ... ... ... орган құрған орынды деп есептейміз. Оның қазіргі
мәртебесіне орай Мемлекет басшылығының ... жиі сын ... ... оны ... ... өте ... адамдар айтатыны белгілі. Әлгі органды құру
арқылы посткеңестік кеңістікте еліміз үлкен абырой жинар еді.
Ал университеттегі ғылымға ... дәл осы ... ... ғылым келе
алмайды. Неге? Себебі «Білім туралы» Заңда нарыққа қайшы жерлер көп. Мысалы
ЖОО-дағы ғылыми-зерттеу институттары қаржылық, заңдық ... ... ... ... ... дамымайды. Қызық, Қазақстанда бұл жағынан тәуір
бір ғана ЖОО бар. Ол – ... ... ... Олар ... ... ҒЗИ-ларын тәуелсіздеу етіп заңмен бекітіп алды.
Осы ретте тағы бір ... ... ... ... ... әлем
тәжірибесіндегідей, профессордың 100 пайыз еңбек жүктемесінің 70 пайызы ... ... 20 ...... беру, ал 10 пайызы ұйымдастыру шаралары
болуы тиіс. Біз бұл бағытта ештеңе ... ... ... Қазақстандағы
нақты шындық: 70/20/10 жүйесін бір нәрсе қылып қолдан жасап алғандар ... ... ... «той ... жүреді (мысалы, қайсыбір кафедра
меңгерушілері).
Ғылыми жобалардың нәтижесі туралы да ... ... ... дұрыс.
Айналамыздағы ғалымдарды байқаймыз ғой, бір жобамен 4-5 жерден ақша тауып
жүргендер бар. Біздіңше, бұл ... ... ... өте ... ... ... ... жаратылыстану ғылымдарының жобалары немен
қорытындыланып жатқаны белгісіз ... па, ... ма, ... па?). ... қайран мемлекеттің қаржысын алуын алып жатыр.
Конференциялар туралы ойласқан да артық болмас. Не көп? ... Аты ... заты жоқ ... Бір ... бір ... ... – халықаралық конференция. 2 мың төлесең, қайдан көшірсең одан
көшір, конференция жинағына енесің. ... ... ... студенттер
қайтсін? Студенттер конференциясындағы сапасы анықталмаған баяндамалардың
саны 600-ге жететін болды. Ғылыми ... ... ... ... де күн ... тұр. Әр ғылым саласынан бір-бір ... ... ... ... ... ... ғана ғылыми атақ-дәреже
алуға мүмкіндік алса, көп ұтар едік.
Жоғары мектептің автономдығы туралы да ... ... ... ... деп ... Дамыған елдердің бәрінде ЖОО ... ... ... деп ... ... ... Шет елде әр ЖОО-ның өз
дәстүрі, тәжірибесі, тарихы бар. Түптің-түбі біз де соған ... ... осы ... істі ... ... жіберуін қалар едік. Қазіргі ЖОО-да
анахронизм аз емес: бағдар – әлемдік озық 50 ... ... ... ... ... күрт ... үшін не істесек, ЖОО-ны өзгерту үшін де
сондай шешімді істерге бару қажет. ... ... ... жету ... ... ... ... деп жатырмыз. Қазақстан мұны
тәуекел деп бастап ... ... оны ... ... ... әлі ... ... шамалы компьютерленген. Оның өзара байланыс жүйесі жоққа
тән. Әр пән бойынша ЖОО-ның оқу құралы, оқу ... сын ... ... ... ... еді: ... республикадағы ЖОО-лардың саны мен сапасын
анықтап алғаннан кейін, ҚР Үкіметі мен ... ... ... ... ... ... интернетке қосу т.б. технологиялық-
қаржылық жобаны қабылдатқызу қажет. Бұл – бір. Екінші, 70/20/10 жүйесін
бірте-бірте ендіре отырып, ... ... оқу ... ... еркін
жол ашқан жөн. Бұл үшін бастапқы ... әр ... ... ... қамтамасыз етуді Үкімет өз мойнына алса, іс нәтиже бермек.
Шет елде оқу және «Болашақ» ... ... да ... Бұл ... ... назарынды тұрған үлкен ... ... ... осы істі біз елдік және қауіпсіздік тұрғысынан
байыптамай түсуіміз қажет сияқты. Жалпы ... ... ... ... ... ... Ілуде біреу болмаса, 17-18 жасар балалардың ішінде
мәселеге сын көзбен қарап, талдау ... ... ... ... көп байқауды талап етеді. Сондықтан шет елге 25-30 ... ... ... соң). Әлеуметтік зерттеулер көрсетіп
отырғандай, бүгінгі жастардың үйлену жасы ... 30-35 ... ... ... ... ... ақыл тоқтатқан, үйленген жас азаматтың шет
елге шыққаны бар жағынан да елге пайдалы емес пе?!
ЖОО-дағы ... ... де ... ... тыс емес. Бір қызығы,
біз әлі «тәрбие» деген ... ... ... ... 18 ... ... тәрбиелеуді ЖОО өз мойнына алмағаны ... Заң ... ... ... Меніңше, ЖОО-дағы «тәрбие» ... ... ... ... ... ... қажет. Біздің ЖОО-дағы «тәрбие» сөзі –
кеңестен қалған сый. Озған 50 ... ... ... деп отырып
«университеттегі тәрбие» десек, шет елге ... ... ... ел ... ... ... ... Ал мәдениет
ұғымының мағынасы да, тынысы да кең. ... ... ... ... ... жөніндегі проректор деу қай жағынан да жарасымды.
ЖОО-дағы теология пәні ... да ... жөн. ... ... де ... – осы ... ... Біздегі дінтанудың пән
ретінде жүруі де, одан сабақ беріп жүргендер де ... ... ... ... өз ... көрдік және Малайзияның мамандарымен пікір
алмасқаннан ... ... бұл ... ... ... ... теология – сол мемлекеттің рухани ұстыны. Біз әлемдегі діндердің
тарихын ... ... ... ... ... ... негіз қалап
жатырмыз. Меніңше, осы мәселеде Діни басқармамен ақылдасып (халқымыздың 70
пайызы мұсылман), икемді де орайлы тоқтамға ... ... ... ... буынымыз – орта мектеп. Қоғам, соның ішінде
ата-ана, мамандар, атқарушы ... ... ... ... ... ... оқу ... бітірген мамандардың әлсіздері мектепке
барады; ауылда жүрген басқа саланың адамы шала-пұла пединститутты ...... ... Еті ... ... Әйтпесе «Бәріне министрлік
кінәлі!» деген орынсыз сын... Әрине ... ... ... жылдық мектеп мәселесінде ескеретін жайт та аз емес. Білім ардагері
К.Нәрібаев ... ... ... ... барлық буынындағы сабақтастықты
ескеруіміз қажет. Мысалы тіл, ... ... ... ... белгіленген
минимумын жоғары мектепке апармай, 12 ... ... ... ... ЖОО-да мемлекеттік тіл қазақ бөлімінің статусына сәйкес дамуы тиіс
(айталық, қазақ тіліндегі жаратылыстану т.б.). 12 ... ... ... ... сала-саласына сәйкес арнайы комиссияларда бірнеше рет
талқылануы керек. Комиссиядан ақша ... ... және оның ... ... жауапкершілігін арттыру керек (соңына «жауап беремін» деп ... ... ... ... де – ... себепші шара. Қазір
ұстаздардың жалақысы өте аз. Әлеуметтік жеңілдігі де жоқ. ... ... ... ... көлікте тегін жүргізіп, ... алып ... жөн. Ал ... ... ... ... жүргізуге және оның жемісін тең бөлісуге ... ... ... ... ... қоса ... қалада, ауданда, облыста таңдаулы мектеп ... ... ... ... ... әкелер едік. Ғылыми есептеуге қарағанда,
қоғамның 10 пайызға дейінгі бөлігі ... ... ... ... ... ... аз. Сондықтан әр қала, аудан, облыста бір-бір таңдаулы мектеп
қалыптастыруымыз керек. Мұндағы мұғалімнің жалақысы 1,75 ... ... ... ... осындай мектептің рөлін қазақ-түрік лицейлері атқарып
келеді. Вице-министрден бастап мектеп директорына ... ... ... ... ... ... ата-ана бұл лицейдің екі артықшылығын
көрсетеді: 1) ағылшынша жақсы береді және түрікшеге баулиды; 2) ... Енді ... әр ... аудан, облыста шеше алмаймыз ба?! Басқа-
басқа, Астанада 1 таңдаулы қазақ мектебін ... ... ... емес пе? ... ... ... келісе отырып таңдаулы мектептің
70 мұғалімі үшін 70 ... ... ... ... байқау жариялау
қажет. Осы акция өз ... ... деп ... ... мен ... ... тарту да – Алаш
мирасымен сабақтас іс. Шығармашылықты мектептен ... ... ... өзі ... ... ... көп ... тарихы
жазылмаған. Осыны гуманитарлық пәндердің мұғалімдері әзірлеп, аудан, қала
күшімен ... етіп ... ... ... ... ... еді.
Сондай-ақ әр мектептің ғылыми және ... ... ... етіп
жариялауға да болады. Ал оқушыларға келсек, ... ... әр ... газетін, журналын шығаруына болады ғой (99 данаға дейін таралымы ... ... ... бір ... ... ... ... жаңалықтарын» шығарған жағдайы бар. ... ... әр ... өз ... ... ... ... сын) шығаруға да мүмкіндік бар. Алаш тарихына ... ... ... ... ... ... Омбы ... журналын (екеуі де қлжазба) шығаруы жалпы қазақ әдебиеті мен
мәдениетіне үлкен олжа ... жоқ ... ... бір ... ... ... ғалыммен, ақын-жазушымен
байланыс орнату қажеттігі де сезіледі. Республика көлемінде осындай акцияны
бастауымыз керек. Мұның пайдасы көп. Бұл ... ... ... да
болмақ. Әр мектеп жерлесін шақыра ма, жоқ басқаны шақыра ма – өзі ... ... ... ... ... де, қонақтың өзі көтерсе де – еркі.
«Мектеп кітапханасын байыту» акциясын жасау да – ... ... ... ... ... кітапханасына көп көмек керек. Үлкен ұлттық
компаниялар ауыл мектептеріне ... ... ... бойынша шыққан
кітаптарды тарту етсе, қандай жарасымды! Ақын-жазушылар мен ғалымдар да
жаңа шыққан ... ... жеке ... бір ... ... ... Ә.Бөкейхандар Ақмола облысы (Омбы) халық ағарту бөліміне
жарты кітапханасын сыйлағанын ескергеніміз жөн-ау.
Қалай дегенде білім ...... ... ... ... аңғартатын
сала. Сондықтан отандық білім-ғылымның жаңа даму кезеңі елден ойлы, ... ... ... ... Осы ... Алаш ... ... баянды бастамалары бүгін өз жалғасын табуы тиіс.
Партия ұраны десек, бабамыздың «Алаш» ұранынан ... ... ... ... ... ... саяси партиясының атын «Алаш» қою ... ... ... ... ... ... «Алаш партиясы» мақаласынан

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«қайым және алаш» сценарий6 бет
Алаш философиясы әлем қазақтары мәдениеті контексінде4 бет
Ортақ отан - Қазақстан6 бет
Санау жүйесi. Санау жүйесінің түрлері. Бір санау жүйесінен екіншісіне өту жолы.5 бет
Сырым Датұлының шешендік өнері 10 бет
Қазақтың ата заңдары және оның бастаулары7 бет
1 Абай және казіргі заман 2 Шокан және географиялык детерминизм 3 З,Фрейд және психоанализ 5 Ф,Ницше және аса кушті адам15 бет
10 кВ кернеулерге арналған резеңке оқшаулы күштік кабельдер4 бет
1930 жылдардағы Қазақстанда күштеп ұжымдастырудың зардаптары47 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасының қозғаушы күштері мен барысы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь