Жалпы дене жаттығулары


«Астана медицина университеті» КеАҚ
Оңалту бөлімі, спорттық медицина және дене шынықтыру
Реферат
Тақырыбы: «Жалпы дене жаттығулары. Икемділікті дамыту»
Орындаған : Омарова А.
Жалпы медицина, 110 топ
Тексерген : Есеева Айбарша
Нұр-Сұлтан
2021ж.
Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Икемділікке тәрбиелеу.
2. Икемділікті дамыту үшін жаттығулар жиынтығы.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиет
Кіріспе
Жалпы мағынада икемділік дегеніміз - адамның үлкен амплитудамен қозғалу қабілеті. Спортта элементтерді толықтыру керек, ал күнделікті өмірде - буындар мен бұлшықеттерді қалыпта ұстау, денені нығайту керек. Икемділік кез-келген жаста дамиды, ал прогресс организмнің табандылығы мен жеке ерекшеліктеріне байланысты.
Жаттығу немесе жалпы денсаулықты сақтау үшін айналада қозғалу маңызды. Егер біз отырықшы өмір сүретін болсақ, онда ең қалыпты нәрсе - біз өзімізді «тот басқан» немесе «атрофияланған» сезінеміз, біз өзімізді аз ептілікпен сезінеміз және күшімізді ғана емес, икемділігімізді де жоғалтамыз. Біз қаттылық сезімін сезінбеу немесе тот басу үшін икемділігімізді жақсартуға көмектесетін қандай жаттығулар туралы айтатын боламыз.
Адамның жаттығуды үлкен амплитудамен орындау қабілеттілігін иілгіштік дейміз. Амплитуда дегеніміз - адамның жаттығуды орындағандағы дене мүшелерінің бір шеткі қалыптан екінші шеткі қалыпқа жеткізе орындаған қимыл-әрекеті. Мысалы, оқушы аяқтарын бірге қойды - бір шеткі қалып, аяқтарын жан-жаққа созып «шпагатқа» отырды - екінші шеткі қалып, қолдарын жоғары көтеріп шалқайды - бір шеткі қалып, қолдарын алақанымен, шынтағымен еденге жеткізе алдыға еңкейді - екінші шеткі қалып т. с. с.
Иілгіштікті өсу буын құрылымдарына; бұлшық еттің, сіңірдің созылымдылығына; көңіл-күйге (жоғары көңіл-күй кезінде икемділік артады) ; бой қыздыруға; сыртқы температураға; тәулік уақытына (12-ден 17-ге дейін ол көп) ; жасқа (15-16 жаста икемділік көп кезі) ; күш даму деңгейіне (күші көп адамдардың икемі аз) ; спорттық мамандыққа және т. с. с. байланысты.
Икемділікке тәрбиелеу
Икемділікті дамытудың негізгі амалы - созылу, керілу жаттығулары. Ол жаттығулар мынандай түрлерде орындалады: қарпайым созылу, серіппелі созылу, сермеу, дене қалпын ұстау, сыртқы көмектің әсерімен созылу т. с. с. Икемділік жаттығуларын бой қыздырудан кейін сабақтың барлық бөлімдеріне кіргізуге болады. Икемділік жаттығуларын орындағанда нақтылы міндет қою қажет, мәселен белгілі затты алу немесе бір затқа дене мүшелерін тигізу т. с. с. Мысалы, алға-төмен еңкею, омыртқа жүйесін созу жаттығуын орындаудың басында қолдың ұшын жерге тигізу, алақанды тигізу, шынтақты тигізу кезекпенен, бар мүмкіншілікпен әрекеті, созыла орындалады. Созылу жаттығуларын амплитуда орындау шегіне жеткізе, яғни буындарда жеңіл ауырту сезімдерін сезінгенше орындау қажет. Созылу жаттығулары тізбегінен кейін босаңсыту жаттығулары орындалады. Буындардың жылжымалылығын арттыру үшін күнделікті жаттығулар жасау керек. Икемділік жаттығулары арасындағы 2-3 апта үзіліс оның дамуына кері әсері туғызады. Икемділікті дамытудың негізгі жолы - қайталау әдісі. Жаттығуларды рет-ретімен мойын, қол буындарына, кеуденің омыртқа белдеулеріне, аяқ буындарына арнап орындау қажет. Дененің бір аймағына ғана назар аудармау маңызды. Әдетте, икемділік туралы айтқанда, қолымызды жерге тигізу ойымызға келеді, бірақ бұл физикалық сипаттаманы қолдану одан әрі дамиды.
Иілгіштікті белсенді және енжар болады:
Спортшының өз әрекетімен, үлкен амплитудамен қозғалысты орындау қабілеттілігін белсенді иілгіштік дейміз.
Сыртқы орта әрекеті күшімен әсер етіп қозғалысты үлкен амплитудамен орындау қабілеттілігін енжар иілгіштік дейміз.
Сыртқы орта әрекетіне жататындар - дене тәрбиесі мұғалімінің, жаттықтырушының, серігінің көмегі, әр түрлі құрал-жабдықтардың көмегі т. с. с. Мысалы, кілемде аяқтарын жан-жаққа соза отырып, аяқтарының ортасына қарай терең еңкейіп, икемділік жаттығуын жасап жатқан спортшыны алайық. Ол өз әрекетімен, өз күшімен жаттығуды орындаса белсенді икемділік, ал орындап жатқан кезде жаттықтырушысы келіп арқасынан итере басып, терең еңкеюге көмектессе енжар икемділік деп танылады. Икемділікті тәрбиелеудің басты кезеңдерінде белсенді икемділікті дамытып барып, ары қарай енжар икемділікті дамыту әдісін жалғастырса дұрыс болады. Икемділік сыртқы орта әсері арқылы жақсы дамиды.
Ең жиі қолданылатын классификация икемділікті көрсету әдісіне сәйкес келеді:
Динамикалық - қозғалыстағы икемділік;
статикалық - қозғалыссыздықта;
жалпы - кез-келген буындарда және амплитудада иілу мүмкіндігі;
арнайы - мысалы, кейбір спорт түрлері үшін белгілі бір буындар мен бұлшықеттердің қажетті икемділігі.
Икемділікке бірнеше факторлар әсер етеді:
Ішкі (анатомия) ; сыртқы (жас, жыныс, ауа температурасы және т. б. ) .
Мысалы, күннің уақыты (таңертең / түстен кейін / кешке) де маңызды. Таңертең ұйқыдан кейін дене әдемі «бітелген». Ал кешке қарай ол шашырап кетеді және жаттығуларға көбірек бағынады. Ауа температурасы неғұрлым жоғары болса, дене соғұрлым жақсы созылады.
Икемділікті дамытатын спорт түрлері:
- Гимнастика (спорттық және көркем) .
- Акробатика (ақысыз және кенепте) .
- Йога.
- Созылу.
Икемділікті дамыту үшін жаттығулар
Мойын омыртқасына арналған жаттығу:
1. Тіке тұрып, аяғыңызды иық жалпақтығымен бірдей мөлшерде ашыңыз. Жауырынды артқа апарып, желкені жоғары қарай созыңыз. Омыртқаның созылуын сезініңіз.
2. Басыңызды ақырын алға түсіріп, осы күйде 30 секунд тұрыңыз, содан соң бастапқы қалыпқа қайтыңыз. Одан соң басыңызды келесі екі жаққа төмен түсіресіз. Яғни, құлағыңызды иыққа жеткізуге тырысқандай бұрасыз. Соңында басыңызды әр иық арқылы айналдырып, артқа қараңыз.
Кеуде омыртқасына арналған жаттығу:
1. Тіке тұрып, қолыңызды екі жаққа созыңыз. Терең дем алып, өзіңізді қаттылап құшақтаңыз. Дем шығарғанда қолыңызды қайтадан екі жаққа созып, жауырыныңызды тақаңыз. Оны 10 рет қайталаңыз.
2. Қолыңызды арқаңызда біреуін жоғарыдан екіншісін төменнен құлыптап ұстаңыз. Саусақпен ғана емес, алақанмен ұстауға тырысыңыз. Содан соң қолдарыңыздың жағдайын ауыстырыңыз.
3. Орындықтың арқасына өзіңіз арқаңызбен тұрыңыз. Оны қолыңызбен ұстап, созылу сезінгенше отырыңыз.
4. Ішіңізбен жатып, қолыңызбен еденді тіреп, кеуде тұстан артқа қарай қайырылыңыз. Осы күйде 30 секунд тұрыңыз. Содан соң жатқан күйіңізде қолыңызбен табаныңызды ұстап, артқа қарай қайырылыңыз. Бұл күйде де 30 секунд тұрыңыз.
5. «Көпір» күйін жасап, 30 секунд тұрыңыз.
Тізе буыны иілгіштігіне арналған жаттығу:
1. Еденде тұрып, тізе бүкпей, алақаныңызбен еденді ұстауға тырысып, еңкейіңіз. Сол қалыпта 30 секунд тұрыңыз.
2. Содан соң аяғыңызды иық жалпақтығы бойынша ашып, екі аяғыңызға кезекпен еңкейіңіз. Тізенің артқы жағынан созылу сезінгенше еңкейіңіз.
3. Жерге отырып, аяғыңызды тіке созыңыз. Қолыңызды табанға дейін созып, денеңізбен аяғыңызға жатыңыз. Содан соң аяғыңызды максималды түрде екі жаққа ашып, кеудеңізбен жерге жатуға тырысыңыз.
Арқаға арналған жаттығу
Солардың бірі-кобра. Оны жасау үшін : асқазанға жатып, қолыңызды кеуде деңгейіне қойып, басынан бастап денені көтеруді бастаңыз. Қолыңызды еденге қалдырыңыз және артқы жағында мүмкіндігінше бұру.
Тағы да басқа икемділікке арналған жаттығулар: диірмен, артқа еңкейіп тұру, екі жақта қолды айналдыру, екі бүйірге бүгілу және тағы да басқалары жатады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz