МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ БАЛАЛАРҒА БІЛІМ БЕРУДЕГІ ҚИЫНДЫҚТАР МЕН ОЛАРДЫҢ ШЕШІМІ
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
ПЕДАГОГИКА ЖӘНЕ ПСИХОЛОГИЯ ИНСТИТУТЫ
ИНСТИТУТ ПЕДАГОГИКИ И ПСИХОЛОГИИ
Ақжол Ғ.Н
2 курс студенті, Шет тілі: екі шет тілі, 202-топ
Ғылыми жетекші: Саудабаева Г.С д.п.н., профессор
МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ БАЛАЛАРҒА БІЛІМ БЕРУДЕГІ ҚИЫНДЫҚТАР МЕН ОЛАРДЫҢ ШЕШІМІ
Аңдатпа
Балалар - бұл еліміздің және бүкіл әлемнің болашағы. Олардың қадамдары ұлт тарихын жазып қана қоймай, бізге нені өзгерту керектігін үйретеді. Балалар құқығы (1959ж) Деклорациясында былай дейді: Барлық балалар нәсіліне, ақ-қаралығына, жынысына, тіліне, дініне, саяси және басқа да түсінігіне, туған жері мен жағдайына қарамастан, төмендегі аты аталған мүмкіншіліктердің бәріне құқылы: Ерекше қамқорлықпен қорғалуға, сондай-ақ жақсы тамақ ішуге, баспана және медициналық қызметпен қамтамасыз етілуге, тәрбиелеуге, рухани және физикалық жағынан дамуға, денсаулығы әлсіз болса, емделуге, сырттан шектеу болса ерекше қамқорлыққа, ата-анасының және де басқа адамдардың сүйіспеншілігі мен түсіністігіне, егер ағайын-туыстары жәрдемдесе алмаса, онда үкіметтің қарамағында қамқорлықта болуға құқылы.... Сондықтан біздің білім беру қоғамымыз мүмкіндігі шектеулі балалардың оқудағы құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейтуді қажет етеді. Барлық балалар әртүрлі білім беру тұжырымдамаларын бірдей жылдамдықпен түсінбейді. Олар ұсынылған ақпаратты түсіну үшін қосымша көмекке мұқтаж. Әр баланың өзіндік оқу формасы болса да, білім беру жүйесі мен тәрбиешілер мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың жаңа әдісін ұйымдастыруы керек. Бұл жаңа әдіс оқушының қабілеті мен қабілетсіздігіне қарамастан барлық студенттерге сапалы білім беруі керек.
Түйін сөздер: мүмкіндігі шектеулі балалар, білім беру жүйесі, оқу формасы.
Акжол Г.Н
Студент 2-го курса, иностранный язык: два инностранного языка, 202-группа
Научный руководитель: Саудабаева Г.С, д.п.н., профессор
ТРУДНОСТИ В ОБУЧЕНИИ ДЕТЕЙ С ОГРАНИЧЕННЫМИ ВОЗМОЖНОСТЯМИ ЗДОРОВЬЯ И ПУТИ ИХ РЕШЕНИЯ
Аннотация
Дети - это будущее нашей страны и всего мира. Их шаги не только пишут историю нации, но и учат нас, что нужно изменить. В Деклорации по правам ребенка (1959г) говорится: "все дети, независимо от расы, цвета лица, пола, языка, вероисповедания, политического и иного понимания, места и положения рождения имеют право на все перечисленные ниже возможности: на защиту с особой заботой, а также на хорошее питание, обеспечение жильем и медицинскими услугами, на воспитание, на духовное и физическое развитие, на лечение, при наличии ограничений со стороны, на особую заботу, любовь и понимание родителей и других, он имеет право находиться под опекой правительства.... Поэтому наше образовательное общество нуждается в расширении прав и возможностей детей с ограниченными возможностями в обучении. Не все дети понимают разные образовательные концепции с одинаковой скоростью. Они нуждаются в дополнительной помощи, чтобы понять предоставленную информацию. Несмотря на то, что у каждого ребенка своя форма обучения, система образования и воспитатели должны организовать новый метод обучения детей с ограниченными возможностями здоровья. Этот новый метод должен обеспечить качественное образование для всех студентов, независимо от способностей и неспособности ученика.
Ключевые слова: дети с ограниченными возможностями здоровья, система образования, форма обучения.
Akzhol G. N.
2nd year student," Foreign Language: two foreign languages", group 202
Scientific supervisor: Saudabayeva G. S. d.p.s., professor
DIFFICULTIES IN EDUCATING CHILDREN WITH DISABILITIES AND THEIR SOLUTIONS
Abstract
Children are the future of our country and the world. Their steps not only write the history of the nation, but also teach us what needs to change. The Declaration on the rights of the child (1959) states :" all children, regardless of race, color, sex, language, religion, political or other understanding, place and position of birth, have the right to all the following opportunities: protection with special care, as well as good food, housing and medical services, education, spiritual and physical development, treatment, subject to restrictions, special care, love and understanding of parents and others, they have the right to be under the care of the government...". Therefore, our educational society needs to empower children with learning disabilities. Not all children understand different educational concepts at the same rate. They need additional help to understand the information provided. Despite the fact that each child has its own form of education, the education system and educators should organize a new method of teaching children with disabilities. This new method should provide quality education for all students, regardless of the student's ability or disability.
Key words: children with disabilities, education system, form of education.
Мүмкіндіктері шектеулі балалар - белгіленген тәртіппен расталған, туа біткен, тұқым қуалаған, жүре пайда болған аурулар немесе жарақаттар салдарынан тіршілік әрекеті шектелген, дене және (немесе) психикалық кемістігі бар 0 жастан 18 жасқа дейінгі балалар.
Қазіргі таңда Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау Ұйымының хабарлауы бойынша, әлемде жер тұрғындарының 15 %-ын мүмкіндігі шектеулі адамдар құрайды екен. Ал балалар осының ішінде 3-4 %-ды құрайды. Барлық басқа адамдар сияқты, мүмкіндігі шектеулі адамдардың даму жолы әлеуметтік тәжірибені дамытуға, әлеуметтенуге, қоғам өміріне енуге бағытталған. Алайда, ол үшін өту керек жол педагогикадағы жалпы қабылданған жолдан айтарлықтай ерекшеленеді: физикалық және психикалық кемшіліктер даму процесін өзгертеді, ауырлатады және әрқандай кемістіктер өсіп келе жатқан адамның дамуын өздігінен өзгертеді. МШБ әрдайым толықтай мүгедек бола бермейді. Егер қалыпты өмір сүру мүмкіндігіне ұзақ уақыт кедергі келтіретін денсаулықтың тұрақты созылмалы бұзылулары болса, бала мүгедек деп танылуы мүмкін. Осылайша, мүгедектік тар ұғым ретінде танылады. Мүгедек баланың мәртебесі арнаулы әлеуметтік төлемдер мен кепілдіктер алуға құқық береді.
Қазіргі уақытта педагогикалық жіктеу негізінде дамуында ақау бар балалар келесі санаттарға бөлінеді:
Есту қабілеті бұзылған (саңырау және нашар еститін) балалар, бастапқы бұзылыс сенсорлық сипатқа ие, есту анализаторының зақымдануы салдарынан есту қабілеті бұзылған. Есту қабілеті бұзылған балалар санатына есту функциясының тұрақты екі жақты бұзылуы бар балалар кіреді, онда ауызша сөйлеу арқылы басқалармен сөйлесу қиын немесе мүмкін емес болып табылады.
Көру қабілеті бұзылған балалар (зағиып(соқыр), нашар көретін), бастапқы бұзылыс сенсорлық сипатқа ие, көру анализаторының органикалық зақымдануына байланысты көру қабілеті ауыр жарақаттанған. Көру қабілеті бұзылған балалар көру қабілетін индикативті және танымдық іс-әрекетте қолдана алмайды.
Сөйлеудің ауыр бұзылулары бар балалар, негізгі ақау - сөйлеудің дамымауы. Сөйлеу қабілеті бұзылған балаларға сөйлеудің коммуникативті және жалпылама (танымдық) функциясының бұзылуына әкелетін әртүрлі ауырлықтағы психофизикалық ауытқулары бар балалар жатады. Дамымаған сөйлеу функциясы коммуникацияға кедергі келтіреді, танымдық мүмкіндіктерді шектейді. Бала өзін қызықтыратын сұрақ қоя алмайды. Бұл типке туғаннан бастап мылқау балалар немесе түсініксіз сөйлейтін балалар жатады.
Мүгедек ауруларының арасында тірек-қимыл аппаратының бұзылуы жиі кездеседі. Бұзылулардың себебі ми қыртысының қозғалыс мүмкіндігіне жауап беретін аймақтарына зиянды әсер келгендіктен. Қозғалыс бұзылыстары үйлесімділіктің бұзылуымен, қозғалыс қарқынымен, олардың көлемі мен күшінің шектелуімен сипатталады. Олар уақыт пен кеңістіктегі тірек-қимыл жүйесінің қозғалыстарының мүмкін еместігіне немесе ішінара бұзылуына әкеледі. Бала жүре алмайды, кейде тіпті отыра алмайды, қозғалыс координациясы жоқ және т.б. сипаттамаларға ие.
Ақыл-ой дамуының тежелуі. Тежелген немесе толық емес ақыл-ой дамуының жай-күйі, бұл, ең алдымен, даму процесінде туындайтын дағдылардың және ақыл-ойдың жалпы деңгейін анықтайтын дағдылардың төмендеуімен сипатталады (яғни танымдық қабілеттер, тіл, моторика, әлеуметтік қабілеттілік). Ақыл-ойдың дамуы басқа психикалық немесе физикалық аурудың аясында пайда болуы мүмкін.
Интеллектуалды дамуы бұзылған балалар, бастапқы бұзылыс - жоғары танымдық процестердің бұзылуын тудыратын мидың органикалық зақымдануы. Ақыл-есі кем балалар - онтогенездің ерте кезеңдерінде пайда болатын психикалық дамудың, ең алдымен, интеллектуалдық дамудың тұрақты, қайтымсыз бұзылуы бар балалар.
Эмоционалды-еріктік ақаулар (аутистикалық кемістіктер). Бала басқа адамдармен сөйлесе алмайды. Бұған тән ерекшеліктер: оның коммуникативті функциясы толығымен параличтелген, сондай-ақ әлеуметтік дағдылар игерілмейді.
Дамудың кешенді (күрделі) бұзылулары бар, екі немесе одан да көп бастапқы бұзылулар біріктірілген балалар (мысалы, церебральды сал ауруымен нашар еститіндер, психикалық дамуы тежелген нашар көретіндер және т.б.).
Мұндай балалардың психологиялық ерекшеліктері аурудың түріне және оның жеке психикалық сипаттамаларына байланысты.
Сонымен қатар, мұндай балалар әртүрлі дәрежеде келесі сипаттамаларға ие:
* Танымның шектеулеріне байланысты қоршаған әлем туралы хабардар болу деңгейінің төмендігі.
* Диффузиялық назар, шоғырлану қабілетінің болмауы. Бұл зияткерлік белсенділіктің төмен болуына байланысты.
* Өзін-өзі бақылау дағдыларының жеткіліксіздігі, оқуға қызығушылықтың болмауы.
* Ес көлемінің шектеулілігі. Есте сақтау көбінесе қысқа мерзімді және үстірт боп келеді.
* Танымдық іс-әрекеттің минималды мотивациялануы.
* Ойын белсенділігі төмен. Ойындар тізімінің аздығы, сюжеттері бірдей және қарапайым болуы.
* Дененің жалпы әлсіреуіне байланысты өте төмен деңгейдегі белсенділік. Мүмкіндігі шектеулі бала тез шаршайды және демалуды қажет етеді. Шаршаудың жоғарылауы.
* "Тапқырлықтың" болмауы, енген ақпаратты өңдеу жылдамдығының төмендігі.
* Инфантилизм, яғни өз құрдастарымен салыстырғанда дамуының артта қалуы, эмоционалды-еріктік сипаттамаларының нақты жасқа сәйкес келмеуі.
* Ірілі және ұсақты моториканың дамымауы.
Мүмкіндігі шектеулі балалар шамадан тыс мазасыздық пен тітіркенуге ие. Олар тым әсерлі, дауыс тонының шамалы өзгеруіне де қатты мән беретін, ренжігіш, жылауық және мазасыз боп келеді. Кейбір жағдайларда күшті қозғыштық пен агрессивті мінез-құлық байқалады.
"Ерекше" балаларды тәрбиелеу мұғалімнің жұмысында арнайы технологияларды, әдістерді қолдануды талап етеді. Мүмкіндігі шектеулі балаларды рухани-адамгершілік тәрбиелеу мәселесінің қиындығы мынадай:
1) мүмкіндігі шектеулі балалардың рухани-адамгершілік тәрбиесі тақырыбын зерттеудің жеткіліксіздігі, өйткені берілген бағытта арнайы бағдарламалар жоқ (атап айтқанда, мүмкіндігі шектеулі балалар үшін);
2) балалар психофизиологиялық дамуында әртүрлі терең бұзылулармен ерекшеленеді. Балада болған ауруларға байланысты қабылдау процестерінің, есте сақтау және көбею процестерінің қалыпты дамуы бұзылады, әсіресе олардың белсенді ерікті формаларында: олардың дамуында алаңдаушылық пен жалпылау процестері айтарлықтай бұзылады, яғни ауызша-логикалық ойлау. Көптеген білім алушылар қозғыштық, мінез-құлықтағы теңгерімсіздік сияқты елеулі кемістіктердің болуымен сипатталады. Бұл процестердің қалыптан тыс жұмыс істеуі баланың әлем туралы күрделі білім жүйесін игеруіне мүмкіндік бермейді;
3) көптеген балалардың отбасылары көбінесе аз қамтылған, тұрмысы нашар санатқа жатады. Өкінішке орай, алкогольді және есірткіні теріс пайдаланатын отбасылардың саны азаймауда. Ата-аналардың білім алу мәртебесінің төмендігі, соның салдарынан жұмысқа орналасқан ата-аналардың төмен пайызы байқалады. Барлық осы жағдайлар отбасылардың өте төмен педагогикалық әлеуетін көрсетеді. Мұндай отбасыларда тұратын балалар бала кезінен теріс өмірлік тәжірибені эмоционалды жадында сақтап, өмірді "қара жолмен" көреді. Балалардың осы контингентінің жеке басын қалыптастыру үшін өмір сүру жағдайларына, тәрбие жұмысының мазмұны мен формаларына педагогикалық түзетулер ... жалғасы
ИНСТИТУТ ПЕДАГОГИКИ И ПСИХОЛОГИИ
Ақжол Ғ.Н
2 курс студенті, Шет тілі: екі шет тілі, 202-топ
Ғылыми жетекші: Саудабаева Г.С д.п.н., профессор
МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ БАЛАЛАРҒА БІЛІМ БЕРУДЕГІ ҚИЫНДЫҚТАР МЕН ОЛАРДЫҢ ШЕШІМІ
Аңдатпа
Балалар - бұл еліміздің және бүкіл әлемнің болашағы. Олардың қадамдары ұлт тарихын жазып қана қоймай, бізге нені өзгерту керектігін үйретеді. Балалар құқығы (1959ж) Деклорациясында былай дейді: Барлық балалар нәсіліне, ақ-қаралығына, жынысына, тіліне, дініне, саяси және басқа да түсінігіне, туған жері мен жағдайына қарамастан, төмендегі аты аталған мүмкіншіліктердің бәріне құқылы: Ерекше қамқорлықпен қорғалуға, сондай-ақ жақсы тамақ ішуге, баспана және медициналық қызметпен қамтамасыз етілуге, тәрбиелеуге, рухани және физикалық жағынан дамуға, денсаулығы әлсіз болса, емделуге, сырттан шектеу болса ерекше қамқорлыққа, ата-анасының және де басқа адамдардың сүйіспеншілігі мен түсіністігіне, егер ағайын-туыстары жәрдемдесе алмаса, онда үкіметтің қарамағында қамқорлықта болуға құқылы.... Сондықтан біздің білім беру қоғамымыз мүмкіндігі шектеулі балалардың оқудағы құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейтуді қажет етеді. Барлық балалар әртүрлі білім беру тұжырымдамаларын бірдей жылдамдықпен түсінбейді. Олар ұсынылған ақпаратты түсіну үшін қосымша көмекке мұқтаж. Әр баланың өзіндік оқу формасы болса да, білім беру жүйесі мен тәрбиешілер мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың жаңа әдісін ұйымдастыруы керек. Бұл жаңа әдіс оқушының қабілеті мен қабілетсіздігіне қарамастан барлық студенттерге сапалы білім беруі керек.
Түйін сөздер: мүмкіндігі шектеулі балалар, білім беру жүйесі, оқу формасы.
Акжол Г.Н
Студент 2-го курса, иностранный язык: два инностранного языка, 202-группа
Научный руководитель: Саудабаева Г.С, д.п.н., профессор
ТРУДНОСТИ В ОБУЧЕНИИ ДЕТЕЙ С ОГРАНИЧЕННЫМИ ВОЗМОЖНОСТЯМИ ЗДОРОВЬЯ И ПУТИ ИХ РЕШЕНИЯ
Аннотация
Дети - это будущее нашей страны и всего мира. Их шаги не только пишут историю нации, но и учат нас, что нужно изменить. В Деклорации по правам ребенка (1959г) говорится: "все дети, независимо от расы, цвета лица, пола, языка, вероисповедания, политического и иного понимания, места и положения рождения имеют право на все перечисленные ниже возможности: на защиту с особой заботой, а также на хорошее питание, обеспечение жильем и медицинскими услугами, на воспитание, на духовное и физическое развитие, на лечение, при наличии ограничений со стороны, на особую заботу, любовь и понимание родителей и других, он имеет право находиться под опекой правительства.... Поэтому наше образовательное общество нуждается в расширении прав и возможностей детей с ограниченными возможностями в обучении. Не все дети понимают разные образовательные концепции с одинаковой скоростью. Они нуждаются в дополнительной помощи, чтобы понять предоставленную информацию. Несмотря на то, что у каждого ребенка своя форма обучения, система образования и воспитатели должны организовать новый метод обучения детей с ограниченными возможностями здоровья. Этот новый метод должен обеспечить качественное образование для всех студентов, независимо от способностей и неспособности ученика.
Ключевые слова: дети с ограниченными возможностями здоровья, система образования, форма обучения.
Akzhol G. N.
2nd year student," Foreign Language: two foreign languages", group 202
Scientific supervisor: Saudabayeva G. S. d.p.s., professor
DIFFICULTIES IN EDUCATING CHILDREN WITH DISABILITIES AND THEIR SOLUTIONS
Abstract
Children are the future of our country and the world. Their steps not only write the history of the nation, but also teach us what needs to change. The Declaration on the rights of the child (1959) states :" all children, regardless of race, color, sex, language, religion, political or other understanding, place and position of birth, have the right to all the following opportunities: protection with special care, as well as good food, housing and medical services, education, spiritual and physical development, treatment, subject to restrictions, special care, love and understanding of parents and others, they have the right to be under the care of the government...". Therefore, our educational society needs to empower children with learning disabilities. Not all children understand different educational concepts at the same rate. They need additional help to understand the information provided. Despite the fact that each child has its own form of education, the education system and educators should organize a new method of teaching children with disabilities. This new method should provide quality education for all students, regardless of the student's ability or disability.
Key words: children with disabilities, education system, form of education.
Мүмкіндіктері шектеулі балалар - белгіленген тәртіппен расталған, туа біткен, тұқым қуалаған, жүре пайда болған аурулар немесе жарақаттар салдарынан тіршілік әрекеті шектелген, дене және (немесе) психикалық кемістігі бар 0 жастан 18 жасқа дейінгі балалар.
Қазіргі таңда Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау Ұйымының хабарлауы бойынша, әлемде жер тұрғындарының 15 %-ын мүмкіндігі шектеулі адамдар құрайды екен. Ал балалар осының ішінде 3-4 %-ды құрайды. Барлық басқа адамдар сияқты, мүмкіндігі шектеулі адамдардың даму жолы әлеуметтік тәжірибені дамытуға, әлеуметтенуге, қоғам өміріне енуге бағытталған. Алайда, ол үшін өту керек жол педагогикадағы жалпы қабылданған жолдан айтарлықтай ерекшеленеді: физикалық және психикалық кемшіліктер даму процесін өзгертеді, ауырлатады және әрқандай кемістіктер өсіп келе жатқан адамның дамуын өздігінен өзгертеді. МШБ әрдайым толықтай мүгедек бола бермейді. Егер қалыпты өмір сүру мүмкіндігіне ұзақ уақыт кедергі келтіретін денсаулықтың тұрақты созылмалы бұзылулары болса, бала мүгедек деп танылуы мүмкін. Осылайша, мүгедектік тар ұғым ретінде танылады. Мүгедек баланың мәртебесі арнаулы әлеуметтік төлемдер мен кепілдіктер алуға құқық береді.
Қазіргі уақытта педагогикалық жіктеу негізінде дамуында ақау бар балалар келесі санаттарға бөлінеді:
Есту қабілеті бұзылған (саңырау және нашар еститін) балалар, бастапқы бұзылыс сенсорлық сипатқа ие, есту анализаторының зақымдануы салдарынан есту қабілеті бұзылған. Есту қабілеті бұзылған балалар санатына есту функциясының тұрақты екі жақты бұзылуы бар балалар кіреді, онда ауызша сөйлеу арқылы басқалармен сөйлесу қиын немесе мүмкін емес болып табылады.
Көру қабілеті бұзылған балалар (зағиып(соқыр), нашар көретін), бастапқы бұзылыс сенсорлық сипатқа ие, көру анализаторының органикалық зақымдануына байланысты көру қабілеті ауыр жарақаттанған. Көру қабілеті бұзылған балалар көру қабілетін индикативті және танымдық іс-әрекетте қолдана алмайды.
Сөйлеудің ауыр бұзылулары бар балалар, негізгі ақау - сөйлеудің дамымауы. Сөйлеу қабілеті бұзылған балаларға сөйлеудің коммуникативті және жалпылама (танымдық) функциясының бұзылуына әкелетін әртүрлі ауырлықтағы психофизикалық ауытқулары бар балалар жатады. Дамымаған сөйлеу функциясы коммуникацияға кедергі келтіреді, танымдық мүмкіндіктерді шектейді. Бала өзін қызықтыратын сұрақ қоя алмайды. Бұл типке туғаннан бастап мылқау балалар немесе түсініксіз сөйлейтін балалар жатады.
Мүгедек ауруларының арасында тірек-қимыл аппаратының бұзылуы жиі кездеседі. Бұзылулардың себебі ми қыртысының қозғалыс мүмкіндігіне жауап беретін аймақтарына зиянды әсер келгендіктен. Қозғалыс бұзылыстары үйлесімділіктің бұзылуымен, қозғалыс қарқынымен, олардың көлемі мен күшінің шектелуімен сипатталады. Олар уақыт пен кеңістіктегі тірек-қимыл жүйесінің қозғалыстарының мүмкін еместігіне немесе ішінара бұзылуына әкеледі. Бала жүре алмайды, кейде тіпті отыра алмайды, қозғалыс координациясы жоқ және т.б. сипаттамаларға ие.
Ақыл-ой дамуының тежелуі. Тежелген немесе толық емес ақыл-ой дамуының жай-күйі, бұл, ең алдымен, даму процесінде туындайтын дағдылардың және ақыл-ойдың жалпы деңгейін анықтайтын дағдылардың төмендеуімен сипатталады (яғни танымдық қабілеттер, тіл, моторика, әлеуметтік қабілеттілік). Ақыл-ойдың дамуы басқа психикалық немесе физикалық аурудың аясында пайда болуы мүмкін.
Интеллектуалды дамуы бұзылған балалар, бастапқы бұзылыс - жоғары танымдық процестердің бұзылуын тудыратын мидың органикалық зақымдануы. Ақыл-есі кем балалар - онтогенездің ерте кезеңдерінде пайда болатын психикалық дамудың, ең алдымен, интеллектуалдық дамудың тұрақты, қайтымсыз бұзылуы бар балалар.
Эмоционалды-еріктік ақаулар (аутистикалық кемістіктер). Бала басқа адамдармен сөйлесе алмайды. Бұған тән ерекшеліктер: оның коммуникативті функциясы толығымен параличтелген, сондай-ақ әлеуметтік дағдылар игерілмейді.
Дамудың кешенді (күрделі) бұзылулары бар, екі немесе одан да көп бастапқы бұзылулар біріктірілген балалар (мысалы, церебральды сал ауруымен нашар еститіндер, психикалық дамуы тежелген нашар көретіндер және т.б.).
Мұндай балалардың психологиялық ерекшеліктері аурудың түріне және оның жеке психикалық сипаттамаларына байланысты.
Сонымен қатар, мұндай балалар әртүрлі дәрежеде келесі сипаттамаларға ие:
* Танымның шектеулеріне байланысты қоршаған әлем туралы хабардар болу деңгейінің төмендігі.
* Диффузиялық назар, шоғырлану қабілетінің болмауы. Бұл зияткерлік белсенділіктің төмен болуына байланысты.
* Өзін-өзі бақылау дағдыларының жеткіліксіздігі, оқуға қызығушылықтың болмауы.
* Ес көлемінің шектеулілігі. Есте сақтау көбінесе қысқа мерзімді және үстірт боп келеді.
* Танымдық іс-әрекеттің минималды мотивациялануы.
* Ойын белсенділігі төмен. Ойындар тізімінің аздығы, сюжеттері бірдей және қарапайым болуы.
* Дененің жалпы әлсіреуіне байланысты өте төмен деңгейдегі белсенділік. Мүмкіндігі шектеулі бала тез шаршайды және демалуды қажет етеді. Шаршаудың жоғарылауы.
* "Тапқырлықтың" болмауы, енген ақпаратты өңдеу жылдамдығының төмендігі.
* Инфантилизм, яғни өз құрдастарымен салыстырғанда дамуының артта қалуы, эмоционалды-еріктік сипаттамаларының нақты жасқа сәйкес келмеуі.
* Ірілі және ұсақты моториканың дамымауы.
Мүмкіндігі шектеулі балалар шамадан тыс мазасыздық пен тітіркенуге ие. Олар тым әсерлі, дауыс тонының шамалы өзгеруіне де қатты мән беретін, ренжігіш, жылауық және мазасыз боп келеді. Кейбір жағдайларда күшті қозғыштық пен агрессивті мінез-құлық байқалады.
"Ерекше" балаларды тәрбиелеу мұғалімнің жұмысында арнайы технологияларды, әдістерді қолдануды талап етеді. Мүмкіндігі шектеулі балаларды рухани-адамгершілік тәрбиелеу мәселесінің қиындығы мынадай:
1) мүмкіндігі шектеулі балалардың рухани-адамгершілік тәрбиесі тақырыбын зерттеудің жеткіліксіздігі, өйткені берілген бағытта арнайы бағдарламалар жоқ (атап айтқанда, мүмкіндігі шектеулі балалар үшін);
2) балалар психофизиологиялық дамуында әртүрлі терең бұзылулармен ерекшеленеді. Балада болған ауруларға байланысты қабылдау процестерінің, есте сақтау және көбею процестерінің қалыпты дамуы бұзылады, әсіресе олардың белсенді ерікті формаларында: олардың дамуында алаңдаушылық пен жалпылау процестері айтарлықтай бұзылады, яғни ауызша-логикалық ойлау. Көптеген білім алушылар қозғыштық, мінез-құлықтағы теңгерімсіздік сияқты елеулі кемістіктердің болуымен сипатталады. Бұл процестердің қалыптан тыс жұмыс істеуі баланың әлем туралы күрделі білім жүйесін игеруіне мүмкіндік бермейді;
3) көптеген балалардың отбасылары көбінесе аз қамтылған, тұрмысы нашар санатқа жатады. Өкінішке орай, алкогольді және есірткіні теріс пайдаланатын отбасылардың саны азаймауда. Ата-аналардың білім алу мәртебесінің төмендігі, соның салдарынан жұмысқа орналасқан ата-аналардың төмен пайызы байқалады. Барлық осы жағдайлар отбасылардың өте төмен педагогикалық әлеуетін көрсетеді. Мұндай отбасыларда тұратын балалар бала кезінен теріс өмірлік тәжірибені эмоционалды жадында сақтап, өмірді "қара жолмен" көреді. Балалардың осы контингентінің жеке басын қалыптастыру үшін өмір сүру жағдайларына, тәрбие жұмысының мазмұны мен формаларына педагогикалық түзетулер ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz