Мәтіндік редакторды оқыту әдістемесі


| Мәтіндік редакторды оқыту әдістемесі
1.1 Microsoft Word 7.0 Мәтіндік редакторы
1. Word программасын іске қосу және программадан шығуды үйрену;
2. Word редакторының келесі терезе элементтерімен танысу;
3. тақырып жолы;
4. жатық меню;
5. саймандар тақтасы;
6. сызғыштар;
7. жағдай жолы;
8. айналым жолақтары;
9. құжатты көру және өлшемдеу режимдерінің батырмалары.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге




Мәтіндік редакторды оқыту әдістемесі
1. Microsoft Word 7.0 Мәтіндік редакторы
1. Word программасын іске қосу және программадан шығуды үйрену;
2. Word редакторының келесі терезе элементтерімен танысу;
3. тақырып жолы;
4. жатық меню;
5. саймандар тақтасы;
6. сызғыштар;
7. жағдай жолы;
8. айналым жолақтары;
9. құжатты көру және өлшемдеу режимдерінің батырмалары.

Лекция № 8
Қолданбалы программалар: MS Word мәтіндік редакторы.

Қарастырылатын сұрақтар:

1. Microsoft Word мәтіндік редакторы жайлы жалпы мәліметтер. Microsoft
Word мәтіндік редакторының негігі версиялары және мәселелері.
2. Мәтінді редактірлеу және форматтау. Құжат құрудың негіздері.
3. Microsoft Word процессорының жұмыс терезесі. Microsoft Word-тың
менюі. Microsoft Word аспаптар тақталары.

№ 1 сұрақ.

Қарапайым және жиынды мәтінді құжаттарды құруға, редактірлеуге және
форматтауға арналған программалық құралдардың жалпы атауы – мәтінді
процессорлар. Қазіргі уақытта Microsoft Word мәтіндік процессоры кең
тараған.
Мәтінді процессор – мәтінді құжаттарды құруға арналған қолданбалы
программалық қамтамасыздандыру.
Мәтінді редаторлардың негізгі мүмкіндіктері:
• мәтінді енгізу;
• мәтінді редактірлеу;
• мәтінді баспадан ышғару;
• мәтінді форматтау;
• мәтінді файлды сақтау;
• белгілерді іздеу және ауыстыру.

Microsoft Word мәтіндік процессорының негізгі болжамалары.

MS Word-тың алғашқы болжамалары 80 жылдарға жатқандықтан, MS-DOS
операциялық жүйесіне сәйкес келеді. Графикалық емес ортаға арналған
процессордың соңғы болжамасы MS Word 5.0. болды. Ол форматталған мәтінді
құжаттарды құруға, редактірлеуге және баспадан шығаруға мүмкінді берді.
MS-DOS операциялық жүйе графикалық болмағандықтан программаның бұл
болжамасы қазіргі уақытта қабылданған экран бейнесінің баспа бейнесіне
сәйкестік принципін (WYSIWIG принципі) сақтай алмады. Бірақ құжатты
натуралды түрде көру мүмкіндігі болды. Бұл программаның қазіргі
версиясында сақталынған алдын-ала көру режимінің көмегімен іске асты.
MS Word 5.0. мәтінді процессорын, бәсекелі программалардан айыратын
негізгі артықшылығы, мәтінге графикалық объектілерді енгізу болып табылды.
Бірақ бұл операцияда мәтін мен графиктің өзара іс-әрекеті болмады.
WYSIWIG принципі алғашқы рет Microsoft Word for Windows (Word 6.0) деп
аталатын программаның келесі болжамында іске асты. Осы принциптің арқасында
құжаттарды форматтау тәсілдері жеңілденді.
Программаның келесі болжамы Microsoft Word 95 (Word 7.0) деп аталды. Ол
Windows 95 графикалық операциялық жүйеге бағытталды. Бұл болжаманың негізгі
жетілуі, мәтіндік процессордың бөлек қосымша ретінде қарастырылмауы болып
табылды.
Microsoft Office-тің офистік пакетіне бірнеше қосымшалар кіреді және де
Microsoft Word процессорына басқа қосымшаларды интеграциялау функциясы
жүктелді. Microsoft Word жүйеде орталық орынды алады және құрастырушы
қосымшалардың арасында берілгендерді алмастыруға мүмкіндік береді. Бұл
әрекет әртүрлі мазмұнды және күрделілі іс құжаттарды жетілдіруді маңызды
деңгейде автоматтандыруға мүмкіндік берді.
Жетінші болжаманың тағы бір жаңашылдығы мәтін мен енгізілген
объектілердің өзара іс-әрекетін басқару болды. Бұл құжаттарды форматтаған
кезде мүмкіндіктер жиынтығын кеңейтті.
Microsoft Office 97 пакетіне кірген Microsoft Word 97 (Word 8.0)
сегізінші болжамасы күнделікті офис жұмысына пайдалы өзгерістерді аз
енгізді.
Осы болжамадан бастап Microsoft Word мәтіндік процессоры авторлық
ісәрекетті автоматтандыру құралы ретінде қарастырыла басталды.
Келесі мәтіндік процессордың болжамасы, Microsoft Office 2000 пакетінің
құрамына кіретін Microsoft Word 2000 (Word 9.0) болды. Бұнда алдыңғы
болжаманың кемсіздіктері жойылды, басқару жүйесі жақсартылды және жұмыстың
желілік тәртәбән қолдайтын құралдар енгізілді.
Мәтіндік процессордың соңғы болжамасы Microsoft Word XP (Word 10.0)
болып табылады. Бұнда стильдер мен шаблондармен жұмыс жасауға арналған
құралдар жиынты кеңейтілді, құжатты безендірудің бірлігін қамтамасыз ететін
механизмдер енгізілді.

№ 2 сұрақ.

Мәтіндік редакторлар мәтінді енгізген кезде, оны безендірудің
тәсілдерін анықтай ғана қоймай, сонымен қатар терілген мәтінді өзгертуге
мүмкіндік береді.
Форматтау – мәтіннің бетке қандай түрде түсуін анқтайтын, өзгертулер.
Редактірлеу – мәтінді немесе графикті қосу, жою, орнын ауыстыру және
жөндеу.
Форматтау да редактірлеу де мәтіннің әртүрлі структуралы бірліктеріне
қолданыла алады, мысалы, белгіге, азат жолға, кестеге, суретке, толық
құжатқа.
Құжаттың форматтауы мен редактірлеуін орындау үшін, сәйкес команданы
таңдау керек.

Құжат құрудың негіздері
Құжат құрудың негізгі мәселесі шрифті, оның стилін және өлшемін таңдау
болып табылады.
Шрифтің типтері. Шрифтің типі бас және кіші әріптерді, сандарды, тыныс,
арнайы белгілерді енгізетін белгілер жиынтығын жазу ерекшеліктерін
анықтайды. Шрифтің әрбір типінде белгілерді жазудың бірнеше стилі болады:
жартылай семіз әріппен жазу, курсив, жартылай семіз курсив, астын сызу.

Шрифтің өлшемдері. Шрифтің өлшемі немесе басқаша айтқанда кегль – бұл
пунктпен өлшенетін вертикальды өлшем (1 пункт = 0,376 мм.). Бірақ өлшемі
бірдей, әртүрлі типті шрифтердің бірдей емес көрінуін екенін байқау керек.

Жолдардың және белгілердің сиретілгендігі. Жолдардың төмен
сиретілгендігі оқуды қиындатады, ал жоғарғы – құжатты азақпаратты жасайды.
Жолдардың сиретілгендігін дұрыс таңдау үшін, қолданылатын шрифтің өлшемін
ескеру керек.

Жолдардың ені. Жолдардың ені, онда орналаса алатын белгілердің санымен
анықталады.

№ 3 сұрақ

Microsoft Word жұмыс терезесін басқарудың негізгі элементтері: меню
жолы, аспаптар тақтасы, жұмыс полесі және жағдай жолы. Microsoft Word 95
бастап, аспаптар тақтасы икемді болып табылады.
Алтыншы болжамынан бастап, Microsoft Word мәтіндік процессоры
құжаттарды ұсынудың бірнеше режимін қолдайды.
Кәдімгі режимде құжаттың мазмұнды бөлігі ғана ұсынылады.
Web-құжат режимінде құжаттың экранды бейнесі баспа бейнесіне сәйкес
келмейді. Бұл WYSIWIG принципінен шегінгені, бірақ ол World Wide Web
электронды публикацияларына сай келеді, өйткені құжаттың қандай құрылғыда
және қандай көру құралымен бейнелейтіні белгісіз.
Белгі режимінде (разметка) құжаттың экрандық ұсынысы толығымен баспалық
ұсынысқа сәйкес келеді.
Структура режимінде құжаттың тек қана тақырыптарын көруге болады.
Құжат ұсынудың 4 режимінің біреуін таңдау, жұмыс терезенің төменгі сол
бұрышында орналасқан команда түймешелері немесе Вид менюінің командалары
арқылы таңдауға болады.

Меню жолы командаларының жұмыс тәсілдері

Windows идеологиясын сақтайтын басқа қосымшалар сияқты Microsoft Word
мәтінді процессорының меню жолы басқару элементі, программаның барлық
функионалды мүмкіндіктеріне жол ашады.
Меню жолынан ашылатын менюдің, автоикемделу қасиеті бар. Горизонтал
менюдің пунктін шерту, керекті команданы таңдауға мүмкіндік беретін, менюді
ашады. Кейбір команадалар сәйкес командаларды дереу орындайды, ал
атауларынан кейін көпнүкте тұрған команадалар, ең алдымен экранға диалогтік
терезені шығарады.
Ең алдымен қысқартылған меню шығады, ал егер ондп керекті басқару
элементі болмаса, онда толық меню ашылады.

Microsoft Word аспаптар тақтасы.

Жетінші болжамасынан бастап Microsoft Word программасы аспаптар
тақтасын өз бетінше икемдеу мүмкіндігін қолдайды. Икемдеуді, іс-әрекетіне
қатынасты керекті функционалды панельдерді қосу жолымен, қолданушының өзі
орындайды (Вид ( Панели инструментов ( Настройка...).
Мәтіндік процессордың соңғы болжамаларында, аспаптар тақтасының тек
қана икемделуі ғана емес, сонымен қатар контексті сезімталдығы да бар.
Мысалы құжат алаңында бір объектіні белгілеген кезде, оны редактірлеуге
арналған, аспаптар тақтасы шығды.
Орналасуы бойынша, экранда, Microsoft Word – тың кез-келген режимінде
қолданылатын екі аспаптар тақтасы болады. Аспатар тақтасының түймешелері
кейбір меню командаларын қайталайды.
Стандартная аспаптар тақтасында, Microsoft Word-тың жалпы
операцияларын орындайтын, түймешелер бар. Мысалы, ашу, көшіру, баспаға
жіберу.
Сонымен қатар Word программасында арнайы ақпаратты-аспапты контексті-
тәуелді панел ролін мәселелер облысы орындайды. Бұл облыс аспаптар тақтасы
сияқты ашылып, экранның оң жағында орналасады. Мәселелер облысы, таңдалған
режимге байланысты әртүрлі функцияларды орындауға арналған.

Microsoft Word 2003 жұмыс терезесі

Кәдімгі режим

Web-құжат режимі

Белгі (разметка) режимі

Структура режимі

2. программаны іске қосу тәсілдері

1-тәсіл
1) Пуск (Start) батырмасын шертеміз.
2) Менюден программалар (Program) бөлімін таңдаңыз.
3) суретшесі бар Microsoft Word программасын шертіңіз.
2-тәсіл
Егер сізде программасы болса Microsoft Office программасы болса Word-
ты Офис Администраторы (Администратор Офиса) тақтасынан батырмасын
екі рет шерту арқылы іске қосуға болады.

Программадан шығу тәсілдері

1-тәсіл
1) Программа терезесінің оң жақ жоғары бұрышында орналасқан
программаны аяқтау батырмасын шертіңіз.
2) Егер жұмыс істеп жатқан құжат дискіде сақталмаса, келесі сұрағы бар
сұхбаттық терезе шығады;Med-sum-да өзгерістерді сақтау керек пе? (
Сохранить изменение в Med-sum? ), бұл жерде Med-sum-құжат аты.
Егер жұмыс істеп жатқан файлды сақтағыңыз келсе Иә (Да-
Yes) батырмасын шертіңіз, ол кезде сіздің файлыңыз жұмыс тақтасында
сақталады, егер сақтағыңыз келмесе Жоқ (Нет-No) батырмасын
шертіңіз. Егер программаны аяқтау командасын бергіңіз келмесе,
(Отмена-Cancel) батырмасын шертіңіз.
2-тәсіл
Alt+F4 пернелерін қатар басыңыз. Бұл пернелер
бомбинациясы Windows-тың барлық программаларын аяқтайды.
3-тәсіл
Файл ( File ) менюінде Шығу ( Выход – Exit )
командасын орындаңыз. Бұл тәсілді редактор терезелердің элементтерімен
таңысқан соң орындаған дұрыс.

4-тәсіл
Программанын терезесін сол жақ жоғары бұрышындағы
–жүйелік менюінің батырмасын екі рет шертіңіз.

1.3 Редактор терезесі
Редакторын шақырған соң экранда келесі терезе пайда
болады.
Жолдарды ең жоғарыдан бастап қарастырайық.
1-жол –терезені басқару батырмалары орналасқан тақырып жолы.
2-жолы--Word-тың меню жолы.
3-жол—Стандарттты (Стандартная) саймандар тақтасы.
4-жол—Пішімдеу (Форматирование) саймандар тақтасы.
5-жол—Жатық сызғыш.
Келесі жолдан – Word-тың құжат терезесі басталады.
Құжат терезесінің оң жақ шеті мен төменгі жағындағы айналым жақтары
орналасқан. Соңғы жол – жағдай жолы.
Тақырып жолында W – жүйелік менюінің батырманы,-
программа аты,теріліп жатқан құжат аты мен терезелерді басқару
батырмалары орналасқан (терезені жабатын, терезені кішірейтіп немесе
үлкейтетін, прогрмманы аяқтайтын). Тақырып жолынан соң жатық, меню
орналасқан. Меню деп программадан көрсетілітін қызмет тізімі
аталады. Жатық меню арқылы мәтінмен жұмыс істеуге арналған негізгі
командаларды іске қосуға болады.

Мысалы, Файл менюін шертсек, экранда файлмен жұмыс
істеу командаларынан тұратын тік меню пайда болады. Егер тік менюден
тысқары жерді шертсек, экраннан меню жоғалады.
Жатық (негізгі) меню
Жатық меню –- Файл (файл), Түзету (правка), Түр (вид), Қою
(вставка), Пішім (формат), Кесте (таблица), Терезе (окно), Көмек (?)
тізімінен құрады.
Меню келесі қызметтер атқарады.
Файл( File ) –файлмен жұмыс;
Түзету ( Правка - Edit ) –құжатты түзету;
Түр (Вид – View )- экранды өзгерту;
Қою ( Вставк – Insert ) –түрлі объектілерді (бет нөмірлерін, символды,
тақырып пен көрсеткіштерді, файлдарды, кадр, сурет, деректер қорын
т.б. құжатқа қою;
Пішім ( Формат – Format ) -–символ, абзац, кестені түрлі
стильде пішімдеу;
Сервис ( Tools ) --- Құжатты көркемдеп, қатесін тексеріп,
баспаға дайындау;
Кесте ( Таблица – Table ) --- Кестелермен жұмыс;
Терезе ( Окно - Windows )--- Терезелермен жұмыс;
Көмек ( ? – Help )---Қысқаша мәліметтер.
Меню командалардан тұрады. Меню қызмет атын білдіреді, командалар сол
қызметке байланысты нақты әрекеттерді орындайды. Курсорды менюге
апарып шертсек, командалардан тұратын тік меню шығады. Команданы
таңдау үшін команда атында көрсетілген әріпті теруге немесе тышқан
көрсеткішін қойып, шертуге болады.(1)

Файл ( Файл- ) менюінің командалары
Командалар Жедел
Батырмалар пернелер Қызметі
Қазақша Ағыл-
орысша шынша
Құру New Ctrl+N Жаңа құжат
Создать құру
Ашу Open Ctrl+N Дискіде
Открыть сақталған
файл- құжатын
ашу

Баспа Print Ctrl+P Құжатты
Печать басуды
басқару
Файл Соңғы
Тізімі бірнеше
Перечень екпінді
файлов құжаттар
тізімі
Шығу Exit Word -тан
Выход шығу

Түзету ( Правка – Edit ) менюінің командалары
Командалар Жедел
Батырмалар пернелер Қызметі
Қазақша Ағыл-
орысша шынша
Амалдарды Can’t Ctrl+Z Соңғы амалды
доғару Undo доғару
Отменить
Операцию
Амалды Can’t Ctrl+Y Доғарылған
қайталау Repeat соңғы амалды
Повтарить қайталау
операцию
Қию Вырезать Cut Ctrl+X Белгіленген
мәтінді
алмасу
буферінде
сақтап өшіру
Көшіру Copy Ctrl+C Белгіленген
Копировать мәтін
фрагментін
алмасу
буферінде
көшіру
Қою Paste Ctrl+V Алмасу
Вставить буферінде

Сақталған
информацияны
курсор тұрған
жерге қою
Өшіру Clear Delete Құжатта
Удалить белгіленген
мәтін
фрагментін
алмасу
буферінде
сақтамай өшіру
Бәрін белгілеуSelect Ctrl+A Бүкіл мәтінді
Выделить всё All белгілеу
Іздеу Find Ctrl+F Құжаттан
Найти мәтіннің керек
фрагментін
іздеу
Ауыстыру Replase Ctrl+H Құжаттағы
Заменить мәтін
фрагментін
басқаға
ауыстыру

Түр ( Вид – View ) менюінің командалары
Командалар
Қызметі
Қазақша Ағыл-
орысша шынша
Қалыпты Normal Мәтінді пішімдеудің
Обычный барлық түрін көрсететін
құжаттың қалыпты көру
режимін тағайындау
Құрылым Outline Құжат құрылымын құрып
Структура немесе өзгертетін көру
режимін тағайындау
Парақтау Page Layout Парақты баспаға
Разметка шығаратын күйінде көру
страницы режимін тағайындау

Толық экран Full Screen Құжатты бүкіл экранға
Во весь экран көрсету.
Саймандар тақтасы ПанелиToolbars Саймандар тақтасын
инструментов көрсету немесе жасыру
Сызғыш Ruler Сызғышты көрсету немесе
Линейка жасыру
Қосымша мәтін Header and Әр бет басындағы не
Колонтитулы Footer соңындағы басылатын
қосымша мәтінді өзгерту
немесе қосу

Қою (Вставка – Insert ) командалары парақ беттері, ( символ,
мазмұны немесе көрсеткіштер, файл, сурт, деректер қоры, кадр сияқты
объектілерді құжатқа қоюға арналған.

Пішім (Формат - Format) менюінің командалары
Командалар
Қызметі
Қазақша Ағыл-
орысша шынша
Қаріп Fond Қаріптік безендірудің
Шрифт параметрлерін тағайындау
Абзац Paragraph Абзацты безендірудің
Абзац параметрлерін тағайындау
Жиектеу және бояу Borders and Shadind Мәтін элементтерін
Обрамление и заливка қоршау және түрлі түске
бояу
Регистр Register Бас кіші әріптерді
Регистр ауыстыру

Мәтіндік редакторды оқыту әдістемесі
1. Microsoft Word 7.0 Мәтіндік редакторы
1. Word программасын іске қосу және программадан шығуды үйрену;
2. Word редакторының келесі терезе элементтерімен танысу;
3. тақырып жолы;
4. жатық меню;
5. саймандар тақтасы;
6. сызғыштар;
7. жағдай жолы;
8. айналым жолақтары;
9. құжатты көру және өлшемдеу режимдерінің батырмалары.

2. программаны іске қосу тәсілдері

1-тәсіл
1) Пуск (Start) батырмасын шертеміз.
2) Менюден программалар (Program) бөлімін таңдаңыз.
3) суретшесі бар Microsoft Word программасын шертіңіз.
2-тәсіл
Егер сізде программасы болса Microsoft Office программасы болса Word-
ты Офис Администраторы (Администратор Офиса) тақтасынан батырмасын
екі рет шерту арқылы іске қосуға болады.

Программадан шығу тәсілдері

1-тәсіл
1) Программа терезесінің оң жақ жоғары бұрышында орналасқан
программаны аяқтау батырмасын шертіңіз.
2) Егер жұмыс істеп жатқан құжат дискіде сақталмаса, келесі сұрағы бар
сұхбаттық терезе шығады;Med-sum-да өзгерістерді сақтау керек пе? (
Сохранить изменение в Med-sum? ), бұл жерде Med-sum-құжат аты.
Егер жұмыс істеп жатқан файлды сақтағыңыз келсе Иә (Да-
Yes) батырмасын шертіңіз, ол кезде сіздің файлыңыз жұмыс тақтасында
сақталады, егер сақтағыңыз келмесе Жоқ (Нет-No) батырмасын
шертіңіз. Егер программаны аяқтау командасын бергіңіз келмесе,
(Отмена-Cancel) батырмасын шертіңіз.
2-тәсіл
Alt+F4 пернелерін қатар басыңыз. Бұл пернелер
бомбинациясы Windows-тың барлық программаларын аяқтайды.
3-тәсіл
Файл ( File ) менюінде Шығу ( Выход – Exit )
командасын орындаңыз. Бұл тәсілді редактор терезелердің элементтерімен
таңысқан соң орындаған дұрыс.

4-тәсіл
Программанын терезесін сол жақ жоғары бұрышындағы
–жүйелік менюінің батырмасын екі рет шертіңіз.

1.3 Редактор терезесі
Редакторын шақырған соң экранда келесі терезе пайда
болады.
Жолдарды ең жоғарыдан бастап қарастырайық.
1-жол –терезені басқару батырмалары орналасқан тақырып жолы.
2-жолы--Word-тың меню жолы.
3-жол—Стандарттты (Стандартная) саймандар тақтасы.
4-жол—Пішімдеу (Форматирование) саймандар тақтасы.
5-жол—Жатық сызғыш.
Келесі жолдан – Word-тың құжат терезесі басталады.
Құжат терезесінің оң ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
«Мәтіндік редакторды» оқыту әдістемесі
Мектепте Интернетті оқыту әдістемесі
Программалау тілдерін оқыту әдістемесі
Бастауыш сыныпта мәтіндік есептерді талдау әдістемесі
ДЭЕМ оқыту әдістемесі
Paint графикалық редакторын оқыту әдістемесі
Мектепте информатика пәнін оқыту әдістемесі
Сандардың нумерациясын оқыту әдістемесі
Қазақ тілін оқыту әдістемесі
Алгоритм тілін оқыту әдістемесі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь