Полилингвалық тұлға

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І тарау Педагогикалық үрдісте полилингвалық тұлға
қалыптасуының теориялық негізі.

1. 1. Полилингвалық тұлға түсінігінің
тұжырымдамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1. 2. Полилингвалық тұлға қалыптастыруда
тіл мен сөйлеудің маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1. 3. Полилингвалық білім берудегі ақпараттандыру...15

ІІ тарау Полилингвалық тұлға қалыптастыруда
тілдерді оқыту ерекшеліктері

2. 1. Полилингвалық тұлға қалыптастырудағы
шетел тілінің қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2. 2. Қазақстан Республикасындағы полилингвалық
білім беруді жүргізудің мүмкін болатын
нұсқалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
«Ө. А. БАЙҚОҢЫРОВ АТЫНДАҒЫ ЖЕЗҚАЗҒАН УНИВЕРСИТЕТІ» АҚ
Педагогика және психология
кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
тақырыбы:
«Педагогикалық үрдісте полилингвалық ... ... – 2009 ... ... ... ... полилингвалық тұлға
қалыптасуының теориялық негізі.
1. 1. Полилингвалық тұлға түсінігінің
тұжырымдамасы........................................................11
1. 2. Полилингвалық ... ... мен ... 3. ... ... берудегі ақпараттандыру...15
ІІ тарау Полилингвалық тұлға қалыптастыруда
тілдерді оқыту ерекшеліктері
2. 1. Полилингвалық тұлға қалыптастырудағы
шетел тілінің
қызметі..................................................17
2. 2. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... үш ... ... ел ... танылуға тиіс.
Бұлар:
қазақ тілі – мемлекеттік
тіл, орыс тілі – ұлтара-
лық қатынас тілі және ағылшын тілі – ... ... ... Ә. ... ж. ... ... Жолдауынан»
Кіріспе
ХХ ғасырдың 80 – жылдарынан бастап ... ... ... ... мен ... мойындалып, полимәдени білім беру
тұжырымдамасы жасалуда және әлемдік кеңістікті жаулап алуда.
Бүгінгі күнде түрлі мәдениеттің ... ... ... дамуының
негізін қалайды және маңызы жоғары болып отыр, яғни ... ... ... ... орын ... ... қарым – қатынас
жағдайында, тұлғаның әлеуметтік икемделуіне ерекше көңіл бөлінеді. ... ... ... бар ... ... ... беру ... жаңа міндеттер
ұсынуда, яғни бірқатар факторлармен сипатталатын көп ... және көп ... ... ... ... ... Бір жағынан, компьютерленумен,
спутниктік теледидармен, дамыған электрондық ... ... ... ... ... «көп ... және ... байланыс
коммуналкасына» (В.П. Сафонова) айналдыра бастады. Екінші жағынан, мәдени
аралық байланысты жеделдету проблемасын алға қою, біртұтас пікір ... ... ... ... ... себепші болды, нәтижесінде
адамдар арасындағы қарым – қатынас бағытын өзгерту, түрлі ұлт, тап пен діни
наным - ... ... ... ... жаңа ... ... және ... Кеңесінің жетекші халықаралық ұйымдары үшінші мыңжылдық пен
ХХІ ғасырдағы әлем ... мен ...... ... ... ... ... негізгі анықтаушы идеясына айналуда деген пікір ұсынды.
Әлем мәдениеті – ... ...... ... пен ... ... ... – қайшылығында қалыптасушы, идеологиялық, экономикалық,
әлеуметтік мәдени, ...... және ... ... мен үрдістер жүйесі, олар бір – біріне терең ... әсер ... ... ... ... етеді. Әлем мәдениеті идеясы жалпы адамзат
құндылықтарын тұжырымдауға ұмтылып, әлем педагогикасы негізін ... ... пен ... түсіністік үшін» атты халықаралық
ұйым төрайымы, академик М. В. Кабатченко «әлем ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
тұжырымдамасының негізін қалап, ... ... ... мен ...
қатынасына сай, басқаның пікіріне түсіністік пен ... ... ... өзін - өзі және ... ... ... байланысты болады
деген құнды пікір ұсынды. Бұл зерттеудің өзектілігі – ... ... ... ... ... ... ... орта
ретінде тәрбие мен мәдениет арасындағы байланысты, сонымен қатар мәдениет
адамы ретінде бала дамуы мен тәрбиесі ... ... ... және ғылыми - әдістемелік әдебиетті шолу жасай отырып,
тілдік білім берудің тәрбиелік потенциалы ... ашу, ... ... ... ХХІ ғасырдың басындағы әлеуметтік –
экономикалық және ... ... ... полимәдени білім берудің жаңа
жағдайы қалыптасуда. Сол себепті, «Тілдердің ... ... ... ... ... ... отыр ... Республикасы Президентінің ... ... ... ... ... тіл деңгейіне көтеруіміз керек, елімізде
мемлекеттік, орыс және ағылшын ... ... ... жағдай
жасау. Бұлардың барлығы бір – бірімен тығыз байланысты, ... ... бар. ... тіл ... ... және ... жағдайды
тұрақтандыру. Кез келген шетел тілін меңгеру, яғни екінші ... ... ... ... білімді жетілдіруден басталады. Ресейде орыс ... ... ... яғни Қазақстанда қазақ тілі. Бұл әлемдік тәжірибе
негізіндегі тұжырымдама. Қазақстандықтардың жаңа ... ... ... ... орыс және ... ... деген пікірді Қазақстан Президенті
2004 жылы айтқан болатын. Ұлтаралық және ... ... ... айта ... ... ... ... мектеп түлектері
бірнеше тілде еркін сөйлеу нормаға ... біз де ... ... ... атап ... ... ... бюросы вице – президенті профессор ... ... ... ... ... Назазарбаевтың
үштілді білім беруге ұмтылуы Европалық одақ елдерінің даму ... ... деп атап ... ... ... ... ене отырып, білім билік
ететін ... ... әлем бір – ... ... жеке бөлік
ретінде қызмет ете алмайды. Әлем халықтары мен мәдениеті бір – ... ... ... ...... қажет етеді. Орыс тілі БҰҰ ресми
тілдерінің бірі. Ағылшын тілі ... ... кіру ... ... қажеттігін өндірістік қажеттілікпен де түсіндіруге болады. Әрбір
тілді үйренуші өзіне өмірде және жұмыста қажет ... ... ... ары ... ... мүмкіндігін қоса алғанда. Мысалы, ұшақтағы
стюардесса ... ... ... ... ... қызметтік міндетін
атқару үшін екі немесе үш тілде 100 сөйлем, 1000 сөз ... біз оны ... сай деп ... Әр ... өз ... терминдері мен
қолданылатын сөздерінің лексикалық топтамасы бар. Оны білу әр мемлекеттік
қызметкердің міндеті. Ал, мемлекеттік тілді білу әр ... ... ... ... орта мен ... ... қалыптастыру салалық
терминологияны, іс-қағаздарды жүргізуді, қарым-қатынас мәдениетін дамыту
қажеттілігі туындауда ... 130 – дан ... ұлт өмір ... ... ... білім
алуын қамтамасыз ету мүмкін емес. Оның ең тиімді жолы ұлттық – ... ... ... ... ... ... Бүгінгі
күнде республикада 196 жексенбілік мектеп қызмет етуде Бұл мектептерде 30 ... ... ... оқытылуда. Мемлекет тарапынан қаржылық көмек көрсету маман
– оқытушылардың тыңдаушы ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беруде. Өскемен, Петропавловск,
Павлодар қалаларында үш ұлттық жаңару мектебі ... ... онда ... ... ... сай, ол ... өз тілдерін меңгерумен қатар,
мемлекеттік тіл де оқытылуда. Сол себепті ... ... ... ... ашылуда.
Осындай, мемлекет тарапынан көмек көрсету политілдік тұлғаны
тәрбиелеуге, ... ... ... ... ... ... өз игі ықпалын тигізуде. Тілдік саясаттың жүзеге асыру
көрсеткіштерінің ... ... ... де болады.
Қазақстандағы вариативтік және альтернативтік білім беру жағдайында
мектептердегі тілдік білім беруді талдау және жаңарту қажеттілігі ... ... ... ... ... ... адамзаттық ұлттық
құндылықтар негізіндегі өркениет ... өсіп келе ... ... ... ... ... білім беру кеңістігінде білім алуға ықпал
ету. Зерттеуге жалпы ғылыми, педагогикалық, лингвистикалық ... ... ... ... ... ... мен ... тұлғаға деген қызығушылық;
2) зерттеудің негізгі факторы ретінде мәдениеттану бағыты;
3) тілдің қызмет ету жағына ... ... ... яғни ... ...... ... алмасуы»
Тілдің қызмет етуіне ... ... ... күн ... ... ... ... туындатады . Тілдік байланыстың өзгеруі ... ... ... ... ... ... қарым – қатынас
мүмкіндігіне байланысты, әлемдік ... ... орта ... ... ... берудің әлеуметтену қасиеті жоғарылайды. ... ... ... ... ... шынайы түсіне білу, басқа ұлттың тұрмыстық
мәдениетін сыйлау, яғни мәдени аралық диалогқа қатыса білу ... ... ... шығу үшін ... Сол себепті белгілі бір тілді меңгеру-
бүгінгі күннің әлемдік даму деңгейі ескеріле ... ... ... ... қамтылуы керек, содан кейін мультилингвизм және жаһандану
жағдайындағы өмірге, мәдени аралық байланыс диалогына дайындау ... П. ... ... ... ... ... көзқарас шетел
тілін оқытудағы мәдениеттанушылық бағыттарының бірі ол елтану ... ... ... ... ... бағытқа қарай
ауысады. Мәдени аралық шет тілінде қарым – қатынасқа ... ... ... ...... ... пен келісімді қамтамасыз ету.»
Тәрбие саласындағы басымдық маңызға пәнаралық зерттеулер ие болады,
яғни бүгінгі күн ағымы мен ...... ... ... , ... ... ... өміріндегі барлық саладағы өзін - өзі
ұстау нормаларын ретке келтіріп ... ...... ... кезекке тұлға мәдениетінің базалық бастапқы қалыптасу ... да, ол ...... жаңа ... ... емін – ... ... береді.
Сонымен қатар, ұлттық мәдениетке деген қатынасын шынайы түсіне білу,
басқа ұлттың тұрмыстық мәдениетін сыйлау, яғни ... ... ... білу ... ... ... ... шығу үшін қажет. Сол
себепті белгілі бір тілді меңгеру- бүгінгі ... ... даму ... ... ... ... аймақтары қамтылуы керек, содан
кейін мультилингвизм және жаһандану жағдайындағы өмірге, мәдени ... ... ... ... ... халықтары мен мәдениеті бір – біріне жақындап, толық қанды ... ... ... етеді. Орыс тілі БҰҰ ресми тілдерінің бірі. Ағылшын тілі
әлемдік экономикаға кірігу тілі. Тілдерді ... ... ... де ... ... Әрбір тілді үйренуші өзіне өмірде және
жұмыста қажет деңгейде ... ... ... әрі қарай жетілдіру
мүмкіндігін қоса алғанда. Мысалы, ұшақтағы ... ... ... ... өзінің қызметтік міндетін атқару үшін екі немесе үш
тілде 100 сөйлем, 1000 сөз ... біз оны өз ... сай деп ... ... атап ... Әр ... ... арнайы терминдері мен
қолданылатын сөздерінің ... ... бар, ... ... ... заманында бұл жеткіліксіз. Болашақ маман, бүгінгі мектеп оқушысы
жан – жақты болу ... және ... ... әлемдік деңгейде бәсекеге
қабілетті болғанын заман талап етіп отыр. Сол себепті, тілдік орта ... ... ... салалық терминологияны, ... ... ... ... қажеттілігін қамтамсыз етуді
полилингвалық білім ... сай ... ... бастауымыз керек.
Білімді адам идеалы «мәдениет адамы» түрінде пайда болады, ондай адам
өз ішкі ... ... ... мен ... ... мазмұнын,
шығармашылық белсенділіктің, өзін - өзі ұстауын жақсы түсінеді. ... ой – ... сай, ... «мәдениет адамын» тәрбиелеу
әдіс – тәсілдерін анықтаудың теориялық – тәжірибелік проблемасы туындайды.
Бұл ... ... ... ... ... қол жету ... бірі -
полилингвалық тұлға мәдениетін қалыптастыру болуы мүмкін, оның құрамдас
бөлігі: қарым – ... ... ... ... және ... ой – ... қорытындылай келе, «Педагогикалық
үрдісте полилингвалық тұлға қалыптастырудың ... ... ... таңдауымның себебі – ХХІ ғасырдағы білім беру ... ... ... ... беру ... жете түсіну. Әрі бұл тақырыпта
іздене бастағанымда, қазақ тілінде әдебиеттің жоқ екендігі ... ... ...... және ... тілі ... ... да бір себеп болды. Аз зерттелген, тың ... ... ... мақсаты: білім беру жүйесінде шетел тілін оқыту негізінде
полилингвалық тұлға ... ... ... Полилингвалық тұлға
түсінігініне сипаттама бере отырып, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы полилингвалық білім беруді
жүргізудің мүмкін болатын нұсқаларына сараптама жасау.
Міндеттері:
← Полилингвалық ... ... ... ... ... тұлға қалыптастыруда тіл мен сөйлеудің маңызын
ашып көрсету;
← Қазақстан Республикасындағы полилингвалық білім ... ... ... ... ... ... тұлға қалыптастырудағы шетел тілінің қызметі.
Зерттеу объектісі – мектептегі оқу – тәрбие үрдісі болып табылады.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... байланыс мәдениетін
дамыту. Зерттеу мақсаты: ... ... ... ... ... ықпал ету. Ол ұлттық және әлемдік мәдениет негізінде
диалогтық қарым – қатынас ... ... ... болады.
Бұл мақсатты жүзеге асыру үшін келесі міндеттерді ... ... ... мектептегі тілдік білім берудегі полилингвалық тұлға мәдениетін
қалыптастыру тұжырымдамасын жетілдіру;
▪ республиканың ерекшелігін ... ... ... ... ... мәдениетін қалыптастыру құралы мен жолдарын
талдау;
▪ шетел тілін оқытуда оқушылардың тілдік байланыс ... ... ... ... ... жасау және тәжірибе жүзінде
тексеру.
Зерттеу болжамы. Мектепте шетел тілін ... ... ... мәдениетін дамытуды көздесе, мәдени аралық және қарым – қатынаста
жетік ... ...... полилингвалық тұлғаның қалыптасуына
ықпал етеді, себебі төмендегі жағдайлар жасалады:
▪ тұлғаның шығармашылық дамуына;
▪ әлеуметтік – ... ...... ... ... ... ... философия, психология, әлеуметтану,
тілтану, педагогика бойынша ресейлік және шетел ғалымдарының ... ... ... ... ... ... ... күнде түбегейлі
бет бұрған. Оны төмендегі әдебиет авторлары тізімінен – ақ көре ... ... ......... үзіліссіздігінің
философиялық түсінігі (Виноградов В.В., Выготский Л.С., Жинкин Н.И.
Караулов Ю.Н., Колшанский Г.В., ... А.А., ... Л., ... ... Л.В);
▪ тұлғаның әлеуметтенуі мен дамуы бойынша психологиялық ... Б.Г., ... А.А, ... П.П., ... А.А., ... ... А.Р., ... В.Н., Рубинштейн С.Л.);
▪ социология, социолингвистика, мәдени ... ... ... ... ұйымдастыру ерекше формасы ретіндегі
мәдениетті жүйелі ... ... М., Боас Ф., ... Г., ... ... Л., Ладо Р., ... К., ... Дж., Фриз Ч., Хаймс Д.);
▪ тілдік қарым – ... ... мен ... проблемасының теориялық
зерттелуі (Гальперин П.Я., Гаузенблас К., Горелов И.Н., Гумбольдт В.,
Едличка А., Михальская А.К., Ожегов СИ., Серль Д.);
... ... ...... ... ... М.М., ... B.C.,
Верещагин Е.М., Костомаров В.Г., Сафонова В.П.);
... ... ... ... ... ... (Бим И.А.,
Дешериев Ю.Ю., Зимняя И.А., Кузовлев В.П., Пальмер Г., ... ... ... ... орыс ... ... ал қазақ тілінде
тақырып бойынша нақты әдебиеттер жоқтың қасы. ... ... ... ... ... ... мақалары пайдаланылды және кейбір
орыс тіліндегі ... ... ... шешу үшін және болжамды тексеру үшін төмендегі
әдістер қолданылды:
▪ теориялық (талдау және ... ... ... ... ... ... ... синтездеу және жүйелеу);
▪ әлеуметтік – педагогикалық (оқу үрдісін бақылау, ... ... ... оқу ... ... ... ... оқушылардың
мәдени – тілдік дағдыларының қалыптасуы);
▪ статистикалық (педагогикалық тәжірибе ... ... ... ... ... тіл, ... және ... сипат өзара тығыз
байланысты. Тіл ұрпақтан ұрпаққа ... ... ... және ... ... Ең маңыздысы - өз тасушысын белгілі бір ... ... ... ... ретіндегі тұлға ретінде қалыптастырады.
Жалпы курстық жұмыс кіріспе, екі тарау, қорытынды және пайдаланылған
әдебиеттерден тұрады. Кіріспеде зерттеу ... ... ... ... ... ... тарауда полилингвалық тұлға
түсінігінің тұжырымдамасы жасалған және бұл ... тіл мен ... ... ... ... ... тарауда шетел тілінің полилингвалық
қалыптастырудағы маңызы мен ... ... ... білім
беруді жүргізудің мүмкін болатын нұсқалары берілген.
І тарау
Педагогикалық үрдісте полилингвалық тұлға
қалыптасуының теориялық негізі.
1. 1. Полилингвалық тұлға түсінігінің тұжырымдамасы.
Қазақстан ... ... беру ... ... өзгеру үстінде,
оның бағыттылығы мен мәні тәуелсіз мемлекеттің қалыптасу үрдісімен
анықталады. «Білім ... ... ... беру ... ... бірі - өсіп келе ... ұрпақты әлемдік және отандық
мәдениет, тарих жетістіктері, ... және ... ... салт – дәстүріне
үйрету, мемлекеттік, орыс және шетел тілдерін меңгеру болып табылады.
Мемлекетке білім ... ... ... қажет, онда әлемдік техникалық,
ақпараттық білім беруді қамтамасыз ету ... ... ... ... ұштасып жатуы керек. ... ... ... ... ... ... ... Яғни, ол өтпелі кезеңдегі білім беру ... ... ... ... әсер ... кез ... глобальды
проблемалар білім беру жүйесіне де әсерін тигізеді. ... ... да ... полилингвалық тұлға тәрбиелеу проблемасына да
қызығушылық өсуде. ХХІ ғасырда адамзат жоғарғы ғылыми және техникалық
жетістіктермен ғана аяқ ... жоқ, ... ... халықаралық қатынас
аясында еркін қызмет ете ... жан – ... ... ... де
көрсетті.
Қазақ мемлекетінің бірлігі мен тұтастығын сақтап қалу үшін, этномәдени
білім беру қажеттілігі туындады. Этномәдени білім ... ... бірі ... ... Ж. Ж. ... төмендегі
мәселелерді алға тартады:
1. Полимәдени тұлға тәрбиелеу
2. Көп тілді индивид қалыптастыру ...... ... ... ...... берудің
мазмұны адам бойында өзін - өзі жетілдіру мен адам, ... ... ... байланыс механизмін дамытуда жатыр. Тұлғаның дамуы ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтенуі мен
мақсатқа көзделген тәрбие жағдайында жүзеге асырылады. Тұлға дами отырып,
қалыптасады. Ол ... ... ... нақтырақ айтсақ, тұлғаның
әлеуметтік «мүшелерін» яғни ... ... ... тек, ... ғана ... ... да ... етуге мүмкіндік береді (16).
Енді философиядағы «индивид», «тұлға» ұғымдарын қысқаша ... ... сөзі ... ... ... деген мағына береді. Жаңа
туған баланы нәресте, дара адамды индивид деп ... ... ... ол ... ... ... ие болған жоқ. Онда кісі ... ... та, ... та, ... ... те алғышарттары,
мүмкіндіктері бар. ... ... ... тарихи жемістерін игеру
тәжірибесі ол үшін әлі ... Кісі – бұл жаңа ... ... ... ... ... ... тарихи – мәдени ортада өтетін өмір барысында
қалыптасатын әлеуметтік – психологиялық және ... ... ... ... болмысты тануға және ... ... ... ... Яғни ол ... өмір ... бойына
сіңіріп, байыған, жетілген адам (17).
Әлеуметтендіру оның белсенді араласуымен, ... ... ... ... ... ... іске асырылады. Соның арқасында өзін - өзі тану
қабілеті жетіледі (11).
Сонымен, полилингвалық тұлға – ... ... ... ие ... ғана ... өз ... ерекшелігі мен этникалық негізі бар мәдени –
тарихи тұлға.
Яғни, педагогикалық үрдісте полилингвалық тұлға ... ... ... және ... ... назар аударуымыз керек.
1. 2. Полилингвалық тұлға қалыптастыруда
тіл мен ... ... ... білім берудің мәні – материя билік ... ... ену үшін ... ... ... бір көлемін меңгеру құралы
ретінде қарастырылады. Бірақ білім мақсаты – ... Адам ... және ... өз ... ... ... ... адамның жемісі.
Халықтың саяси, азаматтық және мәдени бірлігінсіз ешбір мемлекет өмір сүре
алмайды. Сол сияқты рухани – ... ... да ... да ... ... жаңа ...... идея, «Қазақстан – ... ... даму ... ... ... ... беру мен ... сай келетін жастар болып табылады (8).
2002 жылдың аяғында Қазақстан халықтары Ассамблеясы ... ... ... Н. Ә. ... ... мәдени
бірлігін қалыптастыру бағытын ұсынды. 130 – дан ... ұлт ... ... ... салт – ... ...... ажырамас бөлігі.
Қазақстанда құқықтық мемлекет құру барысында тиісті азаматтық қоғам,
білім беру жүйесі, ұлттық басылым ... ... ... Олар іс ... ... ... ... дамуды және барлық
ұлтардың шынайы дамуына қамтамасыз етті. Этникалық сана – сезімді ... ... ... ... ... ... жетекші роль атқаратын
біртұтас қазақстандық қоғам негізінде ғана жүзеге асырылады. Ол ... ... ... мемлекетті қалыптастырады. Әрбір оқушы
полилингвалық білім алу арқылы біртұтас мемлекет ... және ... ... ... ... ... тарихи тағдырына өз
үлесін қоса алатынын терең түсінеді. Бүгінгі күн ... ... ... – адамгершілік тәбиесіне ... ... ... ... ... ... талап етіледі. Заман талабына сай, мектепте
оқушыны өмірге дайындауға бағытталған оқыту жүзеге ... Өз ... ... мен өзін ... жеке қасиеттерін жалпыадамзаттық
құндылықтармен ұштастыра ... ... мен өз ... ... етуге үйретеді
(11).
Адам өзінің өмір қажетін өтеуге байланысты ... ... өз ...... ... ... үшін ... – қатынасқа түседі. Бұл үшін ол ... бір ... ана ... ... сай сөз ... ... баласының сана – ... ... ... ... ... ... зор ... Тілдің пайда болуы мидың даму ... ... ... де ... ... жасады. Соның
нәтижесінде адамдарда дыбыс артикуляциясында қабілеті бар ... ... ... ... ... адам жеке ... ғана ... түрлі дыбыс
тіркестерін, тиісті мән – мағынасы бар сөздерді айта ... ... ... – бұл ... алысу үрдісінде адамның белгілі бір тілді өзінше
пайдалануы. Бір тілдің өзінде ... сан ... ... ... ... жеке ... ... өзара түсінуді реттестіру үшін екінші
біреуді танып – білу, оған әсер ету үшін ... ... ... ... ... ... ... іс тәжірибесінде байытып қана қоймай, сонымен қатар
ғасырлар бойы жинақталған қоғамдық тәжірибені меңгеруге де ... ...... және ... ... ... болып табылады. Тіл мен сананың, тіл мен ... ... ... ... сана ... ... ... нәтижелері, үзінді
түріндегі үрдістері көрініс алады. Бұған қоса тілдің әріптері (дыбыстары),
сөздері, сөйлемдері, оның ... ... ... бәрі реалды шындық.
Сондай – ақ олар – жекелеген кісілердің санасынан, адамдар ұрпақтарыннан да
оқшауланған шындық.
Бүгінгі күнгі қазақстандық білім ... ... ... бірі-
полилингвалық тұлғаны қалыптастыру. Ұлттық мәдениетке деген қатынасын
шынайы түсіне білу. Басқа ұлттың ... ... ... яғни мәдени
аралық диалогқа қатыса білу көптеген өмірлік жағдаяттардан сәтті шығу ... Сол ... ... бір ... ... ... ... әлемдік даму
деңгейі ескеріле отырып,тілді қолданудың әртүрлі аймақтарын қамтылуы керек,
мультилингвизм және жаһандану жағдайындағы өмірге, мәдени ... ... ... ... ... ... ... өзектілігі- біздің мемлекетіміздің
үштұғырлы тілдік саясат пен ... ... ... ... жүзеге асыру, мемлекеттік тіл ретіндегі қазақ тілін, ұлтаралық
байланыс тілі ретіндегі орыс тілін, ... ... ену тілі ... ... ... ... ... қажеттілігінен туындап отыр.
Полилингвалық ... ... ... ... беру ... ... да, мақсаты
да қатар бола алады.
Бұл тақырыптағы негізгі ой – тұжырымдама жасауға ... ... ... ... ... ықпал етті:
1. бүгінгі лингвистиканың сипаты мен тілдік тұлғаға деген қызығушылық;
2. зерттеудің негізгі факторы ретіндегі мәдениеттану бағыты;
3. ... ... ету ... ... ... ... ... полилингвалық білім беру ... ... ... ... ... ... басты міндеті- ана тіл мен екінші
тілдің «бірге өмір сүре алуы» бағдарламасын ... ... ... ... ... ... беру елдің біртұтас халықтық шаруашылық және саяси
тұлғасының қызмет етуі қажеттілігінен туындайды.
2. Ана ... ... ... ... ... ... ал екінші тілді
меңгереді,зерттейді.
3. Ана тіл ... ... ... Ана тіл – ... әлеуметтенуі, дүние тану және дүниені түсінудің
бірінші және алмастырмайтын ... ... ... тіл ... беру ... проблемасын
шешеді, сол себепті жалпы білім беретін мектептерде орыс және ағылшын
тілдерін ... ... арта ... ... ... мен ... ... қалыптасқан тұрақты
қауымдастығы ретінде ұлттың өзінің болашағы тілдің дамуына, оның қоғамдық
қызметінің кеңеюіне ... ... бай ... тілі де бай, ... және ... ... Ана ... бала ананың сүтімен, үнімен үйренеді, бойына сіңіреді.
Тілмен бірге баланың санасы оянады. Адамның рухани дамуы ана тілі ... ... ... адам жүре келе үйренеді. Бірақ ана тілін ... ... ... ... беру ... ... ... оқу пәні ретінде жетекші орынды
шет тілдері алып ... яғни ол ... оқу ... ... еніп ... Ана ... ... үштілділілікті де қалыптастыруды
қамтамасыз ету керек. Сондықтан мектеп «...білім берудің әр ... ... ... тіл ретінде, сонымен қатар орыс тілі мен ... ... ... сай ... ... ... және ... қамтамасыз
ету керек» (Білім туралы Заң)(14).
Көптілді білім беруді енгізу ... ... сай ... Мемлекеттік тіл ретіндегі қазақ тілін күшейту арқылы оқушылардың
ұлттық біртектілігін сақтау және дамыту ;
• БАҚ ... ... ... ... ... ... идеясын кең
насихаттаудың қажеттілігін түсіндіру және білім берудің ашық
жүйесін дамыту ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырудағы ғылыми негіз жасауда арнайы
зерттеу ... ... ... ... оқытатын элиталық мектептер негізінде ғана
шетел тілін оқыту мүмкіндігі;
• Отандық жағдайларды ескере ... ... ... оқыту технологиялары
мен модельдерін жасау. ҚР орта ... ... беру ... ... ... оқу ... негізінде шетел тілін тереңдетіп ... ... оқу ... ... ... ... беру ... және жеке әдістемесін
құру ;
• полилингвалық білім беруге кезеңдеп көшу үшін кадрлық, материалды-
техникалық, оқу - әдістемелік негізін айқындау;
• шетел тілін ... ... үшін ... жағдай
жасау.
Бүгінгі күн жастары халықаралық стандарттар деңгейіне сай білім алуға
байланысты, ағылшын ... ... мен ... ... ... ... келіп отыр. Сонымен қатар, ағылшын тілін ... беру ... ... дамыған елдерде білім алуға, ақпараттық кеңістікте
байланыс шекарасын ... ... ... ... ... ... кеңейтуге мүмкіндік туғызады. Бұл тілді меңгеру
арқылы бүгінгі күн ақпараттар ағымында жұмыс істеуге көмектеседі. ... ... ... ... салт-дәстүр, мәдениет пен жетістіктеріміз жайлы білім
негізі және тану ... ... ... тілінің маңызы өсуде. Ағылшын тілі-
әлемдік білім беру кеңістігіне жету және еліміздегі ... ... ... Бұның барлығын геосаяси және әлеуметтік-экономикалық факторлардың
обьективті даму ағымы ретінде қарастыруымыз керек (7).
1. 3. ... ... ... ақпараттандыру.
Бүгінгі күнгі қоғам ақпараттық қоғам ретінде сипатталады. Ақпараттық
технологиялар ... ... ... білудің маңыздылығы өсуде. Полилингвалық
білім берудің өзектілігі экономикалық, мәдени және ... ... ... екпінмен анықталады. Осы өзгерістерді ескере отырып, жеке
сұраныстарына сай, ... ... алу ... ... ... ... кеңінен қол жеткізуге мүмкіндік алады. Нәтижесінде, мектеп
қабырғасындағы болашақ ... ... және ... ... нарығында
бәсекеге сай болуын қамтамасыз етеді. Сол себепті, полилингвалық білім беру
мен ... ... ... жалпыевропалық білім беру кеңістігін
қалыптастыру негізгі ... бірі ... ... ... беруді бірнеше тіл
арқылы әлемдік ... ... ... ... ... ... ... білім алу, түрлі елдер мен халықтардың мәдени – ... ... ... жете түсіну әдісі болып табылады. Ақпараттандырылған
полилингвалық білім берудегі келесі кезеңдерді қарастыруымызға болады:
1. Өзара қатынастың бастапқы дағдыларын қалыптастыру. Бұл ... ... ... ... ... ... ... тұратын күрделі категория. Тұлғаның бұл
біліктілігін қалыптастыруды ертерек бастау керек, 3 – 5 ... ... орта ... беруді аяқтарда жоғарғы жетістікке жету көзделеді.
2. Сандық мәдениетті қалыптастыру. Бүгінгі күнгі тұлғаның өзіндік сапасы
– маңызды және ... ... ... ... сандық
мәдениетті қалыптастыруды ерте жастан бастау керек.
3. Пәндік және қатынас ... ... ... ерекшеліктерінің
өзара байланысын ашу арқылы білім беру. Шетел тілінде ... ... ... ... ... ... ... тұлға
қалыптастыруда бұл біліктіліктердің болуы нәтижеге жетуге көмектеседі.
Бүгінгі күнде арақашықтықтан оқыту қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... енгізу арқылы әлемдік
ақпарат жүйесіне еркін еніп, жан – ... ... ... ... ... ... ... жоғары дәрежеде болғанда, ақпараттандыру ... ... ... ғана ... ... ... өз деңгейінде
жүргізілуде деп айта аламыз. Мектеп қабырғасында барлық пәндер ... ... ... ... ... ... тақырып бойынша, қазақ тілі мен
орыс тілі, шетел тілдері, информатика, тарих, география ... ... ... тарау
2. 1. Полилингвалық тұлға қалыптастырудағы
шетел тілінің қызметі.
Қоғамдағы ... ... жаңа ... нарықтық қатынастардың орнауы
мен дамуы, Қазақстанның жаңа халықаралық аренаға ... ... ... жаңа ... ... етті. Кез келген мамандық иесіне шетел
тілін меңгеру мен білу қажеттілігі туындады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... мәнге ие болуда (1).
Кәсіптік қызмет үшін «тіл арнайы қызмет» ... ... ... ... ...... байланыс құралы» ретінде пайдалану. Яғни
тілді меңгеру мамандар арасындағы байланысты, жазбаша түрде немесе мамандық
бойынша ... ... ... ауызша еркін сөйлесуді қамтамасыз ете
алады. Дұрыс ... ... ... оқу ... ... Шетел тілдерін меңгеру арқылы ... ... ... отырғандықтан, бұл проблема тілді меңгеру
тұрғысынан ... ... ... ... ... ... ... қамтиды:
1. берілген мәнді әртүрлі әдістермен жеткізу;
2. белгілі бір тілде айтылғанның ... ... ... ... сипаттағы дұрыс және бұрыс пікірді ажырата білу.
Бірақ тілді толық меңгеру үшін ... ... ... ... ... өз мақсаты, келесі адамның әлеуметтік және
психологиялық сипатына қарай әңгіме жүргізе алуы ... ... ... де қарастырамыз:
I. Ұлттық – мәдени деңгей – тілдік құралды пайдаланудың ұлттық
ерекшелігін ... ... және ... мәдениеттің ұлттық
формаларын меңгеруге байланысты). Ол бір ғана ұлтқа тән ... ... мен ... ... ... ... ... – энциклопедиялық, яғни «сөз әлемін» білу. Әр сөздің
мәнін түсініп, қолдану аясын білу.
III. Үшінші жағдаяттық ... ... адам ... - қатынас жағдайына
сай үш ... де ... ... керек.
Қарым - қатынас жағдайы бірнеше компонентттерден тұрады:
1) ... мен оның ... ... ... мен оның ... ... Сөйлеуші мен тыңдаушы арасындағы қатынас;
4) Сөйлесу екпіні (ресми – нейтралды - достық);
5) Қарым - қатынас мақсаты;
6) Қарым - қатынас ... (тіл ... ... ... т. ... ... - ... әдісі (жазбаша, ауызша, контактілі);
8) Қарым - қатынас орны (5).
Тілді ... ... ... ... тіл және тілдік пәндер
әдістері мен құралдары арқылы белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру барысында тілдік қарама – қатынас
қалыптасып, эстетикалық тәрбие беріледі, еңбек дағдылары мен ... ... ... ... және ... қабілеттеріне қарқынды
тәрбиелік әсер ету ... ... ... оның ішкі мәні ...... ... түсіндіріледі. Тіл ойлауды дамытады,
қоршаған орта құбылыстары мен оқиғалары жайлы жаңа ұғымдармен ...... ... ... тілі ... беру жүйесіндегі басқа пәндерден ерекшеленеді.
Біріншіден, ол белгіл бір ғылымның негізі емес, екіншіден, шетел ... ... ... ... жету үшін ... Мысалы, шетел тіліндегі
жаңа ақпараттарды алу, шетел азаматтарымен қарым – ... ... ... ... деңгейін көтеру үшін.
Білім беру жүйесінде шетел тілін оқыту негізінде полилингвалық тұлға
қалыптастыру ... ... ой – ... ... ... ... тілін меңгеру кез келген мамандық үшін қажет;
2. Танымдық қабілеттерді қанағаттандырады;
3. Қоғам қажеттілігі – полилингвалық тұлға қалыптастыруда;
Бүгінгі күнгі ... шолу ... ... ... тілі ... ... ... болады: дүниетанымды қалыптастыру, тілді
байланыс құралы ретінде түсіну, тілді ойлаумен ... ... ... ... ... ... ойлау, есте сақтау қабілеттерін, көзқарас пен ой
– пікірді қалыптастырады.
Тұлға қалыптастырудағы шетел тілінің ... ... жан ... ... ... ... ... отаншылдықты, халықаралық
өмірге деген қызығушылықты, оқиғаларға баға беруге өз әсерін тигізеді. ... ... ... полилингвалық тұлға қалыптасып, әлемдік
стандартқа сай білім алады.
Жоғарыдағы сызбаға қарай ... яғни ... ... меңгерудің келесі
қызметтерін атап өтуімізге болады:
1. шетел тілінде еркін сөйлесу ... ... ... ... адамгершілік нормалар мен құндылықтардың кеңеюіне ықпал ... ... ... ... меңгеруге ықпал ететін кәсіптік қызметі;
4. өз елі және оқитын тіл елінің мәдениетін меңгеруді қамтитын мәдени
– білім берушілік қызметі.
Оқушылармен оқу – ... ... ... ... ... тілін оқыту
полилингвалық тұлға қалыптастыруға ықпал ететінін ескеру ... ... ... ... ... ерекшелігін ескерген жөн. Тұлға
ұлт мәдениетін тіл арқылы тасушы адам ретінде қарастырамыз. Ал ... ... ... ... сіңіруі сөйлесу барысында
жүргізіледі. Тәрбиелік мәні бар оқыту факторларын пайдалану полилингвалық
тұлға қалыптастыруға ... ... оқу ... мазмұны;
b) оқыту құралдары;
c) танымдық қызметті ұйымдастыру формалары;
d) оқу үрдісінде оқытушының пайдаланатын әдіс – тәсілдері;
e) оқушылардың пәнге деген қызығушылығын ояту.
Көрсетілген ... ... ... оқу ... ... ... ... оқыту барысындағы полилингвалық тұлға ... оқу ... ... арқылы жүзеге асырылады. Ол тек оқитын тіл
елі, мәдениеті, салт – дәстүрін оқумен ғана шектелмейді, сонымен ... ... ... ... ... ... ... салыстырмалы түрде енгізу
қажет. Мысалы, ... ... ұлы ... жайлы мәліметтерді, халық
педагогикасы материалдарын тіл дамытуда тиімді пайдалану. Ол ... да ... ... – ол ... ... халық санына, мемлекеттік мәртебесіне қарамай,
рухани құндылық болып табылады.
Бүгінгі күнгі әлеуметтік мәдени орта ... ... ... ... ... ықпал етеді.
Полимәдени этногеографиялық кеңістіктегі халықтың бір бөлігі екі тілді
болып келеді. Оқушыны екі мәдениетпен байыта отырып, екі тілде оқыту ... ... ... ... береді. Керісінше, ана тілін ғана меңгерген
оқушы шетел тілін оқығанда ... ... ... ... шетел
тілі, ана тілі мен орыс тілі өзара әсер етіп, жаңа тілді меңгеруге ... Үш ... ... отырып, алдын ала қарапайым қателіктерді, оның
мәнін, тілдік материалды меңгеру тәртібін ... ... ... көрсеткендей, ауыл мектептерінде ана тіліне көп күш ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік тілді, ұлтаралық
қатынас тілі ... орыс ... оқу және 2015 ... дейінгі білім беруді
дамыту стратегиялық міндеттеріне сай, басқа ... ... ... ... ... енгізу негізінде жүргізіледі. Сонымен қоса, өз ... ... ... ... ... ... ана ... тереңдетіп
оқу да меңгеріледі.
Ана тілі мен шетел тілдерінің өзара әсер ету арқылы оқу ... ... ... ... ... ... жан – жақты дамуына тиімді
ықпал етеді. Бұл жағдайда шетел тілін оқуды екінші ... ... ... ... Шетел тілін ерте оқу тілді тек қарым – қатынас құралы
ғана емес, танымдық қызметте қолдануға мүмкіндік туғызады.
«Шетел тілінде ... ... ... ... ... - пән ... бір ... меңгеру құралы ретінде тілдерді пайдалану болып ... ... беру ... ... ... ТМД ... ... тәжірибесімен дәлелденген.
Политілділік пен шетел тілін политілде ...... ... талабы, себебі барлық әлем ... ... ... күн ... проблеманы шешуде – адамдар
арасындағы келісім мен ... ... ... ... қиындықтарын
жеңу, мәдениаралық байланыс сұрақтарында дұрыс шешім – әр мемлекетте
политілділікті және ... ... ... ... ... полилингвалық білім беру барысында, түбегейлі өзгерістерді
байқаймыз. Яғни, енді оқушылар – субъект болып табылады.
БІЛІМ БЕРУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... алуға
мүмкіндік алады:
сабақта өзін еркін сезінеді
сабақта өз ойларын толық зжүзеге асыра алады
нәтиже, жетістіктер бар
бірнеше тіл ... ... ... әрі тіл ... ... ... ... жетуде
жемісті тұлға
бақытты тұлға.
2. 2. Қазақстан Республикасындағы полилингвалық ... ... ... болатын нұсқалары.
XXI ғасыр мектебі түбегейлі өзгерістерді қажет етті, ... сай ... ... ... ... ... ... болды, сонымен қатар болашақ
мектеп түлегін ... ... ... ... ... икемдеді. 12 –
жылдық білім берудегі мектеп ... бірі – оқу ... ... ... ... ... ... «шетел тілі» оқушылардың
жоғарғы сұранысына ұшыраған пәндердің бірі. Шетел тілін ... ... жету ... ... ата – ана да, ... да терең түсінген.
Ағылшын тілін ерте ... ... ... ... ... ... айналуда. Шетел тілін оқытуда пәнаралық ... ... ... Шетел тілін ерте оқыту курсынан басқа, аралас курстарды
енгізу өзектілігі ... ... ...... ... берілетін
және сақталатын, тек қана лингвистикалық ғана емес, барлық пәндік білім
құралы ретінде ұсынылады. Бұл ... оқу ... ... себепші
болады. Шетел тілі арқылы оқушы тарих және ... ... ... өнер саласындағы білім меңгерілуі мүмкін. Біз қарастырып ... ... орыс ... ... тілі және ... тілінің біріккен
курсын ұсына аламыз.
Бұл пәндердің ... ...... мәдениет элементі ретінде үйрету,
ата – баба тәжірибесін бойына сіңіретін, өз халқы және ... ... ... әсер ... және ... ... бар ... іс -
әректті ұйымдастыру. Оқушының әсер ету аймағы эстетикалық цикл арқылы
дамитындығын ескере ... ... ... да ... ... ... + ... әрекет
Сөйлеу әрекеті + музыкалық + ойын әрекеті
Сөйлеу әрекеті + қозғалыс
Сөйлеу әрекеті + қозғалыс + ойын әрекеті
Сөйлеу әрекеті + ... ... + ... ... ... ... ... тәрізді көп тілді республика жағдайында
полилингвалық тұлға қалыптастыру проблемасына көзқарастың бірі.
Полилингвалық білім беруді жүргізу үшін оны ... ең ... ... керек. Төменде бірнеше модельдер ұсынылған. Бұл ... ... ... ... ... жете аламыз
1 Модель.
Мектепте үш тілде оқу үрдісін ұйымдастырудың негізгі ... және ... ... ... қоғамға біздің елдің енуіне
байланысты білім берудің ролінің күшеюіне тікелей ... Ол ... ... ... ... қажет етеді:
• коммуникативті мәдениет;
• мәдениаралық байланыс
• Ұлтаралық және халықаралық байланыс мәдениеті;
• Білім ... ... ... ... үшін ... орыс ... ... пайдалану.
Тек біртұтас мектептік білім беру жүйесін құру арқылы ғана алға қойған
мақсатқа жетуге болады,оның мәні төменде көрсетілген :
- ... ... пен ... ... үш ... ... әр саты міндеттерін нақтылау арқылы;
- мектептің бастапқы сатысында ... ана ... ... ... орыс, ағылшын тілдерінде жазбаша және жазбаша сөйлеуге ... ... ... яғни ол кез ... оқу ... меңгеруге жеткілікті
болу керек;
- негізгі және жоғарғы мектеп сатыларында үш тілде оқу ... сай оқу ... бөле ... ... оқу ... ... көп ... оқытатын біртұтас қазақстандық мектеп құру.
2 Модель.
Қазақ және орыс тілді мектептерде ... ... үш ... ... ... яғни ... және орыс ... мектептерге арналған екі жеке
типтіу оқу жоспарына сай ... ... ... ... тақырыптық
блоктарын жобалау үшін тақырыптарды алу билингвалық негізде:
- ... ... ... бар, ... ... негізгі материалды
толықтыратын және кеңейтетін, тақырыптың ... ... ... ... ... ... бағытын күшейтетін, яғни біздің дәстүрлі мазмұнда
онша мән берілмеген оқу материалы. Тілдерді өзара байланысты оқытудың ... оның ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері.
|Сатылар |Билингвалық негіздегі |Ескертпелер |
| ... | ... ... ... |Тереңдетілген |
| ... ... ... ... ... үшін |
| ... ... |Тілдік пәндермен интеграция |
| ... ... ... |элементтері |
| ... | |
| ... | ... ... ... ... физика, химия |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... |Пән ... мен тіл ... |
| |Технология ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... сай ... ... база |
| ... ... |қалыптасқан. |
| | ... ... тек ... ... |
| | ... |
3 ... және орыс ... ... ... байланысты үш тілді оқыту
бейіндік сыныптарда жүзеге асырылады.
2-4 сыныптар. Сөйлеу, тыңдау, оқу, жазу ... ... ... ... әрі ... негіз ретінде ағылшын ... Бұл ... тән ... ана тілге сүйенбеу, тек оқушы
қызығушылығына сүйене отырып оқыту. Бұл ... үшін әр ... ... минимумды айқындау., яғни ол дайындық деңгейі міндеттерін
шешуге ... ... ... оқытуға дайындық- лексикалық минимумды
меңгеру, үш тілде меңгеруге ... ... ... ... ... ... ... береді. Оқушыны пән бойынша
терминологиялық қормен және оқу ... ... ... ету керек. (екі мұғалім жұмыс істейді – пән мұғалімі және
супервайзер).
8-9 ... ... ... үш ... ... ... көзделген
тілде жүргізіледі. (Екі мұғалім жұмыс істейді – пән ... ... ... ... пән ... роль ... ... енгізу.
10 сыныптар. Пәндер бойынша бағдарламалық материалды жеке ... ... ... ... ... жеке ... емес пәндерді шетел
тілінде оқытуды ... ... ... ж № 228 ҚР ББМ ... ... ... ... көшу.
19.03.2004 ж № 228 ҚР ББМ бұйрығымен ұсынылған модельдерді жүзеге
асыру қиындығына байланысты жоғарыда ... ... ... ... туындап отыр. Яғни үш тілдік оқытуды енгізуді жүзеге ... үш ... ... ... дайын мектептерді анықтауымыз керек:
супервайзерлердің болуы (ағылшын тілін ... ... ... ... ... пән мұғалімдері. Параллельді оқулықтар,
терминологиялық сөздіктер, лексикалық ... ... ... да ұмытпауымыз керек. Сөздікке байланысты, көптеген шетелдік
әдіскерлер тілді белсенді меңгеру үшін 3-4 мың ... ... ... ... мақсатына сай, тілді белсенді меңгеру үшін 4-5 ... ... ... ... бұл модельдер бүгінгі күн талабына сай оқушыға білім беруге
мүмкіндік береді. Алайда, байқағанымыздай оны ... ... ... ... енгізуіміз үшін көп дайындық керек. Әсіресе, бірінші кезекте,
мұғалім дайындығы. Мұғалімге өз пәнін терең білгенмен ... ... ... ... ... ... Бұл басты қажеттілік болып отыр. Екінші шетел тілін
тек, жаттамалы тілге айналдырмай, дүниені тану құралы ретінде ... ... ... қарсаңындағы полимәдени ... ... ... ... ... діни және әлеуметтік –
экономикалық сипаттағы оқитын оқушыларды құрайды. ... сай, ... ... беру ... ... сай, ... ... қажет етеді.
Өсіп келе жатқан ұрпақ қазақ ... ... тіл ... орыс ... ... тілі ... және ... тілінің бірін жалпы мәдени даму
құралы ретінде білуі керек. Жалпы білім беретін ... ... – жас ... ... ... ... бойына сіңіруге ықпал
ету, оқушылардың басқа ұлт ... және ... ... еркін енуге
жағдай жасау.
Қазақстанның әлеуметтік – мәдени дамуының ... ... ... ... оның ... тарихпен байланысын төрт кезеңге бөліп
қарастыруымызға болады:
|І кезең ... ... ... дейін ... ... ... 1917 ... ... ... |
|ІІІ кезең ... ... ... ... ... Қазақстан кезеңі ... ... ... ... мен ... ... тілдерімен
қатар сириялық тілде сөйлейтін халықтардың тілдік тобы сақталды. Орта Азия
мен Қазақстанды арабтардың жаулап алуына байланысты араб тілі кең ... ... ... ... ... ... ... халықтарда жазудың жаңа
түрі пайда болды. Скандинавиялық руна жазуына ұқсастығына ... ... руна ... деп атай ... ... ... ... және тағы басқа
түркі тілдес тайпалар өз диалектісінде сөйлегендіктен, руна тілі ... ... ... ... территориясына ислам дінінің тереңдеп енуіне
байланысты руна жазуын араб жазуы ... Ибн ... Аль ... Низами, Омар Хаям, Жүсіп Баласағұн және тағы басқалар ... араб ... ... (20). ... ... ... Бұқара,
Самарқан, тәрізді Орта Азия қалаларында оқыды. Онда олар араб ... ... ... меңгерді және парсы, өзбек тіліндегі трактаттарды
зерттеді.
Қазақстанның ... ... ... ... беру ... ... Омск, Орынбор, Семей, Оралда орыс мектептері ашылды.
1789 жылы Азия ... ... оның ... ... ... ... және
тағы басқа Орта Азия тілдерін меңгеріп шықты. Ұлы қазақ ғұламасы Абай орыс
тілі мен ... ... ... ... ... ... ... беру көбіне ана тілінде
жүргізілді. Ол кезеңде 73 ... 40 ... 35 ... және 44 ...... ... ... істеді. Оқу екі тілде жүргізілді:
орыс - өзбек, қазақ – татар, орыс – неміс тәрізді аралас ... ... 60 – ... ... ... ... ... Кеңес Одағының
ажырамас бөлігі болғанда ... ... ... ... ... ... оқу
қажеттілігі туындады. Батыс елдерде ғылым мен техниканың дамуы ... озық ... мен ... ... үшін шетел тілін
меңгеру керек болды.Мектептерде ағылшын, неміс, француз, және испан тілдері
енгізілді.Алайда, шетел мемлекеттерімен ашық ... ... ... сай болған жоқ. Шетел тілі елші, дипломат, аудармашыларға ғана
керек болды.
Қазақстанның әлеуметтік – ... ... ... ... тәуелсіз ел ретінде көптеген шетел мемлекеттерімен тығыз байланыс
орнатуда жаңа мәдени парадигма туындады. Бұл кезеңдегі мектептердің ... – ана ... ... ... ... және шетел тілін оқыту
болды.
Біздің ... ... ... ... біздің қоғам моделі қандай
болады деп ойлануымыз керек. ... ... ... өз ... ... қоса жаңа мемлекет құруға кірісті. Қазақстанның
негізгі заңдарының бірі – Тілдер туралы Заң, онда ... ... ... ... ... ... аренаға шығу үшін қазақстандықтарға
халықаралық қатынас тілін білу керек. Кез ... ... даму ... ... ... – мәдени дамуы шетел тілдерін меңгергенде ғана өз әсерін
тигізеді. Қазақстан өз дамуының бастапқы ... Орта ... ... онда ... ... ... меңгерілді. Ал Европа елдерімен
байланыс орната отырып, ағылшын, неміс, француз тілдерін меңгерді.
Білім беру ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады, яғни оған ... ... ... қабілеттілігі. Политілдік білім беру ғана
мектепте шетел тілдерін оқытуды тиімді қайта құруға мүмкіндік ... ... беру ... ... ... бірі ... ... білім беру моделі – екінші тілді оқытуды мектептегі ... ... ... енгізу. Бұл модель 60 – ... ... ... ... ... шетел тілдерін оқыту әдістемесіне
де өзгерістер енгізді.
Полилингвалық оқытуда шетел тілі зерттеу пәні емес, басқа ... тілі ... ... ... бойы ... ... ... бір тарихи жағдайда дамыды. Сол себепті, адамгершілік нормалары
этнопсихология негізіне енді. Оның ... жағы ... ... ... ... ... ... болуына байланысты,
халықтың көп бөлігі ана тілін, орыс тілін және бір шетел тілін ... ... ... ... ... социумы бар ондай мемлекетте ұлттық білім ... ... оқу ... ... оқу бағдарламаларын және оқу
әдебиеттерін жасау керек. ... ... ... ... білім беру отандық және шетел тәжірибелерін ... ... ... ... ... «Лингвоелтану» пәндерін
енгізу қажеттілігі туындайды. Халықаралық қатынас құралы ... ... оқу ... құралы ретінде пайдаланумен тығыз байланысты:
1. әлемдік мәдениетті тану үшін;
2. елдер мен халықтар рухани мұрасын тану үшін;
3. тарихи – мәдени ... тану ... ... ... ... ... ... білу үшін.
Педагогикалық үрдісте полилингвалық білім беру оқушының дүниетанымын
дамытуға және адамзат тарихы, өз елі, ... ... ... ... ... өзін ... глобальды проблемаларды шешуге
бағытталған.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Проект концепции развития ... РК. ... ... от
22.12.03.
2. Концепция этнокультурного образования РК.
3. «Учитель Казахстана» № 9-10 25.03.2000 год
№ 11-12 ... ... Д. К. ... ... поликультурной личности». Менеджмент
в образовании, 02. 05. 2007г
84 -88 стр.
5. А. ... В. ... ... ... ... Асылбеков М.Х., Алдажуманов К.С. “История Казахстана”. Алматы
“Атамұра” 1995г.
7. Кужанов А. Образование-ведущий фактор интеграции Казахстанского
общества. “Педагогика” №2 ... ... Н.А. ... ... ... Рудольф Де Циллиа “Что такое билингвальный?” ИЯШ №6 ... ... В.В. ... ... к ... ... “Высшая школа” 1991г.
11. Синагатуллин И.Н. “Новый миллениум: роль и место ИЯ в поликультурном
социуме.” ИЯШ №1 ... ... ... наследие». Казахстанская правда от 29. 11. 2003
г.
13. Щерба Л. В. Преподавание иностранного языка в средних школах.Общие
вопросы методики. М., 1967 г. – 96 ... ... ... «Білім туралы» Заңы.
18. 01. 1992ж. (07. 06. 1999ж.), Алматы.
15. Наурызбай Ж. Ж. Этнокультурное ... ... ... 1997 ... Т. Тәжібаев. Жалпы психология. Алматы, «Қазақ университеті», 1993 ж.
95 – 98, 192 – 206 беттер.
17. Философия. Ред. басқарған Д. Кішібеков. ... 1991 ... – 165 ... ... – орысша. Орысша – қазақша сөздік.
Алматы, «Аруна»,2002 ж.
18. М. Казбеков, Р. Шойбеков. ...... ... ... 1996 ... ... ... словарь. М, Политиздат, 1988г.
20. Ұмытылмас есімдер. Құрастырған: Б. Ысқақов. Алматы, Қазақстан, 1994
ж.
21. Менеджмент в образовании. «Языковая картина ... 2004г. 180 ... Н. Ә. ... ж. ... ... ... – жақты және сауатты тұлға
НӘТИЖЕ
Орыс тілі
Басқа да шетел тілдері
Неміс тілі
Қазақ ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге





+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь