Магнит өрісі. Био-Савар Лаплас заңы


Реферат
Тақырыбы: Магнит өрісі. Био-Савар Лаплас заңы.
Орындаған: Такир Аида
Тобы: Тф-23
Тексерген: Балабеков К. Н
Магнит өрісі. Электромагниттік индукция.
Кез-келген электр тогының немесе қозғалыстағы зарядталған бөлшектердің айналасында магнит өрісі болады. Магнит өрісін сандық сипаттау үшін физикалық векторлық шама магнит өрісінің индукция векторы енгізілген. Магнит өрісінің индукция векторы магнит өрісінің күштік сипаттамасы болып табылады. Өлшем бірлігі
Бағыты мен шамасы өзгермейтін магнит өрісін біртекті магнит өрісі деп атайды.

Магнит өрісін көрнекті түрде бейнелеу үшін магнит өрісінің күш сызықтары немесе индукция сызықтары енгізілген. Әрбір нүктесіне жүргізілген жанама сол нүктедегі индукция векторының бағытымен сәйкес келетіндей магнит өрісінде жүргізілген сызықтарды магнит өрісінің күш сызықтары деп атайды.
Күш сызықтарының жиілігі - магнит өрісінің шамасына тура пропорционал.
Магнит өрісінің индукция векторының бағыты бұрғы ережесімен анықталады.
Магнит өрісінің күш сызықтары -

Био - Савар - Лаплас заңы
Кез-келген пішіндегі тогы бар өткізгіштің магнит өрісі Био-Савар-Лаплас заңымен анықталады.
Суреттегі А нүктесіндегі токтың
элементі тудыратын
магнит өрісінің индукциясы Био - Савар - Лаплас заңымен анықталады. Био - Савар - Лаплас заңын векторлық немесе скаляр түрлерде жазып көрсетуге болады:

- скалярлық түрде жазылған Био - Савар - Лаплас заңы.
мұндағы:
- магнит тұрақтысы.
Токтың тудыратын толық магнит өрісінің индукциясы магнит өрісінің суперпозиция приципімен анықталады.
Магнит өрісінің суперпозиция принципі бойынша:
Магнит өрісін сипаттау үшін индукция векторымен қатар магнит өрісінің кернеулік векторы енгізілген. Магнит өрісінің кернеулігі ортаның қасиеттеріне байланыссыз, ол магнит өрісін туғызатын токтың шамасына тікелей байланысты болады.
Кернеулік векторының өлшем бірлігі
Магнит өрісінің кернеулік векторы арқылы жазылған Био - Савар - Лаплас заңы: векторлық түрі -
скаляр түрі -
Вакуумдегі магнит өрісінің индукция векторы мен кернеулік векторы арасындағы байланыс келесі түрде жазылады:
.
1) Ұзындығы
-ға тең тогы бар түзу өткізгіштің магнит өрісінің индукциясы мен кернеулігін анықтайық.
Био - Савар - Лаплас заңы бойынша
мұндағы:

Сонымен ұзындығы
-ге тең тогы бар түзу өткізгіштің магнит өрісінің индукциясы мен кернеулігі келесі формулалармен анықталады:
2) Шексіз ұзын түзу өткізгіштің магнит өрісінің индукциясы және кернеулігін анықтайық. Егер өткізгіш шексіз ұзын болса, онда
Бұл жағдайда шексіз ұзын түзу өткізгіштің магнит өрісінің индукциясы және кернеулігі келесі формулалармен анықталады:
3) Тогы бар орамның центріндегі магнит өрісінің индукциясы және кернеулігі келесі формулалармен анықталады:
4) Соленоидтың осіндегі магнит өрісінің индукциясы және кернеулігі келесі формулалармен анықталады:
мұндағы:
- соленоидтың бірлік ұзындығындағы орам саны.
5) Қозғалыстағы зарядтың тудыратын магнит өрісірің индукциясы және кернеулігі келесі формулалармен анықталады:
- Лоренц күшінің формуласының векторлық түрі.
- Лоренц күшінің формуласының скаляр түрі.
Лоренц күшінің бағыты сол қол ережесімен анықталады.
Лоренц күші қозғалыстағы зарядталған бөлшектің тек қана қозғалыс бағытын өзгертеді. Ал оның жылдамдығын және кинетикалық энергиясын өзгертпейді. Электр және магнит өрісінде қозғалатын зарядталған бөлшектерге әсер ететін Лоренц күші келесі өрнекпен анықталады:
Магнит өрісі біртекті болған жағдайда тогы бар өткзгішке әсер ететін Ампер күші келесі өрнекпен анықталады:
Ампер күшінің бағыты сол қол ережесімен анықталады. Сол қолдың төрт саусағын өткізгіштегі токтың бағытымен бағыттас етіп бағыттап, индукция векторы алақанды тесіп өтетін болса, 90 0 -қа қайырылған басбармақ Ампер күшінің бағытын көрсетеді.
Ампер түзу токтардың өзара әсерінен келесі заңдылықтар ашты:
1. Бағыттас параллель токтар бір-біріне тартылады;
2. Бағыттары қарама-қарсы токтар бір-бірімен тебіледі;
3. Параллель емес токтар бағыттары бірдей әрі параллель болуға ұмтылады.
Бір бірінен
қашықтықта орналасқан екі түзу шексіз ұзын тогы бар өткізгіштердің әрбір бірлік ұзындықтарына келетін өзара әсерлесу күші
1 Ампер ток күші деп вакуумде бір-бірінен 1 метр ара қашықтықта орналасқан шексіз ұзын параллель екі өткізгіштен ток өткенде, олардың арасында әрбір 1 метр ұзындықтарына магнит өрісі тарапынан 2 . 10 -7 Ньютонға тең күш әсерін туғызатындай ток күшін айтады.

Магнит өрісіне енгізілген моменті келесі формуламен анықталады тогы бар контурдың магниттік:
.
Магнит индукция векторының ағыны және циркуляциясы
Біртекті магнит өрісінің индукция векторының күш сызықтары параллель болып келеді. Осы өрісте ауданы S бет орналасса, онда магниттік индукция векторының жазық беттің ауданына көбейтіндісі осы бет арқылы өтетін магнит ағыны деп атайды.
Егер ауданы
жазық бетке
нормаль мен индукция векторы
бұрыш жасай отырып орналасса, онда магнит ағыны келесі өрнекпен анықталады:
.
Магнит ағыны скаляр шама. Магнит ағыны
байланысты таңбасы оң немесе теріс бола алады. Кез-келген
бет арқылы өтетін магнит ағыны келесі түрде жазылады:
Магнит өрісі үшін Остроградский- Гаусс теоремасы:
.
Кез-келген тұйық бет арқылы өтетін магнит ағыны нольге тең болады.
Магнит ағыны 1 Вебермен (Вб) өлшенеді.
.
Вакуумдегі магнит өрісі үшін толық ток заңы:
Тұйық контур арқылы өтетін магнит индукциясы векторының циркуляциясы магнит тұрақтысын контур арқылы өтетін токтардың алгебралық қосындысына көбейткенге тең.
Магнит өрісінде тогы бар өткізгішті орын ауыстырғанда атқарылатын жұмыс
Тогы бар өткізгішке магнит өрісінің тарапынан күш әсер еткендіктен, өткізгішті магнит өрісінде қозғағанда жұмыс атқарылады.
Ұзындығы
-ге тең өткізгіш тізбекке суретте көрсетілгендей түрде қосылған және өз-өзіне параллеь орын ауыстырсын.

Магнит индукциясының бағыты
мен
-ке перпендикуляр бағытталған. Өткізгішке магнит өрісі тарапынан
күші әсер етеді. Сондықтан магнит өрісінің атқаратын жұмысы келесі формуламен анықталады:
мұндағы:
- өткізгіштің магнит өрісінде қиятын ауданы.
екенін ескере отырып, магнит өрісінің атқаратын жұмысын келесі түрде өрнектеуге болады:
.
Егер өткізгіш өрістің 1-нүктесінен 2-нүктесіне орын ауыстыратын болса, онда
Заттардағы магнит өрісі
Заттардың магниттік қасиеттерін қарастырғанда оларды магнетиктер деп атайды. Барлық заттарды сыртқы магнит өрісіне енгізгенде олар азды-көпті магниттеледі, яғни заттар сыртқы магнит өрісінде өзінің меншікті магнит өрісін тудырады.
Заттар магниттік қасиеттеріне байланысты 3-ке бөлінеді:
1. Диамагнетиктер. Диамагнетиктердің меншікті магнит өрісі сыртқы магнит өрісіне қарсы бағытталады. Нәтижесінде диамагнетиктердегі магнит өрісі сыртқы магнит өрісінен кем болады.
2. Парамагнетиктер. Парамагнетиктердің меншікті магнит өрісі сыртқы магнит өрісімен бағыттас болады. Нәтижесінде парамагнетиктердегі магнит өрісі сыртқы магнит өрісінен үлкен болады.
3. Ферромагнетиктер. Ферромагнетиктер сыртқы магнит өрісін көп есе күшейтеді.
Заттардағы магнит өрісі үшін толық ток заңыЗаттардағы магнит өрісін макро және микро (молекулалық) токтар тудырады. Макротоктар деп өткізгіштік, конвекциялық және т. б. токтарды айтады. Француз ғалымы Ампер затттардың магниттік қасиеттерін олардың молекулаларындағы (атомдарындағы) микротоктар арқылы түсіндірді. Затттардың молекулаларындағы (атомдарындағы) ядроларды айнала қозғалатын электрондарды микроток (молекулалық) деп қарастыруға болады және бұл микротоктар өзінің магнит өрісін тудырады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz