Шығындар түсінігі және олардың басқарушылық есептегі жіктемесі

Жоспар


Кіріспе
1 Шығындар түсінігі және олардың басқарушылық есептегі жіктемесі.
2 Коммерциялық шығындардың баптары.
3 Өндірістік шығындардың негізгі элементтерінің есебі.
4 Әкімшілік шығындар баптары және оларды есепке алу.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
        
        Қазтұтынуодағы
Қарағанды экономикалық университеті
Бухгалтерлік есеп және
аудит кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: Басқару функциясы бойынша шығындардың жіктелуі
(коммерциялық, өндірістік, әкімшілік).
Орындаған: Байжомартова ... ... ... Қ ...... Шығындар түсінігі және олардың басқарушылық есептегі жіктемесі.
2 Коммерциялық шығындардың баптары.
3 Өндірістік шығындардың негізгі ... ... ... ... баптары және оларды есепке алу.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Бухгалтерлік есепті реформалауда жасалған ... ... – ішкі ... жүйе ... ... басқаруды жетілдіру болып
табылады. Тиімді басқару принциптері мен есепті ұйымдастырудың жаңа амал-
тәсілдерінің негізі ... ... ... етушіге неғұрлым жақын
еуропалық құрылым алынды.
Нарықтық экономика ресурстың барлық материалдық, еңбек және қаржылық
түрлерін ұтымды ... ... олар ... ... ... ... ... етуі тиіс.
Кәсіпорынның өндірістік қызметінің мақсаты - өнім шығару, оны өткізу
мен пайда алу. ... ... да, оның ... өндіріс
тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштердің жалпы жүйесінде басты орын құрамы
оны ... ... ... өзіндік құнға беріледі.
Шығындар есебін дұрыс ұйымдастыру үшін оларды ғылыми негізделген жіктеудің
маңызы зор.
Шығындар деп ... ... ... ... ... мен ... үшін төлеуге тиісті ақшаны айтады.
Шығындардың жіктелуі – бұл сыртқы да, ішкі де ... ... ... бере ... ... ... ... әдісі. Басқару
функциясы бойынша шығындардың өндірістік, ... және ... ... ... - ... өнімді дайындауға байланысты және оның
өндірістік өзіндік құнын құрайтын барлық шығындар.
Өндірістік емес шығындар – ... ... яғни ... ... шығындар өнімнің өзіндік құнына кірмейтін шығындар. Бұл
шығындар нарықтық экономикада өте актуалды.
Бұл ... ... ... ... ... ... шығындардың
жіктелуі және олардың есебін ұйымдастыруын көрсету болып ... ... жету үшін ... ... ... шығындардың мәні және олардың басқарушылық есепте жіктелуі;
- коммерциялық шығындарды, яғни өнімді ... ... ... ... қатар оларды есепке алынуы;
- өндірістік шығындардың негізгі элементтері, яғни негізгі материалдар,
тікелей еңбекақы шығындары және ... ... ... ... ... алу ... ... өз шығынын өзі
өтеуді қамтамасыз ету және табыс табу.
Курстық жұмыста отандық экономистердің еңбектері, ... ... ... ... ... және олардың басқарушылық есептегі жіктемесі
Кәсіпорынның өндірістік қызметінің мақсаты - өнім шығару, оны ... ... алу. ... кәсіпорынның да, оның бөлімшелерінің өндіріс
тиімділігін ... ... ... ... ... орын ... ... шығындармен белгіленетін өзіндік құнға ... ... ... ... үшін ... ... негізделген жіктеудің
маңызы зор.
Шығындар – басқару есебі негізгі объектілерінің бірі, ... ... ... ... Оларды тиімді басқару үшін белгілі бір белгілер бойынша
шығындарды топтастыруды көздейтін жіктеуді қолданған ... ... ... ... атты ... ... ... (2003 ж. 28 қаңтардағы №27 өзгерістермен бірге) ... ... ... болу орны ... - ... ... учаскелер, құрылымдық
бөлімшелер бойынша. Мұндай жіктеу жауапкершілік орталықтары бойынша есепті
ұйымдастыру мен өнімнің ... ... ... ... ... ... үшін ... шығынды көтерушілер, яғни өнім түрлері (жұмыс, көрсетілген қызмет)
бойынша - өнімнің өзіндік құнын ... ... ... ... ... ... ... немесе шығын түрлері бойынша
экономикалық элементтер мен калькуляция баптары бойынша[7. ... ... ... ... ... ... коммерциялық
және әкімшілік болып жіктеледі.
Өндірістік шығындар - тауарлық өнімді дайындауға байланысты және оның
өндірістік өзіндік құнына ... өнім - өз ... да, ... да ... ... ... ... қабылдаған және
қоймаға тапсырылған дайын бұйымның құны; ... ... ... ... жартылай өнімнің сондай-ақ субъектінің негізгі құрал-жабдықтары
толықтыруға ... ... ... ... ... ... ... емес шығындар – кезең шығындары. Бұл шығыстар 7110 «Дайын
өнімді (тауарды, жұмысты, көрсетілген қызметті) өткізу ... ... ... ... 7210 «Әкімшілік шығындар» шоттарында
ескерілген. Өндірісті басқаруға ... ... ... ... және ... ... және завод басқармасының
әкімшілік-басқару аппаратының еңбегін өтеу ... ... ... ... ... мен ұйымдастыру амортизациясы, өндірістік
қажеттілік пен өзі ... ... ... ... үшін ... ғимаратты, үйді ұстау мен жөндеу шығындарын; ... ... ... ... ... ... және кадр дайындауға
жұмсалған шығындар; мүліктің ... мен ... ... ... басқа да шығыстар біріктіріледі. Бұл шығыстар кәсіпорын аумағында
пайда болады.
Қолданыстағы ... ... ... ... ... ... және ... тікелей міндетті іс-қызметтерін
жүзеге асыруды топтастырады. Экономикалық мәні жағынан әр түрлі ... ... ... ... жоспарлауды, бақылауды және
талдауды қиындатады. ... ... мен ... ... ... өндірістік
емес шығындарға әсер ететін факторларды ашу үшін оларды міндетті ... ... ... ал іште – ... ... бойынша топтастыру
мақсатқа сәйкес болар еді.
Кәсіпорынның басқа шығындары сияқты қосымша шығыстар басқару есебінде
басқару мақсаттарына байланысты ... және ... тыс ... ... ... деп
жіктеледі.
Мұндай жіктеу бухгалтерлік есептің халықаралық стандарттарына жауап
береді, соған сәйкес ... өнім ... ... үшін тек ... шығындар қосылуы тиіс.
Сондықтан шығындар басқару есебінде мыналарға жіктеледі:
* өндірістік ... ... ... ... өндірістен тыс (есепті кезең шығындары).
Өнімнің өзіндік құнына кіретін шығындарға тек қана ... ... яғни ... ... дейінгі дайын өнім өндірісіне және
бітпеген (аяқталмаған) өндіріске байланысты: тікелей материалдық шығындар,
әлеуметтік салық ... ... ... ... өтеуге шығатын
тікелей шығындар; қосымша шығыстар.
Өндірістік қорлар материал қорларында, ... ... ... ... ... өнім ... ... заттандырылған.
Кезең шығыстары қорларды бағалағанда есептелмейді, жасалған есепті
кезеңдерінде есептен ... ... өнім мен ... өндіріс
қалдықтарында келесі кезеңге көшпейді. Бұл шығындар ұйымның ... ... ... ... өте ... ... ... сипаттағы шығындар: коммерциялық (өнімді өткізуге байланысты) және
әкімшілік шығындар жатқызылады.
Коммерциялық және ... ... – бұл ... ... ... ... қорытындысы туралы есеп берудің көрсеткіштері
болып табылады. ... ... ... ... ... және ... тиімділігін арттыру мүмкіндіктерін анықтау.
Коммерциялық және ... ... ... өзіндік құнына кірмейді. [7.
70-73б.]
2. Коммерциялық шығындардың баптары, оларды есепке алу.
Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... табылады, сондықтан бухгалтерлік есеп шоттар жоспарында бұл
шығындар 7110 «Өнімдерді сату және қызмет көрсету бойынша ... ... ... ... ... ... және ... ұйымдарының
мерзім шығындарын бақылауды күшейту үшін коммерциялық шығындардың ... ... ... ... ... «Тасымалдау-дайындау шығындары» Бұл бапта ... ... ... тауарлы-материалдық қорларды теміржол, әуе, автомобиль
және ат арба көліктерімен жөнелту пунктіне дейін жеткізуге кеткен шығындар
есепке ... ... бұл ... ... шығындар:
* тасымалдау құжаттарында көрсетілген тариф, ... ... ... өлшеу, өлшеу, тиеу, түсіру және оларды ... ... ... ... ... ... дейін сақтау шығындарының сомасы;
* тауарлы-материалдық қорларды ... ... тиеу мен ... көрсетілген сырт мекемелерінің және жеке тұлғалардың қызметтерін
төлеу, тауарларды жеткізуді ұйымдастыру және ... да ... ... ... жеке ... ... ... субъектілердің)
үшін төлеу;
Бұл орайда жабдықтаушының тауарларды сатып алушының ... ... ... ... сондай-ақ көлік және басқа сырт
мекемелерінің жүктерді тиеу мен ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп шоттарында мынадай жазба жазылады:
7110 «Өнімдерді сату және ... ... ... ... ... «Жеткізушілер мен мердігерлерге қысқа мерзімді дебеторлық берешек»
шотының кредиті.
Бұл бапта есепке алынбайды:
* төлем жүргізілген соң анықталған арифметикалық ... мен ... ... ... сондай сомаларға тиісті мекемелер мен
субъектілерге шағымдар қою ... ... ... түрлерінің нормадан тыс бос тұруына және басқадай
тасымалдау шарттарын бұзуына ... ... ... ... ... ... ... адамдарға жатқызылады да, 1210 «Сатыпалушылар мен
тапсырушылардың ... ... ... ... тараушасының 1280 «Өзге
қысқа мерзімді дебиторлық берешегі» шотында көрсетіледі, ал кінәлі ... ... ... ... ... ... сот тарапынан қарсылық
білдірсе, ... ... ... ... онда ... осы ... экономикаға көшу жағдайында сауда субъектілері тауарлардың өз
беттерімен сатып алуды жүзеге асыра алады, сондықтан ... ... ... ... алу ... ... келісім-шартта көрсетілген баға мен
қатар кедендік паж бен басқадай сатып алуға кеткен шығындарды қосуға ... ... ... ... ... ... ... еңбегіне ақы төлеу». Бұл бапта сауда субъектілерінің
тізімдік құрамындағы ... мен ... ... ... ... көзделген және есептелген негізгі және қосымша еңбекақылардың
барлық түрлері, атап ... ... ... үшін ынталандыру
сыйлықтарын беру шығындары, ... ... ... ... ... ... берілген демалыс өтемақылары:
* субъектілердің белгіленген еңбекақылар ... ... ... бағалау, тарифтік ставка, лауазымдық айлық бойынша нақты орындалған
жұмыс үшін ... ... ... ... ... төлем тәртібінде берілетін өнімдердің құны;
* қызмет ... және ... ... ... ... ... ... оның ішінде: түнгі уақытта жұмыс істегені,
көп ауысымды тәртіпте уақытынан артық жұмыс ... ... ... ... ... ... кеңейту, демалыс күндеріндегі
жұмыстар, ауыр және зиянды еңбек ... ... және ... ... да ... ... үшін үстеме және қосымша
ақылар;
* заңдарға сәйкес субъектілердің қайта ... ... және ... ... ... ... босатылған
қызметкерлерге төлемдер төлеу;
* еңбекақы төлеуді ... ... ... төлемдер, оның
ішінде заңдарға сәйкес аудандық коэффициенттер мен шөлді, сусыз жерлерде
және биік таулы аудандарда жұмысы үшін ... ... ... ... райы ... ... аудандарда үзіліссіз жұмыс стажы үшін
еңбекақыға қосымша төлемдер;
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ақы мен ... ... үшін ынталандыру
сыйақысы былай есепте жүргізіледі:
7110 «Өнімдерді сату және қызмет көрсету бойынша шығыстар» шотының
дебеті
3350 ... ... ... ... ... берешек» шотының кредиті
Бұл бапта есепке алынбайды:
* ерекше маңызды ... ... ... ... бір ... ... төлеуге байланысты шығында, ұйымдық
келісім-шарт бойынша қызметкерлерге оның ... ... ... отырған
әйелдерге берілетін қосымша демалыстың ... ... ... ... ... зейнеткерлікке кететін еңбек ардагерлеріне берілетін бір жолғы
жәрдемақылар, ... ... ақы ... т.б.
* қызметкерлерге тұрғын үй ... ... үй ... және ... ... қажеттіліктерге берілетін материалдық
көмек;
3-бап «Еңбекке ақы төлеуден аударымдар». Бұл ... ... ... ... ... ... әлеуметтік салық көрсетіледі.
Бұл аударым заңдарда белгіленген тәртіпке сәйкес ... ... 2 ... басқару аппараты мен күзеттен басқа ... ... ақы ... ... ... субъектінің
қызметкерлеріне еңбекақы төлеуге кеткен шығындардан жүргізіледі.
4-бап «Негізгі құралдар үшін жал ақы ... ... және ... Бұл бап ... ... ... ... мен қойма ғимараттарын және негізгі ... ... ... ... ... алғаны үшін жалға берушімен жасалған
келісім-шартқа сәйкес оған ... ... ... ... ... ... ... транспартерлерді және т.б. қозғалысқа келтіру үшін қолданылған
электр қуатының құны;
* салмақ өлшегіш құралдар, электргаз есептегіштері, су ... ... ... ... және ... ... ... кеткен шығындар;
* күзет және өртке қарсы белгі беру қондырғыларын орнату жұмыстарының
құны, сондай-ақ арнаулы ... беру ... ... ... ведомстволық күзетті ұстау ( кеңсе, пошта-телеграф және ... ... ... және ... ... ... ... шығындар;
7110 «Өнімдерді сату және қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... пен материалдар»
1312 «Отын»
1314 «Қосалқы бөлшектер»
1317 « Құрылыс материалдары және ... ... ... ... ... ... ... шығындар;
* қызметкерлер арасында мәдени-ағарту, дене шынықтыру-сауықтыру
жұмыстарына арналған ғимараттар мен ... ... ... ... дейінгі балалар мекемелерін, оқушылардың жазғы лагерін, еңбек және
демалыс ... ... ... 7210 ... ... ... тұрғын үй және басқа өндірістік емес мақсаттағы объектілерді
салуды қаржыландыру шығындары;
* ... ... ... жөндеу жұмыстарының барлық түрлерін
жүргізу шығындары;
5-бап «Негізгі құралдардың тозуы». Бұл бап бойынша есепке алынады:
* «Негізгі құралдарды есепке алу» атты ... есеп ... ... ... ... амортизация есептеу ... ... ... өндірістік құралдардың тозу сомасы;
Өзінің қызметін ұзақ мерзімде жалгерлік жағдайда жүргізетін субъектілер
бұл бапта меншікті де, ... ұзақ ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Бұл бапта сондай-ақ еңбек ... ... ... ... ... тегін берілген негізгі құралдардың құнынан,
сондай-ақ субъектілердің тікелей жер аумағында ... ... үшін ... мекемелерге берілген тұрақжайлар ... ... ... тозу көрсетіледі.
Негізгі құралдар объектілерінің тозуын есептеу олардың барлық құны
толығымен тауарларды өткізу шығындарына ауыстырылғаннан ... ... ... сату және ... ... бойынша шығыстар» шотының
дебеті
2421 «Ғимараттар мен құрылыстардың тозуы»
2422 «Мәшинелер мен ... ... ... тозуы»
Бұл бап бойынша есептелуге тиіс емес:
* қолданылып жүрген амортизациялық нормаларға сәйкес ... ... ... ... белгіленген тәртіп бойынша индексациялау
нәтижесінде алынған амортизациялық индексацияланған көлемінің өсім
сомалары; бұл сомалар 5020 «Төленбеген капитал» шотының дебетінде
көрсетіледі.
6-бап «Негізгі ... ... ... Бұл ... негізгі
құралдардың барлық жөндеу түрлеріне кеткен шығындар, сондай-ақ жалгердің
есебінен жүргізілген, егер жалға беру шартында көзделсе, жалға алынған
негізгі құралдарды жөндеу шығындары ... ... ... құралдар объектілерін айтарлықтай көлемде жөндеу
жүргізуге кететін шығындарды жөндеу жұмыстары өне бойында тауарларды ... ... ... үшін субъекті 6-«Негізгі құралдарды жөндеу
шығындары» бабына есепке ... ай ... ... есебінен жөндеу қорын
қалыптастыруға құқылы. Осы аударымдар сомасы жөндеу жұмыстарына кеткен
шығындарының жоспарлы смета және субъектінің өзі есептеп бекіткен
нормативтер негізінде анықталады.
Жөндеу жұмыстарының ... аз және жыл ... ... ... ... ... ... жағдайда негізгі құралдарды жөндеуге
кеткен шығындарды жабу үшін субъект 6-«Негізгі құралдарды жөндеу шығындары»
бабына есепке алынатын ай сайынғы аударымдар есебінен алдағы шығындардың
резервін ... ... Бұл ... сомалары жөндеуге кететін
шығындардың жылдық болжам сомаларының он екіден бір бөлігі мөлшерінде
алынады.
Нақты шығындар құрылған резерв сомасынан асып ... ... ... тауарларды өткізу шығындарына жатқызылады. Нақты шығындармен
салыстырғанда есепті жылда артық ... ... ... ... ... ... ... сторноланады (жойылады).
7110 «Өнімдерді сату және қызмет көрсету бойынша ... ... ... кредиті:
1310 «Шикізат пен материалдар»
1312 «Отын»
1314 «Қосалқы бөлшектер»
1317 « Құрылыс материалдары және ... ... ... ... ... ... ... өйткені олар 9-«Ыдыстар бойынша шығындар мен ысыраптары»
бабында көрсетіледі.
7-бап «Тауарлы-материалдық қорларды сақтау, өңдеу, сұрыптау мен буып-түю
және тоңазытқыш жабдықтарды ... ... Бұл ... ... ... ... сақтау, сату немесе тасымалдауға ыңғайлы
күйге келтіру мақсатына жұмсалған шығындар;
* тұрғындарға қызмет көрсетуді жақсарту мақсатында тауарлы-материалдық
қорларды буып-түю, бөлшектеп өлшеу, таңба ... ... ... ... ... ... қорларды буып-түю, бөлшектеп өлшеу, таңба салу
жұмыстарын орындау үшін шақырылған тізімдік құрамда жоқ адамдардың еңбегіне
ақы төлеу;
* тауарларды өңдеу мен ... ... ... ... ... ... ... мен шикізаттарын өңдеу мен сұрыптаудан пайда болған,
әрі қарай пайдалануға жарамсыз, құнсыз қалдықтардың құны мен басқа да
шығындар;
* ... ... ... ... ... ... қуатының,
судың және басқалардың құны;
* дезинфекциялау дератизациялауға кеткен шығындар;
Субъектінің тиісті сауда кәсіпорындарындағы тауарлар мен азық-
түліктерді сырт мекемелердің қоймалары мен ... ... ... ... жабдықтарына техникалық қызмет көрсету құны есепте
мынадай тізбемен көрсетіледі:
7110 «Өнімдерді сату және қызмет көрсету бойынша ... ... ... мен мердігерлерге қысқа мерзімді дебеторлық берешек»
шотының кредиті.
Осы бапта есепке алынуға тиіс ... ... ... ... ... қорларды
өңдеу, сұрыптау, буып-түю, бөлшектеп өлшеу, таңба салу жұмыстары үшін
төленген ... ... бұл ... 2 ... ... ... ... штаттағы қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу» бабында есепке
алуға жатады;
* сатып алу құнына кіретін және тауар ... ... ... қораптар және басқа орау материалдар құны.
8-бап «Тауарлы-материалдық қорлардың ... кему ... ... және ... ... ... шыны ыдыстардағы азық-түлік және азық-түлік емес тауарлардың
ыдыстардың сынуы салдарынан, сондай-ақ өндірістік тауарлардың (шыны
бұйымдардың, пласмассадан жасалған тауарлар) ... ... ... ... кезінде қирау салдарынан болған белгіленген мөлшерде
ысырапталуы;
* алдын ала өңдеуден соң сатылатын шұжық, ысталған етдің таза
массасымен сатуға ... ... ... ... ... ... ... ыдыстардың зақымдануы салдарынан пайда болған
әртүрлі мөлшерленген ысыраптар, сондай-ақ ыдыстардың ... ... ... бойынша салмағының арасындағы айырмашылықтар;
* Тауарлы-материалдық қорлардың ысырапталуы мен технологиялық
қалдықтары осы бапта сатып алу бағасында көрсетіледі.
9-бап «Ыдыстар бойынша шығындар мен ... ... ... ... жатады:
* ыдыстар-жабдықтардың амортизациясы;
* ыдыстар-жабдықтарды жөндеуге кеткен шығындар;
* ыдыстарды ... ... ... ... бұл операциялар
жүйелі түрде істелмесе: жұмсалған материалдардың құны; тізімдік құрамда жоқ
адамдар еңбегіне ақы төлеу шығындары;
* қаптарды жабдықтаушыларға қайтару кезінде пайда ... ... ... ... ... ... сомалары;
Субъектінің тиісті сауда кәсіпорындарында ыдыстарды жөндеу, тиеу, ... ... ... ... бір ... ... ... әдейі
шақырылған тізімдік құрамда жоқ адамдарға есептелген еңбекақы сомасы:
7110 «Өнімдерді сату және ... ... ... шығыстар» шотының
дебеті:
3310 «Жеткізушілер мен мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек»
шотының ... ... ... және ... ... зерттеу мен
нарыққа шығару шығындары». Бұл бапта мынадай нақты шығындар көрсетіледі:
* тауарларды өткізу нарықтарын ... мен ... ... ... үшін ... сауда және басқа делдалдық мекемелерге төленген
делдалдық (комиссиялық) алымдар;
* тауар, қор және валюта биржаларының ... ... ... ... ... қоса ... көрмелер мен жәрмеңкеге қатысу шығындары, шарттарға, келісімдерге
және басқадай құжаттарға сәйкес тікелей сатып алушыларға немесе делдал
мекемелерге тегін берілген және ... ... ... ... ... құралдары арқылы жарнамалық хабарландырулар беру;
* халыққа қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... жасау, сатып алу және
көрсету;
* жарық және басқа сыртқы жарнамалар жасау;
* сауда қызметімен байланысты ... ... ... өткізу
шығындары.
11-бап «Санитарлық және арнайы аяқ киімдер мен киім-кешектер және
асханалық киімдер, ыдыстар мен аспаптар ... ... ... есептеледі:
* пайдалануда жүрген санитарлық және ... ... мен ... ... ... ... ... асханалық
ыдыстар мен аспаптардың мекеменің ... ... ... ... жеке-жеке белгіленген қызмет ету мерзіміне сәйкес олардың жалпы
құнына бекітілген пайыздық орта ... ... ай ... ... ... ... ... шегіндегі ыдыс-аяқтардың, аспаптардың сыну
мен бұзылуынан жоғалтулар;
* санитарлық және арнайы аяқ киімдер мен киім-кешектерді және санитарлық
керек-жарақтарды жуу және ... ... бір ... ... орындау үшін
әдейі шақырылған тізімдік құрамда жоқ адамдардың еңбегіне ақы ... ... ... ... «Мүліктік және жеке сақтандыру шығындары». Бұл бапта есептеледі:
* сақтандыру ұйымдарында сауда ... ... ... ... және ... да ... ... және міндетті
сақтандыру шығындары;
* субъектінің ... ... ... ... мен ... және еңбек заңдарында қарастырылған басқадай жағдайлардың
талаптарына сәйкес міндетті жеке ... ... жыл ... ... ... 7110 ... сату және
қызмет көрсету бойынша шығыстар» ... ... ... бухгалтерлік
есеп шоттарында мынадай жазулармен есептен (шығысқа) шығарылады:
5410 «Есептік жылдың пайдасы (залалы)» шотының дебеті
7110 «Өнімдерді сату және ... ... ... ... ... [1. ... ... сату және ... ... ... шотында есепке алынатын шаруашылық операцияларының мазмұны мен
оларды бухгалтерлік есеп ... ... ... ЖШС ... ... ... материалдар негізінде көрсетеміз (2.1 кесте)
| |Операциялардың ... ... ... ... |
| | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 | ... ... ... ... |123000 |7110 |2421 |
| ... да ... |18000 |7110 |2424 |
| | |141000 |7110 ... ... | | | |
|2 ... ... шығару: | | | |
| ... ... құны |12800 |7110 |1310 |
| ... мен ... ... | | |
| ... |4700 |7110 |1311 |
| ... мен ... ... құны |6300 |7110 |1313 |
| ... ... ... отын құны |962000 |7110 |1312 |
| ... ... құны |5600 |7110 |1314 |
| ... да ... құны |10400 |7110 |1315 |
| ... материалдарының құны |12000 |7110 |1317 |
| ... |1013800 |7110 ... ... мен ... ... | | | |
| ... ... шығару: беруге | | | |
| ... ... ... мен | | | |
| ... ... сомасы |12000 |7110 |1250 |
| ... да ... |9600 |7110 |1250 |
| ... |21600 |7110 |1250 |
|4 |2920 ... ... ... | | |
| ... ... есептелген | | | |
| ... осы ... ... | | | |
| ... ай ... ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... ... құны |20600 |7110 |2920 |
| ... берушіге аванспен аударылған |20000 |7110 |2921 |
| ... ... | | | |
| ... ... меншікті |6000 |7110 |2922 |
| ... ... ... | | | |
| ... құралдардың меншікті |2000 |7110 |2922 |
| ... ... ... | | | |
| | ... ... ... |12000 |7110 |2922 |
| ... |60600 |7110 ... |Мекеменің түрлі | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... |10500 |7110 |1070 |
| ... | | | |
| ... ... ... ... |160420 |7110 |1040 |
| ... ... ... |25435 |7110 |1010 |
| ... | | | |
| ... |196355 |7110 ... ... ... мен қызметтерін | | | |
| ... ... ... төлемдер| | | |
| ... |145000 |7110 |3210 |
| ... |145000 |7110 |3210 |
|7 ... ... ... | | | |
| ... еңбекақысынан әлеуметтік |391040 |7110 |3150 |
| ... |391040 |7110 |3150 |
| ... | | | |
|8 ... ... мен | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... тауарларды мекемеге | | | |
| ... ... өтеу |305000 |7110 |3310 |
| ... ... көрсетілген |134000 |7110 |3310 |
| ... ... | | | |
| ... ... ... құралдар |13000 |7110 |3310 |
| ... үшін | | | |
| ... ... жабдықтау және басқа|174540 |7110 |3310 |
| ... ... үшін | | | |
| ... |638540 |7110 |3310 |
|9 ... ... ақы : | | | |
| ... ... ... |1300000 |7110 |3350 |
| ... ... тыс ... |204000 |7110 |3350 |
| ... |1504000 |7110 |3350 ... ... жұмыскерлерінің демалысын | | | |
| ... ... ... ... ... |280000 |7110 |5340 |
| ... |280000 |7110 |5340 |
| ... | | | ... |Есептелген алдағы шығындар қоры | | | |
| ... | | | |
| ... ... ... |10000 |7110 |5340 |
| ... ... | | | |
| ... ... ... ... |25000 |7110 |5340 |
| ... күрделі жөндеу | | | |
| ... ... ... |15000 |7110 |5340 |
| ... |50000 |7110 |5340 |
| ... беру ... 7110 «Өнімдерді| |7210 | - |
| ... мен ... ... ... | | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | | ... ... беру ... ... |4441935 |5410 |7110 |
| ... 5410 ... жылдың | | | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... | | | ... ... ... ... ... және ... дұрыс салу үшін
өнімді өткізу шығындары мен түскен табыстың көлеміне бақылауды күшейту
мақсатында 7110 ... сату мен ... ... ... ең ... әр тоқсан сайын жауып отыру өте тиімді.
3 Өндірістік ... ... ... есебі.
Өндірістегі өнім шығындарының басты үш ... ... ... ... ... ... шығындары, жанама шығындар ... ... ... ... және ... ... ... болып табылады.
Ол үшін алдымен ШС-де материалдарды босату және алу, тапсырыстардың
типтік процедурасын қарастырамыз. Материалдарды басқару және ... ...... ... деңгейін анықтау.
Қорларды басқарудың басты мақсаты: шикізаттан дайын өнімге ... ... ... ... ... жұмсаудың оптималды деңгейін анықтау
және шаруашылыққа қажет деңгейдегі мөлшерін ұстау ... ... ... ... ... кезінде сұраныс пен өндіріс
мұқтаждарын жеткілікті ... ... үшін ... түрде
қадағалап отыру керек.
Қорлардың оптималды деңгейіе белгілеудің басты мақсаты – шикізат пен
материалдар есебінің процедурасын қарастыру.
Материалдардың қорлану деңгейі ... ... ... болады.
Сақтауда жатқан материалдардың әрқайсысы ... ... ... ... қойма меңгерушісі жауапты. Ол қойма есебі (форма М-15)
карточкасында ... бар ... ... ... ... жедел
есебін жүргізеді.
Қоймада жатқан қорлар әр түрлі арналымға ие болғандықтан, ол өздерін
осы әр түрлі арналымға қарап ... Одан ... ... ... ... тәуелді:
біріншіден, өнімді сату мен өндіру үшін жеткілікті қорлардың болуын
қамтамасыз етуі керек;
екіншіден, ескіру тәуекелділігін ... ... ... ... ... ... деңгейі, осы қойылған екі шек нүктелерінің
арасында болады, яғни керекті кезде ... ... ... ... ... тұтады, бірақ оның барынша ең аз ... ... жөн. Ол үшін әр ... ... ... қолда бар мөлшерінің
нақты есебі жүргізіледі. Бұл есептік ақпарат материалдардың қоймалық есебі
карточкасында (М-17), ал ... ... ... есеп кітабында жинақталады.
Материалдық қорларды бағалау. Осы мәселеге жауап бермес бұрын,
босатылған қорларды бағалаудың ... екі ... ... ететіндігіне
көңіл бөлу керек:
1 Қорларды бағалау мен табысты есептен шығару үшін қаржылық ... ... ... ... ... ... ... шолу (талдау) жасалады. Сосын олар ... ... ... енеді, ал сатылмаған өнімнің қорлары да ... бір ... ... баға ... және ... қабылдау үшін болашақ кезеңдегі
материалдар шығындары болжанады.
Сомалық есеп біртұтас ақша өлшемінде - валюта есебінде ... есеп ... ... ... ... Есеп ... оларды шартты түрде екі топқа біріктіруге болатындығын атап
өткен жөн: ... және жуық есеп ... есеп ... баға ...... ... дәл есеп ... болып табылады. Бұл кезде ... ... ... ... ... түскен материалдардың көлемі де, сақтау
орны да, әр түрлі ... да әсер ... ... келіп түскен материалдардың
әрбір партиясына жеке ... ... ... Бұл ... баға – ... ... ... бағасы болып табылады.Жеке әрбір
материалға инвентарлық нөмір ... ал бұл бір ... ... ... береді. Материалды босату кезінде бухгалтер қандай
инвентарлық нөмір және қай бөлімшеден ... ... ... ... регистрде белгі соғады. Бұл кезде ол өз құнын дайын өнімге берген
материалдар құнымен сәйкес келуі мүмкін, бірақ бұл ... ... ... босатылған материалдардың есептеу жолымен ... ... ... – жуық есеп ... болып табылады. Бұл әдістің үш түрі
бар, олар өз кезегінде оперативтік және жиынтыққа ... ... ... ... ... ... ... барлық есептеулер кіріс пен шығыс
операцияларын жасаудың нақты уақытында жүргізіледі.
Орташа баға әдісі – материалдарды кіріске алғанда егер оның ... ... онда ол бір ғана ... ... ... ... ... есеп жүргізілмейді. Жаңадан келіп түскен материалдар
бұрындары келіп түскендермен біріктіріліп ... ... ... ... ... ... бір ... бағада бір партия болады –
материалдардың жалпы ... ... ... ... бөлумен анықталады,
бірақ сақтау орыны ескеріледі, есептік формулада болған әрбір өзгеріс
міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... қарағанда ФИФО
әдісі бойынша өте төмен бағамен бағаланады. Әдіс жоғары ... ... ... ... өте ... өзіндік құнының есебіне әкеледі. Ал, ЛИФО
әдісі іс жүзінде инфляцияның шамадан тыс ... ... ... ... әдіс ... ... өйткені шығынға жазылған материалдардың
ағымдағы құны нарықтық бағаға барынша жақындатылған – бірінші кезекте соңғы
сатып ... ... ... жазылады және оның есептік бағасы бірінші
партиялардың бағасына қарағанда нарықтық бағаға жақын. Бұл ... ... құны ... нәтижесінде табыстың есептік
деңгейі төмендетіледі. ... ... ... мен ... есебінің әдістері есепке алынған шығындар (1) мен есепті кезеңнің
нақты ... (2) ... ... ... ... шығындардың
болатындығын ескертеді. Инфляция жағдайында не ФИФО ... не ... ... ... ... ... ... қызметте жұмыс күші негізінен қозғаушы күш ретінде таналады
және ол өндіріс элементтерінің бірі болып саналады. Тек ... ... ... ғана ... ... ... ... көптеген авторлардың пікірі
бойынша еңбек ресурстары өндіргіш ... ... ... және
экономикалық потенциалды көрсеткіштер ретінде ескеру керек деп ... ... деп тек ... ... саны емес және ... ... мен кәсіби дайындық деңгейлері, сондай-ақ өздерінің службалық
міндеттеріне қатысы түсіндіріледі.
Жұмыс күшіне ... ... ... есебі басқару жүйесінде
басты орын алады және ол ... ... ... ... бір ... көрсетілген.
Бастапқыда өндірістік есеп шеңберінде шығындардың түрлері ... мен ... ... ... деңгейі анықталады, сондай-ақ
шығындардың пайда болу орындары бойынша олардың ... ... ... еңбек ақының жалпы сомасы: тарифтік мөлшерлемелерден,
тарифтен тыс қосымшалардан, өнімділікке төленетін ... ... тыс ... мейрам және демалыс күндеріндегі ... ... ... ... ... ... ... және оларға қосымшалардан қалыптасады. Бірақта еңбекақы
немесе окладтың нақты сомаларын анықтау бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ... шығындар есебін мына төмендегі
бағытта жүргізіледі:
• жіктеме ... ... ... ... ... ... ...
технологиялық операциялармен айналысатын өндірістік ... ... ... ... ... ... еңбекақы;
• әрбір қызметкерлерге тиесілі еңбек ақыдан шегеру мен есептеулер есебі;
жекелеген қорлар мен ... тыс ... ... ... ... ... ... шығындардың есебі мынадай ... ... ... ... ... жұмыс уақытына кететін шығындарын анықтау;
шығарылған өнім деңгейі ... ... ... ... ... еңбек ақының есептелуінің айқындығы, ... ... ... ... ... есеп айырысу; жалақы қорының
пайдалануын бақылау т.б..
Еңбекақы шығындары ... ... ... ... басқарудың
талаптарын қанағаттандыру үшін лоарды жіктейді. Кез келген жіктеменің
негізінде біртектес құбылыстарды сипаттайтын ... жату ... ... ... ... шығындарын есептеу үшін келесі ... ... ... ...... және ... элементтері бойынша – кесімді істелген жұмысына ... ... ... ... ... болған еріксіз тоқтауларға
төлеу, т.б..
• қызметкерлердің құрамы бойынша – тізімді-штаттық, келісім-шарт бойынша
жұмыс істейтіндер, т.б..
• қызметкерлердің категориялары бойынша – ... ... ... ... бас мамандар.
Шығындар сомасын тарату кезінде оның екі ... яғни ... ... ... көңіл бөлу керек. Шешім қабылдаудың белгілері бойынша,
өнімнің өзіндік құнына кіретін еңбек ... ... ... ... ... мүмкін, ал басқа жағдайда, оның біршама ... ... ... ... ... баптарға көңіл бөлу керек:
• өнімді өндіру процесінде тікелей қатысатын, өндірістік жұмысшылардың
еңбек ақы ... ... ... ... және ... бойынша
жұмыстар, істеген жұмыс күніне қарай төленетін жұмыстар кіреді;
• жұмыс сапасына, жоғары шеберлігіне, шығындарды төмендетуге, ... үшін ... ... ... қосымша төлем;
• жалдау шығындары, жұмыс күшін іріктеу;
• өндірістік көлемге басты ... ... ... - ... еріксіз тоқтап
қалуына, заңға сәйкес келетін жұмыс ... ... ... ... тыс ... ... ... төлемдерге;
жұмысшылардың кінәсінен емес жіберілген ақауларға төленген төлемнің
заңдылығына
• өндірістік бөлімшелерін басқарумен ... ... ... ... ... қатарына жатады;
• ШС басқарумен айналысатын мамандар мен басшылардың еңбекақы шығындары
жалпы әкімшілік шығындарының құрамына ... ... ... және оның есебі
Үстеме шығындарға тікелей еңбекақы және тікелей ... ... ... ... шығындары жатады. Олар дайындау, ұйымдастыру, қызмет
көрсету, басқарудан туындайды.
Үстеме шығыстар екі топқа бөлінеді: жалпыөндірістік және жалпыәкімшілік
үстеме шығындар. ... ... ... – бұл өндірісті басқару,
қызмет көрсету, ұйымдастыру шығындары. Олар бөлімше, цех, өндіріс сияқты
өндірістік бөлімшелерде ... ... ... ... ... ... ... кіреді: құрал-жабдықтарды күтіп ұстау мен пайдалану,
өндірістік ... ... т.б. ... қатынасы бойынша құрал-
жабдықтарды күтіп ұстау мен ... ... ... ... негізі болып табылады, біріншіден, машина мен ... ... ... ... ... ... ... бұл
бөлігі айнымалы, яғни негізгі өндіріс көлеміне тәуелді болып келеді.
Құрал-жабдықтарды ұстау, күту және пайдалану шығындарына: ... ... ... ... үшін ... ... және ... шығындары, құрал-жабдықтар мен көлік ... ... ... ... ... ... жасалған аударылымдар мен еңбекақысы; ... ... ауа суы; ... ... ... ... өнім; тозу сомасы;
құрал-жабдықтардың жұмысымен байланысты басқа ... ... ... ... өз ... ... біріктіреді:
өндірістік бөлімшелер, цехтардың әкімшілік-басқару аппараттары және
өндірістік ... ... ... ... мен ... ... дайындау және ұйымдастыру шығындары,
өндірістегі жартылай фабрикаттарды сақтау және өндірістік мұқтаждар үшін
қолданылатын инвентарь, т.б.
Жалпы алғанда ... ... ... ... де ... ... көп ... өндірістік бөлімшелерде пайда
болатындығы, олардың ... болу ... ... ... ... ... әдіспен бақыланатындығы, сондай-ақ өнім
түрлері бойынша, дайын өнім мен ... ... ... таратылып
бөлінетіндігі жөнінде белгілі.
Сонымен бірге, әрбір қарастырылып отырған топтар әртүрлі экономикалық
мазмұндағы шығындардан ... ... ... тек ... базасын
таңдау мен негіздеу ғана емес және оның өтелу жолдарын да іздестіру керек.
Осы тұрғыдан шаруашылық субъектілер ... ... ... ... жіктемесінің мәні күшейіп отыр.
Бүгінде бухгалтерлік есептің халықаралық тәжірибесінде, өндірістік
үстеме шығыстарын тарату процедурасы бірнеше кезеңнен ... ... ... төрт ... ... [2. ...... шығыстарын негізгі өндірістік және қызмет көрсететін
бөлімшелер ... ... Оның ... - ... ... ал ол ... қалыптасатын себеп-салдарымен тығыз байланыста жасалынады.
Екінші – қызмет көрсететін бөлімшенің үстеме шығыстарын өндірістікке
қайта тарату – яғни ... ... ... – жабдықтаушы ролінде болып,
ал екінші бөлімше – тұтынушы ретінде өзіне тиесілі шығындарын қабылдайды.
Үшінші - әрбір өндірістік бөлімшелері үшін ... ... ... ... ... Бұл ... оның ... мақсаты - әр
түрлі бөлімшелерде өндірілетін өнімнің түрлері мен ... ... ...... түрлері бойынша үстеме шығындарды тарату, бұл
тарату процесінің ең соңғы ... ... ... ... өнім ... ... әрбір тапсырыс бойынша жұмыстарды орындауға кететін ... ... ... ... ... және оны мынадай түрде
есептейді:
Бөлімшеде тапсырысты орындауға кеткен ... саны * ... ... ... ... ... = үстеме шығыстарының тарату
мөлшерлемесі.
4 Әкімшілік шығындардың баптары және оларды есепке алу
Сауда мекемелері мен ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ басқару аппаратын ұстаумен
байланысты әкімшілік ... ... ... ... ... бірыңғай тізбегін сақтау және солар бойынша біртектес шаруашылық
операцияларын бірдей және экономикалық бірдей көрініс табу үшін шығыстардың
жеке баптарының ... ... ... ... ... ... шығындары».Бұл бапта есептеледі:
*гараждар мен қызмет бабындағы жеңіл автомобильдер және ... да ... пен ... ... ... ... ... гараждарды
жылыту және жарық беру;жөндеуге кеткен шығындар; ... ... ... және ... да ... құралдарының тұру
орындарын жалға алу шығындары;
*гараждарды немесе қызмет бабындағы жеңіл автомобильдердің және басқа
да көлік құралдарының тұру ... ... алу ... ... ... ... қызмет бабында жеке меншік
жеңіл автомобильдерді пайдаланғаны үшін өтемақы төлеу шығындары;
*басқадай ... ... және ... ... ... қызмет
көрсету шығындары.
Гараждар мен қызмет бабындағы жеңіл автомобильдер және ... ... ... пен әкімшілік мақсатындағы көлік ... ... ... ... тозу сомасы ... ... ... ... ... ... шотының дебеті,
Тиісті шоттардың кредиті:
2421 «Ғимараттар мен құрылыстардың тозуы»
2422 ... мен ... ... ... ... ... ... қызмет бабында жүріп – тұруға
жеке меншік жеңіл ... ... үшін ... ... сомасына сәйкес бухгалтерлік шоттарға мынандай ... ... ... ... ... «Кассадағы теңге мен ақша қаражаты» шоттарының кредиті
Гараждарды жылыту және ... ... ... ... ... мен басқа да көлік құралдарын жөндеу мен ... ... үшін ... сома ... есеп шоттарында
мынандай жазумен көрсетіледі:
7210 «Әкімшілік шығындар» ... ... ... мен ... қысқа мерзімді кредиторлық берешек»
шотының кредиті.
Қызмет бабындығы жеңіл автомобильдермен ... да ... ... арнайы шақырылған тізімдік ... ... ... ... сомасына бухгалтерлік есепте мынандай
жазу ... ... ... ... ... ... ... бойынша қысқа мерзімді берешек» шотының
кредиті.
2 – бап «Басқару аппараты, ... және ... ... ... ... ақы ... шығындары» бойынша сауда
кәсіпорындарының басқару аппаратының ,күзет және ... да ... ... ... ақы төлеудің барлық түрлері
бойынша есептелген сомасына ... ... жазу ... ... ... ... дебеті
3350 «Еңбекақы төлеу бойынша қысқа мерзімді ... ... ... ... және ... да ... құрамдағы
қызметкерлердің еңбек демалыстарын төлеу үшін ... ... ... ... арнайы есептеу негізінде ... ... ... ... ... шотының дебеті
3430 « Қызметкерлерге сыйақылар ... ... ... ... ... ... ... ақы төлеуден аударымдар».Бұл бапта басқару аппараты,күзет
және басқа да тізімдік ... ... ... ақы төлеу қорының
заңдарда белгіленген ставкасы бойынша төленетін әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... – бап «Жалпы шаруашылық және әкімшілік ... ... т.б.) ... ... ... және техника
қауіпсіздігін сақтау шығындары» бойынша осы ... ... ... ... ... ... төмендегідей
шығындар есепке алынады.
Қызметкерлерге ... ... ... мен ... ... ... ... шығындар сомасы : қол жуатын
сабын, ... ... жуу ... ... пен таңу
материалдарымен аптечканы толтыру, т.б. құрал ... ... ... ... ... шығындар» шотының дебеті
Тиісті шоттардың кредиті:
1310 «Шикізат пен ... ... ... мен ақша ... шығындарды кассадан
қолма-қол төлеген жағдайда.
Желдеткіштерді орнату және ... ... мен ... ... басқадай күрделі емес ... ... ... ... ... ... майлайтын және
сүртетін материалдар, ... ... ... ... ... ... ... мынандай бухгалтерлік тізбемен есептен
(шығысқа) ... ... ... шотының дебеті
Тиісті шоттардың кредиті:
1310 «Шикізат пен ... ... ... бөлшектер»
1317 « Құрылыс материалдары және басқалар»
Бухгалтерлік есеп шоттарда ... жазу ... ... ( шығысқа) шығарғанда жасалады :
- дем ... және киім ... ... , су қайнатқыштарды ... , ... ... арналған шкафтарды, кептіргіштерді және
негізгі құралдардың ... ... ... да ... ... және ... ... тәртіп бойынша ... ... ... ... мен ... ... ... белгіленген нысандағы қабылдау актілеріне
сәйкес
- денсаулық сақтау объектілерінің, мектепке ... ... , ... ... ... мәдениет және
спорт , тұрғын – үй ... ... ... ... ... ... жөндеу мен ұстауға, жылыту мен ... ... ... және ... материалдары мен
отындар құнына. Кассадан қолма-қол төленген ... ... ... ... ... ... ... телефондар және
басқадай шығындар , ... ... ... ... ақы ... басқа, сондай-ақ күзет иттерін ұстау
шығындар ... ... ... ... сәйкес бухгалтерлік
есеп шоттарында мынандай жазу ... ... ... ... ... ... мен ақша ... шотының кредиті.
Мемлекеттік күзет қызметін ... және ... ... ... ... емес қарауыл мен ... ... ... шығындары және күзетуге жасалған шарттар ... ... ... ... ақы ... ... сомалары мынандай бухгалтерлік тізбемен ... ... ... ... ... «Жеткізушілер және мердігерлермен қысқа мерзімді ... ... ... – бап ... ... және әкімшілік мақсатындағы
ғимараттарды,құрылыстарды,жайларды, жабдықтар мен инвентарларды ... және ... ... ... осы ... ... мазмұнына
сай келесі шығындар есепке алынады.
Ғимараттар, ... ... ... мен ... ... ... ... жүргізуге тиісті тәртіп бойынша құжаттармен
рәсімделіп ... ... пен ... материалдары, қосалқы
бөлшектер мен жылытуға ... ... құны ... ... есептен шығарылады:
7210 «Әкімшілік шығындар» шотыннң дебеті
Тиісті шоттардың ... ... пен ... «Отын»
1314 «Қосалқы бөлшектер»
1317 «Құрылыс материалдары»
Жылу , жарық, сумен жабдықтау канализация ... ... ... да коммуналдық қызметтері үшін сырт ... ... ... ... есептелген төлеу шығындары
сомасына мынандай ... жазу ... ... ... шотының дебеті
3310 «Жеткізушілер және ... ... ... ... ... ... ... тізбе сырт мекемелерінің электр, ... су ... және ... да ... ... және ... беру жөніндегі көрсеткен қызметтеріне
есептелген ... ... ... ... ... келісім- шарттар
мен төлеуге ұсынылған шоттарға ... ... және ... осы бапта қарастырылған бір жолғы
жұмыстарды істеуге ... ... ... құрамда жоқ адамдарға
олармен ... ... мен есеп ... ... ... ... ... сомасы бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... «Еңбекақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек» шотының кредиті
Көрсетілген адамдардың ... ... ... ... арнайы есептеулерге ... ... ... ... келесі бухгалтерлік жазу жасалады:
7210 «Әкімшілік шығындар» шотының дебеті
3150 ... ... ... ... – бап ... ... және ... ... ... ... және материалдық емес ... ... ... ... ... ... есепке алынады.
Жалпы шаруашылық пен ... ... ... ... ... құны мен ... тәртіп ... ... ... ... осы ... ... амортизациялық аударымдар шамасында есептелген
тозу сомасына заңға ... ... ... ... ... ... ... амортизация ... ... ... ... қоса ... есепте
келесі жазулар жасалады:
7210 «Әкімшілік шығындар» шотының дебеті
Тиісті шоттардың кредиті
2421 ... мен ... ... ... мен ... ... тозуы»
2423 «Көлік құралдарының тозуы»
Амортизациялық аударымдар ... де, ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Материалдық емес активтердің бастапқы құны мен ... ... ... ... ... ... бойынша ай ... ... ... ... ... ... ... жазулармен есепке алынады:
7210 «Әкімшілік шығындар» шотының ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету амортизациясы»
2743 «Патенттер амортизациясы»
2744 «Ұйымдастыру шығындар амортизациясы»
2745 «Гудвилл ... ... емес ... ...... емес ... пайдалы қолданылу мерзімін
айқындау ... емес ... ... ... мөлшерлер
он жыл көлемінде бекітіледі, бірақ ... ... ... кетпеуі керек.
7 - бап «Басқару техникалық құралдарын ұстау және ... ... ... осы ... ... мазмұнына сәйкес
кәсіпорынның жалпы және ... ... ... ... ... ... ... бекеттері, коммутаторлар, телетайптар, диспетчер
мен радио байланыстарын ... және ... үшін ... ... ... ... ... , сүрту және
майлайтын ... ... ... құны ... есеп
шоттарында мынандай жазулармен көрініс табады :
7210 «Әкімшілік шығындар» шотының дебеті
Тиісті шоттардың ... ... пен ... ... бөлшектер»
Жалпы шаруашылық және әкімшілік ... ... мен ... ... ... және ... үшін сырт ... қызметін төлеуге есептелген ... ... ... мен ... ... істеу,енгізу ... ... ... , ... ... орындау,сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... келісім-шарттар мен сметалық - жобалау ... ... ... тізбе беріледі:
7210 «Әкімшілік шығындар» ... ... ... және ... ... ... берешек» шотының кредиті
8-бап «Басқару аппараты,күзет және басқа да ... ... ... мен ... ... бойынша осы баптың
экономикалық мазмұндарына сай көрсетілген мақсаттарға арналған келесі
шығындар көрсетіледі.
Қолданып жүрген ... ... ... ... ... сәйкес есеп
беруге міндетті адамдардың сауда қызметімен байланысты ... ... ... жазу жасалады:
7210«Әкімшілік шығындар» шотының дебеті
1250 ... ... ... дебиторлық берешегі» шотының
кредиті.
Басқару аппараты қызметкерлері мен басқа да тізімдік құрамдағы
адамдардың мекеме мен ... ... ... қызмет бабындағы
іссапарлар мен рәсімделмей жүріп-тұру шығындарын қолма-қол ақшамен төлеу
сомасы басшының ... ... ... ақша ... негізінде
бухгалтерлік есеп шоттарында келесі жазумен есептен шығарылады:
7210 «Әкімшілік шығындар» шотының дебеті
1010 «Кассадағы тенге мен ақша ... ... ... ... және ... ... және ... да тізімдік
құрамдағы қызметкерлерді жеке сақтандыру шығындары» бойынша негізгі
құралдар,тауарлы-материалдық қорлар және басқа да ... ... ... ... мүліктерді сақтандыру мекемелерінде мүлікті ... ... ... ... ... ... соммалары ерікті
сақтандыру келісім-шарттар мен шарттар-полистер негізінде бухгалтерлік
есепте келесі жазумен көрсетіледі:
7210 «Әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... өзге міндеттемелер» шотының
кредиті
Осындай жазулар бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ету ... ... сай басқару
аппараты,күзет және басқа да тізімдік құрамдағы қызметкерлерді міндетті
сақтандыруға есептелген сақтандыру ... мен ... ... (шығысқа) шығарылғанда жүргізіледі.
10-бап «Тауарлы-материалдық қорлардың белгіленген табиғи ... тыс ... ... ... ... ... ... алуға қарсылығына байланысты жетіспеушілігінен және жұмсап
қоюдан болған ысыраптар» бойынша осы баптың экономикалық мазмұнына сәйкес
«Тауарлы-материалдық қорларды ... алу» атты ... ... ... ... ... ... талаптарына сай жалпы және әкімшілік
шығындарына енгізілген келесі шығындар есепке алынады.
Тауарлы-материалдық ... ... және ... тауарлардың ысырапталуын азайтуға бақылауды күшейту
мақсатында тауарлардың кему мөлшерінен тыс ... ... ... сақталу және өткізу кезінде бүліну,сыну және шағылу салдарынан
болған жоғалтулар олардың субъект немесе жеке кінәлі ... ... ... ... қарамастан жеке шоттарда көрсету қажет.
Көрсетілген тауарлардың ... ... алу ... ... ... ... есеп шоттарының
жоспарында жеке шот ... ... 1280 ... ... ... ... ... пайдалану керек тек ... ... ... ... мен ... ... ашуды ұсынамыз.
Бұл субшоттың дебетіне тауарлы-материалдық қорларды есепке
алатын шоттардың ... ... ... ... ... кемуі
мөлшерінен тыс жоғалтулары мен ... ... ... ... табиғи кему мөлшерінен тыс жетіспеушіліктер
мен тауарлы-материалдық қорлардың бұзылуы,сыну және шағылу салдарынан
болған ... ... ... ... ... ... олардың ұрлануы ең алдымен субъектінің басшысы қарап шешім
қабылдағанша тиісті құжаттар( ... ... ... есеп ... ... жазулармен көрсетіледі:
1280 «Өзге қысқа мерзімді ... ... ... ... тек оған «Құндылықтардың бұзылуынан болған жетіспеушіліктер мен
ысыраптар» субшотының дебеті – ... мен ... ... есептеу(сату немесе нарықтық ) құнымен
есептелген сомасына;
1330 ... ... ... субшоттардың кредиті:
1. «Көтерме сауда кәсіпорындарындағы тауарлар мен ... ... ... мен ... ... тауарлар сомасына;
2. «Бөлшек сауда кәсіпорындарындағы тауарлар мен ыдыстар» -
бөлшек сауда орындарындағы(дүкендер,киоскілер т.б.) ... ... ... ... ... ... ... немесе нарықтың) бағасымен есепке алса,онда жалпы әкімшілік
шығындарға есептен (шығысқа) шығарылған сомалар жетіспейтін және ... ... ... ... ... сомасына мынандай қосымша
бухгалтеллік тізбемен түзету ... ... ... және сатудан түсетін жеңілдіктер» шотының дебеті
1280 «Өзге қысқа ... ... ... ... ... тек оған ... ... болған
жетіспеушіліктер мен ысыраптар» субшотының кредиті.
11-бап «Басқадай әкімшілік шығындар» ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
әкімшілік шығындар құрамына енгізілетін және қаржы жоспарында
(сметасында) ... ... ... есепке алынады.
Әкімшілік шығындарына күмәнді талаптар жөнінде құрылатын ... ... ... ... деп ... қарастырылған мерзімде
өтелмеген және тиісті кепілдіктермен қамтамасыз етілмеген дебиторлық
борыштар танылады.
Күмәнді ... ... ... ... ... ... ... борыштарды түгендеу нәтижесін хаттамамен рәсімдеп
және оны кәсіпорынның жетекшісі бекіткен түгендеу ... ... ... ... ... резервтердің арнайы есептеулерге
сәйкес есептелген сомаларына бухгалтерлік есеп шоттарында келесі жазу
жүргізіледі:
7210 « ... ... ... дебеті
5320 «Қайта бағалауға арналған резерв» шотының кредиті.
Қызмет бабында пайдаланылатын мерзімді басылымға ... ... осы ... кезеңге жатқызылатын үлесін байланыс бөлімдерінің
түбіртек (жазылу абонемент) пен ... ... ... ... ... ... ... тізбемен көрсетіледі:
7210 «Әкімшілік шығындар» шотының дебеті
1620 «Алдағы кезеңнің шығыстары» шотының кредиті.
Банк қызметін төлеу ... мен ... ... ... ... ... банктің жазбаша үзіндісіне сай бухгалтерлік есеп
шоттары бойынша келесі жазу жасалады:
7210 ... ... ... дебеті
1040 «Ағымдағы банктік шоттардағы тенге мен ақша қаражаты»
шотының кредиті.
Сауда ... ... ... ... беру,аудиторлық және
ақпараттық-есептеу орталықтарымен ... ... ... ... беру ... және ... қызметтеріне ақы
төлеуге есептелген шығындар сомасына келесі ... жазу ... ... ... ... дебеті
3310 «Жеткізушілер және медігерлерменқысқа мерзімді кредиторлық
берешек» шотының кредиті.
Банк қызметі мен ... ... ... ... сырт ... жеке тұлғалардың қызметтеріне ақы төлеуге есептелген басқа да шығындар
сомасы,егер де субъектінің штаттық кестесінде осы ... өзге ... ... ... олармен жасалған келісім-шарттар
негізінде бухгалтерлік есеп шоттарында келесі жазулармен көрсетіледі:
7210 «Әкімшілік шығындар» ... ... ... және ... ... ... кредиторлық
берешек» шотының кредиті.
Осындай жазулар бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... еңбек демалысын(заңмен
қарастырылғаннан тыс) төлеуге ... ... ... ... ... ... әйелдерге,қызметкерлердің отбасы мүшелерінің
демалысын өткізетін ... ...... жол ... ... ... ... үшін өкілге төленетін сыйақының ... ... ... басқарма төрағасының қаулысы мен есептелген
сыйақы ведомосіне сәйкес.
Шаруашылық келісімдердің шарттарын ... және ... ... ... ... мойындалған айыппұл,өсім,тұрақсыздық айыбы және басқа
да жазалау шаралар түрлерінің,сондай-ақ сот ... ... ... ... ... ... негізінде келесі бухгалтерлік жазулар
жүргізіледі:
7210 «Әкімшілік шығындар» шотының дебеті
3390 «Өзге ... ... ... ... шотының кредиті
Осындай бухгалтерлік тізбе келесі шығындар бойынша беріледі:
*қаланы ... ... ... және осы ... да ... орындауға кеткен шығындардың есептелген сомаларына;
*жұмыс күшін ұйымшылдықпен қабылдау,мамандарды ... мен ... ... ... ... ... 7210 «Әкімшілік шығындар» шотының дебетіне жыл бойы
барлық төленген және ... ... ... ... ... ... ... мен кәсіпорындарының есепті жылдағы барлық жалпы және
әкімшілік-басқару шығындарының жалпы ... ... жыл ... ... есептелген және жиналған әкімшілік-басқару
шығындар сомасы қаржы нәтижелеріне бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... пайдасы (залалы)» шотының дебеті
7210 «Әкімшілік шығындар» шотының кредиті.
Осымен 7210 «Әкімшілік шығындар» шоты ... [2. ... ... ... ... ... шаруашылық операцияларының
мазмұны мен бухгалтерлік есеп шоттарына көрсету әдістемесі ЖШС ... 2006 ... ... ... көрсеткіштері негізінде
қарастырамыз (2.2 кесте.)
2.2 кесте
| |Операциялардың ... ... ... ... |
| | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... емес ... |2340 |7210 |2740 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... және ... | | | |
| ... негізгі құралдар |60340 |7210 ... ... ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... |62680 |7210 ... ... ... ... | | | |
| ... май мен ... |42400 |7210 |1312 |
| ... құны ... | | | |
| ... мен қызмет бабындағы |15380 |7210 |1312 |
| ... ... ... отын | | | |
| ... –бап/ | | | |
| ... ... құны |138030 |7210 |1314 |
| ... | | | |
| ... және ... |1520 |7210 |1317 |
| ... | | | |
| ... : |197330 |7210 ... ... ... бойынша резерв |25000 |7210 |1290 |
| ... ... | | | |
|4 ... мен ... да | | | |
| ... | | | |
| ... ... шығару: | | | |
| ... ... ... ... |210042 |7210 |1250 |
| ... мен ... ... шығындары | | | |
| ... | | | |
| ... ... ... ... |6000 |7210 |1250 |
| ... |216042 |7210 |1250 |
|5 ... ... | | | |
| ... ... кему ... |7210 |1410 |
| |тыс ... ... мен | | | |
| ... | | | |
| ... қалдықтар сатып алу бағасы | | | |
| ... | | | |
| ... ... ... |7210 |1410 |
| ... қанағаттандырылмаған | | | |
| ... ... | | | |
| ... болған борыштар | | | |
| ... алу ... ... ... | | |
| ... жатқызылған | | | |
| ... |3100 |7210 |1410 |
|6 |2920 ... ... ... | | |
| ... шоттарында есептелген | | | |
| ... осы ... ... | | | |
| ... ай ... ... есептен | | | |
| ... | | | |
| ... ... полисінің құны |5630 |7210 |2920 |
| ... ... ... аударылған |1084 |7210 |2921 |
| ... | | | |
| ... ... ... |890 |7210 |2922 |
| ... ... жөндеу | | | |
| ... ... ... |3086 |7210 |2922 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... |82430 |7210 |2922 |
| ... ... мен | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... |93120 |7210 ... ... әр түрлі тікелей | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... |4865 |7210 |1070 |
| ... | | | |
| ... ... шотындағы ақшалардан |22340 |7210 |1040 |
| ... ... ... |10080 |7210 |1010 |
| ... | | | |
| ... |37285 |7210 ... ... және басқару аппараты, | | | |
| ... және ... да ... |41650 |7210 |3210 |
| ... ... ... | | |
| ... төлем сомалары | | | |
|9 ... ... және ... ... |7210 |3150 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... сомасына | | | ... ... ... мен | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... және басқа да |1642530 |7210 |3310 |
| ... ... үшін | | | |
| ... бабындағы жеңіл |1086970 |7210 |3310 |
| ... мен ... да | | | |
| ... ... ... үшін | | | |
| |* ... емес ... пен |230420 |7210 |3310 |
| ... ... ... ... үшін | | | |
| ... шаруашылық және әкімшілік |5360 |7210 |3310 |
| ... ... мен ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... беру ... үшін |19043 |7210 |3310 |
| ... |2984323 |7210 |3310 ... ... есептелген ақы : | | | |
| ... ... ... |1542068 |7210 |3350 |
| ... ... тыс адамдарға |32643 |7210 |3350 |
| ... |1574711 |7210 |3350 ... ... ... және ... да |128340 |7210 |5340 |
| ... ... демалыстарына төлеуге | | | |
| ... ... ... ... | | | ... ... ... ... ... | | |
| ... ... объектілерін |72000 |7210 |5340 |
| ... ... | | | |
| ... ... ... алынған |4300 |7210 |5340 |
| ... ... ... | | | |
| ... |76300 |7210 |5340 |
| | ... ... ... ... |5852464 |7210 |5410 |
| ... ... кезеңдегі барлық | | | |
| ... | | | ... ... кезеңдегі барлық шығындарды |5852464 |5410 |7210 |
| ... ... ... ... | | | |
| ... есептен шығару» | | | ... ... ... көшу ... сауда мекемелері мен
кәсіпорындарының негізгі ... бірі – ... ... өз ... өзі ... ... ету және табыс табу, әрі мұнымен
қоса тұрғындарға сауда қызметін көрсетуді жақсарту, сауда мәдениетін көтеру
және сатып ... ... ... ... ... ... болып
табылады.
Саудадағы шығындардың тиімділігін арттыру үшін шығындарды барынша
азайтудың үлкен маңызы бар. ... ... ... ... жету үшін кәсіпорындар шығындардың белгіленген есептік ... ... ... жасап,оны бекітуі қажет және ... ... үшін ... ... қою ... Мұндайда бас бухгалтердің
ролі есепті ұйымдастырушы ... тек ... тыс, ... ... жасауға
тыйым салумен ғана шектелмейді,ол сметамен қарастырылған шығындардың әрбір
түрінің тиімділігін арттыруға және ... ... ... және ... ... ... шығындарын барынша қысқартуға жасалған шаралардың
орындалуы үшін күрес.
Өндіріс шығындарын ... ... ... ... ... ... ... бір үлгісіне сәйкес өткен шақтағы, қазіргі
және өндірістік қызметтің шығындары мен қорытындыларын ... мен ... ... ... ... ... - ... қызметті бақылау
мен оны атқару үшін шығындарды басқару. Бұл шығын түрі өнімнің ... ... Ал ... ... ... өзіндік құнына кірмейді.
Шығындар басқару есебінің негізгі объектілерінің бірі болып саналады.
Шаруашылық іс-әрекет процесінде тұтынылған материалдық, еңбек, ақшалай ... ... ... ... ... ... бірінші және екінші бөлімінде шығындар туралы және
олардың басқарушылық есепте жіктелуі мен ... ... ... ... яғни материалдар,тікелей еңбекақы шығындары, жанама
шығындар қарастырылған.
Жұмыстың үшінші және төртінші бөлімінде коммерциялық және әкімшілік
шығындардың ... ... ... ... ... жан- ... ... қатар,шығындардың ұсынылған баптар тізбегіне сәйкес,
есепке алынуы қарастырылған.
Мұның бәрі саудадағы ... ... ... ... өзін өзі ... қамтамасыз етуге және ... ... ... ... ... қызметін көрсетуді мұнан
әрі дамыту мен жақсартуға қажетті табыс табуға мүмкіндік туғызады.
Қолданылған әдебиеттер
1. ... Ж .С. ... ... ... ... алу. ... 2000.
2. Тасмаганбетов Т.А. Басқарушылық есеп, стратегиялық жоспарлау ... Оқу ...... ... ... Нұрғалиева Р.Н. Аралық қаржылық есеп. Қарағанды, 2005.
4. Радостовец В.К. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. ... ... ... Қ.С. ... ... ... ... 2000.
6. Толпаков Ж .С. Учет расходов в торговле. Караганда, ... ... Ж .С. ... ... шығындарын бухгалтерлік есепке
алу. Алматы, «Экономика» 1998.
8. Назарова В.Л. «Басқару ... ... ... ... ... «Басқарушылық есеп» Алматы, «Экономика» 2005.
10. Толпаков Ж..С. Саудалық ... ... ... Ж.. ... № 18-19, ... ... Ж .С. ... шығындарды бухгалтерлік есепке ... ... ... Л.В. ... есеп. Оқу тәжірибелік құралы. Қарағанды,
2003.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Басқару есебіндегі шығындардың жіктелуі24 бет
Бюджет шығыстарын жіктеу3 бет
Бюджет шығысының жіктемесі14 бет
Жұмыс орны және оны жабдықтау. Жұмыс орнына қызмет көрсету,түрлері,ұйымдастыру әдістері. Жұмыс уақыты шығындарын жіктеу9 бет
Калькуляция баптары бойынша өндіріс шығындарының жіктелуі26 бет
Шешімдерді қабылдау және жоспарлау үшін шығындардың жіктелуі32 бет
Шығындар есебінің мәні мен жіктеудуің табиғаты29 бет
Ұйымдағы табыстар мен шығыстардың мәні мен жіктелуі24 бет
Тікелей шығындар есебі38 бет
Шығындар және өнімділік22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь