Шешімдерді қабылдау және жоспарлау үшін шығындардың жіктелуі

Жоспар:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..1
1. Шешімдерді қабылдау процессі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2
2. Басқару шешімдерін қабылдауда қолданылатын шығындардың жіктемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
3. Жедел шешім қабылдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
3.1. Шектеулер арқылы басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
3.2. Бірлескен шешімдер: сатып алу немесе өндіру, сату немесе өңдеу...14
3.3. Өнім ассортименті туралы шешім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
4. Стратегиялық шешім қабылдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
4.1. Күрделі шығындар туралы шешім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
4.2. Бизнестің құрылымы туралы шешім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
4.3. Жаңа өнім өндіру бойынша шешім қабылдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...34
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
        
        КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: «Шешімдерді қабылдау және жоспарлау үшін шығындардың жіктелуі»
Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
.................................................1
1. Шешімдерді қабылдау
процессі.............................................................
..........2
2. Басқару шешімдерін қабылдауда ... ... ... ... ... ... Бірлескен шешімдер: сатып алу немесе өндіру, сату немесе өңдеу...14
3. Өнім ассортименті ... ... ... Күрделі шығындар туралы
шешім.........................................................20
2. Бизнестің құрылымы туралы
шешім.....................................................28
3. Жаңа өнім өндіру бойынша шешім
қабылдау......................................32
Қорытынды...................................................................
........................................34
Қолданылған ... ... ... белгілі бір шешімдерді дайындау ... ... ... ... ... ... шешімдер
түрлері қарастырылады. Менеджер тауарды қандай бағамен сату қажет екенін,
компоненттерді өздері өндіре ме немесе ... ... ма, ... да ... ... немесе ликвидациялау туралы ... ... ... өнім ... ... ... ... білуі
тиіс. Менеджерге дұрыс шешім қабылдауға көмектесетін ... ... ... сұрақты зерттеу осы жұмыстың мақсаты болып табылады.
Шешімдер қысқа және ұзақ ... ... Ұзақ және ... ... айырмашылық мынада: алғашқысын өзгерту өте қиын. Қысқа мерзімді
шешімдерді жүзеге асыру әрекеттері жиі ... ал ... ... ... ... ... ... номенклатурасын немесе сату бағасын жиі әрі ... ... Ал ұзақ ... шешімдер, мысалы, капитал салымдары-на
байланысты шешімдерді ... ... ... оңай ... ... ... ... салымдарына жұмсалуы мүмкін – ұзақ мерзімде машиналар мен
құрал-жабдықтарға, және де қысқа мерзімде ... ... ... ... ... ... өте ... таңдау мүмкіндігі бар кезде қабылдау керек. Мүлдем еш нәрсе
істемеу – бұл да бір шешім.
Шешімдерді негізгі екі түрге бөлуге болады:
1) иә ... жоқ – ... ... ... ... ... ... – бірнеше мүмкіндік бар, бірақ ... ... ... ... ... ... шектеулі немесе мүмкіндіктер
бірін-бірі жоққа шығарады.
Осылайша, басқарушылық шешімдерді қабылдауда ... ... ... ... ... және ... қабылдау уақытына,
яғни болашаққа тиесілі болуы қажет.
1. Шешімдерді қабылдау процессі
Бухгалтер-талдаушылар дайындаған ақпарат шешімдерді қабылдауға әсерін
тигізеді, ... ... ... дұрыс меңгеру үшін шешім қабылдау
процесін түсініп алу қажет.
Шешімді қабылдау процесcінің моделін қарастырайық. Шешімді ... ... ... бес ... ... Іс ... жоспарлау –
альтернативті нұсқалар арасында шешімді қабылдау бойынша іс-әрекетті таңдау
болып табылады.
Бірінші кезең – бұл ұйымның мақсаттары немесе ... ... ... ... ... бір ... ... басқа
нұсқалар алдындағы артықшылығын бағалау үшін мақсат немесе негізгі бағыт
анықталуы қажет.
Екінші кезең - ... ... ... іздеу.
Шешімді қабылдау процесінінң екінші кезеңінде алға қойған ... ... ... ... ... ... ... іздеуге бағытталған.
Дәлірек айтқанда, компания төменде көрсетілген әрекеттер нұсқалары-ның
біреуін таңдап алған жөн:
- қазіргі таңда бар ... ... ... жаңа өнім ... жаңа ... үшін жаңа өнім ... ... шығарылатын өнім түрлерін өткізу үшін жаңа нарықтар құру (негізін
салу).
Әрекеттердің ... ... ... ... ... ... жағдайдың өзгеруі туралы ақпаратты алумен байланысты; бұл
шешім қабылдау ... ең қиын әрі ... ... ... - ... ... нұсқалары туралы мәлімет-
терді жинау.
Ұйымның әкімшілігі іс-қызметтің ықтималды саласын анықтап, іс-қызмет
көрсеткіштерінің ықтималды өсу ... ... ... ... ... қабілеттілігін, түрлі экономикалық орталардағы ... ... ... үшін ақша ... ... бағалау қажет.
Жоғарыда келтірілген ақпарат негізінде фирма таңдаған бағыт ресурс-
тарды ұзақ мерзімге ... ... ... ... оның
экономикалық ортасымен, яғни өндірілетін өнімімен, ол ... ... және ... ... уақтылы әсер ету қабілеттілі-
гінен анықталатын болады.
Бағытты таңдау фирманың ұзақ ... ... және ... мүмкін шешімдерін анықтайды. Бұл ... ұзақ ... деп ... Олар ... ... ... ... әсерін
тигізеді, фирма мүмкіндіктері және оның ... ... ... ... өте маңызды.
Стратегиялық шешімдерден басқа басшылық сонымен қатар қысқа ... ... ... ... ... олар ... төменгі
деңгейіндегі менеджерлердің артықшылығы (прерогатива) болып ... ... ... үшін ... ... ... сәйкес мәліметтерді жинау қажет.
Мысалы, бәсекелес фирмалардағы тауарлардың сату ... ... ... негізінде альтернативті сату ... мен ... ... ... ... сұранысы туралы қажетті ақпарат ... ... ... ... ... ... ... кезең - әрекеттердің альтернативті нұсқаларынан оңтайлы бағыт
таңдау.
Тәжірибеде ... ... ... – бұл ... ... ... ... нұсқаны таңдау үшін әрекеттердің бәсекелік альтернативті
бағыттарын салыстырмалы бағалау. Егер таза ... ... ... ... ... онда ... бағытты ақша қаражаттары
түсімдерінің болжамдарын ... ... ... қажет.
Демек, әрекеттердің әр альтернативті нұсқасына таза ақша түсімдерінің
өсімін ... ... ... ... қолданылуы тиіс. Альтернативті
нұсқалар болжамды таза ақша аударымдары бойынша бағаланады және ең ... ... ... бойынша зерттелуі керек.
Бесінші кезең – қабылданған шешімдерді жүзеге асыру.
Әрекеттердің таңдалған альтернативті бағыттары бюджетті (сметаны)
құрастырудың ... ... ... ... – бұл ... қабылда-ған
түрлі шешімдерді іске асырудың қаржылық жоспары. ... ... ... мен шығысы, сатудан түскен табыстар мен шығыстар ... ... ... ... мен содан күтілетін нәтижелері көрсетілген
бірегей құжатқа кірістіріледі. Осы ... ... ... деп ... Оны
құру процесі әкімшілік шешімдерін жүзеге асыруда ұйымның әр ... ... ... ... ... Басқару шешімдерін қабылдауда қолданылатын шығындардың жіктемесі
Басқарушылық есеп жүйесінде дұрыс ... ... үшін ... ... ... ... ... шешім келешектегі оқиғаларға
қатысты болғандықтан, деректерді алу ... көп ... ... ... мен ... ... туралы толық ақпарат аса қажет.
Егер өткен шақтағы және болжанған шығындар мен ... ... ... онда ... ... үшін ... ақпарат алуға болады.
Шешім қабылдау және жоспарлау барысында таңдап алынған баламалы
нұсқаларды ... үшін ... мен ... сипаттамасы толық болуы
керек. Сондықтан шығындар мен ... ... ... ... схемасы беріледі:
- өзгермелі, тұрақты;
- бағалау есебіне қабылданатын және ... ... ... ... ... және ... ... шығындары;
- жүктелген шығындар (вмененные затраты);
- инкременттік және маржиналдық шығындар;
- маржиналдық табыс;
- жоспарланған және жоспарланбаған шығындар;
- релеванттық және релеванттық емес шығындар;
- ... ... ... ... ... ... сомасы өндіріс көлеміне тікелей байланысты өзгеретін
шығындар жатады, яғни ол кәсіпорынның іскер белсенділік деңгейіне тәуелді.
Бұл – ... және ... ... ... ... өндіріс
жұмысшыларының еңбекақысы. Өнім бірлігінің шығыны – тұрақты шама.
2. Тұрақтыға мөлшері өндіріс көлемінің өзгеруіне, яғни ... ... ... ... ... ... ... Мұндай
шығындарға үй-ғимараттарды күтіп ұстау, амортизация, ... ... ... және т.б. жатқызуға болады. Өнім бірлігіне
есептелген тұрақты шығын өндіріс көлеміне ... ...... ... (кемітілгенде) кемиді (артады).
Өзгермелі және тұрақты шығындарға нақты шектеу қою, іс жүзінде мүлдем
мүмкін емес, өйткені олардың кейбіреуі жартылай өзгермелі ... ... ... ... ... деп жиі ... ... және өзгермелі деп бөлу өндіріс ... ... ... ... ... бәсекеге жарамдылығы, шыға-рылған
өнімнің ассортименті негізінде болады.
3. Бағалау ... ... және ... ... ... ... бір ... әзірлеуде бұл мәселеге шығындар мен
табыстардың қандай қатысы барын, яғни ... не ... не ... алу қажет.
Есепке алынған шығындар мен табыстар – бұл ... ... ... ... ... шығындары мен табыстары, ал есепке алынбағаны –
қабылданған шешімге қатысы болмайды.
Мысалы. Кәсіпорын 100 мың ... ... ... ... ... ... ... немесе өткізу мүмкін болмайды. Бір сатып алушыдан ... мың ... ... ... ... баға бойынша осы шикізаттан
өндірілген өнімді сатып ... ... ... кеп ... ... ... мен ... өнім шығарудың шығыны алдын ала есеп ... 200 ... ... Бұл ... шикізат шығынының сомасы шешім қабылдауда
ескерілмейді, өйткені ол ... ... ... ... ... ... ... қайта өңдеу
шығыны назарға алынады, өйткені кәсіпорын қызметінің ақырғы нәтижесі соған
байланысты болады.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Шикізаттың құны – 100 мың теңге |
|шикізаттың құны – 100 мың ... | ... ... ... ... құру ... – 200 мың теңге |
|кәсіпорынның шеккен зияны – 100 мың | ... | |
| ... ... ... – 250 ... |
| |Осы ... ... ... |
| ... ... ... – 50 |
| |мың ... ... ... ... ... 50 мың ... ... өйткені, егер тапсырыс қабылданбайтын болса, онда кәсіпорынның
шегетін зияны 50 мың ... ... 100 мың ... ... ... ... ... немесе аяқталған кезең шығын-дары. Бұл
шығындар – қандай да бір ... ... үшін ... ... ... осы ... ... ешқандай әсерін тигізе алмайтын, сатып
алынған ... ... ... Ол ... ... ... пайда болады және келешекте пайдаланатын шешімдер оны өзгерте
алмайды. ... ... (сол ... ... 100 мың ... ... шығыны қайтарылмайтын үлгісі бола алады.
5. Жүктелген шығындар (Вмененные затраты). Бұл шығындар – басқасынан
бас ... ... ... ... ... ... бағамының түйінін құрбан
етілуі немесе жоғалуы мүмкін сипатын білдіреді. «Жүктелген шығындар» ұғымы
тек ресурстар ... ... ... ғана ... ... болмайтын жерде бірдемені құрбан етудің қажеті болмайды.
Мысалы, кәсіпорынның ... 200 ... ... талап ететін арнайы
бөлшектердің бірқатар партияларын өндіруге келісімшарт бекітуге мүмкіндігі
бар.
Осы сәтте құрал-сайман 100 мың теңге ... ... ... өңдеп,
толық күшінде жұмыс істеп тұр. ... ... ... ... шығарылымын кеміту мен шығынды 300 мың теңгеге арттыруға талап
қойылды.
Егер ... бұл ... ... ... онда ол 100 мың ... зиян ... Бұл сома ... шығындар болып табыла-ды және
шығынның бір ... ... ... ... ал аз уақыттың ішінде ... ... ... ... ... жоқ ... 400 мың ... құрауы керек.
6. Инкрементті және маржиналдық шығындар мен табыстар. ... мен ... ... ... ... және өнім ... ... бір қосымша топтарына дайындау және сату нәтижесінде ... ... ... ... ... ... мен табыстарға ұқсас. Олардың арасындағы
негізгі айырмашылық – соңғысы өнім ... ... ... ... ... ... өз ... қосымша шығын болып, өнім
бірлігінің тұтас тобын өндіру көлемін ұлғайтудың ... ... ... ... ... – бұл ... сатудан түскен түсім мен өзгермелі
шығындар бойынша есептелген оның толық емес ... ... ... Маржиналдық табыстың құрамына кәсіпорын-ның табысы мен тұрақты
шығыны кіреді. Маржиналдық табыстан ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады.
8. Жоспарлы – бұл нормативтерге, лимиттерге сәйкес өндірістің белгілі
бір көлеміне ... ... Ол ... ... өзіндік құнына
қосылады.
9. Жоспарланбаған - өнімнің нақты өзіндік құнында ... ... және ... емес ...... басқа-ру
шешімін іріктеуде назарға алынатын шығындар. Мұндай ... тек ... ... ... ... ... шығындар ғана ескері-леді. Мұндай
шығындар релеванттық деп аталады, яғни елеулі немесе маңыз-ды деп ... ... ... ... ... ... емес ... нұсқаларды бағалау барысында ескерілмейді.
Релеванттық, әдетте, өзгермелі шығындар ... ал ... ... ... ... ... иррелевантты ретінде болатын жағдайлар
да болуы мүмкін.
Мысалы, фирма өндірістік алаңды және ... ... ... ... ... ... ... ішінде ол өндірістік-қаржылық
қызметтің баға, көлем және ... ... ... ... шешім
қабылданатынына қарамастан белгілі бір жалдың төлемін жүзеге асыруы ... ... ... ... релеванттық емес шығынды білдіре-ді. Алайда
жалдаудың ... ... оның ... егер ... ... ... ... алынған алаңда (жабдықпен) өндірілген өнімді сату көлемінен тым
жоғары деп санайтын болса, жалдау объектілерінің саны, алаңдары, ... ... бір ... ... ... мүмкін. Әрі-беріден соң,
бұл өнімді өндіруден мүлдем бас тарту мақсатқа ... ... ... ... ақы ... ... ... басқарушылық шешімнің
нұсқасына қарай өзгереді.
Шығындарды релеванттық және ... емес деп ... ... ... ... ... төменгі баға бойынша қосымша тапсырысты қабылдаудың
мақсатқа лайықтылығы;
- «сатып алу әлде ... ... ... факторлары бар кәсіпорынның өндірістік бағдарламасы;
- өндірістің зиян шектіруші элементін (немесе ... ... ... ... ... қатысты шығын динамикасы. Дұрыс шешім қабылдау
үшін өндіріс көлеміне қарай шығындардың қалай өзгеретінін білу аса ... ... ... ... ... ... елеулі көтеретін болса,
онда тауарларды көптеп өндіруге қажетті ресурстардың да саны артуы керек,
ал өндіріс ... ... ... ... ... ... ... проценттік өсуде өндіріс көлемінің тиісті өсуіне қарағанда
шығын аз болады. Бұл қалай ... ... үшін ... және ... ... ... ... шығындарға жалпы сомасы өндіріс
көлемінің өзгерісіне тікелей ... ... ... ... ... ... егер ... 10 %-ке артатын болса, өнді-
рістің өзгермелі ... ... ... да 10 %-ке өседі.
Тұрақты шығындар – жалпы ... ... ... өзгерсе де өзгеріссіз
қалатын белгілі бір кезеңіндегі шығынның бір ... ... ... ... ... ... ... және уақыт өткен сайын өсуі
мүмкін, бірақ өндіріс көлемінің ... ... ... өзгермейтін
басқа да шығындар тұрақты шығынның үлгілері бола алады. Залалсыздықты
талдаудың тағы бір ...... ... ... ... қосыла-тын
барлық шығындарды іс жүзінде тұрақтыға немесе өзгермеліге нақты бөлу мүмкін
емес. Шығынның бір ... ... ... немесе жартылай тұрақты
сипатында болады, ал кейбіреулері белгілі бір ... ... ... ... ... – өзгермелі ретінде көрсетіледі.
Тұрақты бөлігінде – телефонды пайдаланғаны үшін ... ... ал ... ...... ... ... алынатын телефонды пайдаланудың төлемақысы ішінара өзгермелі шығынның
үлгісі бола алады.
Шығынды тұрақтыға және өзгермеліге шектеу, әдетте, ... ... ... ... ... өзгерісімен анықталады.
Былай, өндіріске қатысты пайдаланылған негізгі өндірістік материалдар
өзгермелі шығын ретінде қарастырылады, өйткені өндіріс көлемінің ... ... ... ... ... ... бұзбай
өзгереді. Шаруашылық қызметтің көлемін сипаттау үшін өндіріс көлемінің
көрсеткіші пайдаланылады. Саудалық-өткізу ... өнім ... ... ... өзгермелі шығын болып табылады, ал өндіріс көлемінде – ... ... ... Өндіріс көлемі мен өткізу көлемі әрдайым ... ... ... ... шикізат пен материал қосалқы бөлшектер
мен құрастырушы бөлшектер, жұмысшы күші және ... ... ... ... ... ... көлемі өзгергенде өзгеріссіз
қалады. Жалдың ақысы, ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
«Тұрақты» және «өзгермелі» ұғымдары өнім бірлігінің ... ... ... шығынға қатысты, ал олардың жалпы саны өндіріс
көлемінің өзгерісіне үйлесімділігін ... ... Өнім ... ... ... ... өсу дәрежесіне қарай кемиді, ал оның кему
дәрежесіне қарай артады. Алайда, жиынтық шығын өзгеріссіз қалады.
Жоспарлау барысында тұрақты шығын жиынтықталған ... ... ... ... ... - өнім ... ... шығыны ретінде
қарастырылады. Тұрақты және өзгермелі шығындардың ... ... ... ... ... ... барысындағы шығындардың мінез-құлқы
|Шығын тұрпаты ... ... ... ... |
| | ... ... ... |Өзгермеген ... ... ... ... шығындар |Үйлесімділігін бұзбай ... |
| ... | ... ... және ... ... мынаны есте ұстау қажет:
оларды осылайша жіктеу тек белгілі бір шекте ғана болады, немесе ... ... мен ... ... ... ... сақталатын – тұрақты
шығын осы саладағы және осы уақыттағы ... ... ... – релеванттық саласында ғана жүзеге асырылмақ.
Өндіріс процесі бәрінен ... ... және ... ... ... ... сипатталады. Мысалы, көліктік қызмет көрсету,
яғни жүк ... ... ... тұрақты (көліктік құрал-жабдықтың
амортизациясы немесе оларды пайдаланғаны үшін жалдаудың ақысы) ... ... ... ... доңғалақ (шина), жөндеу ... ... ... ... ... ... ... жолға тұрақты болады, ал
өзгермелі шығын рейс (сапар) санына үйлесімді.
3. Жедел шешім қабылдау
3.1 Шектеулер арқылы басқару
Мысалы, адам-сағаттағы ... ... ... ... ... бағдарламаны қалыптастыру барысында аса көп емес
пайда түсіретін бірқатар өнім ... ... ... жиі ... ... ... ... қандай өнімді (өнімдерді) өндіру (сату)
керектігін анықтау үшін маржиналдық табысты пайдаланған тиімді. ... ... ... ... ... ... белгілеуі керек, сонан соң
маржиналдық табысты шектеулі ресурс бірлігіне есептеуі ... ... ... өнім ... ... мына ... қарастырамыз.
Мысалы. Кәсіпорын кестеде келтірілген шартты ... ... А және Ә өнім ... ... табыстағы А және Ә өнімдерінің салым ақшалары
|Көрсеткіштер |А ...... ... ... ақша ... |10 |15 ... өзгермелі шығыны |7 |9 ... ... ... |3 |6 ... ... ... %-пен |30 |40 ... ... ... ... ... ... маржиналдық
табыстың қатынасы ретінде есептеледі (бұл жағдайда бірлік есебінде үлесті
маржиналдық табыстың бірлік бағасына қатынасы ретінде ... · 100 = 30% (6:15) · 100 = ... ... Ә өнімі маржиналдық табысты көп түсіреді,
сондықтан да оны ... ... ... ... Ә ... өндіру тиімді болып көрінеді. Алайда ... ... ... ... шектеу факторы (өндірістік қуат) 1000
сағатқа шектелген, 1 сағатта А өнімнің бір бөлігін ... ... ... А ... таңдаймыз, өйткені ол шектеуші фактордың бірлігіне көп
маржиналдық табыс түсіреді.
Шектеуші ... ... ... бір ... фактор)
|Көрсеткіштер |А ...... |
|1 ... ... ... саны |3 |1 ... маржиналдық табыс, ақша |3 |6 ... | | |
|1 ... ... табыс, ақша |9 |6 ... | | ... ... ... ... ақша |9000 |6000 ... | | ... осы ... ... ең көп ... ... ... бірлігіндегі аса көп емес маржиналдық табыс жатады. Бұл машина-
сағат, адам-сағат, сауда ... және т.б. ... ... ... ... ... ... шектеуші факторлар әрекет етеді, бұл ... ... ... ... қол ... болады.
3.2 Бірлескен шешімдер: сатып алу немесе өндіру, сату немесе ... ... ... - өздерінде өндіру немесе өнімді
сырттан сатып алу мәселесімен жиі ... Бұл ... ... ететін барлық өндіріске тән жалпы мәселе. Осы мәселені шешу үшін бұл
мәселеге релеванттық ... ... ... мен ... барлық
элементтерін анықтау қажет.
Өндіру
Сатып алу
Қымбат тұратын жабдыққа ... ... ... ... ... ... алу бағасы
Бөлшектерді немесе бөліктерді ... ... ... ... ... ... ... басқа да түсім
Жөндеудің және жабдыққа техни- ... ... ... ... ... ... ... алынған) құны
Бұл сұрақтарға дұрыс жауап беру үшін өндірістік қуаттың, білікті
жұмысшылардың, технологияның, жабдықтаушылармен ұзақ ... ... ... ... факторларды ескеру қажет. Еркін өндірістік қуаттың бар
болуы шешуші кезеңге кірсе де, бұл ... оны ... аса ... Фирмаға басқа жақтан жиынтықтаушы бөлшекті 16 ақша бірлігіндегі
баға бойынша сатуын сұраған ұсыныс кеп түседі, оны өз ... ... 18 ақша ... ... ... ... ... шешім
қабылдауы керек?
Өз күшімен бөлшектерді ... ... ... ... ... құнның калькуляциясы
|Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |1,0 ... жұмысшыларының еңбекақысы |8,0 ... ... ... |4,0 ... ... ... |5,0 ... ... |18,0 ... деген қажеттілік |10 000 |
18 ақша ... ... құн мен 16 ақша ... ... ... ... пайдасына келеді, бірақ ... ... ... ... тұр. ... ... релеванттық шығынды таңдап
алу тұр. 50 000 ақша ... ... ... ... ... ... ақша ... басқа жақтан бөлшектерді сатып алмайынша одан құтылу
мүмкін ... ... емес ... ... Бұл ... ... ... цех әкімшілігі шығынының бір бөлігі. Өндірістен
бөлшектерді алып ... ... ... ... ... ... ... емес шығынды сатып алу немесе өндіру туралы шешім қабылдауға
есептен шығарып тастау керек
«Сатып алу» ... ... ... ... ... ... ақша |Үлестік шығын, ақша |
| ... ... |
| ... ... алу ... |Сатып алу |
|Сатып алу шығыны |- |160 000 |- |16 ... ... |10 000 |- |1 |- ... ... |80 000 |- |8 |- ... | | | | ... ... ... |40 000 |- |4 |- ... ... ... | | | | ... ... |20 000 |- |2 |- ... ... | | | | ... ... ... | | | | ... релеванттық шығын|150 000 |160 000 |15 |16 ... ... |10 000 |- |1,0 |- ... ... | | | | ... мәні – ... қуаттылықты қалай жақсы пайдалануда. Тіпті,
алғаш қарағанда, сатып алу арзанға түседі, ... ... ... ... баламалы қолдану не әкелетінін талдау керек. Айталық, онымен 19 000
ақша бірлігіндегі маржиналдық табыспен қандай да бір ... ... ... делік немесе оны 5000 ақша бірлігіндегі жалға беру қажет.
Баламалы нұсқаны таңдау
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... |
| | ... алу ... немесе |са-тып алу |
| | ... оны ... алу ... ... |
| | ... қою | ... ... ... мың, |- |- |- |5 ... бірлігімен | | | | ... ... |- |- |19 |- ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... |150 |160 |160 |160 ... релеванттық |150 |160 |141 |155 ... | | | | |
- ... өнім ... ... ... бір ... ... мүмкін;
- бір шикізат түрінен өндірілген екі немесе одан да ... ... ... деп ... әр ... ... өнім жеке өнім ретінде шыға алатын
өндірістік ... ... ... ... деп аталады.
Бірлескен шығындар – іс жүзінде әр түрлі ... өнім ... ... ... ... ... Бірлескен шығындар әр
өнімнің өткізу бағасына ... бөлу ... ... ... басқа бөлу
базаларын қолданып соңғы өнімдер ... ... Сату ... өңдеу?
Компания орман ағаштарын орады. Өндіріс барысында бірлесіп өндірілетін
өнімдер пайда болады: өңделмеген ... мен ағаш ... ... сол ... ... немесе әрі қарай өңделеді. Ағаш қалдықтары
да сол күйінде сатылуы немесе өңделуі мүмкін.
Компанияның бірлесіп өндіретін өнімдері бойынша мәліметтер:
|Көрсеткіштер ... |
| ... ... |Ағаш қалдықтары |
|Бөліну нүктесіндегі өткізу бағасы, $|140 |40 ... ... ... ... |270 |50 ... | | ... ... ... |176 |24 ... | | ... шығындары (қосымша өндіріс) |50 |20 ... сату ... ... өңдеу.
|Көрсеткіштер ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... |50 ... ... ... ... $ |140 |40 ... ... ... |130 |10 ... ... ... ... |50 |20 ... ... ... ... ... |80 |10 ... | | ... келесі қорытындыны шығаруға болады: біз өңделмеген ағаштарды
өңдеп, ал ағаш қалдықтарын сол күйінде, өңдемей ... ... Өнім ... ... ... ... компания максималды пайда әкелетін ... ... ... бірақ өнім ассортименті сұраныспен шектеледі.
Кейде өнім ассортименті туралы шешімдерді өндіріс қуаттарының болмауы
жағдайында ... ... ... тура ... ... ... максималды пайда алуға шектеуші фактордың бір өнім бірлігіне
келетін маржиналдық табысы максималды ... ... ... ... бір өнім ... келетін маржиналдық табысы
максималды өнімдер бірінші ... ... үш өнім ... ... – А, В, ... ... |А |В |С ... ... $ |40 |50 |20 |
|S ... |20 |40 |5 ... ... уақыты) |10 сағат |2 ... |7 ... ... 15-і | | | ... ... ... ... шығаруға білікті жұмысшылар
жетіспей жатыр. Бірінші кезекте өндірілуі қажет өнім ассортиментін анықтау
қажет.
Шешуі:
|Көрсеткіштер |А |В |С ... ... $ |2 |5 |2,1 ... ... | | | ... реті |III |I |II ... ... – уақытша құбылыс болып табылуы қажет, егер ресурстар
жетіспесе, бұл ... тез шешу ... ... жұмысшылар жетіспесе – жаңаларын оқыту қажет.
Фирмалар шектеулі ресурстарды қалайша тиімді пайдалану мәселесіне жиі
тап болады. Әдетте ... ... бұл ... ... ... әсер
етпейді, осылайша, менеджерлер жиынтық ... ... ... ... ... «Сигма» компаниясы 2 өнім түрін шығарады, төменде қажетті
мәліметтер келтірілген:
|Көрсеткіштер ... ... ... ... үшін ... ... $ |60 |50 ... бір бірлекке кеткен ауыспалы |36 |35 ... | | ... ... ... ... |24 |15 ... аптада ағымдағы сұраныс (1 бірлікке) |2 000 |2 200 ... ... ... % |40 |30 ... машинасында өндіруге қажетті уақыт / |1 |0,50 ... ... | | ... ... – шектеуші ресурс, ол өз қуатының 100 %-на жүктелген.
Барлық басқа машиналардың қосымша қуаттары болады.
А1 машинасы аптасына 2 400 минут жұмыс істейді.
Осыдан ... ... 1- ... 2-өнім түрін таңдауы қажет пе деген
сұрақ туады.
А1 машинасында бір минут ішінде 24 $ ... ... ... 1-
өнімнің 1 бірлігін, немесе 15 $ маржиналдық табыс ... ... ... ... алады.
2 * 15 > 24, осыдан келесі нәтиже шығады:
2-өнім компания үшін 1-өнімге қарағанда көп ... ... ... ... ... ... туралы ұмытпаған
жөн.
|Көрсеткіштер ... ... |
|1 ... ... ... $ |24 |15 ... қажетті уақыт, мин. |1 |0,50 ... ... ... табыс |$24/мин. |$30/мин. ... ... ... Ол А1 машинасы шектеулі ресурсын пайдаланудан
көбірек пайда әкеледі, маржиналдық табыс көлемі – минутына 30 $ ... ... 24 ... ... ... болмаса, сұранысты қанағаттандыру үшін 2-өнімді
өндіру жоспарын құрастырған ... ... ... ... ... ... қолдану. Біздің шектеулі ресурсымызды анықтайық (А1 машинасы).
Өнінің апталық сұранысы 2 200 ... ... ... уақыт 0,50 ... ... ... уақыт 1 100 мин
Жұмыс уақыты ... ... 2 400 ... ... ... ... 1 100 мин
Өндіруге қалған уақыт 1 300 мин
1 ... ... ... 1 ... ... 1 300 мин
Жоспарға сәйкес біз 2-өнімнің 2 200 бірлігін және ... ... ... ... ... табыс келесі түрде есептеледі:
|Көрсеткіштер ... ... ... және ... ... |1 300 |2 200 |
|1 ... ... ... |24 |15 ... ... ... |31 200 |33 000 ... жиынтық маржиналдық табысы |$64 200 | |
4. ... ... ... ... ... туралы шешім
Күрделі қаржы жұмсалымы туралы шешім қабылдау – компания ... ... аса ... да қиын ... ... ... алдағы
кезеңдегі міндетті бес, он, тіпті одан да көп жылға алдын ала анықтап ұзақ
мерзімді жоспар әзірлейді. Ал, ... ... ... осы ұзақ ... ... бір ... болып табылады.
Сол себепті ұйым ең алдымен күрделі қаржы жұмсалымы ... ... ... бағалап, кәсіпорындағы ақшалай қаражаттың
айтарлықтай ... ... ... ... ететін процесс туралы әлдеқайда
нақты болжам жасауға тырысады. Әдетте ... ... ... ... ... ... сондықтан да кәсіпорын мұндай ... ... ... ... ... ... оның ... мұқият есептеуі
керек.
Ұзақ мерзімді капиталға – құрылысқа, жылжымайтын мүлікке, жабдық-қа
және т.б. қаржы жұмсау тән. ... ... ... асырылып отырған мате-
риалдық қаражатқа күрделі қаржы жұмсаумен байланысты инвестициялық шешім
белгілі бір ... ... ... және ... ... ... кезеңдегі жемісті жұмысының ойдағыдай болуын анықтайды.
Инвестицияны негіздеу әдісі статистикалық және динамикалық деп ... ... ... ... ... мынадай жағдайларда:
инвестициялық шығын кезең басында жүзеге ... оның ... ... ... ... болатын тек бір кезеңі қарастырылғанда; сонымен
бірге бірқатар ұзақ ... жоба ... ... ... ... сипаттағанда қолданылады.
Статистикалық әдісті қолдану барысында барлық ... ... ... келетіндей болуы керек, яғни критерийлік
көрсеткішті ... ... және ... ... ... ... ... болуы керек. Орташа жылдық пайда орташа жылдық табыс
пен ... ... ... ... айырмашы-лық ретінде анықталады.
Дәстүрлі шығын бабынан ... ... ... ... бір жобаға
капиталды ұзақ ... ... ... ... ... ... есептің динамикалық әдісі мынадай жағдайда, егер ... ... ... ... ал ... ... мен ... бұл кезең
ішінде елеулі өзгеретін болса; оның үстіне, жыл бойынша жобаны жүзеге асыру
кезінде табыстар мен ... ... ... ... ... ұзақ
мерзімді жобаларда қолданылады.
Динамикалық әдістің негізінде мына алғышарттар бар:
- кезең бірлігіне бір жыл кіретін ұзақ ... ... ... ... ... жоба ... әр жыл ... оның жүзеге
асырылу барысындағы инвестордың табысы мен шығынының ... ... ... сипатталады. Әрбір инвестициялық жобаның
төлем реті жағымсыз элементтен басталады, өйткені ... ... ... ... ... талап етеді. Жобаны
қаржыландырудың төлем реті жағымды элементтен басталады, өйткені
қаржыландыруды жүзеге ... ... ... ... ... ... бар екендігін білдіреді;
- инвестор жобаларды бағалаудың әр түрлі әдістерін қолдану сипатын-
да болатыны туралы ... есеп ... яғни ... ұстауы керек,
өйткені нақты нәтиже инвестиция есебінде анықталғаннан басқаша
болуы ... ... ... ... ... асыру процесінде
инвестицияның тек болашақтағы нәтижесін анықтайтын экономикалық
факторларды ғана ескереді. Сондықтан да бұл әдіспен қатар ... ... ... ... ... ... бағалау үшін мына көрсеткіштер
пайдаланылады:
- күрделі қаржы ... және ... ... ... ... таза ... және күрделі қаржы ... ... ... бойынша күрделі қаржы жұмсалымын бағалау әдістері;
- күрделі қаржы жұмсалымының ... ... ... есептік коэффициенті және пайда индексі.
Олардың әрбіреуіне жеке тоқталайық:
Күрделі қаржы жұмсалымы және пайда нормасы бойынша жүктелген шығындар.
Күрделі қаржы жұмсалымы ... ... ... ... ... да бір ... жолмен пайда алуға ендігі ... ... ... ... ... ... орай ... жіберіп алған
пайдасы немесе жүктелген шығындар туралы айтылады.
Сондықтан да инвестиция бойынша ... ... ... күрделі
қаржы жұмсалымы туралы ... ... ... ... ... бойынша пайда нормасын қаржы нарығындағы құнды қағаздармен
салыстырады. Күрделі қаржы жұмсалымын кәсіпорынға ... ... ... ... ... ... жұмсау керек. Немесе: инвестициялық жоба
бойынша пайда нормасы өтімділігі жоғары құнды қағаздардағы пайда нормасынан
кем болмауы қажет.
Сонымен, инвестициялық жобаның ... ... ... ... ... жұмсалымынан талап етілетін пайда нормасы соғұрлым үлкен және
болжалды таза табыстың деңгейі одан да жоғары болуы керек.
Ең аз ... ... ... деп, ... ... шамасын немесе
қаржы нарығында құнды ... ... ... ... ... ... ... бойынша эквиваленттен алынатын проценттік
мөлшерлемені ұғуға ... ... ... ... ... табысты
жүктелген шығын, яғни құнды қағаздарға ... ... ... бойынша баға
береді. Әр түрлі компаниялардың ... ... ... ... тәуекелділік деңгейіне қарай түрлендіріледі. Салымшылар
мемлекеттік қағаздардан болатын ... ... ... ... ... ... ... болжалды табыстармен салыстырады.
Мемлекет өз құнды қағаздарында ... ... ... ... ... кем ... ... салымшылар акцияны үлкен
тәуекелділікпен сатып ала алмайды. Бұдан шығатын қорытынды: мемлекет-тік
құнды қағаздардың ... ... ... жұмсалымының тиімділігі төмен
болатын болса, онда кәсіпорын жобаны инвестицияламайды.
Қазіргі сәтте ... ... ... ... ... ... ... қаржы жұмсалымындағы инвестициядан табыс
алдағы кезеңдерде алынады. Сондықтан да талдау үшін дисконттау коэффициенті
мен күрделі процентті есептейді.
Күрделі ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорын үш жылда 100% пайда алу үшін 1 млн ... ... Үш жыл ... жыл ... ... ... отыратын 1 млн
теңгедегі инвестиция құны мынаны құрайды:
|Жыл соңы ... ... ... ... |
| |мың ... |млн теңгемен |
|0 | |1,000 |
|1 ... |1,100 |
|2 ... |1,210 |
|3 ... |1,331 ... да ... ... ... жылдан кейін инвестицияның болашықтағы құны = Бастапқы капитал (0
кезеңі) * (1 + Жұмсалған ... ... ... n – ақша жұмсалған жылдардың саны.
Біздің үлгімізде:
1 млн тг * (1 + 0,10)3 = 1,331 млн ... ... ... алдағы кезеңдегі ақша құны тұрғысынан қарағанда тең
болады деп ұйғарамыз.
Дисконтталған құн және өтемділіктің ішкі ... ... ... ... ... ... ... күрделі қаржы жұмсалымындағы
жобаны тек оның табысы қаржы нарығында айналыста болатын құнды қағаздардың
еркін қаражатын ... ... ... асып ... ... ғана
қаржыландыру керек. Бухгалтерлік басқару есебінің әдістері мен тәсілдері
мұндай проблеманы шешуде ... ... ... Сонымен, басқарушылық есеп
жүйесіндегі дисконттаудың көмегімен ... ... ... ... ... тиімді жолы анықталады.
Бұл әдістің мақсаты – болашақта түсетін ақша қаражатын осы ... ... яғни ... ... ... Осылайша дисконттау – бұл
болашақта алынатын ақшаның бүгінгі құнын табу процесі.
t дисконттау коэффициентін шығындар мен ... ... ... ... үшін ... Оны мына ... бойынша есептейді:
t = 1 / (1 + А),
мұндағы А – ... ... ... – бұл ... ... ... табысқа қатысты
анықталатын капитал табыстылығының коэффициенті. Ол ... ... да ... ... ... ... да ... коэффициентімен ағымдағы құн арқылы болашақтағы алынуы қажет
қолдағы бар қаражатты көрсету процесі дисконттау деп аталады, ал шығындар
мен ... ... ... ... құн деп ... Ол ... ... есептеледі:
Дисконтталған құн = n жылынан кейін инвестицияның келешектегі бағасы /
(1 + жұмсалған күрделі ... = 1,331 / (1 + 0,10)3 = 1 млн ... ... ... бағдарламасының әлдеқайда нақты тиімділігі таза
келтірінді дисконтталған құнды (ТКҚ) сипаттайды. Бұл – қолма-қол ақшалай
түскен таза ... құн ... ... ... қаржы жұмсалымы
бағдарламасы бойынша бастапқы инвестициялық шығын. Егер құнды ... ... ... күрделі қаржы жұмсалымы бойынша пайда нормасы
жоғары болса, онда ТКҚ оң ... ... ал ... ...... Оң ТКҚ ... күрделі қаржы жұмсалымы бағдарламасын
қабылдауға немесе одан бас тартуға немқұрайлы ... ... ... ақша ... ... ... ... келтірінді құн
есебі үшін дисконттау коэффициенті пайдаланылады.
Күрделі ... ... ... ... ... ... ішкі коэффициент есебі жатады. Ол – ... ... ... ... ... келтірінді құнын теңестіру мақсатында
күрделі қаржы ... ... ... ... ақша ағынын бақылау үшін
пайдаланылатын инвестициядан болатын ... ... ... ... ішкі ... – бұл ... ... жұмсалымының
ТКҚ нөлге тең болатын дисконт коэффициенті.
Егер өтемділіктің ішкі коэффициенті капиталға жүктелген шығыннан ... ... ... және ... ... ... ... Керісінше
де солай, өтемділіктің ішкі коэффициенті жүктелген шығыннан аз ... ... ... пайда бермейді, келтірінді құн жағымсыз болады.
Егер қолдағы ақша ағыны әр жылда бірдей болса, онда өтемділіктің ішкі
коэффициенті былайша ... ... = ... құны / Жыл ... ... ... қаржы жұмсалымы туралы шешім қабылдауда мынаны есте ұстау
қажет: қолда бар ақша ... ... ... орын ... өсім ... ... ағынын қосу керек. Мысалы, жаңа ... ... алу ... ... азайтады. Үнемдеудің мұндай түрі қолма-қол ақша алуға
жағдай жасайды. Мынаны да айта кету ... ... ... ... ... ... күрделі қаржы жұмсалымының тиімділігін бағалайтын басқа әдіс
жиі қолданылады. Оның ... ... ... ... ... ... ... жұмсалымының өтемділік кезеңі (өтелетін мерзімі) – ... ... ... тиімділігін бағалаудағы әлдеқайда көп тараған әдіс
болып табылады. Өтемділік кезеңі - өнімді (жұмыс, қызмет) ... ... ... арқылы кәсіпорын бастапқы жұмсалған күрделі қаржының орнын толық
толтыратын уақыт аралығы.
Егер болжалды таза табыстың ... ... ... ... тең ... онда ... ... мына формула бойынша
есептеледі:
Өтемділік кезеңі = Инвестициялық жобаны қаржыландыратын күрделі ... ... / ... ... ... ... ... жыл
сайынғы табыс, теңгемен
Жылдық табыстың болжалды мөлшері неғұрлым жоғары болса, ... ... ... ... ... ... әрі оның тәуекелділік ... ... ... жоба ... ... өте ... болғандықтан бұл әдістің бірнеше кемшіліктері бар.
Олардың ішіндегі ең ... ... ... ... шығынмен уақыт
факторын ескермей салыстыруы жатады. Мұндай тәсілдеме ... ... ... ... әрбір жұмсалған шығын бірлігінің әр уақытта әр ... ... ... ұқсас бір жылдан кейін алынған ақша бірлігі тапшылық
жағдайында 5 немесе 10 ... ... ... ... ... болады.
Сондықтан да бұл әдісті бағалаудың басқа әдістерімен ұштастырып қолданған
әлдеқайда ... ... екі түрі бар: ... қаржы жұмсалымы туралы
шешім қабылдау және қабылдамау және пайда нормасын қамтамасыз ететін жобаны
қандай кезекпен орындау қажет. Егер ... ... шешу үшін ... әдіс ... онда екінші мәселеде - өтемділіктің есептік
коэффициенті және пайда ... ... ... ... ... жыл сайынғы орташа табысын
жобаға жұмсау бойынша ... ... бөлу ... ... Орташа жылдық
таза табыс қосымша ... пен ... ... ... шығынындағы
айырмашылықты ғана өзіне қосады. Қосымша шығынның құрамына не инвестицияның
таза құны, не ... ... ... (біркелкі, баяулатылған,
жылдамдатылған) тәуелді.
Пайда индексі ағымдағы түсімнің құнын жоба бойынша орташа инвестициялық
шығынға бөлу арқылы анықталады. Ол таза ... ... ... ішкі ... көрсеткіштерін пайдалануды қарастырады.
Осыған орай, ... ... ... ... ... ... ... қарастырылады.
Инвестициялық жобалардың экономикалық тиімділігі ... ... ... керек: экономикада жалпы баға деңгейінің өсуі, ...... ... ... ... ... өнімнің қымбаттауы; ресурстар мен өнім ... ... ... ... ... ... ... өсуінен тапшылық
деңгейінің артып кетуі.
Бұл әдістің кемшілігі – онда ақша құны ... ... ... ... ... ... ... механизмін қайта құру, әкімшілік ... ... ... ... өту ... ... Республикасын-дағы
көптеген өнеркәсіп кәсіпорындары аса қиын қаржы жағдайына тап ... ... және ... ... көп ... ... Отандық өнімдер көп
жағдайларда батыстық фирмалардың өнімдерімен бәсекеде төтеп бере алмайды:
тұтынудың ... ... ... ... ... осының салдары
ретіндегі өткізу нарығының болмауы тауарбастылық пен ... ... ... Епті ... ... жағдайда батыс инвесторларын тарту
арқылы бәсекеге қабілетті өнімдерді шығару үшін өндірістік ... ... ... ... ... ... ... бизнес стратегиясын
қалыптастыру, оның құрылымын ... үшін ... ... ... мен ... білу аса қажет. Мұнда маркетингке, яғни нарықты
зерделеу қызметіне, өндірісті басқару және ... ... ... ... ... ... асырылатын және тұтынушылардың қажет-
тіліктерін қанағаттандыруға бағдарланған тауарлар мен қызметтерді өткізуге
маңызды мән ... ... ... ... тапсырыс берушілердің
қажеттіліктерін анықтаса, өндіріс технологиясы осы өнімді жасайды.
Маркетингтік зерттеу нарықтағы тауарлардың жағдайын ... және ... ... ... ... ... табылады және өндіру мен өткізу
параметрлеріне, өнімнің сыртқы түрі мен ... ... ... мен ... ... ... ... және т.б.) тікелей ықпалын
тигізеді.
Осылайша, бизнестің құрылымын өзгерту туралы ... ... ... ... ... ... керек.
1. Кәсіпорынның даму келешегін ... ... ... ... бере ... шегі анықталып, барлық қызмет
түрлері, яғни бизнестің құрылымы белгіленеді.
Америкалық экономист М. ... ... ... дамуы
бәсекелесуші 4 күшке әсер етеді:
1. Жабдықтаушылар. Қажетті материалды өндіруші кәсіпорындарға ... ... ... ... білуі керек.
2. Сатып алушалар. Кәсіпорын нарыққа енуі үшін ... ... алуы ... ... Нарықта дәстүрліні ығыстыратын жаңа түрі пайда
болады.
4. Жаңа бәсекелестер. Нарықта бұрын бизнестің осы ... ... ... пайда болады.
2. Белгілі бір бизнес түрінің кіруі және шығу ... ... Кіру ... ... жаңа ... ... ... үлкен мүмкіндіктерін білдіреді. Шығу тосқауылы – бизнестен
шығудың үлкен немесе кіші мүмкіндіктерін сипаттайды.
Нарық сегментінде ... ... ... мен ... кіші ... ... ... мінсіз, яғни жақсы деп саналады. Бұл аз ... ... ... ... аса ... ... ... алуға
мүмкіндік береді. Кірудің төмен, шығудың жоғары тосқауыл-дарын сипаттайтын
керісінше жағдайда үлкен тәуекелділікпен аз табыс алынады.
3. ... ішкі ... ... кәсіпорынның стратегиясын
әзірлеуде қолданылады.
Басқару есебі тұрғысынан қарағанда стратегияның үш түрі ... ... баға ... Оның ... – тапсырыс берушінің
ұсынуымен дайын өнімнің бағасын барынша арзандату, ... ... ... шығындарды азайтуға бағытталуы керек.
2. Жоғары баға стратегиясы. Қабылданатын басқарушылық шешім
тапсырыс берушінің аса ... ... ... ... өнім ... ... оған аса жоғары
деңгейде баға белгілеуі керек.
3. Аралас стратегияда жекелеген тауар топтары бойынша алғашқы ... ... ... ... әр тобы үшін
нарықтың еркін ... ... ... ... ... біріншісі немесе екіншісі іріктеледі.
Мұндай талдаудың арқасында басшылық бәсекелестердікімен салыстырғандағы
өнімнің ... ... ... ... ... ... және ... да
тапсырыс берушілерді, әр қызмет түрінің географиясын анықтау ... ... ... түрлері бойынша біртұтас стратегиясын әзірлейді.
4. Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... әр түлі ... болуы мүмкін.
1970 жылы «General Electric» ... ... ... Борш нарықтық экономикасы дамыған елдерге әйгілі ... СБЕ ... ... ... ... ... бизнестегі жекелеген бірліктердің
стратегиясын әзірлеу-ді ... және мына ... ... ... ... ... және оны ... қалай елестетуге
болады.
Стратегиялық бизнес-бірлік – бұл тапсырыс берушілердің біртекті ... және ... ... ... тобына ие тауар (жұмыс,
қызмет) іріктемелері.
Стратегиялық бизнес-бірлік – бұл оқшауланған ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде
болатын автономиялық бірлік, тәуелсіз компаниялар.
Бас менеджерлерге толық еркіндік ... ... ... әр ... ... ... және ресурстарды бірігіп пайдалануға
кедергі келтірмейтін ББС стратегиясын сәтті іске асыру үшін ... ... да ... беріледі.
ББС қызметі іштегі шаруашылық айналымына қызмет етуге емес, ең алдымен
сырттағы серіктестерге бағытталған.
Бизнес сегменті мына ... ... ББС ... ... ... белгілі бір учаскесінде ұқсас бәсекелестер мен тапсырыс
берушілер ... ... ... ... ... түрі баға ... бірдей ұшырауы
керек;
- сыртқы өзгеріс барлық өндірілген өнімнің сапасына бірдей әсер етуі
керек;
- әр түрлі ББС-те ... ... ... ... ... алатын өнімдер болмауы керек;
- бизнес сегменті жеке экономикалық ... ... ... ... бұл ... сақталатын болса, онда ББС трансферттік баға
белгілеуді қолдану жолымен өлшенетін пайда орталығына айналады.
ББС ... ... ... құралы болып табылады әрі
ұйым және оның құрылымының дамуына ұзақ мерзімде ықпалын тигізеді.
3. Жаңа өнім ... ... ... ... ... ... қосылатын өнімді жаңа өнім дейміз.
Мүлдем жаңа (ешкімде жоқ) өнім ... ... ... ең басты
артықшылығы болады және ол инвестицияны керек етеді.
Жаңа өнімді әзірлеу саласындағы жаңашылдық (инновациялық) саясат шешім
қабылдауға ... ... ... ... ... ... етеді.
Инновация процесін алты кезеңге бөлуге болады:
1. Нарықтағы ... ... ... ... ... бөлімдерінен, маркетингтік
бөлімше-лерден, өткізу бөлімінің ақпаратынан, сауда делдалынан,
сатып алушылардан келіп түскен жаңа ... ... және ... ... ... ... туралы ақпаратты
алып, жүйелеу, сондай-ақ тәуекелділіктің деңгейін анықтау.
Бұл кезеңде өнімге деген ... ... ... анықталуы
керек. Нарықты талдауда басынан басталатын ... ... ... ... ... ... алушылардың назарын өзіне аударып
әкететіндей тартымды болуын, ... ... ... немесе кіші партиямен)
және т.б. белгілеуге мүмкіндік тудырады.
2. Жаңа өнім идеясына қатысты ақпараттарды ... жаңа ... ... технологиясындағы айырмашылық пен ортақтығын анықтау;
кәсіпорынның ... жаңа ... ... Жаңа ... ... ... талдау маркетингтік
бағдарламаны әзірлеумен бір мезгілде жүргізіледі; жаңа ... ... ... ... ... техникалық-
экономикалық сипатын іріктеу, оның сапасы мен тұтыну ерекшелігін
бағалау; сату көлемімен сұранысты бағалау жаңа өнімді игеру және
жасау шығындарын, жаңа ... ... ... анықтау; жаңа
өнімді өндіруге қажетті ресурстардың – машина, жабдық, шикізат,
материал, жұмыс күші мен ... ... жаңа ... ... және сонымен нарыққа шығу; жаңа өнімнің табыстылығын
бағалу және талдау.
4. Жаңа өнімді өндіруді ұйымдастыру – жаңа ... ... ... ... ... ... ... көлемін жоспарлау;
үлгілерді жасау және экологиялық ... ... ... сынақтан өткізу; тауардың атауын, оның таңбасын,
рәсімделуін, буып-түюін, таңбалануын (маркировкасын) әзірлеу.
5. Үш ... ... өнім ... ... шектеулі нарықты және
басқа да коммерциялық жағдайларды (бағаны, коммерциялық несиені
және т.б. арзандату) ... ... ... арналарын
іріктеу; жарнама құралы мен әдісін таңдау.
6. Сату көлемін, ... ... ... пен ұсыныстың
қанағаттандырылу деңгейін, сатып ... ... ... негізінде жаңа өнімді өндіріске (жаппай,
сериялы) жіберу туралы шешім қабылдау; өндірістің ... ... ... құрамы; өндіру мен
өткізудегі инвестицияның жалпы сомасы, есептік кезеңдегі пайда
мен залал ... ... ... ... көздері.
Шешім қабылдаудың маңызды өлшемі ретінде тұтас кәсіпорын бойынша өткізу
көлеміне жаңа өнімді енгізу ... және ... ... ... ... ... ... өндіру, өткізу және жарнама
шығындарының өтелімдік уақытының бағасы қолданылады.
Кез келген ... жаңа ... ... ... және ... ... пен шығыс коэффициенттері өткізу нүктесі және өнімнің залалсыздық
графигі пайдаланылады.
Өнім шығарылғаннан кейін оның ... ... ... ... сатылу қарқыны мен өткізу көлеміне әсер ететін факторлар туралы
ақпарат ... есеп ... ... ... баға ... ... болашақта болатын өнімдер мен жарнама
бағалауда, баға анықтауда маңызды орын алатын осы өнімнің ... ... ... ... ... ... ... келесі 5 қадамдардан
тұрады: ақпаратты қабылдау, болжамлау, альтернативті ... ... ... ... ... ... бағалау.
Релеванттық болу үшін табыстар мен шығыстар екі шартқа ... ... ... мен ... ... ... жатуы қажет;
ә) табыстар мен шығындар қызметтің түрлі болуы жағдайында әр ... ... ... сандық және сапалық факторлар
бірдей ескеріледі. Сандық факторлар жеңіл өлшенуі мүмкін. Көптеген сандық
факторлар қаржылық ... ие ... ... ... сан ... өлшеу
мүмкін емес.
Релевантты шығындарды талдағанда екі қате анықталуы мүмкін:
а) барлық ... ... ... ал тұрақты – релеванттық емес
деп санау;
ә) басқа ... зиян ... ... тым көп көңіл бөлу.
Альтернативті шығындар – бұл шектеулі ресурстар альтернативті нұсқаға
қосылуы нәтижесінде пайдаға жіберілген ... ... ... ... нұсқаларының ең тиімдісін көрсету үшін
басқарушылық шешімдерді қабылдау процесінде қолданылады.
Шығарылатын өнім ... ... ... ... ... осы ... ... келетін маржиналдық табысы неғұрлым көп
өнімдерді таңдаған жөн.
Клиент немесе ... ... қосу ... ... бас ... ... бойынша жалпы шығындардың өзгеруі туралы ... ... ... Әдетте бөлінген үстеме шығыстар туралы ақпарат
жалған болып шығады.
Құрал-жабдықты ... ... ... ... оның ... ... ... мерзім шығыстары екенін ұмытпау қажет. Сондықтан ол басқарушылық
шешімдерді қабылдау үшін релевантты емес.
Компания басшылығы басқарушылық шешімді ... мен өз ... ... моделдері арасында дау жағдайы тууы мүмкін екендігін
білгені ... ... ... Т. ... есеп, Алматы: Дәуір, 2002
2. Назарова В.Л., Фурсов Д.А., ... С.Д. ... ... Оқулық –
Алматы: Экономика, 2005
3. Ашенова А.А. – «ББ-Управленческий учет», Алматы: БИКО, № 11(35), 2006,
31 б.
4. Карпова Т.П. Управленческий учет, М.: ... ... ... ... Оқулық/ Разливаева Л.В. – Қарағанды: КЭУ,2003
6. Керимов В.Э. Управленческий учет, М.: Финансы и статистика, 2000
7. ҚР ... есеп және ... ... ... Заңы. 26.12. 1995
8. Аврова И.А. Управленческий учет. – М.: ... ... ... ... ... ... ... ҚР Қаржы министірінің
2005 жылғы 22 желтоқсандағы №47 бұйрығы.
-----------------------
Бірлескен өнім
Жалпы ... ... ... ... ... нүктесі
Сату

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Материалдық қорларды пайдалануды талдау4 бет
Баскару9 бет
Компьютерлік технология көмегімен оптимизациялау әдістері27 бет
Менеджмент мазмұны және оның негізгі18 бет
Шешімдерді қабылдау және жүзеге асыру процесі19 бет
Қонақжайлылық кәсіпорнының басқару шешімдері.11 бет
Ұйымдағы тиімді басқару шешімін қабылдау процесінің мысалын келтіру11 бет
Өнім сапасын басқару жөніндегі американдық тәжірибесі туралы8 бет
"Түйсік пен қабылдаудың патологиясы."3 бет
"Қабылдау бөлімі" бағдарламасы63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь