Экономикалық өсудің негізгі модельдері

ЖОСПАР
КІРІСПЕ 2
1 ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 4
1.1. Экономикалық өсу және экономикалық даму 4
1.2.Экономикалық өсудің факторлары, көрсеткіштері 6
1.3.Экономикалық өсудің типтері 9
1.4. Инвестициялар және экономикалық өсу 11
1.5 Экономикада және оның өсуіндегі мемлекеттік реттеудің ролі 13
2. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУДІҢ НЕГІЗГІ МОДЕЛЬДЕРІ 16
2.1. Динамикалық тепе.теңдіктің кейнсиандық моделі 16
2.2. Экономикалық өсудің неоклассикалық моделі 18
2.3 «Нөлдік экономикалық өсудің» концепциясы 19
2.4. Салааралық баланс (шығын.шығару) моделіндегі экономикалық өсу 20
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУДІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ БОЛАШАҒЫ 22
3.1 ҚР.дағы қазіргі экономиканың жағдайы 22
3.2.ҚР.дағы экономикалық өсудің болашағы 23
ҚОРЫТЫНДЫ 25
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 27
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ 2
1 ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 4
1.1. Экономикалық өсу және ... даму ... ... ... ... ... өсудің типтері 9
1.4. ... және ... өсу ... ... және оның ... ... ... ролі 13
2. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... ... ... ... кейнсиандық моделі 16
2.2. ... ... ... ... 18
2.3 «Нөлдік экономикалық өсудің» концепциясы 19
2.4. Салааралық баланс (шығын-шығару) моделіндегі экономикалық өсу 20
3 ... ... ... ӨСУДІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ
БОЛАШАҒЫ 22
3.1 ҚР-дағы қазіргі экономиканың ... ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 27
КІРІСПЕ
Таңдап алынған тақырыптың белсенділігін экономикалық өсудің ... ... ... бірі ... арқылы түсіндіреміз. Өсу
жағдайындағы экономика өзінің азаматтарының ... ... ... ... ... ... ... береді.
Тұрақты экономикалық өсуді ...... ... ... бірі ... табылады. Атап айтқанда,
экономикалық өсу мүмкіншілігіне осы елдің экономикалық дамуы, халықтың ... ... ... ... ... және ... ... сайып келгенде елдің болашақта дамуы толығымен байланысты.
Нарыққа көшу кезінде, экономика және экономикалық қарым-қатынастар
дамуының маңызды көрсеткіштері болып ... өнім ... ... халықтың
өмір сүру деңгейінің, қоғам ауқаттылығының көтерілуі ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
алдында өнім өндіруді жоғарлату сияқты күрделі мәселелер тұр. Бүгінгі күнде
жас мемлекет бұл мәселелерді ... ... келе ... ... экономикалық
өсу қысқа мерзімді мәселе емес, керісінше, болашақта қазақстандық қоғам
дамуының ұзақ мерзімді сұрағы ... бұл ... өте ... және ... қаралуын талап етеді.
Курстық жұмыстың мақсаты – экономикалық ... ... ... ... жетістіктерін оқу.
Қойылған мақсатқа қарай, қаралатын мәселелер:
• экономикалық өсу ... ... ... ... әсер ... ... көрсету;
• экономикалық өсудің негізгі көрсеткіштерін анықтау;
• экономикалық өсудің типтерін қарастыру;
... ... ... ... ролін анықтау;
• ҚР-ның қазіргі экономикалық даму жағдайын сараптау;
• Болашақта дамуын анықтау;
Берілген ... ... ... арқасында көптеген
батыс экономисттері Ж..Б. Сэй, Дж. Кейнс, Солоу, Сакс және отандық озық
ғалымдар К.Н. ... С.С. ... Б.М. ... қарастырылған.
1 ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Экономикалық өсу және экономикалық даму
Экономикалық өсу – шығарылатын ... өнім ... ... ... өмір сүру ... ... өсу – ұзақ ... аралығындағы нақты және әлуетті
(мүмкін) ұлттық табыстың өсуі.
Экономикалық даму экономикалық ... ... ... ... ... Ол тек қана өндірістің көбеюін ғана ... ... ... ... жаңа ... ... пайда болуын
білдіреді. Олар, өз кезегінде келесі дамудың ... ... ... ең ... ... өнімнің сандық өсуімен байланысты. Ол өндірісті
және товар ассортиментін жаңарту, экологиялық ... ... ... ... ... ... ... алады. Ал тура осы процестер
экономикалық дамудың және оның ... ... ... өтуіне кедергі
болады.
1-сурет. Экономикалық өсу және өндіріс мүмкіншілігінің қисығы
Графикалық түрде (1-сурет) ... өсу ... ... ... ... оңға ... ... Бұл шегініс экономиканың
товар өндіру және ... ... ... ... ... Егер
экономиканың барлық ресурстары ... ... т.б) ... онда ... өзінің барлық мүмкіншіліктерін жүзеге асыра алмайды,
яғни графикалық түрде экономика «ОАВ үшбұрышының ішінде жұмыс істейді.» ... СD ... қалу ... ... ... тез өсуі және өсіп ... ... өндіріс мүмкіншілігін толығымен пайдалану керек.
Егер экономиканың кез келген ресурстарының біреуі тиімді бөлінбесе,
яғни ... және ... ... ... онда ... өндіріс
қисығында жұмыс істемейді.
Экономика баяу оңға жылжитын өндіріс қисығында әрекет етуі ... ... оның ... толығымен қамтылуы және тиімді орналасуы керек.
Еңбекпен ... ... жою және ... өсіп келе ... ... ... ... және қаржы полициясы жиынтық сұраныстың жылдам өсуін
қамтамасыз етуі керек.
Экономикалық өсу – бұл белгілі уақыт аралығындағы ... ... және ... ... ... ... ... мақсаттары көрсетілген.
|Тиімді экономикалық өсудің |
|мақсаттары ... сүру ... ... ... және ... ... ... ... қанағаттандыру; ... беру және ... ... ... ... ... және өз болашағына сенімді арттыру; |
|кедейлік пен өмір сүру ... ... жою; ... ... ... ... Тиімді экономикалық өсудің мақсаттары
1.2.Экономикалық өсудің факторлары, көрсеткіштері
Экономикалық өсу бірқатар факторлармен ... ... ... ... Ж .Б. Сэй ... ... 3 факторы кең тараған (3-сурет).
| Өндіріс факторлары |
| ... | | жер | | ... ... Өндірістің үш факторы теориясы
Кейінірек өндіріс факторларын жіктеу анағұрлым тереңірек және кеңірек
көрініс тапты.
Оларға жатады:
... ... ... ... ынта;
• ҒТР.
Экономикалық өсудің факторлары бір-бірімен тығыз байланыста болады.
Сонымен ... бұл ірі ... ... ... ... және олар ... ... кішігірім факторлардан тұрады.
Сонымен, сыртқы және ішкіэкономикалық элементтер бойынша ... ... ішкі ... ... өсу ... (сандық немесе сапалық) қарай бөлінетін
факторлар бар:
1. Интенсивті факторлар:
• ғылыми-техникалық прогресті ... ... ... ... ... ... ... енгізу, т.б.)
• мамандар біліктілігін көтеру;
• негізгі және айналым фондтарын пайдалануды жақсарту;
• шаруашылық қызмет тиімділігін дұрыс ұйымдастыру ... ... ... ... инвестициялар көлемін технологияның бар деңгейін сақтау арқылы
көтеру;
• жұмысшылар санын көбейту;
... ... ... ... және де басқа айналым
капитал көлемін өсіру.
Интенсивті факторларды жиынтық ұсыныстың факторлары деп те ... ... өнім ... ... ... ... ұсыныстың факторлары деп те атайды.
Бұл факторлар арқылы ... ... ... ... ... ... Және де
жиынтық сұраныспен байланысты факторларға ресурстарды тиімді бөлу жатады.
Факторлардың ең ... ... ... ... ... Бұл ... ... халық санымен анықталады. Халықтың бір бөлігі жұмыс
қабілеті барлардың санына кіреді және еңбек ... ... ... ... ... адамдар және т.б. жатып, жұмыс істегісі
келетін ... ... ... ... ... жұмыс күші құрамында
жұмыссыздар, яғни жұмыс істегісі келетіндер, бірақ ... таба ... ... ... ... істейтіндер саны) бұл көрсеткіші нағыз шын
жағдайды көрсетпейді.
Еңбек шығынының дәлірек көрсеткіші ... ... ... ... алатын, жасалған адам-сағат саны болып табылады.
Жұмыс уақытының өсуі ... ... ... ... өсу ... жұмыс істеу мүддесінен;
• жұмыссыздық деңгейінен;
• зейнеткерлік қамтамасыз етуге.
Сандық факторлармен қатар ... ... ... өте ... ... ... тағы да ... факторы болып капитал табылады.
Капитал – бұл ... ... ... ... ... қор болып
тұрғын қорлары саналады, өйткені үйлерде ... ... бұл ... ... көреді.
Капитал шығындары жиналған капиталдың шамасына тәуелді болады. Ал өз
кезегінде, ... ... ... ... ... ... нормасы
жоғары болса, соғұрлым күрделі жұмсалым көбейеді. ... ... ... де ... ... олар көп болса, соғұрлым
капиталдың өсу жылдамдығы төмен болады. Мысалы, АҚШ және ... ... ... ... ... өте ... және оның өсу ... Корея, Бразилия, Тайван сияқты елдерден 3-5 есе кем.
Экономикалық өсудің ... ... – жер, ... ... ... мөлшері мен сапасы. Әр түрлі табиғи ресурстардың үлкен қоры,
құнарлы жерлер, қолайлы климат және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық өсуіне салмақты үлес
қосады. Бірақ оны дұрыс әрі тиімді пайдалану керек.
Ғылыми-техникалық – прогресс экономикалық ... ... ... ... ... ... басқарудың жаңа әдістерін және
формаларын, өндірісті ұйымдастыруды ... ... ... ... ... өсу ... ... өнімнің жалпы көлемімен немесе адам жаны арқылы жүзеге асырылады.
Ұлттық табыстың өсу қарқыны былай көрсетіледі:
Х=(Yt-Yt-1):Yt-1
Мұндағы х – ... ... өсу ... Yt – осы ... ... Yt-1 – алдыңғы жылдың ұлттық табысы.
Экономикалық өсу физикалық ... өсу) және ... ... ... әдістердің әрқайсысы экономикалық өсудің көрсеткіштерін
инфляциялық құрағыштан тазалап отырады. ... ... ... ... оның ... белгіленген уақыт аралығындағы бағаның өсу индексіне
бөлінеді.
1.3.Экономикалық өсудің типтері
Мінезіне қарай (сандық немесе сапалық ) ... ... ... ажыратамыз: экстенсивті және интенсивті (4-сурет).
| Экстенсивті |
| Интенсивті ... ... ... ... Экономикалық өсудің типтері
Экономикалық өсу экстенсивті деп ... егер ол ... ... жүзеге асып, ғоғамда орта өндіргіштігін ... ... ... өсу ... ... - ... қаражаттары
және жұмысшы күші арқылы жүзеге асады.
Экстенсивті тип кеңейтілген қайта өндірістің тарихының алғашқы жолы
болып табылады. Оның бірқатар ... ... бар және олар үшін ... ... жетпеген болып саналады.
Экстенсивті жол өндіріске ... ... көп ... ... ықпал етеді. Егер біз жұмыссыздықты 6-дан 3% -ке
кемітетін болсақ, онда бұл кеміту адамдарға мәнді ... ... ... ... бұл жұмыспен қамтылу деңгейі 94%-тен 97%-ке
ауысқанымызды ... 97/94 ... 3/94 ... ... ... және
де ол 3/6 немесе 50% қатынасына қарағанда өндірістің өсуі ... ... ... Одан ... жұмыссыздықты 6-дан 3%-ке кеміту арқылы ... ... ... қосымша 3%-ке (немесе 3/94) өсіре аламыз. ... ... ... ... ... онда ол жыл сайын қайталана
бермейді. Келесі жылы қайта өндіруге қолдануға ... бос, ... ... ... өсу бұрынғы қарқынмен жүзеге асады.
Экстенсивті типтегі тағы бір проблеманы қарастырып өтуге ... Ол – ... ... ... өнімнің сандық өсуімен технико-
экономикалық прогресс еріп ... ... ... қанша деңгейде пайдаланылатын негізгі
фондтар, материалдық ресурстар, жұмысшылар саны өссе, сондай деңгейде өнім
шығару да өседі. ... да ... ... фондтарын жаңартуға қаражат
жетпейді және ғылыми-техникалық жаңалықтар енгізілмейді.
Мысалы, ... ... ... ... ... ... тозуы 38 %-тен 41%-ке өсті.
Экстенсивті экономикалық өсу табиғи ресурстарды тез ... ... ... ... ... пайдаланудың нәтижесінде
кендердің, пайдалы ... тез ... орын ... ... ең ... - ... тиімділігін жоғарлату. Бұл
тип өнім шығаруды ресурстардың бірлігіне шағу арқылы өсіреді, ... ... ... ... жақсарады. Мұндай процестер ... ... ҒТП ... ... өндіруді жаңарту;
• мамандардың біліктілігін жоғарлату;
• шығарылатын өнімнің сапасын жақсарту, тауар түрлерін жаңарту.
Интенсивті экономикалық өсудің ең маңызды факторы – ... ... ПТ – ... ... П – ... ... ... мәнердегі
жасалған өнім, Т – еңбек бірлігінің шығыны (мысалы, адам-сағат).
ХХ ... ... ... ... ҒТР ... бойынша, батыстың
индустриалды елдерінде интенсивті жол тиімдірек болып табылып, қолданыла
бастады.
Экстенсивті тип ... ... ... және оның ... ... жоқ
. Анағұрлым тиімді болып өндіріс көлемінің ұлғаюына, товардың сапасының,
өмір сүру ... ... алып ... алып келетін интенсивті тип
саналады.
1.4. Инвестициялар және экономикалық өсу
Экономикалық ... кез ... түрі ... ... ... Инвестициондық процестің мүмкіншілігі және оның ... ... ең ... ... және реттегіші болып келеді.
Инвестициондық процесті жүзеге асыру қоғамнан бірқатар объективті
алғышарттарды ... ... ... ... ... Егер ... ... жұмысшыларға қор
жинай алатындай табысты бере алмайтын болса, онда ол ... ... ... ... ... ... нарығы. Инвесторлардың қолдарына қорлар ағымын әкеле алуы
қажет. Нарық бұл ... жеңе ... ... ақша халықта тұнып,
инвестициялық процеске араласпайды.
• Инвестициялардан ... ... ... ... ... салдарынан
туындайтын мүмкін шығындардың орнын баса алады. ... ... ... ... ... бизнес инвестициялар тиімділігіне жоғары
талаптар қояды.
Экономикалық өсу ... ... мен ... ... ... Егер ... ... қолына түсетін болса,
онда кейнсиандық теория бойынша тұжырым жасауға ... ... ... және ... ... ... тәуелді.
Тұрақты экономикалық өсу. Мемлекет шаруашылық тоқырауға тап болып,
тұрақсыз факторлардың әсерін бейтараптандыра алмаса, онда экономикалық ... ... ... Бұл жағдайда қоғам өзінің мақсаттарын жүзеге асыра
алмайды және өз ... ... ... ... ... жасай
алмайды. Сондықтан да экономикалық өсуді тұрақтандыру – экономикалық
саясаттың ең маңызды ... ... ... ... ... ... ... өзгеруіне байланысты туындайтын мәселелерді
шеше алатын өндіріс ... ... ... жанжалдардың алдын алатын әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... субъектілерінің
мүддесін үйлестіру;
- экологиялық апаттардан сақтап қалуға мүмкіндік беретін ... ... даму ... ... және тиімді экономикалық өсу. Егер экономика ... мен ... ... дер ... ... отырса,
сонымен қатар ұлттық табыстың ұлғаюына ... етіп ... онда ... экономикалық өсу тән. Теңгерімді (тұрақты) экономикалық өсу
экономиканың біртұтас жүйе ретінде ... ... ... ... ... тұрақты және шексіз болып келеді.
Экономика өзгереді, күрделенеді, жаңа өнім ... ... ... және ... ... ... ... Сондықтан да теңгеріліске
деген талаптар бұрынғы қалыпта қала бермейді. ... ескі ... ... ... жаңалары тұрақталып үлгермейді. Сондықтан да
халық шаруашылығының қалыпты жағдайы жеткен абсолютті теңгерілімдік ...... ... Оны жеңе ... ... ... мұратқа сияқты жылжиды.
Үйлесімсіздіктерден босаған емес, бар әлуеттерді жия алатын, пайда
болған ... тез шыға ... ... тиімді.
Экономиканың теңгерілімді траекторияға шығуы тұрақты дамудың кепілі болып
табылады.
1.5 Экономикада және оның ... ... ... ... ... ... елдерде экономиканың мемлекеттік секторлары
бар. Олардың мөлшері мемлекеттің ... ... ... болып
табылады.
Экономикалық өсудің тарихы экономикадағы ... ... ... ... Дж.М. Кейнс және оны жақтаушылар экономикалық ... ... ... ... ... ... қарастырады.
Олар күрделі салымдарды көбейту үшін проценттік мөлшерлемені азайтуды
ұсынады («арзан ... ... ... ... қаржы-бюджеттік саясат
үкіметтік шығындар мен ... ... ... яғни ... ... ... ... соқтырмауы үшін қолданылады. Марксизм-ленинизм сияқты
Кейнстің ... ... ... ... ... қарсы бағытталған реакция болды. Егер материалист К. Маркс
барлық мәселелерді ... ... ... үшін оны ... ... ... Кейнс мемлекеттендірусіз, меншіктің үш түрін:
жеке, мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... ... Маркстің айтқанына еріп, толық мемлекеттендіруді
жүргізіп, тоқырауда қалды. Сталин ... ... ... мемлекетті салды.
Кейнс «Жаңа курс» негізіне кірген дамудың басқа ... ... ... ... ... ... ... экономиканың қуатты өсуін
қамтамасыз етті. Ал Батыс Европада ... аса ... ... ... ... ... ... Қазір Батыста кейнсиандық
әдістің қайта жандануы болып жатыр. Бұған барлық себептер бар. ...... ... ... ... барлық елдердегі
кризистер (тоқыраулар). Екіншісі – Американың алып державаға айналуы. АҚШ
айтарлықтай Халықаралық қаржы ... ... ... ... ... ... ал қазір Иракты да басқарып отыр. Дж. Буш кейнсиандық
әдістерді қалай қолданатыны қызық. Ол ... ... ... ... үшін орта ... алғанда шамамен салықты 2 мың ... ... бұл ... тек қана ... ... деген
шартпен қысқартылады. Буш салықтарды азаматтар үшін де қысқартады, бірақ
қайтадан толығымен емес, кейнсиандық-бағытталған әдіспен. ... ... ... 2 мың ... және ... ... ... бар жанұялар үшін
де қысқартылады - әрбір ... үшін 1000 ... ... ... өзінің қатысуын тура немесе жанама
араласу ақылы ... тура ... ... ... барлық элементтері
арасындағы қатынастарды дамытуға бағытталған заңды акттардың ... Ал ... ... оның ...... ... және ... мен инвестициялар арасындағы тепе-теңдікті қайта
орнатуға, халықты толық еңбекпен ... ... ... мен импортын,
капитал мен жұмысшы күшін көбейтуге, тұрақтандыру мақсаттарында бағаның
ортақ деңгейіне әсер етуге, тұрақты ... ... ... етуге
және де басқа да себептерге байланысты.
Мемлекеттік органдар әрдайым көңіл бөліп отыратын объект болып ... ... ... ... ... ... ... күресу
болып табылады. Ақша айналымын реттеу арқылы мемлекет қор ... ... ... ... әсер ... ... ... жағдайы
мемлекеттің экономикалық салауаттылығының басты көрсеткіштері ... ... ... елдердің бәрінде мемлекет әрдайым экспорт
пен импорт, капитал қозғалысы, ұлттық ... ... ... ... ... экономикалық интеграция арқылы ... ... ... ... ... ... инстанциялары экономиканың мемлекеттік реттеудің
басқа да объекттеріне ықпал ... ... ... жеке ... ... және ... нәтижелеріне қызықтыру.
Мемлекеттік реттеу әлеуметтік саясатты жүзеге асыру үшін аса қажет.
Ұжымдық тұтыну немесе қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру ... ... ... ... ... ... ... МОДЕЛЬДЕРІ
2.1. Динамикалық тепе-теңдіктің кейнсиандық моделі
Екінші дүниежүзілік соғыстан ... Дж.М. ... ... ... әр түрлі жағдайларын түсіндіре алатын жаңа
модельді ойлап табуды өз алдына қойды. Экономикалық ... ... ... аса ... – Р. ... ... және Е. Домар
(АҚШ) модельдері. Бұл модельдер екі алғышартқа негізделген:
1. Ұлттық ... өсуі – тек қана ... ... ... ал ... әсер ... барлық басқа факторлар (еңбекпен
қамтылудың өсуі, ҒТП ... ... ... шығарылып
тасталынады. Осылайша, Харрод пен Домар модельдері – бір ... ... ... ... деген сұраныс тек қана
ұлттық табыстың өсу қарқынына байланысты.
2. Капитал сыйымдылығы өндіріс факторларының баға ... ... ол тек қана ... ... ... ... адамдардың ойынша, экономикалық өсудің анықтаушы факторы
болып ... ... ... ... ... модельде
инвестициялар маңызды роль атқарады: бір жағынан – олар ұлттық ... ... ... - ... ... ... ... етеді. Өз
кезегінде, табыстың өсуі еңбекпен қамтылу ... ... ... ... ... қоғамның ұлғайып келе
жатқан өндіріс мүмкіншілігін тұрақтандыру үшін, ... өсуі ... ... аталған алғышарттарға негізделген Е.Доммардың моделін
қарастырайық. ... ... ... ... келесі теңдік
табылады:
Ақшалай табыстың өсімшесі = ... ... ... ... ... ΔΙ/ Ι =δ×a, ... – жылдық таза күрделіжұмсалым;
ΔI – жылдық таза күрделі жұмсалым ... – таза ... ... өсу қарқыны;
1/а – мультипликатор, мұндағы а – ұлттық табыс қорының ... ... ... ...... салымдардың мүмкін орташа өндірісі немесе капитал
қайтарымы.
Осылайша таза инвестициялар өсімі δ×a тең ... ... ... ... ... орташа өндірісін ұлттық табыс қорының үлесіне көбейту
керек. Мысалы, δ=0,3 және а=0,2 , онда ... ... ... ... ... %[1].
Р. Харрод моделі макроэкономикалық тепе-теңдіктің кейнсиандық ... I=SxP. ... ... статистикаляқ макроэкономиканың шартын
көрсететін 2 ... ... Ал ... – динамикалық тепе-теңдіктің
шарты. Соңғысы туралы айтатын болсақ, ... ... мен ... ... Сонымен, 1-теңдік:
GxC=S, мұндағы G=ΔY/Y, S=S/Y, C=I/ΔY.
G – ... ... өсу ... ...... табыс қорының үлесі;
С – капитал сыйымдылығы.
2-теңдік:
Gw x Cr=S.
S – ескі (ex post) уақыт аралығына жатады;
Gw x Cr – ... ... ... (ex ante) ... – капиталдық коэффициенттің қажетті шамасы;
Gw – қажетті, нақтырақ айтқанда, өсудің кепілді екпіні.
Неокейнсиандық адамдардың ойынша, нарықты экономикалы елдерде ... ... ... автоматтық түрде орындалмайтындықтан, динамикалық
тепе-теңдікті орнату үшін мемлекеттік реттеу қажет ... ... ... ... ... ... моделі
Экономикалық өсуге анализ жасағанда, неоклассиктер біріншіден,
өнімнің бағасы барлық өндіріс ... ... ... өндірістің
әрбір факторы өнімнің бағасан жасауға барлық шектік өнімдермен сәйкес
өзінің үлесін ... осы ... ... тең ... ... ... ... қажетті өнім мен ресурстар арасында сандық байланыс болғандықтан;
төртіншіден, факторлардың дербестігі мен ... ... ... моделі бірфакторлы неокейнсиандыққа қарағанда, көп
факторлы ... ... ... ex ante және ex post ... ... алдын алғы (мүмкін инвестициялар, қорлар) сатыларын және
деректі ... ... ... ... ... ... жасалған
қорлар) шектеу үшін қолданылады.
ҒТР экономикалық өсу теориясындағы зерттеулерге қуатты демеу берді.
Интенсивті типке көшу ... ... ... және оның ... қосқан
үлесін ойлауды талап етті.
Осы құбылыстарды зерттейтін неоклассикалық модель кең ... ... ... ... ... 1928 жылдың өзінде-ақ
американдық ғалымдар – экономист П.Дуглас және математик Ч. Кобб әр ... ... ... көлемін немесе ұлттық табысты ұлғайтуға
қандай үлес қосатындығын бағалай алатын ... ... ... ... мынадай түрде болады:
Ү=AK L, мұндағы Ү - өндіріс көлемі, К – ... L – ... А, α ... - өндіріс функциясының параметрлері немесе коэффициенттері: А ... ... α және β – ... және ... ... бойынша
өндіріс көлемінің ... ... ... ... жұмысшылардың істеген адам-сағатының статистикалық негізінде
1899-1922жж. аралығында ... ... ... ... көлемі
арқылы Ч. Кобб пен П. Дуглас эмпиристік жолмен өндірістік функциялардың
келесі параметрлерін анықтады: Ү= 1,01х К0,25х ... ... ... ... жаңа ... ... прогрестің енгізілуімен өзгерген болатын. Бұл амалды ең алғашқы
болып голландық экономист, ... ... ... Ян ... ... ... формула келесі түрге түрленді:
Y= AK L1 e.
e – ... ... ... ... ... тек қана ... ... емес,
сапалық өзгерістерді де көрсетуге мүмкіндік берді.
Одан кейінгі өндіріс функцияларының анализі американдық экономисттер
Р. Солоу, Дж. Мид, Э. ... және тағы ... ... ... ... ... ... концепциясы
ХХғ 70-жылдарының басында шарасыз, ... даму ... ... да, кейбір экономисттер болмай ... ... ... ... ... ... технологиялық институтының
зерттеу группасының ... ... ... «Рим ... ... докладында Жердегі адам санының тез ... ... ... ... және тез ... келе жатқан
табиғат ресурстарының арасындағы қарама-қарсылықтың ... ... келе ... экспоненциалдық өсудің әрбір күні әлемдік жүйені осы
өсудің шегіне итермелейді... біздің ... ... ... ... ... өсу ... ... жүз жыл ішінде аяқталатынын
білеміз.» (Meadows D. Et al., the limits to growth. N.Y., 1972, p. ... ... «өсу ... жету ... ... ... қысқаруымен,
қоршаған ортаның бұзылуымен аяқ басып жүреді. Бұл жағдайда, ... ... ... ... ... қолдау болып табылады.
«Нөлдік өсуді» жақтаушылар техникалық прогресс пен экономикалық өсу
өмірдің ... ... ... ... ... ... ... улағыш заттардың тасталуына, ... ... алып ... айтады.Өндіріс процесі табиғи ресурстарды тек
қана түрлендіретіндіктен, уақыт өткеннен кейін олар қоршыған ортаға қалдық
түрінде тасталады.Бұл өсудің ... ... ... өсу ... ... ... ... деңгейін қамтамасыз ете алмайтындығын айтады.
2.4. Салааралық баланс (шығын-шығару) моделіндегі экономикалық өсу
Экономикалық өсудің ... ... бірі – ... ... ... баланстың теориялық негіздері бірінші бесжылдыққа
әкелген ... ... ... ... Бірақ рәсімделген түрінде алғашқы
болып американдық экономист В. Леонтьев «шығын шығару» деген атпен шығарды.
АҚШ-тағы салааралық байланыс ... тип ... ... ... ... ... ... арқылы 30-жылдары В. ... ... ... үшін қолданылған болатын.
Бұл әдісте В.Леонтьев ең бірінші ... ... ... ... ... Сала ... бұл ... коэффициенттер (а11, а12, а13, және т.с.с І квадрант ішінде)
арқылы беріледі.
1-кестеде ... ... ... ... төрт ... ... Бірінші квадрантта - өнім ... ... ... ... ... ... дербес қолдануға, жинауға,
экспорттауға, сатып алуға арналған соңғы ... ... ... ... құн және ... көрсеткіштері. Төртіншіде – таза ұлттық өнімнің
бөлуінің көрсеткіштері.
Салааралық байланыс кестесі бағандар бойынша шығындарды, яғни ... ... ... өнім ... және ... ... ... әрбір саласының өнімін бөлуді көрсетеді.
Леонтъев кестесінде соңғы сұраныстың немесе бір саладағы өндіріс
шарттарының ... ... ... ... ... ... арқылы зерттейді. Бұл қажеттіліктер ... өнім ... кез ... ... ... ... ... өзгертіп, сол арқылы технолгиялық коэффициенттердің өзгеруіне
әкеледі.
Осылайша, «шығын-шығару» әдісін қолдану арқылы тек қана ... ... ... ғана ... ... елдің экономикасының
дамуын болжауға болады.
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУДІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ
БОЛАШАҒЫ
3.1 ҚР-дағы қазіргі ... ... ЖІӨ ... 2002 жылда 9 ай ішінде шамамен 3 млрд. теңгеге
жетті[2]. Қазақстанда 2002 жылдың қаңтар-қыркүйек айларының аралығында ЖІӨ
көлемі 2797,9 ... ... ... өсу 2001 ... сол уақыт аралығына
қарағанда 9,4% ... ... ... агенттігі көрсетілген уақыт
аралығында өнеркәсіптегі өндіірс қарқыны 9,5 %, ауыл ... ... ... 7,7% ... ның ... ... ... өтпелі кезең ... өмір сүру ... ... әсер ... сондықтан республикадағы
кедейлік пен теңсіздік үлкен мәселе болып отыр. Өмір сүру минимумынан да аз
табыс ... ... ... 1996 ... ... 2002 жылы 27 %-ке ... ... бөлігі – балалар(35%), еңбек қабілеттілігі бар төмен ақы
алатын жұмысшылар (30%) және ... (30%), ... ... нәтижелері бойынша, БҰҰ –ның мамандары Қазақстанның
экономикалық өсуі табиғи ресурстарын пайдалануға тым ... ... ... ... ... және ... ... ауысуына аса үлкен
тәуелділікті туғызады.
2004 және биылғы жылы Қазақстандағы ... өсу ... ... ... аса ... әлемдәк сұраныспен байланысты болып отыр. ... ... ... министрі Қайрат Келімбетов бұл фактор кәсіпорындар
мен мемлекет жоғары ... ... ... ... ... ... ... инвестициялау керектігін айтты.
ҚР-ның президенті Н.Ә. ... ... ... ... беріп отырған мүмкіндіктерді біздің халқымыздың әл-ауқатын жақсарту
үшін қолданамыз,»-деді.
Нақты ақша табыстары 13,5%-ке 71 ... ... Бір ... ... ... ... 26,7 мыңға жетті.
«Сыртқы сауда мен қаржы жүйесінің көлемі – ... ... ... - деді ... Тек ... жартыжылдықта ғана сырқы
саудалық айналым жарты есеге өсіп, 14,2 млрд. ... ... ... ... ... 12%-ке ... экономикалық өсудің болашағы
Алдыңғы қатарлы ... ... ... өте ... болды.
Осылайшы, қайта құру мен дамудың ... ... ... өзінің
сараптамасында 2004 жылы ТМД елдерінде экономикалық өсу 5,6% ... яғни ... ... ... ... ... анықтаған. 2003 жылы Қазақстанның, Ресейдің, Әзірбайжанның
және Украинаның экономикалық өсуін итермелеген мұнайдың бағалары, ... ... ... бұл елдерге енді өзінің өсу қарқынын
көрсетуге ... ... ... ТМД елдерінің экономиканы
әртараптандыруға аз көңіл бөлетіндігіне ... ... ... ЕБРР Ресей және ТМД елдерінің Армения, Грузия және Беларусия сияқты
бірқатар елдерінің экономикалық өсуін көрсетсе, Қазақстан ... ... ... ... ... Халықаралық қаржы (валюттік) фондының (МВФ) біздің
өңірге ... ... 2004 жылы ТМД ... ... өсуі ... 2005 жылы 5,2% құрауы тиіс. Және де атап ... ... ... атауының қасында «асыл» 8 саны тұр. МВФ ... 2003 ... ... ... ... сенімді экономикалық өсуді көрсеткенін
айтты. Мысалы, негізгі капиталға келетін инвестициялар 2003 жылы ... ... ... бұл 2002 ... қарағанда, 10,6%-ке көп. Шетелдік
инвестициялардың ағымы 24,5 млрд. долларды құрады.
Болашақ болжамдарға келетін болсақ, МВФ осы жылы ТМД ... ... ... ... ... ... Оның себептері: тұтынушы
сұраныс пен инвестициялық ағымның тұрақтануы, мұнайға ... ... 2003 жылы ... ... 40% пайдалы
қазбаларды табуға, тағы 40% жылжымайтын мүлікпен операцияларға, тек қана ... ... ... жұмсалған болатын. Өзінің экономикалық
өсуін тұрақтандырғысы келетін ... ... ... ... ... төрт «дөңгелегі»: адамдық ... ... ... технология және кәсіпкерлік бар екендігін ескеруі
тиіс. Өкінішке орай, мұнай, газ және ... ... ... ... Қазақстанның экономикасы бір ғана «дөңгелекте» жылжып келе жатыр.
Кезінде бұл әдісті Канада және ... ... ... ... ... ... ... ресурстардың бар болуы экономика
табысының міндетті шарты емес.
Бүгінгі таңда Қазақстан дұрыс ... келе ... Біз ... ... жоғары технологиялық өндірісті, ... ... ... ... кезде осы бағыттарды дамыту үшін, ... ... ... қарастырылып жатыр. Экономика министрлігі
амортизациялық ... ... ... ... есеп
беруді қысқартуды көздеп отыр.
Салық жөніндегі заңдар мемлекеттік 2005-бюджеті үшін 26 млрд. теңге
шығын ... Бұл ... ... үшін ... ... ... ... емес
құрбандық. Ең бастысы, он жылдан кейін біз бұл ... ... ... ... Қазақстан үшін негізгі басымдық – бағалау және
кедейліктің мониторингтің тиімді жүйесін жасау.
Сонымен ... ... ... ... ... және ... және агро-өнеркәсіптік секторларға назар бөлуі керек. ... ... ... ... сай болуы үшін, ... да ... ... жөн ... өсу ... ... ... өндірістегі товар және
қызмет көлемінің өсу ... ... ... ... ... ... тек қана ... ЖІӨ-нің өзгеруі назарға алынатындығы маңызды болып
келеді. Номиналды өзгерістердің көрсеткіштері ... өсу ... ... ... өсу ішкі және ... әлеуметтік-
экономикалық мәселелерді шеше алатын өндіріс өсуін қамтамасыз етеді.
Экономикалық өсудің ... ... ... ... ... ... ... қарқынын жоғарлататтын еңбекпен
қамтылу өседі. Бірақ бұл уақытша ... ... бұл тип ... ... ... ... ... қасы, өндіріс фондтары өнегелік
және физикалық жағынан да тозады. Біз жасайтын қорытынды: экстенсивті ... ... ... әлі ... келе ... ... ... бұл тип тек қана тұйықтамаға әкеліп, ... ... ... ... ... Сондықтан да, объективті түрде бұл
типті ауыстырып, халық шаруашылығын интенсивті даму жолына ... ... ... ... ... тип жаңа тип – ... ... пайда
болуына негіз салды. Экономикалық қатынастардың дамуына ... ... тип ... әлемнің ұлттық шаруашылық дамуына үлес ... ... ... ... ... ... ... түрде бірінші немесе екінші
типтің белгілерін анықтауға болмайды, олар бір-бірімен белгілі қатынаста
үйлеседі. Бірақ, ХХғ. ... ... ... ҒТР шарттарында батыстың
өнеркәсіпті елдерінде, оның ішінде ... ... де ... ... түрі ... өсу келесі факторлармен анықталады: табиғи ресурстар,
еңбек ресурстары, капитал және ... ... ... және оның ұдайы өсуіне қолданылатын
шаралар әрбір ... ... ... жүзеге асыру үшін қажет.
Қоғамдық қажеттерді (денсаулық сақтау, білім беру, т.б.) ... және ... ... емес. Мемлекеттік реттеу экономикалық өсуде
дұрыс иілімді ... ... ... ... саясатты жүргізілсе, маңызды роль атқара алады.
Кейнсиандық теория макроэкономикалық тепе-теңдік теориясын қайта өңдеу
және даму ... ... ... ... адамдардың ойынша,
экономикалық өсуді ... ең ... ...... өсу» ... ... техникалық прогресс және
экономикалық өсу қазіргі өмірдің бірқатар ... ... ... ... ... шуға және қалалардың келбетінің бұзылуына
әкеліп ... ... Және ... өсу ... ... ... ... туғызы алмайтындығын айтады.
Салааралық баланстың «шығын-шығару» әдісі әр түрлі салалар арасындағы
байланысты ... ғана ... ... ... мемлекеттің
экономикалық дамуын болжай алады.
Үшінші бөлімде жасалған сараптама – еліміздің экономикасы тез қарқынмен
дамып келе жатқандығының айғағы. ... алып ... ... ... ... ... экономикалы ел деп таныды. Табиғи ресурстардың байлығы,
инфрақұрылыстың ... ... ... және ... ... ... ... бағдардың тұрақтануы экономикалық өсудің
жоғары қарқынмен дамуына және жақын болашақта республикадағы экономикалық
дамудың ... ... ... ықпал жасайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Әубәкіров Я.Ә., ... К.Н., ... Е.Б. ... ... Оқулық. – Алматы, 2002.
2. Ломакин В.К. / Мировая экономика. Учебник. М.: ЮНИТИ. 2000. 727с.
3. Макконнел Кэмпбелл Р., ... Л. Брю./ ... ... В фазе устойчивого экономического роста // Казахстанская правда,
2002. 8 октября.
5. Курс экономической теории: Учебник./ Под ред. М.Н. ... ...... АСА, ... ... теория: Учебник / Под общ. ред. В.И. Видяпина, Г.П.
Журавлевой. – М.: ... ЭРА, ... ... ... / Под ред. А.С. Булатова. – М.: БЕК,2003.
8. Терминологиялық ... ... ... ... ... сөздік. Алматы: Аруна, 2002.
-----------------------
[1] Р. Харрод . К теории ... ... М., 1959. С. ... ... ... агенттігінің мәліметтерінен

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық өсудің математикалық модельдері46 бет
Экономикалық өсудің үлгілері (модельдері)18 бет
Экономикалық циклдың дамуы және оның тізбектері37 бет
Экономикалық өсімнің мәні44 бет
Экономикалық өсу жайлы ақпарат21 бет
Экономикалық өсудің теориялық және әдістемелік негіздері28 бет
Қазақстан Республикасындағы экономикалық өсу: факторлары, кезеңдері, ерекшеліктері38 бет
ҚР экономикалық өсудің ерекшеліктері, кезеңдері мен қазіргі жағдайы36 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
Инновациялық секторды инвестициялау5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь