Сақтандыру: теориясы, практикасы, шетелдік тәжірибесі

Мазмұны
бет

Кіріспе 5

1. Нарықтық қатынастар жағдайында сақтандыру қызметі
1.1 Сақтандыру қатынастарының теориялық аспектілері 8
1.2 Қазақстан Республикасында сақтандыру қызметінің қалыптасуы және дамуы 13
1.3 Сақтандыру қызметін мемлекеттік реттеу 17

2. Қазақстан Республикасындағы сақтандыру қызметінің тәжірибесі
2.1 «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ сақтандыру түрлері және оларды тәжірибеде қолданудың алғышарттары 24
2.2 «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ сақтандыру ұйымдарындағы сақтандыру қызметінің нәтижесін талдау 28

3. Қазақстан Республикасында сақтандыру қызметтерін жетілдіру
3.1 Республикадағы сақтандыру қызметтерінің кемшіліктері және оларды жою жолдары 42
3.2 Дамыған шет елдердегі сақтандырудың тәжірибесі 45
3.3 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының дағдарыс жағдайындағы шығу жолдары 57

Қорытынды 71
Қолданылған әдебиеттер тізімі 73
        
        Мазмұны
бет
Кіріспе
5
1. Нарықтық қатынастар жағдайында сақтандыру қызметі
1.1 Сақтандыру қатынастарының теориялық аспектілері
8
1.2 Қазақстан Республикасында сақтандыру қызметінің қалыптасуы және ... ... ... ... ... ... Республикасындағы сақтандыру қызметінің тәжірибесі
2.1 «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ сақтандыру ... және ... ... ... ... Иншуранс» СК» АҚ сақтандыру ұйымдарындағы сақтандыру
қызметінің нәтижесін талдау
28
3. Қазақстан Республикасында сақтандыру қызметтерін жетілдіру
3.1 Республикадағы ... ... ... және ... ... Дамыған шет елдердегі сақтандырудың тәжірибесі
45
3.3 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының дағдарыс жағдайындағы
шығу жолдары
57
Қорытынды
71
Қолданылған әдебиеттер тізімі
73
Кіріспе
Жұмыстың өзектілігі. Нарықтық қатынастардың ... және тез ... ... ... ... мен жеке ... ... барлық
назарын экономиканың аса күрделі мәселелері мен қатаң бәсеке жағдайына аса
көңіл аударады. Осы мәселелер тұрғысынан ... ... пен ... төтеп беруде және оның алдын алуда елімізде қарқынды дамып
келе ... ... ... аса ... рөл ... артық айтқандық
емес. Сақтандыру қызметі тек жоғарыда айтылған жағдайлар тұрғысынан қызмет
атқарып қана қоймайды, сонымен ... ... ... ... және ... байлықты көбейтуге мүмкіндік береді.
Сақтандыру – бұл қоғамдық экономикалық қатынастың ерте уақыттан келе
жатырған категорияларының бірі және ол ... ... ... болып саналады. Қазіргі жағдайда сақтандыру әрбір жеке ... және ... өмір ... ... ... ... ... Ол экономикасы жақсы дамыған мемлекеттердің ұзақ мерзімді қаржылық
ресурстарының негізгі көзіне айналып ... ... ... қызметі
нарықтық экономикалық қатынастары тұрақты дамып келе жатырған Қазақстан
үшін өте маңызды болып ... ... ... ... ... ... ... және
шетелдік сақтандыру ұйымдарымен ... ... ... ... ... ... қызмет орната бастады.
Егемендік алған жылдардан бастап ... ... ... ... ... сақтандыру қызметі саласында да көптеген
өзгерістер мен реформалар болып жатыр. Атап ... ... ... ... 18 ... ... ... сақтандыру қызметі туралы»
Заңы және азаматтардың сақтандыру мүдделерін ... ҚР ... ... ... ... ... сақтандыру қызметі қаржы категориясының құрылымдық бөлігі бола
отырып, сақтандыру және қайта сақтандыру ... ... ... бұл – ... болатын қауіп-қатердің орнын толтыру немесе ... ... ... ... үшін арналған мақсатты сақтандыру
жарналарының есебінен құрылған қайта бөлу қатынастарының жиынтығы болып
саналады.
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... бағаланады және бақыланады.
Қазақстан Республикасының сақтандыру қызметі туралы заңына сәйкес
(26.07.07 жылдағы ... мен ... ... ... қызметі
дегенiмiз - сақтандыру ұйымы өз активтерi есебiнен жүзеге асыратын
сақтандыру ... ... ... шартында белгiленген сақтандыру жағдайы
немесе өзге де оқиғалар туындаған кезде жеке немесе заңды ... ... ... ... ... ... кешенi.
Ал сақтандыру қызметі деп – сақтандыру және қайта сақтандыру ... және ... ... ... ... мен ... ... Республикасы заңдарының талаптарына сəйкес уəкiлеттi органның
лицензиясы ... ... ... ... өзара сақтандыру
туралы заңнамалық актісіне сəйкес лицензиясыз жүзеге асырылатын қызмет
түрі.
Нарықтық қатынастардың ... ... ... меншік иелері
өздерінің қаржылық ресурстарын барынша тиімді пайдалануға және ... пен ... ... ... ... Міне осы ... ... ойдағыдай жүзеге асыруда сақтандыру нарығының тиімділігі ... ... ... және ... ... ... ... бөліктері
болып саналғандықтан, қаржының инвестиция түрінде экономикаға және халық
шаруашылығына толық қызмет ... ... ... ... ... қаржылық ресурстар белсенді инвестициялық қызметті ынталандыру
арқылы экономиканың дамуына ықпал ете ... ... ... ... нарығында сақтанушылардан келіп түскен пассивті ақша қаражаттары
нарық қызметінде активті капиталға, яғни инвестицияға ... ... ... ... ... ... бастайды. Сондықтан, бүгінгі
күні нарқтың өзгермелі жағдайында елімізде сақтандыру ... ... ... оны тәжірибелік және ғылыми жағынан ... ... ... ... ... мәселеге айналып отыр. Сонымен қатар,
кез-келген елде сақтандыру ... ... ... дамуы сақтандыру
қатынастарына қатысушылардың жоғары біліктілігіне де тікелей ... ... ... ... ... және шетелдік ғалым-тәжірибешілердің арасында
сақтындыру қызметін зерттеу және жетілдіруге ... ... ... еңбектер жүргізілді және жүргізіліп келеді. Дегенмен де,
еліміздің экономикасының ... ... ... орны бар ... ... әлемдік қаржы дағдарысы жағдайында қалыпты ... оны осы ... ... ... ... ... ... маңыздылығы мен өзектілігі жағынан ешбір күмән ... ... ... ... ... ... оның ... мен
міндеттерін айқындауға негіз болды.
Дипломдық ... ...... қатынастар жағдайында
републикадағы сақтандыру қызметінің теориялық негізіне сипаттама бере
отырып, ... ... ... ... талдаудың негізінде,
болашақта сақтандыру қызметін жетілдіруге байланысты нақты ұсыныстар беру
болып саналады.
Осы мақсаттың ... ... ... ... ... ... болып мыналар саналады:
- сақтандыру қызметінің экономикалық мазмұны мен мәнін анықтай
отырып, оның ... ... ... сақтандыру нарығындағы сақтандыру қызметінің ... ... баға ... ... және ... ... ... тәжірибесін бағалау;
- сақтандыру нарығындағы негізгі мәселелерді анықтау және
сақтандыруды ... ... ... ... ... жұмыстың зерттелу объектісі болып Қазақстан Республикасының
сақтандыру қызметі және Алматы қаласында орналасқан «Сентрас Иншуранс» СК»
АҚ ... ... ... ... ... ... кезінде жалпы экономикалық талдау, салыстырмалы
салыстыру, көлденең талдау әдістері қолданылды.
Дипломдық ... ... үш ... ... қорытындыдан,
әдебиеттер тізімінен, кестелер мен сызбалардан және қосымшадан тұрады.
Жұмысты орындау барысында Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... ... ... ... қатынастар жағдайында сақтандыру қызметі
1.1 Сақтандыру қатынастарының теориялық аспектілері
Қазақстанда нарықтық ... мен ... ... ... оның ... ... күрделі мәселелері мен жоларынан өткен болатын.
Біздің қоғамымыздағы сақтандыру өзі өмір сүрген ... ... ... мен даму ... ... ... өзгерістерге ұшырап
отырды. Жалпы сақтандыру қызметі өткен ғасырдың 20 жыдарынан бастап ... ... ... ... және ... ... ... осылардың
негізінде материалдық игіліктерді жасауға ықпал ете бастады. Бұл ... ... ... қаржылық – несиелік механизмді пайдаланудың
барлық жаңа ... ... ... ... ... сонымен қатар сақтандыруға қатысушылардың
(сақтанушының) мүліктік мүддесіне ... ...... ... ... түсіндіруге болады.
Сақтандыру – қоғамның экономикалық қатынастарының айрықша ... көне ... ... ... ... адам өмірінің,
өндірістік және әлеуметтік – экономикалық қызметтің барлық жағын ... ... ... ... ... – бұл ... пен адам ... – қатерлі сипаты. Сондықтан өндіріс процестерін ... ... ... өмір тіршілігі мен әл – ауқатын қолдап
отыру мақсатында оларды сатып алу үшін ... жеке ... ... ... және ... аспектілерінде) натуралдық –
заттай қосалқы қорларын да немесе резервтерін де, ... – ақ ... да ... ... ... болуы тиіс. Мұндай ақша
қаражаттары әдетте резерв пен сақтық қорлары түрінде қалыптасады.
Сақтандыру дегеніміз – сақтандыру ... өз ... ... ... ... ... ... сақтандыру шартында белгіленген
сақтандыру жағдайы немесе өзге де оқиғалар туындаған кезде жеке ... ... ... ... ... қорғауға байланысты қатынастар
кешені деген түсіндірме ... ... ... ... бір
тәуекелдерге орай орын алуы ықтимал сақтандыру жағдайы басталған ... ... жеке ... ... ... ... қалыптастырылған
мақсатты ақшалай сақтандыру қоры есебінен сақтандыру қорғауымен қамтуды
қамтамасыз ... ... ... мен сақтанушы, пайда алушы
арасында туындайтын қоғамдық қатынастарды білдіреді.
Сақтандырудың мақсаты – ... ... ... ... ету үшін ... ... өндіріс процестерін қоғамдық
және ұжымдық ... ... ... [1, 13 ... ... үшін мына ... оған тән ... келеді:
1. қатынастардың ықтималдық сипаты;
2. қатынастардың төтенше (жай ... ... (кез ... ... ... ... деңгейде, кәсіпорын немесе оның ... адам ... ... ... ... ... ... белгілері
бар:
- сақтық қатынастарының ақшалай сипаты;
- сақтандырудың қоғамдық өнімнің құнын қайта бөлуге ... оның іс – ... ақша ... ... ... ... ... қатынастарының бір бөлігінің міндетті сипатының болуы;
- ақша қорларын жасап, пайдалану кезіндегі сақтық баламалылығы
барлық жағдайда бола бермейді ... ... ... ... ... ... ... болып келетіндіктен сақтандыру жалпы мемлекет қаржысының
құрамды ... ... ... қалған барлық жағдайда ... ... ... ... жүйе ... ... сақтанушыға
немесе оның қайта бөлу процестерін жүзеге асыратын арнаулы ... ... ... қарауға болады.
Сақтандырудың экономикалық мәні барлық ... ... оқыс ... ... ... ... Демек,
сақтандыру – қолайсыз құбылыстар мен ... ... ... ... ... ... ... мүліктік мүдделерін ... және ... ... бөлгіштік қатынастардың айрықша сферасы.
Сақтандырудың экономикалық мәніне бұл категориялардың қоғамдық
арналымының көрінісі ретінде оның ... ... ... және ... сай келеді.
Бөлу функциясы: бұл функцияның өзгешілігі қайта бөлу ретінде көрінуі.
Ол алдын алу функциясына, мысалы, ... алу ... ... ... ... болу ... ... бүгіледі. Жеке басты
сақтандыруда бөлу ... ... ... түрлерінің жинақтық
функциясына бүгіледі.
Бақылау функциясы сақтық ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз етуге байланысты болатын
тараптардың нақты қатынастарында көрінеді.
Соңғы ... ... ... ... ... ... үшін тәуекелдік функциясын қарауды ұсынады, өйткені
сақтық тәуекелі ... ... ...... оқиғалардан
болған зиянның орнын толтырумен байланысты.
Сақтық қатынастарының бір бөлігінің салыстырмалы жалпы ... (кең ... ... қорларды пайдалана отырып) ... ... ... ... ақша ... арналымы болады. Бұл
қатынастар мен қорлар байланысқан және ... ... бар ... ... және жоюға бағытталған. Мұндай жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... резервтік қорларынан) кәсіпорынның, ұйымдардың, халықтың ... ... ... ... ... ... Бұл ... өндіріс пен инфрақұрылымның обьектілерін жаңғыртуға, экологиялық
тепе – теңдікті қалпына келтіру жөніндегі ... ... ... зиянды өтеуге пайдаланылады.
Қатынастардың екінші бөлігінің біршама тар арналымындағы ... ... ... мен әлеуметтік қамсыздандыру қорын жасап, ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың іс – әрекеті халықты әлеуметтік қорғаудың қажеттігімен
байланысты.
Үшінші бөлік қатынастардың тұйық аясын пайдалана отырып және ... ... ... бұл ... жете ... ... денсаулығы мен әл – ауқатын, олардың
мүлкін, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл – жалпы, сақтандыру мен
өмірді сақтандыру және ... ... ... үшін ... ... ... салыстырмалы дербес бөлігі медициналық
сақтандыру болып табылады.
Сақтандыру теориясында жекелей ... ... ... шама әдісі,
проценттер әдісі бар.
Орташа шама әдісі шағын топқа ... ... ... ... мөлшерді анықтау үшін қолданылады, мысалы, сақтандыру
обьектісінің ... ... ... ... технологиялық циклдың
түрін және т.б.
Проценттер әдісі шикізаттар мен тағы ... ... ... ... жаңа өндіріс ... сол ... ... ... жаңа ... ... игеруде, құрлықтағы,
судағы, әуәдегі жол қатынастарының жоғары өткізіп жіберу әрі тасымалдық
мүмкіндігі бар жерлерде ... ... ... ... ... тығыз байланысты.
Қатерді туралау, тарату мен бөлу техникалық тәсілден құрылады, яғни бұдан
іс жүзінде барлық сақтандыру кешенін өткізу ... ... ... ... еркі мен ... ... ... емес. Бұл
күтпеген апат пен бақытсыздық оқиғасына қатысты болады. ... ... ... ... және де оның қажет емес әсер ықпалын ең аз мөлшерге
дейін жеткізгенде ғана сол ... ... ... сол ... ... ... ... үшін нақты хабар (мәлімет) қолда болуы қажет.
Теория мен практика жүзінде экологиялық, ... ... және ... деп ... ... табиғи ортаның ластануымен байланысты, яғни нақты
бір сақтандыру ... әкеп ... ... ... автомобиль
көліктерін, өзен, теңіз бен әуе кемелерін ... ... ... өзен, теңіз, әуә, автомобиль, әрі темір жол көліктерімен тасылатын
жүктерді сақтандырылуына әкеледі.
Саяси (жазалау) қатерлер егемен мемлекет пен оның ... ... ел ... тарапынан жасалатын құқыққа қарсы әрекеттеріне,
шараларымен акцияларына байланысты. Бұл ... ... ... ... ... қатерлер деп – бұл ... ... ... ... ... алтын, күміс және басқа қымбат ... ... ... ... ... өнер ... қолда бар ақшалар т.б. ... ... ... ... ерекше жағдайда атап көрсетіледі
және де сақтандырушы жауапкершілігінің көлеміне енгізіледі. ... ... ... сақтандыру оқиғасы пайда болған ... өтем ... ... ... ... етіп ... бүкіл кезең бойына
қаржы беруге дайын болуға тиіс. Міне, ... ... ... сақтандыру ісін жүзеге асырумен байланысты тек бір ғана өзгеше
қатердің қауіп – қатеріне ұшырайды.
Сақтандыру кезінде сақтық резервтері мен ... ... ... ... ... Олар: бюджеттік және сақтық әдістері.
Қаржыларды қалыптастырудың бюджеттік әдісі бюджеттердің қаражаттарын,
яғни бүкіл қоғамның қаражаттарын пайдалануды болжайды.
Сақтық әдісі қорларды шаруашылық ... ... мен ... ... ... ... ала ... жарналардың мөлшері және
оларды төлеудің тәртібі сақтандырудың түріне қарай немесе заңмен не сақтық
қатынастарының қатысушылары арасындағы арнайы ... ... ... ... ...... ... бюджеттік
әдіс пайдаланылады, екінші бөлікте – әлеуметтік сақтандыруда – қос ... ...... ... мен өмірді сақтандыруда тек сақтық әдіс
пайдаланылады.
Сақтандырудың экономикалық категориясының материалдық ... ... ... бола алады, олар қоғамдық ұдайы өндірістің элементтері,
сақтық қатынастары қатысушыларының ... ... ... ... ... ... ... көрсету мен сақтық
қатынастары қатысушыларының тарапынан болатын бірқатар ... ... ... қалыптасатын ақшалай немесе материалдық қаражаттардың
резервтері болып табылады.
Сақтық қорлары – қоғамның ұлттық шаруашылығындағы сан алуан, ... ... ... емес жайттардан сақтануға арналған қоғамның резерв қорлары
жүйесінің қажетті құрамдас бөлігі. Сақтық қорларында ... ... және жеке ... ... ... ... әрекетінің сан
қырлы экономикалық және әлеуметтік аспектілері ... ... ... қорлардан ерекшелігі: олар алдын ала ... да, ... ... да ... Ол табыс ретінде
тұтынылмайтын және қорлануға міндетті қызмет етпейтін ... ... ... ... ... сақтық қатынастарының едәуір бөлігі
коммерциялық қатынастар болып табылады. Ең алдымен бұл жалпы сақтандыру ... ... ... ... ... ... көрсетуі
өзгеше сақтық қызметтерін ... ... және ... ... еркін нарығында ұсынылады. Бұл қызметтер көрсетудің ... ... мен ... ... болады. Сақтық қызметтерін көрсетуге
сұраным олардың сапасымен және бағаның деңгейімен анықталады.
Клиенттерді тарту үшін сақтық ұйымдары клиентураға ... ... ... ... ... ... ысыраптар мен
зияндарды өтеу жөніндегі кепілдіктерді арттырады.
Сақтандырылушылардың жарналары есебінен ... ... ... бір ... ... арналымында – сақтық төлемдерін төлеу үшін
пайдаланылады. Мұндай жағдайларда ... ... ... ... алу үшін ... ... ... тиіс. Өз кезегінде, бұл
табыстардың бір бөлігін тапсырыскерлерді тарту үшін ... ... ... ... бағыттаған орынды. Сақтық ұйымдарының осыған
ұқсас операциясы сақтық рыногында пайдалырақ шарттарда қолайсыз ... ... ... ... мен ... ... ... тарту жөніндегі бәсекенің пайда болуына жәрдемдеседі.
Экономиканың нарықтық қатынастарға ... ... ... дамуы,
тауар мен айырбас шеңберінің, шаруашылық жүргізуші субьектілер арасындағы
өзара келісімшарт ... ... ... ... ... ... жүйесін талап етеді. Тек сақтандыру негізінде ғана
материалдық игіліктерді өндіру, бөлу, айырбастау және ... ... ... ... және жеке ... ... мүмкін болады [2, 218
бет].
Өтпелі экономика ... ... ... ... ... факторлармен айқындалады.
Біріншіден, мемлекет тарапынан көзделген ... ... ... ... ... ... пен ... түрлі мүдделерін
қорғауға мүмкіндік береді. Қазіргі кезде табиғи және техногендік ... ... жою ... ... ... ... ... түрде шектеулі болып табылатын мемлекеттік бюджетке
түседі.
Екіншіден, сақтандыру механизмін қазіргі жағдайда ... ... ... жедел дамытуды, Қазақстан экономикасының негізгі
салаларының ерекшеліктерін, оның климаты мен ... ... ... ... ... ... ... жетілдіруді
қамтамасыз етеді.
Сақтық жүйесі республика экономикасының сенімді әрі орнықты дамуына,
халықты әлеуметтік қорғауды арттыру үшін қосымша ... ... ... ... жүргізуші субьектілердің мүмкін сақтандыруға ықпал ... ... ... ... ... қоса ... қамсыздандырудың проблемаларына тікелей қатысты. Сақтандыру
табыс әкелу ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының қызметі сақтық ісі болып
табылады.
Сақтандыру ... ... ... негізінде не өзара сақтандыру
қоғамына мүшелік негізінде жүзеге асырылады. Сақтандыру ... ... ... ... ... сыйақыларын төлеуге міндеттенеді, ал екінші тарап
(сақтандырушы) сақтық жағдайы пайда болған кезде сақтанушыға ... ... шарт ... өзге де ... ... алушыға) шартта белгеленген
соманың шегінде сақтық өтемін ... ... ... Азаматтық кодексі бойынша мыналар
сақтандырудың нысандары болып табылады:
- ... ... ...... және ... сақтандыру обьектісі бойынша – жеке және мүліктік;
- ... ... ... ... негіздері бойынша – жинақтаушы және
жинақтаушы емес [3, 17 бет].
Біздің қоғамыздағы сақтандыру өзі өмір ... ... ... ... мен даму ... ... айтарлықтай өзгерістерге төтеп
берді. Сақтандыру ... ... ... сала ... ... ... және ұлттық табысты бөлуге, осылар арқылы материалдық
игіліктерді жасауға ықпал ете ... ... ... ... әрі ... күрделі жағдайда тұр. Сақтандыру ұйымдары аталмыш
қиындықтарды бастан кешіп әрі ... ... ... ... ... түсуде. Cоңғы жылдар ішінде сақтандыру жүйелері түбегейлі
қайта құрылушыларға төтеп берді. ... орай ... ... ... фактісі болып әрі осының жалғасы ретінде айтарлықтай
жеделдікпен альтернативтік сақтандыру ... ... ... ... ... үшін ... мүмкіншілік бар. Сақтандырудың
бұрынғыларынан түбегейлі өзгеше жаңа түрлері ... ... бұл ... жағдайындағы орын алған оқылықтар мен кемшіліктер ескерілген.
Нарықтық қатынастың қалыптасуына орай, өзге салалармен қатар, ... ... ... ... экономикасындағы ролі арта түсуде. Осы
мақсатқа орай экономикалық инфрақұрылым мен сақтандыру ісінің ... құру үшін ... ... енгізілген. Сақтандыру тіпті де
оп – оңай іс ... ... бұл ... әрі сан ... ... ... ... экономикалық өмірінде, оның ішінде сақтандыру
ісінде нарықтық қатынасты құру, жетілдіру мен дамыту ... ... ... ... ... ... болып табылады. Осы
себепті де нарық пен сақтандыру қатері өзара байланысты.
1.2 Қазақстан Республикасында сақтандыру қызметінің қалыптасуы және
дамуы
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... сәйкес
сақтандыру қызметін мемлекеттік реттеу және лицензиялауды ұйымдастыру ... ... үшін ... ... ... және ... бөлінеді.
Сақтандыру ұйымының қызметі «өмірді сақтандыру» және ... ... ... ... ... «Өмірді сақтандыру» саласы
сақтандырудың ерікті формасында келесі топтарды қамтиды:
1) ... ... ... ... сақтандыру» саласы сақтандырудың ерікті формасында келесі
топтарды ... ... ... және ... ... медициналық сақтандыру;
3) автомобиль көлігін сақтандыру;
4) темір жол көлігін сақтандыру;
5) әуе көлігін сақтандыру;
6) су ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру;
10) автомобиль көлігі иелерінің азаматтық – құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру;
11) темір жол ... ... ...... ... әуе ... ... азаматтық – құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру;
13) су көлігі иелерінің ...... ... ... ... – құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
15) азаматтық – құқықтық жауапкершілікті келісім бойынша сақтандыру;
16) зиян келтіргені үшін ...... ... [4, 52 бет].
Сақтандыру топтарының төмендегідей мазмұны бар:
1) өмірді сақтандыру – сақтандырылған адамның қайтыс болуы немесе оның
сақтандыру мерзімінің соңына дейін өмір сүру ... ... ... ... ... ... жағдайларында сақтандыру ... ... жеке ... түрлерінің жиынтығы болып табылады;
2) аннуитеттік сақтандыру – сақтанушының белгілі жасқа жету, еңбекке
деген қабілеттілігінен ... ... ... ... ... ... ... қайтыс болуы, жұмыссыздық немесе сақтанушының жеке
табыс көздерінің жоғалтуына немесе ... ... да ... кезеңдік
сақтандыру төлемдерін зейнетақы немесе рента түрінде төлеуді ... ... ... ... ... ... ... оқиғалардан және аурулардан сақтандыру – бұл қайтыс ... ... ... ... ... қабілеттілігінен (жалпы немесе
кәсіптік) айырылу немесе ... ... әлде ... нәтижесінде
сақтанушының денсаулығына зиян келетін жағдайлардағы сақтанушының қосымша
шығындарын толығымен немесе бөліктеп ... ... ... ... ... және ... ... жиынтығы болып табылады;
4) медициналық сақтандыру – сақтандыру бағдарламасында қамтылған
сақтанушының медициналық мекемелерге, медициналық ... үшін ... ... ... ... ... ... төлемдерін жүзеге
асыратын жеке сақтандырудың түрлерінің жиынтығы болып табылады;
5) көлік құралдарын сақтандыру – бұл көлік құралдарын жүргізу, ... және ... ... оның ... ... зақымдануы немесе
жойылуы, сондай-ақ жоғалып кетуі немесе ... орын ... ... ... ... зиян ... ... толығымен немесе
бөліктеп өтеуін жүзеге асыратын сақтандыру түрлерінің жиынтығы ... ... ...... ... ... ... және бұйрық
етуімен оның салдарынан олардың зақымдану және жойылуы мүддесіне зиян
келтіретін ... ... ... ... ... ... асыратын
сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып табылады;
7) мүлікті ...... ... ету, ... және ... ... салдарынан оның зақымдалуы немесе жойылуының орнын
алуымен байланысты тұлғаның мүліктік мүддесіне зиян ... ... және ... өтеуді жүзеге асыратын сақтандыру түрлерінің
жиынтығы болып табылады;
8) кәсіпкерлік ... ...... ... ... 810-бабында қарастырған жағдайлары бойынша сақтандыру
төлемдерін төлеуді жүзеге асыратын ... ... ... болып
табылады;
9) көлік құралдары иелерінің азаматтық – құқықтық ...... ... ... ... ... ... өтеу міндетімен байланысты тұлғаның мүліктік мүддесімен ... ... ... немесе жартылай өтеуді жүзеге асыратын сақтандыру
түрлерінің жиынтығы болып табылады;
10) тасымалдаушының азаматтық – ... ... ... тасымалдаушы ретінде көлік құралдарын пайдалану үшін тұлғаның
шеккен шығындарын өтеу міндетімен байланысты. Тұлғаның мүліктік
мүддесіне зиян келтіретін ... ... ... ... жүзеге асыратын сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып
табылады;
11) келісім ... ...... ... ... ... ... Азаматтық Кодексінің 812-бабында қарастырған
жағдайлары бойынша сақтандыру төлемдерін төлеуді қарастыратын ... ... ... ... ... сақтандырудың ерікті формасында
әрбір топтың мазмұны және оны жүргізу шарттары бойынша қосымша талаптар
өкілетті органның нормативті ... ... ... зиян ... үшін азаматтық – ... ...... ... ... Кодексінің 811-бабында
қарастырған жағдайлары бойынша сақтандыру ... ... ... ... түрлерінің жиынтығы болып табылады.
Осы заңға сай ... ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы немесе сақтандырушы –
сақтандыру шарттарын ... және ... ... ... ... ... ... негізінде жүзеге асыратын
заңды тұлға;
2) сақтандыру брокері – ... және ... ... бойынша консультациялық қызметті, өз атынан және
сақтанушының тапсыруымен сақтандыру шарттарын немесе өз ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі делдалдық қызметті жүзеге асыратын
тұлға;
3) ... ...... ... ... бір ... ... ұйымдарының атынан және тапсыруымен
сақтандыру шарттарын жасасу жөніндегі делдалдық ... ... жеке ... заңды тұлға;
4) сақтанушы, сақтандырылушы, пайда алушы;
5) актуарий – сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... мен ... ... ... қамтамасыз ету
мақсатында сақтандыру және қайта ... ... ... ... ...... ... асыру байланысты қызметті атқаратын жеке
тұлға;
6) ... ... ұйым ... ...... ... ... лицензиясы негізінде сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымының аудиті жөніндегі қызметті жүзеге
асыратын аудиторлық ... ... ... қоғамы;
8) сақтандырумен байланысты кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын өзге
де заңды және жеке тұлғалар болып табылады.
9) сақтандыру түрі – бұл ... ... ... бір ... ... ... ... сақтандыру ұйымы сақтанушыға жасалатын және
жеткізілетін сақтандыру ұйымы .
Сақтандыру ұйымы ... тек қана ... ... ... сақтандыру полисін беруімен және ... ... ... ғана сақтандыру келісімін бекіту бойынша ... ... ... ... ... міндетті және ерікті форма түрінде жүзеге
асырылады. Олардың бір-бірінен айырмашылығы келесіде: міндетті сақтандыру
заң ... ... сай, ал ... ... сақтандырушы тұлға
еркінің күшіне сай жүргізіледі.
Міндетті сақтандырудың әрбір түрі сақтандырудың жекелеген топтары
болып табылады. Сақтандырудың ... ... ... ... мазмұны және
оны жүргізу шарттары бойынша қосымша талаптар осы сақтандырудың сыныптарын
реттейтін заңнамалық актілермен белгіленеді.
1.3 ... ... ... ... нарығын құруды арнайы сақтандыру туралы заңға негіздеу
керек, онда сақтандыру нарығына қатысушылардың бәрі үшін кең жағдай ... ... ... ... аса ... ... ... мүмкіндік бермеу керек.
Сақтандырудағы заң шығарушылық тек қана клиенттердің мүддесін ғана
емес, сондай – ақ ... ... ... ... ықтимал
банкроттықтан сақтандыру құрылымдарында туындаған ... ... Осы ... ... ... ... операциялардың қаржылық
тұрақтылығын сақтау үшін де, өздерінде бар ... ... ... үшін де және ... мен сақтандырылушының қарым –
қатынасын ғана емес, секілді мемлекетпен, тіпті ... ... үшін де ... [5, 280 ... әсіресе оның алғашқы қаз тұру сәтінде алып – сатарлық науқанның
тууына соқтырмай қоймайды, ондағы ... ... ... ... ... асап ... Сондықтан сақтандыру қызметін реттейтін қатаң ... ... ол бір ... ... өте айқын болашағы мен мүмкіндіктерін
болжап сақтандыру жүргізетін, аяқтарына нық ... ... ... ... алып, екінші жағынан – ... ісі ... ... ... ұйымдарды сақтандыру нарығына жібермес
еді. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің VIII ... (1992 ... ... ... сақтандыру туралы» Заң қабылдады, ал
X сессияда бұл заңға жекелеген өзгерістер мен ... ... Заң ... өзгерістер мен толықтырулар ... ... ... ... ... қалыптастыруға, сондай – ақ
кәсіпкерлік қызмет субъектілері мен ... ... ... ... ... ... қатынастар:
Сақтандыру шартын жасасу мен орындау барысында туындайтын сақтандырушы
мен сақтанушы арасындағы қатынастар;
Сақтандырушылар мен сақтандырушылардың сақтандыру қатынастары ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеу.
Сақтандыруды жүзеге асыратын ... ... ... тіркеу үшін белгіленген тәртіппен жүргізіледі.
Сақтандырушының жарғылық қорының мөлшері оның меншік түріне ... ... ... қарамастан 100 мың сомнан кем болмауға тиіс.
Сақтанушының заңға қайшы мүдделері ... ... ... ... жоқ ... шетелдік заңды ұйымдар сақтандыру
қорғанысы құқығын Қазақстан Республикасы азаматтарымен, заңды ұйымдарымен
бірдей пайдаланады. ... ... бұл ... айыру тек заң
актілерімен белгіленуі мүмкін.
Шетелдік ... ... мен ... ... аумағында
тіркеліп, жұмыс істейтін шетелдік қатысулар арқылы өз ... мен ... ... сол ... Қазақстан
Республикасы заңдарына сай міндеттілікке жататын басқа да сақтандыру
Қазақстан ... ... мен ... практика туралы
заңдылықтарына сәйкес Қазақстан Республикасының сақтандыру кәсіпорындарында
жүзеге асырылады.
Шетелде жүрген ... ... ... мен ... ... ... егер бұл сол ... заңдарына қайшы келмесе, Осы Заңға
сәйкес сақтандыруға жатады.
Сақтандыру ... және ... ... ... ... ... ... – заң күшімен жүзеге асырылатын сақтандыру.
Міндетті сақтандыру кезінде сақтанушы сақтандырушымен құқылық актіде
ескерілген, осы сақтандыру қатынастарын реттейтін ... орай ... ... ... ... ... өз қызметін ұсынған кез келген
сақтандырушымен жасалуы мүмкін. Мемлекеттік сақтандыру кәсіпорны ... ... ... оның ... ... ... ... сақтандыру
мынадай жағдайларда қолданылады: әуе, темір жол, су жолы, ішкі су ... және ... ... автомобиль көлігі
маршруттарындағы жолаушыларды сақтандырғанда; ... ...... иелерінің азаматтық жауапкершілігін сақтандырғанда. Міндетті
сақтандыруды ұйымдастыру мен жүргізу ... ... ... ... ... ... сақтандыру – тараптардың ... ... ... сақтандыру.
Сақтандыру талаптары сақтанушы мен сақтандырушы арасында жасалатын
шартпен белгіленеді. Сақтандыру шарты бойынша сақтанушы сақтандыру ... ... ал ... сақтандыратын жағдай ... ... ... ... өзге ... ... сомасын
(сақтандыру өтемін) төлеуді мойнына алады. Сақтандыру шарты жазбаша түрде
жасалады. Жазбаша шарттың үлгісін сақтандырушы ... не ... ... ... Егер онда өзге ... ... болса,
алғашқы сақтандыру төлемін төлеген кезден бастап бекітілді деп саналады.
Сақтандыру шартының мазмұны тараптардың келісімімен айқындалады.
Сақтандыру шартында: шарт ... ... ... ... ... сомасының (сақтандыру өтемінің) мөлшері, оны өтеудің
тәртібі мен мерзімі; сақтандыру төлемінің ... оны ... ... мерзімі; шарттың қолданылу мерзімі; шарт ... ... ... жауапкершілігі көрсетілуі қажет. Тараптардың келісімі ... ... да ... мен міндеттемелер енгізілуі мүмкін.
Қолданылып жүрген заңдармен салыстырғанда сақтанушының ... ... және осы ... ... ... шарт талаптары жарамсыз деп
табылады. Сақтандыру төлемдерінің мөлшерлері шартпен белгіленеді, заңдармен
белгіленген мөлшерлер бұған кірмейді [6, 236 бет].
Тараптардың ... ... ... ... ... ... ... төлемін шартта көрсетілген мерзімде төлемеу,
егер шартта өзгеше көзделмеген болса, шарттың тоқталуына әкеп соғады.
Мерзімінен бұрын ... шарт ... ... ... өтелген
жағдайда бір ай ішінде қайта жалғастырылуы мүмкін. Шартта ... ... ... ... Бұл ... ... ... жөнінде жазбаша өтініш
талап етілмейді. Мерзімінен бұрын тоқтатылған шарт ... ... ... ... ертеңінен бастап қайта күшіне енеді.
Сақтандыру төлемін уақытылы өткізбеу себепті шарт мерзімінен бұрын
тоқтатылғанда, ... ... ... ... ... ... ... беріледі. Міндетті мемлекеттік сақтандыру ... ... ... ... ... түрі ... ... кәсіпорындардың,
бірлестіктердің және ұйымдардың ... әрі ... ... ... ... табыс есебіне қарамай – ақ жүзеге асырылады.
Сақтандыру сомасы мен ... ... ... олардың мөлшері
заңдармен белгіленбеген жағдайлардың бәрінде, шартпен белгіленеді.
Жеке басты сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қамсыздандыру бойынша және шеккен зиянның
орнын толтыру ретімен ... ... ... ... сақтандыру бойынша сақтандыру өтемі, егер шартта өзгеше
көзделмесе, сақтандыру жағдайы туған ... ... ... ... ... ... аспауға тиіс.
Сақтандырушы алған сақтандыру сомасына және сақтандыру өтеміне салық
салынбайды.
Тараптардың келісімімен сақтандыру сомасы мен ... ... ... ... мүмкін.
Сақтандырушы сақтандыру жағдайы туған ... ... ... сақтандыру сомасын, (сақтандыру өтемін) шартта
көрсетілген тәртіп пен ... ... ... – ақ ... ... азайту мақсатында жұмсалуға қажетті шығынның ... ... ... ... міндетті. Сақтанушы сақтандырушыға сақтандыру
жағдайы туралы шартта белгіленген ... және ... ... ... ... мен ... ... жасауға, сондай – ақ
кінәлі адамнан өндіріп алу құқығын қамтамасыз етуге міндетті.
Сақтанушының (сақтандырылған адамның) ... ... ... ... алу ... ... ... бойынша сақтандыру өтемін
төлеген сақтандырушыға осы сома ауқымында көшеді. Сақтанушы ... осы ... ... құқығы үшін қажетті қолында бар ... ... ... ... ... ... ... міндетті.
Сақтанушының азаматтық заңдарда белгіленген тәртіппен тигізген ... ... ... ... өтемі сомасының ауқымынан жоғары талаптар
қою құқығын сақтандырушыға беруге, сондай – ақ ол ... ... да ... ... ... бар. Бұл ... ... сақтандыру шартында
ресімдеуге де болады.
Сақтанушы сақтандыру жағдайы туғаннан кейін ... ... ... ... ... бас ... ... сақтандыру
сомасын толық көлемінде алуына болады. Сақтандыру шарты заңдарда көзделген
жалпы негіздемелерден басқа мынадай жағдайларда жарамсыз деп ... ... осы ... ... төртінші бөлігінде қарастырылған жағдайларда;
қылмыстық жолмен тапқан немесе қылмысты істің себепшісі ... ... ... ... шарт ... ... ... табуды алдын
ала көздеп, оның ішінде, бұл ... ... ... ... ... ... жағдайы мынадай себептерден:
- сақтанушының қорғануға қажетті және ... ... ... ... өзге ... ... туғызуға біле
тұра әдейі бағытталған, не оның ... ... ... ... заңмен белгіленген тәртіппен әдейі жасалған қылмыс
немесе әкімшілік құқық бұзушылық деп танылған әрекеттерінен;
- егер әскери қатерден сақтандыру шартпен көзделмеген ... ... ... ... әскери деп танылған әскери
әрекеттерден және соларға қатысты ... ... ... ... ... сақтанушыға сақтандыру сомасын
(сақтандыру өтемін) төлеуден толық немесе ... бас ... ... іс - ... ... ... ... сомасын (сақтандыру өтемін) төлеуден толық немесе
ішінара бас тартуға қақылы. Әскери іс - әрекеттерден ... ... ... ... ... өтемін)
төлеуден бас тартылған жағдайда сақтанушыға ол өткізген
сақтандыру төлемдері қайтарылып ... ... ... ... ... қалдыра отырып,
сақтандыру шарты бойынша өз міндеттерінің бір бөлігін ... ... ... ... ... етуге құқылы [7, 114 бет].
Бірігіп сақтандыру сақтандырушылардың бір сақтандыру шарты бойынша
бірлесуіне жол береді, бұл ... ... ... ... ортақ
жауапкершілігі пайда болады.
Сақтандырушылардың жауапкершілігі. Сақтандыру ... ... ... ... үшін сақтандырушы сақтанушыға (сақтандырылған
адамға) мерзімі өтіп кеткен әр күн үшін төлеуге тиісті соманың:
- Нақты адамға – 0,2 ... ... ... – 0,1 ... мөлшерінде өсім төлейді.
Сақтандырушының лауазымды адамдарды Қазақстан Республикасы заңдарында
көзделген тәртіптілік, ... ... және ... ... алады.
Сақтандыру шартынан туындайтын дауларды белгіленген тәртіпке ... ... ... сот қарайды. Бұл ретте сақтандырушылар мен сақтанушылар
осы істер ... ... баж ... төлеуден босатылады.
Сақтандыру операцияларының қаржы жағынан тұрақтылығын және сақтандыру
қызметін жүргізуді қамтамасыз ету үшін сақтандырушылар мақсатты ... ... және ...... ... ... ... сақтандырушылар дербес белгілейді Сақтандыру қорларына
салық салынбайды. Сақтандырушы қызметін тоқтатқан жағдайда ... ... ... белгіленген тәртіпке тәртіппен салық салынады.
Сақтандырушылар заң жүзінде рұқсат етілген кез ... ... бір ... ... ... ... меншіктің кез – келген түрінде болуы мүмкін.
Меншік түрлері әр түрлі сақтандыру ... өз ... ... ... тең ... пайдаланады. Сақтандыру кәсіпорынның ұйымдық
түрін құрылтайшылар белгілейді.
Шетел азаматтары мен шетелдік заңды мекемелер, сол ... ... ... ... кәсіпорындар Қазақстан Республикасы ... ... ... жасай алмайды.
Сақтандырушының негізгі сақтандыру қызметінен алатын пайдасы ... ... ... ... төлемдері мен өзге де кірістер)
мен шығыстың (сақтандыру ... ... мен ... ісін ... оның ... ... ... кеткен шығындарды өтеу, еңбекке ақы
төлеуге жұмсалған шығындар, ... ... ... ... ... белгіленеді.
Заңды алғаш рет тәжірибеде қолдануға кіріскенде – ақ, ... ... ... ... ... орай ... ережелер
әлемдік тәжірибедегі қабылдаған сақтандыру ... ... мен ... принциптеріне сай келмейді.
Министрліктерде, ведомстволарда құрылған кейбір сақтандыру ұйымдары
антимонополиялық заң ... мен ... ... ... өз ... ... ... ықтиярсыз – міндеттілікке айналдырып,
сақтандырудың жекелеген ерікті түрлерін монополияландырды. ... ... ... ... ... ... ... теміржол көлігі – «Комеск – Өмір» ... ... ... ... ауыл ... ... түрінде
ауылшаруашылығы басқармаларының өздері ... ... ... ... ... ғана ... ... мен совхоздардың
басшыларына тапсырып отыр.
Біздің ойымыз бойынша сақтандырудағы ... ... ... ... мемлекеттік сақтандыру қадағалауының болмауы, сондықтан Заңның 4-
бабын мынадай редакцияда жасау ... еді: ... ... ... ... Сақтандыру қадағалауы жүргізіп, сақтандыруды
жүргізуге құқық беретін рұқсат ... ... ... ... ұйымдық формасына қарамастан ... ... ... ... ... ... ... мөлшерде анықтау қажет.
Мемлекеттік сақтандыру қадағалауы қызметінің билігі мен тәртібі Қазақстан
Республикасы Министрлер Кабинеті ... ... ... ... ... міндетті сақтандыру түрлерінің тізімдері келтірілген,
мұның ешбір пайдасы жоқ. Кез – келген уақытта міндетті сақтандырудың жаңа
түріне деген ... ... ... ... ...... өзі керек
болмай қалады, бұл әрдайым іс үстіндегі Заңға әр түрлі ... ... ... Осы ... ... ... кез – ... сақтандырушымен
жасалуы мүмкінділігі бекітілген. Ал тәжірибе ... ... ... үшін ... ... тек оның ең аз ... ... үлесіне біртұтас жүргізгенде қамтамасыз етілуі ықтимал.
Басқа қырынан алғанда сақтандырудың шартың, ... ... ... ... ... ... ... мемлекет бекітеді, демек ол түптің
түбінде сақтандырудың қаржылық ... ... ... «Міндетті
сақтандыру құқықтық актіде көрсетілген жағдайларда қолданылады. Мемлекеттік
міндетті сақтандырудың ... ... ... ... ... тапсырумен мемлекеттік сақтандыру ұйымы жалғыз жүргізеді».
Бұрындары сақтандыру қорлары бірнеше мәрте сақтандырумен ... ... ... ... ... ... Бұл әлі күнге жалғасып,
сақтандыру жол және басқа қорларға ... ... ... ... ... ... ... шарты арқылы транзитпен сақтандыру ұйымында
өз қаражаттарын сеніп бергендердің, кәсіпорындар мен ... ... ... ... Мұндай жүгенсіздіктен құтылу үшін, Заңда бұл
жөнінде арнайы айтқан жөн. Бұл үшін ... ... ... ... дегеннен кейін: «осы Заңның 13-бабында көрсетілген жағдайлардан
өзге жерде сақтандыру ... ... ... деп жазу ... [8, ... ... Республикасы Министрлер Кабинетінің немесе Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... қадағалауын
құру басты маңызға ие болуда. Сақтандыру нарығы дамыған елдердің бәрінде
мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуда. Біздің жағдайымызда мемлекеттік
сақтандыру қадағалауы ведомстволық араласудан азат ... ... ... яғни ... ... жеткілікті ақшалай қаржысы, қызметтерін
айқындайтын жарғысы бар жаңадан қайта ... ... ... беру ... Сақтандыру қадағалауы сақтандыру тарифтерінің
деңгейін, сақтандырушылардың қоры және ... ... ... ... барысын, есепке алу, есеп беру, бюджетке төленетін
салықтың түгелділігі мен уақытылығын қарап ... ... ... ... өз ... мен ... іс ... бұзатын болса қаржылық санкция салу, заңдылықты өрескел бұзушылардың
қызметін тоқтатуға құқық берген жөн.
Өркениетті ... ... құру үшін ... қадағалауының
қажеттігі ешқандай сенімсіздік туғызбайтыны анық. Қуатты аз сақтандыру
қоғамдарының жедел өсу ... ... ... ... қадағалауы
айналысуға тиіс, өйткені әлгілер өз әрекеттерімен көп жағдайда алып-
сатарлыққа ... ... ... ... ... ... сақтандыру қызметтерін
реттеуді арнайы құрылған Үкіметтік ұйым – Қазақстан Республикасы Қаржы
министрлігінің сақтандыру ... ... ... тиіс.
Қаржы министрлігі сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру қызметін жүргізуге лицензия беруге;
- сақтандырушылардың бірыңғай Мемлекеттік тізімін (реестр) және
де сақтандырушылар ... ... сол ... ... тізімін кіргізуге;
- сақтандыру тарифтерінің дәлелділігіне, ... ... ... ... ... ... ... құру ережелері мен орналастыруды,
сақтандыру операцияларының көрсеткіштері мен ... ... және де ... ... ... есеп беруді
белгілеуге;
- сақтандыру мәселелері ... ... әрі ... жете ... ... ... ... іс жүзінде қолдану дағдысын жинақтауға,
белгіленген ... ... ... сақтандыру туралы
заң шығаруларын дамыту мен одан әрі жетілдіру жөнінде ... жете ... ... ... ... сақтандыру қызметі жайлы белгіленген есеп
беруді және де ... ... ... ... ... алуға;
- банкілерден, кәсіпорындардан, мекемелер мен ұйымдардан, сол секілді
азаматтардан қажетті ... ... ... ... ... сақтандыру туралы заң
шығарушыларының сақталуына және де олардың беріп отырған есептерінің
растығына тексеру ... ... ... ... сақтандыру ұйымдары
антимонополиялық заң шығару мен жоғарыда ... ... өз ... ... ... ...... айналдырып,
сақтандырудың жекелеген ерікті түрлерін монополияландырды. Сақтандыру
үзіліссіз және сапалы жұмысты, ... ... ... ... ... сақтандыру қызметінің тәжірибесі
2.1 «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ сақтандыру түрлері және оларды
тәжірибеде қолданудың алғышарттары
«Сентрас Иншуранс» Сақтандыру компаниясы» АҚ 1997 жылы ... ... ... атауы «Терра» СК» АҚ деп аталған. 2005 жылы 12
сәуірден ... ... ... ... ... ... негізгі акционері болды. Акционерлердің ауысуына байланысты
өзгерістер компанияға бұрынғы клиенттерді ... қана ... ... бірге
жаңа клиенттердің сеніміне ие болды. 2005 жылы ... ... ... АҚ үшін ... бір жетістіктер жылы болды, алға жылжу
жылы. Үлкен бәсекелестерге ... ... ... өсуіне ие болды. Мұндай нәтижелер ... ... Яғни ... ... ... таңдамалығы
және жаңа технологияны қолдануына байланысты.
Бүгінде Сақтандыру компаниясында бизнесті дамыту жолында айтарлықтай
тың өзгерістер болуда. Ал бұл ... ... ... ... одан ... түспек. Филиалдар желісі тез қарқынмен даму үстінде, сақтандыру
қызметтерінің ... ... ... ... ... қатары көбейіп келеді. Сақтандыру компаниясы ... ... болу ... ... болып табылады. Компания Қазақстанда
сақтандырудың әр алуан түрлері бойынша клиенттердің ... ... үшін ... ... ... ... ... миссиясы: Қазақстан нарығына батыстың ең үздік
дәстүрлеріне ... ... ... ... ... мақсаты: 2012 жылы Қазақстан Республикасындағы сақтандыру
компаниялардың ондығына кіру.
Компанияның 2011-2012 жылдардағы стратегиясы:
- ... ... ... ... ... қосылу;
- Халықтың және тұтынушылардың арасында ұнамды имидж жасау;
- Қазақстан Республикасының барлық ірі қалаларында ... ... ... ... ... ... ... барлық аймақтарында
халыққа жекелеп сатуды дамыту [9, 125 бет].
Компания ... Алға ... ... жету үшін ... ішкі құрылымына байланысты клиенттермен және нарықтағы басқа
қатысушылармен жоғары ... ... ... ... ету ... келесі қағидаларды ұстанады:
- Сақтандыру компаниясының барлық қызметкерлерін жоғары кәсіби
даярлықтан өткізу және біліктіліктерін арттыру;
- Елімізде ... ... ... ... Жаңа сату ... қалыптастыру және филиал мен агенттіктің
тармақталған желісін дамыту;
- Халықтың сақтандыру мәдениетін ... ... ұзақ ... ... ... ... орнатуды
көздеу;
- Жаңа ақпараттық және басқару технологиясын жедел қарқынмен
енгізу;
- Жасалған сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... үзіліссіз және сапалы жұмысты, бизнес-үрдістің ... ... ... ... ... ... ... және залалдар ... ... ... тиімді
инфрақұрылымсыз толық дамуы мүмкін емес (1 сурет). Компанияның казіргі
кезде штатты ... саны 74 ... ... ... ... құрылымы
Әлеуметтік және кадрлық саясат.
Кадрлық саясаттың негізгі ... бірі ... ... ... еңбек жағдайын жақсарту және жүмысшылардың әлеуметтік қорғау
нормаларын ... ... ... сақтандыру нарығында үлкен
тәжірибеге ие жоғары квалификацияланған мамандар.
Компанияның негізгі әлеуметтік және ... ... ... Сақтандыру нарығындағы жоғары квалификацияланған мамандарды
тарту;
- Жас инициативті мамандарды тарту;
- Профессионалды кадрларды ... ... ... оқыту арқылы
дайындау;
- Қазақстанда, Ресейде және ... ... ... ... Компанияның менеджерлері және агенттері үшін бонустық еңбекақы
жүйесі;
«Сентрас Иншуранс» СК» АҚ серіктестіктері. Сентрас ... ... жылы ... ... ... оның құрамында Қазақстанда және ... өз ... ... ... ... ... ... бар. Атап
айтқанда, «Сентрас Секьюритиз» АҚ (Қазақстан), «Центрас Капитал» ... және т.б. ... ... АҚ. ... ... ... ... капитал
нарығына, активтерді басқаруға, Орталық Азия мен ТМД елдеріндегі жеке
капиталын корпоративтік ... мен ... ... бағытталған.
Компанияның алға қойған стратегиялық мақсаттарының бірі ... ... ... стандарттар мен инновацияларды ендіру
процессін жеделдету. Компания инвестициялық банкинг саласында кең ... ... ... ... ... ... сенімді басқару,
компанияларды біріктіру мен қосу, жобаларды сараптамалық ... ... ... және ... деңгейде қаржыландыруды ұйымдастыру
жөніндегі қызметтер жатады.
Атап айтқанда «Сентрас Секьюритиз» ... ... ашық ... ... ... компания болып табылады және бүгінгі таңда
бизнестің осындай бағытын белсенді дамытып ... ... АҚ ... ... ... ... жас
компания болып табылады. Алайда, оның ... ... ... жүргізуде мол тәжірибе жинақтаған жоғары ... ... ... ірі ... ... & Touche» ... Республикасының Ұлттық Банкінің тәжірибесі мол, нарықтағы білімі
зор, жетекші қаржы институттары мен ... ... ... ... ... ... қызметкерлері «Сентрас Секьюритиз» АҚ-ның
негізін салушылар болып табылады.
«Центрас Капитал» ... ... ... ... 2004 жылы ... Компания
Мәскеу Банкаралық Валюта Биржасының (СБВБ) мүшесі әрі Ресей Сауда Жүйесінің
(РСЖ) қатысушысы болып табылады.
Компания қызметтеріне МБВБ мен РТС ... ... ... алаңдарында
және «Санкт – Петербург» БҚ-нда ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Жеке тұлғаларға көрсетілетін қызметтер:
1. Автокөлік:
- Авто – ... Авто – ... Авто – ... Авто – ... АҚЖ (азаматтық – құқықтық жауапкершілік)
3. МотоКАСКО
4. Мүлік:
- Үй ошағы;
- Үй жайлылығы;
- Менің пәтерім;
- Келеңсіз жағдай.
Заңды тұлғаларға көрсетілетін қызметтер:
1. Жұмыс берушінің ... ... ... ... операциялары
5. Құрылыс – монтаждық тәуекелдер
6. Автокөлік:
- Авто – Exclusive;
- Авто – Лимит;
- Авто – Стандарт;
- Авто – Элит.
7. Авто иелерінің ... ... ... ... Компанияның ең басты приоритеттерінің бірі –
клиенттердің тәуекелдерін сенімді қайта сақтандыру.
2009 жылдың 1 наурызында ... ... СК» АҚ ... компаниялардың ішіндегі ең бірінші шетелдік қайта сақтандыру
компанияларымен облигаторлық қайта ... ... ... ... ... ... корпорациясы, SCOR (Франция) компаниясы, Partner Re
(Швейцария), Hannover Re (Германия), ... Re (АҚШ) и ... ... мына ... түрлері бойынша тәуекелдер: мүліктік
сақтандыру, жүк, автокөлік, келеңсіз ... ... ... ... ... және ... тәуекелдер автоматты түрде батыстық қайта
сақтандырушыларда қайта сақтандырылады.
Бұл жүйе сақтандыру жағдайы ... ... ... сыйақысын
толығымен және оперативті түрде төлеуді максималды кепілмен қамтамасыз
етеді.
Жетекші қайта ... ... Swiss Re (1st layer), ... ірі ... ... (Switzerland,
«АА-» S&P)
- Munich Re (2nd layer), әлемдегі екінші қайта сақтандырушы (Germany,
«АА-» S&P)
Бұл жүйе сақтандыру ... ... ... ... ... және ... түрде төлеуді максималды кепілмен қамтамасыз
етеді (1 кесте).
1 ... ... ... ... ... ... |$ ... ...... ... |$ ... ... |$ 120,000 әр ... бойынша және |
| |$ 80,000 ... ... ... ... АҚЖ ... сақтандыру |$ 1,000,000 әр көлік бойынша |
|Жолаушыларды келеңсіз |$ 250,000 әр ... ... және ... ... |$ 50,000 әр адам ... ... |$ ... ... ... ... |$ ... әр адамға |
*дерек көзі ... ... ... ... ... ... CCR (Caisse Centrale de Reassurance) (Франция)
3. Partner Re (Швейцария)
4. Hannover Re (Германия)
5. SCOR (Франция)
6. Transatlantic
2.2 «Сентрас ... СК» АҚ ... ... ... ... ... компаниясының өзіндік қаражатының өсімі төлемқабілеттілікті
және тұрақтылықты жоғарлатады. Сақтандыру сыйақыларының ... ... және ... ... жаңа ... ... қатысуына
және сақтандыруда жоғары тәуекелге баруды дамытады.
2010 жылы «Сентрас Иншуранс» СК» АҚ өзіндік капиталы 6910980 мың
теңге. ... ... ... 1,5 есе ... ... ... ... қосымша активтерді шығару арқылы
көбейтілді.
«Сентрас Иншуранс» СК» АҚ – ның ... ... ... ... ... ... ... көлемі 1 003 252 мың теңге. Алдынғы жылмен
салыстырғанды 6 есе өскен. ... ... ... ... 79,1% ... дегеніміз компания нарық қарағанда тезірек өсуде. Өзінің нарықтық
үлесін көбейту арқылы (2 ... ... ... СК» АҚ ... ... ... |2009 жылы |2010 жылы ... |
| |(мың ... |(мың ... |(мың ... ... |274 373 |593 565 |1 143 632 ... ... |181 728 |468 655 |691 983 ... ... |117 618 |171 437 |1 003 252 ... көзі www.centrasinsure.kz
Сентрас Иншуранстың сыйақысының түсімі бойынша жалпы сомасы 2009 жылғы
117 618 мың тг үлес салмағы 100%, 2010 жылғысы 171 437 мың тг үлес ... 2011 ... 103 252 мың тг үлес ... 100%. ... сақтандыруға
жіберілген сыйақы 2009 жылғы 84 229 мың тг үлес салмағы 72%, 2010 ... мың тг үлес ... 55%, 2011 ... 483 205 мың тг үлес ... ... ... 2009 ... 33 389 мың тг үлес салмағы 28%, 2010 жылғы ... тг үлес ... 45%, 2011 ... 520 047 мың тг үлес ... 45% .
Сақтандыру сыйақысының түсімі бойынша 2010-2011 жылғы % үлесі 55% болса, ал
2009 жылдың % үлесі 72 % ... ... екен (3 ... ... ... СК» АҚ ... сыйақысының түсімі*
|Атауы |2009 |2010 |2011 |
| |мың тг. ... % |мың тг. ... %|мың тг. ... % ... ... |117 618 |100 ... |100 |1003252 |100 ... |84 229 |72 |93 449 |55 |483 205 |55 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... сыйақы |33 389 |28 |77 988 |45 |520 047 |45 ... көзі ... ... құрылымы және түрлері бойынша сыйақысының
құрылымына талдау. Қазіргі кезеңде 83 %-ын ерікті мүлікті ... ... ал оның 14 %-ын ... ... ... ... қалған 3 %-ы
ерікті сақтандыру ... ... (2 ... ... ... ... құрылымы
Сақтандыру төлемдерінің көбеюі сақтандыру келісімдерінің көбеюімен
және бөлшек сақтандырудың дамуымен ... ... ... ... ... иелерін міндетті сақтандыру мен көлік транспортын
ерікті сақтандыруда жатыр. Сәйкесінше ... 35,1%, 27,5% (4 ... ... ... СК» АҚ ... ... |2009 |2010 |2011 |
| |мың тг. ... % |мың тг. |үлесі %|мың тг. |үлесі % |
|Барлығы |11 726 |100 |11 070 |100 |44 937 |100 ... |363 |3 |1 683 |15 |16 938 |38 ... | | | | | | ... жеке |473 |4 |14 |0,1 |11 057 |25 ... | | | | | | ... ... 890 |93 |9 373 |85 |16 942 |38 ... | | | | | | ... көзі ... жылы ... ... ... ... ... жылмен
салыстырғанда 55 067 мың теңгеге өсіп, 1 143 632 мың теңгені құрады.
Активтің ... ақша ... ... ... ... ... ... және материалды емес активтерді сатып ... ... ... ... ... ... ... келісімдерінің көбеюімен
және бөлшек сақтандырудың дамуымен түсіндіріледі. Сақтандыру төлемдерінің
негізгі ... ... ... ... сақтандыру мен көлік транспортын
ерікті ... ... ... жылда міндеттеме көлемі 326 739 мыңға
өзгеріп, 451 649 ... ... ... ... ... сақтандырумен және
сақтандыру қызметіндегі делдалдармен есеп айырысуда 119 336 мыңға ... 146 042 мың ... ... Осы ... әсер ... ... ... жүргізілген қайта сақтандыру бойынша қарыздар. Қаражат
кварталда ... ... ... төленеді. Алдыңғы жылмен салыстырғанда
сақтандыру резервтері 221 283 мың теңгеге өсіп 273 841 мың теңгені ... ... ... 223 328 мың ... өсіп 691 983 ... құрады. Жарғылық капиталдың өсімі өзіндік капиталдың өсіміне ... 2011 ... ... айында 102 000 мың теңгеге жарғылық капитал өсіп,
557 000 мың теңгені құрады. Таратылмаған кіріс 117 147 мың ... ... 13 655 мың ... ... ... ... ... сомасы 130 802
мың теңгені құрайды.
Компанияның өзіндік капиталы 223 328 мың теңгеге өсіп 691 983 ... ... ... сомасы таратылмаған кіріс пен табысы теңестірілген
жағдайда көрсетіледі (5 ... ... ... СК» АҚ ... ... %*
|Сақтандыру түрлері |2010 |2011 ... ... ... |10,33 |5,88 ... ... жауапкершілігі |6,59 |6,92 ... ... ... түрлері |0,82 |1,43 ... ... ... |3,01 |2,24 ... ... |0,00 |1,13 ... құралдарын сақтандыру |24,68 |11,73 ... ... |3,03 |2,96 ... сақтандыру |21,51 |34,25 ... ... ... |5,54 |1,70 ... ... ... ... |23,85 |30,32 |
|Ерікті сақтандырудың басқа да ... |0,63 |1,44 ... көзі ... жылға компанияның бөлген сақтандыру сыйақысының сомасы ... ... ... ... ... ... түсімдердің жалпы көлемі
831 815 мың теңгеге өсті. Есепті жылда 24 327 сақтандыру келісім-шарттары
жүргізілді. ... ... ... ... саны 6 022 ... жеке ... ... құрайды
Компания Қазақстанның сақтандыру нарығында жұмыс ... ... ... ... 2011 жылы ... ... ... бойынша
алынған сақтандыру сыйақылар сомасы 55 304 мың теңгені құрады.
Компанияның өзіндік капиталының өсіміне байланысты сақтандыру келісімі
бойынша өзіндік ... ... ... 2011 жылы ... ... берілген
сақтандыру сыйақысы көлемі 483 205 мың теңгені ... ... ... 48 % - ды ... ... ... салыстырғанда 6,5 %-ға азайған.
Есепті жылы комиссиондық кірісте және шығыста өзгерістер ... , ... ... ... 57 809 мың ... ... ... қызметі бойынша агенттер және брокерлерден түскен
комиссияның ... 49 154 мың ... ... ... ... ... ... келісім шарт бойынша қайта сақтандыруға ... ... ... ... ... ғана ... ... бірге қаржылық
жағдайдың бағалылық сипатын құрайды. Мәндерді ... ... ... Бірінші кезең – көрсеткіштер жүйесін таңдау;
- Екінші кезең – әр көрсеткішті ... ... ...... ... ... жасау және таңдау;
- Төртінші кезең – сақтандырушының қызметін жиынтық бағалау.
6 кесте
««Сентрас Иншуранс» СК» АҚ сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... |Барлығы |
| ... ... ... | |
| | | ... ... ... жалпы |142 758 |33 831 |826 663 |1 003 252 ... | | | | ... ... |11 141 |14 856 |457 208 |483 205 ... ... | | | | ... ... |131 617 |18 856 |369 455 ... |
|таза сомасы | | | | ... таза ... |46 644 |7 384 |161 079 |215 107 ... етіп ... |84 961 |11 591 |208 376 |304 940 ... ... таза | | | | ... | | | | ... ... ... |16 961 |6 326 |8 334 |31 621 ... ... | | | | ... ... таза |2 491 |335 |-2 788 |38 ... | | | | ... төлемдерінің таза|14 470 |5 991 |11 122 |61 583 ... | | | | ... ... |1 976 |4 198 |59 623 |65 797 ... ... |27 152 |4 164 |25 379 |56 695 ... қызметінің |45 327 |5 634 |231 498 |282 459 ... | | | | ... көзі ... ... 19 904 мың ... өсіп, 37 859 мың теңгені
құрады.
Компанияның ақша қаражаттар қозғалысы жанама әдісімен есептелінеді:
1. Салыққа ... ... – 131 541 мың ... алдыңғы жылмен
салыстырғанда 123 641 мың ... ... ... ... 430 667 мың ... азайды;
3. Оперативті міндеттемелерде ақша қаражаттар 326 739 мың теңгеге
өсті;
4. Операциялық ... ... ... 11 943 мың ... ... ... ... – 21 674 мың теңгені құрады;
6. «Инвестициялық қызметтен түскен ақшаның көбеюі және ... бабы ...... ... 3 556 мың ... ... ... Қаражат түсімі қосымша акция шығаруға байланысты 102000 ... ... Ақша ... 88 713 мың теңгеге өсті;
9. Есепті жылдың соңындағы қалдық пен ... ... ... ақша ... 88 713 мың ... өсуі ... ... өзіндік капиталдың өзгерісі келесідей:
- 2011 жылдың қаңтар айында 691 983 мың теңгені құрады;
- Есепті ... ... ... ... ...... ... Есепті жылда таратылмаған кіріс көлемі – 1 17 145 ... ... ... ... ... ... ... кіріс
– 4 181 мың теңге;
- Өзіндік капитал ... - 223 328 мың ... ... СК» АҚ ... ... ... 2010 ... портфель 533 344, ал 2011 жылғы 754 584. Инвестициялық табыс
2010 жылғы 17 955, ал 2011 ... 37 859. ... ... 2010 ... ал 2011 ... ... өсті (7 кесте).
7 кесте
««Сентрас Иншуранс» СК» АҚ ... ... ... |2010 жылы |2011 жылы ... портфель |533344 |754584 ... ... |17 955 |37 859 |
| | | ... |3,37 |5,02 ... көзі ... әдіс негізінде Қазақстандық сақтандыру компаниясының қаржылық
жағдайын талдау үшін бес ... ... жүйе ... Төлем қабілеттілік көрсеткіштер (сенімділігі);
2. Ликвидтілік көрсеткіштер (қаржылық тәуекел);
3. Қызметтің (табыстылық) тиімділік көрсеткіштер;
4. Капитал айналымындағы іскерлік активтілік көрсеткіштер;
5. Инвестициялық тартымдылық көрсеткіштер және ... ... ... СК» АҚ ... ... ... ... қаржылық жағдайын сипаттайтын көрсеткіштер
әртүрлі деңгейлерге байланысты топтасады. Қазіргі кезде ... ... ... әр ... ... ұсынады.
Нарықтық қатынас шарттарында және халықаралық ... ... ... ... ... нарыққа сәйкес талдау және кешендік
әдісті жүргізуде жаңа қадам қажеттігі туады.
Нарықтық қатынас шартын қолданған кездегі ... ... ... тиіс (8 ... ... ... СК» АҚ акция табысы*
мың теңге
|Атауы |2010 жылы |2011 жылы ... ... саны (мың |500 |620 ... | | ... ... |5 639 |117 147 ... капитал |468 655 |691 983 ... ... ... |11,28 |178,79 ... ... құны | | |
| |937,31 |1116,10 ... көзі www.centrasinsure.kz
Сонымен, бірінші кезеңнің есебі келесідей:
Бірінші топ – төлем қабілеттілік. ... ... - ... ... мен нормалы өлшем. Бұл көрсеткіш сақтандыру ұйымында
қаншалықты бос активтер бар ... ... және ... ... ... бос ... ... кредиторлармен есеп айырылыса алады (1).
Уп = Активтер / Міндеттемелер
(1)
2010 ж. Уп ... ж. Уп ... ... ... – ∑ ... сақтандыру үлесінен басқа барлық активтер;
Міндеттемелер – ∑ ... ... ... ... ... [10, 37 бет]
1.1 Сенімділік коэффициенті (Кн) – ... ... ... ... ... ... (2).
Кн = Сс /Рс
(2)
2010 ж. Кн =468 655,0/312436,0=1,5
2011 ж. Кн =691 983,0/582294,0 =1,3
Бұл коэффициент сақтандыру жағдайы болған ... ... ... ... ... инвестициялық операцияларды қамтамасыз ету деңгейін
көрсетеді.
1.2 Қаржылық ... ...... ... шаруашылық қызметін талдауда қаржылық потенциал коэффициенті
анықталады. Ол сақтандыру резервтері мен өзіндік капитал ... ... ... ақы ... тең (3).
Кфп = Рс+Сс / Пн
(3)
2010 ж. Кфп ... ж. Кфп ... мәні – ... ... қажетті сақтандыру төлемдерін
жүргізу қабілеттілігі. Мысалы,
1.3 Маржа ... ... ... Бұл ... ... ... (4).
Нрв = max(P1, P2) * Квып;
(4)
P1 – таза активтің минималды көлемі (5),
P1 = 0,16 * ... ...... ... ж. P1 =0,16* ... = 27429,9
2011 ж. P1 = 0,16* 1003252*1 =160520,32
P2 – таза активтің минималды көлемі, бұл ... ұзақ ... ... үш ... ... ... = 0,23 * СВ
(6)
мұндағы, СВ – сақтандыру келісімі бойынша залал резевтерінің және нақты
сақтандыру ... үш ... ... жылдық орташасы.
Түзетілмелі коэффициент К бір жылға есептелініп, ... ... ... ... ... ... ... таза сақтандыру төлемдерінің (қайта сақтандыру қоса
жалпы төлем) залал өзгерістерінің ... ... ... ... ... ... ... залал
өзгерістерінің қосындысының қатынасына тең.
Нақты мән 0,5-тен кіші болса, онда 0,5 коэффициентін өзін аламыз (7).
Нсж = 0,05 * РСЖ * ... РСЖ – ... ... ... ... сақтандыру бойынша резерв,
к – қайта сақтандыруды қоса өмірді сақтандыру резервінің көрсетілген резерв
көлеміне қатынасымен анықталады.
Егер нақты мән ... кем ... онда к = 0,85 ... Ал егер ... болмаса, онда к = 1 (8).
Н = Нрв + ... мәні – ... ... қажетті сақтандыру төлемдерін
жүргізу қабілеттілігі.
Егер компания өмірді сақтандырумен айналысатын және Н ... ... кіші ... онда осы ... қойылған жарғылық
капиталмен тең болады.
Маржа төлем қабілеттіліктің нақты көлемі ПЛф – таза активтер.
Маржа төлем ... ... ... келесі формула арқылы
есептейді (9).
ПЛф = ... УК – ... ... ДК – ... капитал
- РК – резервті капитал
- НП – есепті жылдың және алдыңғы жылдың ... ... НУ – ... ... және ... ... ... ЗА – жарғылық капиталға салым бойынша акционерлердің
қарыздары
- АК – ... ... ... сатып алынған
- НА – материалды емес активтер
- ДЗП – тездетілген дебиторлық қарыздар.
2010 ж. ПЛф =546800,0+312436,0+36847,0-79560,0=816523,0 ... ж. ПЛф ... ... Н =
160520,3
Егер маржа ... ... ... ... ... ... нормативті көлемінен 1,3 есе кем емес болса немесе төлем
қабілеттілігі ... ... ... қарастырылған жағдайда көрсетіледі,
яғни (10):
ПЛф > 1,3 * Н
(10)
болса, онда сақтандыру компаниясы төлем қабілетті деп ... ... ... екі ... да ... ... ... табылады.
Егер нақты маржа төлем қабілеттілік нормативті маржа ... ... ... ... 30% - дан кем ... ... ... ... (11):
Н ≤ ПЛф < 1,3 * Н
(11)
онда сақтандыру компаниясы өзінің қаржылық жақсарту жоспарын ... ... ... ... ... үшін ... қажет.
Көрсетпеген жағдайда сақтандырушының қаржылық жақсартылуын бақылау
сақтандыру ... ... ... ... ... топ – ...... негізгі көрсеткіштермен көрсетілген.
Тәуекел коэффициенті (Кр) – ликвидті активтер (қайта сақтандырудың
үлесін қоспағанда) және ... ... ... ... ... = Ал + Кз / Рс+Пн
(12)
2010 ж. Кр =182150,0+256826/312436,0 +171 437=0,3
2011 ж. Кр=290319,9+406051,0/582294,0+1003252=0,44
Сақтандырушының ликвидті активтермен, мүлікпен қамтамасыз етілгендігін
білдіреді және оның ... тез ... және ... да ... ... ... ... береді (бюджет, ... және ... ... ... (Кз) – сақтандыру сыйақысы бойынша
дебеторлық қарыздардың өзіндік ... ... тең ... = Зд / ... ж. Кз ... ... ж. Кз ... 983=0,8
Дебиторлық қарыздардың өзіндік қаражаттардағы үлесін және минималды
уақытта тікелей төлемдер бойынша қарыздарды ... алу ... топ – ... операциялардың қаржылық тиімділігі және
сақтандыру қызметі.
Төлемдерді тез жүргізу және ... да ... ... ... ... ... ... қарастырылған
жағдайда табылады.
Үшінші топтың сақтандыру операцияларының ... ... ... ... ерекшелігі маңызы өте зор.
3.1. Залалдылық коэффициенті (Ку) – нақты залалдың және тікелей
сақтандыру ... және ... ... ... ... ... ... қосындысының қатынасына тең. Бұл ... ... ... дұрыстығын көрсетеді және сақтандыру қорының
дұрыс қалыптасқаның көрсетеді, яғни сақтандыру сыйақысының және алынған
комиссиондық сый ... ... ... қай ... ... және ... резерві құрылады (14).
Ку = Уф / (Пн + Кс)
(14)
2010 ж. Ку = 37340,0/171 437+45605,0 =0,17
2011 ж. Ку = 119516,0/ 1003252+14503,0 =0,11
3.2. ... ... (Кнр) – істі ... ... ... ...... мен түскен комиссияның қосындысына қатынасымен анықталады
(15).
Кнр = Рвд / (Пн + Кс)
(15)
Құжаттық шығындар істі жүргізуге ... ... ... ж. Кнр =213081/ ... ж. Кнр = ... ... істі ... кеткен нақты шығындар істі жүргізуге
кеткен нақты шығындардың нетто ... ... ... істі ... ... ... жалпы түсімдердегі
үлесін көрсетеді. Неғұрлым бұл мән төмен болса, ... ... ... тиімді болады.
Орташа нормативті мән 12%. Егер шығын ... ... ... ... онда ... ... тиімді жұмыс істемейді.
3.3. Қаржылық нәтиже коэффициенті (Кфр) – бірден құжаттық шығын мен
шығындылық коэффициент ... ... тең ... ... ... ... ... дұрыстығын көрсетеді
және сақтандыру қорының дұрыс қалыптасқаның көрсетеді
Кфр = 1 - (Ку + ... ... ... яғни ... операцияларының және
осы шығындарға байланысты қаржылық нәтижелері.
Осы коэффициент арқылы талданып ... ... ... көлемін
анықтауға болады. Тарифтік қойылымда ... ... ... ... ... ... инвестициялық шешім қабылдағанда өте маңызды рөл
атқарады.
Бұл коэффициент ұйымда инвестициялық ... ... ... ... ... ... қаржылық жоспарлауда, құрылымдық бөлімшелердің
шаруашылық іс-әрекетін және олардың нәтижелерін ... және ... ... ... ... ... ... (Ксб) – нетто-сый
ақының залал фактосы (17).
Ксб = Пн / Уф
(17)
2010 ж. Ксб =171 437/37340,0=4,5
2011 ж. Ксб ... ... ... үлесін анықтайды.
Оның орташа мәні арқылы сақтандыру компаниясының жүргізген келісім-
шарт бойынша сақтандыру тәуекелін бағалау саясатын дұрыс жүзеге ... ... ... сақтандырудың портфелі жоғары тәуекелді немесе балансталған
екенін анықтауға болады.
Төртінші топ – ... ... ... ... коэффициенті. Салық салуға дейінгі
табыстың өзіндік қаражатқа қатынасымен анықталады ... = Пдн / ... ж. Кр =7016 /468 ... ж. Кр ... 983=0,19
Бесінші топ – Инвестициялық тартымдылығын талдау.
Инвестициялық тартымдылығын талдау рентабельділік болады.
Дивиденттерді төлеуге бағытталған ... бір ... ... ... арқылы есептелінеді (19):
Кип = Двд (DPS) / Да (EPS)
(19)
Бұл коэффициент акционерлердің үлкен ... ... ... ... анықтайды, және де дивиденттерді төлеуге
бағытталған табыстылықтың ... ... ... ... тәуелді және осыған байланысты
акционерлердің ... алу ... ... ұзақ мерзімді дамуына
қаржыландыру [11, 14 бет].
«Сентрас Иншуранс» СК» АҚ корытынды көрсеткіштері ... ... ... 2010 жылғы 3,5% болып, ал 2011 жылғы 6,2% болды.
Сенімділік коэффициенті 2010 жылғы 1,5% болып, 2011 ... 1,3% ... ... ... 2010 ... 4,5% ... 2011 жылғы 1,2%
өзгерді. Залалдылық коэффициенті 2010 жылғы 0,17% болып, 2011 жылғы 0,11%
өзгерді. Жүк ... ... ... 2010 ... 1% ... 2011 жылғы
0,54% төмендеді. Балансталған коэффициенті 2010 жылғы 4,5% ... ... 8,3% ... (9 кесте).
9 кесте
«Сентрас Иншуранс» СК» АҚ корытынды көрсеткіштер*
млн. теңге
|Көрсеткіштер |2010 |2011 ... ... |3,5 |6,2 ... | | ... коэффициенті |1,5 |1,3 ... ... |4,5 |1,2 ... | | ... ... |0,17 |0,11 ... ... ... |1 |0,54 ... | | ... коэффициенті|4,5 |8,3 ... көзі ... ... ... СК» АҚ ... 2010 және 2011 жылғы
алынған нәтижелерге ... ... ... ... Иншуранс» СК» АҚ
2010 және 2011 жж. нәтижелері бойынша компанияға, біріншіден, инвестициялық
активтілігін күшейту қажет, ... ... ... ... жылмен
салыстырғанда төмен. Екіншіден, қолайсыз жағдайда ... ... ... критикалық қабілеттілігін жақсарту қажет, өйткені
қаржылық потенциал коэффициенті алдыңғы жылмен салыстырғанда төмен.
Қорытындылай келе, сақтандыру ... ... ... ... ... құны, олардың сапасы және жойылу бойынша жіктеу
есебімен есептеледі. Жеке ... ... ... мен ... ... ... азайтылған барлық активтердің құны. Қаржылық
тұрақтылықты қадағалау – ... ... мен ... да ... мен ... ... арқылы жүргізіледі.
Ұсынылған көрсеткіштер сапалылық қана емес, сонымен бірге қаржылық
жағдайдың бағалылық сипатын ... ... ... ... келесідей:
1) Бірінші кезең – көрсеткіштер жүйесін таңдау;
2) Екінші кезең – әр ... ... ... ...... жүйесінің жеткіліктілігін жасау және таңдау;
4) Төртінші кезең – сақтандырушының қызметін жинақтық бағалау;
5) Бесінші кезең – ... ... ... ... ... кезде көптеген халықаралық сақтандыру ұйымдары және
еліміздің өз ішінде құрылған сақтандыру ... мен ... ... ... ... ... Республикасындағы сақтандыру бойынша
қарастырғандағы еліміздегі сақтандыруды дамытудағы негізгі ... ... ... және ... субъектілерінің мүддесін
қорғаудың нақты құралы бола алатын орнықты жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жас демократиялы
мемлекет қатарында болғандықтан, бізде сақтандыруды ... ... ... сақтандыру – бұл шаруашылық қызметті әр түрлі кездейсоқ ... ... ... әдісі [12, 30 бет].
3. Қазақстан Республикасында сақтандыру қызметтерін жетілдіру
3.1 Республикадағы ... ... ... және ... жолдары
Сақтандыру қорынын тарихи түрде анықталған ұйымдастырушылық формасы
сияқты кез келген ... ... ... ылғи ... ... ... болады. Берілген ... ... ... ... ... ... ... Нарықтық типтің экономикасында сақтандыру жүйесінің негізгі
мақсаты компаниялар мен ... ... бір ... ... сақтандыру және консультациялық қызметтер комплексін көрсету; жеке
клиенттерге – күнделікті және сенімді сақтандыру ... ... ... жеке ... ... ... кездестірілетін проблемалары арасында
келесілерді белгілеуге болады:
- сақтандыру бизнесінің интернационализациясы;
- ірі сақтандыру топтарының пайда ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердегі саяси жағдайларының күрт өзгеруі;
- персоналдың балансталмаған жастық кұрылымы;
- жаңа ақпараттық технологиялардың пайда болуы;
- ... ... жеке ... ... ... ... факторлар сақтандыру ... ... ... ... сақтандыру ... ... ... сақтандыру нарығының реттеу жүйесін
істеп бітпеуі;
- ... ... ... ... ... ... ... елдер сияқты Қазақстан Республикасында да ... ... саны көп. Бұл өз ... ... сақтандыру
нарығының тұрақсыздығын күшейтеді және оны Ресей мен халықаралық сақтандыру
нарықтарына тәуелді кылады. Сонымен қатар тағы бір ... ... ... үшін ... бос ақша ... ... ... орналастыруға мүмкіншіліктің болмауы болып табылады. Сақтандыру
компанияларының инвестициялық программалары үшін қаржылық ... ... ... ... ... ... ... ұлттық
сақтандыру нарықтарының дамуын тоқтатады, ұлттық сақтандыру ... ... ... бәсекелесуге мүмкіндік бермейді.
Нарықтық экономикалық ақшалай – ... ... ең ... ... онда оның әр ... ... бірлесіп әрекет етеді. Мысалы,
мемлекеттік қаржы секілді, бір ... ... мәні бар ... Глобализация жағдайында мемлекет экономикасы үшін ақшалай –
қаржы жүйесін құру өте маңызды болып табылады. Ақшалай – ... ... ... ... талдау негізделуі керек, академик У.
Баймұратовтың пікірі бойынша казіргі ... ақша ... ... ... ... қажет.
Берілген жүйенің қасиеттері ұлттық сақтандыру нарығы үшін де, қаржылық
жүйенің маңызды сегменті ретінде өте қажет. Сондықтан бұл ... ... ... ... өздігінен дамитын ұлттық экономиканың
секторларын бағалау үшін де мүмкіндік береді.
Өндіргіш экономикалық ... ... ... ... ... ... экономикалық жағдайда қазіргі сақтандыруға
талап қойып отыр. Шаруашылық өндіргіш жұмыстағы субъектілері арасындағы
қайшылықтар тұрақты сақтандырудың ... ... ... ... ... ... мәні ... жұмысына қатысқан
қатысушылар арасындағы байланыс қажеттілігінен туындайды. Бұл ... ... ... ... ... немесе кіші дәрежеде
өндіргіш экономикалық бүкіл жүйенің қатынасында қамтиды.
Елдегі сақтандыру бизнесінің тұрақты ... ... ... ... табылады:
- сақтандыру нарығын реттеуші мекеме, мемлекеттік реттеу мен
өздік реттеудің ... ... ... ... ... айналу принципі;
- сақтандыру қызметтерінің нарықтық рационалды құрылымы, әмбебап
және мамандандырылған сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... ерікті және
міндетті сақтандыру қатынасы;
- алғашқы нарықтық сақтандыру қызметтері арасындағы қатынас және
екіншілік нарықпен сақтандыру;
- инвестициялық саясаттың принципі;
- жеке ... ... ... ... ... мынаны көрсетеді:
1) меншікті және уставты капиталдың минималды өлшемдері;
2) активтер құны мен олардың диверсификациясының дәрежесі;
3) ... ... ... және өзге ... ... ... көрсеткіштері;
5) сақтандыру және қауіпсіздендіру міндеттерінің қатынасы;
6) сақтандыру қызметтерінің көрсетілуінің рентабельділігі [13, 17-19
бет].
Ақшаға айналдыру механизмнің ... ... ... ... ... нақты айтқанда қаржылық, сонымен қатар
жұмыстағы сақтандыру өрісі маңызды жаңа ...... ... ... ... ... кешіреді. Сондықтан мемлекет отандық және
әлемдік экономика жүйесінде маңызды рөл ... ... ... макроэкономикалық процестер енетін стратегиялық бағыттарды өңдеп
шығарады.
Сақтандыру ... даму ... ... бойынша Ұлттық
деңгейде көрсеткіштері мен Халықаралық деңгейінің көрсеткіші салыстырмалы
түрде қарастырылған (10 кесте).
10 кесте
Сақтандыру нарығының даму ... ... ... деңгейде |
|- ... ... ... |- ... ... ... анықтау; ... |
|- ... көп ... |- түзу ... ... ... ... ... |- ... ... қорғау; |
|- мемлекеттік қолдау жүйесін әр |- сақтандырудың халықаралық ... ... ... ... ең |интеграциясы. ... ... | |
|- ... ... ... | ... ... және әр ... | ... ... ... | ... көзі www.centrasinsure.kz
Қазақстан БСҰ-ға (Бүкіләлемдік сауда ұйымына) аяқ басқалы тұр, бұл
халықаралық стандарттар және күшті сақтандырудың ... ... ... ... ... ... ... БСҰ-ға кіруге әлі
дайын еместігі қарастырылуда. Ең алдымен, бұл сақтандыру заңдылығының әлі
жеткіліксіз ... ... ... отыр. Мысалы, көптеген Еуропалық
одақтар тәжірибесі мынаны көрсетеді, нарықтың өте жоғары дамуына қарамастан
өмірді сақтандыру ... ... ... ... ... ... қатарында келесі шығындар түрі шығарылады:
- ... ... ... ... ... ... бойынша сақтандыру төлемін төлеу;
- бақытсыз жағдайларға байланысты жеке келісім ... ... ... ... егер ... жылдық
табысы анықталған құнды құрса;
- жеке өмірді сақтандыру ... ... ... денсаулықты
сақтандыру, бақытсыз жағдайда сақтандыру.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, сақтандыру ... ... ... ... шығып отыр. Мысалы, көптеген ... ... ... өте ... дамуына қарамастан өмірді сақтандыру
механизмінің дамуы заңды дәрежеде орналасқанын және ... ... ... ... ... механизмдерді жүйелендіруге мүмкіндік
беретін терең қаржылық ... ... ... ... ... шет ... сақтандырудың тәжірибесі
Қазіргі заманда капиталды концентрациялау мен централизациялау жүріп
жатыр. Бұл сақтандыру жұмысына да тән. Ірі ... ... ... ... ... жатыр. Олар сақтандыру рыногының
әлемдік үлкен бөлігін бақылап отыр. ... ... ... ... әр түрлі. Ұлыбритания, Германия, Францияда көбірек те,
АҚШ-та аз. ... ... ... ... ... процесі сақтандыру рыногын жыл сайын жаулап келеді,
мұнда Еуропа экономикалық бірлестігі (ЕЭБ) үлкен бақылауға ... ... ... ... ... де келе бастауы Еуропадағы бақылау мен
либерализацияны ақырындата бастайды.
ЕЭБ құрылмастан бұрын Европа сақтандыру комитеті ... ... ... ... елдердің және Еуропа экономикалық қызмет ету мен ... ... ... ... ... ... ЕСК-ң
алғашқы құрылымын 18 елдің сақтандырушы компаниялары ... ... ... ... ... ... бақылаушы ретінде кірді. Содан
бері үлкен өзгерістер енгізілді. Алғашқы жоспарға Европа Одағының ... ... жаңа 11 ... ... 1993 жылы ... ... Исландия, Кипр және Мальта, содан кейін Польша, Венгрия, ... ... ... 1996 жылы ... Эстония, Литва және Латвия кірді.
Осылайша бүгінгі күні ЕСК-ң құрамына 29 ел енді [15, 26 ... ... ... бірі – ... ... жеке ... ... 18 салалық комитет, 20 подкомитеттерге ие. Олардың ... ... әр ... ... ... әр ... ... түрімен
айналысады. Жыл сайын 200-дей жиналыс өткізеді. Жыл сайын ЕС мәселесіне
байланысты 30 жиын ... бұл ... ... ... де талқыланады. Бұндай
кездесулер мен жиындар дискуссия катализаторы ... ... ...... ... да ... тыс ... түрлері осымен ғана шектелмейді.
Көрсетілген мүмкіндіктер ЕСК-ң ... ... ... ... ... – Біртұтас еуропалық рыноктың мәселелерін шешу.
Біртұтас сақтандыру рыногын қалыптастыру үш сатыдан тұрып, шамамен 20
жылға созылды.
Алғашқы сатысында пайда ... ... ... көрсетілген,
сонымен қатар басқа мемлекетте сақтандыру компаниясының қаржы және ... ... ... ... сай ... ... европалық
деңгейдегі қойылған ережелерге сай құрылуы ... ... оны ... ... ... ... европалық деңгейдегі сай құрастырылып
қарастырылған. Осыған сәйкес біртұтас сақтандыру рыногы 5 ... ... ... 5 ... ... ... ... принципі, компанияның барлық қызметтерін
Еуропаның ... ... ... мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, мемлекетте қаржылық және техникалық бақылауды
жүзеге асырады;
- Өз елімен, ... ... ... ... Бұл кез – ... мемлекеттерінің территориясында қызмет көрсетуді жүзеге
асырады;
- Бақылау органдары қойған бақылау мен өзара келісім жүйесі;
- ... ... ... ... ... төлем
мүмкіндігі бақылауына ауыстыру, оның акционерлері мен басқару
аппараттарының ... ... ... ... орнату;
- Ережелерді либерализациялау.
Қазіргі таңға дейін ЕСК қызметі Біртұтас сақтандыру ... ... ал ... бұл ... ... құрылды деуге болады. Берілген
контексте Комитет шамамен 50 сұрақты ... ... ... ... ... ... негізгі назарын қоршаған орта
проблемасына аудару керек деп ... Бұл жүйе ... ... ... спецификалық бағада емес, жауапкершілік туралы заң жүйесімен азатар
еді.
Қазіргі ... ... ... ... тұрғыдан төлем
мүмкіндігінің адаптация қарастыруда.
Сақтандырудың әрбір түрлері өздерінің жеке ... ... ... ... және жеке ... арасында шекарасын
көрсету жалпы проблемаларға еніп отыр. Табиғи апаттармен байланысты ... ... орта мен ... ... толтыру; мемлекеттік бағдарламалар
мен жоспарлардың өзгеруі, техникалық және демографиялық өсіммен байланысты
өзгертулер – осылардың бәрі ... ... және ... ... ... ... ... Еуропалық сақтандыру
компаниялары олардың ... кері ... ... ... ұшырасады.
Негізгі халықаралық ұйымдардың қатысуынан басқа. Мысалы, ... ... БҰҰ ... ... қызмет ету және экономикалық дамыту
ұйымы (ОЭСЗ), Еуропа Кеңесі, ядролық ... ... ... ... ... ... комитетті, ФИДУС және МСК; ЕСК
қазіргі таңда халықаралық қызметті екі салада ... ... ... ... бола ... ... ... қаржы қызметін либерализациялаудағы халықаралық келіссөздер жүргізу.
Бұрынғы СССР елдерінде басталған кооперация бағдарламасын өңдеу
бітті. Осы ... ... ... ... ... қолдау өте
маңызды.
Бұл жаңа қызметтер арқасында кеңейіп отырады. Олардың кейбіреулері
өмірден көріне бастады:
- ... ... ... ... басталып қойды);
- Сақтандыру орталығы құрған TACIS жобасын Беларусияда жүзеге асыру.
Еуропалық ... ... ... Азия ... ... ... ұйымы (ЭҚҰ) тіршілік етеді, оның құрамына Ислам Республикасы
Иран, Ислам Республикасы Пәкістан және Түрік ... ... жылы бұл ... Орта Азия мен ... ... енгізілді.
Осы достастықтың төңірегіндегі Иран, Пәкістан, және ... ... ... ... сақтандыру компаниясын құрды. Осы ... ... Орта Азия мен ... ... сақтандыру рыноктары
осы достастыққа кіруі керек.
Осыған байланысты Иран, Пәкістан және Түркияның ... ... ... ... Қазақстан, Өзбекстан, Түркменстан
елдерінің өкілдерін қатыстыра отырып бірнеше жиындар ашты.
Бұл ... ... ... ... ... қатар жүрді,
бірақ сиымдылықтың қанағаттанарлықтай өсуі байқалған жоқ. ... ... ... ... ... ... ... ОЭС 1967 жылы
құрылды [16, 14-17 ... ... бұл ... ... достастық мүшелерін
қанағаттандырмады.
Сондықтан достастықтағы елдер мен ... ірі ... ... құру ... ... ... сақтандыру компаниялары бұрын болған пұлдың алдында ... ие, атап ... ... ... және ... тыс қайта сақтандыру компанияларының
аймақтық кеңейіп, дамуы (пұлмен салыстырғанда).
Көп жағдайда ОЭС-ке ... үшін ... ... ... ... ... Бұл ... балансын тек географиялық бөлу
емес, сонымен қатар осы аймаққа шетел валютасын ендіреді;
- қайта ... ... ... ... ... ... істейді. Оған әуе сақтандыруы мен ... ... ОЭС ... ... ... өсуі
байқалады;
- ОЭС қайта сақтандыруы аймақтық ... ... ... ... еді. ... ... ... толтыра отырып өседі;
- қайта сақтандыру компаниялары сыбайлас компанияларға көмек
көрсетіп, олардың қызмет ... ... ат ... ОЭС ... ... ... рыноктан мамандандырылған
қауіп – қатер сақтандыруын арқалау мүмкіндігі пұлдарға қарағанда
жоғары.
Қойылған тапсырмалардан шыға ... ... ... ... сақтандыруын қарастыру қажет. ОЭС қайта сақтандыру
компаниясының қызметі мыналар болып табылады:
- ... ... ... барлық түрі бойынша ОЭС аймағында
және одан тыс ... ... өз ... ... арттыру үшін ... ... ... ... ... ... ... жағынан қызмет көрсету шартын
дұрыстау, оларға техникалық және консультативті ... ... ОЭС ... ... қайтарымын шығару;
- ОЭС елдерінің ұлтаралық және ... ... ... ... ... істеуі;
- ОЭС елдерінің капиталын және резервтерін қордан инвестициялау,
ол экономикалық дамуға ... ... ... сақтандыру рыногы. Америка Құрама Штаттарындағы ... ... мен ... ... ... өзіне тең келерлік
ештеңе жоқ, және сан алуандығымен ерекшеленеді.
Дамыған елдердің сақтандыру рыногындағы АҚШ монополиясы ... ... ... 8 ... ... ... ... тән. АҚШ-қа тән нәрсе –
әр штаттың ... ... ... ... бар, ... ... ... мен сақтандыру туралы федералды заң жоқтың қолы.
Әрине, ... штат ... ... ... ... ... орнақтырады, сақтандыру организациясының бақылауын жүргізеді,
сақтандыру қызметін бақылауды және басқаруды жүзеге ... ... ... компанияларына лицензия береді.
Сақтандыру организациясының екі түрі бар – акционерлік қоғаммен екі
жақты сақтандыру қоғам ... ... ... онда ... ... заңды және жай тұлғалар ... ... ... сақтандыру компанияларының арасында әсіресе екі жақты ... орны ... ... ... ... олар акционерлік
қоғамдардан маңызды емес.
Елімізде сақтандырудың 3 түрі ... ... ... ... ... ... т.б.
сақтау);
2. жеке меншікті (азаматтардың автомобильдері мен басқа мүліктерінің
құрылымын сақтау);
3. коммерциялық (сақтандырудың басқа да ... ... ... ... өмір мен ... сақтандыру
операцияларын өткізу – сақтандыру компанияларын ... ... ... ... ... ... ... компанияларындағы ақша
суммасы 2 трлн. доллар ... ... ... АҚШ үшін ... ... ... сай ... сақтандырушылар бақылануы, олардың қызметін 3 консалтингті
компаниялары (A.M. Best, Moody's,Standard and Poor`s) ... ... ... ... хабар береді, сақтандыру жұмысы бойынша каталог
шығарады, сонымен бірге төлем мүмкіндіктері туралы информация ... ... ... ... ... сараптаумен
айналысу, олардың қаржы жағдайын оқу, ақша төлеу, сервисті қызмет көрсету
дәрежесі т.б. ... ... ... ... байланысты.
Сақтандырушылардың пайдалы жұмыс криитерийлердің шығын дәрежесі,
инвестиция бойынша пайда мен коэффициент пайдасы болып табылады.
Американдық сақтандыру ... үшін ... ... ... Жыл үшін ... ... тура сақтандыру операцияларынан емес
инвестициялардан ... [16, 34-35 ... ... ... ... ... қызмет
істейді. Толық емес деректерге қарағанда өндіріс ... ... ... 27 ... ... Шындыққа келсек, сақтандыру
компанияларының алдында коммерциялық және инвестициялық банктер тұр.
Сақтандыру компанияларының негізін акционерлік ... мен екі ... ... ... Андеррайтер институты мен сақтандыру
брокерлерінің институты бар, яғни ол ... ... ... ... ... бар.
Пруденті деген өмірді сақтандыру ірі сақтандыру қоғамының 20 мыңнан
астам сақтандыру брокерлері бар. ... да ... ... ... ... «Марка-Макленнан», «Фрек Солл», т.б.
80 жылдарда картельді жүйенің жойылуы әскери жағдайдан ... ... ... сақтандыруды құрады. Қазіргі кезде заң сақтандыруға
қатысты ақша саясатын қарастыруда.
Соңғы кезеңдерде АҚШ штаттарынан ... ... ... жеке ... олардың пайызы 40, оны ұсақ сақтандыру компанияларын
ірі ... ... ... сақтандыру компанияларына «Стейт фарм мьючуэл атомобиль
иншуранс компани» ... ... ... ... ол ... 1922 ж. ... ... транспортты, мүлікті, авиацияны және ... ... бір ірі ... бірі – «Метрополиттен Лайф иншуранс К»,
оның негізі 1868 ж. Нью-Йоркте қаланды, 1915 ... ... бұл ... ... ... ... ... «Сигма» – 1982ж. негізі қаланған
диверсификацияланған ... ... бұл ... ... және ИНА ... ... екі ескі ... бірігуінен пайда
болған, ол мүлік кор жауапкершілікті сақтандырады.
Америкэн ... ... (АИГ) – ... ... ... топ және ... мен ... АҚШ-тағы сақтандырушысы, соның нәтижесінде 130 елде 44
компаниясы бар, 28 мың ... бар ... ... ... ... ... ең маңыздылары:
- «Континентал корпорейшн», 1853 ж. негізі қаланған
- «Пруденшл Иншуранс ... оф ...... ... ... ... – 1913 ж. және т.б.
Ұлыбританияның сақтандыру рыногы. Ұлыбританияның сақтандырушы рыногы
мен кәсіпкерлігі бірнеше жылдардан бері Лондон дүниежүзілік қаржы ... деп ... ... ... сақтандыру және қайта сақтандыру компаниялары
Лондон рыногын құрады, олар оны екі тең ... ...... ... ... ... дүниежүзілік сақтандыру компанияларының ішіндегі ең
ірілері орналасқан, Иллинойс штатында 1922 ж. пайда ... ... ... және ... ... ... бірге барлық ірі халықаралық сақтандыру және қайта сақтандыру
брокерлерінің орталық офисі бар.
Лондонда дүниежүзілік сақтандыру компанияларының ішіндегі ең ... ... ... ... ірі халықаралық сақтандыру және қайта
сақтандыру брокерлерінің орталық офисі бар.
Лондонды ... ... ... штаб – ... ... ... рыногының бөлімшелері орналасқан, олардың қызметі
халықаралық сипатта.
Жеке және мүліктік сақтандыру негізінен мамандандырылған ... ғана ... ... ... жеңіл автомобильдерді,
үй мүлігін және азаматтық жауапкершілігін т.б. сақтандыру сияқты дәстүрлі
қызметтерді одан әрі ... ... ... ... ... ... сақтандыру
қоғамы, достық қоғам, шетел сақтандыру компаниялары танытады. ... ... ... ең ...... ... бар, ... және 143 шетел сақтандыру компаниясы бар «Ллойд» деген сақтандыру
корпорациясы [17, 25-27 бет].
1982 жылы ... ... ... ... жаңа ... ... ... болды.
Жеке және мүлікті сақтандыру полисін бір сақтандыру ... Заң ... олар ... ... ... ... түрімен
айналысуға болмайды.
Сақтандыру келісімі сақтандыру компаниялары арасында ... ... ал ... ... ... ... ... кеңселері,
сақтандыру кеңселері мен брокерлер жүргізді.
Анддерайтинг компаниялары әр ... ... ... ... ... жеке және ... ... арасында жасалған келісіммен
шығатын міндеттерге кеңсе жауапты емес.
Ұлыбританияның сақтандыру рыногында маңызды ... ... ... сақтандыру брокерлері, сақтандыру кеңселері алады. Олардың
арасында сақтандыру және қайта ... ... 50 ... ... заңы 1982 жылы ... ... ... туралы Заңға сүйенеді.
Заңда сақтандырушының төлем төлеуі, сақтандыру компанияларының
инвестициясы туралы сұрақтар, құқықтық нормалар бар.
Ұлыбританияда сақтандыруды сауда мен ... ... ... ... бақылау көптеген құқық пен бас июге толы. Бақылаудың
басты мақсаты ... ... ... ... ... ... ... Ллойдс сақтандыру бірлестігінің қаржы жүйесін
қарастырайық.
Ллойдс сақтандыру бірлестігі - ... ... ... және ... ... ең ... Ллойдстың қызмет процесін түсіну үшін
оның ... ... ... ... - ... немесе «Имена» дегендердің
капиталы. Ғасырлар бойы Ллойдтың мүшелері міндеттерге ... ... ... ... егер ... акционерлік қоғам болса, онда оның
акционерлері жарғылық капиталына Ллойдстың ... 3 есе көп ... ... ... ... ... ... өзгереді, себебі оның мүшесі
болып тек «Имена» индивидуалды мүшелерімен бірге шектеулі жауапкершілігі
бар ... ... де ... ... бойы ... капиталмен аралас жағдай өз қалпын
сақтайды, бұл рынокта Ллойдс санының көбеюіне ... ... ... жеке ... көбі ... ... жүйесіне өткісі
келмейді, себебі олар көптеген жеңілдіктерден айырылады.
1995 жылы сақтандыру рыногындағы Ллойдстың ... ... 50 %-ға ... 53 ... 2,4 ... фунт ... көлемінде
капитал салынды, ал Ллойдстың жеке мүшелері 7,8 млрд. фунт стерлинг
көлемінде ... ... ... ... ... сақтандыруды орнына келтіру мен
басқа шығындарды төлеуді «Premium Frust Fund» қоры ... ... ... ... ... міндетті түрде депозит пен
резерв. Сыртқы мүшелердің 250 мың фунт ... кем емес ... ... болу ... бірақ егер оның жағдайы 250 мың фунттан кем болмаса,
лимиті төмен болады.
Ллойдстың үшінші ерекшелігі – Ллойдс қорынан тыс жеке ... ... ... де табиғаты жағынан қауіпті, сондықтан Ллойдста «High –Level
Stop –hoss» қоры құрылған. Бұл ... ... ... ... активті қосу
керек.
Ллойдстың ең соңғы сенімді сатысының бірі – орталық қор мен ... Бұл қор заң ... ... қоры ... ... мәні ... ... Ллойдстың мүшесі болып табылмайтын сақтандыру мен қайта сақтандыру
кепілдік ... ... ... өз ... өз ... ... бастады. Одан әрі дамуда Ллойдс мүшелері синдикатқа біріге бастады.
Қазіргі ... 180-ге жуық ... бар. ... ... бір ... ... ... одан әрі бөлінеді, одан қайта бірігеді. Ллойдстың
үшінші ...... ... тыс жеке ... мүшелері.
Ллойдстың сақтандыру мерзімі 3 күнтізбек жылына тең. Үш жылдан кейін
«Имена» арасында шығын мен кіріс бөлініске ... ... ... ... ... жоқ. Бірнеше жылдар бойы Ллойдстағы капиталмен аралас жағдай өз
қалпын сақтайды, бұл рынокта Ллойдс санының көбеюіне ... ... ... жеке ... көбі «шектеу ... ... ... ... олар ... ... айырылады.
Ллойдс бағалы және күрделі жүйелі кеңсесімен ерекшеленеді. Ллойдстың
мүшесі болғысы келетін адам синдикатқа тікелей беттесе ... ... ол ... ... агентімен келісімге отыруы қажет.
Мұндай агенттің қызметі инвесторға таңдау жүргізу сабағынан көрініс ... ... ... ісін ... ... ... ... синдикаттың андеррайтинг саясатын анықтайды. Барлық
басқару агенттері автоматты түрде Ллойдстың кеңесшілері ... ... ... ... ... ... көлемі мен түрлері заңға
сәйкес құрылған. Аудиторлық тексеру мен қорытындылар жүргізіледі.
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... салық төлейді.
Германияның сақтандыру рыногы. Германияның сақтандыру компаниялары
дүние жүзіндегі ең сенімділердің ... ... ... ең ... ... сақтандыру жүздеген жылдар бұрын Германияда пайда болды.
Сонымен бірге Германияда дүние жүзіндегі ең ... ... ... ... ... ең ірі ... сақтандыру компанияларының бірі
орналасқан. Мюнхенде – дүние ... ірі ... ... компаниялары,
ал Кельнде – әлемнің барлық қайта сақтандыру компаниялар арасында үшінші
орын алатын қайта ... ... ... ең ... ... ... «Общества взаимного
страхования» мұнда ... ... ... ... мүшелері жетекшілікті өздері таңдайды, әрі кірісті өзара
бөледі.
Германиядағы ең ірі сақтандыру компанияларының бірі – ... ... ... ... жеке ... ... ... қоғам.
Германияда сақтандыру компаниялары үшін ... ... ... айта кету қажет. Ол Берлинде орналасқан. Бұл ведомство рынокқа
сақтандыру компанияларын мемлекеттік жүйеге ... ... ... ... ... ... өмірін сақтандыруда
клиенттерден түскен төлемдерді, сақтандыру ... ... ... ... мекемелер сақтандыру компанияларының жалпы
қаржылық жағдайын тексеріп тұрады. Сонымен ... осы ... ... ... сақтандыру компанияларына – қозғалмайтын мүлікке резерв
енгізу, қарыз беру, облигация сатып алу т.б. тән. ... ... ... жағдайы тексеріліп тұрған кездегі шешімін
негізге ала отырып қарастыру қажет.
Сонымен бірге ... ... ... ... бақылайды,
сақтандыру компаниясындағы банкте жиналған ақшалар үшінші адамға берілмеуі
тиіс. Германияда жеке деректерді ... Заңы ... ... ... ... өз кірісін қолданбайды, оны
мекеменің одан әрі ... ... ... ... олар ... іс-
әрекеттерден кірген кірістен де бас тартпайды. Мысалы, біз оны банктер мен
сақтандыру компаниялары арасындағы екі ... ... ... ... ... ең қуаттылардың бірі Еуропаның ірі сақтандыру
концерінде 10% акционерлік ... бар ... ... ал ... ... осы ... 20% ... капиталы бар, әрі Allianz Holding –
тің басқа да банктерде акционерлік капиталының ... ... бар [18, ... ... ... ... тығыз байланыста. Сақтандыру
компанияларының қызметі мен банктер тұтас комплекс құрады. Мысалы, ... адам ... ... алса, банк одан кепілдік талап ... ... ... ... сақтандыру келісімі бола ... ... ... ... ... келісімі бола алады. Клиент өзінің
мұрагері ретінде банкттен алады, егер клиент өліп ... банк ... ... ... ... банк ... өзі акционер болып табылатын
сақтандыру компаниясына барып сақтануды талап ... ... ... ... ... ... ... Сақтандырылған адам қайтыс болған жағдайда, сақтандыру
компаниясы оның жақындарына зейнетақы төлейді.
Еңбекке жарамсыз болған жағдайда ... ... ... ... сәйкес, мүгедек болған жағдайда айлықты шығындатудың
белгілі пайыздары қайтарылады. Әдетте мүгедек ... ... адам ... ... ... ... сондықтан мұндай жағдайда сақтану қажет.
Жеке зейнетақылық сақтандыру – заң бойынша зейнетақыға ... ж. ... ... ... ... болсын, себепсіз болсын залал
тигізген үшін, оның орнын толтыру туралы заң бар.
Бұл қауіптілік сақтандырулы ... ... ... адамдар оны
жүзеге асыруға міндетті. Оларға сақтандыру компаниясын таңдау еркіндегі
беріледі.
Мәселен, ... ... жоқ адам ... – бір ... ... ... ... көрсететін Германияда 120 сақтандыру
компаниясы бар.
Германиядағы отбасыларының 60 %-ында сақтандыру ... ... ... заң ... ... ... ғана арттырылады:
нотариус, салық төлеу сұрағы бойынша консультант, ревизор – ... үшін ... ... ... ассоциацияға ғана
тән.
«Мекемені сақтандыру» – бұл өрт, ... ... ... үйге ... ... ... ... бағасы бойынша
үйдің сақтандыруды құру» үйді қайта қайта құруды сақтандыруды қамтамасыз
етеді. Дүние ... ең ... ... ... сақтандыру жүздеген
жылдар бұрын Германияда пайда болды. Сонымен ... ... ... ең ... ... сақтандыру жүйесі енгізілген.
«Үй шаруашылығындағы заттарды сақтандыру» пәтердегі ұрланған немесе
зиян келтірілген заттардың құнын ... ... ... Германияның
80% пәтерінде бар.
«Заңды құқықтарын қорғау сақтандырушы» деген сақтандыру да бар. Кімде
– кім қауіпсіздікті ... ... ... ... ... ... кез
келген адам қаржы қауіпсіздігін, мысалы, жүктерін жоғалтуды сақтандыруына
да болады.
Германияда өндіріс сферасындағы сақтандырудың ... ... ... ... ... (ұрлық, өндірістегі бұзылыс
нәтижесінен ... ... ... мен ... ... алушы әрқашан жабдықтаушы есебін төлей
алмайды. Мұндай ... ... ... өте ... ... бұл ... мен өндірістің негізгі түрлерін сатып алуға ... ... ... бұрын сақтандыру компаниясы сатып алушының төлей ... ... аты ... ... мемлекеттік сақтандыру фирмасының бір –
Хэрмес, ... ... ... ... ... Оның ... ... Орталық және Шығыс Европа елдеріндегі дәстүрлі қауіпсіздік
мүмкіндіктерін тұрақтындыруға болады.
Жеке сақтандыру компаниялары жабдықтаушының саяси қауіпсізідігін ... ... ... бір елге ... жеткізуді хабарлау және
соның нәтижесінде дайындалған жабдық қайтадан жүктен түсірілуі мүмкін ... ... ... тек ... ... мен ... қауіпсіздігі ғана емес, рынок концепциясының сапасы мен алғы
шарттарын, техникалық жабдықтың сенімділігі мен қауіпсіздігін зерттеу ... ... мен ... ... ... ... бір ... сақтандыру жоқ болған жағдайда,
мекеме жұмыс істей алмайды. Сақтандыру компаниясы қысым көрсеткен жағдайда,
фирма өз қызметін қайта ұйымдастырады, қауіпті ... бас ... ... ... ... ... ... үшін күзетті қажет
етеді. Сақтандыру жауапкершілігі заң бойынша ... ... ... ... ... ... ... бойынша консультант, ревизор –
экономист.
Сақтандыру компанияларындағы жылдың қаржы есебі мен бухгалтер есебінің
принципін Федералды ... ... ... Жылдық қаржы есебінің
ерекше талаптары – сақтандыруды белгілі бір ... ... ... өмірді сақтандыру. Техниканың қауіпсіздігі мен ... ... ... сақтандырылмаған жағдайда сақтандыру жоқ
болғандықтан көрсетіледі.
Жылдық қаржылық есепке барлық ... ... ... мен ... ... ... ел ... сақтаушының өзі мен
кеңселер де кіруі тиіс.
Компанияның сыртқы ... ... ... және ... ... келуі тиіс. Сыртқы аудиттің нәтижесі қаржы тұрақтылығының ... ... ... т.б. ... ... аудитор қорытындысымен
безендіріледі. Жылдық қаржы есебі, ... ... ... ... де, ... басылады.
Кейбір шет елдердегі сақтандыру тәжірибесі. ... ... оның ... ... ... ... төмендегі факторлар:
сақтандыру рыногын интернационализациялау, ... және ... ... ... ... жаңа ... өңдеу, рыноктың ірі және
массалық қауіпсізідікке бөлінуі, капиталдың ... ... бұл ... дамуына бүгінгі күнгі әлем экономикасы
өз әсерін тигізуде.
Соңғы жылдары әлемдік экономика көтерілу стадиясында, алайда, аймақтық
дамуда оның тәуелділігі біркелкі емес: ... ... ... ... ... инфляцияның өсуімен, бюджет тапшылығымен байланысты), ал
басқа елдерде экономикалық өсу ... ... ... ... ... ... ... рыногының жағдайына әсер ете алмайды.
Эксперттеудің бағалауы бойынша, халықаралық сақтандыру рыногындағы
қазіргі жағдайды тек ... өсу ... ғана ... ... ... ... оятатын белсенділік те анықтайды.
Сақтандыру кәсіпкерлігінде ... ... шет елде 14 – ... ... асыратын француз рыногы. Теңіз сақтандыруында ... ... ал ... ... ... жөнінде 20%.
Бұрынғы жылдары өте әлсіз орында болып келген Франциядағы қайта
сақтандыру қазіргі ... өте ... ... және ... ... ... ... құрылуда.
Жалпы сақтандыру премиясының жинағы бойынша Франция рынокта бесінші
орында.
Сақтандыруды интернациянализациялау процесінің күшеюіне ... да ... ... ... ... Австралия сияқты мемлекеттер батыс елдерінің
арасына таралған интирация процесіне қосылудан қалғысы келмейді, бірақ ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру рыногы өте қызық.
Швецияда кез келген залалдың орнын жабу қажет. Залалдың орнын жабумен
тек сақтандырушылар емес, компенсация қызметшілері де айналысады.
Залалдың ... жабу ... ... ... кінәлілік дәрежесін есептеумен
анықталады.
Ауада, ауа транспортында адамдарға ... ... ... өз ... әуе ... иесі ... (ол өзі жеке залал
тигізбесе де).
Швед мемлекетінде автоинспекцияда тіркелген, ... ... ... ... ... ... иесі 1 мың кран ... төлейді.
Ал егер траспорт әр түрлі елдердегі сақтандыру ... онда ... ... ... ... бөлініске
түседі. Сақтандырушы өзі залалмен тигізсе, сақтандырушы залал тиген ... ... ... орны ... ... сома ... қажет.
Жалпы сақтандыру премиясының жинағы бойынша Франция ... ... ... ... ... жол – ... оқиғасы болған уақытта жүргізушінің киімдері мен
басқа да ... зиян ... оны ... сәйкес сол оқиға болған
жылдағы базалық сомасының жарты көлеміндегі сомасын компенсациялайды.
Сақтандыруға төмендегі траспорт түрлері жатпайды:
- ... ... бар, ... ... ... немесе реквизицияның бітуінен кейін үйге
жеткізу үшін қолданылады;
- әскери үкімет адамдары ... ... ... ... ... үйден әскери бөлімге алмастырылатын транспорт
түрі.
Үкімет сақтандыру міндеті қатынасына төмендегілерді енгізбейді.
- кейбір шетел мемлекеттерге жататын транспорт түрлері;
- ... ... ... ... ... транспорт
түрлері.
Швецияда тіркелмеген транспорт түрі, 1959 ж. 20 ... ... ... ... ... ... ... шведтік
сақтандырусыз-ақ елге кіргізілуге және қолданылуға болады.
Қазақстан сақтандыру компаниялары үшін Жапония сақтандыру рыногы ... ... ... ... ғ. ... Жапон аралына сақтандыру келді. Мұнда бір жәйтті
айтып өтейік, бұл ... ... ... айырмашылығы – өмірді сақтандыру
және өмірлік емес сақтандыру ... ұғым бар [19, 64 ... ... ... ... түрі жатады, қозғалатын,
қозғалмайтын мүлік, автотранспорт, т.б.
Жапонияда сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... алыс жағалаулар британдықтарды өзіне
ұқсастыра бастады. Тек Иокогама ... 240 ... ... ... ... 1879 ж. пайда болды.
Ең алғашқы сақтандырушы теңіз компаниясы «Токио Марина», қазіргі кезде
ол елдегі ең ірілердің қатарында. ... ... ... ... ... ... ... Ол масштабы бойынша өмірлік емес сақтандырушы
операциясының екіншісі – көп ұзамай ... саны ... ... ... ... ... ... болмады, резерв қорына ақша
түспеді. Соның нәтижесінде көптеген сақтандырушыларды дағдарысқа түсірді.
1900 жылы Жапонияда кәсіпкерлікті сақтандыру ... Заң ... жыл ... ... осы уақыт аралығында тек екі рет ... ... ... өзгеріс енгізілді [23, 252-255 бет].
1940 жылы Жапонияда 48 сақтандыру компаниялары болған, бес ... ... саны 16 ... оған себеп – дүниежүзілік соғыс. Әскери
жағдайдан кейін экономика дамыды. Елде аз уақыт ... ... ... ... ... және екінші орынға шықты.
Соған сәйкес сақтандыру да дамыды. 1955 ж. Жапония үкіметі барлық
автомобильдерді сақтандыру туралы заң ... жылы ... ... ... ... агенствоваларын жіктеу
аквизициясы ендіріледі. Егер сақтандыру жағдайы болмаса, сақтандыру түрін
сақтандыру соманы көлемінде ... ... ... ... ететін 3
жылдан 30 жылға дейінгі ... ... бар ... ... бар. ... жапондар арасында кең таралған.
Қазіргі таңда Жапонияда 56 сақтандыру компаниясы бар. ... ... ... 124 есеге артқан, әр жылдың өсім 13%
құрайды. ... ... ... ... Жапонияның қаржы
Министрлігі ... ... ... сақтандыру Заңына өзгерістер
енгізілді, онда Жапонияның сақтандыру рыногын құқықты басқаруда ... ... ... ... ... жылдың қыркүйегінен бастап «дискриминациялы ... деп ... ... ... ... ол ... ... анықтауға, тәжірибеге, жасқа, жынысқа тәуелді ... тура ... ... ... мен сақтандыру шартына,
эксплуатация режиміне, автомобиль маркасына, меншік түріне мүмкіндік
береді.
1996 ... ... ... ... қойылымын либерализациялау
сақтандыру брокерлерін активизациялауда қамтамасыз етеді. Жапон
кәсіпкерлігі ... ... ... брокерлері
арасында конкуренция ... ... ... ... ... және ... стандартына сәйкес келуі тиіс.
3.3 Қазақстан Республикасының ... ... ... шығу жолдары
2011 жыл ішінде сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының ... ... ... ... сақтандыру сыйлықақыларының жиынтық
көлемі өткен жылдың ... ... ... жиналған көлемінен 9,4 %-ға
азайып, 133,5 млрд. теңге болды.
Сақтандыру сыйлықақыларының келіп түсуі ... ... ... және ерікті мүлікті сақтандыруды салыстырған кездегі көрсеткіші
2011 жылды сомасы ... 2012 ... ... ... көбірек.
Міндетті сақтандыру бойынша сақтандыру сыйлықақыларының көлемі өткен
жылдың осындай көрсеткішінен 52,5 %-ға ... ... жеке ... бойынша
ұлғаю 16,6 %-ды, ерікті мүліктік сақтандыру бойынша кему – 24,1 %-ды құрады
(11 кесте).
11 ... ... ... ... ... ... ... ... ... | | ... %-бен |
|келіп түсуі | | | |
| ... ... ... |Үлесі, | |
| | ... | ... | ... оның ... ... |100,0 |133 487,6 |100,0 |-9,4 ... ... | | | | | ... ... |19 667,8 |13,3 |29 989,3 |22,5 |52,5 ... жеке ... |11,0 ... |14,1 |16,6 ... | | | | | ... ... ... |75,7 |84 614,5 |63,4 |-24,1 ... | | | | | ... көзі ... әлемдік дағдарыс жағдайларында кредит (ең алдымен автомобиль
мен тұрғын үйге) берудің міндетті талабы сақтандыру ... ... ... қысқару үрдісі, сондай-ақ сақтандырудың ерікті түрлері
бойынша сыйлықақылар көлемінің төмендеуі (өмірді ... ... ... ... ... байқалып отыр. Компанияның
сыртқы аудит халықаралық нормаға және аудит стандартына сәйкес келуі тиіс
[24, 49-54 бет].
Кестедегі ... ... ... ... ... жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша сақтандыру сыныптары бойынша
келіп түскен сақтандыру сыйлықақыларының құрылымына қатысты мынаны айта
кетуге болады:
- ... ...... ... 56,3 %-ы (16,9 ... теңге) көлік құралдары
иелерінің азаматтық – құқықтық жауапкершілігін ... ... 32,0 %-ы (9,6 ... ... ... ... ... атқарған кезде олардың өмірі
мен денсаулығына келтірілген зиян үшін ... ...... ... ... ... 4,0 %-ы (1,2 ... теңге) қызметі үшінші тұлғаларға
зиян келтіру қаупімен байланысты объект иелерінің азаматтық
– құқықтық жауапкершілігін сақтандыру және басқалар бойынша
– 7,7 % ... ... жеке ...... ... 24,9 %-ы (4,7 млрд. теңге) жазатайым
жағдайлардан ... ... ... ... бойынша – 44,4 % (8,0 ... ... ... ... – 9,5 % (1,8 ... ... аннуитеттік
сақтандыру бойынша – 21,2 % (4,0 млрд. теңге) болып келеді.
Ерікті мүліктік сақтандыруда – ... да ... ... бойынша – 19,5 % (16,5 млрд. теңге), мүлікті сақтандыру бойынша
(автомобиль, әуе, темір жол, су ... және ... ... – 31,7 % (26,8 ... ... ...... сақтандыру бойынша (автомобиль көлігі, әуе көлігі және су
көлігі иелерінің азаматтық – құқықтық жауапкершілігін қоспағанда) – 30,4 ... ... ... және басқалар бойынша – 18,4 % болды. Әскери жағдайдан
кейін экономика дамыды. Елде аз ... ... ... ... ... бірінші және екінші орынға шықты. Қазіргі таңда
Жапонияда 56 сақтандыру ... бар. 1955ж. ... ... 124 ... артқан, әр жылдың өсім 13% құрайды.
Міндетті сақтандыру бойынша сақтандыру сыйлықақыларының көлемі
өткен жылдың осындай көрсеткішінен 52,5 %-ға ... ... жеке ... ... 16,6 %-ды, ... мүліктік сақтандыру бойынша кему – 24,1 %-
ды құрады.
Сақтандыру салалары ... (life, ... ... ... ... болады (3 сурет).
3 сурет. Келіп түскен сақтандыру сыйлықақыларының құрылымы, %-бен
Сақтандыру салалары бойынша ... ... ... өмірді сақтандыру жағынан 2011 жылғы сомасы 4663,3 млн. теңге болса,
2012 жылғы сомасы 5779,1 млн. теңге болды. Ал ... ... ... ... ... 142680,0 млн. ... ... 2012 жылғы сомасы 127708,5 млн.
теңгеге өзгерді. Сақтандыру салалары бойынша ... 2011 ... ... млн. теңге болса, 2012 жылғы сомасы 133487,6 млн. ... ... ... ... ... (life, non-life) жиналған ... ... ... ... ... ... |Салыстырғандағы |
|бойынша сақтандыру | | ... %-бен ... | | | ... ... | | | |
| ... ... ... ... | |
| | ... | |%-бен | ... ... ... |100,0 |133 487,6 |100,0 |-9,4 ... ... | | | | | ... ... ... |3,2 ... |4,3 |23,9 ... ... ... |96,8 ... |95,7 |-10,5 ... көзі ... ... бойынша (life, non-life) жиналған сақтандыру
сыйлықақыларының көлемі 01.01.2011 жылғы сомасы 147343,3 ... ... мен ... сақтандыу саласы бойынша ерекшелігі өмірді
сақтандыру 31,0% болса, аннуитеттік сақтандыру 69,0% болды [25, 151 ... ... ... ... сыйлықақылары түсімінің құрылымында
мүлікті сақтандыру сыйлықақысы 20,4% болса, ... ... ... ... ... 29,2% болды. Азаматтық – ... ... ... 21,0% ... ... да ... ... сақтандыру
бойынша 12,7% болды.
«Өмірді сақтандыру» саласы. 2012 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша
«өмірді ... ... ... сақтандыру сыйлықақыларының көлемі
5,8 млрд. теңге болды, бұл өткен жылдың осындай күніне ... 23,9 ... ... ... ... ... ... бойынша жиналған
сақтандыру сыйлықақыларының үлесі есептік кезеңде 2011 ... 1 ... %-ға ... 4,3 % ... ... ... «Жалпы сақтандыру» саласы бойынша
2011 жыл ішінде жиналған сақтандыру сыйлықақыларының ... 127,7 ... ... бұл 2010 жылғы осындай кезеңге қарағанда 10,5 %-ға ... ... ... сақтандыруға берілген ... ... 60,4 ... ... немесе сақтандыру сыйлықақыларының
жиынтық көлемінің 45,2 %-ы болды. Бұл ретте, резидент еместерге ... ... ... ... көлемінің 38,9 ... ... ... ... сақтандыру сыйлықақыларының көлемі
сақтандыру сыйлықақылары бойынша көрсетіледі.
Қайта ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымдары қабылдаған сақтандыру сыйлықақыларының жалпы сомасы 16,5 ... ... Бұл ... ... ... ... сақтандыруға қабылданған
сақтандыру сыйлықақыларының сомасы 8,8 млрд. теңге болды (4 сурет).
12 кестедегі мәліметтерді сурет түрінде келтіретін болсақ:
«Өмірді сақтандыру» ... ... ... ... ... ... түсімінің ... ... ... ... ... да қаржылық
шығындардан сақтандыру
азаматтық – құқықтық
жауапкершілікті сақтандыру
көлік құралдары иелерінің
АҚЖ міндетті сақтандыру
автомобиль көлігін сақтандыру
сақтандырудың өзге де сыныптары
Сектор 7
4 сурет. Сақтандыру ... ... (life, ... ... ... ... ... қайта сақтандыруға берілген сақтандыру сыйлықақыларының
құрылымы:
- Қазақстан – 13,7 %
- Бермуд аралдары – 2,2 %
- Германия – 13,5 %
- Ұлыбритания – 15,9 %
- ... – 5,2 %
- ... – 1,9 %
- ... – 7,5 %
- ... Федерациясы – 34,6%
- Басқа елдер – 5,5 %
Қайта сақтандыруға берілген сыйақылары бойынша 2008 ... ... ... ... ... жалпы сомасы 61681,2 млн.
теңге болса, 2009 жылғы сомасы 60375,0 млн. теңге болды. Ал ... 2008 ... ... 49355,2 млн. ... ... 2009 ... сомасы
51875,7 млн. теңге болды. Резиденттерге 2009 жылғы ... 12326,0 ... ... 2009 ... ... 8499,3 млн. ... болды (13 кесте).
13 кесте
Қайта сақтандыруға берілген сыйлықақылары*
млн. теңге
|Қайта сақтандыруға |01.01.2008ж ... ... ... | ... | | |
| ... ... |Сомасы |Жиынтық |
| | ... ... |
| | ... %-бен | ... %-бен |
|Қайта сақтандыруға |61 681,2|41,9 ... ... | | | | ... ... |49 355,2|33,5 ... ... ... |8 499,3 |6,4 ... ... |2,1 ... |6,6 ... ... | | | | ... барлығы| | | | ... көзі ... ... ... сақтандыру сыйлықақыларының жалпы
сомасында негізгі үлесті ерікті ... ... ... ... ... %, ... жеке ... бойынша – 0,7 %, міндетті сақтандыру бойынша
– 6,7 % ... ... ... ... ... ... ... 2011 жыл
ішінде жиналған сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 127,7 млрд. теңге болды,
бұл 2010 ... ... ... ... 10,5 %-ға аз.
2011 жылы жасалған сақтандыру төлемдерінің жалпы көлемі өткен ... ... ... 13,6 % ... 55,92 млрд. теңге болды. Бұл
ретте, қайта ... ... ... сақтандыру бойынша өтеу есебінен
сақтандыру төлемдерінің үлесі 12,9 % (7,2 млрд. теңге) болып отыр.
Бұл ... ... ... ... сақтандыруға қабылданған
сақтандыру сыйлықақы ... [26, 215 ... ... 1 ... ... ... ... сыныптар бойынша
жасалған сақтандыру төлемдерін қарастырылған ... ... млн. ... ... ... міндетті сақтандыруды
ерікті сақтандырумен салыстырғандағы ... 2009 ... ... 2008 ... сақтандыру төлемдерінен көп қарастылыған сияқты (14
кесте).
14 кесте
Сақтандыру төлемдері*
млн. теңге
|Сақтандыру ... ... ... ... | | ... ... ... | | ... %-бен |
| ... ... |Сомасы |Үлесі, | |
| | ... | ... | ... оның ... ... |100,0 ... |100,0 |13,6 ... бойынша | | | | | ... ... ... |11,1 ... |16,2 |65,1 ... жеке ... |8,5 |8151,5 |14,6 |96,0 ... | | | | | ... ... ... |80,4 ... |69,2 |-2,1 ... | | | | | ... көзі ... ... 1 ... ... ... сақтандыру сыныптары бойынша
жасалған сақтандыру төлемдерін қарастырған кезде мынаны айта кетуге болады:
- міндетті сақтандыруда – көлік құралдары ... ... ... ... ... ... 46,2 % (4,2 ... қызметкердің еңбек (қызметтік) міндеттерін ... ... ... мен ... келтірілген зиян үшін жұмыс
берушінің азаматтық – құқықтық жауапкершілігін ... ... 31,9 % (2,9 ... ... ... ... бойынша 19,8 % (1,8 млрд. ... және ... -2,1 % ... ... жеке ... – сақтандыру төлемдерінің 74,4 % (6,1
млрд. теңге) аурулардан сақтандыру ... ... ... ... – 12,2 % (1,0 ... ... ... бойынша – 9,8 % (0,8 млрд. теңге) және
өмірді сақтандыру бойынша – 3,7 % (0,3 млрд. ... ... ... ... ... ... ... болсақ:
ерікті мүліктік сақтандыру бойынша
ерікті жеке сақтандыру
4 сурет. Сақтандыру төлемдерінің құрылымы, %-бен
Қайта сақтандыруға берілген ... ... ... ... үлесті ерікті мүліктік сақтандыру бойынша сыйлықақылар
- ерікті мүліктік сақтандыруда – 87,6 % (33,9 ... ... ... ... ... ... бойынша, автомобиль көлігін
сақтандыру бойынша – 5,9 % (2,3 млрд. ... ... ... әуе, ... жол, су ... және ... қоспағанда) бойынша – 2,6 % (1,0 млрд. теңге),
басқалар бойынша – 3,9 % болды.
2011 жылғы он екі айда ... ... ... ... ... сақтандыру төлемдерінің мейлінше көп көлемі басқа да қаржылық
шығындардан ... ... ... ... төлемдердің жиынтық
сомасының 60,6 %-ы ... 2011 ... он екі айда ... ... ... ... бойынша сақтандыру төлемдерінің мейлінше көп.
Сақтандыру нарығы жөнінде жалпы мәліметтер
2009 ... 1 ... ... ... ... Республикасының
сақтандыру нарығында 44 сақтандыру ұйымы (оның ішінде: 8 - ... ... 12 ... ... және 56 ... өз қызметтерін
лицензия негізінде жүзеге асырды (15 кесте).
15 кесте
Сақтандыру секторының институционалды құрылымы*
|Сақтандыру секторының институционалды құрылымы ... ... ... ... ... оның ... |41 |44 ... сақтандыру бойынша |7 |8 ... ... саны |13 |12 ... саны |44 |56 ... көзі ... ... 32 сақтандыру ұйымы «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік
беру қоры» АҚ-ның қатысушылары болып табылды (16 кесте).
Капитал. 2009 ... 1 ... ... ... ... ... капиталының жиынтық мөлшері 165,9 млрд. теңге.
16 кесте
Капитал*
млн. теңге
|Қаржы көрсеткіштері ... ... |2008ж ... ... активтер ... ... |20,2 ... ... |102 893,5 |5,8 ... ... ... ... |-0,1 ... ... |126 276 ... |31,4 ... көзі ... ... ... ... ... көлемі 2009 жылғы 1
қаңтарда 268,8 млрд. теңге ... бұл 2011 ... 1 ... осындай
көрсеткіштен 20,2 %-ға көп, оның ішінде:
17 кесте
Сақтандыру ұйымдарының активтері*
млн. теңге
| ... ... ... ... | | ... |
| | | ... %-бен |
| ... ... |Сомасы |Үлесі, | |
| | ... | ... | ... ақша ... |3,3 ... |2,0 |-26,1 ... ... |28,5 |79 149,2 |29,4 |24,2 ... | | | | | ... ... ... |35,0 ... |34,1 |17,3 ... РЕПО» |20 664,7 |9,2 |27 460,4 |10,2 |32,9 ... | | | | | ... және ... |5,1 ... |6,3 |47,3 ... ... | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... |1,9 |4 461,3 |1,7 |6,3 ... ... ... |13,0 ... |11,8 |8,5 ... | | | | | ... ... ... |2,7 ... |3,2 |42,9 ... | | | | | ... ... ... |1,3 ... |1,3 |26,5 ... ... ... |100,0 |268 822,9 |100,0 |20,2 ... ... ... 2009 ... 1 ... ... ... сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымдарының міндеттемелер ... 102,9 ... ... бұл ... ... ... ... күніне қарағанда 5,8 %-ға көп.
Активтер. Сақтандыру ұйымдары активтерінің жиынтық ... 2009 ... ... 268,8 ... ... ... 2009 ... 1 қаңтардағы жағдай бойынша
сақтандыру сыныптары ... ... ... ... қарастырған
кезде мынаны айта кетуге болады [27, 141бет].
Қаралған кезеңде сақтандыру ... ... ... ... ... бойынша шоғырлану деңгейінің төмендегені байқаладыч (6
сурет).
Есепті күнде сақтандыру (қайта ... ... ... және ... ... ... бойынша ... ... ... ету үшін ... ... ... 86,3 млрд. теңге болды, бұл 2011 жылғы 1 қаңтарда
қалыптасқан ... ... 0,1 %-ға ... ... 1 ... жағдай бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымдарының инвестициялық портфелін қарастыру кезінде ҚР мемлекеттік бағалы
қағаздарының абсолюттік ... ... ... ... ... ... көлеміндегі үлесі есепті кезеңде 2011 жылғы 1 қаңтардағы
10,23 %-ға қарсы 9,58 %-ды құрағанын атап өткен жөн.
Сондай-ақ инвестициялық ... ... ... шетелдік бағалы
қағаздардың үлесі артқаны байқалады [20, www.afn.kz] (6 сурет).
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... резервтері
Меншікті капитал
6 сурет. Активтерді, меншікті капиталды және сақтандыру резервтерінің
динамикасы, млрд. теңгемен
Инвестициялық портфельдің ҚР мемлекеттік бағалы ... ... ... ... 16491 млн. ... ... 2009 жылғы сомасы 19000 млн. теңге
болды. Екінші деңгейдегі салымдар ... 2008 ... ... 63747 ... ... 2009 ... ... 79149 млн. теңге болды. Халықаралық қаржы
ұйымдарының бағалы қағаздарының 2008 ... ... 0 ... 2009 ... 0,0 ... (18 ... кесте
Инвестициялық портфель*
млн. теңге
| ... ... ... ... | | ... |
|портфель | | ... %-бен |
| ... ... ... |Үлесі, | |
| | ... | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... бағалы|16 491 |10,23 |19000 |9,58 |15,2 ... | | | | | ... ... |63 747 |39,56 |79 149 |39,92 |24,2 ... ... | | | | | ... бағалы |0 |0,0 |38 |0,02 |- ... | | | | | ... |21 |0,01 |138 |0,07 |6,6 есе ... | | | | | ... пайы | | | | | ... ... |59 219 |36,75 |66 979 |33,78 |13,1 ... емес | | | | | ... ... | | | | | ... |599 |0,37 |1 006 |0,51 |67,9 ... | | | | | ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... бағалы | | | | | ... | | | | | ... ... емес |426 |0,26 |4 498 |2,27 |10,6 есе ... | | | | | ... емес | | | | | ... ... | | | | | ... ... |20 665 |12,82 |27460 |13,85 |32,9 ... | | | | | ... |161 168 |100,0 |198 268 |100,0 |23,0 ... көзі ... ... сақтандыру нарығының сақтандыру сыйлықақылары мен
сақтандыру төлемдері бойынша ... ... ... ... ... ... компанияларының үлесіне жиынтық сақтандыру сыйлықақылардың
50,9 %-ы және сақтандыру төлемдерінің 75,9 %-ы келеді.
Кестедегі мәліметтерді кесте ... ... ... (7 ... ... құрылымы жоғары деңгейде көрсетілген.
ҚР мемлекеттік бағалы қағаздары
Екінші деңгейдегі банктердегі салымдар
ҚР эмитенттерінің мемлекеттік емес бағалы қағаздары
Шетелдік инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... емес эмитенттерінің мемлекеттік емес бағалы қағаздары
«Кері РЕПО» операциялары
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары
7 сурет. 01.01.2009 ж. жағдай бойынша инвестициялық портфель құрылымы ... ... ... ... ... сыйлықақылары мен
сақтандыру төлемдері бойынша шоғырлану деңгейінің төмендегені байқалады.
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының міндеттемелер сомасы 102,9 ... ... бұл ... ... осыған ұқсас күніне қарағанда 5,8 ... ... ... нарығының сақтандыру сыйлықақылары мен
сақтандыру төлемдері бойынша шоғырлану деңгейінің төмендегені байқалады. 5
ірі сақтандыру ... ... ... ... ... %-ы және ... төлемдерінің 75,9 %-ы келеді.
Сақтандыру нарығының жиынтық активтерінің ... бес ірі ... ... 53,4 %-ды ... [28, ... Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың
«Қазақстанның əлемдегі ... ... ... 50 елдің қатарына кіру
стратегиясы Қазақстан өз ... жаңа ... ... ... атты
2009 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру ... ... ... ... ... жоғары нәтижеде жетілдірілген,
сақтандыру сыйлықақылары мен сақтандыру төлемдері ... ... ... ҚР ... бағалы қағаздары
Екінші деңгейдегі банктердегі салымдар
ҚР эмитенттерінің мемлекеттік емес бағалы қағаздары
Шетелдік инвестициялық қорлардың пайлары
Шетелдік эмитенттердің мемлекеттік бағалы қағаздары
ҚР резиденті емес эмитенттерінің ... емес ... ... РЕПО» операциялары
8 сурет. 01.01.2011 ж. жағдай бойынша инвестициялық портфель құрылымы (%-
бен)
Сақтандыру ... ... ... мен ... ... шоғырлану деңгейінің төмендеуі жиынтық сақтандыру сыйлықақылардың
50,9 %-ы және сақтандыру төлемдерінің 75,9 %-ы-мен білінеді. Есепті ... ... ... ... ... сақтандыру ерекшелігі
болады [29, 181 бет].
19 кесте
Сақтандыру нарығының шоғырлануы*
|Сақтандыру нарығының жиынтық көрсеткіштерінен үлесі, ... |. |ж ... ірі ... ... ... |51,6 |50,9 ... | | ... ірі сақтандыру компаниясының сақтандыру |75,9 |72,9 ... | | ... ірі ... ... ... |80,2 |75,0 ... | | ... ірі ... ... сақтандыру |89,3 |87,0 ... | | ... ірі ... ... ... |51,6 |53,4 ... | | ... ірі ... ... ... |57,8 |58,3 ... | | ... көзі ... ... Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстанның
əлемдегі бəсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру ... өз ... жаңа ... ... ... атты 2009 жылғы 1
наурыздағы Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру ... ... ... 2009 ... 11 сəуірдегі № 86 Жарлығымен
бекітілген Қазақстан Республикасының 2015 ... ... ... ... ... оның ... мақсаттары көлік-коммуникациялық кешенін
одан əрі дамыту, ... ... ... ... ... көлік
жүйесімен ықпалдастыру болып табылады (20 кесте).
.
20 кесте
Сақтандыру секторының негізгі көрсеткіштері*
| ... ... ... ... ... |13 315 ... ... сыйлықақыларының ЖІӨ-ге қатынасы |1,11 |0,84 ... | | ... ... ... ... |0,95 |1,05 ... ... қатынасы (%-бен) |1,68 |1,70 ... ... ... жан ... |9 489 |8 597 ... ... (теңгемен) | | ... көзі ... ... ... ... ... ... беру
институттарының қызметін одан əрі жетілдіру, оны халықаралық практикаға
сəйкес келтіру болып ... ... ... ... атап ... мен ... сияқты елдерді қамтитын пайдалы, сенімді жəне қол жетімді
транзиттік бағыттарды құра ... ... ... өсіп ... ... қамтамасыз етуге бағытталған [30, 29 бет].
Осыған байланысты Еуразия экономикалық қоғамдастығы (ЕурАзЭҚ), ... ... ... (ШЫҰ) шеңберінде қолданыстағы «Жасыл карта»
халықаралық автосақтандыру жүйесіне ұқсас ... ... ... ... ... жүйесін құру мүмкіндігі
əзірленетін болады. ЕурАзЭҚ немесе ШЫҰ ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның «Жасыл карта»
жүйесіне қосылуы жөніндегі жұмысты ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Отандық практиканы жəне халықаралық тəжірибені ескере отырып,
қызметкердің еңбек (қызметтік) міндеттерін ... ... зиян ... ... ... ... – құқықтық жауапкершілігін міндетті
сақтандыруды жүргізу ережелері мен тəртібін одан əрі ... ... ... ... Бұл ретте экономикалық қызмет түрлерін кəсіби
тəуекел ... ... ... ... жəне ... осы түрінің
басқа шарттарын жаңғырту қажет. Жұмыс берушінің жауапкершілігін сақтандыру
сақтандырудың міндетті түрі ... ... ... ... ... барлық шарттары айқын жəне осы құқық қатынастарының барлық
қатысушылары үшін ... ... ... ... ... сақтандырудың осы
түрі бойынша аннуитетті өнімдерге қатысты ... ең ... ... ... ... зерделенетін болады.
Қорытынды
Қорыта келе, нарықтық қатынастарға өту ... ... ... ... ... Республикасындағы сақтандыру жүйесіне
күрделі әсер етті. ... ... ... ... операцияларына өту жүзеге асырылған. ... ... ... ... ... ... ... қоса өздерінің
жұмыстарын құруға ұмтылатын жаңа сақтандыру компанияларының ... ... ... ... ... ... саласында сақтандырудың бірқатар
міндетті түрлері енгізілді, сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру ... ... ... ...... ... сақтандыру
жөніндегі мемлекеттік корпорация құрылды, отандық сақтандыру нарығына
шетелдің қатысу мүмкіндігі кеңейтілді. ... ... ... 2012 ... 1 ... 37 ... ... сақтандыру) ұйымы,
12 сақтандыру ... жəне 30 ... ... ... ... ... активтері 2011 жылдың 1 қаңтарындағы көрсеткіштермен
салыстырғанда 5,9 есе ... ... 1 ... 73,3 ... ... сақтандыру резервтері 2,5 есе ұлғайды (32,1 ... ... ... ... 2011 жылдың 1 қаңтарына 67,1 млрд. теңгені
құрап, 2012 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша ... 2,9 есе ... Бұл ... ... ... ... сақтандыру сыйақыларының
көлемі 10,8 есе (13,0 млрд. теңге), ерікті жеке сақтандыру бойынша - 4 ... ... ... жəне ... ... сақтандыру бойынша 2,4 есе ... ... ... ... ... ... ... сыйақыларының
сомасы 26,7 млрд. теңгені немесе сақтандыру сыйақыларының жалпы көлемінің
39,7 %-ды ... ... ... ... ... ... ... көлемінің 35,2 % берілді (2003 жылдың 1 қаңтарындағы
жағдай бойынша - 68,1 %). 2012 ... 1 ... ... ... 2 698,6
мың сақтандыру шартты қолданыста, оның 61,0 % ... ... ... шарттар құрайды. Қолданыстағы сақтандыру шарттары ... ... ... ... сомасы) 13 883,8 млрд. теңгені
құрайды. Қазіргі уақытта сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру жүйесінде 31
сақтандыру (қайта ... ... ... ... жылдары республика экономикасының тұрақты өрлеуі жəне ұлттық
сақтандыру индустриясын реформалау жөнінде мемлекет қабылдаған шаралар ... ... ... ықпал етті. Сақтандыру нарығының негізгі
көрсеткіштерінің бірнеше жыл ... ... оң баға ... ... ... сақтандыру жəне жинақтаушы жəне ұзақ ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде өмірді сақтандыру
жөніндегі сақтандыру ұйымдарының инвестициялық мүмкіндіктерін кеңейту
мəселесі ... ... ... ... ... ... капиталдандыру төмен
деңгейде, олар жинаған сақтандыру сыйлықақыларының басым ... ... ... ... шет ... ... ... жылдары сақтандыру нарығының инфрақұрылымын дамыту
бөлігіндегі ... ... ... ... ... ... болады. Өзара
сақтандыру қазіргі заманғы ... ... ... бірі ... ... ... ... ең алдымен əрқилы себептерге: көп
шығынға, ... ... ... мəніне байланысты коммерциялық
сақтанушылар сақтандыруға қабылдаудан бас тартатын ... ... ... ... ... ұйымдарында тəуекелдерді басқару жүйесі
дамытуды ... ... ... ... мен міндетi:
- орта мерзімді перспективада сақтандыру нарығын дамытудың негізгі
мақсаттары мен міндеттері ... ... ... ... ... ... мемлекеттің сақтандыруды қорғаудағы
қажеттіліктерін қанағаттандыру жəне мемлекет экономикасын дамыту үшін
ұзақ мерзімді инвестициялық ресурстарды ... ... ... жəне іске ... ... əлеуметтік қорғаудың құралы ретінде өмірді сақтандыруды
дамыту міндетті сақтандыру жүйесін ... ... ... ... ... жəне ... ... субъектілерінің сақтандыру мəдениетін арттыру;
- үздік халықаралық практика негізінде ... ... ... Қазақстан Республикасы үкіметі келесі негізгі шараларды
жүзеге асыруды жоспарлауда:
- Сақтандыру ұйымдары қызметінің ... ... ... ... ... асыру);
- Міндетті сақтандыру жүйесінің тиімділігін арттыру;
- Міндетті сақтандыру түрлерін жүзеге ... ... ... соттан тыс тетіктерін құру;
- Сақтандыру нарығының инфрақұрылымын дамыту;
- Сақтандыру ұйымдарын одан əрі ... ... ... ... ... одан əрі ... ... статистикасының базасын қалыптастыру, сақтандыру
тарифтерін реттеу;
- Сақтандыру қызметтерін сатуда жаңа технологияларды дамыту;
- Сақтандыру ... ...... ... жетілдіру.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Теория и практика страхования: Учеб. пособие / Под общ. ред.
2. К.Е. Турбиной. – М.: Анкил, 2003 - 345 ... ... ... ... – М.: ... ... 2002 - 218 бет.
4. Манэс А. Основы страхового дела. – М.: Анкил, 1992 - 177 бет.
5. Кричевский Н.А., ... Д.А. ... и ... ... ... ... / ... 2004 - 122 бет.
6. Сақтандыру қызметі туралы. Қазақстан Республикасының Заңы. – ... 2009 - 280 ... ... ... ... / Под ред. ... – М.: ... и
биржевой научно – консультационный центр, 2003 - 236 бет.
8. ... А.К. ... – М.: ...... 2001 - 114 ... Архипов А.П. Страховое дело: Учеб. пособие. – М.: МЭСИ, 2003 - 42 ... ... ... ...... – 125 бет.
11. Закс Л. Статистическое оценивание. – М., 1976 - 37 ... ...... Л.А. ... страховой организации. –
М.: Анкил, 1994 - 144 бет.
13. Камелова Ж. Анализ тенденций развития рынка ... в РК ... ... – 2011. – №1 – с. 29-32 - 130 ... ... Н.Ж. ... вопросы развития страхового рынка РК
//Аналитик, 2002. №1 – 17,19 бет.
15. ... А.С. ... ... страхового рынка РК на ... ... // 10 лет ... ... 18-19 мая 2005. Ч.2. – Алматы: Туран, 2005 – 370 бет.
16. Адамчук Н.Г. ... ... ... на пути к ... – М.:
МГИМО, 2004 – 266 бет.
17. Жуйриков К., Назарчук И., Жуйриков Р. ... ... ... ... ... для ... вузов и колледжей. Под
редакцией К.К. ...... ОФ ... 2000 – 150 бет.
18. Кудрявцев А.А. Страхование имущества. Опыт ...... 2003 – 277 ... Турбина К.Е. Некоторые аспекты регулирования финансов и налогов ... ... в ... ЕС // Финансы – 388 бет.
20. Адамчук Н.Г., ... Р.Т. ... ... ... ведущих стран Азии
(на примере Китая и Японии). – М.: Анкил, 2005 – 255 бет.
21. Интернет ... ...... Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2010-2011 жылдарға
арналған тұжырымдамасы
23. Кучукова Н.К. Финансово – кредитная система в ... ... ... ...... ... А.А. ... и сущность обязательства ... ... ... сер. юридическая. – 2004. – №2 – С. 252-
255 бет.
25. Рыбкин Е. Автоматизация кредитования: ... ... ... ... 2005 - №4 – С. 49-54 бет.
26. Финансы Республики ... ... ... 2001 – 2005 ... ... қаржысы: стат.жылнама/ под.ред. Ю.
Шокоманова. – Алматы: Қазақстан Республикасының ... ... – 151 ... ... Н.Н. Банковское дело.- Алматы: Экономика, 2005. -215 бет.
28. Шилибаев С. Меры по решению проблем/ Шиликбаев ... ...... ... Ж.Д. ... ... денежно-кредитного
регулирования экономики РК: Автореф.дис... канд.экон.наук.: 08.00.10.-
Защищена 27.04.04/ Алматы: Б.и., 2004 – ... ... А.Т. ... ... ... и финансов Републики
Казахстан –Алматы: Қаз. Ун-ті, 2004 – 181 ... ... ... банк және банк ... ... Заң күші ... ... Президентінің жарлығы ... ... ... мен ... ... - 29 бет.
-----------------------
Ішкі аудит
Директор кеңесі
Актуарий
Басқару
АХО
Аймақ бойынша дамуды басқармасы
Ақпараттық техниккалогия басқармасы
Жеке сақтандыру бойынша департамент
Бухесеп және талдау департаменті
Заң ... ... және т.б ... жауапты департаменті
Мүліктік сақтандыру мен техникалық тәуекел департаменті
Қайта сақтандыру және Андеррайтинг
Бизнес дамуының департаменті
Бөлшек сақтандыру ... ... ... ... және ... ... басқармасы
Маркетинг басқармасы
Аймвқ басқармасы
Залалдарды қайтареттеу басқармасы
Статистика және талдау ... ... ... жеке ... ... ... ... бойынша
2007ж ... ...

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы сақтандыру17 бет
Сақтандырғыш жарылғыш заттар44 бет
«жазбаша аударма практикасы» пәнін оқытудан әдістемелік нұсқаулар10 бет
«Өнім сапасын арттырудың шетелдік тәжірибесі»10 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Активтерді басқарудың шетелдік тәжірибесі3 бет
Алыс, жақын шетелдік қазақтар тілінің зерттелуі63 бет
АҚШ-тағы және Оңтүстік-Шығыс Азияның ірі мемлекеттеріндегі қытай диаспорасының мысалында Қытай Халық Ресубликасы мен шетелдік қытай диаспорасының қарым-қатынас тәжірибесін сараптау50 бет
Білім беру жүйесінде шетелдік жоғары білім беру жүйесі мен педагогикалық технологияны қолдану22 бет
Банктік тәуекелдердің Қазақстанның банктік жүйесінде қолданылуы мен басқарылуының теориялық аспектілерін анықтау және тәуекелдерді басқаруда шетелдік тәжірибе мен отандық тәжірибе39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь