Еңбек ақы есебі

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3

1. Еңбек ақының және оның төлемақысының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Еңбек ақы төлемінің жүйесі мен нысаны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 6
1.2. Өнімдер мен еңбек ақы төлемінің есебін ұйымдастыру ... ... ... ... . 14
1.3. Қызметкер мен еңбек ақыны бойынша есеп айырысу есебі ... ... ... 18

2. ММ «Жезқазған қаласының кәсіпкерлік бөлімі »еңбек ақысы және
оны ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 25
2.1.Еңбеккерлердің құрамының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 25
2.2. Орташа жалақыны есептеу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 35
2.3. Жалақыдан ұсталатын ұсталымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49
2.4. Кәсіпорын аналитикалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 57
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58
        
        Мазмұны:
Кіріспе................................................................
............................................. 3
1. Еңбек ... және оның ... 6
1. ... ақы ... ... ... 6
1.2. ... мен ... ақы ... есебін
ұйымдастыру................. 14
1.3. Қызметкер мен ... ... ... есеп ... ... ММ «Жезқазған қаласының кәсіпкерлік бөлімі »еңбек ақысы және
оны
ұйымдастыру............................................................
.......................... 25
2.1.Еңбеккерлердің ... ... ... жалақыны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58
Кіріспе.
Бухгалтерлік есеп ұйымның қаржылық ақпаратын белгілі бір
әдістері мен тәсілдері ... ... ... және оны өңдеп
тасымалдайтын жүйе. Ол кәсіпорынның жұмысын толығымен бақылап, ... үшін ... ... алдағы уақытта істейтін жұмысын
жоспарлап және сонымен қатар сол ұйымның болашақта атқаратын жұмысына
экономикалық талдау ... өте ... ... ... ... ... есеп ... халық шаруашылығы есебінің ең
басты негізгісі болып саналады. Қазақстан Республикасының бухгалтерлік
есеп және қаржылық есеп беру туралы заңы ... ... ... ... анықтайды. Қаржылық есеп ... ... және есеп ... ... ... мен ... ішкі бақылау және сырқы аудит жөніндегі талаптарды, ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының аумағында жұмыс істейтін барлық кәсіпорын бухгалтерлік
есептеу мен қаржылық есеп беру осы заңға ... ... ... жағдайда бухгалтерлер мен есепшінің арасындағы айырмашылықты
білмегеннің салдарынан бұл екеуін шатастырып алатындар жиі ... өз ... өз ... ... ... ... ... рас. Бірақ, есепшінің негізгі міндеті шаруашылық
операцияларын ... ... ... ... ... ғана
болса, ал бұл мәліметтерді өңдеп, оған ... ... ... ... ... етіп беру ... ... мен ұйымдардағы болып отыратын үрдістерді алдымен
бақылап, орындалған жұмыстармен атқарылған қызметтердің нәтижесінде
өндірілген ... олар үшін ... ... ... қаржы-қаражаттарды сандық өлшемге келтіріп және арнаулы
құжаттарға қарай реттеп соңынан тіркеу жүұмысын ... ... ... ... болып табылады. Қандай да ... ... ... оларға экономикалық талдау жасау
үшін, белгілі бір есеп көрсеткіштеріне ... тура ... ... ... ... осы ... ... анықтама беру және оны
басқада пәндермен салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын, өз
ерекшеліктерін, ... ... ... ... ... ... табылады.
Бухгалтерлік есептің міндеті мен мақсаты барлық кәсіпорындарда
орындалатын операциялардың уақытылы есепке ... ... ... уақыт талаптарына сай жүзеге асырылуына бақылау жасау.
Бухгалтерлік есептің негізгі бағыты – кәсіпорындарға ... ... ... ... жұмысының барысында қолданылатын,
яғни толтырылатын құжаттардан қарапайым, әрі түсінікті ... ... ... ... ... болуына реттеліп
жүргізіледі.
Бухгалтерлік есеп ұйымының есеп беру мен ... ... ... ... ... ... ... асырылуын
қажетті ақпараттармен қамтамасыз етіп отырады. Бухгалтерлік ... ... ... ... жүзеге асыру арқылы меншік
заңдылығымен қаржы және қаржыландыру тәртібі, үнемдеу шаралары тиісті
заңдарға сай іске асырылады.
Бухгалтерлік есептің ақпараттық ... мен ... ... ... ... кестелері жасалынады. Сонымен қатар
бухгалтерлік есеп жұмысының қорытынды құжаттары мен ... ... ... ... дамуына және ондағы ... ... ... ... ... ... ... Бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты ұйымның өз
экономикалық және саяси жағдайына тән ... ... ... ... ... ақпараттық мәліметтермен қамтамасыз ету.
Қазіргі бухгалтерлер тек шот жүргізумен ғана емес сонымен қатар
жоспарлау және шешім қабылдау, ... ... ... ... беріп, аудиторлық тексеру жұмыстарымен де айналысады. ... есеп ... ... ... ішкі ... пайдаланушы еместігіне қарамастан, ... ... етуі ... ... ... есеп дегеніміз- белгілі
кәсіпорын жайлы ақпараттарды өлшеп, өңдеуден өткізіп пайдаланушыларға
беріп отыратын жүйе. Бұл ... ... ... ... дұрыс шешім қабылдауынпа мүмкіндік туғызады. Адамдар
көбінесе бухгалтерлік есеппен шот ... ... ... ... Шот ... бұл ... ... тіркеуден
өткізу арқылы бухгалтерлік есеп жүргізіп, есеп ... ... ... рет ... пайдаланушылардың қажеттілігін қанағаттандыратын
миханикалық бухгалтерлік есептің бір бөлігі.
Бухгалтерлік есеп шаруашылық ... ... ... ... ... ... заттық көрсеткіштермен, сондай-ақ ақшалай
түрде шаруашылық фактілерін жалпылама, үздіксіз, құжатты негізделген
және өзара ... ... ... ... және оның ... есебі.
1.1.Еңбекақының түрлері мен нысандары ( формалары ).
Жалпы жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелетін еңбекақы
негізгі және қосымша деп ... екі ... ... ... - ... мен қызметкерлердің нақтылы
жұмыста болған уақытына, яғни олардың істеген жұмысына, ... ... ... еңбекақыға мына төмендегі атағандар
жатады:
1. Мерзімді және кесімді еңбекақы.
2. Сыйлықтар мен ... ... ... ...... ... ... шарттарда
қаралып белгіленген, жұмысшылар мен қызметкерлердің жұмыс істемеген,
қызмет атқармаған уақытына төленетін төлемдер жатады. Бұндай төлемдер
қатарына:
Жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... үшін ... ... ... мен қызметкерлердің мемлекеттік,қоғамдық жұмыстарды
атқарған үшін төленетін төлемдер.
2. Жас сәбилі аналарға ... ... ... ... үшін
берілетін үзілістерге төленетін төлемдер.
3. Жас өспірімдердің қысқартылған жұмыс уақытына төленетін төлемдер.
4. Жұмысшылар мен қызметкерлердің кінәсінсіз ... ... ... ... төлемдер.
5. Тегін көрсетілген немесе тегін берілетін қызметтер мен заттың құны.
6. Жоғары немесе арнаулы оқу ... және ... да ... ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерге
төленетін төлемдері.
7. Әскери жиындарға қатысқаны үшін, ... – ақ ... ... ... ... ... адамдарға төленетін төлемдер және тағы да
басқалар жатады.
Өндіріс пен құрылыста халық шаруашылығының ... ... ... ... және оны ... мерзімді және кесімді
деп аталатын екі нысаны ( фориасы ) қолданылады.
Мерзімді еңбекақы жұмысшылар мен қызметкерлердің жұмыс
істеген уақытына, ... ... ... ... ... ... өнім
өндіргені немесе өндірмегеніне қарамастан, яғни оның жұмыста болған
уақытына төленеді. ... ... ... ... мен ... ... болмайтын, яғни атқарған жұмысының көлемі мен
санын анықтау мүмкін емес болып есептелетін инженерлік – ... ... мен ... ... ... ... автоматтандырылған машина жөндейтін жұмысшылар мен
қызметкерлерге ... ... ... және есеп бөлімінің
қызметкерлеріне және тағы ... ... ... ... ... Жай ... Мерзімді сыйлықты;
Жай мерзімді жүйесі бойынша - жұмысшылар мен ... ... ... ... ... немесе штатта көрсетілген
мөлшері бойынша төленеді.
Мерзімді сыйлықты - ... мен ... ... ... ... көрсетілген тұрақты еңбекақысына қосымша олардың
өндірген өнімдерінің көлеміне,санына, сапасына және тағы да басқа
көрсеткіштердің өсуіне қарай беру ... ... ... ... ... ... ... қосымша төлем, мерзімнен тыс уақытта істеген
жұмысына төленетін ... ... ... ... ... ... ... төлемдер, жұмыстың ауырлығына немесе зияндығына төленетін
қосымша төлемдер жатады.
Халық шаруашылық саласындағы ... ... ... еңбекақы толтырылған табельдердің негізінде ай
бойындағы қызмет атқарған уақытқа есептелінеді. Негізінде ... ... есеп ... ... ... календарлық ай, күн
немесе сағат алынады. Егер тұрақты еңбекақы алатын жұмысшылар толық
бір ай ... ... ... ... ... ... онда ... кестеде қаралған немесе мекеменің басшылығы бекіткен мөлшерде
еңбекақы сомасы толығымен төленеді. Егер жұмысқа бірнеше күн ... ... онда ... ... ... ... сомасы ол жұмысшы
толық ай жұмыс істеуіне тиісті белгіленген соманы сол ... ... ... ... санына көбейту арқылы табылады.
Кесімді еңбекақы - жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... ... қысқартуға
ынталандыру мақсатына қолданылады. Еңбекақы есептеудің және ... ... ... ... мен ... ... олардың өндірген өнімінің көлемін немесе санын тариф бойынша
белгіленген өлшем бірлігіне қарастырылған, яғни ... ... ... ... ... ... баға ... жұмыс
уақытында өндірілуге тиісті өнім ... мен ... ... ... ... бір ... орындауға керекті, яғни қажет
болатын, адам/сағат, адам/күн өлшемінде көрсетіген уақыт ... Өнім ... ... ... мен ... белгілі
бір уақыт аралығында жасап ... ... ... ... анықталады.
Кесімді еңбекақының мынадай жүйелері бар:
- тікелей кесімді;
- кесімді сыйлықты;
- үдемелі кесімді;
- аккортық;
- жанама кесімді.
Жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... ... ... жұмысшының немесе бір ... ... ... ... бәрі тек қана белгіленген еңбек бағасымен
есептеледі. Бұл жүйе бойынша ... ... – бұл ... ... ... санын сол өнімнің бір данасын
қарастырылған, яғни белгіленген еңбек ... ... ... ... ... мен қызметкерлерге кесімді
сыйақылар өндірісте өнім өндіруді санымен сапалық жағынан артығымен
орындағаны, өнім ... ... ... мен ... мен ... ... де ұтымды пайдаланғаны үшін ... ... ... ... ... ретінде төленеді. Ұйымдарда
немесе оның бөлімшелерінде жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерге кесімді
еңбекақыны есептеудін
үдемелі ... ... ... төлем өнім өндіруге белгілі бір
мөлшерден артық көлемде өндірген өнімдері үшін қосымша сыйақы ... Бұл жүйе көп ... қиын да – ... ауыр ... ... мен жұмыстарды орындағандары ушін және еңбек
өнімділігін белгілі бір дәрежеден артық орындау қиынға түсетін өндіріс
орындарында қолданылады. ... бұл жүйе кез ... ... ... ... аккордтық жүйесі – ұйымдарда жұмысшылар
мен қызметкерлерге еңбекақы төлеуде ... ... ... ... ... ... ... өнімнің және орындаған жұмыстың
санына, көлеміне қарай алдын ала ... баға ... ... ... бұл жүйе ... ... төлеу үшін алдын ала атқарылатын
жұмыстың көлемі мен сапасы анықталуы ... ... ... жүйесі бойынша жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ұйымдарда, жөндеу жұмысымен айналысатын
ұйымдарда және жүктерді тиеп ... ... ... ... Бұл жүйе ... еңбекақы есептеу
шаруашылықта жұмысшылар мен қызметкерлер санын қысқартып еңбек
өнімділігін ... ... ... ... әр түрлі салаларындағы кәсіпорындарда
жұмысшылар мен қызметкерлерге кесімді ... ... тағы ... жанама кесімді жүйе болып табылады. Бұл жүйе бойынша қосымша
енбекақы ... ... ... мен қызметкерлеріне емес,
оларға қызмет ететін көмекші өндірістің жұмысшыларына төленеді. Яғни
бұл жүйе бойынша еңбекақы ... ... ... ... да ... ... ... жұмыс істеп, белгіленген мөлшерден
артық өнім өндіргені үшін слесарьларға, ... және ... ... ... ... ... да жұмысшыларға төленеді.
Еңбекақыдан ұсталынатын және шегерілетін сомалар есебі. Осы
күнгі қолданылып жүрген ережелерге сәйкес жұмысшылардың еңбекақысынан
тек заңмен белгіленген ... ғана ... ... ... ... ... ... субъектісінің бухгалтериясы
арқылы ұстауға болатын ұсталымдарға мыналар жатады:
➢ Жинақталатын ... ... ... сома ... ... ... сомасының 10% мөлшерінде).
➢ Табыс салығы (белгіленген заңдарға сәйкес).
➢ Заң, сот ... үкім ... ... ... ... ... және тағы басқалары).
➢ Несиеге сатып алған тауарлары, заттар үшін жұмысшылардың ... ... ... Әр ... жарналарға (жұмысшылардың жазбаша өтініші бойынша кәсіподақ
комитетіне, ұйымдарға, ... және т.б) ... ... Дербес сақтандыру шартына сәйкес жұмысшылар жазбаша өтініші бойынша
жеке басын, жанұя мүшелерін, мүлкін және т.б сақтандыруға ... ... ... еңбекақысы есебінен берілген аванс пен артық төленген
төлемдер сомасы.
➢ Банктен ... ұзақ ... ... өтеу үшін ... ... ... істейтін мекеменің қарамағындағы үйде ... ... мен ... ... үшін ... ... және сол
мекеменің қарамағындағы мектепке дейінгі балалар ... ... үшін ... ... ... ... ... өтеу үшін ұсталынатын ұсталымдар. Бұл
айтылғандардан басқа жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбекақыларынан
өздерінің ... ... ... ... кассаларына салатын
салымдары және тағы да ... ... ... ... ... Мерзімді еңбекақыға жұмысшылар мен
қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... мерзімнен тыс уақытта істеген жұмысына есептелетін қосымша
төлем, демалыс немесе ... ... ... ... төлемдер,
жұмыстың ауырлығы мен зияндығына ... ... ... ... ... ... ... біреудің орнына жұмысты
атқарғаны үшін төленетін төлем және тағы басқа төлемдер және ... ... ... ... есептелетін төлемдер жатады.
Халық шаруашылығының әр түрлі салалардағы ұйымдарда
қызметкерлерге төленетін мерзімдік еңбекақы ... ... ай ... ... ... ( ... бір есеп айырмасын )
уақытқа ... ... ... еңбекақы бойынша есеп
айырылысатын уақыт есебіне күнтізбелік ( ... ) ай, күн ... ... Егер ... еңбекақы алатын ... ... ... бір ай ... атқаратын немесе жұмыс істеген болса,
онда оларға штаттық кестеде қаралған ... ... ... ... ... ... ... төленеді. Егер ай сайын
тұрақты мөлшерде алатын жұмысшылар мен қызметкерлер ... ... күн ... ... ... келе ... қалған болса, онда
оларға төленуге тиісті еңбекақы сомасы ол жұмысшы мен ... ай ... ... ... ... сомасын сол айдағы жұмыс
күндерінің ... ... ... ... яғни сол ... бір ... ... сомасын сол айдағы жұмысшының немесе қызметкердің
жұмыс істеген күндерінің санына көбейту арқылы табылады.
Мысалы: сәуір айында 22 ... күні бар, ... 11000 ... ... алатын жұмысшы, сол айдағы 15 күн жұмыс істеп, 4 ... ... және 3 күн ... ... ... ... Жұмысшылар мен
қызметкерлердің ауырып қалған күніне, жәрдемақы бюджеттен ( әлеуметтік
қордан ) төленеді. Ал ... 18 күні үшін ( 15 күн ... ... +3
күн қоғамдық жұмыс атқарғаны ) еңбекақы ұйымның есебінен төленеді. Бұл
соманы анықтау үшін бір айға белгіленген тұрақты ... ... 11000 ... осы ... ... күнінің санына яғни 22 күнге
бөлеміз ( 11000/22). Содан кейін ... ... ( 500 ... ) ... және қоғамдық жұмыс атқарған күндері ... ... Бұл ... ... ... ... ... айында тиісті еңбекақы сомасы 9000 теңге болады. ( 500х ( 15+3))
= 9000 теңге. Кәсіпорындарда жұмысшылар мен ... ... ... ... күні мен ... ... ... олардың бір күнге немесе бір сағатқа белгіленген ... ... ... ... мен ... ... басқадай қосымша
еңбекақы төленуге тиісті күндердің күндердің немесе сағаттардың
жұмысына көбейту арқылы табылады.
Кесімді ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерге төленетін еңбекақы
олардың өндірген өнімді мен ... ... ... ... мен көлемі жайлы жазылған құжаттар бойынша есептеледі. Ол үшін
алғашқы құжаттарда көрсетілген өндіріп шығарған өнімдер мен ... және ... ... ... – ақ тағы да басқа
операциялардың жалпы саны көлемі, олардың бір ... ... ... ... ... ... ... жеке адам орындаған, яғни операция немесе
өнім өндіру басынан аяғына дейін бір жұмысшының ... ... ... ... ... әдісті қолдану ыңғайлы б.т. кесімді
еңбекақы ... мен ... ... бойынша істеген
жағдайда жоғарыда аталған алғашқы ... әр ... ... жұмыс істеген уақыты, мамандық дәрежесі, бригада болып
өндірген өнімі мен істеген ... ... саны және ... ... ... өндіруге белгіленген бағасы көрсетіліп жазылады.
Жалпы бригада бойынша ... ... мен ... жұмысының саны
мен көлемін, олардың бір данасын өндіріп ... ( ... ... ) ... баға ... арқылы сол бригада мүшелерінің
еңбекақысы есептеліп шығарылады. Бригаданың жалпы табысы ... мен ... ... ... мамандық дәрежесіне
және жұмыс істеген уақытына сәйкес бөлінеді. Ол үшін алдымен ... ... ... ... ... ( ай, күн, ... )
табылады. Содан соң жұмысшылар мен қызметкерлердің мамандық дәрежесіне
сәйкес тариф бойынша бір сағатқа белгіленген еңбекақы мөлшері ... ... ... санына көбейтіледі. Осының нәтижесінде
бригада мүшелерінің әрқайсысының тариф бойынша есептелетін еңбекақының
жалпы сомасы табылады. Алғашқы құжаттар ... ... ... ... еңбекақы сомасының жоғарыда көрсетілген ... ... ... ... сомаларының қосындысына қатынасы
қосымша табыс коэффициенті б.т. Осыдан жұмысшылар мен қызметкерлердің
әрқайсысына ... ... ... осы ... ... жұмысшының немесе қызметкердің орындаған жұмысы мен ... саны мен оның ... ... ... еңбекақысы
табылады.
1.2.Өнімдер мен еңбектің төлемінің есебін ұйымдастыру
Өндірім мен еңбек ... ... ... өнім ... ... пен ... жарамсыз өнім туралы уқытында және
дәл деректер алуды қамтамасыз ... ... ... өндіріміне
сәйкес еңбек ақы төлемінің мөлшерін дұрыс және ... ... ... ... мен ... ... шала ... сәйкестігін бақылауға; өндірістегі тетіктердің (детальдардың),
бөлшектердің және агрегаттардың қозғалыстарын ... ... ... ... мен оны ... ... төлемінің
қолданылатын жүйесіне, өнім сапасына бақылауға, есеп пен ... ... ... ... ... ... ... есебі мен
үлгісінің әр түрлі әдістерін қолданады. Әр ... ... ... ... ... есебінің ұйымдастырылуын қарастырайық.
Жаппай – толассыз өндірісте және еңбекті бригадалық әдісте
ұйымдастыруда өнім ... мен ... ... ... ... ... кейін өнімді қабылдап алудан бастап жүргізіледі.
Бригаданың әр бір ... өнім ... ... ... ... өндірім туралы айлық рапортта көрсетіледі. Жұмысшыға еңбек
төлемі оның ... ... ... ... ... ... үшін төмендегі өндірім ... мен ... ... ... ... өндірілетін өнімнің белгілі
бір түріне жазылады, оның бір данасынан өнделуі ... ... Ай бойы ... ... мерзімде бригада өндірімі – соңғы
операциалрдан қабылданған өңделген тетіктер ретінде рапортта күн сайын
көрініс тауып ... ... ... ... ... өнім,
жұмыс істеген уақыты және жұмысшылардың разряды – осы үшеуі ... ... ... бола ... ... ... ... рапортын) жаппай өндірісте әр
түрлі мезгіл сайын қайталанып отыратын жұмыстарды істеуге келгенде ... ... ... өндірімі мен еңбек төлемінің есебі үшін
қолданады.
Өндірім есебінің тізімдемесін ай бойы бір текті жұмыс істеген ... ... ... ... ... есебінің ведомосін ай
бойында әртүрлі жұмыс істеген бір топ жұмысшыға жазады.
Металлургиялық және химиялық өнер ... бір не ... ... ... ... жүргізетін бригада өндірімі
есебінің тізімдемесін қолданады; тау - кен өнеркәсібінде істелген
жұмыстар ... ... ... ... өндірім және еңбек төлемі есебін бір сменадағы
өндірім рапортымен сәйкес келетін етіп, оларды ... ... жөн. Егер ... ... ұзақтығы бір сменадан аспайтын
болса бір рапортпен шектелуге болады. Маршруттық парақты тетіктердің
топтарына ... ... ол ... ... өңдеу
операцияларының бір – біріне өтетін топ тетіктермен ... ... Бұл ... ... еңбек төлеміне дұрыс есеп
жүргізіп, бақылау жасап отыруға септігін ... Бір ... ... ... ... ... ... көрсетуге арналған және
еңбек төлемін есептеуге негіз болып табылады. Маршруттық парақтардың
деректері бойынша рапорт жазылады.
Маршруттық парақты ... ... ... ... ... және ... мен ... төлемінің бірыңғай құжаты
ретінде қолданады. Ол ... ... ... тобына ілесіп
отырады. Маршруттық парақтың жұмысшыларға еңбек төлемін есептейтін ... ... ... ... ... ... өнім
өндірімін және жалақыларын есепке алудың бірыңғай құжаты ретінде
қолданады.
Жеке және ұсақ сериялық ... ... мен ... ... ... ... жасалған нарядында жүргізіледі. Орындалатын
тапсырманың ұзақтығына қарай нарядтары сменаға немесе одан да ... айға ... ... ... Оны жазуға уческенің (цехтың)
технологиялық карталары мен ... ... ... ... ... жарамсыз өнімге «Жарамсыз өнім туралы
актісін» немесе аптаға ашылатын «Жарамсыз өнім есебінің ... Егер ... ... ... ... жұмысшы жөндесе, онда
оларға әдеттегідей наряд жазылады да, оған «Жарамсыз өнімнің жөнделуі
» деген таңба басылады.
Еңбек жағдайының ... ... ... ... ... өндіріс технологиясында ескерілменген жұмыстарға қосымша төлем
парағын немесе ... ... ... ... ... ... бар кесімді жұмысқа жасалатын нарядтар толтырады. Парақтарда
өндірім туралы негізгі ... ... ... нөміріне сілтеме
жасап, қосымша төлемнің ... ... жеке ... не бригадаға
жазады. Кәсіпорында жұмыстың тоқтап қалу және үзілістердің болу себебі
ашылып, жұмыс уақытынан артық жұмыс ... ... ... ... беріледі. Қосымша төлемдер туралы
мәліметтерде бухгалтерия ауытқушылық себептерін тауып, ... ... үшін цех ... ... ... отыруға міндетті.
Мерзімінен тыс жұмыстар есебін мерзімінен тыс жұмыс істеген
адамдардың тізімінен тыс ... ... ... ... үшін
бухгалтерияға береді.
Кідірістер уақытының есебі кідірістер есебінің парақтары негізінде
жүзеге асырылады, ... ... ... ... және ... төлем проценттерін және жұмысшы туралы ... ... ... ... әкесінің атын, разрядын, табельдік нөмірін)
көрсетеді. Параққа мастер мен цех бастығы қол қояды.
Қабылданып, ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу – төлемнің тізімдемесін жасауға
негіз болады.
Есеп айырысу – төлем ... ... ... ... жұмыс уақыты мен өндірілген өнімнің есебі жөніндегі құжаттарды
тексеріледі де, тек содан соң есептік өңдеуге жіберіледі.
Әрбір ... бір ай ... ... ... ... Бір ... ... үшін жалақы есебінің жинақ карточкасы қолданылады.
Онда қызметткердің тегі, аты, ... аты, ... ... ... ... толтырылған күні мен нөмері, сағаттық нормасы,
әрбір құжат бойынша есептелген жалақы сомосы, төлемдердің ... ... ... Карточка деректерін есеп айырысу – ... ... үшін ... ... ... ... ... карточкалары (ведомастар), сондай-
ақ есеп айырысу – төлем тізімдемелері де, әдетте, бір ғана ... ... ... ... есеп ... әр ... кәсіпорындарда мынадай
құжаттарда: есеп айырысу - төлеу тізімдемесінде, оны ... ... беру үшін де ... есеп айырысу тізімдемеснде және жеке
толтырылған төлем тізімдемесінде; әр бір ... ... ... ... есеп ... жыл бойы ... кітапқа
тігілген есеп айырысуы тізімдемелерінде жүргізіледі.
Есеп айырысу – төлем тізімдемесі – ... ... онда ... ... ... түрі және ... ... жүргендерге берілетін
басқа да төлемдер сондай-ақ күші бар заңдарға ... ... мен ... ... Оны ... ... жөніндегі есеп
айырысу деректері негізінде жасайды. Тізімдемеде қызметкерлердің
тегін, аттарын, әкелерінің аттарын, олардың ... ... ... орындарын, разрядтарын немесе айлық ақыларын көрсетеді. Оған
кәсіпорын ... мен бас ... қол ... ... деген бөліміне құжаттармен негізделген кесімді, мерзімнен
тыс т.б. төлемдердің ... ... ... ... және
есепке алынды» деген бөлімінде табыс салығының сомасы, сондай-ақ
атқару қағаздары ... ... ... ... ... үшін есепке алынған сомалар, еңбек төлемнің есебіне кіретін
аванс және басқа ұсталымдар ... ... ... ... ұстайды. Айдың аяғында тізімдемеге ... ... ... ... шығарады.
Есеп айырысу – төлем тізімдемесінің толтырылған түрі төменде
келтірілген.
1.3.Қызметкерлермен еңбек ... ... есеп ... ... ... және оны ... ... төлемі бойынша есеп айырысу есебі
3350.
«Қызметкерлермен ... ... ... есеп ... ... пассивтік шот.
Еңбек ақыны есептегенде 3350 шоты кредиттеледі де, мына ... шоты ... ... ... ... шұғылданатын
және сондай жұмыс істейтін қызметкерлердің еңбек төлемінің сомаларына;
7110-шоты «Тауарларды сату ... ... өнім ... ... ... жүзеге асырумен шұғылданатын
қызметкерлерге есептелген еңбек төлемінің сомаларына;
7210-шоты «Жалпы және әкімшілік шығындар» жалпы ... ...... ... ... ... ... «Өндірістегі жұмысшыларының еңбек ақысы» ... ... ... ... ... сомаларына;
8032-шоты «Қызметкерлердің еңбек ақысы» қосалқы өндірістердің
қызметкерлеріне есептелген еңбек төлемінің сомаларына;
8042-шоты «Қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... ... еңбек ақысы» әлеуметтік салада қызмет
көрсетумен шұғылданатын қызметкерлерге есептелген еңбек ... ... ... ... ақау өнімдерді жөндеумен
шұғылданатын жұмысшыларға есептелген еңбек төлемінің сомаларына.
Басшылықтағы тұлғалармен есеп ... ... ... есеп ... үшін 3360 ... ... қарызы»
шоты арналған, онда мынадай тұлғалармен есептеседі (басқарма мүшесі
мен ... ... ... ... және ... комиссияның
мүшесі және т.б.). басшылықтағы адамдарға есептелген еңбек төлемінің
сомаларына ... ... де 3360 шоты ... ал ... ... ... дебеттеліп, 1010-шоты кредиттеледі.
Кәсіпорын қызметкерлеріне есептелген еңбек ақына ... ... ... ... шоттардың дебетіне (8012, 8032, 942, ... ... ... ... есеп ... тапсырыстарына
сәйкес баптарына жазылуы керек, яғни талдамалық есеп ... ... ... үшін ... ... деп ... ... кестесін
пайдалынады, оған жазбаларды бастапқы құжаттардан түсіреді. Кесте
төменде келтірілген.
1.3 кесте
|Жалақыны тарату ... ... ... үшін ... ... №2 ... ... 520656 ... 00 тиын ... ... ... түрлері (кесімді, мерзімді) |
| ... ...... ... ... |мерзімді ... |5210 |120736 |23920 ... |522 |130120 |12100 ... |523 |80620 |10121 ... |524 |70130 |6179 ... |525 |69850 |5950 ... |500 |13790 |4140 ... |458246 |62410 ... ... ... |5984 |- ... | | ... | | |
| |1406 |- ... | | ... басқа цехтарға бергені |5237 |- ... | | |
| |4123 |- ... | | ... 2002 ж. 6 ... толтырылып бітті. ... ... ... деректері 2002 ж. 6 ақпанда көрсетілді |
| ... ... ... ... 3350 ... ... мына ... дебетіне
жазылады: 2930, 7110, 7210, 8012, 8032, 8042, 8042, 8052. Сондай-ақ
жалақы «Материалдар» шотына, «Болашақ кезеңнің шығыстарына» ... яғни ... ... ... 3350 шоты ... ақысын төлеуге құрылған резервтер. ... ... ... есеп ... ... 4160 ... демалыс
бойынша қарыздарын есептеу» шотында жүреді (демалыс ақысын төлеудің
резервтері). Бұндай резервтерді құру оларды ... ... бір ... және ... қамтамасыз етудің жолы
б.т. ... ... ... ... ... орташа
ұзақтылығына байланысты болып келеді. Резервтік құру кезінде 4160 шоты
кредиттеліп, мына шоттар дебеттеледі: 2930, 7110, 7210, 8012, ... 8042, 8052. Ал, ... ... ... 4160 шот ... шоты ... ... кезінде демалыстардың төлеміне арналған резервтің
дұрыс жасалып, пайдалануын тексеру қажет.
Жылдық ... ... ... ... резервтердің
пайдалануын және оның дұрыс құрылуын тексеру керек. Түгелдеу барысында
заңдарда ... (жыл ... және ... ... үшін
қызметкерлерге берілетін алдағы уақыттағы төлемге деген резерв қалдығы
паданылмаған демалыс күндерінің саны – ... ... ... ... белгіленген әдісін ескере отырып) және әлеуметтік,
зейнеткерлік қорға міндетті түрде бөлінетін сомалардан құралады,
сондықтан ... ... осы ... төлемнің мөлшеріне сай
анықталуы тиіс.
Нақты есептелінген резерв есеп беріп отырған жылғы желтоқсандағы
есепті түгелдеу арқылы ... ... асып ... ... ... шоттары бойынша қысқарту жазбалары жазылады, ал жетпей
қалған жағдайда өндіріс шығындарына есептелетін қосымша ... ... ... ... жасалады.
Көп жылғы сіңірген еңбек үшін және бір жылғы жұмыс қорытындысы
бойынша жыл сайын ... ... ... арналған резервтердің
қалдықтары қызметкерлердің демалыстарының алдаға уақыттағы төлемдеріне
арналғагн резервтер сияқты түгелденеді. Көп жылғы сіңірген еңбек ... ... ... ... ... жыл ... кейін төленсе, онда
бұл ақыларды төлеуге арналған резерв туралы деректер есепті жылдан
кейінгі ... ... 1 ... жағдай бойынша жасалған баланста
болмауы да мүмкін.
Жұмысқа уақытша жарамсыздығы бойынша есептелген жәрдемақылардың
және ... ... ... ... ... ... ... 4420 «әлеуметтік сақтандыру және ... ... есеп ... ... ... және 3350
«Қызметкерлермен еңбек бойынша есеп айырысу», 3360 «Басшылардың еңбек
ақысы» шоттарының кредиті бойынша көрініс табады.
Жеке тұлғалардан ... ... ... 3350 шоты ... ... басқа да есеп айырысулар» шоты кредиттеледі.
Еңбек төлемінен алынатын ұсталымдар мен шегерімдер ... ... ... ... ... ... ... және мына шоттардың
кредитіне жазылады:
8050 «Өндірістік ақау» ...... ... ... ... өнім сомалары;
2150 «Жұмыскерлермен басқа да тұлғалардың қарызы» шотында – есеп
беруге тиісті тұлғалардан ұсталынған сомалар; ... ... ... ... ... т.б. ... ... ретінде және өткен ай үшін түпкілікті есеп
айырысу ретінде ... ... ... ... 1010 және 1060
шоттарының кредитінен 3350 және 3360 шоттарының дебетіне көшіріледі.
Өткен ай үшін ... есеп ... ... және ... ... ... аванс ретіндегіеңбек төлемі төлеу тізімдемелер бойынша
төлейді, ол тізімдемеде ... ... ... ... ... ... мерзімі көрсетіледі.
Оған басшы мен бас бухгалтер рұқсат етемін деп оның ... ... ... ... ... ... ... жасау үшін кассаға
беріледі. Үш күндік мерзімде ... ... ... оны ... ... ... ... сомаларын кассир тізімге жазады да, оны өзінің
есбімен бірге бухгалтерияға өткізеді.
Жұмысшылармен қызметшілердің қолдарында есеп ... ... ... ол кітапшаларға жұмыс істеп ... адам ... ... ай сайын есептелген еңбекақысының төлемдері (яғни
төленгендері), ұсталымдары, шегерімдері, алуға ... ... ... ... ... ... ... уақыты
кәсіподақ ұйымының келісімі бойынша шарттары бейленеді.
| ММ «Жезқзған қаласының кәсіпкерлік бөлімі» ... ұйым ... ... тізімі ... ж. ... үшін ... ... аты, ... |Берілмеген жалақының |
|ік №|бөлім|м |ьдік |әкесінің аты ... ... |
| | ... | ... | |
| | ... | | | |
| |А |Ә |Б |В |1 |2 |
|1 |2 |12 |213 ... Талғат |5.01 |2150 |
|2 |2 |12 |214 ... ... |5.01 |1730 |
|3 |2 |12 |295 ... ... |1480 |
|4 |2 |12 |296 ... ... |5.01 |1760 |
| | | | ... | |7120 ... қолы ... ... қолы |
|5 ... 2008ж. |
|5 ... 2008ж. ... ... ... есеп ... ... есеп ... парақтарын немесе есеп ...... ... ... ... ... яғни ол атаған
жұмыстарды жүргізудің жолдарын жеңілдетеді.
Еңбек туралы күші бар ... ... ... ... ... ... ... айына екі рет береді. Онда айдың
бірінші жартысы үшін ... ... ... ... және аванссыз
тәртіптер белгіленуі мүмкін. Есеп айырысудың ... ... мен ... ... аванс береді; түпкілікті есеп
айырысу кезінде, айдың екінші жартысында еңбекақы төлемін ... ... ... шарт ... ... ... пен ... анықтайды,алайда аванс жұмысшының жұмыс уакыты ... ... ... ... ... ... үшін ... төлем
мөлшері бойынша қойылған еңбек төлемінен кем болмауы тиіс. Есеп
айырысудың ... ... ... ... орнына айдың бірінші
жартысы үшін нақты өндірілген өнім ... ... ... ... ... уақыты бойынша еңбек төлемі есептелінеді. Есеп
айырысудың бірінші түрінің жұмысы аздау,сондықтан оны кәсіпорындарда
жиі қолданады.
Ағымдағы ... ... ... ... есеп айырысу үшін және жұмыс
істеп жүрген адамның өткен кезеңдердегі жалақысы туралы мәліметтер алу
үшін бухгалтерия әрбір қызметкерлерге ... шот » ... ... ... ... шот ... бет есебі өткен кезеңдердегі еңбек
төлемі туралы мәліметтер, өндірімдер мен ... ... ... әр ... ... ... құжаттардың негізінде
қалыптасады. Толтырылған дербес шоты төменде келтірілген.
2. ММ ... ... ... ... - нің ... ... ... ұйымдастыру.
2.1.Еңбеккерлердің құрамының есебі.
«Жезқазған қаласының кәсіпкерлік бөлімі» мемлекеттік мекемесі
қалалық ... ... ... емес ... ... ол
кәсіпкерлік саласында мемлекеттік саясатты, - өндіріс ...... ... ... ... ... ... қызметтің жеке түрлерін лицензиалауды ... ... емес ... ... ... ие ұйым ... бағдарламаны қаржыландыру көзі Жезқазған қаласының
жергілікті бюджеті. Бюджеттік бағдарламаның мақсаты: ... ... ... ... ... ... ... ісін
кәсіпкерлік саласында жүзеге асыру. Мемлекеттік қызметкерлердің
біліктілігін арттыру. Ал ... ... ... ҚР ... ... ... тұрған мемлекеттік ... ... ... ... қала ... қаланың әлеуметтік
экономикалық дамуындағы кәсіпкерлікті қолдау және дамыту жөніндегі
өкімдері мен шешімдерін, ... ... ... кіретін басқа
мәселелерді жүзеге асыру жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру. «Жезқазған
қаласының кәсіпкерлік бөлімі» ... ... ... ... ... ... ... саласын жақсарту.Жезқазған
қаласының кәсіпкерлік бөлімінің осы бағдарламаны іске асыру шаралары
келесідей: ... ... ... ... ақылар, әлеуметтік салық,
әлеуметтік сақтандырудың мемлекеттік қорына әлеуметтік аударымдар,
басқа да тауарлар ... алу, ... ... ... ... ... ... энергиясы ақысын төлеу, жылу ... ... ... мен ... ... ... ... қызмет
көрсету, басқада қызметтер көрсету (келісім шартпен төленетін еңбек
ақы және төлемдер, банкінің қызметіне төленетін төлем және т.б.), ... және ел ... ... ... ... ағымдағы шығындар,
аналитикалық штаттық ақпараттар, облыс әкімі жанындағы мемлекеттік
қызметшілер мен ... және ... ... ... 1 ... ... 12 400 мың теңге есебімен бір
мемлекеттік қызметшінің оқуына төлеу.
«Жезқазған қаласының кәсіпкерлік бөлімі» мынандай ... етуі ... ... орталық ашу. Ресурсты орта
кәсіпкерлердің инновациялық ... ... ... ... қарымқатынасын жүйелеп, қорытындылайды,
кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге тиіс. Кәсіпкерлік
ортаның өсуі және оның экономиканың барлық саласына ... ... ... ... және ... ... кеңейту, жаңа жұмыс орындарын құру.
Техникалық жарақаттармен, ... ... ... ... ету. . ... ... дамыту есебінен жұмыс
орындарын ашу арқылы халықты жұмыспен қамтамасыз ету, жұмыссыздық
деңгейін азайту.
Кәсіпкерлік ... ... ... ету ... қорытынды нәтижесі:
1.Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің санын көбейту.
2.Шағын кәсіпкерлік саласына әдістемелік көмек көрсету сапасын
арттыру.
3.Мемлекеттік қызметшілердің ... ... ... ... қағаздарды мемлекеттік тілде жүргізуді енгізу.
5.Қызметкерлердің еңбек жағдайын жақсарту.
«Жезқазған қаласының кәсіпкерлік бөлімі»-нің ... ... ... қатарына: бөлім басшысы- Смагулов К.К; ... ... Ж.Т; ... А.А; ... ... және іс атқарушы- Аяганова Г.К; экономист- Альсейтов А.М.
Бухгалтерлік есепте жұмысшы қызметкерлердің саны мен олардың
жұмыс ... ... ... ... тура ... Шаруашылық
субъектісіндегі қызмет атқаратын адамдардың жалпы саны ... ... деп ... ... мен қызметкерлердің тізімдік саны- жұмысқа
жаңа адамды алуға немесе кейбір қызметкерлерді жұмыстан ... ... ... ... есебі жұмысшылар мен қызметкерлердің
құрамы мен жұмыс уақыты есебінен тұрады.
Жұмысшылар мен ... ... ... мекемедегі
мамандар бөлімінде (кадрлар бөлімі) жүргізіледі. Мамандар бөлімінде
алғашқы мынадай есеп құжаттары ... ... алу ... ... ... ... түрі ... Басқа жұмысқа ауысу жайлы бұйрық (өкім) үлгілі түрі Т-5;
3. Демалыс берілуі жайлы бұйрық ... түрі ... ... шығарылуы жайлы бұйрық үлгілі түрі Т-8;
Бірінші рет ... ... ... мен ... ... ... ... кітапшасын толтырады.
Еңбек кітапшасы- мамандар бөлімінде сақталынып оған ... ... ... орнының өзгеруі, алған мақтаулары мен
сыйлықтары, сондай-ақ ескертулері, сөгістері және тағы ... ... алу ... хат ... ... мен қызметкерлердің
еңбек кітапшасына төл құжаттарындағы тиісті жазулар жазылып және оған
үлгілі түрі Т-2 жеке карточкасы ашылады. Ол ... ... ... ... ... ... еңбек стажы, дүниеге келген күні,
айы және жылы, мекен-жайы және ... ... ... жазылады.
Сонымен қатар әрбір қызметке алынған адамға, табельдік нөмір беріледі.
Бұл нөмір- ... ... есеп ... ... ... бір ... жұмысшылар мен қызметкерлердің тізімдегі орташа
санын анықтау үшін жұмысшылар мен қызметкерлердің күнделікті сандық
есебін жүргізу қажет. Ол үшін ... мен ... ... ... ... күні ... жұмысқа алу, басқа қызметке ... ... ... отырады. Жұмысшылар мен қызметкерлердің
күнделіктегі тізімдегі саны қызметкерлердің жұмыс уақытын пайдалану
есебінде табелінің деректеріне сәйкес келуі керек. Есеп ... ... ... мен қызметкерлердің орташа саны сол айдағы әрбір
календарьлық күндеріндегі жұмысшылар мен ... ... ... яғни 1-нен 30-на ... ... 1- нен 31-не ... (ақпан
айында 1-нен 28-не дейін немесе 1-нен 29-на дейін) мейрам және қызмет
істемейтін, демалыс ... қаса ... ... ... ... ... бөлу ... табады. Толық ай істемеген мекемеде,
құрылыс ... ... іске ... ... ... ... жұмыс істейтін мекемелерде жұмысшылар мен қызметкерлердің ай ... саны есеп ... ... мекеменің жұмыс істеген күндеріндегі
(демалыс және мейрам ... қоса ... ... ... ... ... сол айдағы календарлық күн санына
бөлу арқылы алынады.
Жұмыс істелінген уақыт есебі. Жұмыс ... ... ... мен ... дің ... ... ... уақытына
қарай есептеуге, оларға өндірілген өнімнің өнімділігін есептеуге және
жұмысшылар мен қызметкерлердің белгіленген ... ... ... ... ... жұмыс істегені жайлы статистикалық
көрсеткіштерді алуға, жұмыс күнінің ... ... ... ... ... ... ... мен қызметкерлердің жұмысқа
келуі, олардың жұмыс істегені, жұмыстың тоқтап қалуы және жұмысқа
келмеген ... мен ... ... сай ... ... ... нөмір санына қарай жүргізіледі. Жалпы табельдер
жұмыс істеген уақыты бойынша ... мен ... ... ... түрі №12 ... ... жайлы есептік мәліметтерді есептегіш
машиналарға санауға арналған.
Үлгілі түрі №13 ... тек қана ... ... ... есептеп санауға
арналған.
Үлгілі түрі №14 ... ... ... ... ... жұмыс істеген уақытын есептеуге ... ... ... ... яғни шаруашылық субъектісінің әр
құрылымының өкілдері бойынша жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... ... қою арқылы толтырылады. Жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ... осы ... қосымша
тіркелінеді.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің демалысқа шығуы, іс сапарында болуы,
жұмысқа себепсіз ... және тағы ... ... ... ... ... белгімен көрсетіледі.
Мысалы:
- іс сапарындағы жұмысшы қызметкерлер үшін - і
- демалыстағы ... ... үшін – д
- ... ... кешіккен жұмысшылар үшін – с
тағы да басқа белгілер қолданылады.
Табельде жұмысшылар мен қызметкерлердің тек қана жұмысқа келген немесе
жұмысқа келмеген ... ... қана ... ... ... ... тыс жұмыс істеген уақытын, жұмыс ... ... және тағы ... ... ... үшін ... ... шартты белгінің қасына белгіленген жұмыс уақытынан
ауытқулар жазылады. Жұмыс істелінуге тиісті уақытынан ауытқыған уақыты
табельге бұрыннан арналған алғашқы ... ... ... ... мен ... ... тыс ... істегеніне
ай бойына немесе басқа да есептелінетін уақытына арналған ведомость
толтырылады. Мекемедегі тоқтап ... ... ... ... ... ... ... жазылған қағаздың негізінде есептелінеді.
Табельдегі толтыруға негіз болатын жоғарыда ... ... мен ... ... ... ... Табельдер мен
оларға негіз болған алғашқы құжаттар еңбекақы есептеуге және ... ... ... ... ... үшін пайдаланылады.
Сонымен қатар цехтар мен бөлімшелер бойынша жинақталған деректер жұмыс
уақытының балансын жасауға, ... ... ... ... ... есеп ... ... Бұл көрсеткіштер еңбектің
өнімділігін анықтап жұмыс уақытының ... ... ... ... ... ... табылады.
Саны ұйымдағы жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелген айлық еңбекақы
қоының сомасын сол ұйымда негізгі қызметті ... ... ... ... айдағы орташа еңбекақысына бөлу арқылы
анықталады.
Мейрам күнінің алдындағы қысқартылған жұмыс уақытына еңбекақы
есептеу. ... ... ... ... ... ... жұмыс күні бір сағатқа қысқартылады. Бұл күні жұмыс істеген
жұмысшы-қызметкерлердің еңбекақылары былайша ... ... ... түрі ... ... ... өнімдері, сондай-ақ атқарған қызметінің саны мен ... ... ... ғана ... ... төленеді. Ал
мекемеде еңбекақының мерзімді түрі бойынша еңбекақы төленіп жүрген
жұмысшы-қызметкерлерге бұл, яғни қысқартылған жұмыс күні үшін ... ... ... ... еңбекақы төленуі тиіс.
Түнгі уақытта істеген немесе атқарған жұмыс үшін төленетін
төлем. ... ... ... 22.00- ден ... яғни ... ... дейін істеуге белгіленген жұмыс уақыты түнгі ... ... ... ... ... Жұмысшы-қызметкерлерге бұл
уақыт аралығында жұмыс істегені үшін көтеріңкі мөлшерде, яғни қосымша
еңбекақы төленеді. Еңбекақының кесімді түрі мекемедегі ... ... ... ... ... жұмысының әрбір сағатына
жұмысшының мамандық дәрежесі ... ... ... ... ... ... ... төлем төленеді. Ал өнеркәсіптік
шаруашылық субъектісінде мерзімді еңбекақы алатын ... ... ... істеген уақытының әрбір сағатына тариф ... бір ... ... 20% ... ... төлем
алады. Халық шаруашылығының басқа салаларында жұмыс істейтін
жұмысшылар түнгі уақыттағы ... ... ... ... ... ... жұмыс істеген әрбір сағатына мынадай тәртіппен
есептелініп төленеді.
Түнгі ... ... бір ... ... ... төленетін еңбекақы ұжымдық шартта қаралған көлемде, бірақ
зыңда қаралған мөлшерден кем емес мөлшерде өленеді.
Мерзімді ... ... ... жеті ... жұмыс
күнінде түнде істеген әрбір сағатына сағаттық тарифтің 7/6 бөлігінен,
ал алты ... ... ... ... ... әрбір сағатына сағаттық
тарифтің 6/5 бөлігінен кем емес ... ... ... төленеді.
Жұмысшы-қызметкерлердің мерзімнен тыс уақытта істелетін
жұмыстарына төленетін төлем. Халық шаруашылық салаларында ... ... ... ... ... жұмысшылардың
бекітілген уақыттан өзге уақытта істеген ... ... ... тыс ... ... ... ... саналады.
Белгіленген жұмыс уақытынан өзге, яғни мерзімнен тыс ... ... ... субъектісі әкімшілігінің бұйрығымен ғана жүргізіледі.
Мерзімнен тыс уақытта істелінетін жұмыста бір жасқа толмаған баласы
бар жас ... ... ... ... ... ... ... мерзімнен тыс уақытта жұмыс істеген еңбегі тек қана
ақшалай түрде төленеді.Шаруашылық ... ... ... ... жұмысшыларға мерзімнен тыс уақытта істеген жұмыстың
алғашқы екі сағатына өзіне ... ... ... 1,5 ... одан ... ... екі есе мөлшерінде еңбекақы есептелініп,
төленеді. Мекемедегі кесімді еңбекақы алатын жұмысшылар мерзімнен тыс
уақытта істеген жұмыстарының алғашқы екі ... сол ... ... тиісті еңбекақының 50 % (пайызы), ал одан кейінгі сағаттарына
100 % мөлшерінде төленеді.
Орындалған жұмыс уақытының есебі. ММ «Жезқазған ... ... - нің ... ... ... көрсеткіші,
жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбекақысын жұмыс ... ... ... және жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ( ... ) ... ... ... ... ... жұмыс
істегені жайлы статистикалық көрсеткіштерді алуға, жұмыс күнінің
балансын жасауға қолданылады. Жұмыс істелген ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істегені, жұмыстың
тоқтап қалуы және де жұмысқа келмеген жұмысшылар мен қызметкерлердің
санаттары ( категориялары ) ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Жалпы табельдер жұмыс істеген уақыты
бойынша ... мен ... ... ... арналған.
Табельдерде кәсіпорынның әр құрылымының өкілдері бойынша жұмысшылар
мен қызметкерлердің жұмысқа келмегені, жұмыстың ... ... ... шартты белгілерді қою арқылы толтырылады.
Жұмысшылар мен қызметкерлердің уақытша жұмысқа жарамай қалғаны туралы
құжаттары осы ... ... ... ... мен
қызметкерлердің демалысқа шығуы, іссапарда болуы, жұмысқа себепсіз
кешігуі және тағы ... ... ... ... ... ... Ол үшін ... мысалы:
-іс–сапарындағы жұмысшы – қызметкерлер үшін - і
- демалыстағы жұмысшы–қызметкерлер үшін - д
-жұмыстан себепсіз кешіккен жұмысшылар үшін - с
және тағы да ... ... ... ... мен ... тек қана ... ... жұмысқа келмеген күнін белгілеп қана қоймай, олардың жұмысқа
кешіккенін, мерзімінен тыс жұмыс істеген уақытын және тағы ... ... үшін ... ... мен ... ... болған алғашқы құжаттар еңбекақы
есептеуге және жұмысшы қызметкерлердің жұмыс ... ... ... ... Сонымен қатар цехтар мен бөлімшелер бойынша
жинақталған ... ... ... ... ... ... ... уақыты жайлы статистикалық есеп ... ... ... ... ... ... үшін ғана ... сонымен
қатар жұмыс уақытының пайдалану нәтижесінде анықтау үшін де қажет б.т.
Еңбекақы және тариф жүйелері. Еңбек есебінің маңызды ... ... ... ... мен ... мамандық
дәрежесіне қарай жұмыстың әр түріне кететін ... ... ... ... ... ... ... қарай еңбекақының
мөлшері тарифтік жүйеде қаралады. Тариф жүйесінің негізгі элементтері
болып мыналар табылады:
- тарифтік кесте;
- тарифтік еңбекақы мөлшері;
- тарифтік ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлердің
еңбекақы мөлшерінің үлгілі кестесі жасалады. Тариф жүйесінің көмегімен
жұмыстың барлық түрі ... және көп ... ... ... ... ... және жұмысшылар мен қызметкерлердің
мамандық дәрежесіне қарай оларға тариф бойынша әр ... ... ... ... ... ... қай ... негізгі жұмыстың әрбір түріне,жұмыстың күрделілігі мен
қаншалықты еңбек етуіне керекті ұқыптылық пен ... ... ... ... ... ... ... әрбір атқаратын
жұмыстың нақты түрлеріне мінездеме беріледі және жұмысшылар ... ... ... ... ие болуына керекті еңбек
дағдысы мен біліміне де мінездеме береді.
Тарифтік кестеде - жұмысшылар мен ... ... ... төленуге тиісті еңбек мөлшерінің арақатынасы
айқындалады. Тарифтік кестеде: тарифтік ... ( ... ... ) осы ... ... өте ... және ... бірінші
дәрежелі болып саналатын жұмысқа төленетін мөлшерде бекітіледі. Жоғары
дәрежелі еңбекке төленетін еңбекақы бірінші ... ... ... ... осы ... ... ... еңбектің
арақатынасының тарифтік коэффициентін, бірінші дәрежелі еңбекке
төленетін еңбекақы ... ... ... ... ... ... |(1 ... |Бірыңғай тарифтік |(1 разрядқа) ... ... ... |сетка разряды ... ... ... | ... |
|1 |1,0 |12 |2,20 |
|2 |1,07 |13 |2,37 |
|3 |1,15 |14 |2,55 |
|4 |1,24 |15 |2,74 |
|5 |1,33 |16 |2,95 |
|6 |1,43 |17 |3,17 |
|7 |1,54 |18 |3,41 |
|8 |1,66 |19 |3,67 |
|9 |1,78 |20 |3,94 ... |1,91 |21 |4,24х ... |2,05 | | ... кестеде тарифтік еңбекақы жұмыстың түріне қарап
кесімді және мерзімді еңбекақы болып екіге бөлінеді.
Тарифтік ... ... ... бір ... Кесімді еңбек бағасы белгілі тарифтік баға бойынша бір
сағатқа ... ... бір ... ... ... ... ... өндірілген өнім көлеміне, орындалған жұмыстың мөлшеріне бөлу
арқылы ... ... бір ... кеткен уақытқа көбейту арқылы
табылады. Уақыт мөлшері мен өндірілетін өнім мөлшері көлемі, ... ... ... ... ... (процесін) жүргізу
кезінде анықталады.
Ұйымдағы наряд толтырушы адам қосымша еңбекақы төлемін ... ... ... ... ... ... үшін
толтырылатын нарядтар мен алғашқы құжаттардың нөмірі жазылады.Егер
әдетте техникалық ауытқуы қосымша операцияны қажет ететін ... ... ... ерекше белгісі бар (қиғаш сызық түскен) нарядтар
толтырылады.Қосымшга төлеу құжатында ... тыс ... ... ... еңбекақымен қатар, қосымша төлем төлеудің
себептері де көрсетілуі тиіс.
2.2. Орташа жалақыны есептеу тәртібі.
Жұмыс берушінің ... ... ... ақы. ... ақысын төлеу.
Заң жүзінде еңбеккерлердің орташа жалақысын сақтау көзделген
(ақшалай нысандағы төлемі), олардың заңмен арнайы ... ... ... ... және ... ... есептеу кезінде және олардың еңбек ... ... ... ... ... жеке еңбек шарты бұзылғанда, сондай-
ақ еңбеккерлердің ... ... саны ... ... ... есептеу үшін;
-үш күннің ішінде ұсынған құжат бойынша еңбеккерлерді армия
шақығанда;
- пайдаланбаған демалыс үшін компенсациялық төлем немесе ... ... ... ... іс-сапарға барған уақытына төлем жасау үшін;
-шарасыз(яғни, еңбеккерлердің кінәсінен емес) уақытына төлем
жасау кезінде;
-басқа да әлеуметтік төлемдер ... ... ... – бұл ... бір ... ... еңбеккерлердің
жалақысынан алынған орташа жалақының деңгейі (сағатқа, күнге, айға,
жылға). Оны ... үшін он екі ... ... және сол ... төлемдер алынады. Бұл кезеңді есептік кезеңнің ұзақтығы деп те
атайды.
Орташа жалақы белгілі бір құбылыстармен байланысты ... үшін ... ... ... ... жағдайда, босанғандарға
компенсация есептеу үшін, екіқабат және бала табуына ... ... ... ... ... ... үшін және т.б.
Барлық жағдайда есептік кезеңнен Қазақстан ... ... ... ... есептеу кезінде есепке алынбайды:
Мемлекеттік мерекелер
1-2 қаңтар Жаңа ... ... ... ... ... ... ... мейрамы
1 мамыр ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... желтоқсан ... ... ... ... ... сәйкес келген жағдайда келесі күн
жұмыс күні болып саналады.
Еңбеккерлердің орташа ... ... үшін ... ... ... ... ... алынады. Орташа еңбек ақыны есептеу барысында
төлем жүйесінде қарастырылған әрі тұрақты сипатқа ие ... ... және ... да ... ... ... ескереді.
Орташа жалақы есептік кезеңдегі нақты істеген уақытынан да
анықталуы мүмкін. Демек, орташа жалақыны ... екі жолы бар, ... ... ... он екі айдағы еңбек ақы алынса, ал
екіншісінде сол ... ... ... ... күні үшін ... ... де еңбеккерлер бір жылдан аз жұмыс істесе, онда ... ... ... ... ... де ... ұзақ уақыт бойына жалақысы болмаса (жиырма
төрт айдан көп), онда ... ... ... есепті көрсеткіштен
алынады, бұл жағдай еңбеккерлердің екіқабат және бала табуына, сондай-
ақ балаға қарауына және басқа да ... ... ... ... ... ... ... мына төлемдер есепке алынбайды:
-жыл сайынғы еңбек демалысы үшін берілген компенсация;
-еңбекке уақытша жарамсыздығына, екіқабат және бала ... ... ... байланысты берілген жәрдемақылар;
- денсаулықты жақсартатын шараларға берілген жәрдемақылар;
- қызмет бабы ... ... ... компенсациялар және оларға
қосылып берілетін үстемелер мен қосымша төлемдер;
-дала жұмыстарымен шұғылданатын еңбеккерлердің алатын үлестері;
- басқа жерлерге қызмет бабы бойынша ... ... ... компенсация;
- тараптардың келісімі бойынша, өндірістік мақсат үшін жеке транспорт
пайдаланған кезде төленетін компенсация;
- арнайы берілген киімдер, аяқ-киімдер, алғашқы ... ... сүт т.б ... ... материалдық көмектер;
- бір жолғы берілетін мақтау сыйлығы;
- жалақыны кешіктіріп төлегені үшін ... ... ... ... ... мамандығын көтеру үшін оқумен байланысты шығыстары;
- конкурста және басқа да жарыстарда жүлделі ... ... ... ақшалай наградалар.
Сыйлықты және басқа да ынталандырушы сипаттағы төлемдерді
есептеген кезде нақты ... ... ... ... ... ... жылдық, жылдық табыстары алынады, сондай-ақ материалдық мақтау
кезінде де 1/3, 1/6, 1/12 ... ... ... ал айлық
сыйлықтар – сол айлық деңгейінде беріледі.
Егер де сыйлық және басқа да ынталандырушы сипаттағы төлемдерді
есептеген ... ... ... ... болмаса, онда оның
деңгейі толық болған тоқсандарына пропорциональды алынады.
Орташа жалақы ... ... ... ... уақытынан да
анықталуы мүмкін. Демек, орташа жалақыны анықтаудың екі жолы бар, оның
біріншісінде өткен ... он екі ... ... ақы алынса, ал
екіншісінде сол өткен ... ... ... күні үшін ... ... де еңбеккерлер бір жылдан аз жұмыс істесе, онда ... ... ... ... анықталады.
Егер де еңбеккерлердің ұзақ уақыт бойына жалақысы болмаса, онда
орташа жалақы минималды есептік көрсеткіштен ... бұл ... ... және бала ... ... ... қарауына
және басқа да орынды себептермен байланысты болы мүмкін.
Егер де сыйлық және басқа да ынталандырушы сипаттағы төлемдерді
есептеген кезде ... ... ... ... онда ... ... ... тоқсандарына пропорционалды алынады.
Орташа күндік жалақы барлық жағдайда, тек пайдаланбаған демалысы
үшін төленетін компенсация мен демалыс ... ... ... кезеңде
есептелген жалақының сомасынан заңмен белгіленген аптаның алты күндік
немесе бес күндік ... ... күні ... ... ... ... да, ... күндік жалақы сияқты
анықталады.
Уақытша еңбекке жарамсыз күндеріне төленетін төлем. ... ... 11 ... 1999 жылы ... ... қаулысымен бекітілген
«Жұмыс берушінің есебінен әлеуметтік қамтамасыз ету бойынша ... ... мен ... ... ... ... ... еңбекке
уақытша жарамсыз күндері бойынша әлеуметтік жәрдем ақыны еңбеккерлерге
төлеуге міндетті. Ал ... ... ... ... ... жұмыста мертігуі және кәсіби сырқаты үшін;
- тұрмыстық зақым;
- екіқабат және босану.
Уақытша ... ... ... ... ... ... жанұяның бірі ауырып қалған жағдайда оларға қараумен
және ... да ... ... жәрдемақы тағайындалып, содан
соң төленеді.
Еңбекке ... ... ... белгіленген тәртіпте беріледі,
ал ол әлеуметтік қамтамасыз ету бойынша жәрдем ақыны ... ... ... ал егер де ... ... ... онда оның көшірмесі
беріледі. Еңбекке уақытша жарамсыз парағы бойынша төленетін жәрдем ақы
бірінші күнінен ... ... ... дейін немесе медициналық-
әлеуметтік эксперттік комиссияның (МӘЭК) мүгедектік белгілеуіне дейін
төленеді.
Еңбекке уақытша жарамсыз мерзім бойынша берілетін жәрдем ... ... ... ... ... ... ... зақымына;
- сот шешімі бойынша анықталған, мәжбүрлік түрде емделген уақытына;
- алкагольдің, есірткінің, улы заттардың салдарынан алған ... ... ... ... ... бойынша берілетін
жәрдем ақыны есептеу орташа айлық жалақыдан алынады, бірақ орташа
айлық ... он есе ... ... ... ... керек.
Жерлеуге, бала туған кезде берілетін жәрдем ақы ... ... ... оның мөлшері әрбір қаржылық жыл үшін ... ... ... ... 10 ... 27 мамырға дейін
ауырып қалды делік (2002 ж), яғни 12 жұмыс күні бойына. Осыны есептеу
үшін біз мына мәліметтерді ... ... ... аптасының бес |Нақты жұмыс |Нақты ... ... ... ... ... күні |есептелген |
| ... ... | ... теңге |
| ... күн | | ... ж. | | | ... |21 |21 |20000 ... |21 |21 |20000 ... |22 |22 |20000 ... |22 |22 |20000 ... |20 |20 |20000 ... |22 |22 |20000 ... |22 |22 |20000 ... |20 |20 |20000 ... ж. | | | ... |21 |21 |20000 ... |20 |20 |20000 ... |19 |19 |20000 ... |22 |22 |20000 ... | | | ... ... |252 |252 |240000 ... ... жалақыны есептік кезеңде есептелген жалақы сомасын
жұмыс аптасының бес күндік календары бойынша алынған жұмыс күнінің
санына бөлу ... ... ол ... ... ... ... Жәрдем ақының жалпы сомасы мынаған тең:
11428,56 теңге (952,38х12 күн). ... ... ... ... сомасы
мына деңгейге дейін шектелген:
10 МЕК (823х10=8230 теңге), сондықтан жәрдем ақы есептелген
деңгейде ... тек 8230 ... ... және босану бойынша, сондай-ақ әйелдер босанатын үйінен
тікелей баланы асырап алған әйелдерге (ерлерге) берілетін жәрдем ... және ... ... ... ... ... ... күнінен бастап 56 күн өткенше төленеді, бірақ ол 10 МЕК аспауы
керек. Ал жұмыс істеп жүрген әйелдерге 126 күнге ... ақы ... де ... екі және одан да көп ... тапса, онда жәрдем ақы
140 күнге төленеді. Сондай-ақ, екіқабат әйелдер, балалары үш ... ... ... демалыс алуына болады, бірақ ол кезең
төленбейді. Егер де, әйел осы үш жылдың ... тағы да бір ... онда оған ... ... ... соң, оның ... күнінен
бастап төленеді.
Мысал. Екіқабат және босануы бойынша парағы жұмыс істеп ... 126 ... ... ... оның ... 10 ... ... дейін жалғасады. Жәрдем ақы әр айға жеке есептелінеді.
Екіқабат әйел ... бес ... ... ... ... ... ... жалақысы 733 теңге құраған.
Екіқабат болуына байланысты әр айда ... ... күні ... ... ... аптасының бес |Нақты жұмыс ... ... ... ... ... |істеген күні |есептелген |
| ... ... | ... ... |
| ... күн | | ... ж. | | | ... |21 |21 |20000 ... |21 |21 |20000 ... |22 |22 |20000 ... |22 |22 |20000 ... |20 |20 |20000 ... |22 |22 |20000 ... |22 |22 |20000 ... |20 |20 |20000 ... ж. | | | ... |21 |21 |20000 ... |20 |20 |20000 ... |19 |19 |20000 ... |22 |22 |20000 ... | | | ... ... |252 |252 |240000 |
10 МЕК ... ... отырып, еңбекке уақытша жарамсыз күнінің
санын орташа күндік жалақыға көбейту жолымен ... ... ... ... – 733 х 16 = 11 728 ... – 733 х 20 = 14 660 теңге;
Наурыз – 733 х 19 = 13 928 ... – 733 х 22 = 16 126 ... – 733 х 10 = 7330 ... ... ... ЕББП есептелген сома емес, 10 ... ... ал ... үшін ... сома ... ... ... аспайды.
Сонымен, жәрдем ақының жалпы сомасы мынаны құрады: 40250 теңге
(8230+8230+8230+8230+7330).
Жеке еңбек шартын бұзу. ... ... ... ... ... қатынасын тоқтатқан жағдайда орташа айлық жалақының мөлшерінде
компенсация төлеуі тиіс:
- заңды тұлға ... ... ... ... өз қызметін тоқтатқан кезде
(жеке тұлға) («Еңбек туралы» заңның 26 б, ... ... ... ... ... ... кезде («Еңбек туралы»
заңның 26 б, 2т);
- үш күннің ішінде ұсынған құжаты ... ... ... ... ... туралы» заңның 30б, 1т).
Демалысқа шыққанда төленетін төлем. Белгіленген тәртіп бойынша,
жыл сайын жұмыс орнын ... ... және ... ... бойынша әрбір
жұмыс істеуші төленетін демалысқа ... ... ... ... ... ... құқы бар, олардың арасына жеке келісім-
шарт жасалса да, жасалмаса да.
Бұндай заң құқығы ... ... ... 12 б, 5 ... ... ... ... ... егер де еңбеккер
бірінші жыл жұмыс істеп жатса, онда оған демалыс 12 ай ... ... ... ... ... мереке күндері қосылмайды, яғни
еңбеккерлердің демалыс күні 24 ... ... тең ... ... ол ... ... күні болатын болса, онда қызметкер 25 күн демалуына болады.
Демалысқа шығу кезінде оның алдын ала жасалып қойған кезектілігі
сақталады. ... ... ... ... қызмет категориясына бөлінеді.
- Ұлы Отан соғысына қатысушыларға;
- орта және бастауыш оқу орындарының мұғалімдеріне, сондай-ақ ... ... ... екі және одан да көп ... ... (14 ... және мүгедектердің 18
жасқа дейін балалары бар болса);
- ... ... ... ... берілген жолдамасы бар
еңбеккерлерге;
Еңбек демалысы аванс ретінде берілетін жағдай ... ... ... ... ... ... ... туралы» заңының 61 бабына
сәйкес жүргізіледі, ал ол өзіне келесі кезеңдерді енгізеді:
- есепті жылдың барысында нақты істеген уақыты;
- заңсыз ... ... ... ... күндері;
- уақытша жұмысқа жарамсыз, яғни емдеуде жүрген уақыты.
Жалақысы сақталмаған кездегі алған демалысы ... ... ол ... мамандығын көтеруге немесе қайта дайындауға кеткен
уақыты жұмыс ... ... ... және ... дәлденсе,
мемлекеттік міндеттемені орындаса, онда олар стажға ... ... ... ... ... ... жұмыс
уақытының қысқартылған тәртібімен жұмыс ... ... яғни ... ... ... ... ... кезеңдері стажға жатады. Енді
біз нақты мысалда еңбек стажын есептеудің тәртібін ... 15 ... 2001 жылы үш ... яғни 14 ... ... келісім-
шарт бойынша маман әйел жұмысқа қабылданады, ал 15 ... ... жеке ... ... ... мерзімге жасалады.
Жұмыскер әйел маусымда қызмет бабы бойынша іс-сапарда ... ... ... берушінің келісімі бойынша толық көлемді емес
жұмыс күніне ауысты. Тамызда оған ... және ... ... ... ал 2002 жылдың 1 қаңтарынан бастап, ... үш ... ... шығуына өтініш білдірген. 1 сәуір 2002
жылы маман әйел ... ... ... ... соң 1 ... бастап
демалыс беруіне өтініш жазған. Еңбек стажын есептеу жыл сайынғы еңбек
демалысы үшін келесі ... ... ... әйелдің еңбек стажына 1
қаңтар мен сәуір айларының арасындағы кезеңнен басқасы кіреді.
Жыл ... ... ... ... ... ... ... жасау үшін орташа күндік жалақы, ... ... ... ... алынады.
Енді осы жағдайда бір мысал келтіріп көрейік.
Мысал. Қызметкерге 2002 жылдың 1 мамырынан бастап 21 ... ... Ол ... ... толық жұмыс істеген, сондықтан
оған былайша есептелінген:
|Есептік |Есептік ... ақы |2000 ... ... ақы ... |кезеңде |жүйесінде ... ... ... ... |бойынша, жылдық |қарастырылған,|
| |жалақысы, |сыйлығы ... ... |
| ... ... |есептелінді, |төленді, теңге|
| | ... ... | ... ж. | | | | ... |15000 | | |5000 ... ... |17000 | | ... |
|Шілде |17000 |5000 | | ... |17000 |5000 | | ... |20000 | | | ... |20000 |6000 | | ... |20000 |6000 | | ... |20000 |6000 | | ... ж. | | | | ... |20000 | |2400 | ... |25000 |7000 | | ... |25000 |7000 | | ... |25000 |7000 | | ... |241000 |49000 |2400 |5000 ... | | | | ... | | | | ... ... құрамын есептеу үшін мыналар енгізіледі: төлем
ақы жүйесінде қаралған есептік кезеңдегі есептелген ... ... ... ... ... айы үшін ... ... (1/12). Бірінші кезекте, есептеуге кіретін сыйлықтың сомасы
анықталады: 49000 + 2400 : 12 х 8 = 50 600 ... ... соң ... ... кезеңдегі есептелінген жалақысы есептелінеді, ол
мынаны құрайды: 29 1600 ... (241000 + 506000). Енді ... ... ... ... үшін орташа күндік жалақыны
шығарады, ол ... тең: 821,50 ... (219600 : 12 : ... ... ... ... демалысқа берілген күнге көбейтеді – 17251,52
теңге (821,50 х 21). 1 және 9 ... ... күні ... демалыс
күніне қосылмайды және төленбейді.
Мысал. Қызметкерге 2002 жылдың 8-ші ... ... ... күнге кезекті еңбек демалысы берілген. Есептік ... ... ... яғни 14 ... 21 ... ... ... жарамсыз болған. Қаңтар айында қызмет бабымен іс-сапарда болып
қайтқан. Енді біз осы ... ... ... ... есептелінген демалыс ақысын шығарып көрейік:
| ... ... ... нақты |Жұмыс істеген |
|Есептік |5-күндік графигі |істелген ... ... ... |
|кезеңдегі|бойынша жұмыс |күн ... ... ... ұзақтығы, | ... күн |
| |күн | | ... ж. | | | ... |21 |21 |15000 ... |22 |22 |15000 ... |22 |22 |15000 ... |20 |20 |15000 ... |22 |22 |15000 ... |22 |22 |15000 ... |20 |15000 ... ж. | | | ... |21 |21 |15000 ... |20 |16 ... ... |19 |16 ... ... |22 |17 ... ... |21 |16 ... ... | | | ... |252 |235 |167652 ... | | | ... ... ... ... еңбеккердің жалақысынан әрекет етіп тұрған ... әр ... ... жасайды: міндетті зейнеткерлік жарнасын
жинақ зейнеткерлік қорға; жеке табыс ... ... ... ... өзі ... ... ... ұсталымдар
жасалады, сонымен қоса олардың келісімінсіз: қайтарылмаған аванстар,
жұмыстан шыққанда істемей ... ... ... әкелген зияндары үшін
т.б. ұсталымдар ұсталады.
Табыс салығын ұстау. Салықтар-ұлттық табыстың бір бөлігі ... ... ... 145 бабы ... ... ... ... Жеке табыс салығын ұстауға бір мысал келтіріп көрейік.
2002 жылдың 22 желтоқсанында Шойбекова Жанар Жарасқызы «Тасты» ... жеке ... ... ... ... ... заңы 25бабы, 3
тарауы). Желтоқсан айында Шойбекова Жанарға пайдаланбаған демалыс үшін
70570 тг компенсация ... ... ... ... ... жылдық жиынтық табысы (2002 жылғы) 640434 тг құрған, оның
ішінде ай бойынша:
Қаңтар ... ... ... 48 ... ... 68 ... ... 48 700
Мамыр ... 48 ... ... 46922
Жиыны
640434
Еңбеккердің жиынтық ... ... ... ... бойынша
белгіленген айлығы және қосымша төлемдері ... ... ... сыйақы
15 000
Мамыр ... ... ... ... ... ... ... негізінде дәлелденген
бір жолғы медициналық ... ... 9 ... ... ... төленген сыйақы
20 000
«Тасты» ЖШС бухгалтериясына еңбеккер әрекет етіп тұрған заңмен
белгіленгендей ... ... ... деңгейінде ңзінің
жалақысынан шегерім жасау құқын беру ... ... ... жылы ай ... жеке табыс салығының ұсталғаны бойынша есеп
айырысу карточкасының есебінде көрсетілген.
Жеке табыс салығын ұстаған ... 1280, 1190 ... ... шоты ... ... бойынша ұсталымдар. Сот шешімдері, нотариалдық
органдардың қабылдаған қаулыларға сәйкес берілетін атқару ... ... ... ... ... де, ... ... бар барлық қалған төлемдерден де, оның ішінде сыйлықтардан,
зейнетақылардан, жұмысқа уақытша жарамсыздығы ... ... т.б. ... Келіп түскен атқару құжаттары арнайы
тізімге тіркеліп және әрбір төлеуші бойынша бухгалтерияда олардың жеке
есебі жүргізіледі.
Жалақыдан ұсталынған ... ... осы ... ... пайдасына үш күннің ішінде төленуі немесе аударылуы ... бір бала үшін ... ... ... екі бала үшін ... бірі және одан да көп ... ... жартысы ұсталады, біра-
олардың мөлшері жалақының 50 пайызынан аспауы тиіс. Егер де алимент
төлеуші жұмыстан шығып кетсе, онда ... қоса ... ... ... ... жаңа жұмыс орнына беріледі.
Мысал.бухгалтерияға Калмыкова О.С. 10.05.2002 ж. 5-ші разрядтағы
слесарь С-дан Калмыковтан В.Н. алимент ұстау туралы атқарушы ... ... ... ... ... ... ... бестен
бірін құраған
Слесарь Калмыков В.Н. май айында толық жұмыс істеген, яғни 21
күн, 168 сағат.
Кәсіпорында патаның бес күні ... күні етіп ... және ... ... ... 15000 тг ... Ағымдағы айда Калмыковқа
негізгі жалақысының 75 пайызын мөлшерінде ... ... ... ... ... ... ... құраған:
1.Алынған табыстың сомасын есептеу:
Мамыр айында есептелінген жалақының сомасы = 19950 ... ... ... ... ... = 14963 ... ... жалпы сомасы ... ... ... ... ... зейнеткерлік қорға аударылатын
міндетті зейнеткерлік жарнасының сомасы = ... айда ... ... табыс салығының сомасы ... ... ... ... ... ... = ... ... ... айда ... ... В.Н. ... сомасы 29892 теңге
(349113-5021) құраған.
4. Атқарушы құжаты 10.05.2002 ж. Түскендіктен, алимент 10 мамырдан 31
мамырға ... ... ... ... 4555 теңге
29892/21х16х0,2. келесі айларда алимент жалақының толық ... ... ... ... ... ... ... сыйлығынан, қосымша төлемдерінен,
үстемесінен және басқа да табысынан 10% мөлшерде ұсталынады және ... ... ... ... ... ... ... кәсіподақ мүшелік жарналарының
шегерімдері қызметкерлердің жазбаша түрдегі арыздары бойынша жүзеге
асырылады. ... ... ... ... ... ... кәсіподақ ұйымдарының шоттарына аударылады.
2.4.Еңбекақының аналитикалық және синтетикалық есебі.
Мекемедегі жұмысшылар мен қызметкерлердің бәріне және
олардың ... бір айға ... ... ... жалпы сомасын
табу үшін алғашқы құжаттар бойынша өндірілген өнімдер мен істелінген
жұмыстарға және ... ... мен ... ... қоса
төленетін жалпы соманы анықтап, одан ұсталуға ... ... ... ... Жұмысшылар мен қызметкерлердің табысын, оның ... ... ... және ... ... ... еңбекақы
сомаларын жинақтап, қорытындылауға арналған құжатты есеп айырысу төлеу
ведомосі беп атайды. ... ... есеп ... ... ... ... мен қызметкер бойынша есептелінген еңбекақымен басқа да
төлем сомаларын және одан ұсталынған ұсталым сомаларын ... ... ... Бұл ... ... ... аты-жөні,
табельдік нөмірі, оларға есептелінген негізгі және ... мен одан ... ... ... ... және сол айдың басы мен соңындағы мекеменің ... ... ... ... мен қызметкерлер осы есеп
айырысу төлеу ведомосі бойынша ... ... ... ... алып, қол қояды.
Бұл ведомость бойынша, біріншіден, жұмысшы-қызметкерлермен
еңбекақы жайында есеп айырысу ... ... бұл ... ... есеп айырысудың аналитикалық есебі болып табылады, ал
үшіншіден, осы ведомость арқылы ... ... ... еңбекақыларын төлейді. Шаруашылық субъектілерінде
жұмысшылардың уақытша еңбекке жарамсыздығы үшін жәрдемақы төлеуге,
еңбек ... ... ... тағы да ... қосымша еңбекақыларды
төлеу үшін, әрбір жұмысшыға дербес шот ашылып жүргізіледі. Бұл шотта
жұмысшының аты-жөні, сол мекемедегі демалысының ұзақтығы, әрбір ... ... мен ... және олардан ұсталынатын
ұсталымдар түрлері бойынша көрсетіледі. Сонымен қатар әрбір жұмысшыға
жеке есеп айырысу қағаздары ... ... Есеп ... да ... ... ведомостағы мәліметтер көрсетіліп, әр
жұмысшыға бөлек толтырылып, ... ... ... Кейбір
мекемелерде жазуларды қайталап жаза бермес үшін есеп айырысу ... мен ... ... орнына есеп айырысу ведомосі жүргізіледі.
Бұл есеп айырысу ведомосі журнал түрінде жасалынып, ... ... ... ... ... жұмысшыларға есептелінген негізгі және
қосымша еңбекақылары мен жәрдемақыларының ... және ... ... ... ... мәліметтері (лауазымды
тұлғаның жалақысы, белгіленген мамандық ... ... ... ... ... ... жағдайы, балаларының және қарауындағы
адамдарының саны, ұсталатын сомаларының мөлшері, қай уақытқа дейін
демалатыны т.б) көрсетіледі.
Ведомостің қосымша ... саны бұл ... ... ... ... ... жылға, жылға) ашылғандығына байланысты
болады.Ведомостің титулдық ... ... ... ... ... сомасы жазылады. Ал ең соңғы бетіне ... ... Бұл ... ... ... ... ... одан ұсталатын ұсталымдарды және қолдарына
берілуге тиісті ... ... ... үшін ... тік ... ... ... сомаларын арифметикалық жолмен тексерілуі
керек.
Мекемеде жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбекақы бойынша
есеп айырысу есебі 681- ... ... ... есеп айырысу»-
деп аталатын синтетикалық, пассивті ... ... Бұл ... ... мен ... ... түрі №10 және №10-1 ... көрсетіледі. Рапорттар мен өнімдерді өндіру ведомостары,
табельдер және тағы да басқа алғашқы құжаттар ... әр ... ... ... ... ... және ... бойынша топтастырылады. Бұл топтау журнал-ордерлердің
үлгілі түрі №3 және №4 ... ... ... ол ... ... ... шоттар нөмірі, ал оң жағында жұмысшылар дың
мамандық дәрежелеріне сәйкес оларға есптелінген еңбекақы ... ... ... жазылады.
Жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбекақы ... ... ... ... ... ... мазмұны ... ... ... |
|1 ... мен ... | | | |
| ... және басқа да төлемдер | | | |
| ... | | | |
| |- ... ... ... |8012 |4230 |50 000 |
| |- ... өндіріс жұмысшыларына; |3350 |1280 | |
| |- ... ... |922 |4230 |66 000 |
| |- ... ... ... |3350 |1280 ... |
| |қызметкерлеріне; |8042 |4230 | |
| |- ... ... да |3350 |1280 |42 000 |
| ... ... |7210 |4230 | |
| ... ... ... |7200 ... |54 000 |
| | | |4230 | |
| | | |1280 | |
|2 ... ... ... ақысын |3390 |4230 |1 000000 |
| ... |1280 |1280 3150 | |
| |- ... ... ... | |3150 |500 000 |
| ... ... ... |1280 | | |
|3 ... мен ... |4230 3430 |3440 |45 000 |
| ... ... ... қорына|1280 |1280 | |
| ... ... | | | |
|4 ... ... есептелген еңбекақыдан |4230 |3230 |36 000 |
| ... ... ... ... |1280 |3190 | |
|5 ... ... сот |4230 |3540 |752 000 |
| ... шешіміне сәйкес |1280 |1280 | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... | | | |
|6 ... еңбекақысынан олардың |4230 |333 |900 500 |
| ... ... ... ... |1280 |1250 | |
| ... | | | |
|7 ... ... құндылықтардың |4230 |333 |546 000 |
| ... ... ... ... |1280 |1250 | |
| ... ... ... | | | |
|8 ... ... олардың |4230 |1250 |1 100000 |
| ... ... ... ... ... |1250 | |
| ... сомаларға; | | | |
|9 ... ... ... ... |3350 3351 |3360 |456 000 |
| ... ... ... |1280 | ... ... мен ... ... |4230 1280 |1010 |282 000 |
| ... ... ... жәрдемақы | |1010 | |
| ... ... ... | | | ... ... тұлға болып саналатын |7210 |3430 |349 000 |
| ... мен ... |7200 |1280 | |
| ... ... | | | ... ... есеп ... түсінік еңбек ақы есептеріне
қорытынды жасайтын болсақ, демек, қазіргі ... тек ... ғана ... ... ... ... және шешім қабылдау,
бақылау, бағалау, шаруашылық ... баға ... ... ... де ... ... бухгалтерлер есеп ақпараттарын
пайдаланушыларды, олардың ішкі немесе ... ... ... ... ... ... етуі тиіс. Сонымен,
бухгалтерлік есеп дегеніміз белгілі кәсіпорын жайлы ақпараттарды өлшеп
өңдеуден өткізіп пайдаланушыларға беріп отыратын ... ... ... ... ... мен ... шарты және лауазым нұсқауына байланысты төлем. Еңбек тиімділігін
арттырудың әр түрлі ынталандыру жолдары болып, ... ... ... ... ақы және т.б. болып табылады. Жұмысқа ... ... мен ... мен қызметкерлердің өндірген өнімдері мен істеген
жұмыстарына ... ... ... мен ... ... ... еңбекақы есептеу және оны төлеу үшін ұйымның
цехынан, бөлімшелерінен,бригадаларынан ... ... ... ... ... түседі.Еңбекақы есептеу үшін
толтырылатын бұл алғашқы құжаттар мен ... ... ... ... ... қатаң
тексеріледі.Сондай-ақ бұл құжаттағы еңбек бағасының дұрыс қойылуы
олардың жұмысшылар мен ... ... ... және ... ... ... ... және шифрларының дұрыс қойылуы
тексеріледі.Тексеріліп болғаннан ... бұл ... ... ... мен ... ... ... әдебиеттер:
1. Баймұханова С.Б. Қаржылық есеп: Оқулық – Алматы, 2007-296 б.
2. Назарова В.Л. Бухгалтерлік ... ... Оқу ... ... ... 2002 – 220 ... ... С.Т. Банктегі бухгалтерлік есеп: Оқулық – Алматы:
Экономика,2006 – 724 ... ... ... есеп және ... ... ... заңы
24.06.2002.
5. Қ.Р-ның Қаржы министрлігінің ... ... ... ... шот ... ... ... Ержанов М.С. Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая
корреспонденция счетов, А. «Ержанов и ... ... ... ... ... ... ... Алматы, 2003.
-----------------------
52

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы қоғамдық жағдайдың Отырар өңірі ақындары шығармашылығына ықпалы11 бет
«ш. бейсенованың «сүзгенің соңғы күндері» хикаятындағы лиризм мен психологизм. а.кемелбайдың "қоңыр қаз" шығармасын талдау. е.раушановтың « ғайша - бибі»поэмасының құрылымдық ерекшелігі. е.раушановтың «аспанға көшіп кеткен ел» поэмасының сипаты. е.раушановтың «қызық емес оқиға» атты поэмасының діни- мифологиялық сюжеті. ақын н.айтұлының «тоғыз тарау» поэмалар кітабына қысқаша талдау»21 бет
«Шымкент май» ақ еңбек ақы бойынша есеп айырысуды ұйымдастыру ерекшеліктері мен оны хқес -на сай жүргізу63 бет
«Қаражанбасмұнай» ААҚ мысалында еңбек ақының есебі27 бет
Абай - аудармашы. Абайдың орыс ақын-жазушыларынан аударған аудармалары25 бет
Абай Құнанбаев - "Қазақтың бас ақыны"11 бет
Абай Құнанбаевтың өмірбаяны, ақындық жолы17 бет
Абай әлемі: Абайдың қара сөздері. Аудармашылық мектебі. Ақындық мектебі жөнінде көтерілген айтыс, тартыстар (М.Әуезов, Қ.Мұхамедханов еңбектері). Абай мұрасының зерттелу тарихы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь