ҚР ислам банктерінің операциялары мен қызмет ету принцптері

ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3

І.КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТТЕРІ
1.1. Коммерциялық банктер қаржы делдалдары ретінде экономикадағы рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Коммерциялық банктердің қызметтері мен операциялары ... ... ... ... ... ... .. 7
1.3.Комерциялық банктердің қызмет ету принцптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
II. ҚР ИСЛАМ БАНКТЕРІНІҢ ОПЕРАЦИЯЛАРЫ МЕН ҚЫЗМЕТ ЕТУ ПРИНЦПТЕРІ
2.1.Ислам банктердің тарихы мен қызмет ету принцптерін талдау ... ... ... ... . 14
2.2.Ислам банктердің операцияларына талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
2.3. Ислам банктерінің қызметтерінің әлсіз және күшті жақтарын бағалау ... 21
III. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КОММЕРИЯЛЫҚ БАНКТЕРІ МЕН ҚАРЖЫ НАРЫҒЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1.ҚР исламдық банкингті дамытудың жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... 26
3.2.ҚР Еуропалық Одақ елдерінің қатарына қосылудағы қаржы нарығының даму перспективасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 29

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
        
        h3>ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................
............................................. 3
І.КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТТЕРІ
1.1. Коммерциялық банктер қаржы ... ... ... 5
1.2. Коммерциялық банктердің қызметтері ... ... ... ... ... ... ҚР ИСЛАМ БАНКТЕРІНІҢ ОПЕРАЦИЯЛАРЫ МЕН ҚЫЗМЕТ ЕТУ ПРИНЦПТЕРІ
2.1.Ислам банктердің тарихы мен қызмет ету принцптерін
талдау................. ... ... ... ... ... қызметтерінің әлсіз және күшті жақтарын
бағалау....21
III. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КОММЕРИЯЛЫҚ БАНКТЕРІ МЕН ҚАРЖЫ ... ... ... ... дамытудың жетілдіру
жолдары............................ 26
3.2.ҚР Еуропалық Одақ елдерінің қатарына қосылудағы қаржы нарығының даму
перспективасы...............................................................
............................... 29
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................... ... ... ... Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев ... атты ... ... үшінші ұзақ мерзімді ... ... ... ... жоғары, дамыған нарықтық
экономикаға негізделген экономикалық өсуді көрсетеді. Бұл басымдықты ... үшін ... ... ... түсіре отырып, стра-тегиялық күшті
ілгерілуге бағытталу көрсетіледі. Бұл ... ... ... біз
назарымызды экономиканың нақты секторына, оны сауықтыруға, фискальды және
монетарлық қатаң шектеулер жағдайындағы өсу мен ... ... ... деп ... [4]. ... ... ... өзі құрастырыла салмайды. Олардың барлығы
да белгілі принцптерге сәйкес ұйымдастырылып,соған сәйкес қызметтерін
белгілейді. Қазақстанның алдыңғы ... ... ... ... табыс
базасын кеңейту үшін, табыстылықты және бәсекелік қабілеттілігін жоғарылату
үшін өзінің клиенттеріне кең ... ... мен ... ... ... Бұл ... есте ұстайтын жағдай, банк қызметінің дамуы
клиенттер және ... өзі үшін ... ... банк ... ... ... ... қолайлы бағаларды пайдалануды
білдіреді .
Банк операцияларының тиімді, икемді жүйесі кең ... ... ... ... ... ... керек. Осыған байланысты
өзгермелі ... ... келе ... ... ... бере
алатын икемді банктік қызмет көрсету мәселесі ерекше мәнге ие болып отыр
[11,15 бет].
Қазіргі дамып ... ... ... ... өз шаруашылығын
жалғастыру үшін, қызмет ауқымын кеңейтіп, жоғары пайдаға қол жеткізу үшін
көптеген кәсіпорындар тауардың жаңа ... ... жаңа ... ұмтылуда. Осыған орай банктер де жаңа қызметтерді ендіруге және
бұрынғы ... ... ... ... аударып отыр. Жаңа
қызметтерге пластикалық карточкалар, ... ... ... ... ... байланыс жүйесіндегі қаржы нарығының құрылуы
жатады.
Халыққа қызмет көрсетіп жүрген банктер ролін жандандырудың мәні мынада:
шығынды ... ... ... ... ... қол жеткізуге, банктік
қызмет көрсетуінде клиенттер қажеттіліктерін толықтай қанағаттандыруға,
жеке тұлғаларға ... ... ... ... жақсартуға, банктік
қызметтер спектрін кеңейтуге және олардың өзіндік құнын төмендетуге жағдай
жасау.
... ... ... мәселелердің шешу жолдарын табу үшін
оған терең үңіліп,барлық тақырыпшаларға жеке – жеке ... ... ... ... ... ... ... қызметтердің дамуы мен
перспективалары – біздің еліміздегі арнайы ғылыми ... аз ... ... да, банк ... ... атқарып жүрген көптеген
экономисттердің көкейінде жүрген ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктерінің
қызмет ету принцптерін қарастыра ... ... ... ... ... ... ашу. Осы ... ашу үшін мына міндеттемелерді
орындау керек:
- Коммерциялық банктің мәнін ... ... ... ... ету ... ... ... активті және пассивті операцияларын қарастыру;
- Банктің фукнцияларынның және операцияларының дамуын талдау;
- Коммерциялық банктердің қызметтерін жетілдіру жолдарын ... ... ... ... ... ... ... жүргізу өзекті мәселе болып табылады. Бүгінгі
таңда Елбасының бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына қосылу ... ... ... банктердің жаңа заманға сәйкес қызметтерін
талқылау, шетел тәжірибелерін қолдану аса маңызды ... ... ... ... ... пәні - ... ... деңгейлі
банктерінің жағдайын талдау, атап айтса,олардың қызмет ету принцптерін
анықтап,олардың ... ... ... жұмыстың зерттеу объектісі ретінде Қазақстан Республикасының
екінші деңгейлі банктері,бүгінгі таңдағы экономикалық жағдайы, жүргізілетін
шаралар топтамасы, операцияларының ... ... ... жазу ... ҚР ... ... және ... мерзімді басылымдағы мәліметтер, статистикалық ақпарат көздері,
интернет желісінен алынған ақпараттар, нормативті актілер қолданылды.
4> І. КОММЕРЦИЯЛЫҚ ... ... МЕН ... 1. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕР ҚАРЖЫ ДЕЛДАЛДАРЫ РЕТІНДЕ
Коммерциялық банк жеке және ... ... үшін ... ... жүзеге асыратын мемлекттік емес несиелік ... ... ... ... ... ... себебі оның ең басты мақсаты
болып ... ... ... ... ең ... әрі ... банкі
болып,Генуе қаласында 1407 жылы ашылған Әулие Георгия банкі табылады. Ал
әлі күнге ... ... ... ... ең ... банк 1472 жылы ... ... Монте дей Паски ди Сиена [25].
Ғалымдардың пікірінше, банк тауар ... ... ... ... ақша ... дамуына байланысты,ақша айналысын реттеу
үшін пайда болды. Ал ... ... ... одан да ... ... ... деп ... Дегенмен,деректерге сүйене отырып
банктердің екі мыңжылдық тарихы бар екенін білеміз. Банктер пайда ... ақша ... ... өкілдері саудагерлердің ақшалай салымдарын
қабылдап,оларды әр түрлі елдердің ақшаларына ... ... ... өте ... бұл ... ... ... ссудаға беріп,пайыз алу үшін пайдалана бастады. Сөйтіп,
саудагерлер ... ... ... ... ... Италияда
пайда болу себептері,оның сол уақыттарда дүниежүзілік ... ... ... ... ақшалары мен тауарлары сол елге
ағылып,банкирлердің сауда ... ... ... ... ... ... операцияларды жүргізген кімдер?
Тарихшылардың пікірінше,бұл жеке тұлғалар мен қолдарына ... ... ... ... ... ... ... сақтайтын ең сенімді
орындар болған. Сол уақыттардағы ірі шіркеулер (Дельфа,Само,Эфсе) ақша
сақтаумен ... ... ... ... Азия ... салымдары, Дельфадағы Аполлон шіркеуінде Грецияның бос ақшалай
қаражаттары сақталыпты. Алғашқы банктер ... зор ақша ... ... болмайтындығын,оларды уақытша пайдалануға беріп,пайда
табу қажеттігін түсінді. Банк қызметтерінің қолайлығы адамдар назарынан тыс
қалмады,клиенттері біртіндеп ... ... ... ... ... ... көрсетіп,сауда саттықта делдал қызметін ... ... ... ... банктер өздерінің билеттерін
шығарды. Олар толыққұнды ақшалармен қатар айналыста жүрді. Әрине,мұның ... ... ... ... жағдайында,банкирлер үйі
ретінде пайда ... ... ... ... ... ... болуы банктердің пайда болуының тек алғышартын ғана сипаттайды
[8,128 бет].
Еліміздегі банктік жүйе екі деңгейлі екенін білеміз,яғни ... ... ... ... халық пен Ұлттық банк арасындағы негізгі
қаржы делдалы ... ... ... ... ... ... өз
клиенттеріне 200-ге жуық әр алуан қызметтер көрсете ... ... ... ... ... ... ... өзінде
клиенттерін сақтай отырып,пайдалы қызмет жасауға септігін ... ... ... ... буыны халық шаруашылығына тікелей қызмет
көрсететін және коммерциялық ... ... ... ... ... мекемелер торабынан тұрады. Бұлар коммерциялық,кооперативтік жеке
банктер,банктік заңдылықтарда коммерциялық банктер деген ... ... ... термині банк ісінің ертеректегі даму
кезеңінде, банктердің сауда, тауар айырбасы операциялары мен ... ... ... ... ... ... ... саудагерлер
болған сондықтан «коммерциялық банк» ... ... ие ... ... және ... салалардың дамуымен банктер экономикалық өзге де
салаларына қызмет ... ... да ... ... ... бастапқы мағынасын біртіндеп жоғалтты. Ол банктің іскер ... ... оның ... агенттердің барлық жұмыс түрлеріне қызмет
көрсету олардың ... ... ... ... ...... ... қаржылық операциялар мен қызмет көрсететін
несиелік мекемелердің тобын ... Бір ... ... ... бір операциялардан түсетін пайда есебінен жабылады. ... ... ... ... коммерциялық банктері несие жүйесінің
негізгі операциялық буыны болып қалуы кездей-соқтық емес. Олар ... ... ... ... ... барлығын көрсете
алады. Депозиттік-қарыздық операцияларды жүзеге асыра отырып коммерциялық
банктер қаржы делдалдары ... ... ... бұл ... екі ... ... әкеледі. Салымшылар үшін өздерінің депозиттері айналыс құралы ... ... ... ... ... отырып, кей жағдайда оның үстіне пайыз
әкеледі. Қарыз алушылар кейде ... ұсақ ... ... Бұл ... ұсақ ... ... ... аз ғана соманы қысқа мерзімге
салғанның өзінде де мүмкін болады. Мұндай ... ... ... ... ... ... уақытша бос ақша қаражатын тарту
мүмкін ... ... ... өз ... ... ... әртүрлі депозиттерді ұсынады, бұл бір жағынан өтімділікке деген
клиенттерінің қажеттілігін қанағаттандырады. ... ... ... ... ... ... қарағанда, мұндай ақшаны сақтау
формасы тиімді болып ... ... - ең ... және көптеген
жағдайда орны ауыстырылмай қаржылық қызметтердің формасы ретінде ол ... ... ... ... және ... қарыз алу жағдайына
көндігуіне мүмкіндік береді.
Несиелік жүйені функционалдау механизмінде коммерциялық банктер маңызды
орын алады. Олар ... - ... алу және ... ... ... және т.б ... ... толық қаржылық қызметтер
комплексін көрсетеді. Негізгі жарғылық капиталының құрылуына байланысты
банктер аралас, мемлекеттік, жеке, ... ... ... ... Жалпы,коммерциялық банк пайда табу ... ... ... ... ... ... ... табылады [7,360
бет].
Сонымен,коммерциялық банктердің мынадай бастапқы қызметтері ... ... ... ... және есеп айырысуларды жүзеге
асыру, несие ... ... ... ... ... ... және ... бір қабілеті ол ақша жасауы мен жоюында б.т. ... ақша деп тек ... ... ғана ... ... ... ... салымдар түсіндіріледі. Банктердің ақша жасау мүмкіндігі экономика
үшін өте маңызды. Ол тиімді ... ... іске ... ... ... қажетті жағдай туғызады. Коммерциялық банктер өздерінің депозиттік
және несиелік операцияларының көмегімен олар уақытша бос ақша ... және ... ... ... бере ... ... шаруашылығының
қажеттілігін қанағаттандырады, яғни жаңа төлем құралдарын жасайды.
1.2. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТЕРІ МЕН ОПРЕАЦИЯЛАРЫ
Банк қызметін банк пен клиент мүддесі үшін ... бір ... ... ... банктер желісі ақша нарығының қалыптсуына
ықпал етеді,ал заңды және жеке тұлғалардың мемлекетке уақытша бос ... ... және ... мен ... ... ... қанағаттандыруға пайдалану ақша нарығының эономикалық
негізі болып ... ... ... ... өз ... ... ... көрсетумен байланысты несиелік есеп айырысу
және қаржылық операциялардың барлық ... ... ... ... ... және ... қызметтері» туралы
заңына сәйкес банктер мынадай операцияларды орындай алады:
• Ақылы негіздерде депозиттерді тарату;
• Клиенттер мен банк ... банк ... ... ... ... ... ... Тұлғаларға қысқа мерзімдік несиелер беру;
• Инвестицияланатын қаржы иелерінің тапсырмалары ... ... ... ... көрсетілген тәртіп бойынша бағалы қағаздарды шығару;
• Төлем құжаттарын сатып алу,сату және сақтандыру және олармен басқа да
оперцияларды жүргізу,клиенттердің ... ... ... ... ... ету;
• Коммерциялық мәмілелерді қаржыландыру;
• Клиенттердің тәуекелдері бойынша сенімгерлік операцияларды ,
• (қаражаттарды қарау,орналастыру және бағалы қағаздарды басқару);
• Лизингтік,факторингтік операциялар [2].
Коммерциялық ... ... екі ... ... болады:активті
және пассивті операциялар (1 кесте).
1 кесте. Екінші деңгейлі банктердің операциялары
|Активті операциялар ... ... |
| | ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... немес |
| ... ... және құру ... ... ... ... ... алу |
|Басқа да операциялар ... ... ... ... ... ... негізінде банктің ресурстары жинақталады.
Сондықтанда пассивтік операциялардың коммерциялық банктер ... ... ... ... бұл несиелік және активті ... ... ... ... өз ... құру операциялары. Пассивтік
операциялар көмегімен банктер нарықтан несиелік ... ... ... ... ... ақша ... банктерге тартуға
мүмкіндік береді. Кестедегі алғашқы пассивтік операциялардың екі формасы
негізінде банктік ресурстардың ... ірі ... ... ... екі ... ... ... ірі топ-тартылған ресурстар
құрылады [8,181 бет].
Активтік операциялар бұл банктердң табыс алу және өзінің өтімділігін
қамтамасыз ету ... бар ... ... ... ... білдіреді. Активтік банктік операциялар ... және ... ... әр ... болып келеді. Банктің активтік
операцияларының ең көп тараған түрлерін жоғарыдағы кестеден көруге болады.
Банктің активтік ... ... ... ... ... негізінде алады. Несие бұл несие беруші мен қарыз алушы ... ... және ... ... ... ... ... ссудалық
капитал қозғалысы.
Банктің инвестициялық операциялары-несиелік операциядан кейінгі
банкке табыс әкелетін операциялар. ... ... ... ... қағаздар портфелі қалыптасады. Банктің бағалы қағаздар
қалыптастыруының екі мақсаты ... ... ... ... қатарын толықтыру.
Банктің активтік депозиттік операциалары өтімділікті қолдау және
банктермен корреспонденттік қатынастар орнату ... ... ... қатынас банктердің бір бірінде ашатын корреспонденттік
шоттары арқылы жүзеге асырылады. Сонымен қатар банктер активтік ... ... ... несиенің дамуына мүмкіндік жасайды.
Банктік қаржылық операциялар несиелік операциялар типтес,яғни ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Лизингтік операциялар. «Лизинг» ағылшын тілінен аударғанда жалға беру
деген ұғымды білдіреді. Лизингтік операция деп ұзақ ... ... ... машина, ұшақ, автомобиль, компьютерлерді) жалға беру.
Лизинг бірнеше қызмет атқарады. ... ол ... ... ақша
жұмсау, яғни қаржыландыру формасы. Лизинг алушының өз қаражаттарын ... ... ... ... қаражатсыз өзіне керекті мүлікті
пайдалануға мүмкіндігі болады. Ол ... ... бір ... ... Екіншіден, бұл өндірісті жаңа құрал – ... ... ...... ... ... анағұрлым прогресивті
формасы.
Факторингтік операциялар – клиентпен төленбеген қарыздық талаптар
бойынша төлемді талап ету ... ... ... ... мәні – ... клиенттерінен төлем құжаттарды пайыздық ақы үшін сатып алу. ... ... ... ... Ол ... ... ... қарыздың
сомасы және пайыз көрсетіледі. Бұл пайыз көрсетілген қызмет үшін қарыздың
қандай мөлшері алынатынын көрсетеді.
Халықаралық факторинг ... ... ... ... төрт белгі
қанағаттандырылғанда ғана факторинг операциясы болып саналады.
- қарыздық талаптарды алдын ала төлеу формасында ... ... ... бухгалтерлік есеп жүргізу мен өткізу есебінен;
- жабдықтаушы қарызын инкассалау;
- несиелік тәуекелден жабдықтаушыны сақтандыру;
Форфейтинг ... ... ... ... ... ... ... берген төлем құжатын сатып алуы.
Трасталық операциялар. Коммерциялық банктер өздеріне сенімді тұлғаның
қызметтерін қабылдап, өздерінің жеке және корпаративті клиенттері үшін ... ... ... ... - ... ... білдіреді. Капитал иесі
өз капиталын басқа тұлғаға оның мүддесін қорғап отырып, иелік етуге сенім
білдіріп тапсырады, яғни ... деп ... ... ... ... және ... басқарумен байланысты көрсетуін
айтады. Бұл операциялар келісім ... ... ... ол ... деп ... ... ... трасталық операциялармен
қосымша табыс алу үшін айналысады. Сол сияқты корпарациялар, ... ... ақша ... ... ... ірі ... байланыс орнату
үшін айналысады.
Кеңес беру қызметі. Коммерциялық банктер ... ... ... ... ... ... және ... несиелеу, есеп айырысу, есеп жүргізу және есеп беруге
байланысты кеңес беру ... ... Бұл ... көрсетулер банктер
тарапынан пайда табу мақсатында ғана емес, сондай-ақ ... ... ... білу ... жаңа қызмет түрлеріне ... ... беру ... жаңа ... тартуға да ... ... ... ... ... ... байланыстарды игере отырып, банктер ... ... ... коммерциялық емес ақпараттарды да ... ... ... ... әр ... ... көрсете отырып, олардан түрлі
мәліметтер алады. Ақпарат алудың басты көзі ... ... және ... ... ... ... алысу болып табылады [8,192
бет].
Басқа кәсіпорындармен салыстырғанда барлық міндеттемелер ... ... ... тартылған ресурстарға өзара қатынасында өз
міндеттерін жүзеге асыруға және дұрыс қызмет етуіне ... ... ... ... капитал банк қызметін бастау үшін қажет. Сонымен қатар,
офисті, жабдықтарды сатып алу және ... ... ... ... ... ... осы ... меншікті капитал маңызды, сөзсіз
міндетті қор болып табылады, ... ... мен оның ... ... ету үшін ... қаражаттар құрылымында оның ролі
өте жоғары .
Сонымен,екінші ... ... ... ... банктері туралы» заңына сәйкес халыққа 200-ден астам ... ... ... ... ... ... ЕТУ ПРИНЦПТЕРІ
Банктік қызметті жүзеге асыратын ұйымдар қалауы ... ... ... іс өзге ... салыстырғанда толық қарастырылады.
Банктердің қызмет ету принцптері деп осыған негізделіп ұйымдардың ... ... ... ... ережелер жиынтығын айтамыз
(1 сурет).
1 сурет. Коммерциялық ... ... ету ... ... ... ... қызметінің ең басты және ... бірі - ... ... ... ... қызмет етуі болып
табылады. Иелігіндегі ресурстар шегінде қызмет ету дегеніміз коммерциялық
банк меншігіндегі ресурстар,несиелік ... және өзге де ... ... сандық және сапалық сәйкестіткі қадағалап қана
қоймай,банк ... ... жеке ... ... ... ... ... білдіреді. Ең алдымен,бірінші принцпі -
банкпенен ақша қаражаттарының ... мен ... ... болып
табылады. Яғни,егер коммерциялық банк депозитерді қысқа уақытқа тартып,ұзақ
уақытқа берсе ... ... ... мен ... ... Қызметі негізделген банктің екінші басым сипаттағы
принцпіне - ... ... ... ... еркіндік банктердің
экономикалық жауапкершілігін ... ... ... өз ... және клиенттерінің қаржылық ресурстарын ... ... мен ... ... ... пайдасын
еркін орналастыруы болып табылады. Қазақстан Республикасының ... өз ... ... орналастыруын жүзеге асыруға толық мүмкіндік
берілген. Регламенттелген салықтарды өтеп ... ... ... банк ... ... ... орналастырылады.
Акционерлер әр түрлі банктердің қорында есептелген қаржылық ресурстардың
сомасына,сонымен қатар ... ... ... ... ... ... банк меншігіндегі активтер мен пассивтердің
міндеттемесі үшін ... ... ... ... ... ... принцпі - банк пен клиент арасындағы қарым қатынастың ... сай ... ... Банк өз ... ... ... ... пайдалылық,тәуекелділік және өтімділігін басшылыққа алып
отырады. Енді осыларға толығымен тоқталып өтейік [9,10 бет].
1. ... ... ... ... - коммерциялық банк:
• Несиелік салымдар мен өз иелігіндегі ресурстары арасында сандық
және сапалық сәйкестік;
• Активті және ... ... ... және ... ... ... ... нақты тартылған ресурстар шегінде қызмет
ету. Коммерциялық есеп табыстар шығындардың ... ... ... ... ... пайда алу. Пайда табудың негізгі ... ... ... ... ... банкпен берілген ... ... ... жарна пайыздарының жалпы сомалары арасындағы айырма.
2. Қызметінің нәтижелігіне толығымен экономикалық жауаптылығына сәйкес
экономикалық ... ... ... ... ... мынаны білдіреді:
• Иелігіндегі қаражаттарды орналастырудағы еркіндік;
• Тартылған ресурстарды орналастырудағы еркіндік;
• Салықтарды өтеп ... ... ... ... ... ... мен ... таңдаудағы еркіндік;
Өз қызметтерінің нәтижелігіне толық жауапкершілік деген банктердің ... ... мен ... үшін ... ... ... қатар капитал осылай барлық өзі жасаған қызметтерінен
болуы ... ... банк өз ... ... ... ... ... нарығына бағыттала
отырып,несиелік,пайыздық және ... ... өз ... ... Қызметінің нәтижесіне толық жауапкершілікті жүзеге асыра алу
үшін,коммерциялық банк ... ... ... ... ... беру және ... операцияларда шарттарын
белгілеуде,несиелер үшін пайыз белгілеуде,кассалық есеп ... ... т.с.с ... болу ... Коммерциялық банк Қазақстан
Республикасының заңнамасына негізделе ... ... ... ... банктер нарықтың басқа субъектілер ... ... ... негізбен тұрғызу,яғни пайда алу мақсатымен банктер
клиенттеріне өз қызметтерін ұсынады
5. Алдымен ... ... ... ... ... ... ... өзінің акционерлері алдында.
6. Пайда алуға ұмтылуы,көрсетілген операциялардан максималды түрде
табыс алу. ... банк ... ... арасындағы «Арзанға
сатып алу - қымбатқа өткізу» қағидасымен жұмыс жасайтын қаржы делдалы болып
табылады. Осыған сәйкес ... ... ... ... ... ... банк тарапынан алыпсатарлықтың шегі бар,кім кімнің де сауда
саттыққа құқы ... ол ... ... сипатталуы қажет. Яғни
заңнамаларға сүйене отырып,оған қайшы келмеу керек,әрбір банк коммерциясын
жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... алыпсатарлық қылмыстылық ... ... ... ... Банктің саудасының сәтті жүруіне
оның табыстылығы мен қызметінің эффектифтілігі ... ... ... болу,яғни көрсетлетін операциялардағы
тәуекелділіктің ... ... ... ... ... мен ... ресурстары масималды түрде
жұмыс жасап отыруы қажет,яғни үнемі ... ... ... ... бос ... ... ... Дегенмен шындыққа сай
қаражаттардың ... да бір ... жай ... ... ... ... ... резервте жатады,резервте қаражат неғұрлым ... ... ... ... ... ... сауда «барлығы да клиенттер үшін» деген ... ... ... ... Бұл банк ... үшін толық жауапта болатыны,оған табысты
қамтамасыз ететіндігін білдіреді. Бір жағынан осы қағида ... ... ... ... ... сияқты. Дегенмен екеуінің арасында
ешқандай да қарама-қайшылық жоқ. Практикада бәрі де бір - ... ... ... шарт: алдымен клиенттің пайдасы,кейін банктің пайдасы.
Клиенттің пайдасы мақсат емес,ол банктің өзі пайда ... ... ... ... табыстылықты қамтамасыз ете отырып,банк өзінің ... іске ... ... Мемлекетпен бекітілген және ҚР банк ... ... ... ... және өзге де ... ... [25] ... келгенде,коммерциялық банктер қызметтері мен міндеттерін
принцптерге сәйкес белгілеп,принцптер бойынша жүзеге асырып отырады.
II. ҚР ... ... ... МЕН ... ЕТУ ... БАНКТЕРІНІҢ ТАРИХЫ МЕН ҚЫЗМЕТ ЕТУ ПРИНЦПТЕРІН ТАЛДАУ
Бүгінгі ... ... ... банк ... ... ... мен ... сонымен қатар, қарапайым салымшы жұртшылықты да
өзінің ... ... ... Банк ісі ... ... тиек ... құралдары да Ислами банктер жайлы жарыса жазуда.
Исламдық банк жүйесі — Шариғат (Ислам дінінің қағидалары) рұқсат ... ... ... ... ... ... жүйесі. Ислам дінінде
пайыз алу-беруге тыйым салынған. Сол себептен де Исламдық банк ... ... ... жоқ. ... ... ... ... Ислам қаржы жүйесі ең жылдам өсуші сегмент ... ... 15 ... ... ... ... ... жиынтығы 800
миллиард АҚШ долларын құрайды.
Әлемдік банкинг саласында ... ... ... өздерінің қаржылық
активтерін жыл өткен сайын молайтып жатқан, шариғат заңдарын қатаң ұстаған
банктердің ... күн ... ... қарқынмен өсіп жатыр, экономикалық
алпауыт елдердің де ... ... ... ... ... ... ... соруға құмар, пайыздық несиелер арқылы дамитын банктер
өздері қызмет етіп жатқан қаржы секторында жаңа жүйенің белсенді ... ... ... келе ... ... банк жүйесі жоқ елдерде тұратын мұсылмандар үшін Шариғат заңдарын
сақтауда үлкен қиындықтар ... ... ... банк пен ... алатын
мұсылмандардың негізгі прициптері бір-біріне қайшы келетін. Бұны несие алу,
банкте депозит ашу және ... ... ... ... ... болады [14].
Біздің заманымыздың VIII – XIII ғ.ғ. аралығы Ислам әлемінің ... ... ... саналады. Ол кездері Ислам әлемі Халифаттық басқару
жүйесінде болды. Нарықтық экономика, саудагерлік пен айырбас жасау ... ... ... алу ... дами ... ... ... экономикалық
белсенді өмір ислами банктің негізі болатын. Адамдар арасында экономикалық
серіктестіктер ... ... ...... ... ... бір ... жұмылған әріптестердің серіктесуі. Бұдан бөлек
Мудараба деген серіктестіктің түрі болды. Мудараба бойынша әріптестердің
санына ... ... ... ... ... ... ... пайда болды.
Ортағасырлық Ислам қоғамында жетілген қаржылық ... мен ... ... ... ... (XIII ғ. бастап), ол жерде одан әрі
дами түсті. Қазіргі заманның ... ... ... XX ғ. ... ... 1963 жылы ... ... экономист Ахмад әл-Наджардың
бастамасымен құрылады. Банк ... ... ... ... халықтың жинақтаған қаржыларын пайдалана отырып табыс әкелетін
жобаларды қаржыландырудың арқасында пайда табу ... 1967 жылы ... ... ... ... ... ... жабылып қалады. Бірақ
банктің негізін қалаушы Ахмад әл-Наджар ... ... ... сәтті қызмет ететініне сенімді болды. Ол Сауд ... ... ... мұнайдың бағасы қарқынды түрде өскен болатын. Бұл
жағдай исламдық ... банк құру үшін ... кез ... ... ... ... әл-Наджардың қатысуымен Ислам Даму Банкі құрылды (ИДБ). Соңынан
Біріккен Араб Әмірлектерінде (БАӘ) ”Dubai Islamic Bank” атты ... ... ... ... ... Faisal Islamic Bank ... 1977 ... Islamic Bank (Судан, 1977 ж.) және Bahrain Islamic Bank (Бахрейн,
1979 ж.) банктері өз қызметтерін бастап ... ... ... ... ... ... ... жарқын болашағына деген сенім арта
түсті. Осылайша, ислами банк жүйесіне деген байсалды қатынас орнай бастады.
Аз ... ... ... банк ... ... әрі ... бар банк ... түсінікті болды [13].
Шариғат заңдарын орындау – Исламдық банктердің ... ... Бұл ... ... ... ... ... іске асады.
Исламдық банктердің негізгі шариғаттық принцптеріне тоқталамыз:
• Ысырап жасамау;
• Заңсыз және ... ... тиым ... ... қойылатын бағаның шектен тыс қымбат болмауы;
• Шариғат пайдалануға тыйым салатын заттар мен тауарларды ... ... ... салу;
• Ұрланған және ұқыпсыз заттарды сатуға тиым салу;
• Алдап-арбамау, алаяқтық жасамау;
• Бастыпқы капиталдың шариғат үкімдеріне сай адал жолмен келуі; ... ... ... ... ... ... ... институттарының пайыздық қойылымға негізделген
қызметтері;
• Брокерлік,диллерлік операциялар;
• Халал стандартына сай емес ... ... ... сай емес ... ... мал еті,темекі
т.с.с);
• Азарт ойындары,қару-жарақ шығару;
• Отельдер мен кинотеатр ... ... ... ... ... ... мен ... көңіл көтеру
орталықтары;
Исламдық инвесторлар елімізде кен қазба саласы,инфраструктуралық
жобаларына қызығушылық ... ... ... ... индустриясын дамытуға керекті шикізаттар мен ... бар ... ... ... ... үйреншікті тек ет
өнімдері ғана емес,оған қоса сағыздан бастап кетчуптерге дейінгі аса ... ... ... ... бүкіл әлем бойынша 50-ден астам елде 400-ге жуық ... ... ... ... ... шамамен 700 млрд. — 1 ... ... тең, ... ету ... тек қана араб елдерінде ғана емес, сондай-
ақ, АҚШ, Канада, ... және ... ... ... мен ... тек қана ... емес, ірілі-ұсақты
батыстың компаниялары бар. Әлемдегі алдыңғы қатарлы банктер – JP Morgan,
Deutsche Bank, ABN Amro, IAG, Citibank Chase ... және Hong Kong ... Banking ...... ... ... ... арналған
арнайы бөлімдерін ашқан.
Қаржы дағдарысына дейінгі Исламдық банктердің жылдық даму ... ... ... 10-15% ... 2012 жылы ... ... ... құны 1,6 трлн. АҚШ долларына жетеді деп күтілуде.
Ислам банктерінің ең үлкен орталықтары Иранда ($235 ... ... ($92 ... және ... ($67 ... орналасқан. MENA
ақпараттық агенттігінің мәліметтерінше ислам негізіндегі қаржылардың 56%
Таяу Шығыста ... ... ... ... Банк пен салымшылардың пайдасы қаражатты тауар ... ... ... есептеледі;
• Банк те,салымшы да жобалардан түскен ... мен ... ... ... ... ... ... алады және жобаның табысқа кенелуіне бар
күштерін салады;
... ... ... ... ... пайда әкеліп отыратын
тәуекелі аз жобаларды қалайды;
• Әр Ислам банкінде ... ... ... ... ... келісімдерін қадағалап отыратын Кеңесі болады;
Ислам банкінің тауарлары көп ,соның негізгілері төменде берілген (2 сурет).
2 сурет. Ислам банкінің негізгі тауарлары
Ескерту: автормен ... ... ең ... ... ... банктердегідей -
пайда табу болғанымен,қызмет ету принцптерінің дәстүрлі банктердің ... ... ... айырмашылықтары бар.
2.2. ҚР ИСЛАМ БАНКТЕРІНІҢ ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ТАЛДАУ
Исламдық қаржыландыу әлем нарығында жыл сайын 15% өсіп ... ең тез ... бар ... ... ... банкинг
тәжірибесінде 400-ден астам қаржылық институттары бар және оның ... 750 ... АҚШ ... ... [18].
Пайда табу құралы ретінде пайыздар болмаған жағдайда ... ... ... іске ... Алла соңғы пайғамбары Мұхаммедке (Алланың
нұры жаусын) : ... ... ... ... және өсім алуға тыйым
салды..." ... 2:275) ... ... ... ... ... қаржыландырумен ғана айналыса алады және мұны ойдағыдай жүргізеді.
Заманауи Ислам ... ... ... ... пен ... ... және ауыл шаруашылық жобаларын, шағын және орта
бизнес және тағы басқаларын қаржыландыруға мүмкіндік ... және ... ... ... лизинг (إجارة), немесе жобаға үлестік қатысу (مضاربة
/ مشاركة) ... ... ... ... ... ... Hilal ағымдағы жылы Қазақстанға
шамамен $250 млн. инвестициялады. «Біздің банк ... ... ... ... ... салаларын да басатын болады. Корпоративтік секторға,
өнеркәсіп пен ... ... ... ... ... Банк тұтастай
ҚР $1 млрд инвестициялауға ниет ... - деп ... Al ... төрағасы Прасад Абрахам. «Және бұл ҚР экономикасына ... ... ... табылады»,- дейді Ислам даму банкісінің Ислам зерттеу
және тренинг институтының аға экономисі Мохаммад Обайдуллах. Оның ... ... ... ықтимал капиталдың көлемі
$2 млрд. да артпайды [22].
Абу-Даби қаласының «Аль-Хилаль Бэнк» 1 сәуірде ... ... банк ... шешім қабылдаған болатын. ... 2008 ... ... бері ... етіп келетін бұл банктің
шет елде банк ... ең ... ... еді. ... Аль-
Хилаль Банк 2010 жылдың 17-ші наурызында қызметін бастауға лицензия алған
болатын. Бұл банктің 14 филиалы,61 банкоматы бар. Сауд ... ... ... ... ... ... ... бойынша 10
орында,2008 жылы «Ең ... жаңа ... ... ие ... еді. ... қаржылық қатынастарда келесідей модельдерді пайдаланады:
• Белгілі бір объектке инвестициялағаннан кейін қызметінің пайдасы ... ... ... ... ... asset based ... model –саудалық қаржыландыру моделі. Клиенттің
базалық активін құрудағы саудалық қаржылық делдал ... ... ... ... ... ... негізін
қалайды. Келесі модельде керекті қаражаты бар фининститут клиенттің
тапсырысы ... ... ... ... оған толықтай пайдалануға
немесе төлемін кейінге қалдыру шартымен береді. Исламдық ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз етуге ықпал еткен
болатын. ... ... ... ... 27 млн.долларды құрады,барлығын
араб инвесторлары жабдықтады. ҚР ҚҚА мен бірлесе отырып банк ... ... ... ... ... ... пайданы бөлісіп алумен айналысып келеді. Эксперттердің болжамы
бойынша 2013 жылы ... ... ... ... ... ... құрайды [26]. Аль-Хилаль банктің өтімділігі мен тұрақтылығын
сипаттайтын негізгі қаржылық көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... 01.08.2010 ж. қаржылық көрсеткіштері
|Көрсеткіш ... ... |4 916 448 ... |167 461 ... ... |4 748 987 ... ... ... |0 |
| ... ... ... ... ... 2010 ... ... алты ... Аль-Хилаль банкінің активтерінің
көрстекіштері берілген. Байқап отырғанымыздай банктің активі 4 970 194 пен
4 916 448 сандық көрсеткіштер арасында ауытқып ... (1 ... ... ... ... 2010 ж.6 ... активтерінің
көрсеткіштері
Ескерту: www.аlhilalbank.kz сайтынан алынған [23].
ҚР исламдық банктерінің бірі-«ЭкоИсламикБанк»-тің 2010 жылы қарашада
исламдық депозитер бойынша табысы 3,02%-дан 16,92%-ды құрады. ... ... ... исламдық принцптерге сәйкес қаржыландырылған
жобалардан әсіресе мол табыс түскен (3 кесте).
3 кесте.«ЭкоИсламикБанк»-тің 2010 ... ... ... ... ... ... ... ... ... мерзімі ... ... ... |
| | ... |
| |АҚШ ... ... |АҚШ ... бірлігімен |
|1 ай |3,02 |2,06 |
|3 ай |6,64 |6,82 |
|6 ай |9,66 |9,29 |
|9 ай |10,87 |11,16 ... ай |12,08 |12,4 ... ай |13,29 |13,63 ... ай |14,49 |14,87 ... ай |16,91 |17,35 ... ... ... алынған [21]. ... ... ... ... ... ... ... отырғанда,исламдық қаржыландыру 15-20% қызығарлық өсім
алып отыр [18].
2010 жылы Қазақстанда 500 млн.доллар сомасына ... ... ... ... болатын. «ҚР Қаржы Министрлігімен ... ... ... ... ... болу үшін,алдымен шариғат
принцптеріне сәйкестігі бойынша ... ... ... ... ... ... вице-министрі Б. Шолпанкулов. Оған қоса ... ... ... жол ашу үшін ... деп ... ... ... қағаз-сукук-жобаларды,соның
ішінде,инфрақұрылым,өндірістерді ... үшін ... ... ... көлемі 20 млн.доллар.Табыстылық-10% жылдық [21].
Біздің ... ... ... ... ... ... ... несие тартуға мүмкіндік алған болатын (4 кесте).
4 кесте.ҚР ... ... ... Исламдық банктерден қаражат тартуы
| |Казахстандық банк |Ислам банкі ... ... ... | ... |Caylon Bank/Abu Dhabi |50 ... сомасына |
|-200|"БТА БАНК" |Islamic Bank ... ... |
|6 | | | ... |Caylon Bank/Abu Dhabi | ... ... |Islamic Bank |200 ... ... | | ... тартқан |
|2007|АҚ |Abu Dhabi Islamic Bank  |250 ... ... ... |/CIMB ... ... |
|9 | |Bank | ... ... ... |100 млн.доллар сомасына|
| |"БТА БАНК" | ... ... ... |Abu Dhabi Islamic Bank/ |38 ... ... ... ... |қаражат тартқан |
|7 | |Bank of ... | |
| | |Bank/ Dubai Bank PJSC/ | |
| | |Habib | |
| | |Bank | ... ... Даму Банкі |50 млн.доллар сомасына |
| | | ... ... ... ... ... ... ... жыл ішінде исламдық банктер жағынан
қаржыландыру шамамен 888 ... ... ... үшін ... 15 млрд.шамасынан асып кетпесе қалыпты жағдай ... ... ... басқа елімізде исламдық банктер тарапынан
инвестициялау қолға алынды. Осы бағытта, Үкіметіміз ... Даму ... ең ірі ... ... бірі ... ... ... 170 млн.сомасында қаражат тартуға танспорт және коммуникация
Министрлігінде 2009 жылы 31 ... ... ... еді. ... ... ... Ammanah Coverage исламдық қаржыландыру төрағасы ... ... ... «Жол ... жобасын инвестициялап жатыр.
Елімізде араб инвесторлары Үдемелі ... ... ... ... ... ... аясында жалпы сомасы
шамамен $100 ... ... 300 аса ... жобаларды іске асыру
жоспарлануда. Индустрия және жаңа технологиялар ... Әсет ... ... ... құны ... ... шығару жөніндегі жобаларға
басымдық берілмекші. Сонымен қатар, экономиканың агроөнеркәсіптік кешені,
құрылыс индустриясы, металлургия, ... ... ... мұнай химия,
фармацевтика, инфрақұрылым, энергетика және машина жасау тәрізді секторлар
да ... ... ... ... араб ... ... ... қаржыландыру мен Кедендік Одақты құру жөніндегі
саясаты шешуші роль ... деп ... ҚР ... араб ... екі жақты кездесулер мен келіссөздерді жүргізді.
«Сауд Арабиясы Корольдігімен ... ... ... - дейді
Индустрия және жаңа технологиялар Вице-Министрі Ерхат Есқалиев. - Біз екі
жақты сауда-экономикалық ... ... сауд ... ... ... тарту мәселелерін талқыладық».
Тұтастай вице-министрдің ... ... ... мемлекеттік
бағдарламаның аясында ҮИИД шет ел инвесторларының қатысуымен 49 жобаға ие.
Осы ... 8-і осы жылы іске ... деп атап өтті ... ... ислам қаржыландыруын дамытуға алғашқы ... ... ... ... -деп ... ҮИИД басшысы Аркен
Арыстанов. «Республикада қазірдің өзінде ... ... ... ... ... ... қызмет етеді. Тұңғыш ислам брокерлік
компаниясы тіркелді. Шариғат қағидаттарына ... ... ... ... ... ... ... қағаздарын шығару жөніндегі
консалтингтік қызметтерін ұсынуда. Ислам даму банкі Азиат банкімен бірлесіп
капиталының мөлшері $500 млн. ... ... ... ... ... келгенде,еліміздегі ислам банктері ... ... ... ... ... ... ету принцптеріне сәйкес қызметтерін
ұйымдастыра отырып, ... ... ... ... ... ИСЛАМ БАНКТЕРІНІҢ ӘЛСІЗ ЖӘНЕ КҮШТІ ЖАҚТАРЫН БАҒАЛАУ
АҚШ-тан басталып, ... ... ... ... ... ... дағдарысы біраз елдің экономикасын шатқаяқтатып жібергенін көріп
отырмыз. Бұл ... ... ... тұрған қаржы жүйесі шариғатқа
негізделген ислам елдері ғана. Сонда, берген несиесінің ... ... ... ... тауып келген дәстүрлі қаржы жүйесі неліктен
тығырыққа тірелді? Өсімсіз қарыз ... ... ... ... ... ... ... былқ етпей отыр?
Осы сұрақтар былтырдан бері біздің қаржыгерлерімізді де мықтап ... ... ... ... ... ... мен қаржы ұйымдарын реттеу
және қадағалау агенттігі Қазақстан ... ... ... ... ... ... мен ... қызметі, исламдық
қаржыландыруды ұйымдастыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар
енгізуді көздейтін заң ... ... оны ... ... және ... ... кеңейтілген отырысында таныстырды. Аталған агенттік
төрайымының орынбасары Мұрат Байсыновтың айтуынша, исламдық ... ... ... Біріншіден, ислам қаржы жүйесі ең жылдам өсуші
сегмент болып табылады. ... 15 ... ... исламдық негіздегі
активтердің жиынтығы 800 миллиард АҚШ долларын құрайды. ... дәл ... ... ... ... ... ... тұратын Таяу Шығыста
төлемпаздық (ликвид) аса жоғары ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы өз кезегінде қаржы нарығына
жаңа ойыншылар мен мүлде жаңа банктік өнімдерді ... ... ... ... жүйе банк саласында тұрақтандырушы ықпалға ие болады.
Өйткені мұнда салымшылар салымның ... қалу ... ... ... екеуі түсінікті болғандықтан, жаңа ... ... (5 ... ... ... ... ... ... ... ... бірлескен қаржыландыру (мушарака), ... ... ... сенімді басқару (мудараба), ... банк ... ... агенттік қызмет көрсету (вакала), ... ... ... операцияларын жүзеге асыру(кард әл-хасан). ... ... ... ... ... ... басты қағидасы қатаң сақталады, яғни үстеме
пайызбен өсім ақысын алу жоқ. Исламдық банк не ... ... ... ... ... ... алуға, не нақты бір ... ... ... ... ... банктің пайдасы сол ... ... ... ... ... Сол ... ... сенімді
басқару да клиент пен банктің арасындағы жауапкершілігімен ерекшеленеді.
Бұл жерде исламдық банк ... екі түрі бар, оның ...... Аты ... тұрғандай, мұндай салымдарға өсім төленбейді. Екіншісі
– инвестициялық салым (депозит). ... банк ... ... ... бір
мерзімге сенімді басқаруға алады да, оны инвестициялық жобаларға ... ... Сол ... табысына қарай клиентке тиесілі табысын
беріп ... ... банк ... ... ... ... ... бермейді. Егер инвестициялық жоба ... ... ... ... ал банк ... ... алу ... Ал егер инвестициялық жоба банктің кінәсінен шығынға ұшыраса,
онда исламдық банк сол үшін ... ... ... ... жиі ... ... ... тәуекелді тең бөлісудің ашық та, айқын жолы – ... ... ... – исламдық бағалы қағаздар да исламның ... ... ... табыс табуға мүмкіндік береді. 
Жоғарыда айтқанымыздай, бұл - адалға ... ... ... жүйесінің
біздің халыққа әлі беймәлім бағыттары ғана. Арамнан жиған ас ... ... ... ... және ... ... келеді деген
қазіргі әлемдік қаржы жүйесінің неліктен сан рет дағдарысқа түскені де, ал
алғаш рет ... ... ... жүйе ... ... ... түп
бастауын Құраннан алатын исламдық банктердің бүгінге дейін бірде-бір рет
дефолтқа ұшырамауы да түсінікті сияқты. Осыдан ... ... ... ... банкті ұйымдастыру ісін заңнамалық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ... бір нәрсе анық, ол –
исламдық банк жүйесі өзінің тұрақтылығын төрткүл дүниеге паш етіп ... заң ... ... жасаған сарапшылар біз тездетпесек, біздің
алдымызды орап ... ... ... де бар ... ... ... мәселен, исламдық банк былтырдан бері жұмыс ... ... тек ... ауқымы ғана шағын болып отыр, әйтпесе банктің жұмысы өте
сәтті оралып келеді. Сол сияқты солтүстігіміздегі ... де ... ... ... ... ... ретінде дамытуға талпынып жатқан
көрінеді. Егер олар ... ... ... ... қаржы орталығына
айналдырып үлгерсе, онда біз экономикамызға болашақта мықты ... ... ... көздерінен айырылып қалуымыз кәдік.
Исламдық қаржы жүйесінің пайдасына тағы бір ақпарат – сарапшылар АҚШ-тың
федералдық резерв ... күні кеше ... ... тобын Сауд Арабиясы мен
Малайзияның исламдық қаржы жүйесін ... ... ... ... ... да алға тартып отыр. Ендеше, бүкіл әлем Құран сілтеген бағыт-
бағдардың хақтығын мойындай бастағанда, кейбір ... ... ... қалай болады екен» деп күдіктенетіндей ештеңе жоқ ... ... ... көптеп тартылуы исламдық бумды тудырады
деп ойлады. Бірақ бұл олай емес. Жалпы ... ... ... ... ... деп ... ... мағынада. Адамдар ислам
дініне бұрынғыдан да саналы түрде қарай бастады,дәстүрлерге қызыға ... ... ... ... ... ... ... ислам
пропагандісімен айналыспайды. Исламдық қаржыландыру принцптеріне сүйене
отырып,олар қандай жағдайда да ... ... мен ... ... мен одан ... алуды көздейтін болады.
ҚР исламдық банктер мынадай тәуекелдерге ұшырауы мүмкін:жергілікті
тұрғындарды ... ... ... ... ... тұрғындар мұны терроризммен байланыстырады,ал
кейбіреулері ... ... ... ... жеткіліксіздігі немесе
дұрыс ақпараттандыру халықты исламдық банктерден алыстату мүмкін. Осындай
психологиялық факторды болдырмау үшін,қалай және не үшін ... ... ... ... ... Бұл негізгі фактор. Екінші фактор
елдің менталитетіне байланысты, банк қызметкерлері мен ... ... ... ... ... ойынша исламдық банкинг пайызсыз несиелерді оңға солға
шашу мен олар қайтарылмаған жағдайда ... ... ... деп ... ... ... іс емес,әлдеқайда күрделі,тер
төгерлік жұмыс. ... ... ... ... және ... ... арасындағы айырма есебінен болса,олардың
табысы несиелік негізі инвестициялық бизнеске бағытталған және сізден олар
пайыз ... Misys Banking ... ... вице-президенті Гай
Уорреннің айтуынша исламдық банктерде шариғат эксперттер кеңесі болады.
Эксперттер ... қай ... ... төлем сәйкес келетінін анықтайды. Сіз
ислам банкінен қараржатты жайдан жай ала ... дәл ... ... ... ... ... мен дәстүрлі банк арасындағы ең басты
айырмашылық:пайыздық қойылымның жоқтығы және шариғат эксперттерінің ... ... ... дамуы үшін қаражат алған кәсіпкер пайыз төлеудің
орнына банкпен пайдасын ... ... Егер ... ... те ... ... ... шариғат эксперттерінің кеңесі
серіктес таңдауда абай болу керек. Осы ерекшеліктері арқасында исламдық
банктер ... ... ... ... эффективті. Ол дағдарыс
жылдарындағы қызметінің көрсеткіштеріне қарап қана ... ... ... ... МВФ ... ... банктер және қаржылық тұрақтылық»
зерттеу жұмыстарымен ... ... ... ... ... пен ... 77 ... банк пен 397 дәстүрлі банктердің 12 жылдық қызметтерін
талдау нәтижесінде исламдық банктердің дәстүрлілерден 25-35%-ға ... ... ... жыл ... ... үшін ... аяқталды.
Жылдың үшінші кварталында мұсылман банктерінің табысы 58% ... ... ... ... ... ... мен ... ресурстар мен
инвестициялардың желге кетпеуі үшін ... әр ... ... түсіндіріледі», дейді таза табысы 84% құраған Bahrein Islamic
Bank төрағасы Халид ... Аль ... ... ... 1997 жылы МВФ
эксперттері ... ... ... экономикалық проблемаларды шешетін
өмірсүргіш жобалар ұсынады. Исламдық банктер кейін глобальді ... ... ... ... ... ... де ... банктерінен
мұсылман еместер исламдық банктерге жүгіріп жатыр,себебі исламдық
банктердің ... ... ... ... арқасында көптеген батыстық
банкингтің проблемаларына иммунитеті бар. Исламдық ... ... ... ... ... жүргізбейді. «Euromoney Islamic Finance Review»
басылымдары бойынша исламдық нарық жыл ... 15% өсіп ... ... ... айналымы  750 милиардтан 1 триллион долларға шейін жеткен,ал алдағы
бес-алты жылда ... ... ... Ал ... ... 400-ге жеткен. Исламдық департаменттер ірі әлемдік банктерін
ашуда:неміс «Дойче ... HSBC және ... BNP ... ... қызметтеріне General Motors,Alcatel Daewoo,Societe
секілді трансұлттық гиганттар мен холдингтер қосылуда. Исламдық банктерінің
қаржыгерлері болашақта барлық банктер дәстүрлі ... пен ... ... ... ... ... ... ТМД елдерінде ислам
банкигінің ... ... ... ... Біздің БТА банк
ТМД-дағы 2003 жылы ислам банкінен несие алған ең ... ұйым ... 2007 жылы 8 ... Emirates Islamic ... ... ... көп ұзамайтын уақыт аралығында Қазақстанда шариғат принцптерімен
жұмыс жасайтын банк ашылады деген. Қазір Қазақстанда ... етіп ... ... ... ... төрағасы Аль-Мазури «Біздер
тұңғыш ислам банкін тап Қазақстанда ашқымыз келеді. Біздің ... ... ... Бұл Араб Әмірлігінде табыстылығын
дәлелдеп шықты,енді мұны Қазақстанда айналдырғымыз келеді» деді. Әрине,бұл
Қазақстанға ... Ол ... Таяу ... пен Оңтүстік шығыс Азия елдерінен
инвестиция тартуға мүмкіндік береді. Біздің қаржылық донорларымыз АҚШ пен
Еуроодақ елдеріне ... ... ТМД ... ... ... ең ... ел ... таң қаларлық жағдай емес.
ҚҚА-нің орынбасары Чингиз ... ... ... ҚР ... ... ... ... заңнамасына өзгертулер мен толықтырулар
енгізуде тек Исламдық банктің эксперттері ғана емес,сонымен ... 25 ... ... ... қаржыландыруды ұйымдастырған специалисттері ... екен ... ... осы ... әлемдік банктік жүйеге альтернатива
ретінде әлемдік экономикада өзінің позициясын жақсарта ... ... бар. ... ... дағдарыс жағдайында ... ... ... етуі ... өміршеңідігін және қаржылық
операцияларының дұрыстығын дәлелдеді. Исламдық ... ... ... қаржы жүйесін тұрақтандырып қана қоймай, қызметтерінен тікелей
табыс алу жолымен жергілікті тұрғындардың өмір сүру ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КОММЕРИЯЛЫҚ БАНКТЕРІ МЕН ... ... ... ҚР ИСЛАМДЫҚ БАНКИНГТІ ДАМЫТУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
2010 жылы 1-2 шілдеде Астана қаласында ... ... ... сөз ... ... ... ... нарығы және қаржы
ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің төрайымы ... ... ... ... ... ... ... бағыттары
туралы» баяндамасында ресурстарды тартудың қосымша көздерінің бірі
ретінде исламдық қаржыландыруды ... жөн ... ... ... кеткен
болатын. Исламдық қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалауды ҚҚА жүзеге асырды,
ал Алматы қаласының ... ... ... ... реттеу агенттігі
исламдық қаржыландыру схемалары бойынша жұмыс істеуді ... ... мен ... ... бағытталған іс-шараларды жүзеге
асыратып келеді. Исламдық сақтандыруды (такафул) пайдалану ... ... ... ... тартудағы Қазақстан Республикасының
тәжірибесін талдап көрелік:Соңғы жылдарда отандық баслымдарда қаржылық
жүйесінің ... ... ... бар ... жаңа бір ... ... ... жайында көп жазылады. Ислам
банктерінің жалпы активтері 1трлн. және орташа өсім темпі 15-20 ... ... банк ... табыстылығымен жабдықталған, Standart&Poors
рейтингтік агенттігі ислам банкін жоғары табыстылылар қатарына қосады. ... ... ... тек ... ... ... ... және т.б
мемлекеттерде қызмет етуде,барлық саны -80. ... ... ... ... ... ислам нормаларына сәйкестеніп қызмет ететін
бөлімшелер «исламдық терезелер» деген атқа ие ... ... ... Calyon, Citibank,Standard Chartered, BNP Paribas, ING bank,
Chaise Manhattan Bank, GoldmanSachs, The Nomura ... JP ... TSD ... ... ... исламдық терезелер бар. Исламдық
қаржыландыруды тартатын мұсылман емес ... ... ... ... ... ... Бұл екі ... фактормен шартталған:біріншіден,олар
инвистициялауда жоғары активтілікті көрсетеді,ал Таяу Шығыстың мұнай өндіру
капиталымен қанығып тұрған исламдық банктер ... ... ... ... ... дамыған елдедің икемділігі жоғары керемет инфрақұрылымы
бар. Үшіншіден,Батыс елдерінде қазіргі ... ... ... көбейе
бастады,сондықтанда исламдық индустриға сұраныс қалыпты реакция. ... ... ... ... байқалады. Сол елдердің
тәжірибесін үйрену біздің елге исламдық банкингті тартуға ... ... Осы ... еліміздің исламдық қаражатты тартудағы ең ... ең ... жолы ... қарастыруға болады. Қазақстан ТМД мен Азия
елдері ... ... ... заң ... ... ең алғашқы
мемлекет болып табылады. Бұл исламдық қаржыландыру елімізде толыққанды
қызмет ете алу ... ... ... ... үшін ... ... ... механизмін реттеу үшін жағдай жасалған
болатын. 2007 жылы ... ... ... ... ... ... үшін ... жағдайлар жасалу үшін заңнамаға толықтырулар мен
өзгертулер енгізген ... 2008 жылы осы ... ... ... тобы 2009 жылы ақпан айында қабылданған жаңа заңнаманы ... Бұл ... ... банктерге инвестициялық қорлар ашуға,бағалы
қағаздар шығаруға рұқсат берілген. Осы занаманы ... ... ... ... ... міндеттер қалып қойды . Исламдық банктік жүйе
қазақстандық банктік жүйемен паралель ... ... ... ... жеке ... дәстүрлі және исламдық банк арасында таңдауға құқылы
болады [17].
Қазақстанның ... ... ... ... мақсатында
мынадай шараларды жүзеге асыру керек: ең ... ... ... бар ... ... құрылымын жетік меңгеріп
алып,сол ережелерді орындауға міндеттену керек (6 кесте).
6 кесте. ... ... ... ... ... жүзеге асырылу керек
шаралар
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ретінде Малайзия Үкіметі жасағандай
қаржылық мотивация жүргізуге болады. Исламдық несиелерге салықты төмендете
отырып,осы жүйенің тез ... ... ... ... болады. Осы
жағдай шетелдік инвесторларды тартуға да жағдай ... еді. ... ... ... ... отырып,мемлекет жаңа жұмыс орындары ашылады деп
үміттенеді. Бұл өзімізді де шетел инвесторларымен қарым-қатынас ... ... ... ... тағы да бір ... мүмкін
екінші қиындық бұл-білім беру мен ... ... ... ... ... ... ... туралы жеткілікті біледі ме
және исламдық қаржылық құрылымды дамытудың ... де ауыр ... ... ... осы бағытта кадрлар мен мамандарды дайындауға көп көңіл бөлу
керек. Себебі,ислам ... ... мен ... ... ... басқа мемлекеттерден келген болатын. Ендігі болашақта да Қазақстан
осы салаларда өз идеялары мен инновацияларын ұсына алуы ... ал ... осы ... өз ... пайдалана отырып,бұларды
Қазақстан ойлап шығарғанын білетін ... ... ... ... ... ғана ... ... болатынына сенімдімін.
«Неліктен исламдық қаржыландыру бізге ертеректе келмеді немесе осы
жолда ... бар ма?» ... ... ... ... ... бәрі де өз
уақытымен болуы керек деп ойлаймын. Ыңғайлы ... ... ... бір ... ... ... нәрсенің туындауына түрткі болады.
Қазақстанда исламдық банкингті қалыптастыруда шетел ... ... ... ... ... ... ... Яғни, елімізде
әрі дәмді,әрі таза өнім дайындалып шығу үшін ... ... ... Дәлірек айтқанда,осы бизнестің одан әрі қарай алға басып кетуі
үшін,бізде ... ... ... қажет,яғни бұл дегеніміз қолайлы климат.
Дегенмен,бұл ... ... ... өз ... тауып келеді деп
есептеймін. Себебі,ең бастысы саяси келісім,саяси еркіндік пен ... ... де өз ... ... істі ... ... беруге болады. Исламдық банкинг елдеріміз арасындағы
қарым-қатынастар мен ынтымақтасығымызға негіз жасайтыны да ... ... жай. ... ... ... еш ... болмайды. Алайда,пайда
табудың басқа да жолдары бар. Шариғат осы ... ... ... ... - ... ... ... болу және көмек беруге дайын
болу. Исламдық қаржыландырудың формасы мен шарттары қарапайым несиелеуге
қарағанда ... ... ... арасындағы арақатынасты орнату өте
маңызды. Бұл некелесу сияқты. Сіз ... ... ... ... ... ара ... ... Уақыт өте келе ... ... ... ... ... одақ ... Тап осылай
исламдық банкингте де. Банкирлер,мысалымызда келтірген адамдардай,оларға
алдымен елімізді көріп,танып ненің қалай жұмыс жасайтынын ұғынып алу ... ... ... ... ... жүгіріп кетеді деп айта
алмаймыз. Исламдық инвесторларға еліміздің тарихын,халқын,жүйесін танып
білуге ... ... Сол ... ... исламдық банкинг жайлы бәрін
танып білетін боламыз [15].
ҚР Қаржы Министрлігі қазіргі ... ... ... ... ... ... ... жасап жатыр. Былтыр осы бағытта
«Қазақстан Республикасының заңнамалық ... ... ... мен исламдық қаржыландыруды ұйымдастыру мәселелері бойынша
өзгертулер мен толықтырулар енгізу ... » заң ... ... ... жатқан осындай қолдаулардың арқасында Қазақстан ағымдағы
жылдан бастап және ... ... ... ... ... ... ... нарығында ең ірі қатысушы,ең ірі ... ... ҚР ... ОДАҚ ... ... ... ҚАРЖЫ НАРЫҒЫНЫҢ
ДАМУ ПЕРСПЕКТИВАСЫ
2007 жылы АҚШ-тан бастау алып,кейін біздің материгімізге де ... ... ... ... Қазақстанда 1% өсім алып,экономикамыз
біршама тұрақтанған еді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Алдағы уақытта мемлекетіміз басқа экономикасы
дамыған мемлекеттермен бәсекеге түсіп,әлемдік ... ... ... ... ... Осы ... ... ЕҚЫҰ-ға сәтті төрағалық
етті,көрші мемлекеттермен Кедендік Одақ құрды,енді Еуропалық Одақ елдерінің
қатарына қосылу мен дамыған 50 елдің ... ... ... етіп ... ... жету барысында Қазақстан елімізде шетелдерге қарағанда ... ... ... емес ... - ... жүйені,қаржы нарығын
дамытуға көп күш жұмсау керек деп ойлаймын. Осыған орай,тәуекелдердің аз
деңгейімен және 2014 жылы ... ... ... ... Одақтың
дамушы және дамыған елдерінің деңгейіне жетумен қаржы иституттарының және
қаржы ... ... және ... даму ... ... ... [3].
Банк секторы елдің қаржы секторының ең ірі жəне басым сегменті болып
қала ... ... ... ... соңғы статистикалық мәліметтер
бойынша 39 банк ... ... ... ... банктердің активтері
01.12.2010 ж. жағдай бойынша ағымдағы ... он бір ... ... 11 558,8 ... теңгені құрады. Қаржы нарығын жəне қаржы ұйымдарын
реттеу мен қадағалаудың тиімділігін ... ... ... мен ... арқылы жетекші дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... жəне қаржы
ұйымдарын реттеу мен ... ... ... дамытутарқылы
реттеу мен қадағалау жүйесін күшейту керек. Қаржылық қызмет көрсетулерді
тұтынушылардың ... ... ... жəне ... ... ... ... деңгейін, оның ішінде электрондық ... ... ... жəне ... ... ... арқылы көтеру
сонымен қатар осы салада кадр потенциалын дамыту жəне еңбектің түпкілікті
нəтижесіне бағытталған ... ... ... ... қайта
дайындау жəне қызметкерлер біліктілігі мен оның ... ... ... ... ... қатар,ақпарат берудің жеделдігі мен толықтығын
мен тұтынушылардың қаржылық ... ... ... ... ... ... Оған қоса,Қазақстанда онша қатты дамымаған банк менеджментін
көтеруді басымдыққа алу қажет [5].
Жоғарыда айтып кеткендей,банк ... ... ... ... ... арттыру, реттеу мен қадағалау жүйесін жалпы ... ... ... керек деп ойлаймын. ... ... ... ... ... тəуекелдерді бағалауға негізделген,
банктердің қаржылық тұрақтылығы мониторингіне негізделген қадағалау
процесін ... ... ... еді. ... ... банктерде
пруденциалдық реттеуді жетілдіру, оның ... ... ... жəне ... ... реттеу, екінші деңгейдегі банктерді
капиталдандыруды арттырған жөн. Инспекторлық қызметті күшейту, банктердің
қызметін бағалау ... ... ... ... органының
тікелей, тұрақты өзара іс-əрекеті жəне стратегиялық басты даму жоспарларын
талқылау, күн ... ... ... ... жəне дамыту,банктерге
жəне олардың еншілес құрылымдарына мобильдік топтармен ... ... ... банк ... ... ... ету мақсатында
шоғырландырылған негізде банктік ... ... жəне оның ... ... тездету қажет. ... ... ... ... тəсілдерді жетілдіру,яғни қаржыландыру жəне
қайта қаржыландыру ... ... ... ... банк
міндеттемелерінің құрылымын қайта баланстау жөніндегі шараларды қабылдау,
сондай-ақ өтімділікті жоғалтуларды есептеуде де. Жаңа ... жəне ... ... олардың ерекшелігін ескере отырып, реттеу базасын құру
да басты мәселелердің ... ... ... принциптері бойынша
функцияланатын банктерді қадағалау рəсімдерін жетілдіру мен ... ... ... ... ... ... одан әрі
дамытса оң әсерлері көп болар ... ... банк ... ... ... қағаздар
нарығы онша қатты дамымаған. Бірақ,шетелдер тәжірибесіне қарай отырып,осы
бизнестің тиімді жақтары көп ... де ... ... ... ... ... түсе ... үшін тиімді жұмыс
істейтін қор нарығын құруымыз керек. Осы бағытта ... ... ... одан əрі ... ... ... арттыру басымды
мақсаттарымыздың бірі болмақ. Инвесторлардың ... ... ... ететін тетіктер енгізу мен ... мен ... ... ... ... ... ... схемасын құрастыру арқылы бағалы қағаздарға жəне қаржы
құралдарына инвестициялардың тартымдылығын, ... жеке жəне ... ... ... ... еді. ... қағаздар нарығында
ислам қаржы құралдарын дамыту да ... ... алға ... бірі. Инвестициялаудың ұжымдық нысандары бойынша ақпаратты
ашып көрсету бойынша ... одан əрі ... жəне ... ... жəне ... ... ... ашып көрсететін ақпараттың
қол жетімділігіне жəне сапасына бақылау ... ... ... ... ... реттеу сапасын нығайту жəне ... ... ... еді. ... ... ... жетілдіру,
сондай-ақ брокерлік жəне (немесе) ... ... ... ... басқару бойынша қызметті реттеудегі олқылықтарды
анықтау жəне жою істің сапалы жүруін қамтамасыз етер еді. Нарықтың ... ... ... жəне олардың қызметінің сапасын, сондай-
ақ қаржы жүйесінің немесе ықпалына бағалы қағаздар нарығы ұшырауы мүмкін
экономика ... ... ... көрсеткіштердегі жағымсыз
өзгерістерге алдын-ала ден қою шараларының жүйесін құру сияқты мақсаттарды
жүзеге асыру еліміздегі ... ... ... ... үлкен әсер береді
деп ойлаймын.
Осы мақсаттарды жүзеге ... ... ... және ... ... туу ... (7 ... кесте. ҚР қаржы нарығын дамытудағы нарықтағы келеңсіздіктер
|Бағалық ... емес ... ... ... ... ... өсу ... ... |
| ... ... ... тауарларға |Əлемдік қаржы дағдарысының ұзақтығы |
|бағаның құбылмалығы | ... ... ... ... ... ... |
|қағаздарға ... ... ... ... ... басқа | ... | ... ... | ... ... ... |Іскерлік белсенділік деңгейінің ... ... ... бəсеңдеуі ... баға ... жəне ... ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... ... |Елдегі макроэкономикалық |
| ... |
| ... ... ұзақ ... |
| ... ... ... ... ... клиенттері арасындағы|
| ... ... ... ... ... ... нарықтық жəне |
| ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... [5]. ... ... ... ... әрқашан қандай жағдайда
болмасын шығып отырады,не болмаса,бірі басыңқы екіншісі одан сәл ... ... ... әсер ... ... Бұл проблемалардан
түпкілікті құтыла алмаймыз. Сол себепті де ... ... ... ... мен ... ... ыңғайлы құрастырылған әрі
мемлектіміз келеңсіздіктерге бейімделе немесе реттеуге болатын деңгейде
ұстап ... ... алға ... ... тоқтатпау керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстанның банктік нарығы жетілмеген бәсеке нарығы болып ... ... ... ... орын алады, яғни сапаны жақсарту,
атақты ұлғайту арқылы банктің банктік өнімінің бөлінуі.
Бұндай жағдайларда банктер жарнаманың әр ... ... ... өзінің
атағын күшейтуге және қоғаммен байланыс бойынша ... да бір ... ... ... ... ... біздің республикамызға өтіп жатқан әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... жылдық есеп
беруді құрайды, жарнамалық проспекттер мен буклеттерді шығарады, теле және
радио жарнамаға айтарлықтай сомада шығын ... ... ... ... ... үшін ... қажет, өйткені экономикалық және ... ... ... жұмыс уақытының кішігірім аралығынан,
шетел валютамен салыстырғанда ұлттық валютаның құбылуынан және басқа да
сипаттамаларынан тұтынушылар өз ... ... ... ... ... Бұдан басқа заңнамалық база, көбінесе, өткізу нарығын шектейді.
Банктік қызметтер мен олардың қызмет ету принцптерін талдау ... ... ... ... ... ... әрі көп ... банктердің қызмет нәтижесін білеміз, олардың күшті және ... ... ... ... шешу ... ... және олардың
жұмысында өтімділікті, яғни банктердің өтімділігіне және ... ... ... ... қатысты, ұйымдастыру бәсекелестікті ұстап
тұру, салымшыларға сенімді ... ... ... қызметтердің
негізін қалаушы принциптерге шынайы ресурстармен жұмыс істеу ... ... ... ... ... клиенттердің салымдары
жатады, яғни несиегерлерге кеплідік болып табылады. Яғни ... ... ... ... ... ... қатар,осы курстық жұмыстың екінші бөлімінде Қазақстан
Республикасындағы исламдық банкингтің мәні мен ... ... ... ... ету ... ... айырмашылығы бар
исламдық қаржыландырудың принцптерін толықтай мәнін ашып,талдау жасауға
тырыстым. Исламдық қаржыландырудың тиімділігін ... ... ... осы ... сүйене отырып елімізде исламдық банкингті
одан ірі дамытуда мынадай ... ... ... ... банкинг жүйесін жетік меңгеріп,принцптері мен ережелерін
қатаң сақтауға міндеттену;
• Ислам инвесторларына мемлекет тарапынан ынталандыру саясатын
жүргізу;
... ... банк ... ... ... жас мамандарды
дайындап немесе осы бағытта қызметкерлеріміздің біліктілігін
квалификациялау;
• Исламдық банкинг туралы тұрғындарды кең ... ... ... ... ... ... ... позициясы 72-ші орынға
күрт төмендеп кетті. Оған әсер еткен ең басты фактор-қаржы дағдарысы. ... ... ... ... экономикалық өсу орын ... ... ... ... әрі нарықта туған қаржылық
ауруға иммунитеті төмен екендігін ... Сол ... ... мен банктік жүйені тұрақтандыруды басымды проблема етіп алып, ... ... ... ... ... деп ... ... ҚР Ұлттық Банкінің және ҚР ... ... мен ... реттеу және қадағалау агенттігінің Экономиканы және қаржы жүйесін
тұрақтандыру жөніндегі 2010-2011 жылдарға арналған ... іс - ... ... ... ... іске асырудар Қазақстан экономикасы
қосымша 2 172 млрд. теңге көлемінде ... ... ... олардың
ішінде, мыналардын есебінен:
Ұлттық қор қаражаты – 1 200 ... ... Банк ... – 350 ... ... ... ... қолдану шеңберінде салықтың жүктемені төмендету -
500 млрд. теңге;
Стресті активтер қорын құру 122 ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкі туралы» ... ... ... ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтің жарлығы: «Қазақстан Республикасының
қаржы секторын дағдарыстан ... ... ... ... ... Н. Назарбаев Қазақстан-2030: Ел ... ... ... ... – 1998 ж.
5. Қазақстан Республикасы ҚҚАнің 2011-2014 жылдарға арналған стратегиялық
жоспары. 2009-25 желтоқсан, бұйрық №01-30.47
6. ҚҚА нің ... ... ... ... ... ... реттеудің кейбір бағыттар туралы» баяндамасы, 2010-
1 шілде
7. Сейтқасымов Ғ.С. ... ... ... ... «Экономика»,2005-416
ж.
8. Мақыш.С.Б. «Ақша айналысы және банктер»,Алматы: «ИздатМаркет»,2004-248
бет
9. Хамитов.Н.Н. «Банк менеджменті» ... ... ... ... ... банктер операциялары», Алматы: «ИздатМаркет»,
2004-272 бет
11. Көшенова.Б.А. «Ақша,несие,банктер және валюталық ... ... 2000-350 ... ... ... ... ... операцияларының жекелеген түрлерін
жүзеге асыратын ұйымдар қызметі туралы» бет.5
13. Банки Казахстана. №12,2010ж. «ҚР ... ... ... ... Казахстана №1 «О текущей ситуации на финансовом ... ... ... ... ... ... нарығы мен қаржы ұйымдарының жай-күйі
туралы» бет.2.
16. ИА REGNUM. «Пароль успеха: ... ... ... 2010-17 ... ИА REGNUM. ... ... стать крупным игроком по исламским
финансовым ... ... 2010-15 ... ... ... заинтересован в ускорении ... ... ... Данилов.Р 2009-5 мамыр
19. www.nationalbank.kz- ҚР Ұлттық Банкінің ресми сайты
20. www.rfca.kz - Аймақтық Қаржы ... ... ... «Что ... ... «Мировой рынок исламского финансирования»
21. www.Bnews.kz – жаңалықтар порталы. «Исламский банк в ... ... ... 2010-27 ... www.afn.kz - ҚҚА-нің ресми сайты. «Исламдық ... ... былқ ... ... 2009-17 ... ...... Банктің» ресми сайты
24. www.interfax.kz – «Интерфакс-Казахстан» ақпарат агенттігінің ... ... ... ... Каримов.Е 2010-19 қараша
25. www.yandex.kz ,www.google.kz – арнайы іздеу жүргізетін сайттар
26. www.buisnesrecourse.kz – «Бизнесресурс» медиахолдингінің ресми сайты
-----------------------
Тауарлық қаржыландыру
(Мурабаха)
Ислам банкінің тауарлары
Сыйақысыз ... ... ... депозит
(Мудараба)
Агенттік қызмет көрсету
(Вакала)
Үлестік бірлескен қаржыландыру
(Мушарака)
Иелігіндегі ресурстар шегінде қызмет ету
Ислам банкінің қызмет ету принцптері
Заңнамалық нормалардық сақталу қажеттілігі
Алымдар мен ... ... ... құрылуы
Экономикалық еркіндік

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
17 ғасырдың музыкалық мәдениеті19 бет
Delphi мен Pascal-дің байланысы21 бет
Linux жүйесі28 бет
Linux операциялық жүйесі10 бет
Linux операциялық жүйесінің функциялары20 бет
MS DOS операциялық жүйесі туралы4 бет
MS DOS операциялық жүйесі туралы мағлұмат6 бет
MS-DOS операциялық жүйесі12 бет
NC жұмыс техникасы. Қолданушы менюімен жұмыс6 бет
Norton Commander операциялық қабыршығы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь