Табиғат апаттары және олардың түрлері.

ЖОСПАР:

1.Тұрғындарды қорғау.
2.Жер сілкінісі.
3.Сел.
4.Қар көшкіні.
5.Опырмалар.
6.Қар басу.
7.Сырғыма.
8. Тау тастарының құлауы.
9.Дауыл.
10.Табиғи өрттер.
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар.
Тұрғындарды қорғау

        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Атырау мұнай және газ институты
МӘНЖАЗБА
Тақырыбы:Табиғат апаттары және олардың түрлері.
Орындаған: Сайфоллин Алмас
Ээ-11 қ/б тобы ... ... ... ... 2011 ... ... сілкінісі.
3.Сел.
4.Қар көшкіні.
5.Опырмалар.
6.Қар басу.
7.Сырғыма.
8. Тау тастарының құлауы.
9.Дауыл.
10.Табиғи өрттер.
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар.
Тұрғындарды қорғау
Сұрапыл апаттар дегеніміз-адамдармен ... ... күрт ... ... ... әкелетін
құбылыстар.Сұрапыл апаттар көбінесе адамның қолынан келмейтін табиғат
күштерінің әсерінен болады.Мысалы;су басу,жер сілкінісі,ормандағы
өрттер,көшкін т.б жатады.
Төтенше ... ... - ... ... ... апаттарының
зардаптарын күнделікті қызметпен, қаражатпен жоюға ... ... ... әдейі материалдық, техникалық, ақша қаражатын және адам күшін талап
ететін жағдай.
Қазақстан мемлекетінің орналасқан жері – орасан зор, кең ... ... ... ... неше ... жер ... қар ... қатты жел,
су тасқыны сияқты құбылыстар жиі болып жатады.
Зілзала - бұл кенеттен пайда болатын, халықтың қалыпты ... ... ... ... үлкен шығынға ұшырататын, сондай-ақ
адамдар мен хайуанаттардың өлім-жітімі болатын табиғат ... ... ... тән ... қасиеті, пайда болу ... ... ... мен даму сатысы, қоршаған ортаға өзіндік ықпал ету
ерекшелігі бар.
Зілзала кез ... ... үшін ... ... ... ... ... оқиға.
Қазақстан Республикасы аумағында мынадай зілзалалар болуы мүмкін: жер
сілкінісі, сел, қар көшкіні, сырғыма, ... су ... ... ... ... су тасқынына бүкіл зілзаланың 40 пайызы келеді екен, ... ... ... 15% - жер ... ал ... 25% ... ... түрлері.
Каспий теңізі деңгейінің өзгеруіне, Арал теңізінің құруына, ... ... ... ... ... сипаттағы төтенше жағдайлар
арасында ерекше орын алады.
Жер сілкінісі
Жер сілкінісінің кенеттен ... ... және қас ... ... ... - бұл жер ... немесе мантияның үстіңгі бөлігінде кенеттен
болған қозғалыс пен жаратылыс нәтижесінде ... ... ... ... үлкен қашықтыққа таралатын жер асты дүмпуі мен жер ... Бұл ... жер асты ... ... ... ... жер сілкінісі қашан, қайда, қанша уақыт болатынын және қандай
зардап әкелетінін тура ... айта ... ... ... ... – дәл ... Жыл ... жер бетінде 100-ден аса үлкен жер
сілкіністері болып ... Жер ... ... ... ... қыртысының тектоникалық қозғалысын тудыратын жер сілкінісі өте
жойқын ... ... ... ... ... қаза ... үйлер, жолдар,
көпірлер, каналдар, тоғандар мен басқа да ... ... ... ... электр беру жүйесі қирайды, байланыс желісі
бұзылады, қар ... сел, ... мен ... ... ... ... тастар құлайды, адамдарға үрей болады. Су асты және ... жер ... ... ... ... ... нәтижесінде
теңіздің гравитациялық толқындарынан цунами пайда ... ... ... ... ... ... күші оның ... болатын апаттары көпшілікке
мәлім. Өйткені Қазақстанның 450 мың шаршы километр аумағында жер сілкіну
қауіпі бар. Бұл аймақта 6 ... ... ... ... 27 ... ... елді ... бар. Еліміздің 40 пайызға жуық өндірістік әлеуеті осы
аймақта ... ... ... ... ... Қазақстан, Қызылорда,
Маңғыстау облыстары мен Алматы ... ... ... аймақта
орналасқан. Онда өнеркәсіптің негізгі қорының 30%-ы шоғырланып, ... ... 35%-на ... орналасқан, Республика халқының 40%-ы тұрады.
Жер сілкінісінің қауіпті бар аймақтарда ірі қалалар мен елді ... ... мен ... ... ... ... және су
қоймалары, жарылғаш және улы материалдар ... ... ... ... ... ... тізбеленген объектілерді кейбіреулерінің
бұзылуы, оңалмайтын экологиялық ... алып ... ... ... мен ... жер сілкінудің салдарынан бұзылуы ... ... ... ... ... ... қондырғы мен ғимаратты зақымдалуынан шегілген
залал ғимараттың өзінің зақымдалуынан шеккен шығыннан ... есе ... ... бірге өрт пайда болып, геологиялық ортаның экологиясы
бұзылады, қопарылма, сырғыма, сел тасқыны және т.б. ... ... ... ... ... ... да ... зор: өндірістік циклдің
уақытша тоқтауы, еңбек ... ... ... ... және ... ... қатар көлік жолдарының зақымдануына, тұрғын үй тұрмыстық
жағдайдың нашарлануына, халықтың апат аймағынан кетуіне, ... ... ... ... адамдардың ұнжырғысының түсуіне әкеліп
соғады.
Жер ... ... аса ауыр ... ... мен ... күшейту бойынша жұмыстар жер сілкінісі ... ... ... пен ... ... ... Бұған мысал ретінде
соңғы жылдары Қазақстанда болған жер ... ... ... (Құлан ауданы Жамбыл облысы).
Халықты, аумақты және шаруашылық ... ... ... ... ... ... мыналарды қамтиды: сейсмологиялық
бақылау мен жер ... ... ... жүйесін дамыту;
сейсмикалық аудандастыру ... ... ... ... ... және салу; халықтың сейсмикалық білімін ... ... мен ... ... ... ... болуын
ұйымдастыру; дамыту және қолдау; жер сілкінісі кезінде Азаматтық қорғаныс
күштерін тарту және тұрақты ... ... ... ... мен ... және өзге де ... ... салдарын жою жоспарына сәйкес өзге де шараларға басшылық жасау.
Сел
Сел – тау өзенінің өз арналарынан кенеттен көтеріліп, деңгейінің ... және тау ... ... ... қуатты ағын.
Сел ұзақ нөсердің салдарынан, мұз бен ... ... ... ... өзендердің бұзылуынан, жер ... ... ... нәтижесінде пайда болады. Тасқындардың басқа түріне
қарағанда сел әдеттегідей үздіксіз емес, жекеленген ... мен 10 ... одан көп ... қозғалады.
Іле, Жоңғар, Талас Алатауының жоталарында, ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы сел қауіпі ... ... ... ... ... ... өзін-өзі ұстауы мен іс-әрекетіне
зілзаланың ... дер ... ... мен ... ... туралы хабарлауы (ескерту) ұйымдастыру үлкен әсер етеді.
Сейсмикалық қауіпті ... ... ... ... ... ... ... үй малын бағу жөніндегі нұсқауларды қатаң
орындауға тиіс.
Халыққа сел ... ... ... ... ... оның ... ... алғашқы белгілері ... ... тез ... бұл ... ... ... орынға бару керек. Өрт ... үшін ... ... ... сөндіріп, газ ... ... ... ... ... ... қажет. Егер уақыт болса,
қаупті аймақтан ... ... ... жөн. Халық қауіпті
аудандардан уақытша қауіпсіз ... ... ... тап болған адамға қолда бар барлық құралдармен
көмек ... ... ... ... ... беретін таяқ, арқан,
сырық, шынжыр және т.с.с. ... ... ... ... ... оның
шетіне біртіндеп жақындата отыра, тасқынның ... ... ... ... ... көшіруге қатысушы адамдар қауіпті ... мен ... ... мен өз ... жүре алмайтын
адамдарды шығарады. Еңбекке қабілетті бүкіл ... ... ... туғызуға, ағызғыш каналдар қазуға міндетті.
Егер сел апатына елді ... ... онда ... ... ... ... жұмыс жүргізетін әр түрлі
құтқару бөлімшелерінің айтарлықтай ... мен ... ... ... – бұл қар ... тау ... бойынша төмен
қарай жылдам лықсуы.
Қазақстанда 95 мың ... км тау ... қар ... ... қар ... ... қар көп ... және қолайлы
геоморфологиялық және ... - ... ... ... Тянь-шань, Алтай, Іле Алатауы мен ... ... ... жатады. Көшкіндер құлама тау ... 20-60 ... ... қар жаңа ... және күн ... кезде болады. ... ... ... –шашынның жиі
болуынан, циклондық ... ... ... ... болады. Сирек қайталанатын ... ... 1 млн. ... ... ең ... ... 100 метр секундке
дейін жетеді. ... ... 50% ... жазыққа дейін жетіп,
халық пен ... ... ... ... ... ... ... қысымы 1 ... метр ... жүз ... ... мүмкін.
Қазақстанның бүкіл ... ... қар ... ... Ол ... ... ... мен ... ... қар ... ... ең қауіпті ... ... биік ...... ... ... адам қысқы ... ... ... ... ... ... адамдар көшкіндерге қыстың суық ... ... тап ... ... Ал ... мен ... шығуды әдет
қылған туристер ... жыл бойы әзір ... ... Тау
әуезқойларымен болатын барлық бақытсыз оқиғалардың 25% -на ... ... Ол ... бағыт пен қозғалыс ... ... ... ... қауіпі бар беткейлерден ебдейсіз
өтуден, ... ... болу ... ... ... ... болады.
Тауда болған кезде ... ... ... ... кездескен
жабайы хайуанаттардың мінезін зерделеген жөн (тау ... ... ... ... ... ала сезіп қауіпті аймақтан
кетеді), сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... қажет. 15 градустан тік ... ... ... қар көшкінінің одан да ... ... ... ... Беткей тік болған сайын
көшкіннің ... ... арта ... ... 50
градустан тігірек беткейлер қауіпті емес, ... қар ... қар ... сайын шағын бөліктермен сырғып түсіп
отырады.
Жағдай ... ... ... ... алғашқы медициналық
көмек көрсетіледі және ол ... ... ...... күшінің әсерімен ылғалды топырақ массасының
тмөен қарай ... Тау ... және ... ... ... құрғақ, тік, еңіс ... ... ... ... таулы ауданыдарында болып тұрады.
Олардың пайда болу ... ... және ... ... ... ... жер сілкінісі, сондай-ақ адамның
шаруашылық ... ... ... Сас ірі ... ... ... ... ... ... ... ірі ... ... ... су
тоғандарын жасай отыра, таулы жазықтарды ... ... ... ... ... ... Іле Алатауындағы Үлкен
Алматы ... ... ... кез-келген уақытында, әдетте, тіктігі ... жуық ... ... Ірі ... ... 50-60 ... ... құралымы
Соңғы жылдары Қазақстан тауларындағы ... ... ... ... байланысты саяжай ... ... ... ... Тау ... ... тепе-теңдігі олардың жол, ... үйін ... ... ... және ... ... салу ... кесілуінен бұзылады, ... ... ... ... беткей топырағы суырмалы сумен ылғалданады.
Опырмалар бұрын олар ... ... де ... ... ... ... ... хабарды алған
бойда үй-жайдан ... ... ... ... ... ... орынға барған жөн. Үйден ... ... су мен газ ... ... ... пен ... ... қондырғыларын ажырату қажет.
Қар басу
Қар басу – ... ... ... ... бірі.
Бұрқасынмен, қарлы боранмен тығыз байланысты. Ол ... ... ... ... ... ... әсерінен пайда болып,
қалыпты ... ... ал ... адамдар құрбандықтарына,
малдың ... және ... ... жойылуына
әкеліп соғады.
Қардың басуы, боран туралы хабар алған ... ... ... ... ... ... ... желге ... ... 15-20 метр ... қар ... ... ... кезде және одан кейінгі уақыттағы негізгі ... ... адам мен ... іздеу; запрдап шеккендерге ... ... ... жол ... ... ... қарды
тазалау; жолда тұрып қалған ... ... ... және
энергетикалық желідегі аварияларды жою.
Барлық жұмыс бірнеше ... ... ... ... ... қар ... ... келе жатып тап болсаңыз тоқтап,
тұрған жерді ... ... ол үшін ашық ... ... ... үстін толығымен жауып, двигательді радиатор жағынан ... ... ... ... қарай бұрып, отынды үнемдеу үшін,
пешті ... ... жөн. ... қар ... қалу ... болса,
есіктің бірін жиі ашып, ... ... ... ... ... машинада қатты тоңсаңыз да ... ол ... ... ... кезде ... улы ... ... ... ... ... ... өзіңізді
өмірден алып кетуі мүмкін.
Машинадан шыққанда міндетті түрде ... ... ... ұшын автомобильде қалдырыңыз). Адам ... ... ... метр ... ... ... қаза болған жағдайлар
көптеп ... ... аса ... ал қилысы көп жерлерде
автомобиль қозғалысын ... ... ... Жаяу жүру өте
қиын, әр ... ... ... және ұшуы өте ... Бұл
жағдайларда ескі құрылыстардың маңынан, ... ... ... ... ... ... ... жөн.
Қар басуы, боран туралы хабарды алған ... ... ... қоршаулар, жолдағы ғимарат шетінен 15-20 метр ... ... ... ... ...... ... ықпалымен өзендер мен көлдер, теңіздердің тік
жағалауларынан, таулар мен сайлардың ... ... ... мен ... ... ... тайғанап ығысуы (сырғанауы). Көбінесе жыралардың
сумен шайылуы, оның мол жауын-шашынмен шектен тыс ылғалдануы, жер ... ... ... ... ... және т.б.) болып табылады.
Сырғанау кезінде топырақ көлемі ондаған және жүздеген мың текше метрге
дейін жетіп, кейбір жағдайларда одан да көп ... ... ... ... ... ... ... метрден, секундына бірнеше
метрге дейін ауытқуы мүмкін. Сырғыманың ... ең көп ... ... кезінде байқалады. Топырақ массасының сырғуы тұрғын үйлер мен
өндірістік ғимараттардың, инженерлік және жол құрылымдарының, магистральді
құбырлар мен электр тасымалдау ... ... және ... ... зақымданып және мерт болуына әкеліп соғуы мүмкін.
Сырғымаға қалай дайындалу керек
Сырғымалардың мүмкін болу жерлері мен мөлшермен шекарасы ... ... ... ... болу ... ... ... дабылын, сонымен
қатар осы дабыл берілген кездегі іс-әрекет тәртібін есте сақтаңыз.
Ғимараттардың есіктері мен терезелерінің ашылмай ... ... ... ... - бұл келе ... ... белгілері болып
табылады. Жақындап келе жатқан сырғыма белгілері пайда болған кезде ... ... ... ... хабарлап, олардан ақпарат күтіңіз, ал
өзіңіз ахуалға байланысты әрекет жасаңыз.
Сырғыма кезінде қандай әрекет жасау керек
Сырғыманың пайда болу ... ... ... ... ... ... ... мен су құбырлары желісін ажыратып, алдын ала әзірленген жоспар
бойынша дереу көшуге дайындалыңыз. ... ... ... ... ... ... қауіпті есепке ала отырып, әрекет
етіңіз. Ығысудың әлсіз жылдамдығында (айына метр) өзіңіздің
мүмкіндіктеріңізге қарай әрекет етіңіз (құрылысты алдын ала дайындаған
орынға көшіріңіз, ... ... ... және т.б.). ... ... ... 0,5 – 1,0 ... көп болса алдын ала өтелген жоспарға
сәйкес көшіңіз. Көшу ... ... ... ... ... байланысты және әкімшіліктің нұсқауымен жылы заттар мен азық-түлік
алыңыз. Дереу қауіпсіз жерге көшіңіз, және ... ... ... ... астынан зардап шеккендерді алып шығуға және оларға
көмек көрсету үшін жәрдемдесіңіз.
Сырғыманың ығысуынан кейінгі әрекет
Сырғыманың ығысуынан кейін сақталып қалған құрылымдар қабырғаларының,
жабындарының ... ... ... газ-, ... ... зақымдануы анықталады. Егер де Сіз зардап шекпесеңіз, онда
құтқарушылармен бірге зардап шеккендерді үйінделерден алып ... ... ... көрсетіңіз.
Тау тастарының құлауы.
Тау жыныстарының кристалдық торларының температуралык, өзгерістер
әсерінен кеңеюі мен сырылуының түрліше болуы физикалық үгілуге негіз
болады. Бұл өзгерістер жыл ... ... ... аудандар мен
климат континенттілігі жоғары болатын, әсіресе тәуліктік температура үлкен
айырма- шылық жасайтын жерлерде каркынды ... ... ... ... киыршьщтасты қорымдар түзіледі. Тау жыныстарындағы ұсақ.
жарықшақтарға су кіріп, ол кеңейеді, түнге қарай мұз қатып, жарықтар одан
әрі ұлғаяды. ... ... ... маңы мен биік таулы жерлерге, сондай-ақ
Сахара сияқты табиғаты "қатал" шөлдерге тән.
Химиялық үгілу дегеніміз — тау ... мен ... ... тез ... ... ... кемір қышқылы, тұздар, қышқылдар,
негіздер) ауадағы су буының көмегімен өзгеруі және өзара әрекеттесуі
нәтижесінде бұзылуы. Сондықтан химиялық үгілу ылғалды, ыстық климат
жағдайындағы субтропиктер мен ... ... ... маңы ... ... ... барлық әрекеттері қатар жүріп отырады, сондықтан
айқын басымдылық танытатын әрекет түрі бірінші ... ... ... мен ... ... де ... дәрежеде физикалық және химиялық
үгілу әрекеттеріне қатысып, кейде ... оның жүру ... ... тұратын өлкеде жер бедері пішіндерін қалыптастыруға қандай күштер
әсер етеді?
Мәтінге ... ... ... ... ... ... тау ... салмағына қарай төмен сырғуы немесе тік беткейлерден
етекке ... ... Олар ... ... ... ... да тау жыныстарын
сырғытып, ілестіре кетеді. Етекке құлап түскенде тау жыныстары көбінесе
өзара соқтығысып, сынып, ... ... ... ... ... ... айналады. Түптеп келгенде, үгілудің барлың түрлері
биік таулардың аласаруына, керісінше неғұрлым ойыс ... ... ... жер ... ... ... болады.
Үгілу енімдері мен борпылдақ жыныстарды тасымалдау арқылы жер бедерін
өзгертуде желдің ... зор. Жел ... ... жер ... ... деп ... ... шөлдердегі құрғақ климат жағдайында
жел әрекеті айқын көрінеді, мұнда құмды тебелер мен ... ... ... ... ... ... мен ... жағалауларында да жел
әрекетінен түзілген мұндай пішіндер жиі кездеседі.
Үгілген тау жыныстарын тасымалдауда ағын су ... ... орны ... ... су ... ... ... бір арнаға тоғысады. Ол әрі карай
жер бетін тілімдеп, жыралар, ... ... ... ... ... ... де
еңкіштігі төмен, ағыны баяу болғанына қарамастан, өзімен бірғе көптеген
жыныстарды ... Ал тау ... ... қатты болғандықтан қүм, саз
сияқты майда жыныстармен қатар, өте ірі ... да ... ... - ... күші бар және едуәір созылатын, 30 ... ... ... ... ... ауа айналымының ерекше жағдайында
пайда болып, ... ... өте ... ... ... бұзылуы әсер етеді.
Дауыл ... ... ... адам құрбандықтарын алып
келеді, ... ... ... ... ... ... аймақта тұрғын үй салуға тыйым салынып, ... ... ... ... үшін ... ... ... онда пайдаланылатын материалдардың қолайлы
үлгілері ... ... ... ... ... ... ғимараттарға жер сілкінісінен кем әсер етпейді.
Шаңдақ дауыл - бұл ... жел ... ... құмның,
топырақтың, тұздың және көлемі 1 мм аз ... да ... ... аумағында шаңдақ дауыл - сәуір, ... ... ... жиі байқалады.
Дауылдың жойқын салдарын төмендетудің ... ... ол ... ... ... ... дер кезінде ... ... ... ... ... ... ескере отырып
орналастыру. Ең қауіпті ... ... үй ... ал ... ... ... үшін қабылданған құрылыс
нормаларын енгізіп, бақылауға алып ... ... ... ... ... ... соң, мына іс-әрекетті
жүзеге асыру ... ... ... есікті, терезені, ... ... ... ... саңылауларды бекіту; ... ... жел ... кету қаупі бар заттарды шығару;
даладағы ... ... ... үйге ... газды, электр
жүйесін ... суды ... ... ... ... ... ... барып орналасу керек.
Өндірісте ... ... ... ... ... агрегаттарды, механизмдерді ажырату және ... ... ... ... мал үшін ... ... ... ... ... тұрақты қосып қою
керек. Ғимарат ішінде ... ... шыны ... ... сақтанған жөн. Далада қалған кезде ең ... жел ... ... жерлерді ... ... ... етпетінен жатады. ... ... ең ... ... ... жөн, ... ... найзағай жарқылдаған кезде
жалғыз тұрған ағашқа жасырынбаңыз, ... беру ... ... Дауылды жел, қарлы боран кезінде үйден
тек ... ... ғана ... адам ... ... ... дауыл
жақындағанда үйде есік пен ... ... ... ... жөн. Үй ... ... немесе ғимарат
ішіне ... ... сіз ... алыс жердегі ... ... ... ... ... ... ... жерде сексеуіл, ... ... ... ... ұстай тұрған жақсы.
Егер ... ... елді ... ... ... ... ... адасып кету қауіпі туса, онда ... ... Егер ... ... ... онда ... білдіру мақсатында түтіні қатты шығатын ... көк ... ... ... ... ... көрінетін ... ... ... қам жасағаныңыз жөн.
Егер шаңдық дауыл кезінде жапан ... ... ... бас ... ... ... шаң мен ... түспес үшін арнайы көзілдірік киіңіз. Егер қандай да ... ... оны ... суық ... дененің суынуынан қалқа
ретінде пайдалануға болады.
Дауылдан, бораннан, ... ... ... бөлімшелері
еңбекке жарамды тұрғындармен ... ... ... шығарып, қауіпсіз жерге немесе ... ... су ... Таудан аққан көп су аз ... ... ... айналып, жолындағы тау тастарын, топырақтарын ала ... ... ... 10-20 ... кейде 40-50 метрге
дейін ... ... ... секундына 3-5 метрді құрайды.
Су тасқынының ... болу ... ... ... ... мұздың кенеттен мол еруін, сол ... ... тас ... ... ... ... ... 300-ден аса осындай қауіпі бар ... бар. ... ... ... Іле, Жоңғар, ... ... ... тарбағатай таулары жатады. Бұл тауларда
осындай ... жыл ... ... ... су ... сақтану жолдары:
• Жауын уақытында және жауын ... ... 2 ... ... Тауда тек бұрын адам жүрген жолдармен жүру;
• Жазда тауда түс ... күн ... ... ... күні ... ... ... жүргенде айқайламау, шуламау (дауыс ауаға әсер ... ... ... ... ... Қар басқан тау бөктеріне ... Егер ... ... келе жатқанын сезсеңіз, оның ... ... ... ... ... ... ... көңіл
аударып жүру.
Су тасқыны. Бұл ... та ... ... ... жиі
болып тұрады. Тек соңғы бес ... ... ... ... ғана ... су ... ... Бұл өзгерістердің ... ... ... ғана болып жататын ... ... ... ... ... ... аудандары көп зиян
шегуде. Мал, қора, қыстақтар, ... суға ... ... Эмбі өзедерінің суының көтерілуінен Қызыл-қоға,
Жылой, Махамбет аудандары көп зиян ... ... ... ... Жайық өзендері Атырау ... ... ... ... облыс басшылары тиісті шаралар ... ... ... мекендерді қауіпсіз орындарға көшіруді), ... ... ... ... жж. ... су қоймасында, Сырдария
өзенінің батысында болып, ... ... ... ... басу - ... көл ... ... суының деңгейінің көтеріліп,
жердің ... бір ... су ... ... Ол елді
мекендердің су астына қалуына, адам мен ... ... ... су басудың негізгі себептеріне нөсер жаңбыр жаууы,
қардың, ... ... еруі ... бөгеттерден, тоғандардан кенет бұзылуынан ... су басу өте ... ... ... болатын су басуы Қазақстанның барлық
аймақтарындағы ... ... ... ... Қазақстан
өзендерінде мұндай құбылыстар ақпан-наурыздан, оңтүстік-шығыс ... ... - ...... республиканың жазықтағы
өзендерінде – наурыз-маусым айларында болады.
Жаңбырдан ... ... ... ... таза ... ... оңтүстік-шығыстағы тау етегінде ... ... ... ... ... және жаз
мезгілінде, ... ... ... ... байссеіні
өзендерінде байқалады. Орта ... ... ... ... сол, ... бір жағдайларда олардың ... ... ... ... апатты тасқын Қазақстан аумағында Орал
өзенінде және Каспийдің ... ... ... болады.
Атырау және Маңғыстау облыстарының бүкіл шаруашылық ... ... ... ... ... ... су ... Каспий
теңізінің деңгейінің ... ... ... мен ... ... ... ... бар
тасқынның таралу аудандары Іле, ... ... ... ... ... ... Олар күз бен ... ... ... мен ... ... ... байқалады.
Өзеннің жоғарғы бөлігінде мұз ... ... ... ... ... қас-қағым сәтте ... ... су басу ... дер ... ... мүмкіндік беретін азды-көпті уақыт бар. Алайда ... ... ... ауа ... ... мұз ... ... еріп жатқанда және қолайсыз ауа райы ... ... жүрі өте ... Су ... ... ... ... батудың қауіпі туады.
Су ... ... ... мүмкіндігінше төменгі жерден
жылдам кетіп, биік ... ... ... ... ... ... қауіпсіздің көп жағдайда
оның алдында ... ... ... ... аумағындағы көптеген тасқыдардың ... ... ... ... Алдын алу жұмыстарының тұтас
жүйесі бар: ... ... ... ... тасқын судың арнасын
бұру; су қоймасы, ... ... ... ... ... және
түбін тереңдету жұмыстарын жүргізу; ғимараттар мен ... ... ... қою; қысқа бұталы ... ... және ... ... ... және ... ... төзетін күрделі құрылысты ... ... ... ... ... ... ... жақын орналасқан биік
жерді ... ... ... ... ... ... дайын
болу; ... ... ... ... ... ... қою,
топырақ төгу.
Тұрғындарды уақытша көшірудің ... мен ... ... ... мен ... ал ... ... кәсіпорын,
мекеме және оқу орындары арқылы, ал ... пен ... ... ... ... ... ... үй басқармасы органдары
арқылы хабарланады.
Халыққа ... ... ... ... көшу ... ... бағыт, сондай-ақ апаттың ... ... ... ... оны ... жолдарын және барысын және
басқа да ... ... ... ... ... ... қауіпті аймақтағы халық
дүние-мүлкімен бірге су басу ... тыс ... ... ... ... мен ... су ... төнген жағдайда жұмыс
тәртібін ... ал кей ... ... ... ... Су
басу ықтимал ... ... мен ... ... ... ... жұмысын тоқтатып, ... ... ... ... пен ... ... ауыстырылады.
Егер төменгі ... ... және ... ... ... байқаса, жоғарғы қабаттарға көтерілуге, егер үй ... ... ... шығу ... Жұмыста әкімшілік
нұсқауымен белгіленген тәртіпті ... биік ... ... ... ... кенеттен су басқан кезде дөңеске
немесе ... ... әр ... жүзу құралдарын пайдаланған жөн.
Үйден ... ... ... ... ... ... заттарды, аса қажетті заттарды, екі-үш ... ... ... алу ұсынылады.
Судың басуынан сақтауды қажет ететін және алу ... ... ... ... ... шығару керек. Үйден (пәтерден)
шығардың ... ... мен ... ... ... ... терезені, ғимараттағы желдеткішті және ... ... ... жабу ... ... аумақтағы ададмдарды іздеу шұғыл ұйымдастырылып осы
жұмысқа АҚ және ТЖ ... ... ... ... экипажы мен басқа барлық ... бар күш ... ... Құтқару жұмыстары ... ... ... ... ... ... керек. Жүзу құралдарына
(қатар, қайық, ... және т.б.) ... тыс ... алуға
болмайды, өйткені бұл адамдардың ... ... ... ... ... ауру ... мен ... есте ... ... ... Республикасында табиғи ... ... ... ...... ... дала және дала ... ... ... ... ... ... жолы суды ... ал
мүмкін болмағанда өртті қолда бар ... ... ... ... отты ... көму, оттың шоғын бұтамен жанып
кетен жерге қарай ... ... от қою, ... ... ... ... ... 80 пайызы халықтың еңбек немесе демалыс
орындарында өрт ... ... ... ... орманда
ақаулы техниканы пайдалану нәтижесінде болады.
Орманның ... ... ... ... қиын, сондықтан ... ... ... және суды ... ... сөндіреді.
Бұл жағдайда кедергінің ені ағаш ... кем ... ... ... өрт аумағының алдындағы күйдірілетін ... ені ... 150-200 м өрт ... ... ... м ... ... адамдарға психологиялық ... ... әсер ... ... өрттің өзінде адамдарды жаппай үрей ... ... ... ... Өзін-өзі ұстап үйреген адам қиын сәтте
өз өмірін ... қана ... ... адамдарды, ... да ... ... сіз ... ... сөндіру жөніндегі ... ... орны мен оған ... ... жақсы білуіңіз керек.
Оттан ... киім ... ... ... ... арнайы киім, противогаз, каска, ... ... ... керек, әр топта сол аймақты жақсы білетін ... ... ... Егер ... ... көру шегі ... аспаса, ода оған кіруге болмайды.
Өрттен ... ... ... өте ... әрі ... қажет, себебі түтін, улы газ, ... ... ... ... тез жанатын және улы газ ... ... ... ... кез-келген жерден шығуы мүмкін.
Жанған ғимарат ... ... ... мата ... ... ... немесе тізерлей қозғалу керек.
Көп ... ... егер ... ... ... ... апаттық люк пен балкондағы ... ... ... ... ... ... ... пайдаланыңыз.
Құтқару жұмысына қатысатын адам, алғашқы ... ... ... ... ... ... ... Экология негіздері. Оқулық – Алматы: “Зият”, 2003ж.-212б.
2. ... ... ... Алматы: 2002ж.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Африканың араб елдерінің эканомикалық - саяси географиялық жағдайы22 бет
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар30 бет
"Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері"3 бет
Апаттардың табиғи сипаттамасы11 бет
Тілсіз қияпат немесе табиғи апаттар10 бет
Табиғи апаттарға қарсы іс-шаралар7 бет
Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері3 бет
Табиғи сұрапыл апаттар13 бет
Қазақстанда болатын апаттар. табиғи апаттар және техногендік апаттар5 бет
Жер сілкінсе, жағдайымыз не болмақ? Мекемелер мен мамандар ойлары3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь