Отаршылдық саясаттың Түркі өркениетіне тигізген кері әсері

Тарихсыз халық тұл демекші” әр халықтың өзіндік өткені жолы, даму тарихы болады. Еліміздің ұлттық тәуелсіздік алуы – қазақ халқының тарихи даму жолына қатысты жаңа көзқарастар туғызды. Бұл көзқарастардың негізі – қазақ қоғамы дамуының жолы да халықтар мен мемлекеттердің қалыптасуына ортақ сипаттарымен байланысты екендігінде.
Қандай да болмасын мемлекет сыртқы басқыншылыққа қарсы күрес пен ұлттық тәуелсіздік және әлеуметтік теңдік үшін күрес үстінде қалыптасып, жетіледі. Кеңес дәуірінде қалыптасқан сыңаржақ ұғымдар бізге осы түркі әлемінің тарихи шындығын мойындатпайтын еді. Себебі, халықтың ұлттық тәуелсіздік үшін күресін, отарлау басқыншылығына қарсы наразылықтарын, ұлтшылдықтың тар шеңберіне тығып, тарихи фактілер жайында теріс қорытындылар жасауға тырыстық. Соның арқасында, өз еркімізбен отар болуға құлшынған ел болып көріндік. В.Лениннің сөзімен айтқанда жабайы, жартылай жабайы, қазақ халқы ұлы орыс халқының көмегімен ғана ел болып, көшпелі тұрмыстан отыршылыққа ауысты, орыс мұжығынан жер өңдеп, егін салуды үйрендік, бұрын екі пайызы ғана хат танитын халық Ұлы Қазан төңкерісінен соң ғана жазу мәдениетіне ие болды. Осындай жалған тұжырымдар бүкіл түрік әлеміне қалай ықпал еткенін бүгін әркім- ақ көріп отыр. Яғни отаршылдықтың негізгі мәселелеріне қатысты сыңаржақ тұжырымдар жасауға әкеліп соқтырады. Осы проблеманың өзекті мәселелерін шынайы зерттеуге тырысқан ғалымдар қуғын - сүргінге ұшырады, тарихи зерттеулердегі жаттанды біржақтылық тарихшыларға өз көзқарастарын ашып айтуға мүмкіндік бермеді.
        
        ӘОК  (УДК) 940. 2 (574)
ОТАРШЫЛДЫҚ САЯСАТТЫҢ ТҮРКІ ӨРКЕНИЕТІНЕ
ТИГІЗГЕН КЕРІ ӘСЕРІ
(Профессор Ә.Б Тұрсынбаевтың ... ... . ... ... ... ... Тараз қ.
“Тарихсыз халық тұл демекші” әр халықтың ... ... ... ... болады. Еліміздің ұлттық тәуелсіздік алуы – ... ... даму ... қатысты жаңа ... ... ... ...... ... дамуының жолы да ... ... ... ... ... ... екендігінде.
Қандай да ... ... ... ... ... пен ... ... және әлеуметтік теңдік үшін ... ... ... Кеңес дәуірінде қалыптасқан сыңаржақ
ұғымдар бізге осы түркі ... ... ... ... ... халықтың ұлттық ... үшін ... ... ... наразылықтарын, ұлтшылдықтың тар шеңберіне
тығып, тарихи фактілер ... ... ... жасауға тырыстық.
Соның арқасында, өз еркімізбен отар ... ... ел ... ... сөзімен айтқанда жабайы, жартылай жабайы, қазақ
халқы ұлы орыс ... ... ғана ел ... ... ... ... орыс мұжығынан жер өңдеп, егін ... ... екі ... ғана хат ... халық Ұлы Қазан төңкерісінен
соң ғана жазу ... ие ... ... ... ... ... ... қалай ықпал ... ... ... ақ ... Яғни отаршылдықтың негізгі мәселелеріне қатысты ... ... ... ... Осы ... ... ... зерттеуге тырысқан ғалымдар ... - ... ... ... ... ... ... өз
көзқарастарын ашып айтуға мүмкіндік бермеді.
Қазір егеменді ел болған кезімізде, сол ... ... ... ... ... ... ... келтіретін
мезгіл жетті . ХХ ғасырдың басында саяси, экономикалық зор мәні ... және ... ... ... ... өкілдері: М.
Дулатов, С. Асфендияров, А. ... Ә. ... ... т.б. ... ең ... мәселелердің бірі болды.
Олар шаруалар ... ... ... ... ... орыс
мұжықтарының қазақ жеріне ... ... ... ... ұшыратқанын батыл айыптады.
Түркі өркениетінің дамуына ... зор үлес ... ... ... қазақ жері дейтін болсақ, сол қазақ халқы
патшалық отарлау ... мен ... ... ... ... ... өмірден шектен тыс идеологияландырылуы қазақ халқының түркі
өркениетіне қосар үлесіне кері ... ... ... ... ... орыс ... отарлауы және оның қазақ
қоғамына тигізген ауыр ... ... . Кең ... ... жері
дәстүрлі шаруашылығының негізі және тіршілігінің көзі болып табылған
қазақтың «жер дауы ... ... ... қанатты сөздеріне жер дауының бірінші
аталуы тегін емес еді. Өйткені «кіндік қаным тамған» деп ата ... ... ... үшін жер ... ... ... ... табылды.
Патша өкіметінің отарлау саясатының нәтижесінде қазақ халқы ... ... ... ... ... ... ... тіпті
қырылып жатты. Ол турасында алаш қайраткерлерінің бірі М. Дулатовтың
өзінің жер ... ... ... ... жері ... ... сол себепті милиондаған жерсіз мұжықты өкіметтің ... ... бұл ... ... келе бастағаннан бері жер тарылып, ата
мекеннен ірге қозғалып қазақтың шаруасының күйзелуі, он бес, ... ... бүл ... ... ... бітіуінің ұшы көрінбей бұлай болғанда да
енді аз жылда қазақ халқы ең жаман жерге ... ... ... ... ... « ... ... расталған болатын .
Шаруаларды қазақ даласына орналастыру Ресей империясының тек
экономикалық қана ... ... ... ... ... де ... жатты.
Патшалық әкімшілік қоныстанушы мұжықтарды өзінің өлкедегі отарлық саясатын
жүзеге ... ... ... ... ... қойды. Яғни,
шаруалар отарлауы арқылы патша үкіметі жаулап алынған ... ... ... көздеді.
Осы мәселені зерттеушілердің бірі ғалым тарихшы Ә.Б.
Тұрсынбаев өз ... ... ... ... ... және ... талдап отандық тарих ғылымына салмақты үлес қосты
ол патша үкіметінің ... ... ... ... ... ... ... халқының ата-қонысының тарылып жерінің келімсектерге
күшпен үлестірілуі, ... ... ... кедеиленіп, қырылуы
қоныстандыру саясатының нәтижесі ... және бұл ... ... кезеңдерде одан әрі жалғасуын ашып көрсетті. ... ... ... ... ... ... ... халықтарға
қатысты қандай саясат жүргізелсе қазақтардың жерін тартып алу кезінде ... ... ... ... деген пікір айтылған. Ал өзен көлдер бойындағы,
орманды жерлердің тартып алынуы, қазақтарды құмды, шөлді ... ... ... Бұл ... ... халықтың дәстүрлі шаруашылығын бұзып,
ата қонысын қазақтар арасында жер ... ру ... ... ... арасындағы өшпенділіктің шиеленісуі қазақ қоғамының
бөлшектенуіне апарып соғатыны белгілі. ... бәрі , әккі ... ... ... алда ... бер» пиғылымен астасып жатқан болатын. Тарихшы
Ә.Б Тұрсынбаев өз зерттеуінде қоныстандыру барысын 1) Сібір ... ... ... : 2) ... темір жолы комитетін құрғаннан кеиінгі
қоныстандыру қозғалыс.
Столыпиндік ... ... ... ... ... ... ... аталған зерттеуінде қоныстандыру
саясатының кезеңдерін бір ... ... ... де, оның ... себептерін, барысын шартты түрде жоғарыдағыдай кезеңдерге бөлу
арқылы көрсеткен (2).
Ал тарихшы Е. Бекмаханов бұл ... ... ... екі ... қарастырады 1) 1870-1889 жылдар 2) 1890-1897 жылдар. Патша үкіметі
отаршылдық саясаты арқылы қоғамдық өмірінің әр саласына ... кері ... Яғни ... ... ... балаға мұра болып келе жатқан ұлттық
дәстүрі мен рухани байлығының түбіне балта шауып, ... ... ... ... ... алып келді. Ә.Б Тұрсынбаев
шаруалар отарлауы ... ... ... ... саяси тірегін
күшейтуге, екінші жағынан қазақ жерінің ... зор ... ... алуға
негіз болды. Шаруалар отарлауының барысында қазақтардың тарихи қалыптасқан
шаруашылығы күйзелді, мал ... ... ... мешіттері орыс
қоныстарының арасында қалды, ата-бабасының бейіттері ... ... мен діні ... соның негізінде қазақтарды орыстандырып шоқындыру
мақсатымен орыс шаруаларын ... ... ... ... ... қазақтардың әлеуметтік ... ... ... ... етті деп жазды. (3) Осылайша қазақ
даласындағы өзінің саяси билігімен ... ... ... ... ... бір тірегі Орта Азия территориясын жаулап алу ... ... ... түсінді.
Патша үкіметінің қазақ халқына қатысты осындай саясатын М.
Тынышпаев үкіметтің нені көздеп отырғаны ... ... ... ... ... ... және ... әдет –ғұрыпты барлық өзіндік
ерекшелікті ... алу ... ... ... ұлт ... жою және ... ... екіншіден, түрлі әкімшілік шаралар, пәрмендер ... күші мен ... ... ... ... тобырға айналдыру,
үшіншіден, оларды қаны төгіліп, сүйегі шашылған ата қоныс жерлерінен ... қара дүз, ... ажал ... айдау қандай қанқұйлы зымиян мақсат
деп айыптады ... ... , ... ... ... ... арқылы, біріншіден, Ресейдегі жер шиеленісін қазақ жеріне орыс
мұжықтарын ... ... ... ... ... ... ... өзінің әлеуметтік –саяси тірегіне айналдыру, үшіншіден, қазақ
жерлерін Орта Азия ... ... ... ... ... ... ... ету, төртіншіден өлкенің жер байлығын тонау, елді
өзінің шикізат ... ... ... , ... ... ... жергілікті халқты орыстандыру, алтыншыдан, осы ... , ... ... ... ... мен ... жол бермеу және
қазақ елін Ресейдің түпкілікті отарына айналдыру мақсатын көздеді.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Дулатов М. Шығармалары . ... . ... 1991. 381 ... ... Ә. Б . Из ... ... переселения в Казахстан. Алма-
Ата. Изд. 3. Ан Каз ССР, 1950 54 ... Бұл да ... 60 ... Бұл да ... 64 ... Бекмаханов Е. Қазақстан ХIХ ғасырдың 20-40 жылдарында.Алматы. 1993.
7. Байтұрсынов А. Ақжол. Алматы жалын 1991. 464 б.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әдеп пен әдемілік дағдыларын үйрету4 бет
Магнит өрісі3 бет
Әлеуметтік-экономикалық құбылыстар4 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет
«Правда» газетiнiң қоғамға тигiзген үлесi9 бет
«Сауда - көлік компаниясы» ЖШС кадрлық саясаттың қазіргі жағдайы мен даму деңгейі 58 бет
Адам - әлеуметтік саясаттың объектісі ретінде3 бет
Адам өміріндегі саясаттың ролі6 бет
Аймақты дамытудағы жүргiзiлген инвестициялық саясаттың тиiмдiлiгi48 бет
Валюталық саясаттың түрлері мен жүйелері23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь