Директ костинг

Жоспар:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 Директ.костинг жүйесінің пайда болуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ..5

2 Директ.костинг жүйесінің мәні, оның ерекшеліктері,
артықшылықтары мен кемшіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9

3 Директ. костинг жүйесі бойынша шығыстарды жіктеу ... ... ... ... ... ... 16

4. Директ.костинг жүйесіндегі баға белгілеудің ерекшеліктері ... ... ... ... ...21

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
        
        Жоспар:
Кіріспе.................................................................
..................................................3
1 Директ-костинг жүйесінің ... ... ... ... ... мәні, оның ерекшеліктері,
артықшылықтары ... ... ... жүйесі ... ... ... жүйесіндегі баға ... ... ... қатынастар кезінде заңды және экономикалық
тәуелсіздікке ие болады. Бұл оның ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды басқару
функциясының маңыздылығын өсіреді. ... ... ... не ... ... ... ... емес. Ішкі ақпарат дегеніміз - есеп
жүйесіндегі ... ... ... ... шығындары
туралы ақпарат ішкі ақпараттың басты бір ... деп ... ... ... елімізде бухгалтерлік есеп жүйесінде ... ... әр ... яғни ... , ... ... ... және де ... ... ... ... басқару ақпаратында оның қажеттілігі ... ... ... ... әр ... ... қолданылады.
Басқару есебінің жүйесі ақпарат көлемімен оның ... ... мен ... және ... жету ... ... есебі жүйесін мына үш кретерийлар бойынша
жіктеуге ... ... және ... есебінің өзара қарым-қатынасының деңгейі
бойынша
- жеделділігімен
- өзіндік құнды ... және ... ... ... ... ... ... арқылы іске асады, ал олар ... ... ... ... табылады. Бұл ... есеп ... деп ... Егер ... есебінің жүйесі ... ... онда сол ... қос, ... ... ... экран шоттары деп атайды. Ал екінші нұсқасы автономды ... ... ... ... есебі фактілік ... ... Ол ... жүйесіндегі шығындар есебі
нормативінен ... ... ... яғни ... ... ... өңделуін, материалдарды, ... ... ... ... ... ... ... басқару есеп жүйесіінің екі түрін айтуға
болады.
- ... ... ... ... қосу ... яғни ... есепте толық өзіндік құн бойынша деп ... ... ... ... ... ... жүйесі, әрбір белгі бойынша,
мысалы, өндіріс ... ... ... ... ... тәжірбиеде есептің бұл ... ... ... ... ... даму ... кәсіпорын бағыт
бағдарының ... ... ... ... ... оның ... ғана ... қана қоймай, басқарудың барлық құрылымы мен
әдістерін ... ... ... ... ... қазіргі таңда жалпы шығындар сомасы
мен ... ... бір ... ... ... ... қолдану кәсіпорындардың тұйыққа тірелуіне әкеп ... ... ... өз табыстарын алуға ... ... ... ... ... мөлшерін сақтау үшін бағаны
жоғарылатады, соның негізінде өз ... ... ... ... ... мен ... тәжірбиелер
көрсеткендей өткізу нарығын жаулап алу мен ... тұру - ... ... сату ... және керекті көлемде пайда табу- сату
көлемін ... ... ... асуы ... ... ... Республикасының нарықтық экономикаға
көшуімен байланысты ... ... ... ... ... ... кеңінен қолданылатын “Директ-
костинг» әдісі пайдалануда. Алайда, тәжірбиеде өзіндік құнды ... ... ... ... ... ... ... бірі курстық
жұмыста қарастырылайын деп ... ... ... ... ... ... болуы мен дамуы.
Қазіргі ... ... ... ... негізін қалағанын
анық кім екенін айту ... Т.Е ... ... «Есептегі
альтернативаларды оқу» деген ... (1781ж) ... ... ... ... ... оның жеке фазаларына
қалай жатқызу керек екенін ... ... ... ... ... өңдеу, балқыту, ал наклодной шығындарды ... ... ... ... Сенель өзінің «Жер шаруашылығындағы , ... ... ... ... және практикасы» еңбегінде ... және ... деп ... ... ... ... ... жеткізілген тауарлар көлемінің ... ... ... тұрақты және өзінің ... ... ... шекті шығындар есебі туралы 1899 жылы ... ... ... ... істе ... және ... мақаласында «Немістің металлургия» деген ... ... ... алушының тікелей шығындары» және ... ... ... ... деп ... ... Сол ... өзінде Шмаленбах нақты сатып алущыларға ... ... ... ... ал ... ... жалпы
пайда сомасының есебіне жатқызды. Ұйым ... ... жабу ... жылы ... құн ... және баға ... ... туындысында жарық көрді. ХХ ғасырдың ... ... ... айнымалы шығындар арасында нақты шектеулік қойды. Тұрақты және
айнымалы шығындарды ... ... Дж. ... құрды. 1923 жылы ... ... ... ... және айнымалы шығындарға ... ... Ол ... ... ... капиталдың
амортизациясын, әкімшілік және ... ... ... ... ... тұруға кететін шығындарды жатқызды. Айнымалы
шығындар бұл ... және ... ... ... жұмыс
күшінің, құрал-жабдықтардың эксплуатация құны.
1936 жылы Дж. Харрис ... ... ... ол ... ... ... тек тікелей шығындарды жатқызу керек.
Бастапқы кезде бұл ... ... ... Тек 60 ... қарай дипрект-костинг шығындарын есептеу бола бастады.
Директ-костинг идеясының ... ... үлес ... К. ... Ол ... үш басылымдық ... ... ... ... шығындар есебінің бірыңғай ... ... ... Онда ол ... ... шығындарды есептеу» деген
ұғым ... ... ... әрі қарай зерттеу аймағында ... ... Дж. Х. ... М. ... қосты. Олар
бюджеттің аралық және өндірістің ... ... ... ... Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін өндірістік есеп ... ... ... сипатта болды. 50-60 жылдары оның
ішінде ... ... ... ... ... ... калькуляциясына деген қызығушылығы өсе ... ... мен ... де ... ... ... деген ұғымды
«Басқару есебі» ... ... көп ... бастады. Өйткені ... ... ... ... жүйелік талдау ... ... мен ... ... ... ... ... база кезіндегі нұсқалар арқылы жасалды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өндірістік шығындарды ... ... ... ... ... ... 50 - жылдардың басында бірнеше компаниялар тек ... ... ... ... ... ... ... енді
материалдар мен жұмыскерлердің еңбекақысынан басқа ... ... ... ... бұл ... ... ... бойынша есеп берулер жарияланды. 1953-жылдың ... ... ... ассоциясы өздерінің бірінші
арнайы есеп ... ... 1961- жылы ... онда ... ... - ... пайдаланған ірі фирмалардың ... ... ... Г.Г . ... «Шекті шығындардың
есебіне арналған» ... ... ... Ол ... ... есепті ұйымдастырушы фирманың кеңесшісі болады.
Өндірістік есептің дамуында ... ... ... әр ... ... әр ... ... принципіне байланысты
Ч.Хорнгрен және Р.Антони ... ... ... Р. ... ... ... ... компаниялар есеп ... үшін ... үш ... ... ... орталығы бойынша өзіндік құн, ... ... ... және бақылау үшін керек
- толық өндірістік өзіндік құн - ... ... ... ... ... мен баға ... үшін керек
- тікелей өндірістік өзіндік құн - ... ... ... ... қабылдау және баға орнату үшін. ... егер ... ... ... ... ... ... анкеталық тексеріс жүргізгенде
өзіндік құнды калькуляциялау әдісінің мынадай ... ... ... 20,3 %
- толық өзіндік құн 36,7 %
- шығарылатын бағалардың пропорционалдылығы 18,7 %
- ... да ... 24,3 ... ... ... ... көп ... екенін көрсетеді.
Басшылық қажеттілігін ... ... ... ... ... табылады.
Директ-костинг дамуындағы тағы бір кезең - К.Атенің ... өнім ... ... ... оның ... бойынша
тұрақты шығындар, шығын пайда болатын орындардың тұрақты ... ... ... ... кәсіпорынның тұрақты
шығындары деп блокты ... ... ... ... жабу ... көп ... ... пайда
болды. Қазір директ-костинг бірнеше нұсқада ... ... ... ... ... ( ... ) ... түрде калькуляциялау
- айнымалы шығындар ... - ... ... ... мен
айнымалы жанама шығындар кіретін ... ... ... ... ... ... ... есебінің
жүйесі - бұл ... ... ... ... ... ... ... коэфициенті арқылы анықталатын
тұрақты ... ... ... Яғни ... ... құн ... ... құн ғана калькуляцияланады.
Қазіргі кезде ... ... ... тең жартысы
өздерінің есептерінде директ-костинг принципін қолданады. ... ... ... Германияда, оның ішінде ірі кәсіпорындарда
кең таралған, оны 54 % ... ... ... бұл ... ... 71,4% және ... 67,4 % көп ... Г.
Кюппер 1983 жылы жүргізген ... ... ... 40 % ... директ-костингті пайдаланады.
Жалпы айтқанда, әлемде бұл ... 30% -дан 50% -ке ... ішкі ... үшін ... жылдардың аяғынан бастап Венгрияның өнеркәсіптік
кәсіпорындарында ... Бұл ... И.С ... ... ... ... және оны өздерінің монаграфиясында ... жылы ... ... ... ... құнды калькуляциялаудың
орнына ... қоса ... ... ... ... жаңа ... құнын калькуляциялаудың» жаңа негіздері қабылданды.
Жалпы алғанда ... ... ... ... ... АҚШ – та ұлы ... кезінде пайда болып, XX-ғасырдың 50
жылдарында кең ... ... Ұлы ... ... ( 1928 ж ... ... ... шығындарды толық есепке алу ... Бұл сол ... ... ... ... ... түрде бұрмалануына әкелді. Осы ... шешу үшін ... деп ... жаңа әдіс ... ... Бұл жүйе ... идеялар 1936 жылы американдық экономистер ... ... ... ... ... рет ... көрді. АҚШ – ... ... ... ... ... 1953 ... ... қауымдастығында осы әдісті жариялаған кезден
бастап ... ... 1973 жылы бұл ... ... американдық
экономистер Нобель сыйлығына ие болды.
2 Директ-костинг жүйесінің ... оның ... мен ... жылы ... Д. ... енгізген Директ-костинг немесе
Директ-кост атауы тікелей ... ... ... ... Ол ... ... мәнін көрсетпейді, директ-костингтің ... ... және ... ... жеке ... мен басқарудың
әсерлілігін көбейту үшін оның ... ... ... ... бұл шығындар есебінің жүйесін varlable
costing - ... ... ... деп ... ... негізгі шығындарды өндіріс ... ... және ... ... бөлу ... ... шығындарға өндіріс көлемінің өзгерісінен тікелей ... ... ... ... ... ... ... өнімді
дайындауға кететін шикізаттар мен ... ... ... ... және ... ... ... - өндіріс көлемінің кезінде
шығындардың жалпы ... ... ... Оған ... ... жатады. Уақыт өткен сайын тұрақты ... өсуі ... ... кезінде, бірақ өндіріс көлемі арқылы емес.
Кейбір ... ... және ... шығындардың қосындысынан
тұрады. Оларды бөлшектік айнымалы шығындар деп атайды.
Шығындарды ... ... ... ... ... құнына толық енгізу тұрғысынан толық өзіндік құн ... ... ... ... ... ... толық
қамтамасыз етпейді. Сондықтан халықаралық практикада ... ... құн ... ... ... бастауының себебі сол.
Бұл жүйені шығын обьектілері ... ... ... ... құн жоспарланатын және ... ... ... ... ... бірі деп ... ... Бұл жағдайда
өзіндік құн тек ... ... ... ғана ... және
жоспарланады. Шығындардың қалған бөлігі ... ... ... ... есептік кезең ішіндегі
қаржылық қорытындыларға есептен шығарылады. Өзгермелі ... ... ... ... ... өнім ... және бітпеген
өндіріс бағаланады.
Мұндай әдетті іс жүзінде қолданған ... ... ... тікелей шығыстар кіргізілетін, ал жанама шығыстардың ... ... ... ... ... шығарылатын.
Кейіннен директ-костинг өзіндік құн тікелей ... ... ғана ... ... ... ... де ... жүйеге өзгеріп айналды, ауысты. Соған орай ... ... жол ... ... құн ... ... ... өндірістік және
жалпышаруашылық шығыстар ... ... ... ... ... ... ... сомамен өткізілген өнімнің ... ... ... және ... ... соңында сенімді өткізуден
түскен түсімді ... үшін ... ... шығарылады.
Директ-костинг жүйесінің негізіне ... ... ... ... және тұрақты шығындарды жеке ... мен ... ... ... ... деп ... жүйе әрқилы ... әр ... ... ... ... «бірен-саран шығын ... ... жабу ... - «маржиналды шығындар есебі», Францияда - «маржиналды
есеп» термині ... ... ... ... ... ... өндірістік қызмет көлемін өзгертуде ... ... беру ... болған жағдайларда қолданылады. Тұрақты және
өзгермелі ... ... ... ... уақыт кезеңін ескеру қажет. Ұзақ уақыт мерзімі ... жыл ... ... өзгермелі болады. Қысқа уақыт ... үшін ... ... ... өндіріс өзгерістеріне ... ... Бұл ... ... шығындардың өндіріс көлеміне
желілік байланыстың барлығы туралы жорамал.
Өзгермелі шығындар - ... ... ... ... тура ... өзгереді, бірақ өнім бірлігіне ... ... ... ... ... өндіріс көлеміне қатысты
өзгермейді, ... өнім ... ... ... шығындардың көпшілігі жартылай өзгермелілерге, біреуі
үлкен деңгейде, басқалары өз ... ... ... ... ... шығындар түрлері:
- тікелей материалдық
- тікелей еңбек
- технологиялық мақсаттарға жұмсалатын
Тұрақты шығындарға:
- ... ... ... ... басқару қызметкерлерінің еңбекақысы
- жал төлемі
- басқару шығыстары басқа баптарының ... яғни ... ... ... ... ... материалдық-техникалық қызмет ету
- телефон шығындары
- жылытуға шығын шығару
Басқарудың « ... » ... мәні ... калькуляциялау мен өндіріс көлемін шығын және кірістермен
байланыстыру арқылы ... ... ... ... Бұл
үшін жеткілікті дәрежеде ... ... ... ... ... ... және ... тұрақтыларға бөледі. Өндірістік шығыстарды саралау (
дифференциялау ) ... ... ... өткізу ... ... және осы ... ... ... ... ... шығындарды дайын бұйым түрлері ... ... - жеке ... жинайды және олар пайда болған есепті
кезеңнің ... ... ... ... ... Егер әрбір
бұйым бойынша түсім сомасынан өзгермелі шығындарды шығарып ... осы ... ... маржиналды, табыс ( брутто пайда ) аламыз.
Барлық ... ... ... ... қосындысында тұрақты шығындардың
жалпы шамасын жабуға арналған пайданың ... ... ... ... «директ-костинг» жүйесі бойынша калькуляциялау
технологиясы ... ... ... көлеміндегі тұрақты
шығыстардың өзгермейтін шамасын көздейді.
Осыған орай, бұл ... ... ... бар. Өзіндік құнды
директ-костинг жүйесі ... ... ... ... ... көлемінде өзгермейтін ... ... ... басқару есебінде ... ... ... ... ... деңгейдегі менеджерлер ... ... ... ... ... ... ... директ-костинг әдісінің екі
нұсқасы қолданылады:
- Қарапайым ... - ол ... тек қана ... ... ... сипатталады.
- Жетілген директ-костинг - мұнда ... ... ... ... ... және өткізу бойынша тікелей тұрақты
шығындар да қосылады.
Қарапайым ... ... ... ... |
- ( ... )
| ... ... |
( ( тең )
| ... |
- ( ... )
| ... ... |
( ( тең )
| ... ... табысы ( зиян ) ... ... ... өнім өндіру көлемі мен ... ... ... ... ... бұйымдар өндірісінің
рентабельділігі анықталады. Екінші сатыда ... ... ... ... өнімдерден алынған үлеспен салыстырылады, ... ... пен ... ... ... Демек, бұл
әдіс сауда-саттыққа бағытталған болып ... ... ... ... сайын кәсіпорын соғұрлым көп пайда ... ... өнім ... ... ... ... бойынша есептеледі. Бұндай
жүйе кәсіпорынды сату ... ... ... ... ... ... өнім ... маржаны анықтауға
негізделген қарапайым директ-костингтің жетілген ... ... ... » ... қолдану олардың әрқайсысының тұрақты шығындарды ... яғни ... ... ... береді.
Сатудан түскен табыс – Айнымалы ... құн =
= 1 – ... ( - ) ... ... ... 2- ... ( - ) минус
Жанама тұрақты ... ... ... ( зиян ... ... принциптері:
- Шығындар, өткізу және нәтижелер қызмет сегменттері
бойынша есептеледі, бұл ... ... ішкі және ... ... ... ... ... болатын шығындарды жанама бөліп
тарату әдісін қолданбай-ақ оған ... ... ... Айнымалы және тікелей тұрақты шығындарды есептеу ... ... ... ... ... айрықша ерекшеліктері бар:
- өндірістік ... ... ... ( ... ) ... шығындарға бөлінеді
- өнімнің өзіндік құнын шектеулі ... ... ... ... ... ... ... көп сатылығы
Өзгермелі шығындар бойынша өнімнің өзіндік ... ... ... ... мен ... оңтайлы арақатынасын есептеуге
арналған ақпаратты ... ... ... ... ... ... табылады.
Өзгермелі шығындар бойынша өзіндік құнды калькуляциялау бұйым
бағасы ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Стандартты директ-костинг - кәсіпорынның ... ... ... ... жету ... ... ... болса:
- өзіндік құнды жарым-жартылай калькуляциялаудың қарапайымдылығы
мен обьектілігі, өйткені ... ... ... ... ... ... қалады
- өзіндік құнды әр түрлі кезеңдердің ... ... және ... ... ... салыстыру мүмкіндігі
- шығаруды ұлғайту үшін ... мол ... ... ... ... бағаларын және ... ... ... ... пайда өзгерісін бақылау мүмкіндігі
- тұрақты шығыстардың шамасын жедел ... үшін ... ... ... ... құн есебінде қосымша шығыстардың
бөлінбеген сомасының ... бір ... ... ... бақылау нашарлайды
- есептің талдаушылық ... ... ... есеп пен
талдаудың тығызды ... ... ... ... ... принциптнрін басқару ... ... ... ... ... ... зерттеушілер оның ... бар ... ... ... атап ... ... Шығындарды тұрақты және айнымалы шығындарға бөлудің қиындығы,
өйткені таза ... және таза ... ... саны онша ... ... әр ... ... бір ... түрі ... құбылуы
мүмкін. Бұл қарсы ... « ... » ... ... ... ... ... бір саланың өзінде шығындардың
ең жақсы ... ... ... ұсыныстар жоқ. Олардың
оптимальды ара қатынасы кәсіпорынның ... ... ... ... әр ... ... әсеріне, оның ішінде сатудың ұзақ
мерзімді ... сату ... ... ... ... т.б ... ... шығындар да өнім ... ... ... ... өнімнің өзіндік құнының құрамына енуі ... ... ... ... ... ... ... тұрақты шығындар
кәсіпорын өндіргіш күштері толық қолданыла ма жоқ па, онда ... ... ... болады. Олар өндіріске ... тек одан ... ... да бұл ... ... ... емес және көбінесе ... ... ... ... ... ... ... қысқартылған номенклатура бойынша ... ... алу ... ... келмейді дейді. Демек, есепке
алынатын шығындар статьялары ... ... ... ... және ... жасалмайды деген пікір де бар. Бірақ бұл ... ... ... ... Өнім ... ... ... 100% нақты
анықтайтын ... ... ... жоқ. ... ... апарудың қандай түрі болмасын, нақты ... ... Бұл ... ... ... баға ... барлық
шығындарын жабуын қамтамасыз етпейді ... ... ... ... ... оның ... шығындарын толық жабуы
тиіс. Егер ұйым ... ... ... қол ... мақсатында
жекелеген бұйымдардың бағасын ... онда ... ... ... ... ... ... яғни ұйым ... ... ... Сондықтан да директ-костинг әдісі ... әсер ... ... ... ескереді.
3. Директ-костинг жүйесі боынша ... ... ... ... ... болып, өнімді өндіруге ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Экономикалық әдебиеттерде ... ... ... деп ... ... да ... қолданылатын ресурстардың ақша ... ... ... экономикалық әдебиеттерде шығындар терминін
шығыстар деп те ... ... ... ... ... сәйкес шығыстар өзіне кәсіпорынның негізгі ... ... ... енгізеді. Шығыстар бұл - ... ... ... азаюы және ... ... және ... құнының немесе ... ... ... жеке меншіктер арасында қайта бөлу мен байланыссыз жеке
капиталдың ... ... ... ... ... бір ... ... өндіруге
және сатуға кеткен шығындар алады (қызмет, жұмыс) .
Осылардан оның өзіндік құны ... Ал ол ... ... ... ... бағалау көрсеткіші болып ... ... ... және ... ... ... ... түрде қалай ... ... және ... деңгейін, үнемдеу режимін қадағалауды
көрсетеді.
Баға орнатудағы өзндік құн бағаның ... ... шегі ... дегеніміз - өндірістің қорын іздеуді реттеп ... ... ... шаруашылықсыздықты тиімді шаруашылық ... ... ... болмайды. Өзіндік құн ... ... ... ... басқару құралының ... ... ... еңбек ұжымы қоймаға ... ... ... ... ... ... экономикалық орнын
және ... ... ... Ол ... да пайда және
рентабельділік ... ... ... ... ... ... ... төмендеуі өндірістің рентабельділігі мен ... ... ... ... бюджет төлемдері мен меншікке
төленетін ... әсер ... ... ... ... олардың ғылыми сүйенген жіктеулері үлкен рол атқарады.
Жіктеу - бұл ... ... бір ... ... кезінде
және олардың арасындағы заңды қарым-қатынастардың кластарға бөлінуі.
Жіктек ... көп ... ... ... тану ... ... жіктеу - бұл нақты бір белгі ... ... ... ... ... Оның мәні өндірістің ... ... ... ұйымдастыруда, өнімнің ... ... ... ... бойынша барлық шығындар бір-бірінен ерекшеленіп ... Яғни ... ... және ... ... бойынша
сипаттау керек.
Шығындар әр ... ... ... ... және ... ... жіктеу қажеттілігінен туындайды. Бұл ... және ... есеп пен ... ... ... ... ... шетелдік профессионалды әдебиеттерде ... ... ... ... ортақ шешім жоқ.
Отандық тәжірбиеде әр ... ... ... шығындарды жіктеу
мына кестеде берілген.
| ... ... ... ... ... элементтері бойынша |Шығынның экономикалық ... құн ... ... ... ... рол н/е ... ... ... |
|технологиялық процесс қатынастары |баптары ... ... ... ... ... | ... өзіндік құнға жатқызу | ... ... |Бір ... ... ... ... ролі бойынша |Тікелей, жанама ... және ... | ... ... ... ішкі өндірістік |
|Жоспармен қамтамасыз ету | ... ... ... емес |
|Өндіріс көлемі бойынша | ... ... ... | |
| ... ... |
| | |
| ... ... |
| ... бір ... ... ... элементтері бойынша қаржылық ... ... ... ... ... қызметтің жай түрлерінің
қорытындысын анықтауға мүмкіндік береді ( ... және ... ). ... - ... ... оның ... арқасында
туатын шығынның біртекті түрі. ... ... ... топтау
және ағымдық кезеңдегі өндіріске қанша және не ... ... ... ... ... ... ... және не үшін ... ... ... арқасында статистика ... ... ... ... табыс көлемін анықтай алады.
Экономикалық ... ... ... көбінен айырмашылығы
бөлінбейді, өйткені оларды ... ... бөлу ... ... ... шығындарды элементтер бойынша ... ... ... ... және ... ... қолданылады.
Бұл шығындар құрамының бірқалыпты қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... өнімдерінің өзіндік
құнын қосқанда.
Әдістемелік ... ... ... ... №2 ХБЕС ... ... өндірістік құнын құрайтын ... ... ... сәйкес келесі элементтер юойынша
топталады.
1. Материалдық шығын.
2. Еңбекақыға кететін ... ... ... ... Басқа да әртүрлі шығындар.
Біздің елде 1997 жылдан бастап күшіне енген бухгалтерлік ... ... ... ... гөрі бір ... транзиттік
шоттардың бірыңғай жүйесі енгізілді. Ол ... ... ... ... және олардың ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Шығындар калькуляция баптарында ... ... ... ... құнын есептеу үшін өндіріс процесі кезінде ... ... ... ... қандай мақсатқа шығындалғанын
есептеу ... ... ... айтқанда калькуляция баптары бойынша
шығындарды жіктеу ресурстардың не үшін және ... ... ... ... ... топтау өзіндік құнды оның құрамдық бөліктері мен өнімнің
бірнеше ... ... ... ... ... Калькуляция
баптары бойынша шығындарды ылғи тексерістен өткізіп отыру ... мен ... ... технологиялық процеспен байланысын ашуға,
өндірілетін өнімнің түрлері мен оның ... болу ... ... ... ... топтауын, сондай-ақ өндірілмейтін
шығындарды анықтауға мүмкіндік ... ... ... көрсетілген бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ... ... сәйкестендіріледі.
Оған келесі баптар жатады:
- қайтарымды материалдардың есебіндегі қалдықтар
- еңбекақысы
- ... ... ... ... ... және басқарушылық есептердегі шығындарды ... ... ... ақпарат әртүрлі топтастырылады. ... есеп ... ... ... ... ... болады (Бұл ақпарат ... мен ... ... ... ... есеп ақпараттарының өнімнің
қай түрі қаншалықты пайдалы екенін ... ... ... ... ... басты артықшылығы шығындарды айнымалы
және тұрақты шығындарға ... Бұл ... ... ... ... сұрақтарды шешуге мүмкіндік береді.
- өнім немесе тапсырыс бағасының төменгі шегін ... әр ... өнім ... ... ... талдауға
- өнімді өндіру мен сатудың тиімді бағдарламасын анықтауға
- ... ... ... өзі ... әлде ... ... сатып
алу сұрақтарын талдауда
- экономикалық тұрғыда оптимальды өндірістік технологияны таңдау
- залалсыздық ... мен ... ... қорын
анықтауға мүмкіндік ... ... ... даму қарсаңында ... ... мен ... ... пен бас ... ... ... офисті ұстап тұру және т.б ... ... ... кәсіпорын үшін өнім өндіру, қызмет
көрсету және т.б ... ... ... ... ... ... әрқашан жедел ақпарат қажет.
Сондықтан да ... ... ... құн мен ... ... практикасында келесі принцип қолданылады. «Өнімнің ... ол ... ... ... ... ... есептеулер мен бөліп таратулардың ... ... ол ... ... ... мен ... ... кеткен тікелей
шығындар болып ... ... ... ... ... ... табыс)
әдісін қолдана отырып өндіріс көлемі мен шығындар ... ... ... анықтауға болады. Бұл өзара ... және ... ... ... ... Графикалық
түрде өндірістің шекті нүктесі көрсетіледі. Ол ... ... ... ... оның ... құнына тең болатын өндіріс
көлемі көрсетіледі.
Директ-костинг әдісі табысты көп ... ... ... ... екі ... ... болады.
- маржиналды табыс
- негізгі қызмет табысы
Маржиналды табыс - ... ... ... ... пен
айнымалы шығындар бойынша есептелген толық емес құн ... ... ... ... ... және өндірістік
емес болып бөлінсе, онда ... ... есеп беру 3 ... ... ... ... ... түсім мен айнымалы өндірістік
шығындар арасындағы ... ... ... ... табыс
есептеледі. Екінші сатыда өндірістік ... ... пен ... ... ... ... айырма ретінде кәсіпорын бойынша
жиынтық маржиналды ... ... ... ... ... ... пен ... шығындар сомасы арасындағы айырма
ретінде ... ... ... ... ... жүйесіндегі баға белгілеудің ерекшеліктері
Баға белгілеу – ... ... ... ... ... ... көбісі баға белгілеумен байланысты. Директ-костинг
жүйесіндегі баға белгілеуді активті болып сипаттауға болады, ... ... ... ... керекті мөлшері мен оған тиісті шығындар
көлеміне жетуге болады, бұл кәсіпорынды ... ... ... ... директ-костингтің мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... оның ішінде:
➢ бағаны төмендетудің мақсаттылыған бағалау;
➢ бос өндірістік қуаттардың бар болу шартындағы баға белгілеу;
➢ зиянсыздықты талдау әдісін ... ... баға ... баға ... ... ... мерзімді төменгі шегін қолдану.
Кәсіпорынның тәжірибелік қызметінде өткізу нарығы мн табыстың өсімін
кеңейту мақсатында бағаны ... ... ... сұрағы жиі
қойылады. Берілген іс-шараның тиімділігін ... ... ... жауап ретінде сұранысты өткізу туралы ... ... ... ... мен маркетологтардың және шығындар және олардың
өндіріс көлемі мен оны ... ... ... ... бар бақылау
бөлімшесінің мамандары мен аналитиктерідің бірігіп қызмет етуі ... ... ... ... ... ... шығындар бағаланады және
бағаның өзгеруі туралы шешім қабылдаудың тиімділігі мен ... ... ... ... ... ... белгілеуде директ-костингті қолданудың аналитикалық артықшылығын
дәлелдеу үшін толық өзіндік құн мен директ-костингтің ақпараты ... ... ... ... ... мақсаттылығына салыстырмалы
талдауды өткізейік. Берілген мәліметтер негізінде құрылған мысал бойынша,
кәсіпорын жиһазы үшін МДФ-фасадтарды өндірумен ... ... ... ... оңай қайта орналастыруға
мүмкіндік береді, ал өнімнің жеке артикулдары ... ... ... ... шығындар салыстырмалы түрде сәйкес келеді. Сондықтан
дәлдіктің жоғарғы үлесімен кәсіпорынның барлық ... ... ... ... бір жылға шаққандағы өндіріс көлемі мен өнім ...... ... пен ... кететін жылдық шығындар - 300000 а.б.;
➢ соның ішінде ... ... – 90000 ... ... ... ... – 41,28 а.б.;
➢ баға 3 а.б.-не төмендегендегі өткізудің болжамды өсуі – 20%.
11 кесте
Баға белгілеу әдістемелерінің ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... |есептеулер, а.б. |
| | ... а.б. | |
|1 ... бір ... |30 ... |- |
| ... ... | | |
|2 ... бір бірлігіне |- |21 |
| ... ... | ... | | |0) |
|3 ... бір бірлігінен|  |  |
| ... | | ... |3.1. ... ... баға)|11,58 (41,58-30) |- ... |3.2. 2 ... ... |8,58 ... |- |
| ... | | |
|4 ... жабу ... |  |  ... |4.1. 1 ... |- |20,58 ... ... |4.2. 2 нұсқа |- |17,58 ... |
|5 ... ... |  |  ... |5.1. 1 нұсқа |- |205800 |
| | | ... ... |5.2. 2 ... |- |210960 |
| | | ... |
|6 ... сомасы |  |  ... |6.1. 1 ... |115800 ... |115800 |
| | | ... ... |6.2. 2 нұсқа |102960 (8,58*12000) |120960 |
| | | ... |
|7 ... ... ... |5160 |
| ... ... | | |
|8 ... ... ... емес ... |
| ... туралы | | |
| ... | | ... ... ... ... толық өзіндік құн әдісі мен
директ-костинг қолдану арқылы айырылады, ... ... және ... ... ... ... бір ... өзіндік құнына кететін
тұрақты шығындардың салыстырмалы төмендеуін директ-костинг есепке алады.
Талдауда толық өзіндік құн ... ... ... берілген фактор
ескерілмеуі мүмкін, осыған байланысты қате шешім қабылдау қаупі бар.
Директ-костинг ақпаратының негізінде бос ... ... ... ... баға ... анықталатын өндірістің қосымша көлеміне деген
тұрақты шығындардың өзгеріссіздігін есепке алу мен бағаларды қалаптастыруды
жүзеге асыруға мүмкіндік ... Бұл ... ... ... базалық
санының бағаларында тұрақты шығындардың орны ... ал ... ... ... ... ... өндірісі үшін ғана
анықталған жағдайда, қолдану мақсатты болып табылады.
Айталық, кондитер фабрикасы ... ... 30 ... ... ... ол бар қуаттардың көмегімен көрші аймақтар үшін де осы
өнімнің ... бір ... ... ... ... ... ... келесі ақпарат бар.
12 кесте
Қосымша өндіріс көлемінің талдауы үшін бастапқы мәліметер, ... ... |30000 кг өнім үшін |1 кг өнім үшін |
|1 ... ... |18000 |0,6 |
|2 ... ... |9000 |0,3 |
|3 ... ... құн |27000 |0,9 |
|4 ... |33000 |1,1 |
|5 ... |6000 |0,2 ... өткізетін өнімнің рентабельділігі 22% құрайды (6000:27000).
Себебі бар ... ... ... ... өндірісін ұйымдастыру кезінде
тұрақты шығындар өзгермейді, баға белгілеу базасы ретінде ... ... ... ... ... өндірілетін өнімдегідей шығындар
рентабельділігіне жету үшін 1 ... 0,73 ... ... ... ... ... ... көрші аймақтардың жағымды нарық
конъюктурасы кезінде өсім үшін үлкен қор бар ... ол ... ... ... мүмкін.
Зиянсыздықты талдау әдісін қолдану арқылы жүргізілген баға ... ... ... (тұрақты шығындардың, айнымалы
шығындардың, бағалардың және т.б.) бір уақытта өзгеруі ... ... ең ... нұсқаны таңдау мақстаында белгілі бір ... ... ... қажеттілігі туғанда қолданылады.
Нұсқаларды салыстыруды кесте арқылы ... ... ... ... 17
кестеде жүргізілген аналитикалық есептеулердің процедураларын және олардың
мазмұнын қарастырайық.
13 кесте
Баға саясатының тиімділігінің ... көп ... ... ... көрсеткіштер |Кәсіпорын ... | ... |
| | |1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... шығындар, а.б. |20000 ... |
|2 ... ... а.б. |2 |2 |1,9 |2 |1,9 |
|3 ... бірлігіне айнымалы шығындар,|1,6 |1,5 |1,5 |1,6 |1,6 |
| |а.б. | | | | | |
|4 ... ... жабу ... |0,4 |0,5 |0,4 |0,4 |0,3 |
| |а.б. | | | | | |
|5 ... жабу ... үлесі, %|20 |25 |21 |20 |16 |
|6 ... ... ... ... |а.б. | | | | | |
* ... ... ... тұрақты шығындар сомасының кірістегі ... ... ... ... анықталады.
1 этапта бақыланатын кәсіпорынның міліметтері бойынша тұрақты ... ... ... ... ... ... ... этап бәсекелес кәсіпорынның жұмыс жағдайын көрсетеді. Мұнда оның
жағдайы тиімдірек екенін көріп отырмыз, ... ол ... ... ... ... ал оның ... ... 20%-ға төмен
(80000а.б., бақыланатын кәсіпорынға қарағанда – 100000 а.б.). Бірақ бағалар
бірдей деңгейде және ... ... ... ... ... этап. Бәсекелес бағаны 5%-ға төмендетуге шешім қабылдады. Бұл этап
кәсіпорынға бәсекелес ағымдағы ... ... көп ... алу үшін өзінің
мықты позициясын (зиянсыздықтың ... ... ... ... ақпарат береді. Бәсекелес кәсіпорынның кірістегі жабу ... 16%-ға ... ... ал шығынсыздық нүктесі 100000 а.б.-не тең
болды, яғни бақыланатын ... ... тең ... ... бұл ... ... ... кеңейтуге бағытталып отыр және
зерттелетін кәсіпорын жауапты шараларды жүзеге ... ... ... ... оның ... ... ... болып қалады.
4 этап. Кәсіпорында шығындарды төмендету бағдарламасы бар ... ... және ... ... технологиясын енгізді), осыған
байланысты шығындарды 6%--ға дейін төмендету мүмкіндігі туды. 4 ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Шығындардың осылайша төмендеуі зиянсыздық нүктесін 20%-ға
төмендетті, ал шығындарды жабу сомасының үлесі 25%-ға ... ... ... ... ... болуы үшін сатып алу бағасын төмендетуге
дайын.
5 этап сату бағасын 5%-ға ... ... ... отыр.
Жүргізілген і-шаралардың нәтижесінде кәсіпорын зиянсыздықтың ... ... ... ... ... ... а.б. бақыланатын кәсіпорынның зиянсыздық көлемі – 952386
а.б. ... ... ... іс-шаралар өткізу бағасын төмендетуге
қарамастан кәсіпорын өзінің ... ... ... ... ... ... ... негізінде баға белгілеудің
әр түрлі әдістерін қолдануға мүмкіндік ... ... ... ... ... әдісі өнімнің бір бірлігіне керекті жабу сомасын
қамтамасыз ететін ... ... ... ... төлемді есептеуге
мүмкіндік береді.
Жалпы түрде өнімнің әр бір түрі үшін айнымалы өндірістік ... ... ... ... формула арқылы есептеледі:
Қосымша баға %=(күтілген ... ... ... ... ... шығындар)/айнымалы өндірістік
шығындар.
Ал айнымалы шығындар негізіндегі баға:
Баға=өнімнің 1 бірлігіне айнымалы өндірістік шығындар+қосымша баға
%*өнімнің бір ... ... ... ... ... ... ... шарттардың орындалуы жағдайында тиімді
болады:
➢ кәсіпорын өнімінің әр түріне (жұмыс,қызмет көрсету) ... ... құны ... айнымалы шығындар мен өзге өндірістік ... ... әр ... ... ... бұл ... ... онда нәтижелердің релевантығын
қамтамасыз ету үшін әр өнім ... ... ... ... ... енгізуді есепке алу керек.
Сонымен қатар, айнымалы ... ... ... ... үшін ... ... ... түсіру қажеттілігінде немесе
алдыңғы позицияларға жету мақсатында өткізу нарықтары үшін өткір бағаның
бәсеке ... ... ... ... ... ... ... шегі
ретінде қарастырылуы мүмкін.
Айнымалы өзіндік құн жартылай фабрикаттар мен бұйымдарды кәсіпорынның
әртүрлі ... ... ... ... баға ... ... ... мүмкін. Осылай, нарықтық бағаларға негізделген
әдістер әр уақытта тиімді болып саналмайды, ... ... ... жаңа және ... өнім үшін ... ... мүмкін немесе
нарықтық бағалар туралы ... ... ... ... өте маңызды
болмауы мүмкін. Сонымен қатар нарықтық бағалар кәсіпорын ... емес әр ... ... ... ... ... ал ... мөлшеріне кәсіпорын әсер етуі мүмкін. Трансферттік бағалардың
негізіне ... ... ... ... ... ... жауапкершілік
орталықтарындағы қызметтің төмнегі тиімділігі – сатушы мен ... өсуі өзге ... ... ... ... ... мүмкіндіктері бұл жүйенің
кәсіпорын басшылығы мен басқарудың әр түрлі деңгейіндегі менеджерлері үшін
шешімді ... ... ... есептеулерді жүргізу мен нұсқаулырды
құрастыру үшін қажетті және маңызды ... ... ... қорытынды
жасауға болады.
Қорытынды.
Қазіргі кезеңде бәсекелестік күрестің ... ... ... жаңа бағдардың негізінде көріне ... осы ... ... - ... даму ... байланысты. Сонымен бірге,
тауарлардың қозғалысында, капиталдар мен ... ... ... алмасуында кездесетін бөгеттер де біртіндеп жойылуда.
Бәсекелестік ... ... ... ие болып ол жаңа салдар ретінде күшейе
түсуде.
Қорыта келе, директ-костингтің жағымды және жағымсыз жақтарын атап өту
керек. ... ... ... оның келесі сипаттамаларын
жатқызуға ... ... ... үшін ... ... құн-көлем-табыс» өзара
байланысы туралы мәліметтерді кез келген уақытта жиі жүргізілетін ішкі
есеп беруден алуға болады.
2. Табыс (оның ... ... ... ... ... тұрақты үстеме шығындардың әсерінен белгілі бір кезең ... ... ... ... ... ... себебі берілкен кезең
ішіндегі бұл шығындардың жалпы ... ... ... есеп ... біріккен
блок түрінде көрсетіледі.
4. Жабу сомаларының әр түрлі деңгейлерінің ... ... ... сатып алушылар тобының және т.б. тиісті бағалануын
қамтамасыз етеді.
5. ... ... пен ... ... ... ... ... бойынша өзіндік құнды калькуляциялау ликвидті емес
қорлардағы тұрақты үстеме шығындардың ... ... ... ... ... ... ... бағалар мен көлемнің
неғұрлым табысты комбинацияларға сілтеме бере отырп, тиімді ... ... ... ... ... ... шегін белгілей
отырып, директ-костинг бәсеке жағдайында демпингті қолдануға ... ... ... ... болады, бірақ кез келген экономикалық
категория сияқты, директ-костингтің де ... ... ... ... бір
кемшіліктері бар.
1. Тұрақты шығындарды көрсету кезінде белгілі бір қиыншылықтар ... ... ... болу ... байланысты өзгеретін жартылай
айнымалы шығындармен қиыншылықтар туады.
2. Ұзақ мерзімді жоспарлау қажеттіліктері мен өзге стратегиялық ... үшін ... ... ... тыс ... параллельді
тарату қажет.
3. Қаржылық және басқарушылық (директ-костинг ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бұл басшылық
жағынан басқарушылық еесептің есептеулерінің нәтижелеріне сенімсіздік
тудыруы мүмкін.
4. ... ... ... ретінде ресми түрде қолдануға ... ... ... ... көп ... (оның ішінде ТМД елдерінде
де) табыс салығын есептеу кезінде директ-костинг қолданылмайды.
Бұған қарамастан, директ-костинг кәсіпорындағы ... ... ... өте ... және ... ... ... табылады. Аналитикалықтың қарапайымдылығы, сенімділігі және жоғарғы
деңгейідирект-костингті оперативті бақылау және ... ... ... ... үшін ... ... әдістемелерін
беретін бірінші деңгейлі басты ... ... ... ... оның қиыншылықтары мен кемшіліктерінен асып ... да бұл ... ... ТМД ... ... өз
орнын табуға мүмкіндік береді.
Курстық жұмысты қорытындылай келе, осы жүйе, яғни ... ... ... барынша нормалауды, жоспарлауды,
есептеу мен бақылауды жеңілдетуге ... ... ... құн көз жетерліктей болады, ал шығындардың жекелеген баптары
өте ... ... ... ... ... ... ... да, ал экономикалық тұрғыда өндіріске жанама шығындарды
таратудың ... ... ... де ... бухгалтерлік есеп
тәжірбесінде кең қолдана ... ... ... ... ... ... және ... арасындағы өзара
байланысын, іскерлік ... ... және ... ... ... жедел ұғынуға және болжауға мүмкіндік береді.
Көптеген ғалымдар тұрақты ... ... ... ете ... ... ... ... тұрақты өндіріс шығындарының
компоненттері қатысуы ... ... ... мен ... шығыстарының
ара жігін ажыратпас бұрын, оны бүгінгі Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық
мүдделеріне сай келетіндігін зерттесек және ... ... ... онда біз осы ... ... ... де аталған процесс баяу болса да, Қазақстанда жүріп жатыр.
Сондықтан да ... ... есеп ... ... есеп жүйесіне
айналатындығы туралы мәселе күмән туғызбаса керек.
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... Басқару есебі. Разливаева.Л.В 2003ж
3. Директ-костинг. Дюсембаева. 2003ж
4. ... және ... ... ... ... ... есебі. Назарова. 2005ж
6. Басқару есебі. Керимов. В.З ... ... ... ... жоспарлау және талдау.
Тасмағанбетов.Т 2004ж
8. ... ... ... ... ... ... есебі. Карпова.Т.П 2002ж
10. Өзіндік құнды калькуляциялау мен принциптері. ... ... ... І. ... Қ.С. Қарағанды 2009
12. Бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк ... ... 2007 ... 28 ... N 234 Заңы

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Директ – костинг» әдісі4 бет
Абзорпшен-костинг39 бет
Басқару есебінің директ-костинг жүйесі69 бет
Директ-костинг есеп жүйесінің басқару есебіндегі мәні мен маңызы21 бет
Дайын өнімнің есебі29 бет
Калькуляция баптары бойынша өндіріс шығындарының жіктелуі26 бет
Шығындар есебі және өнімнің өзіндік құнын калкуляциялау26 бет
Шығындар есебі және өнімнің өзіндік құнын калкуляциялау әдістері25 бет
«Семей былғары-мех комбинаты» ЖШС-дегі өндірістік шығындардың аудиті және талдауы66 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь