Инновациялық экономиканың теориялық негіздері

ЖОСПАР:
КІРІСПЕ
1 ИННОВАЦИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

НЕГІЗГІ БӨЛІМ ТАРАУЛАРЫ

1.1 Инновацияның экономикалық мəні, түрлері, инфрақұрылымы

1.2 Қазақстан Республикасында инновациялық қызметті дамыту ерекшеліктері

1.3 Инновациялық экономиканың ғылыми.технологиялық әлеуеті

1.4 Инновациялық экономика . Қазақстан дамуының стратегиялық бағыты
ҚОРЫТЫНДЫ
        
        ЖОСПАР:
КІРІСПЕ
1 ИННОВАЦИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ ТАРАУЛАРЫ
1.1 ... ... ... түрлері, инфрақұрылымы
1.2 Қазақстан Республикасында инновациялық қызметті дамыту
ерекшеліктері
1.3 Инновациялық экономиканың ғылыми–технологиялық әлеуеті
1.4 Инновациялық экономика – Қазақстан дамуының стратегиялық
бағыты
ҚОРЫТЫНДЫ
КІРІСПЕ
Қазіргі таңда ... ... ... айналып, жоғары
технологиялар саласы мен инновациялық жүйені дамытудың озық ... ... ... елдер бар. Бұл елдер шикізатты алу мен оны алғашқы
өңдеу үрдісін қамититын индустриалдануға дейінгі, ... ... ... отырып, одан дайын өнім жасауға дейінгі ... ... ... барлығынан өтіп, енді жоғары технологиялар мен
инновацияларға негізделген постиндустриалды экономиканы жасақтаумен, оның
басым ... ... ... Басқаша айтқанда, олар қосылған
құн тізбегін ... ... ... ... әрі инновациялық сипаты
бар өнімдер мен қызметтерді нарыққа ұсынып ... ... ... ... Республикасында аталған бағыттарда
көптеген жұмыстар атқарылып келеді. Атап көрсетер болсақ, 2003 жылы ... ... ... және ... ... өнім өндіру секторын өркендету әрі ... ... ... ... дамуының 2003-2015
жылдарға арналған стратегиясы», 2005 жылы «Қазақстан Республикасының Ұлттық
инновациялық жүйесінің қалыптасуы мен ... ... ... ... ел экономикасының ... ... ... 2006 жылы ҚР «Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау туралы»
Заңы қабылданды. Осылардың негізінде 2003 ... ... ... ... қолдау мен оны өндіріске ендіруге, сонымен бірге
Қазақстан Республикасын болашағы зор шетелдік технологияларды трансферттеу
алаңы ретінде ... ... ... ... құру ... ... [1-7, ... дамуды қалыптастыру аясында мемлекет
тарапынан жүргізіліп жатқан саясаттың алғашқы ... де ... ... ... ... ... стратегиясының
алғашқы кезеңі аяқталып (2003-2007 ж.ж.), ... даму ... ... ... ... ... инновациялық қызметті
жүзеге асыруға қажетті алғышарттар қалыптасты.
Міне мұның барлығы да отандық инновациялық ... ... ... ... ... етеді. Өйткені, тек ... ... ... ел ғана ... ... ... бола алады. Бұған қоса, инновациялық әлеуеті ... ... ... ... ... ресурстарға қарап емес, адам
капиталының, оның ... ... ... инновациялық өнім,
қызмет, сапалы жұмыс жасай алатын өнеркәсіптік, өндірістік инфрақұрылымның
мүмкіндіктеріне, ғылыми-зерттеу, ғылыми-ізденушілік орталықтарының шамасына
қарап ... ... ... ... қуатты болуын қамтамасыз ету
еліміздің негізгі ұстанымдарының біріне жатады. Ашық ... ... бірі ... ... ... ... қанағаттандыру деп
білсек, онда осы талапқа сай экономика құрылымын жасақтау ... ... қала ... Нарықтың үдемелі және өзгермелі сұранысын ... ... ... пайдаланумен ғана жүзеге асатыны
белгілі. Сондықтан да, ұлттық ... ... және ... ... ... орта мен ... инфрақұрылымның нәтижелі
жұмыс істеуіне тікелей тәуелді деуге ... ... бар. ... ... ... ... Республикасының үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының
2010-2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы әзірленді.
Инновациялық инфрақұрылымды дамыту ... ... ... ... даму ... ... елдердің қолдануға тиімді тәжірибелері мен
озық ... ... ... ... әрі ... ... ... шығарудағы жетістіктерін пайымдай отырып, еліміздің ұлттық
инновациялық инфрақұрылымын дамытудың экономикалық механизміндегі ... ... ... ... ортаны қалыптастыру, инфрақұрылым
шеңберіндегі элементтердің белсенділігін арттыру, оларды мемлекеттің
қоғамдық, өндірістік, ... ... және ... да ... ... ... өзара үйлесімділігін қамтамасыз ету, сондай-ақ
ғылыми-техникалық әлеуеттің мүмкіндіктерін пайдалану және оларды ... ... ... және ... енгізуге мүмкіндік ... ... ... ... жағдайға көшуi барысында инновациялық
мүмкiндiктерi ... ... ... ... ... қайта
ұйымдастыруға ғылыми сыйымдылықты өндiрiстi тек дамытуға мүмкiндiк ... ... ... ... қамтамасыз етудің маңызды факторы болып
табылады.
Бiздің елiмiз үшiн экономикада инновациялық ... ... ... ... ... ... ... түрде қолдану маңызды
болып табылады. Ол инновациялық қызметтің отандық даму ... iске ... ... Бұл ... ... маңыздылығы – ғылыми-техникалық
инновациялық саясатты аумақтық басқару органдарын құру ... ... арта ... ... ... ... зерттеуге үлкен назар
аудару, Қазақстан экономикасының әлемдiк ... ... ... маңызды жұмыстар атқарылу қажетттiлiгiне тiкелей ... ... ... ... ... сипаттағы кәсiпкерлiк
қызметтің артта қалып дамымауына байланысты болып табылады. Сонымен қатар
осы инновациялық ... ... ... ... ... ... бiрi ... табылады.
Жоғарыда айтылғанның бәрi ҚР инновациялық-инвестициялық ... және ... ... яғни бұл ... ... жұмыстарының
маныздылығын анықтайды. Қазіргi ... ... ... ... инновациялық қызмет өнiмiн тиiмдi пайдалану маңызды
болып табылады. Бұл ... ... ... мүмкiндiктердің дамуын
қамтамасыз етедi.
1 ИННОВАЦИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инновацияның экономикалық мəні, түрлері, инфрақұрылымы
«Инновация» ұғымын ... ... ... ... 30– ... ... Қазіргі кезде көптеген əдебиеттерде инновацияға əртүрлі
анықтамалар берілген:
инновация дегеніміз жаңа идеяларды түрлендіруге байланысты қызмет түрі
немесе рынокқа енгізілген жетілдірілген өнім;
инновация – ... ... ... жаңа ... ... үрдіс;
инновация – əлеуметтік қызметтерге жаңа тəсіл.
Жалпы алғанда инновация дегеніміз – əкелетін ғылыми–техникалық,
ұйымдастырушылық, ... жəне ... ... ... ... ... ... Э.Дж.Долан, Я.Корани, П.Хейне, П.Ф.Друкер,
Н.Г.Менкью, Г.Хоскинг, Й.Шумпетер, В.Леонтьев жəне т.б. ... ... ... ... ... ... ... заманғы теориясын дамытты [22, 23-25, 43, 79].
Алайда бұл ғалымдардың ... ... ... ... ғылымдық
сипатта жазылған немесе мəселенің жеке тұстарын ғана ... ... ... ... ... ... ... ұтымды пайдалану
қатынастарын ... ... ... ... аса ... ... шешу ... еместігін түсіну енді
жеткілікті емес. Ал бұл өзіне тəн арнайы мамандырылған қызмет субъектілері,
инфрақұрылым институтттары, өзіндік ... ... бар ... ... потенциалының дамуын талап етеді.
Индустриалды–инновациялық қызметтердің өндірістің тиімділігі мен
өнімнің бəсеке ... ... ... тəсіліне айналуы
инновация сферасындағы меншік қатынастарын жүзеге ... ... ... ... ... ... дұрыс қарауды талап
етеді.
Қазақстан Республикасының индустриалды–инновациялық потенциалының
орнын, рөлін, қызметін ғылыми–тəжірибелік ... ... ... сан ... ... зерттеудің танымдық маңызын арттырып қана
қоймайды, сондай–ақ дəстүрлі салалық талдауды ... ... жəне ... ... ... ... ... мəселелері жақсы зерттелген шет елдерде оны
қолдаудың бірқатар тиімді бағдарламалары бар. Алайда ... ... ... ... ... ... мүмкін емес жəне ол шет
елдегідей тез жəне оң ... бере ... Осы ... экономикалық
құралдарды отандық жағдайға бейімдеу үшін өтпелі ғылыми–зерттеу жүйесінің
қалыптасу кезеңінде шағын инновациялық ... ... ... ... ... əдебиеттерде инновацияның ... ... жəне ... емес ... айрықша көңіл
бөлінеді. Əлеуметтік жаңалықтар, басқару формалары мен əдістерінде болатын
өзгерістер мен тағы ... ... емес ... ... ... ... – жаңа ... жақсартылған тауарлар мен техникалық
үрдістерді əзірлеу мен ... ... ... ... ... білу тиіс, өйткені бұл екеуі мүлдем
əртүрлі ұғым. Жаңалық – бұл тек идея ... жаңа ... ... пен
жаңа өнімнің жобасы. Алайда ол ... ... ... ... ... ... ... тек 6–8%–ы жаңа тауарға немесе
үрдіске айналады.
Ч.Фрименнің жіктеуінше, ... ... ... ... инновацияларға айналуы мүмкін. Өнімдік инновация дегеніміз –
жаңа ... мен ... ... пайдалана отырып, жаңа өнім
алу немесе технологиялық жаңа жəне технологиялық жетілдірілген ... жəне ... ... табылады. Ал үрдістік инновацияға технологиялық
жаңа немесе өнімдерді табыстау əдістерін қоса ... ... ... ... ... жəне енгізу кіреді. Мұндай
инновациялар жаңа өндірістік жабдықты, өндірістік үрдісті ұйымдастырудың
жаңа ... ... ... ... ... сондай–ақ
зерттеулер мен əзірлемелер ... ... ... ... ... ... ... тиімділігін арттыруға немесе
кəсіпорындарда бар ... ... ... ... ... өндірістік тəсілдерді пайдалана отырып өндіруге немесе жеткізуге
келмейтін технологиялық жаңа ... ... ... ... ... ... мүмкін. Өнеркəсіпте технологиялық инновацияға мынадай
өзгерістер жатпайды: өнімдердегі (түсінде, сəнінде жəне т.б.) ... оның ... ... ... ... ... басқа өнімнің параметріне, құрамына, құнына жеткілікті елеулі əсер
етпейтін ... ... ... өнімнің сыртқы өзгерісі, сондай–ақ оған
енетін материалдар мен компоненттер.
Сонымен қатар инновациялар өнімнің ... мен ... ... байланысты: салааралық, салаішілік, кəсіпорын ... деп ... ... инновация – екі ... одан да көп ... ... ... ... ... ... Салаішілік
инновация – белгілі бір сала ішінде ашылған жаңалық. ... ...... ... инновациялық жаңалық, яғни кəсіпорын
жұмысының сапасына тиімді əсер ететін фактор.
Атақты ... ... ... 4 ... ... ... ... Мұндай инновациялар көмегімен нарыққа
бұрын болмаған жаңа тауарлар, қызметтер, машиналар, технологиялар ... ... ... зерттеулерді жəне аса ірі сомадағы капитал ... ... ... ... Мұндай инновациялар нарықта ... мен ... ... бір ... ... ... бағытталған.
3. Кешенді инновациялар. Мұндай инновациялар əлемдік тəжірибеден
өткен жəне екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... мен ... ... Радикалды инновация. Мұндай инновациялар қоғамда жаңа салалардың
немесе ... ... ... алып ... ... ... қозғаушы күш нарықтық бəсекелестік ... Бұл ... ... өнім ... дəрежеде
технологиялық өзгерістерге ұшыраған өнім. Ол мына бұйымдарды қамтиды:
жаңа (қайта енгізілген) – ... ... ... бұйымдар;
жаңа немесе өндірістің елеулі жетілдірілген əдістерінде құрылған
бұйымдар – өзге де инновациялық өнімдер ... ... жаңа ... ... ... ... 7
элементке жіктеп көрсетеді:
1. Инновациялық идеяның тууы.
2. Жаңа өнімді шығару.
3. Өнімді өткізу нарығын анықтау.
4. Сұранысты анықтау.
5. Өнімді жарнамалау.
6. Сату ... ... ... ... ... ... ... нарықтық жағдайда өткізу көлемін
арттыру, оған ... ... ... ... ... ... тұтынушыларға қосымша сыйлықтар ұсыну сияқты жанама тəсілдерді
қолданылады. Белгілі бір мерзімді аяқтап, өзін–өзі ... ... ... ... үшін оны ... ... ... аймаққа ауыстыру
қажеттілігі туындайды.
Қазіргі кезеңде әлемдік экономикалық жүйенің қарқынды ... ... ... мен оны өндіретін технологияларды тиімді құру ... ... Ол үшін ... ғылыми–зерттеулер жүргізу қажет
және олардың нәтижелерін ... ... ... ... ... ... ғылымда жаңа технологиялық бағыттар пайда болады. Осылардың бәрін
дұрыс бағытқа салу, тиімді пайдаланып ... ... жету үшін ... ... ... ... ... жүйелік буындарын бөліп
көрсетуге болады:
өндірісті–технологиялық: технопарктер, инновациялы–технологиялық
орталықтар, бизнес–инкубаторлар және т.б.;
қаржылық: ... ... ... ... инвестициялық;
ақпараттық: орталық–талдау, статистикалық, ақпараттық және т.б.;
кадрлық: дайындау, қайта ... оқу ... ... ... ... ... ... маркетинг және
т.б.
Бәсекеге қабілеттілік мәселелерін шешу үшін Қазақстанда көп деңгейлі
инновациялық ... ... ... Оған ... ... кешендер – жоғары оқу ... ... ... ... ... ... Бұлардың бәрі
білікті кадрлар дайындау мен жаңа ой–пікірлер ұсынады;
бизнес-технологиялық кешендер – жаңа ... ... ... мен жаңа ... ... ... ... қызметті қолдау және қаржыландыру, маркетинг, ... ... ... қорғау мәселелерімен шұғылданатын
құрылымдар кіреді.
Инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру үшін ... ... ... түрде қажет. Олардың барлығының жиынтығы аймақтық
инновация жүйесін ... ... ... ерекшеліктер тән:
әрдеңгейдегі қатысушылардың болуы;
қатысушылардың қызығушылықтарының жүйелілігі және ... мен ... ... ... ... ... бөлшек
болуы;
болжамдық сипат;
экономикалық және әлеуметтік мән.
Инновациялық үрдістерде қатысушылар ретінде макро-, ... ... ... ... ... бар: ... ... кәсіпорындар; академиялық; салалық; ғылыми
зерттеу орындары.
Инновациялық инфрақұрылымның субъектілерінің ... бас ... ... ... ... жағдай жасау, жоғары
технологиялар және ... ... ... іс ... ... ... экономикасына байланысты технопарктердің үш
үлгісін пайдалану орынды: ұлттық технопарктер; аймақтық инновациялық
орталықтар; жоғары ... ... ... ... ... қаржысына құрылады.
Олардың ерекшіліктері болып мыналар саналады:
ғылыми–зерттеу мекеменің негізінде белгілі мамандандыруды құру;
нақтылы ... ... ... ... жетістіктерді пайдалану;
жаңадан өндірілген өнімдердің күрделі дәрежелігі.
Ұлттық технопарктерді құру мақсаты отандық ғылыми–техникалық әуелетті
толық пайдаланып өз ... ... ... ... ... ... ретінде
ерекшеліктері төмендегідей:
бір инновациялық орталықтың шеңберінде әртүрлі ғылыми бағыттарды
дамыту;
орталықтарды жеке аймақтық ғылыми–зерттеу кешенінің ... ... ... жеке аймақтық ресурстары мен қажеттілігіне сүйенеді.
Қазақстанда жоғары технологиялық аумақтарды құрудың алдынғы себептері:
ұтымды географиялық орналасуы;
өндірістік инфрақұрылымының жеткілікті деңгейде дамуы;
бай минералдық ... ... және ... ... ... жүйенің дамуы барлық компоненттердің ... ... ... бірнеше инфрақұрылымдар кіреді:
мемлекеттік ғылыми ұйымдар – ұлттық ғылыми орталықтар, ... ... оқу ... жобалау институттары;
ұлттық компаниялар, күрделі кәсіпорындар жанындағы ғылыми ұйымдар;
меншік ғылыми–зертту және жобалау ... ... ... ... және орта ... ... және жеке ... база.
Тиімді инновациялық жұмыс мүмкін егерде мынадай функциялар атқарылса:
көпдеңгейлі инновациялық инфрақұрылым (өндірістік, ақпараттық, білім
беру) инновациялық қызметті іске ... үшін ... ... жасалса;
қаржылық инфрақұрылым инновациялық жүйенің ... ... ... ... ... құрылымы келесідей: технопарктер, технологиялық
инкубаторлар жəне инновациялық орталықтар.
Технопарктер ...... ... жəне өндірісті
территориялық жағынан біріктірудің капиталистік ... ... ... ... ... ... тиімді нысаны, ол ғылыми–техникалық
талдамалардың жəне жаңа технологияның өндірісіне ... ... ... ... ... ... – эксперименттік
базасы құрылған жəне білікті кадрлар жоғары дəрежеде шоғырланған жағдайда
жұмыс ... ... ... жəне ... ... ... табылады.
Технологиялық инкубатор – ... ... ... ... оқу ... жəне ... ... субъектілерінің
əлеуетін бір ортаға біріктіруге мүмкіндік береді.
Инновациялық орталық – конструкторлық–технологиялық ... мен ... ... ... ... ... өнімдерді жəне жоғары технологияларды ... ... ... ... ... жəне ... ... əзірленімдерді жəне маркетингті, жарнамалық
жəне көрме қызметін, патенттік – лицензиялық жұмысты жəне ... ... қоса ... жергілікті жəне шетелдік нарықтарға ғылымды
қажетсінетін өнімдерді жылжыту үшін құрылған инфрақұрылымдар [5].
Сонымен инновация – ... ... ғана ... ... ... маркетингтік зерттеу, сонымен ... ... ... жəне ... ... деген жаңа зерттеудің
нəтижелерін енгізетін техникалық, ... жəне ... ... мен ... ... ... бірігіп инновациялық жүйені құрайды. Инновациялық жүйе əр
алуан қатынастардың – ... жаңа ... ... ... ... ... кешенді үлгісі. Осы орайда зерттеудің
негізін қалаушы ретінде өткен ... ... ... ... жаңа
заманға сай білімдерді жасауға, сақтауға, таратуға, оларды халық тұтынатын
жаңа технологияларға, өнімдерге, ... ... ... ... мен ... ... ... жүйесі ретінде
инновациялық жүйе ұғымын енгізуші ретінде К.Фридманды айтуға ... мен ... ... ... ... инновациялар
дегеніміз – бір–бірімен көптеген күрделі байланыстар ... ... ... ... ... қызметті басқару жүйелерін, тиімді ... ... ... ... мен дамыту, оларды мемлекеттік қолдау
Қазақстанның əлемдік нарыққа өту, ғылымды ... ... ... өткізудің негізгі шарты болып табылады. Алайда ҚР–ның Индустриялық –
инновациялық ... ... ... ... стратегиясында [17]
қазіргі кезде инновациялық инфрақұрылым субъектілері қажетті деңгейде
жұмыстарын атқармайтыны жəне ... ... ... (ҰИЖ) ... керекті қызметті көрсетпейтініне баса назар аударылып отыр.
Бұл жерде ең негізгі кемшілік – ... ... жəне ... ... ... болмауы.
Отандық ғылымда инновациялық инфрақұрылымның экономиканың дамуына əсер
ету деңгейін зерттеу жөніндегі материалдар тапшы. ... ... ... жағдайларды түсіндіре алмайды: ҰИЖ–нің құрылуына жəне
тұрақтануына қандай факторлар жағымды əсер етеді, ал қандайлары ... ... ... 2006 ... 23 ... ... ... мемлекеттік қолдау туралы»
Заңының 15 бабына сəйкес «инновациялық ... ...... ... маманданған субъектілерінің өзара іс–əрекет жүйесі
[17]. «Инфрақұрылым» ұғымын ... infra– ... ...... өткен ғасырдың 40–шы жылдарында қолданыла бастады, яғни ол нарық
субъектілерінің тиімді жұмыс жасауына ... орта ... ... ... ... ... қызметтің мамандандырылған
субъектілері – технологиялық бизнес–инкубатор, технологиялық парк,
инновациялық қор.
Инновациялық ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеттерінің бірі елімізде
технологиялық бизнес–инкубаторлар жүйесін құру болып табылады.
Технологиялық ... өз ... ... бірлік ретінде,
сондай–ақ технопарктің бөлігі ретінде ... ... ... Яғни
технологиялық бизнес– инкубатор дегеніміз – инновацияларды құру, ... ... ... ... жəне инновациялық жобаны ... жеке жəне ... ... ... ... жəне өзге ... ... жүзеге асыратын заңды тұлға.
Инновациялық қор – инновациялық ... мен ... ... ... ... сферасында қаржыландыру арқылы инновациялық
қызметтің дамуына көмектесетін заңды тұлға.
Сонымен қатар ҚР-ның 09.07.2001 №225-2 ... ... ... ... [12] ... ... мамандандырылған субъектілеріне анықтама
берілген:
Технопарк дегеніміз – негізгі қызметі инновациялық ... ... үшін ... ... мен ... ұсыну болып табылатын біртұтас
материалдық – техникалық ... ... ... бар ... тұлға.
Технопарктер əлемдік тəжірибеге сəйкес 3 түрге бөлінеді:
американдық;
жапондық;
аралас.
Технополис – бұл қаланың ... ... ... ... ... инкубаторлар жəне құрылымдар кешені. Яғни, басқаша айтқанда,
технополис жекелеген аймақ немесе қала негізінде құрылған жəне сол ... ... ... ... ... инфрақұрылымы бар ғылыми
өндірістік кешенді білдіреді.
ҚР-ның ... ... ... ... ... ... ... парктер;
аймақтық технологиялық парктер;
технологиялық бизнес–инкубаторлар;
ғылыми қалашықтар.
Инновациялық инфрақұрылым 8 элементтен тұрады (сурет 1.1). Олардың
ең маңыздысы қаржы инфрақұрылымы ... ... Өз ... ... келесі элементтерден тұрады:
мемлекеттік даму институттары;
венчурлық қорлар;
кəсіпорындар;
жеке кəсіпкерлер;
екінші деңгейдегі ... ... ... үрдісінің күрделенуіне байланысты бәсекеге
қабілетті экономиканы қалыптастыруда әрбір мемлекет ... ... ... мен ... ... ... ... отыр. Өйткені ұлттық экономикасы қалыптасқан және ... ... ... олардың жеткен жоғары жетістіктеріне
инновациялық инфрақұрылымның оңды әсер еткенін ... ... ... ... де қомақты. Сондықтан да, дамыған елдердің қатарына кіруге
талпыныс білдіріп отырған ... ... ... ... ... сай ... ... жүйесі мен инфрақұрылымын
дамыту өзекті мәселе болып отыр.
Сурет 1.1 – Инновациялық инфрақұрылым элементтері
Әлемдік экономиканың ... ...... және ... нәтижелі еңбегінің жемісі екені белгілі. Қазіргі заман
талабына сай ... ... ... ... ... және түрлі қызмет
сфераларына жаңа технологиялық шешімдерді енгізуге негізделген инновациялық
экономикаға өту үрдісі байқалады. ... ... ... ... ... ... болған дәуір өтіп барады, оның ... ... ... ... ... ... ... тиімді
тетіктерді қолдану мүмкіншілігі үлкен мәнге ие болып ... ... ... ... ... өндіріс кезеңі аяқталуда. Дәл қазіргі қоғам –
адамның интеллектуалдық ресурстарына, оның инновацияларды ... ... ... қабілетіне негізделген қоғам болып қалыптасуда.
Өнеркәсібі жан–жақты дамыған елдер индустриялдық әлеуеті ... ... Дәл осы топ ... ... ... ... ... да бар. Солардың қатарына, өнеркәсіптік өнімнің жылдан-жылға
артуы, тек оның ... ғана ... ... және ассортименттік құрамының
да көбейуі, шикізаттық сектордың ... ... ... ... және ... да ... бойынша нәтижелі болу жатады. Мұның
барлығы да ... ... ... ... жете ... оны ... арнайы стратегиялық мақсаттарының бірі етіп
белгілеуді міндеттейді.
Инновациялық инфрақұрылым – ғылыми идеяның ... ... ... ... ... жұмыс түрінде көрініс табуына дейінгі барлық кезеңдерді
қамтитын іс-шаралардың жүруіне ыңғайлы жағдай жасайтын, ... ... ... ... ... жиынтығынан тұрады.
Инновациялық инфрақұрылымның негізгі міндеті ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарға
қолдау көрсету деп топшыласақ, онда инновациялық ... ... ... ... ... ... жағдайын жақсартып қана қоймай, сонымен бірге оның әлемдік
экономикадағы тұғырын көтеруге де, сыртқы ... ... ... ... ... немесе иеленуге де мүмкіндік жасайды деген байламға келуге
болады.
Инновациялық инфрақұрылымның экономикалық ... ... ... стратегиясын айқындаумен, қосылған құны жоғары өнімдер өндірумен,
шағын инновациялық кәсіпкерлікті ... және ... ... 1.2).
Қазақстанның ұлттық инновациялық инфрақұрылымының ... ... ... ... дамуының өзіндік ерекшеліктеріне
байланысты. Олардың ... ... ... ... ... күрт ... қара және ... металл өнімдеріне деген жоғары сұраныс,
осыған байланысты ... және ... ... ... жаюы,
еліміздегі табиғи ресурстарды игеруге қатысы бар халықаралық байланыстардың
нығаюы сынды факторларды жатқызуға болады. Әйтсе де, бұл ... ... ... ... ... ... ... отырғанын көрсетеді. Өйткені
тек шикізатқа ғана бағытталған экономиканың белгілі бір кезеңде құлдырау
қаупі ... ... ... ... ... ... кезде орын алған
әлемдік қаржы дағдарысынан да байқау қиын емес.
Зерттеу ... біз ... ... ... ... ... ... түрде тиімді жұмыс жасауына және ғылыми-
зерттеу жұмыстарын жүргізушілерге кешенді қызмет көрсететін ұйым ретінде
қалыптасуына ... ... ... ете ... ... ... айтқанда:
инновациялық инфрақұрылым элементтерінің жұмысындағы ... ... ...... тек іс барысында шыңдалады, ал
инновациялық орта мен ... ... ... инфрақұрылым
элементтерінің жетілуіне қол байлау болып отыр;
инновациялық әлеуеті бар аймақтардың географиялық алшақтығы, ... ... ... ... мүмкіндігінің болмауы. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... экономикалық, шаруашылық, ғылыми, өндірістік
байланыстарды қарқынды ... ... ... жағдай туғыза бермейді.
Сондай–ақ, еліміздегі өңірлер мен ... ... ... ... ... инфрақұрылым элементтерін кешенді дамытуға мүмкіндік
бермеуде;
жеке ... ... ... тым ... ... ... жоқ ... (сауда–саттық, қызмет көрсету, қаржылық
сектор, т.б.) табыстылықтың жоғары болуы. Бұл ... ... ... ... деп атап жүр. Әлемдік тәжірибеге сүйенсек,
көптеген инновациялардың пайда болуы мемлекеттік емес ... ... ... ықпалынан және белсенділігінен туындайды.
Яғни, инновацияның пайда ... ... ... ... ... ... ұлттық экономикада мұнай–газ, металлургия, отын–энергетика, ... ... ... тыс ... табыстылықты қамтамасыз етуі ... ... ... ... ... ... ... емес;
инновацияға бейімді салалар туралы ақпараттың аздығы. Әдетте, көптеген
дамыған елдерде инновацияға қызығушылығы бар ... үшін ... ... ... таратып, олар үшін жасалған қолайлы
жағдайларды туралы кеңестер беру ... ... Айта кету ... ... да ... ... ... арттыруға,
инновациялық қызметтер көрсетуге жауапты ұйым бар – ол ҚР ... ... де, бұл ... ... ... ... ... шын жанашыры
болып отырғаны ... ... ... жобаларды қаржыландырумен
айналысып отырған бұл қор инновацияларға қатысты ... да ... олар ... ... ... ... қызығушылығын оятуға
деген талпыныстары әлі күнге байқалмайды;
елімізде инновациялық нарықтың қалыптаспауы. Басқаша ... ... ... ... және ... ... мүдделі топтардың
және осы бағытта қызмет көрсететін ұйымдар мен ... ... ... кезде еліміздегі инновациялық инфрақұрылым элементтері
нақты өндіріспен байланыс жасамай–ақ ... ... ... Ал өндіріске икемі жоқ ... ... ие ... ... айтылғандарды ескеретін болсақ, онда инновациялық инфрақұрылымның
ұлттық экономика үшін тиімділігін қалыптастыратын және ... ... ... ... ... туындайды.
Біздің пікірімізше, Қазақстан Республикасының ұлттық инновациялық
инфрақұрылымын ел аумағында ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... өзара байланысқан
жүйесі ретінде қарастырған жоқ (сурет 1.3).
Соңғы ... ... ... ... даму моделінің
өміршеңдігіне қатысты әртүрлі пікірлер айтылып жүр. Солардың ... ... даму ... ... елдердің модельдерінен көшірілгені,
сондықтан да оның еліміздің ... ... ... дөп ... жиі алға тартылады.
Қазақстан Республикасында уақыт талабына сай, біздің экономикамыздың
ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... ... ... өзіндік инновациялық даму моделі әлі де қалыптаспаған. Біз
көбіне ... ... ... ... ... Жапония сынды
мемлекеттердің инновациялық даму ... ... сол ... ... ... ... ... ұмтылудамыз. Ал мұндай
тәжірибенің жемісті және ... ... ... ... ... ... үшін біз әлемнің озық көптеген елдеріне тән инновациялық
даму моделі мен оның ... ... ... 1–кестеде
келтірдік.
Инновациялық инфрақұрылымның ұлттық экономикадағы орны мен маңызын
анықтау үшін оның ... ... ... жағдайы мен
инновациялық белсенділіктері ғылыми тұрғыда бағаланды.
Технологиялық парктер - ... ... ... ... ... ... инновацияларды ойлап табуға және оларды ендіруге
арналған сервистік және өндірістік база болып ... ... ... және ... құрал-жабдықтар өндірісін құру мен ... ... ... серпінді технологиялары бар кәсіпорындар
орналасуы тиіс.
Елімізде 2009 жылға ... ... ... және ... ... ... ... құрылып, тіркеуден өткен. Соңғы жылдары өңірлік
технопарктерден «Алматы ... ... Орал ... ... ... ... аймақтық технопаркі, Өскемен
қаласындағы «Алтай» аймақтық ғылыми–технологиялық ... ... ... аймақтық индустриалды–технологиялық паркі, Қызылорда
қаласындағы «Қызылорда» технологиялық паркі жауапкершілігі ... ... Бұл ... ... оқу ... ... технопарктерді де (әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық
университеті, Қ.Сәтбаев ... ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан мемлекеттік техникалық университеті)
жатқызуға болады. Ал ұлттық технопарктердің қатарына Алматыдағы «Alatau IT
City Management» ақпараттық ... ... ... ... мұнай-
химия технопаркі (Атырау ... ... ... ... ... ... ... мониторинг технопаркі (Приозерск
қаласы), «Прогресс» биотехнология технопаркі (Степногорск қаласы) кіреді.
Әйтсе де, еліміздегі ... ... ... болуы
технопарктердің санының өспеуіне және ... ... ... алмауына себеп болып отыр.
Мәселен, көптеген аймақтық технопарктер инновациялық жобалардың
болмауынан осы ... ... ... асырумен емес, қарапайым
дәстүрлі өндірістік ... ... ... жүр. Оған ғылыммен
айналысуға ... ... ... маман кадрлардың тапшылығы,
технопарктерді дамытуға жеке сектор ... ... ... ... ... ... белсенділігінің төмендігі, отандық
жоғары оқу орындарының жанында ... ... ... тым аз ... жаңа ... ... нарығының
конъюнктурасы жайлы ақпараттың ... ... ... өңдеуге
бағытталған технопарктердің қалыптаспауы сияқты мәселелер кері ықпал ... ... бұл ... ... да өзінің ғылыми шешімдерін табуды
қажет етіп отыр.
Бүгінгі таңда Қазақстанда 50-ден астам бизнес–инкубатор қызмет етуде.
Алайда, олардың көбі ... ... жоқ, тек ... ортаға икемді
шағын кәсіпорындарды дайындаумен және оларға қызмет көрсетумен айналысуда,
яғни ... ... ... ... ... ... ... отыр. ҚР «Инновациялық қызметті мемлекеттік
қолдау туралы» Заңына сәйкес, олар – ... ... ... ... өтінімдерді рәсімдеу және инновациялық жобаны дайындау үшін жеке және
заңды тұлғаларға құқықтық, ұйымдық, ақпараттық және өзге де қызметтер ұсыну
жөніндегі ... ... ... заңды тұлға болып табылады:
технологиялық бизнес–инкубаторларды қалыптастыратын және дамытатын
бірден-бір орта – еліміздегі технопарктердің аздығы;
бизнес-инкубаторлармен көрсетілетін ... ... ... ... тиімді дамуына жағдай жасайтын
инновациялық кәсіпкерлік ортасының болмауы;
қаржыландырудың жеткіліксіздігі және осы аталған ... ... ... тетіктерінің қалыптаспауы, т.б.
Инновациялық инфрақұрылымның құрылымы келесідей:
инновациялық дамудың мемлекеттік ... ... ...... қалашықтар;
технологиялар трансферті орталығы (жоғарғы оқу орындары, ... ... оқу ... мамандандырылған
консалтингтік кəсіпорындар);
инновациялық кəсіпорындар;
инновациялық қызметпен айналысатын жеке кəсіпкерлер;
венчурлық қорлар;
инновациялық жобаларды ... ... ... көрмелер.
Дүние жүзінде жаһандану үрдісінің күрделенуіне байланысты бәсекеге
қабілетті экономиканы қалыптастыруда ... ... ... ... ... мен ... инфрақұрылымынын дамытуға басымдық
беріп отыр. Өйткені ұлттық экономикасы қалыптасқан және ... ... ... олардың жеткен жоғары ... ... оңды әсер ... ... ... ... үлесі де қомақты. Сондықтан да, дамыған елдердің қатарына кіруге
талпыныс ... ... ... ... мүмкіндіктері мен
стратегиялық мақсаттарына сай ұлттық инновациялық жүйесі мен инфрақұрылымын
дамыту өзекті мәселе болып ... ... ... орталығының негізгі міндеті – ғылыми -
техникалық нəтижелерді ... ... ... ... құруға
көмектесу.
Технологиялар трансферті орталығына Республикадағы «Қазына» тұрақты
даму қоры негізінде құрылған «Инжиниринг жəне ... ... ... ... ... бола алады. Оның мақсаты – ... ... пен ... арттыру. Ол ҚР экономикасының 23
саласын қамтиды. Олардың ішінде:
ақпараттық технологиялар ... ... ... технологиясы ( Life Sciences Technology);
нанотехнологиялар мен жаңа материалдар;
көмірсутек саласының технологиялары;
энергияның жаңартылған жолдарының технологиясы.
Сонымен инновация ...... жəне ... ... ... ... ... тұрғыдан тиімді жəне ... ... ... ... ... ... зияткерлік меншік
объектісі ретінде танылған ғылыми жəне ... ... пен ... ... да ... ... ... жағдайда өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылым жағдайына тәуелді.
Ақпарат, телекоммуникация және көлік ... ... ... ... ... даму мүмкін емес. Инфрақұрылымның осы
элементтерінің ... ... ... ... ... заманғы
әлемдегі елдердің бәсекелестік қабілетінің маңызды факторы ... ... үдей түcyi мен ... ... ... ... шаруашылық субъектілердің әлемдік рыноктың тегеурініне дер
кезінде әрі тәсменді жауап ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық-телекоммуникациялық инфрақұрылымның болуы
ұлттық экономиканың өсуінің, қоғамның іскерлік және ... ... ... ... бipi ... ... ... қоғамдастықтағы елдің беделін ... ... ... ... түpi ... ... ... арасында да
сондай-ақ сыртқы әлеммен де байланыстың сапалы ... ... ... ... ... дамыту оларды дамытудың
бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырылуы тиic.
Электр энергетикасында өткізілген реформалардың ... ... ... ... ... таңдауы,
субъектілердің электр желілеріне еркін және кем ... қол ... ... ... мен қуаттың бәсекелес көтерме рыногы ойдағыдай
жұмыс iстеуде.
Электр энергетикасын одан әрі ... ... ... ... ... ... саудасын жасау мен дамытуға, электр
қуаты ... ... ... ... ... ... ... қолдау мен саланың одан әрі дамуы үшін,
қуатты өндіретін және ... ... ... үшін инвестициялардың өcyiн қамтамасыз ету кажет.
Электр желілері компаниялары үшін инвестицияларды ... ... ... ... субъектілерінің орташа кезеңдегі ... ... ... ... мен нормативтерден тыс
шығындарды қысқартуға ... ... ... ету үшін жағдай
жасауға мүмкіндік ... ... ... тәсілдерін енгізу қажет.
Тарифтерді белгілеудің жаңа тәсілдерін icкe асыру тарифтердің ... ... ... ... ... аз бөлігін қолдау шараларын бip
мезгілде қолдану қажет.
Бұдан өзге, электр қуатын тарату көлемінің өcyiнің негізгі өлшемінің,
бipi болып ... ... ... ... ... ... ... азайту коэффициенттерін беру арқылы тарифтерді
белгілеудің икемді әдістерін енгізу қажет.
Азайту коэффициенттерін енгізу ... ... ... ... ... ... ... өнімінің бәсекеге
қабілетін қолдауға мүмкіндік береді.
Электр және жылу ... ... ... ... ... ... ... ескерілетін болады:
- электр энергиясының төмен тарифтері ... ... бірі - ... ... 3-4 есе ... ... ... өнімнің
энергияны қажетсінуін азайтуға ыкпал етпейді. Арзан ресурстарды ешкім
үнемдемейді;
- ... ... бip ... ... тарифтер есебінен табиғи
монополистердің ... ... ... ұйымдардың жұмсайтын
шығыстарын арзандатудан пайда көріп отырғанын, сонымен қатар ол салықтарды
толығымен ... ... ... ... Сол себептен, электр қуатына
тарифтерді едәуір көтеру қажет. Бұл қадам кәсіпорындарды өнімге ... ... ... ... ... ... жаңартылуына
қозғау болады.
Тарифтердің өсуі бірқатар тұтыну тауарларының бағаларын және тұрғын-үй
коммуналдық қызмет көрсетулерге тарифтердің өcyiнe, халықтың соған ... ... ... сөзсіз. Сондықтан халыктың табысы төмен
бөлігін қолдау шараларын бiр мезгілде қолдану қажеттілігі туындайды. ... ... ... ең ... ... мен ... көтеру
арқылы немесе халықтың ең кедей бөлігіне атаулы қаржылай ... ... ... ... табиғи монополистердің қызмет көрсетулеріне, атап айтқанда
электрқуатына тарифтердің өcyi табиғи монополистердің ғана ... ... ... ... ... ... қоймайды әpi өзін-өзі ақтайды.
Осымен бip мезгілде бұл компаниялардың ... ... ... ... ... де ... қажет.
Ақпараттық технологиялар (AT) саласындағы негізгі міндет ашық
жүйелердің тұжырымдамасы ... ... ... icкe ... ... ... бipбөлігі (Global Information
Infrastructure - Gil) ... ... ... ... инфрақұрылым)
біртіндеп дамыту, сондай-ақ ... ... және ... ... ... болып табылады.
АТ-ны дамыту кезінде компьютер жабдықтарына бағаның темендетілуіне
opaй негізгі пайда компьютер жабдығының өндірісінде ... ... ... eciмi болатын – бағдарламалық құралдар, қызметтер мен
консультациялар секторында шоғырланатынын ескеру қажет.
AT ... ... ... ... ... 1997 ... АҚШ ... қарағанда 2008 жылға қарай 1 трлн. АҚШ долларына
жетеді. ... ... ... AT ... ... аса ... нығаюы тиіс. Бұлай болмаған жағдайда осы саланың eөнімі
импорттың маңызды ... ... қала бepyi ... ... ... ... ұлттық экономика салаларында сапалы өзгерістердің қозғаушысы бола
отырып, AT елдің телекоммуникацияларын ... ... рөл ... ... ... ... ҰАИ-ды дамытуға ықпал ететін ашық және тұрақты нормативтік- құқықтық
базалар мен ... ... ... ... ... ... ... және
Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару органдарының, ... ... қол ... қамтамасыз етуге;
- мемлекеттік органдар порталдарын жасауды, ... ... мен ... ... ... қоса ... ... үкіметті»
әзірлеп, енгізуге;
- ақпараттандырудың мемлекеттік құралдары мен жүйелерін стандарттауға,
сәйкестендіруге және cepтификаттауға;
- ішкі және ... ... ... жаңа ... ... мүмкіндік беретін электрондық сауда-саттықты толық ауқымда
енгізуге ... ... ... алу ... ... ... мен тендерлер
тетігін енгізуге;
- халыктың ... ... ... оқу ... ... ... қолдау есебінен көтеруге;
- бaғдарламалық құралдар мен софт-технологиялардың ... ... ... қолдауға бағытталуы тиіс.
Бәскелес іpi перспективалы салалардың бipi ретінде телекоммуникациялар
саласында индустриялық-инновациялық саясат отандық бизнес пен ... қол ... және ... алдыңғы қатардағы байланыс
құралдарының дамуына жәрдемдесуге бағытталуы тиіс.
Қазақстан әлемде болып жатқан ... ... ... ... ... ... ... жаңа телекоммуникациялық
технологияларды: мобильді телефондар үшін жаңа, көп ... ... ... кең ... ... сияқты, Интернет пен
мәліметтер беру, сондай-ақ, мобильді телефондардың ... ... ... дамыту мен енгізу жүріп жатыр.
Қaзipгi ... ... ... компаниялар
шетелдік және халықаралық спутник компанияларынан спутник ... aлyғa ... ... ... ... аумағында теледидар хабарларын
тарату үшін жағдай жасауға, шалғай және аз қоныстанған аудандармен ... ... ... ... ... әртараптандыру мен
кеңейтуге кемектесетін ғарыштық байланыс әлеуетін ... ... жер үсті ... ... ... және жылдам дамытуды,
талшықтық оптикалық байланыс желісінің құрылысын жалғастыру қажет. Ұлттық
телекоммуникациялық
желінің тиімділігін арттыру бәсекелестікті ... мен ... ... ... ... ... болады.
Көлік саласындағы басты міндет көлік инфрақұрылымын ... ... ... ... ... елдің жедел экономикалық дамуына
сәйкес жүктер мен жолаушылар ағынын кеңейту мен жетілдіруді ... ... ... ... ... әлеуетін барынша дамыту басқа да ... ... ... ... ... транзиттік тасымалдауларды дамытудың басты
артықшылығы - бұл арақашықтықты айтарлықтай қысқарту. Тасымалдаудың ең
жақсы жағдайларында ... ... ... ... ... ... қытай
порты Ляньюнгаға дейін 20 күнді құрайды, ал темір жол бұл ... ... ... қысқартады, тасымалдау арақашықтығын екі есеге азайтады.
Экономикалық процестердің ғаламдануы ... ... ... ... ... қол ... қамтамасыз
ету, ел арасындағы өзара тиімді сауда үшін халықаралық көлік ... ... ... Қазақстанның тасымалдың қалыптасқан әpi
түзілген жүйесіне өзіндік орны бар буын ... кipy ... ... ... өтетін халықаралық көлік дәліздері желісін дамытудың
қазіргі тұжырымдамасы үш басым бағытқа негізделеді:
- ... ... және ... ... Қытай, Жапония және Оңтүстік-Шығыс Азия елдері;
- Орта Азия және Кавказ, Иран және ... ... ... ... жер үсті және су ... кешенін қамтитын
халықаралық көлік дәліздері бар. Олар ... ... ... және ... транзиттік тасымалдаулардың шоғырлануына
арналған.
Қазақстанның аумағы арқылы 6 темір жол, б ... және 72 ... ... Елді Тынық мұхит жағалауынан ... ... ... ... Транс-Азия-Еуропальқ талшықты-оптикалық желілер байланысы
кесіп өтеді. Оңтүстіктен ... ... ... ... ... ... ... қосып отыр.
Елдің көлік-коммуникация жүйесіндегі ерекше орын алатын халықаралық
көлік дәліздерінде орналасқан екі ... ... ... - ... жол ... мен ... - ... теңіз сауда порты.
Көлік кешенін дамытудың мақсаты сыртқы рынокқа отандық ... ... ... мен оны пaйдaлaнyшылapғa кең ауқымдағы көлік
қызметтерінің жиынтығын керсету.
Саланы дамытудың басым бағыттары тиімді әрі ... ... ... құру, транзиттік әлеуетті icкe асыру болып табылады.
2015 жылға дейінгі кезеңде көлік жүйесін елдің қажетіне сай келетін
жағдайға келтіру ... ... ... тиіc. Ол ... ... жол желілерінің құрылысын қоса aлғaндa, темір жол тораптарының
конфигурациясын жетілдіруді, жылжымалы құрамның ... және ... ... ... дамытуды, темір жол ... ... мен ... ... жаңа ... ... жолдары жобаларымен
жұмысты, жұмыс icтеп тұрған құбыр жүйесін кеңейтуді, пaйдaлaнyғa беру ... ... ... ... жаңа ... ... мұнай
жолдарын тартуды;
автожолдар желісін салу, ... және ... ... ... ... қоса ... авиациялық
тасымалдауларды және шетелдік инвестицияларды ... ... ... ... ... туралы келісімдер жасасуды қоса
aлғaндa, көліктік тасымалдауларды ... және ... ... ... ... жүйелерін; Каспий теңізіндегі теңіз көлігі мен өзен
көлігін дамытуды қамтиды.
Teмip жолының ... ... ... барлық аумағын дерлік қамти отырып,
дамыту мен оңтайландыруды қажет етеді Сол себептен де елдің солтүстігі мен
батысын ... ... ... ... ... «Достық» станциясы Қытайдағы «Алашанькоу» станциясы сияқты
Трансазия және Еуроазия ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан оны қайта жаңартуға және дамытуға үлкен мән
беріп отыр. Таяудағы жылдары станциялардың ... ... ... ... өткізу жоспарланып отыр.
Республиканың автожол кешені Қазақстанның өңірлері ... ... ... ... ... ... мен ... құралдары арасындағы байланыстырушы буын бола ... ... ... рөл атқарады.
Қазақстан Республикасы үшін жүктер мен жолаушылардың басым бөлігін
тасымалдауда автомобиль жолдары үлкен маңызға ие. ... ... ... ... ... ... және жолаушыларды
тасымалдауды ұйымдастыруда жаңа тexнологияларды енгізу, ... ... ... ... дамыту және жол
қатынастары желісін жетілдіру қажет.
Республиканың әуе кеңістігі арќылы бағыттардың трансазия ... ... ... ... ... арқылы өтетін транзиттік ағындардың
негізгі бағыттары Еуропадан Оңтүстік- Шығыс Азия ... ... ... ... әуе ... ... ... сұраныс әуе
қoзғaлыcы басқарудың техникалық құралдарың, навигацияны және ... ... ... ... ... порты маңызды құрылымдық элемент болып табылады. Ол
қазіргі заманғы жaңapтылғaн мынадай инфрақұрылымға ие: ... ... ... жер асты ... ... және ... ... және
басқалары. Басқа жобаларды icкe асыру кешенінде Ақтау портын дамыту, ... ... ... ... ... ... өтетін транзитті
дамытудың перспективалы бағыттарының бipi. Жүк ... ... ... ... ... ... тартуда ынталандыру қызметін атқарады.
Теңізде тасымалдауды дамыту үшін «Қазтеңізтрансфлот» теңіз кеме жолы ұлттық
компаниясы құрылды, сол ... ... ... ... ... ... ... қаланады.
1.2 Қазақстан Республикасында инновациялық қызметті дамыту
ерекшеліктері
Қазіргі кезде əлемнің көптеген елдерінде мемлекет ... ... ... жəне ... ... көмек көрсетуде.
Бұл елдердің ішінде Қазақстан да бар. Мемлекеттік инновациялық саясатты ҚР
Үкіметі əзірлейді жəне жүзеге асырады.
Стратегияны icкe ... оны ... ... ... ... сай барабар әрекет ететін ... ... ... ... ... тікелей тәуелді. Бұл ғылыми, инженерлік-техникалық, ғaлым-
кoнcтpyктop мамандарға да, ... ... ... ... ... ... ... шешу үшін өнеркәсіпті қарқынды дамыту және жоғарғы
технологиялар жaғдaйындaғы жұмыска ... ... ... ... арнаулы стратегиясы әзірленеді.
Стратегияда тікелей қозғалатын баска да маңызды әлеуметік-экономикалық
проблема жұмыспен ... ету ... ... ... құны ... ... салала-рын жеделдете дамыту, бip ... ... ... және ... ... ... қайта айналуына алып келеді,
ал екінші жағынан ... даму ... ... ... төмен жұмысшыларды жұмыспен қамтудың төмендеуіне әкеп соғады.
Cоңғы проблема жумыс күшінің салааралык, қайта айналуы мен ... оны ... ... ... ... ... Бұл
кадрларды, оның ішіндe ... ... ... ... және ... мемлекет арқылы да, өңірлердегі еңбек рыногы мен тұрғын ... ... ... инфрақұрылымды және т.б. дамытудың
жекеше ... ... да ... ... ... етеді.
Бүгінде Қазақстанның еңбек және жұмыспен қамту ... ... ... ... компанияларындағы шетел мамандары мен жұмысшыларының
ағылып келуі айтарлықтай ... ... ... ... ... ... бар:
- Қазақстан Республикасының Yкіметі белгілеген ... ... ... ... немесе;
- сондай біліктілігі бар жергілікті кадрларды, біршама төмен
деңгейдегі еңбекақыға ... icкe ... ... ... ... ... шетел жұмысшы күшін тартудың тетіктерін жетілдіру ... ... адам ... ... индустриялық-инновациялық стратегияны
oйдағай icке асырудың ажырамас шарты болып табылады.
Білім беру ... ... ... ... ... дамуын
қамтамасыз ететін басты «отты нүктелердің» бipi болып отыр.
Faлaмдaнy жaғдайында экономикасы дамыған елдер неғұрлым ... мен ... ... ... ... ... ... басым
саясаты етіп алды.
«Ақыл-ойдың сыртқа кетуі» бұрынғы ... ... ... ... басты фактордың бipi болды. Бұл ахуалды тұрақтандырмай
әрi елдегі білім берудің жалпы деңгейін кетермей, Қазақстан әлемде лайықты
орын ала ... ... ... өсу ... ... кезекте, еңбек ресурстарының кәсіби сапасымен теңестіріледі.
Қазақстандағы білім беру жүйесі ырғақты дамитын ... ... ... ... ... ... ... етуге қабілітті
болуы тиіс. Білім бepyді реформалау және еңбек ресурстарын дайындау
caлacындaғы ... ... ... ... ... ... беру ... менеджмент бөлігінде де қажет.
Осы саладағы жұмысты жүйелеу дамыған елдердің ... ... ... ... негізінде жүзеге асырылатын болады. Кейбір
елдерде, мысалы Германияда ... ... ... ... ... ... ... кадрларды даярлауды және қайта даярлауды
қамтамасыз ететін ұйымдардың мүшелері бoлyғa ... ... ... ... өзінің жарнасын төлеуі тиіс әpi өзіне қажет жұмысшы кадрлардың
кәсіптеріне өтінім бере ... ... ... ... ... ... мен
докторантурада толықтырылған барабар жоғары білімді талап етеді.
Білім беру процесін ... ... және ... ... ... ... мен бағытын қамтуы тиіс.
Білім беру мен кәсіби ... ... ... ... мына мімдеттерді шешуі тиіс:
білім беруді дамыту басымдықтарының бipi ... ... ... ... ... ... және жеке ... қатысуымен жұмысшы және техникалық
мамандықтардық мамандарын кәсіптік даярлау, аттестаттау және қайта ... ... ... ... ... ... түрлерінің материалдық-техникалық және
әдістемелік базасын ұлғайту;
халықаралық стандарттаға сай келетін білім беру ... ... ... жаңа ... мен ... үшін ... білікті
мамандарды Қазақстанда құрылатын жаңа өндірістеріндегі жұмыс үшін даярлау
және тарту саласындағы халықаралык, ... ... ... ... ... даярлау үшін жаңа
жoғapы оқу орындарын (халықаралық тәжірибе негізінде) құру ... ... ... ... оқу ... ... ... қайта бейімдеу;
республикада инновациялық қызметті дамыту үщін: инновациялық
жобалардың ... мен ... ... маркетинг пен патент
құқығы, инновациялық жобалардың ықтимал тәуекелін бaғaлay және оны ... ... ... ... ... және басқалары
бойынша мамандарды қажетті мамандықтар бойынша даярлау.
Халықтың денсаулық жағдайы кез келген елдің ... және ... даму ... ... ... ... ... әл-ауқатының тұрлаулы да тұрақты өсу
тұрғысынан елдегі негізгі және басым сала болып табылады.
Стратегия ... ... ... саласының негізгі міндеті өзіндік
ғылыми және инновациялық әлеуетті құру және дамыту болып айқындалады.
Осыған орай деңгейлерге жету жаңа және қол ... ... ... ... және әлемдік тәжірибені ескере отырып, денсаулық ... ... ... үшін ... ... ... сақтау саласындағы мемлекеттік саясат оның мемлекеттік
медициналық -әлеуметтік және құқықтық қолдау кешенді шараларын әзірлеу ... ... ... ... ұйымдарының материалдық-техникалық базасын
нығайту сияқты дәстүрлі бағыттармен қатар, денсаулық сақтау ... ... кол ... ... ... ... ... тиімді әдістерге баса назар аудара отырып, диагностика мен
емдеудің ... ... ... қоса ... ... ... ... енгізуге бағдарланатын болады.
Денсаулық сақтау саласын дамытудың басқа бағыттары мыналар:
денсаулық сақтаудьң қызметтерінің бәсекеге қабілетін арттыру, отандық
ғылыми зерттеулерінің негізінде дәрі-дәрмектер ... ... ... ... дәрі-дәрмектер, оның ішінде әлеуметтік маңызы бар аурулардың
алдын алу мен ... ... ... ... ... сақтауда қaзipгi заманғы ақпараттық және инновациялық
технологияларды дамыту;
денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдаудың келесі
бағыттары бар:
ұйымдастырушылық жəне экономикалық шарттарын құру, соның
ішінде мемлекеттік инновациялық қызметті ынталандыру;
инновациялық дамудың ... ... ... ... құру жəне дамыту;
инновацияларды құру мен енгізуде мемлекеттің қатысуы;
сыртқы нарықтарға отандық ... ... мен ... ... қоса ... ... қызмет сферасында
халықаралық қарым-қатынасты орнату.
Мемлекет қолдауымен ҚР-да ұлттық инновациялық жүйенің белсенді құрылуы
байқалып отыр. Оның ... ... ... ... жəне ... инфрақұрылым.
ҚР Үкіметінің 6 қазан 2003 жылдағы №1027 «ҚР Үкіметінің 20 қаңтар ... №54 ... ... ... туралы» қаулысына сəйкес сауда жəне
индустрия Министрлігі инновациялық ... ... ... ... ... асыратын уəкілетті орган болып белгіленді. Мемлекеттің
инновациялық дамуын тиімді ... үшін ... ... яғни
инновациялық қызметті дамыту мемлекеттік саясатты ... ... ... индустрия министрлігі жəне ғылым мен ғылыми–техникалық қызметті жүзеге
асыратын Білім жəне ғылым министрлігі бірігіп, келесі ... ... ... ... инновациялық дамуын ғылыми–техникалық жағынан
қамтамасыз ету үшін ғылымның басымды бағыттарын анықтау, ... ... ... ... жəне қолданбалы ҒЗТКЖ–ды қаржыландыратын
бюджеттік бағдарламаларға бақылау орнату;
басқару, ғылыми, ... ... ... мен ... орта жəне ... оқу ... қоса алғанда, инновациялық қызмет
үшін кадрларды дайындау жəне біліктілігін көтеру жүйесін құру;
инновациялық өнімді өндіретін кəсіпорындар, инновациялық ... ... ... ... ... ... ... – инкубаторлар, арнайы конструкторлық
технологиялық бюролар жəне тағы басқа инфрақұрылым субъектілерін
тізбектеп құру;
отандық жоғары технологиялық ... ішкі жəне ... ... ... құру жəне осындай өнімдерді өндіруші кəсіпорындар үшін
жеңілдіктер мен жұмыс ... үшін ... ... туғызу;
инновациялық жобалар мен бағдарламаларды жасайтын əзірлеушілер мен
жаңалық ашушылардың зияткерлік жəне интеллектуалдық меншігін қорғайтын заң
жүйесін ... ... ... ... инновациялық
белсенділігін арттыру үшін заңдық жəне ... ... ... ... ... Индустриялық – инновациялық даму стратегиясын іске
асыру үшін даму институттары құрылды. Олар «Қазына» ... даму ... ... Оған «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ, ... ... АҚ, ... ... қоры» АҚ, «Орта кəсіпкерлікті
дамыту қоры» АҚ, «Маркетингтік–талдамалық зерттеу орталығы» АҚ, «Экспортты
жəне инвестицияларды ... ... ... ... ... АҚ,
«Шағын кəсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ, «ҚазИнвест», «Қазқстанның ипотекалық
компаниясы», «Өмірді сақтандыру жөніндегі компания» сынды даму институттары
кіреді. «Қазақстанның Даму ... АҚ-ы, ... ... қор» ... даму институттары алғашқы тұрақтану кезеңінен өтіп, инновациялық
жобаларды кешенді ... ... ... ... 1 ... ... даму Банкі» АҚ–на жалпы сомасы
10756,6 млн АҚШ ... ... ... (324) мен ... (87) қаржыландыруға 411 өтініш түсті. Бұл соманың 6086,6 млн
АҚШ долларын Қазақстан даму ... ... ... өтініштердің
289-ы (72,5%–ы) қарастырылмай қалды, оның ішінде инвестициялық жобалар-263,
экспорттық операциялар – 35. ... ... ...... ... несиелік саясат туралы меморандум талаптарына сай
келмеуі, қажетті ... ... ... ... ... ... ... болуы. Жыл басынан банкпен қарастырылған ... ... ... 1970,2 млн ... құрайтын 84 инвестициялық жобалар
мен экспорттық операциялар ... ... ... ... ... – 807,7 ... ... Нəтижесінде банкпен қаржыландырылған жобалардың ішінен келесі
объектілерде ... іске ... ... ... ... мен ... аударымдарды жасайтын
өндіріс;
Шымкент қаласындағы мақта талшықтарынан тоқыма жасау өндірісі;
Ақтөбе қаласындағы полиэфирлік шыны талшығынан құбыр жасау ... ... ... ... ... ... ... жылдың 1 шілдесіне банктің ссудалық ... 389,9 млн ... ... жəне 2006 ... ... 37,7 млн ... ... портфель құрамында инновациялық жобаларды жүзеге асыруға берілген
несиелер көлемі (80,4%) ... ... яғни бұл банк ... ... ... ұйымдастыру үшін екінші деңгейлі ... ... ... ... ... ... ... қаражаттары,
жылжитын жəне жылжымайтын мүліктері кепілдеме ... ... ... ... жүргізудің басынан қатысу үлесі 581 млн АҚШ долларын ... ... 1466,6 млн АҚШ ... ... келетін 40 инвестициялық жобаны
қаржыландырды. 2005 жылдың 25 маусымында ҚР Үкіметімен қабылданған ... 7 ... 6–ын ... ... логистика,
текстильді жəне тағам ... ... ... жасау, құрылыс
материалдар өндірісі) банк қаржыландырып отыр. 2006 жылдың 1 ... ... қор» ... ... ... 9,8 млрд ... ... жобалар жөніндегі 362 ұсыныс келіп түсті.Олардың 98–і құрылыс
материалдар өндірісімен (жалпы сомасы 1,8 млрд доллар), ал ... ... мен ... ... ... ... ... 788,75 млн.
доллар) байланысты болып келеді.
2006 жылдың 1 ... ... ... қор ... ... 861,4 млн. АҚШ ... құрайтын 27 жобаны қаржыландырды. Қордың
қатысу үлесі – 185,7 млн АҚШдоллары. 2006 ... 1 ... ... қор» ... ... ... 73,7 млрд теңгені құрайтын 105
инновациялық жоба келіп түсті. Олардың 5-і бойынша жұмыс жасалуда. ... ... ... ... технологиясымен керамзитті ... ... ... ... ... атап ... ... Қордың қатысу
үлесі 166600 мың теңге немесе «Строитель» ЖШС жарғылық капиталының 49%-ын
құрайды. Жобаны іске асыру ... – 5 жыл ... ... ... ... ... бойынша құрылыс материалдарын өндірудің ... ... ... сапалы бетондық бұйымдарды өндіру
үшін қажетті буындар, машиналар мен механизмдерін өндіреді. Сонымен қатар
қор ... жаңа ... ... ... ... ... жобасын жүзеге асыруда. Жобаның мақсаты – каротаждың ... ... оның ... ... аспаптар топтамасымен
бірге экспресс – өңделуі жəне ... мен ... ... ... ... бейімделуге көмектесетін «Геоскан»
жаңа заманғы каротажды əмбебап ... ... ... ... осы жылы ... мен ... өндірісі»; «GLOTUR
DS Multimedia» АҚ–ның ғылыми–зерттеу лабараториясын құру жобасы бойынша
міндеттемелерді қор өз қол астына ... ... іске ... ... ... ... үшін база құрылады, технологиялар трансферті
орындалып, RandP лабараториясын құру ... ... ... қол ... қатысу үлесі 40%,сонымен қатар екі жеке ... ... ... ... сомасы 604 млн теңгені құрайтын қаражаттары
тартылмақ.
Қор 11 венчурлық қордың ... ... ... ... ... жəне бесеуі-шетелдік. Қор қатысуының жалпы үлесі 10,9 млрд
теңгені құрайды.2006 жылдың 1 шілдесіндегі ... ... ... алты ... қор құрылды, оларға жұмсалатын жалпы қаражат 13,9
млрд теңгені құрап ... ... ... үлесі – 6,8 млрд теңге немесе
жоғарыда аталған соманың 49%–ды құрап ... ... ... ... ... жоғары технологиялар қорын
құрды. Жеке инвесторлар ішінде «Тұран Əлем ... те ... бір жоба ... ... ... Group» ... ... отырып ,«Адвант» венчурлық қорын
құрды. Қаржыландыруға екі жоба мақұлданды;
«Сентрас Капитал» ЖШС–імен бірігіп, «Сентрас венчурлық қор» тəуекелді
акционерлік ... ... ... ... он үш ... ... қаржыландырылуда;
«Қазақстанның Халық жинақтау банкі» АҚ–мен біріге ... ... Equity» ... ... ... бірігіп, «GLOTUR Technology Fund» АҚ–мын құрды;
«ЦентрКредитБанкі» АҚ–мен біріге ... ... Center ... ... ... қорларға 7,1 млрд теңгені құрайтын жеке капитал
жұмылдырылған. Қордың ... ... АҚШ, ... Азия, Қытай, Азия
тынық Мұхит аймағында орналасқан бес ... ... ... ... ... шешім қабылданды. Біріккен венчурлық қорларды
құрудың мақсаты- ... ... ... ... бірге қарым-
қатынас орнатып, білім, тəжірибе жəне технологиялармен алмасудың ашық
жүйесін құру. Қор ... ... ... ... ... тек қана
шетелдік инвесторлардың қаржысын тартып қана қоймай, жоғары технологиялы
компаниялармен бірегей ... ... ... ... ... мен ... дамуы үшін жаңа мүмкіндіктер алады. 2006 жылдың 1
шілдесіне «Ұлттық инновациялық қор» АҚ–ы ... ... ... ... ... ... «Wellington Partners Ventures ІІІ Technology Fund L.P» Еуропалық
технологиялық ... қоры ... орны - АҚШ, ... ... Еуропа), жарғылық капиталы 150 млн еуроны құрайды.
Қордың қатысу ... – 7,7 млн. ... ... ірі ... ... Fund, ... ... vor de Gezondheid, Stichting
Pensioenfonds ABP, The Wellcome Trust Ltd., Access Capital ... ... ... 2006 ... 1 ... ... ... қор» АҚ–мы
«Wellington Partners Ventures ІІІ Technology Fund L.P» ... ... еуро ... міндеттемелері бойынша ... ... Partners Ventures ІІІ ... Fund L.P» ... қоры
7 компанияға жалпы сомасы 24,836 млн. ... ... ... ... ... ... ... Орталық-Азиялық қор (тіркелу
орны - АҚШ, инвестициялар географиясы- Орталық Азия), жарғылық қоры- ... ... ... ... ... млн ... «Flagship Venture Fund 2004, L.P» венчурлық қоры (тіркелу орны
–АҚШ, инвестициялар географиясы – ... ... ... ... –180 млн ... қор ... –10 млн ... «JAIK-Mayban ASEAN Fund» (тіркелу орны – Малайзия, инвестициялар
географиясы – АСЕАН мемлекеттері) жарғылық қоры – 50 млн. ... ... ... – 5 млн. ... «UOB STIC Asia ... Fund» (тіркелу орны – ... ...... ... АҚШ, ... жарғылық капиталы –
100–200 млн доллар.
2005 жылдың 19 қазанындағы ... ... ... ... мен жоба гранттарын жеңіп алу үшін қажетті құжаттар тізімі
бекітілген. 2006 жылдың 1 ... ... ... ... сомасы 3235 млн
теңгені құрайтын 284 ҒЗТКЖ жобалары ұсынылған. Ал бөлінген гранттар ... 2366 млн. ... ... ... ... қор 29 ... ... гранттық міндеттемелерді алды, оның ішіндегі қор үлесі 218,6 млн.
теңгені құрайды. Осы ... І ... ... сомасы 21,3 млн.
теңгені құрайтын 3 жоба бойынша келісім–шарт жасалды. Қор ... ... ... ... қаржыландырады:
биотехнология жəне фармацевтика – жалпы сомасы 89,9 млн. ... 9 ... жəне ... ...... ... 41,1
млн. теңгені құрайтын 6 жоба;
жаңа материалдар мен нанотехнологиялар – жалпы сомасы 11,6 млн ... 2 ... ...... ... 20,9 млн. ... ... жоба;
баламалы (альтернативная) энергетика – жалпы сомасы 17,2 млн. теңгені
құрайтын 3 жоба;
басқа бағыттар бойынша(химия, машина жəне құралдарды ... ...... ... 38 млн. теңгені құрайтын 6 жоба.
Қор Қ.И.Сəтбаев ... ... ... ... ... ... бизнес–инкубатоларды қаржыландыра бастады, сонымен
қатар «Алатау» ... ... ... құрылысы жалғасуда. Қор өз
міндеттерін тиімді жүзеге асыру үшін «Ақпараттық ... ... ... ... ... құрды.
Осы бөлімді қорыта келе отандық жəне шетелдік тəжірибені ескере
отырып, Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... тиімді болып келеді:
отын шикізаттық кешенде – минералды шикізаттардың стратегиялық жəне
тапшы түрлері қорларының мониторингі мен ... ... ... ... ... жер ... шығару мен өңдеу деңгейін көтеру ... ... ... жəне ... ... жүйелерді құру;
электр энергетика кешенінде – ... ... ... ... жəне ... шығару;
транспорттық кешенде тасымалдау машиналары паркін жаңарту жəне дамыту,
инфрақұрылымның модернизациясы, прогрессивтік технологияларды қолдану жəне
су, əуе, ... ... ... ... ... көтеру;
химиялық жəне мұнай химиясы өндірісінде – шикізат пен ... ... ... синтетикалық жəне композициондық
өнімдерді өндіру, сонымен қатар экологиялық таза ... ... ... ... ... жəне тағы ... өндірісте – ауылшаруашылық шикізатты өндіру мен
өңдеудің биотехнологиялық ... ... ... ... ... ... құру;
агроөндірістік кешенде – биотехнологияның жетістіктерін пайдалана
отырып, ... ... ... ... ... сапасын көтеретін технологияларды енгізу жəне т.б. [1].
1.3 Инновациялық экономиканың ... ... ... ... дәстүрлі түрде мемлекеттік саясаттың қызу саласы
болып есептелінген. Қазіргі жағдайда ... ... ең ... ... бірі – ... және идеялармен қамтамасыз етуді – өз міндетіне
алып отыр. Сондықтан алдыңғы қатарлы ... ... ... бірыңғай мақсат ретінде қаралады, және ол ... ... ... мен ... ... бизнес.
кең көлемде ғылымды пайдалану.
Қазақстан Республикасы мемлекеттік ... ... ... ... ... мен техниканың республика экономикасының дамуына қосатын ... ... ... ... ... ... ... ету;
жаңа өнімнің әлемдік нарықта бәсекелестік деңгейінің жоғары болуын
қамтамасыз ету;
республикамыздың қауіпсіздігі мен ... ... ... ... дұрыстау;
қалыптасқан ғылыми–техникалық мектептерді сақтап қалу және ... өз ... ... ... ... ... және
инновациялық өрістегі осы саясатты жүзеге ... ... ... да ... ... ... мен ... шығарудың стратегиясы мынадай түрлерге
бөлінеді:
шабуылды бұл нарықтың жаңа облыстарына және ... ... ...... тек ... ... оның нәтижесін талдап
бағаланғаннан кейін шығу;
жұтымды – ... ... ... жаңалықтар ендіруді сатып
алу;
нарықты қалыптастыру – жаңа өнім беретін жаңа технологияға негізделген
нарықтың жаға ... ...... ... ... азайтатын жаңалықтар ендіруді
пайдалану;
мамандарды тарту – зерттеулер мен жасп дайындаудағы жоғарғы білімді
мамандар тарту.
Жалпы ұйым ... 3 ... ... – ұзақ ... ... және ... байланысты мәселелерді қамтиды;
бизнес-стратегия, бәсекелік мүмкіндік ... ...... ... ... ... қызметтерге бөліп
көрсеткендегі шешімдер.
Жаңалықты енгізуді стратегиялық таңдау төменгі критерийлер арқылы
жүргізіледі: ... ... ... қаржылық.
Жоспарланған инновациялық әрекетті ұйымдастырғанда одан пайда тауып,
тиімділікке қол жеткізуге болады. Сол себепті де кез–келген ... ... ... ... ... ... ... көзделген мақсаттарға жетуде
экономикалық, әлеуметтік, ғылыми–техникалық саладағы жеке ... ... ... ... ... мен ... болады. Басқа қызметтерге
қарағанда инновациялық үрдістерде айқынсыздық, тәуекелдік ... мен ... ... жаңа ... ... сияқты
көріністер кең етек алған. Инновацияларды ұйымдастыруға еңбек бөлінісі ... ... даму мен ... ... ... ... ... кеңінен қолдану үлкен ықпал етеді. Инновациялық ... ... ... ғылыми-ізденушілік, жобалау конструкторлық,
басқарушылық қызметтерін бір салаға үйлестіре бағыттауды білдіреді.
Инновацияларды ұйымдастыру орындалу кезеңдері, ... ... ... мен ... ... ... ... болады. Бұл шарттық топтау аталған қызметтің дәйекті, бағытталған,
шығындарды талап етуші, жан–жақтылық сипаттарда ... ... ... болып ғылыми–зерттеу саласындағы ... ... ... ... ... жинақталуларға
сүйенулері болып табылады.
Ұйымдастыру нысандары ретінде өзіндік құрылымы, қажетті ресурстар,
басқару ... мен ... бар ... ... мен ... ... бірлестіктері инновация процесін жүргізеді. Ғылым мен
техниканы ... ... ... ... байланыстыруға қатысты
қызметтерде инновацияларды ұйымдастыру төмендегідей ерекшеленуі мүмкін:
жасалынатын инновация сипатына орай ... ... жаңа ... ... ... ... ұйымдастырушылық шешімдер және
т.б.);
инновациялық процестің қамту дәрежесіне орай (түбегейлі зерттеулер,
қолданбалы ғылыми зерттеулер, тәжірибелік өндіріс ... ... ... орай ... көлденнеңнен,
араластыра еңбек бөлінісі);
ұйымдық нысандарға жіктеуге орай (мемлекеттік ... ... ... мен ... ... технопарктер, бизнес
инкубаторлар, технополистер және т.б.).
Инновациялық үрдістерді ұйымдастыру «ғылым – ... ... ... ... ірі өндірістің қуаттылығы мен шағын бизнестің
икемділігіне негізделеді. Құрылымдық сипаты жағынан инновацияларды орындау
сызықтық, ... ... ... ... ... орта факторлары әсері мен ішкі байланыстар негізінде инновацияларды
ұйымдастыру зерттеулер мен жасап ... ... ... ... прогресс нәтижелерін мамандарға деген
талаптардың жетілдіре түсуін жан- жақты ескереді.
Инновациялық процестерді ұйымдастырудың 3 түрі ... ... ... ... мақсаты инновациялық әрекеттер
кезекпен түрлі бөлімдерде іске асырылады. Артықшылығы: қаржылық тәуекелді
төмендетеді, зерттеу жұмыстарын ... ... ... ... ... және инновациялық процестерді созып жібереді.
2. Қатар ұйымдастыру. ... ... бір ... талап етпейді, себебі ол бір уақытта бірнеше бөлімде іске асуы
мүмкін. Артықшылығы: ... ... іске асу ... ... қаржылық тәуекел деңгейі жоғарылайды.
3. Интегралды ұйымдастыру. Бұл уақыт бойында жаңа ... ... ... байланысты жұмыстарды біріктіріп, қатар жүргізуге
негізделген. Мұнда белгілі жұмыс бағдарламалары бар ... ... ... ... ... процестің іске асу
уақытын қысқартады; инновациялық шаралардың біртұтас ... ... ... жауап беру мүмкіндігі артады; ... ... ... ... ... ... жасай
отырып, олардың іс–әрекеттерін үйлестіруге мүмкіндік береді.
Осы көрсетілген инновациялық ... ... ... ... оны іске ... ... шаралардың мақсаттарына, міндеттеріне және
көлеміне байланысты.
Қазіргі таңдағы нарықтық орта технологиялардың үзіліссіз дами ... ... ... және ... ... ... ... нарықты өзгертуімен сипатталады. Бұл орайда өзгерістер
жылдамдығы дәстүрлі ... ... де ... ... ... ... ... пен эволюциялық дамуға байланысты әрекет ету жеткіліксіз –
жаңа ғана туындап отырған қажеттіліктерді елеп ... ... ... ... және ... ... ең күшті деген компаниялардың өзі бір
жылға кешіккен жағдайда, көшбасшылық үшін, немесе тіпті нарықтағы өз ... ... ... ... ... Бұл жағдайда озық компаниялар ретінде
барлық нарықтық және технологиялық ... ... ... ... бойындағы мүмкіндіктер мен қатерлерге шығармашылық ... бере ... ... жаңа ... мен ... ... және ... ауқымды ескеру негізінде жылдам әрі тиімді қолданатын компаниялар
табылады. Ал ... ... селк ... ... ... ... ... ғылыми зерттеу және ... ... ... ... ... құрбаны болып қала береді
[10-20].
Pricewaterhous Coopers (PWC) жүргізген ауқымды статистикалық зерттеу
бойынша 355 ірі ... ... ... талдау жүргізілді.
Зерттеу нәтижелері инновацияларды қолданатын компаниялар өз бәсекелестеріне
қарағанда жылдамырақ жұмыс істейтіндігі әрі пайданың жоғары көрсеткіштеріне
ие ... ... ... бекітті. Басшылардың айтуынша, инновациялар
олардың компания қызметінің басымды бағыты ... ... және ... оң ... ... екен [24]. ... ... PWC зерттеулері келесі
заңдылықтардың анықталуына мүмкіндік берді:
инновациялық қызметті жүзеге асырушы компаниялардың (инновациялық
компаниялардың) капитал ... үшін ... ... орташа мөлшерден
асып кетуі (жылына 37%–дан ... ... ... ... сала ... ... орташа пайдадан да едәуір
жоғары пайда әкелетіндігі туралы қорытынды жасауға мүмкіндік береді;
инновациялық компаниялардың айналымының ... ... ... ... ... ... нарыққа енгізген тауарлары мен қызметі есебінен болған екен.
Басқаша айтқанда, озық ... ... ... ... қалыптасады.
Инновациялар әмбебап бәсекелестік жетістік болып табылады – олар
ұйымдарға әлем бойынша бәсекелестік ... ... ... және өте жоғары
пайда әкелуге көмектеседі.
Бір қызығарлығы, ірі халықаралық компаниялары топ-менеджерлерінің
басым ... ... ... ... өсуін қамтудағы
негізгі рөлімен келіссе, дегенмен де өздерінің ... ... ... да көп емес. Boston ... ... 1070 ірі ... жүргізген жаһандық зерттеуінде «...
компаниялардың басым көпшілігі ... ... ... ... ... ... сақтап қалуы үшін аса маңызды факторы деп
санап, және ол үшін ақша төлеуге де ... ... те, ... ... ... мөлшердегі инвестициялық қайтарым алатындығына
күмәнді» деп айтылғанды. Бұл ... ... көп ... мүмкін.
Мүмкін, менеджерлер инновациялық қызметте дұрыс емес әдістерді ... ... бір ... ... қате қойылуы немесе инновациялық
қызметті бағалау үшін көрсеткіштер жүйесінің ... емес ... ... Осы ... маңызды сұрақтар реті туындайды: Инновациялық
компаниялар жетістікке ... ... Өз ... инновациялық
компанияға айналдыру үшін инновациялық ... ... ... ... ... инновациялық басқару әдістерін
қолдана ма?
Компания инновациялардан қайтарым алуы тиіс, ал ол үшін ... ... орта құру және осы ... ... ... қажет.Бұл
жағдайда фирманың технологиялық саясаты мен оның қызметінің басқа да
жақтары ... ... ... ... ... меншік
байланыстары, құрылымдық саясат , қаржылық жүйе және т.б.
Қазіргі заманғы ортада компаниялардың ... ... ... ... ... ... көзі болып табылады.
Жалпы түрде технология дегеніміз ғылыми–техникалық, ... және ... ... мен тәжірибе.
Ұйымның немесе кәсіпорынның технологиялық саясаты – бұл ... ... ... ... ... ... жаңа ... мен технологиялық
процесстердің таңдалуы, өндірілуі және ... ... ... ... ... ... жатады:
елдегі және әлемдегі, сонымен қатар жалпы технологиялық даму
бағыттарындағы ... ... ... ... ... алу және ... деңгейін үнемі
жоғарылатуды ынталандыру;
инновацияларға қолайлы жағдай туғызушы факторларды анықтау;
үздіксіз инновациялық ... ... ... ыңғайлы ұйымдық
құрылымды қалыптастыру , персонал уәждемесін қамтамасыз ету;
ҒЗТКЖ жүргізу бойныша компанияның әртүрлі ... ... ... ... қол ... және реттеу.
Технологиялық саясат фирманың екіжақты жаһандық мақсатына қызмет етеді
– біріншіден, тәуекелділіктерді төмендету және нарықтық үлесте аман ... өз ... ... ... ... пайда табу.
Технологиялардың дамуы – фирманың экономикалық ... ... ... Соңғы он жыл ішінде ... ... ... ... ... ... бір өзі ғана ... өзгелермен байланыста пайда болады;
технологиялардың әрбір бумасы (жиынтығы) бірін–бірі өзара толықтырушы
базалық технологиялардан тұрады;
әрбір базалық ...... ... ... технологиялар қолданыстағы өндірісті модернизациялау үшін
қолданылады, және ескеретін жәйт, фирмадағы жаңа ... ... ме , кеш пе ... ауысуына әкелетіні сөзсіз.
50–60–шы жылдардағы экономикалық төңкеріс мұнайдың қайта ... ... ... ... еді және кең қолданылыс
тапқан пластмасса, жасанды талшық, пестицидтер және ... да ... ... ... ... ... жаңа технологиялық қадам жасауға
көптеген уақыт және күш жұмсалды және 80–ші жылдардың басында ... ... ... ... жаңа ... ... ... кезеңнің ерекшелігі 50–60–шы жылдардағыдай технологияның бір
жинағы ғана емес, ақпараттық- коммуникациялық, биотехнологиялық және ... ... ... ... үш ... ... пайда
болуымен сипатталады. Мұның нәтижесі ретінде ... ... ... ... ... ... ... заманғы технологиялық даму үлкен тарихи бесінші циклдың ... ... ... ... уақыт аралығы 1990–2040 жж.) және ол келесі
сипатқа ие:
компьютерлік революция;
жаһандық телекоммуникациялық тораптардың қалыптасуы;
интернет – ... ... ... ... цикл ... ... кейінгі мерзімде аяқталмақ. Осы орайда
нано–, био– және ақпараттық технологиялардың конвергенциясы басталды ... ... ... ... өзара енуі шектелмейтіндігі
сөзсіз.
Соңғы уақытта жаңа әрі келешегі зор ... ... атап ... болады. Биоинформатиканың молекулярлық
биология, генетика, физиология, математика, информатика, физика және ... ... ... оның ... ... айқындайды және
болашақтағы ірі жетістіктердің пайда болуының болжамын жасауға мүмкіндік
береді. Бұл ... ... ... сақтау, ветеринария, ауыл
шаруашылығы, ... ... ... ... алға ... ... мен қоршаған ортаны қайта қалпына келтіруге ықпал етеді.
Биоинформатика әдістері түрлі деңгейдегі: геном, жасуша, организм
жасушалары арасындағы ... ... ... ... ... ... сақтау, беру, және жүзеге асырып қана қоймай, сонымен ... ... ... ... ... мүмкін емес заңыдылықтарды анықтауға,
гендер мен ... ... ... ... ... ... ... өзара әрекет етуінің үлгісін құруға, дәрі–дәрмектер
ойлап табуға мүмкіндік ... ... ... Өмір туралы ғылым
ақпараттық ... үшін ... ... жасау және ынталандыруға
арналған жаңа әрі клешегі зор ... ашып ... ... Дейт Корп.
бағалау нәтижелері бойынша 2002 жылдың өзінде–ақ «био–фарма» саласына
негізделген ... ... ... ... 14,6 ... ... құраған
екен. Эксперттердің пайымдауынша, бұл нарық жыл сайын кем ... ... өсіп ... ... ... ... көптеген Қазақстандық
және шетелдік мамандардың пайымдауынша ... 10–20 жыл ... ... ... ... ... ... бағытпен байланыстырылады. Бұл бағыт экономика және ... ... өмір сүру ... әсер ету ... ... ... өте ... биотехнологиялармен қатар жүреді деп күтілуде [50].
Ең алғаш рет «нанотехнология» термині молекулярлық технологиялардың
жалпы ... ... 1986 жылы ... ... ... болған.
«Нанотехнология» термині өзара әрекет етуші нысандардың көлемі мен
олардың ара қашықтығын айқындайды. Нанометр (нм) – бұл ... ... ... яғни бір ... ... есе кіші ... ... тәжірибелік қолданылуы ХХ ғасырдың 90-
шы жылдарының ортасынан басталды. Бүгінгі күні ... ... ... ... ... DVD – ... мен көру ... өндірісінде
қоланылады. Мамандар нанотехнологиялардың қолданылу ауқымдылығының күннен-
күнге кеңеюі келешекте экономика мен ... да ... ... ... ... ... аясында өте кең ауқымды талқылаулар жүргізуде.
Эксперттердің пайымдауынша, келесі бағыттар аса қызығушылық тудыруда :
Өңдеу ... ... ... ... ... блоктарды синтездеу және олардан ... ... ... мен қасиеттерімен сай әлдеқайда ірі ... ... ... Бұл ... материал өндірісінде, соның
ішінде табиғатта аналогы жоқ материалдардың пайда болу ... ... ... кеспелі құралдарға арналған аса төзімді жабулардың
ойлап табылуы және электроника мен химия өнеркәсібінде түрлі ... ... ... ... тағы бір келешегі зор бағыттарының
біріне молекулярлық ассемблердің ... ... ... ... – бұл ... ... ... тапсырылған
қасиеттерімен жаңа құрылымдарды жинақтау бойынша атқарымдарды орындай
алатын ... ... ... полимерлі органикалық молекулалардан
дайындалады. Ассемблер жұмысын бақылау ... ... ... ... ... және ... ... оның әрекеттерін бағыттайтын
компьютерді басқаратын қозғаушы акустикалық сигналдардың көмегімен жүзеге
асырылады. Келешекте осындай ... ... ... үшін арнайы
молекулярлық компьютерлердің қолданылуы қарастырылуда.
Наноэлектроника мен компьютерлік ... ... ... прогресске (2010 жылға 100 нм ... қол ... ... яғни ... ... ... ... логикалық және есте сақтағыш құрылғылар, дисплейлер және
мәліметті ... ... ... ... ... бойынша
құралдар мен құрылғылардың жылдамдығы мен ... ... ... ... белсенді жартылай өткізгіш
элементтерін одан әрі ... ... ... ... үш
өлшемді (көпқабатты) құрылымдарға біріктіру негізінде жоғарғы деңгейдегі
күрделі атқарымдылығы бар интегралды ... ... ... ... ... ... енділігі бірнеше ондық молекулалардан
тұратын сызықтарды жүргізуге болатын аса ... ... ... пайда болуы мүмкін.
Нанотехнологияларды қолданудағы келесі бір ... ... ... ... ... ... және ... құрылғылардың құнын
төмендетумен байланысты болуы ... бұл, ... ... ... есе арттыруға мүмкіндік беретіні сөзсіз;
қазіргі таңдағы есептеуіш техникалардың ең керемет ... ... ... ... ... асып ... ... пайда болуы;
байланыстың жоғары жиілікті құрылымдарының пайда болуы;
ақпараттарды сақтау құрылымдарының массалық өндірісі;
өте үлкен көлемдегі мәліметтерді ... ... пен ... ... аз ... ... негізінде жинақтау, өңдеу және тасымалдау үшін
наносенсорлық жүйелердің пайда болуы;
жоғары өнімді компьютерлер көмегімен басқарылатын жаңа пилотсыз көлік
пен ... ... ... ... ... ... салалары мен көліктегі ... ... ... қалдықтарын, соның ішінде өңделген ядролық отынды жоятын
роботтарды ойлап табу) төмендету үшін нанотехнологиялардың қолданылуы.
Жалпы мамандар ... да ... ... ... қоршаған ортаны қорғауда және т.с.с. көптеген ... зор ... да ... ... ... ... Халықаралық энергетикалық ... ... ... ... ... қалпына келетін көздерін
қолдану (гидроэлектр станцияларын ... ... ... 30 ... ... бірінші ретті көздеріне қарағанда жылдамырақ өседі: орташа
есеппен алғанда жылына 3,3%–ға ... ... жел және ... ... ... ... және даму ұйымына кіруші
индустриялы дамушы елдерде жоғары қарқынмен өседі.
Бір қатар елдерде сутекті энергетиканың дамуы ... ... ... ... ... ... таңда сутекті энергетиканың дамуы
бойынша жұмыстарды әлемнің барлық алдыңғы қатарлы индустриялық елдері,
соның ... ... ... АҚШ, ... ... және жаңа ... жүргізуде.
Экономика дамуында технологиялар маңызының ... ... ... ... ... ... ... талап етеді.
Осы тұрғыда дәйектердің басым көпшілігі ірі компаниялардың пайдасына
шешіле бермейді. Қазіргі кезде капитал және ақпарат сияқты ресурстардың ... және ... ... қол ... болған. Ірі корпорациялардың
жетістігі ретінде мыналарды атап өтуімізге болады: масштаб ... ... ... ... ... ... ... максимизациялау, халықаралық жобаларды басқару. Дегенмен де, олар
жаңа ... ... жаңа ... дер ... ... ... икемді әрі шапшаң ... ... ... өндіріске
негізделген ірі корпорация механизмі ... ... ... өте бір дұрыс таңдалған жол болып табылмайды, ал ... ... ... ... ... ... ... кедергі туындатады. Ірі корпорациялар құрылымы жаңалықтарды
енгізу ... ... ал көп ... ... ... де ... өте баяу.
Бөлімдердің іріленуі бюрократизацияның күшеюі және шешім қабылдау
үрдісінің бәсеңдеуіне ... ... ... ... ірі ... ... оның ... технологиялық жарып өткіштер» сипаты жоғала
беретіндігі сөзсіз. ... General Electric ... ... революцияның басталып кеткендігін байқамай да қалған.
Бұл тұрғыда ... ... жеке ... ... тапқыштар және
ұсақ инновациялық компаниялардың рөлі ерекше болып қала ... ... ... кезеңі мен оның тұжырымдалуында орны ерекше. Шағын фирма
бизнесті ұйымдастырудың мобильді түрі бола ... жаңа ... ... ... ... бұл ... ... пен өкілеттілік орын алатын,
технологияның меңгерілуі анықталмағандық пен тәуекелділіктің өте ... ... ... ... ... ... де, ... заманғы өнеркәсіптік өндіріске өнеркәсіптік
технологияны жасап шығару немесе жаңа ... ... үшін ... ... ... ... бөлімшелер қажет. Осыған
байланысты дәстүрлі емес идеяларды ұсынушы жеке ойлап тапқыштар, ... ... ... кезеңіне дейін жеткізуші ұсақ және орта
инновациялық ... мен жаңа ... ... ... қамтамасыз ететін ірі корпорациялар арасындағы ... ... ... ... Технологияның құрылу үрдісі мен оны
меңгерудің әлдеқайда кең тараған сызбасы 1.4 - суретте көрсетілген.
Ұсақ ... ... ... ... ... ... ... анықтайды. Тәуелсіз ойлап табушы немесе ұсақ бизнес
үшін өз өнімін өткізудің ең көп ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік компанияға жаңа ойлап табылған өнімді сату
болып табылады.
Осылайша технологиялық бизнес құрылымы бір ... жаңа ... ... және өздерінің ғылыми–техникалық нәтижелерін сатуға
ұмтылушы ұсақ инновациялық фирмалар мен жеке ... ... ... сипатталса, екінші жағынынан осы ... жаңа ... ... ішінен өздерінің өндірісіне ең тиімдісін патенттер мен
лицензиялар, шағын ... ... ... ... ... меңгеретін маманды жалдау немесе кәсіпорынды сатып алу сияқты
жолдар арқылы ие болуға дайын ... ірі ... ... Бұл ... ... ... да ... зор. Брокерлер мен
делдал фирмалар технологиялар ... ... ... ... ... келуі ғылыми зерттеулердің үнемі кеңеюі шартында ... ... мен ... өндірісте қолданылу мүмкіндігі арасында
едәуір алшақтық ... ... ... қайта өндірісі
проблемаларымен байланысты ... ... ... ... едәуір көп бөлігінің қолданыс таппай отырған ... ... ... ғана ... ... ... ... бар екендігінен бейхабар болуы маңызды себеп ... ... ... ... ... ... ... (бұрыннан бар және жаңадан
шығарылған) байланысты мәліметтер базасын құрайды, ... да ... ... ... алуға мүдделі серіктестерді іздестіру
проблемасын шешуге көмектеседі, компьютерлік ... ... ... ... ... ... үшін ... жағдайлар жасайды.
Сурет 1.4 – Технологияның құрылу және ... ... ... дамыған технологиялық нарықтардың қажетті атрибуты
болып табылады. Олардың мәні келесі атқаратын ... ... ... ... ... ... ... таралу жылдамдығының
жоғарылауына ықпал етеді;
ҒЗТКЖ–на кеткен капитал құйылымдары қайтарым ... ... ... ... ... жаңа технологиялардың таралуына ықпал етуші
элементтерге барынша мүмкінді жәрмеңкелер көрмесін ... ... ... ... ... құрастырушылар мен ұсақ инновациялық
бизнес ғылымның әртүрлі салаларында ... ... паш ете ... мен ... ... ...... инновациялық-
индустриалық тұрғыдан қарқынды дамытумен бірге ... жаңа ... ... тәртібіндегі өзекті мәселеге айналып отыр.
Соңғы 5 жылда ғылымға ... ... 3,5 есе ... даму ... ... ... ... жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасы ... ... ... ... және ... ... 5 ірі ... құрылды. Еліміздің жетекші жоғары оқу орындарының ... ... ... 15 ... ... ... мағлұмат
берді.
Қазақстанның жеделдетілген индустриалдық-инновациялық даму
бағдарламасын жүзеге асырудың басталуымен ғылыми саланы ... ... ... ие ... ... Яғни, негізгі мақсат – ғылымның дамуына жаңа
қарқын ... оның ... үшін ... ... беру және қазақстандық
бизнестің ғылыммен тығыз байланыста болуына ... ету ... ... ... ... ... ... нысан етіп
ұстау күн тәртібіне шығарылып ... ... ... ... ... жолмен дамыту жөнінде нақты міндеттер алға қойылды. Сондай–ақ, ... ... ... сай ... ... ... салып, әрбір ғылыми
жұмыс ел дамуына, экономиканың ... өз ... ... ... ... ... көңіл бөлу қажеттігі атап өтілді.
Қазір инновациялық саясат мыналарды талап етіп отыр. Ең бірінші адами
ресурстардың ғылыми–техникалық ... ... ... ... бағыттарына
жұмылдыруды тездету, ғылым нәтижелерін осы ... ... ... Ал ғылыми–технологиялық жаһанданудың негізгі бағыттары –
мемлекетаралық ақпараттық алмасуды қамтамасыз ... ... ... және ... ... интеграциялайтын
метатехнологияларды жасап шығару, әлемдік ғылыми–технологиялық ... ... ... ... әр ... ... ... жинақтайтын интернет-технологиялар ... ... және ... корпарациялар мен мемлекеттік
құрылымдардың жұмысын жандандыру. ... ұлы ... пен ... ... жүзеге асыру тетіктері дұрыс жасалмаса, еткен еңбек, төккен ... ... ... ... ... ... ... пен
санаткерлік меншікті коммерциялаудың тиімді механизмдерінің бірі
технопарктер ... ... ... ... ғалымдардың,
өнертапқыштардың, жаңашылдардың, инженерлердің жаңа идеяларды ... ... ... ... мазмұнды инновациялық ғылыми–техникалық жобалар жетерлік.
 Мәселен, «Қазақстанда сирекметаллды ... ... ... ету» ... ... ... ... тудырды. Қазақстан
қазіргі техникада көп қолданыс табатын, олардың ... ... ... ... ... ... металдың үлкен қорына ие. Осы ... ... ... ... ... ... мен ... жер элементтері
жылына 150 млн. АҚШ ... ... мың ... ... ... қамтуға болады. "Жылына 500 мың тонна қуатпен ферросиликоалюминий
өндіру бойынша ферроқорытпалы зауыттың ... ... және ... ... ... ... минералдық шикізатты кешенді
өңдеу бойынша орталығы» РМК) ... ... ... ... ... ... бойынша ферросиликоалюминий және
«Қазақстандық» отандық ... ... ... ... Үлкен
мультипликациялық әсерге ие «Қазақстанда күн энергиясы кластерін жасау»
инновациялық ... ... ... ... ... алу және ... жылдарға арналған тұмау терапиясы амалдарын
әзірлеу, мониторинг жүргізу, зерттеу», 2010–2012 жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... алу ... және
диагностикасын өндеу», ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету»
және нанотехнология бағыты бойынша 2010–2012 жылдарға арналған «Қазақстан
Республикасында наноғылым және ... ... ... ...... жылдарға арналған  «Қазақстан Республикасында
микроэлектрониканың ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Бұл ғылыми–техникалық бағдарламалар елдің ... ... ... ... ... ... технологиясына тәуелді болмай, ендігі жерде ... ... ... керектігі, өзіміздің отандық өндірісімізді жүйелі
дамыта отырып, жаңа технологияларға қол жеткізудің қажеттілігі ... ... ... Оңтүстік Корея, Норвегия мемлекеттері қысқа
мерзімде шыққан болатын.
Инновацияны дамытудың әлемдік тәжірибесіне сүйенсек, қандай да болсын
мемлекеттердің қол ... ... ... мен ... жатқандығын
көреміз. Мәселен, Америка мен Ұлыбритания ... ... ... ... ... ... ... Ал Франция мен Жапонияда бұл көрсеткіш
16–17 ... ... ... да АҚШ, ... Жапония мен
Ұлыбританияның алдыңғы қатарлы жоғары оқу орындары әлемдегі аса ірі ... ... ... [46, ... 2008 жылы ... өнімділігі бір адамға 1 мың доллар көлеміне
шаққанда Францияда 110,5 пайызды, Финландияда 108,3 ... ... ... ... ... 16,8 пайызды құрайды. Басқа мемлекеттерге
қарағанда Қазақстанның экономикалық даму мүмкідігі мол. ... ... шет ... 7,8 ... доллар инжинирингтік қызмет ... бар. Атап ... ... мен газ ... ... ... тау–кен өндірісін, ауылшаруашылығы мен тамақ өнеркәсібін
дамыту арқылы экономиканы ... ... ... ... ... ... нарығында машинаға қажетті материалдар ... ... ... ... бар ... ... ... Қазақстан қазірдің өзінде мәшине жасау, металлургия, мұнай өңдеу,
фармацевтика және ... ... ... құны 30 ... ... ... ... жобаны іріктеп алып отыр. Бұл жоба ... ... ол ... 35 ... көһлемінде тиімділік береді. Бұл жерде мемлекет
үшін ... ... ... заң ... ... ... ... жағдайында экономиканы көтеруге ... мен ... ... ... ... және озық
инновациялардың дамуы негіз бола алады. Инновациялық процесс идеяның ... оның ... ... ... дейінгі циклді қамтиды. Ғылымның
өндірістен алшақтауы – ... ... ... ... ... ... Республикасы Президентінің 2003 жылғы 17 мамырдағы
Жарлығымен ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының индустриялық–инновациялық даму стратегиясы мен серпінді
жобалардың іске асу ... ... ... ... ... үшін ... жеке ... серіктестік
негізіндегі мүмкіндіктерді белсенді пайдалануды көздейді [17-20].
Елде ғылыми зерттеулердің нақты іске ... ... ... ... ... ... және тәжірибелі-
конструкторлық жұмыстардың дамуына ... ... ... ... қоры”
акционерлік қоғамы құрылған болатын. “Ғылым қоры” “Парасат” ... ... ... ... компаниясы болып табылады,
оның міндеті ... ... ... ... ... үшін ... ... әзірлемелер мен жобаларды
іріктеп, оларды коммерциялауға, ... ... ... қолайлы
жағдайлар жасау болып табылады. Сонымен, “Парасат” холдингінің қызметі
Қазақстан экономикасына озық ... ... ... ... ... жасау, серпінді ғылыми және инвестициялық жобалар құруға
бағытталған.
Инвестициялық жобаларды жүзеге асыру үшін қаржылық қолдау ... ... және ... ... арқылы (іргелі және қолданбалы
зерттеулер) және “Ғылым қоры” ... ... ... ... ... ғылыми зерттеулер) есебінен жүзеге асырылады, сондай–ақ
ғылымның нақты сектормен бірігуіне қолдау жасауға тиіс даму ... ... ... ... ... ... “Ғылым қорының”
рөлі ғылыми жобаларды алғашқы деңгейлерде ... ... және ... ... ... ... жеткізумен ерекшеленеді.
“Ғылым қоры” инновациялық процестер құрылымындағы ғылыми ... ... ... ... ... және ... ... арасындағы
байланыстырушы буын болып табылады.
Алматы қаласында үстіміздегі жылдың 6 қаңтарында “Алатау” ақпараттық
технологиялар паркінде өткен ... және ... – 2009” ... холдингі ғылым мен ... ... ... жоюға
бағытталған қазақстандық ғылыми–технологиялық әлеуетті жүзеге асыру
механизмін көрсетті. Осы ... ... ... ... ұсынылды, оның
маңыздылығы мынада:
бірінші кезең – өнеркәсіптік кәсіпорындарда технологиялық аудит өткізу
арқылы өнеркәсіптің ғылыми–техникалық қажеттіліктерін айқындау;
өнеркәсіптің ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық бюджеттік бағдарламаларды жүзеге асыру
аясында мемлекеттік тапсырмалар қалыптастырады;
осыдан ... ... ... ... ... және ... ғылыми-зерттеу тәжірибелі–құрылымдық жұмыстар жүргізеді.
Сонымен бірге “Ғылым қоры” осы механизмде ... ... ... ... ауқымды өнімнің ... ... ... тартылған. Аталған механизмнің негізгі құралы –
елдің экономикасындағы ғылыми ... мен ... ... ... ... ... жеке ... серіктестігін пайдаланудың бір куәсі
Қарағанды облысының Теміртау ... ... ... ... ... қазу кәсіпорындары пайдаланатын минералды негіздегі ампулаларды шығару
бойынша 2008 жылдың желтоқсан айында бірегей ... ... ашу ... Бұл ... жоба ... кешенді игеру мәселелері институты” ЖШС
мен “Ғылым қоры” қаражаттарының, еңбегінің жемісі. Өндірістік кешен жылына
екі миллион дана ... ... бұл ... ... ұқсас
өнімнің 30%–ға дейінгі рыногын және Ресей Федерациясының 5% ... ... ... ... қоры” нақты мүдделі тұтынушы үшін дайын өнім алуға
және олардың ... ... ... бағытталған инвестициялық
жобаларды қалыптастыру мәселесін шешеді. Бұл мақсатта “Ұлттық инновациялық
қор” АҚ, “ҚазАгроИнновация” АҚ, ... ... ... ... палатасымен, “Сарыарқа”, “Каспий”, “Жетісу”, “Оңтүстік”
әлеуметтік–кәсіпкерлік корпорацияларымен ... ... ... қол ... қол қою ... технологияларды коммерциялау және дамыту
болашағы бар инновациялық жобаларды қаржыландыру бойынша ... ... ... ... ... Осы уақытта “Оңтүстік” ӘКК мен
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан ... ... және ... ... ... ... ... ғалымдары әзірлеген
жобаларды бірлесіп жүзеге асыру мүмкіндігі туралы жұмыс жүргізілуде.
Ғылымды тұрақты қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Білім және ғылым министрлігінің қатарында 16
министрлік-әкімшіліктері ғылыми-техникалық қаржы бағдарламасын ... ... ... және ... ... зерттеулердің 2009 жылғы барлық
әкімшілік қаржыландыру бағдарламасының қаржысы – 18 543 855,0 мың ... (2009 ... ЖІӨ – 0,11% ... ал 2008 жылы ЖІӨ – 0,13%), ... ... ... Білім және ғылым министрлігі бойынша: 055
«Іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулер» ... ... 2009 ... 8 586 622,0 мың теңге, соның ішінде: іргелі ғылыми зерттеулерге ... мың ... ... ... ... – 5 048 183 ... күрделі ғылыми ұйымдастырудың шығыстары – 456 666 мың теңге (кесте
1.1).
ҚР БҒМ 2009 жылдың ... 055 ... және ... ғылыми
зерттеулер» бағдарламасы бойынша игерілуі 100%-ды құрады.
2008 жылмен салыстырғанда 2009 жылда 055 ... және ... ... ... ... ... мың теңгеге
өсті.
2009 жылы 014 «Қолданбалы ғылыми зерттеулер» бағдарламасына – 125 054
мың теңге бөлінген.
2010-2012 жылдарға ... ... ... мың ... ... әр жыл ... ... 1.1 – Ғылымды қаржыландыру, млн.теңге
|Атаулары |2006 |2007 |2008 |2009 ... ... | | | | ... ... ... |17038,9 |18690,2 |16904,3 ... шығыстары | | | | ... БҒМ ... |7239,00 |9049,00 ... |8586,60 ... ... | | | | ... қатар: | | | | ... ... ... |2435,20 |3518,00 |2861,70 |381,70 ... ... |4315,00 |3330,60 |4072,30 |5048,20 ... | | | | ... трансферттер |488,8 |843,4 |3273,10 |456,7 ... жылы ... ... ... және 2008 ... 31
шілдесінен бастап тұрақты негізде қаржыландырудың қайтарым механизмдеріне
өтінімдер қабылдау ... ... ... ... 18 378,4 ... сомасына 197 өтінім келіп түсті, оның ішінде 129 өтінім 1 956,4 ... ... ... ... ... 2008 жылы 12 ... “Ғылым қоры” 430,1 млн. теңге бөлді. 2008 жылы 59%, 2008
жылы қаржыландырудың ... ... 59 ... ... ... ... ... құрады, 11% – қарыз беру және қаржыландырудың
жалпы сомасынан 30% ... беру ... ... ... [10, ... ... ... қызметтің басым бағыттары ретінде Қазақстан
Республикасының Үкіметі ... ... ... ... ... ... көмірсутегі және кен-металлугрия салаларына
арналған технологиялар, ... және жаңа ... мен ... ... ... ... жеке ... капитал мен ... ... ... ... сектормен интеграциялануына және салынған
қаражаттардың нәтижелілігін арттыруға бағытталған.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... өзгертулер енгізумен қоса–қабат жүруде. Ағымдағы модернизациялаудың
үдерістеріне өзгерістер енгізіліп қана қоймай, сонымен бірге реформалау
тұжырымдамасының ... ... ... ... ісі де жүзеге асырылуда.
Өндірісті қалпына келтіруге, нарықтық жағдайларға көшуге байланысты болған
экономикалық құрылыстың бірінші ... ... ... неғұрлым сұранысқа
ие шикізат секторын іс жүзінде қайта ... Таяу ... ... міндетті түрде орын алатын тербелістің оның ... ... ... түсетініне еш күмән жоқ.
Шикізат секторының ұлттық экономиканың құрылымдарын прогрессивті түрде
қайта жаңғыртуға қуатты ... ... ... ... ... өсе түсіп отырған оң ықпалы көзге ... тұр. ... ... ... ... бағдарының күшейе түсуі
таңдап алынған басымдықтарды әлсіретуге апарып соқтыруы да мүмкін. Шикізат
секторы іс–әрекетінің уақытпен ... ... ... елде ... ... ... өзекті элементтерін қалыптастыру мен жүзеге
асыру жөнінен кең көлемді жұмыстар жүргізілуде. Ол ... ... ... ... ... ... ... көрсету саласын
дамытудағы, жоғары технологиялы, инновациялық жаңа ... ... олқы ... ... тұрады. Осынау тұжырымдамалық шешуші
проблемалар 2015 жылға дейінгі кезеңге арналған индустриялық–инновациялық
даму стратегиясында нақты ... ... ... ... осы ... нақты іс жүзіне
асыруды көздеп отыр. Бағдарлама парақтарына ... ... ... ... ... үшін ... мүмкіндіктерді негізге алу
қажеттігін байқаймыз. Бұл үшін ... өз ... ... ... ... Оның ... – агроөнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... деген сұраныстың
өсуін және бағаларының артуын ескере отырып, аграрлық сектор технологиялық
қайта жарақтандыруға және кең ... ... ... ... ... экономиканы әртараптандыруға және экспортқа нақты үлес
қосады. Басты ... – 2015 ... ... ... ... ... жалпы көлемінде 8 пайызға дейін жеткізу. Аталған және ... ... ... ... ... ... құны ең
таяудағы уақыттарда кем дегенде 16 ... ... 10 ... ... орны құрылады.
Құрылыс индустриясын дамыту және материалдар өндіру ... ... ... Бұған дейін елімізде құрылыс материалдарын шығаратын
45 жаңа ... іске ... ... өзі 3,5 ... ... жұмыс орнын құруға
мүмкіндік берді. Бағдарламаға сәйкес 2015 жылға қарай ішкі өндіріс есебінен
нарық тұтынысының 80 ... ... ... ... ... ... ... құны кем дегенде 76 пайызға ұлғайтылады. Мұнай
өңдеуді және мұнай-газ секторының ... ... да ... ... және ... ... өнімдерін шығару саласында 2015
жылға ... ... ... ... ... мен ... екі есе ұлғайтуды қамтамасыз ету міндеті тұр. ... ... және жаңа ... құру ... ... ... қосылған
құны кем дегенде 107 пайызға өсуі тиіс. Химия, фармацевтика және қорғаныс
өнеркәсібін жедел ... ... ... жоғарыда аталған басым
бағыттар бойынша барлық ресурстарды теңдестіре жұмылдыру экономикаға ... ... ... ... ... құн ... ... береді. Алға
қойылып отырған міндеттің бүгінгі бағамен есептесек, бұл іс ... ... 50 ... ... Ал ... өзі алға ... ... міндеттің
Қазақстан экономикасы үшін қаншалық мән–маңызы бар екенін айқын ... ... ... ... ... ішкі және ... жағдайдың жақсаруы себеп болса, екіншіден осыған сай ел
үкіметінің ... ... ... ... іс–қимыл бағдарламасының
тиімділігі және индустрияландыру картасына кіретін жаңа өндіріс нысандарын
іске қосу үрдісінің ... ... ... ... ... 2010 ... айларындағы еліміздің сыртқы сауда айналымы 2009 жылдың сәйкес
мерзімімен салыстырғанда, 43,1 пайызға артса, тауар экспорттау көлемі 52,6
пайызға көбейді.
Елімізді ... ... ... ... ... 2010-2014 жылдарға арналған индустриялық–инновациялық ... ... ... ... ... ... ... көтеруге қуатты қарқын беретіндігі даусыз. Оны осы
бетбұрысты ... ... ... ... айқын көрсетіп отыр. Атап
айтқанда, 2010 жылдың алғашқы жартыжылдығында елімізде жалпы құны 381 ... ... 72 жаңа ... ірі жоба іске ... 12 мың жаңа
жұмыс орны ашылды. Ал екінші жартыжылдықта, еліміздің бас ... ... күні ... Елбасымыздың өзі сәттілік тілеп, бір мезетте
жалпы құны 450 млрд теңгеден асатын 80 ірі ... ... ... Бұл – тағы да 12 мың жаңа ... орны іске ... деген сөз. Сөйтіп,
индустрияландыру бесжылдығының алғашқы жылында республикада жалпы құны 800
млрд теңге болатын 152 ірі индустриялық–инновациялық жоба іске ... ... ... ... ... облысындағы
жылына 60 миллион керамикалық кірпіш шығаратын зауытты, Ақтөбе облысындағы
«Син–ойл» ... ... ... ... ... ... Қазақстан
облысындағы «Өскемен титан–магний комбинаты» АҚ–тың титан құймаларын ... ... ... Жамбыл облысындағы «Жаңатас» металлургиялық
комбинаты» ЖШС–ның болат қорыту өндірісін, Қостанай ... ... ... өндірісті, Қызылорда облысындағы асфальт–бетон зауытын,
Солтүстік Қазақстан облысындағы «Леонов» шаруа қожалығының 320 бас ... ... сүт ... және ... атап айтуға болады.
Соңғы жылдары мұнай, газ және ... ... ... ... өсу үстінде екені байқалады. 2010 жылдың 11 ... ... ... ... бойынша жалпы өсім 104 пайыз болса, оның ішінде бензин
өндіру көлемінің өсімі – 114,4 пайыз, дизель ... – 109,7 ... ... ... ... авиакеросин – 4,1 пайыз болды. Есепті мерзімде газ ... 37,5 млрд ... ... ... Ал ... өндірісі бойынша 2010 жылы
жалпы өсім – 105,7 пайыз болды. Оның ... ... ... ...... табиғи газ – 3,6 пайыз, темір рудасы – 9 пайыз, мыс ...... ... ... ... қалған қайта өңдеу өнеркәсібінің былтырғы
даму ... ... ... Атап ... былтырғы 11 айда бұл саланың
өсімі 2009 жылдың сәйкес мерізімімен салыстырғанда 18,8 пайызға ... ... ... өндіру 113,8 пайызға, тоқыма өнімдерін
шығару – 130,3, мұнай өнімдерін өндіру – 113,1, ... ...... ... шығару – 148,7 және мәшине жасау 158,8 пайызға ... ... арғы ... ... ... саласынан бастау алып, әлемді
шарпыған қаржы дағдарысы бізде де алдымен құрылыс индустриясын тұралатқаны
белгілі. Дегенмен үкімет тарапынан дер ... ... ... ... ... ... ... құлдыраудан аман қалды. Былтырғы ... ... ... ... ... даму ... байқалды.
Құрылыс жұмысының көлемі өткен жылдың 11 айында 2009 ... ... ... 0,2 ... ... 2010 ... ... мемлекет тарапынан құрылыс сала¬сына 278,5 миллиард теңге
қаржылық қолдау көрсетілді. 2007 ... ... ... ... ... ... ... мақсатында мемлекет тарапынан барлығы
505,809 млрд теңге қаржы бөлінді. Оның ішінде республикалық бюджеттен ... ... 265,809 ... ... ... 240 млрд ... ... көмек
көрсетілді.
Еліміздегі тұрғын үй құрылысының 2008–2010 жылдарға арналған мемлекеттік
бағдарламасының қорытындыларына сүйенер болсақ, осы ... ... ... 19,6 млн ... метр ... үй, оның ... 2010 жылы 6,4 млн шаршы
метр тұрғын үй пайдалануға берілген. Бұл көрсеткіш – ... ... ... ... ... ... жаңа ... пайдалануға
беру көлемінің күрт төмендеуіне жол ... ... ... еліміздің 2010–2014 жылға арналған мемлекеттік ... даму ... ... ... ... тұрғын
үй құрылысы одан әрі дамытылатын болады. Осыған орай ... үй ... ... ... ... ... ... бірі болып табылатын
тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесін ... ... де ... ... ұлттық әл–ауқат қорының жетекшілігімен үлескерлік тұрғын үй
кешендері бойынша құрылысты қолдау 3 тетік ... ... ... ... ... 200 млрд ... 164,4 млрд келісім–шарт жасалып, 137,4 млрд
теңге қаржы игерілген. Бөлінген қаржы 52 нысан құрылысын аяқтауға мүмкіндік
береді. Нәтижесінде 11 870 ... ... ... ... ... 10 ... салынған. Оның үш мыңға жуығы жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... ... ... қорының осылайша жылжымайтын
мүлік саласында қолға алған іс–шаралары өзінің оң ... ... ... ... ... ... арасындағы қоғамдық қобалжудың алдын
алған қордың өткен жылғы таза кірісі 986 млн теңгені құрады. Сонымен қатар
жалға алу арқылы ... жеке ... ... ... ... ... сату
ісі де былтыр сәуірден бастап ... ... ... ... еліміз
экономикасы жандануының және оған тікелей мұрындық болған Елбасымыздың
тікелей бастамасымен іске қосыла бастаған ... ... ... ықпалын көлік және коммуникация саласының дамуынан да айқын көреміз.
2010 жылдың 11 ... ... ... жүк көлемі алдыңғы жылдың осы
мерзімімен салыстырғанда 16,0 пайызға артты. Оның ішінде, теміржол ... млн ... жүк ... ... ... ... пайдасы 524,6 млрд
теңгені құрады. Бұл 2009–дың осы ... ... 39,8 ... ... қыс–жазындағы ауа–райының қолайсыздығына ... ... ... ... қол ... Жаз
бойы көк жүзінен нәр тамбай бірқатар аймақтарда қуаңшылық орын алғанымен,
мемлекет ... ... ... ... арқасында озық
агротехникалық шараларды тиімді қолдана ... ... ... 13 ... ... ... ... 2010 жылдың 1 желтоқсанына дейін еліміз ... ... ... және ұн ... Бұл ... ... ... салыстырғанда 2,1 миллион тоннаға артық. Сөйтіп, дәнді дақылдар,
майлы дақылдар және басқа да өнімдер бойынша елімізде ішкі сұранысты ... өнім қоры ... Ал мал ... ... ... ... теңгеге жетіп, 2009–дың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 3,1
пайызға артты. 2010 жылдың 1 ... 2009 ... ... мерзімімен
салыстырғанда ірі қара мал басы 1,0 пайызға артып, 6 493,0 ... ... ... сиыр 2 813,9 ... қой 3,7 ... ... 16 083,9 мыңға,
жылқы 3,8 пайызға артып 1 563,7 мың ... ... Құс саны 2,0 ... ... ... аясында қолға алынған
индустриялық–инновациялық даму және «Жол ... ... ... ... ... қол ... 2010 ... қамтылған тұрғындар саны 8,1 миллион адамға жетіп, бұрынғы жылдың
сәйкес мерзімімен салыстырғанда 2,6 пайызға артты. ... ... жыл ... бері 54 мың ... ... 481,6 мың ... құрады. Яғни
жұмыссыздық көлемі 5,6 ... ... Бұл ... ... ... бір ... ... ықпал етер қозғаушы күш. ... ... ... ... қалың көпшіліктің жұмыспен қамтылуы, жұмыссыздықтың
азаюы – бұл халықтың тұтыну қабілетінің ... ... ... бірден–бір
фактор болып табылады. Сондықтан бар ... ... ... ... ... сауда саласына түскен ауыртпалықтың үлкені – халықтың
тұтыну қабілетінің төмендеп кетуі болды. Яғни дағдарыс жылдарында тұтынушы
сұранысы ... ... ... ... ... ... шындық. Былтыр
тауар айналымы күннен–күнге артып, дағдарысқа дейінгі даму ырғағына ... Атап ... 2010 ... ... ... ... сауда тауар айналымының көлемі 2 665,7 млрд теңгеге жетіп, 2009
жылдың сәйкес ... ... 12,4 ... ... ... ішкі рынокқа бағыт ұстай ... ... ... дамуына ішкі сұраныстың артуы
жақсы негіз болуда. Технологиялар трансферті, копирайт (көшірме өндірісі),
франчайзинг, лизинг, аутсорсинг ... күні ... ... ие болып
отыр. Жаңа индустриялық ... ... мен ...... және ... ... ... өндіріс тізбегіне қосудың нақты
мүмкіндіктерін анықтау. ... әлем ... ... дамуда. Әрине, өнімді
ақыр аяғына дейін, дайын күйіне дейін жеткізудің жолдарын қарастыруымыз
керек.
Жаңа ... ... ... ... ескі өндірісті
жеделдетіп жаңғыртуымыз қажет. Кәсіпорынның ыңғайлылығы мен икемділігі,
еңбек ұжымының ... ... ... ... ... ... дамытудың шешуші факторларының бірі болып табылады.
Экономиканы белсенді түрде ... ... ... ... ... ... ету деңгейін көтеріп, оның көлемін ұлғайтады.
Мұндай жағдайда сыртқы ... ... ... де ... ... бұл бағытты барынша қолдау қажет.
Келешекте ғылым мен ... ... ... ... Бұрын базасы мықты, ғылыми әлеуеті ... ... ... ... саламыз білім беру деп келсе, ендігі жерде ... де ... ... туып ... ... ... өркениетті
елдер деп танып отырған АҚШ–та, Германияда, Жапонияда, Ұлыбританияда мұндай
классикалық университеттер ... ... ... Енді ... ... де бірте–бірте орын ала беретін ... ... ... ... магистр, доктор РhD атағын алғандар ... ... ... ... ... ... ... Бұрын
әлемдегі озық жоғары оқу орындарының қатарына ену ... де ... тек қана ... ... айналысатыны кедергі болып келсе,
ендігі жерде оған тосқауыл қойылмақ. Бұл ... ... ... ... ... Енді оны жүзеге асырып, нәтижесін ел дамуына жұмсау біздердің басты
борышымыз ... ... ... ... ... ... озық үрдісі,
білімді интеграциялаудағы дағдылы дәстүр жаңа ... мен ... ... мол ... ... ... Бұл істе жан–жақты болу,
кәсіптік оқуды ғылыми зерттеу жұмыстарымен ұштастыру ... ... жол ... Ал, осы университеттік ғылымның үздіксіздігі зерттеу
ауқымдарының көлемді болуына, тыңғылықты аяқталып, өз нәтижесін ... ... ... Яғни, жоғары білім беруді ғылым, өндіріс пен
нарықтың жылдам өзгеріп ... ... ... ... ... ... беретін ұлттық моделін құруға негізделген стратегиялық
басымдықтардың айқындалынуы туындайды.
Елімізде білім мен ғылым ... ... ... мен ... ... байланыстыратын ғылымның
қайнар көзі болып табылады. Алдағы уақытта ғылыми жобаларды қаржыландыру,
халықаралық ... мен ... ... ... кезең–кезеңмен
дамытылатын Қазақстандағы жаңа тиімді ғылыми жүйені жүзеге ... ... ... ... ... үлес ... қандай қызмет
атқармақ, болашағымыз қандай болуы ... ... ... берері сөзсіз. Ал Ұлттық ғылым академиясы, ... ... ... ретіндегі құрылымы, ол ғылыми ... ... ... бұл ... әр ... ... мүмкіндік
береді.
Қазіргі экономикалық дамудың негізгі сипаттамаларының бipi
озық ғылыми-технологиялық ... ... ... бip ... жacaлғaн технологияларды кезең-кезеңімен ауыстыру ... оның ... ... ... табылады.Технологиялық құрылымдардың
ауысуы сәтінде aлдындaғы кезеңде кеш басында ... ... ... және бұрынғы ... ... ... ... тап болады. Жаңа өндірістік-технологиялық жүйені
қалыптастыруда жетістктерге қол жеткізіп ... ... ... жұмсау
салаларынан сырғып бара жатқан капиталды тарту орталықтарына айналады.
Стратегия индустриядан ... ... ... ... инновациялық және өндірістік әлеуетті ұлғайтуға
бағытталған, ол болашақта қағидатты бәсекелестік ... ... ... ... ... болуы тиіс:
1. Жоғары технологиялы өндіріс қалыптастыруға, оның ішінде шетелдік
те, салааралық та технологиялар трасфертінің тиімді ... ... ... ... бар ... ... ұйымдар мен кәсіпорындар желісі бар қалаларда
қазіргі заманғы ғылыми және ... ... ... ... ... ... ... (технопарктер,
ұлттық ғылыми орталықтар, ғылыми-технологиялық аймақтар және
с.с.) қолдау.
3. Индустриядан кейінгі экономика ... ... озық ... ... ... әлеует салаларын пайдалану.
Қазақстан қазірдің өзінде мына салаарадағы әзірлемелер ... көп ... ... өндірістерді дамыту үшін бергілі бір ғылыми базаға
ие, оның ішінде:
- биотехнологиялар (ауыл шаруашылығы дақылдарының жаңа сорттары мен
жануарлардың генотиптері, ... ... және ... ... ... ... ... жаңа материалдар, химиялық және басқаларды жасау.
4. Қазіргі заманғы ... ... жаңа ... мен ... ... ақпараттық технологиялар салаларына зерттеулер жүргізу үшін қажетті
жағдай жасау.
5. Ғылыми- техникалық және өндірістік ұйымдар мен ... ... ... ... мен инновациялар салаларында
инвестициялар тартуға, өнеркәсіп пен қызмет ... ... ... ... ... заң ... базасын жетілдіру
[10-12].
Ғылыми жобаларды жаңаша қаржыландыру ... ... ... ... ... алынып келген «Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Ғылым саласының дамуына көптеген
жағдайда нормативтік–құқықтық базадағы қайшылықтар кері әсер етіп ... ... аян. Ал, ... ... заңға түбегейлі өзгерістер
енгізілуі тиіс. Мұнда, мемлекет пен университеттер мен ... ... ... ... ... ... ... толықтыру қажеттігі
туындайды. Әсіресе, меншік формалары, зияткерлік құқық, ғылыми жобаларды
коммерциялауға қатысты ... ... ... де шешімін табуды керек
етіп отырғаны рас.
Сондай-ақ Қазақстанның жемісті жетістіктерін мақсатты ... ... ... ие ... ... ... әлемдік деңгейдегі рөлін асқақтату бағытында, экономикалық
жағынан алған ... ... ... ... ... алар орнын саралап тұып айтудың өзінде ... жүгі ... Бұл ... осы саланың мамандарының
түсіністік тұрғысынан ... ... ... ... даму кезеңінде ғалымдар алдына ... ... ... ... ... төл өнімдерді өндіруге, жаңа үлгідегі
технологиялық өндірістерді құруға бағытталған міндеттер ... ... ... ғылымдағы зерттеулерді халықаралық стандарттар деңгейіне көтеруге
және оларды өндіріспен байланыстырып іске асыруға қолдау - қамқорлығы ... іске тың ... ... бірге қазақстандық ғалымдарға жүктелген
үлкен жауапкершілік деп білеміз. ... ... ... озық
технологиялармен қамтамасыз етілген мемлекет әлемдік ... ... ... ... ... ... ... дамытуға
үлес қосу – барша ғалымдардың ортақ ісі дегіміз келеді.
Қазіргі жаһандану жағдайында алдыңғы қатарлы іргелі ... ... бар ... ғана ... ... ... қатарына кіре
алады. Сондықтан ғылымның, техниканың дамуының басым бағыттарынан үлкен
стратегиялық мәні бар ... ... іске ... қажет.
1.4 Инновациялық экономика – Қазақстан дамуының стратегиялық бағыты
Экономиканың ... ... ... ... етуде өндірістің
техникалық және ... ... ... ... жаңа ... ... ... оларды шығаруды, әлемдік тауарлар мен қызметтер
рыноктарына тиімді кіруді қамтамасыз ... ... ... ... артып отырғаны мәлім. Бұл үшін қоғам өмірінің барлық
салаларын және ең алдымен экономика саласын ... ... ... ... негізі айрықша
технологиялардан, өндірістік–технологиялық ... мен ... ... Постиндустриялық қоғамда осы рөлді ең алдымен жаңа
физикалық-техникалық және химия-биологиялық ... ... ... ... ... мен ... жүйелер мен
оларға негізделген адам қызметінің әр түрлі салаларының ... ... ... мен ... ұйымдар атқарады.
Біздің ойымызша, осының ... ... ... жаңа ... ... ... құрылады. Біздің зерттеулеріміздің нәтижелері,
отандық және шетел ғалымдарының осы ... ... ... ... құру – ... дамуының стратегиялық бағыты
екеніне көз жеткізді.
Сонымен, ... ... ... не?
Жетекші батыс елдерінің экономикасының дамуының қазіргі кезеңдегі
үрдістерін талдау инновациялық ... ... ... ... жаңа ... ... мен ... жақсы қабылдауға,
оларды адам қызметінің түрлі салаларында тәжірибе түрінде жүзеге асыруға
дайындыққа ... ... ... ... ... Ол білімдер
мен инновациялардың, әсіресе ғылыми ... ... ... ... ... және ... ... ықпалымен инновациялық
экономикада материалдық өндірістің ... ... ... ... негізін немесе өндірісін түбегейлі өзгертеді, ал жаңа
білімдер мен инновацияларға негізделмегендер ... ... ... ... табылады [76, 78].
Ақпараттық технологиялар, компьютерлендірілген жүйелер және ... ... ... экономиканың негізгі жүйелері болып
табылады. Олар ... ... ... алу, ... беру және өндірудің
барлық әдістерін түбегейлі ... ... ... ... және ... технологиялық дайындығын автоматтандыру, өндіріс
барысын автоматты бақылау, қаржы-бухгалтерлік есеп-қисапты және ... ... ... ... көптілді автоматтандырылған
аударма, диагностика және ... тану және т.б.) ... ... ... ... ... қоғамда:
кәсіпорынның кез келген индивидуумы, адамдар тобы, кез ... ... кез ... уақытта телекоммуникацияның қолжетімдігі автоматтандырылған
жүйесі негізінде жаңа немесе белгілі ... ... ... ... ... өндірісті ұйымдастыру және басқару
және т.б.), ... ... ... ... ... кез ... ақпаратты ала алатын болса;
алдыңғы пункттердің жүзеге асуын қамтамасыз ететін қазіргі заманғы
ақпараттық ... мен ... ... ... және олар кез ... индивидуум, тұлғалар тобы және ұйымдар үшін
қолжетімді болса;
үнемі дамып отыратын ғылыми–техникалық прогресті және ... ... үшін ... ... ... ... жасауды қамтамасыз
ететін дамыған инфрақұрылымдар, сондай–ақ ... ... ... ең ... ... ... қамтамасыз ету
үшін қажет барлық көпжоспарлы ақпарат жасай алатын қоғам ... пен ... ... ... мен ... жылдам
автоматтандыру және компьютерлендіру үдерісі жүретін; ... ... ... ... ... ... ұлғайту және жандандыру
болып табылатын әлеуметтік құрылымдардың түбегейлі өзгеруі жүзеге ... ... ... мен ... ... қабылданып, әр түрлі
функционалдық қолданыстағы инновациялар кез келген уақытта кең ... және ... ... ... осы ... ... ... технологияларға негізделген
инновацияға қажеттерді тез әрі ... ... ... және ... ... кез келген инновацияларды және кез келген өндірісті
бәсекеге қабілетті етіп жасап, дамытатын ... ... ... ... және ... ... ... маман-кадрларды
дайындау және қайта дайындауды ... ... ... өндірістер мен
аумақтарды қайта қалпына келтіру және дамытудың ... ... ... ... ... ... салынған икемді жүйе болса, онда қоғамдағы
экономика біз үшін ... ... ... ... қызмет, инновациялық инфрақұрылым инновациялық
экономиканың негізгі түсінігі болып табылады. Бұл ... ... ... ... мен ... ... Бұл ... қысқаша
танысамыз, себебі елдегі тиімді инновациялық экономиканың ... ... ... ... оларды дұрыс түсінуге байланысты болады.
Инновациялар, инновациялық қызмет, инновациялық үдерістер – ... ... сан ... және кең ... ... Бұл
түсініктердің дамуы мен жаңа ... мен ... жаңа ... жаңа ... мен ... ... және ... жұмыстарының жаңа нәтижелері мен т.б. сияқты жаңалыққа
жататын барлық жаңа үдерістерге таралуы инновациялық және жаңа ... ... ... ... мен ... ... ... Инновациялық
қызметті жаңа қызмет ретінде кеңінен түсіндіру ғылыми–техникалық прогресс
деп түсінілетіндердің барлығын ... әрі ... және ... ... ... немесе инновациялық дамуды қамтамасыз
ететін ... ... ... ... ... жалған
түсініктерді туындатады. Ғылыми–техникалық прогрестің келесідей түсінілуіне
байланысты аталмыш тезисті негіздейміз: ғылыми–техникалық ... ... ... ... екі ... ... ... және бірін-бірі
толықтыратын құрамдастарға – ғылыми–техникалық жетістіктердің ... ... ... құрамдасына бөлеміз.
Бірінші жағдайда, ғылыми жетістіктер – жаңа ... ... ... ... мен ... жаңа ... принциптерге негізделген жаңа технологиялар
ғылыми–техникалық ... ... ... ... ... ... ... – инновациялар ғылыми-техникалық
прогрестің нәтижелері болып табылады.
Инновацияларды жасау келесілерді ... ... ... даму және ... ... жаңа ... жаңа жүйелер, машиналар, құрал-жабдықтар,
өндірісті және т.б. ұйымдастыру мен ... жаңа ... ... ... ... ... нәтижелерін тұтынушылар
немесе рынок, не болмаса «тапсырыс–орындау» механизмі ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалануды қамтамасыз ету;
рыноктың немесе тапсырыс берушінің сұранысына ие ... ... ... инновациялық бағыттары деп атайтын
боламыз) жасау және жүзеге асыру үшін ... жаңа ... ... және ... қол ... ... ... болмаса).
Жоғарыда айтылғандарға байланысты, біз инновациялық қызмет деп
қоғамдық тәжірибеде қолда бар ... ... ... ... мен ... ... және әлемдік ғылым мен техниканың
ғылыми–техникалық жетістіктеріне енгізу және пайдалану негізінде қолдана
отырып, «дайын» ... ...... ... ... адамдар ұжымының ... ... ... Ол ... және тексерілген ... ... бар ... мен ... ... ... ... алуды және олардың дамып келе жатқан (құрылып жатқан)
кәсіпорындарда қолданылуын қамтамасыз етуі тиіс.
Инновациялық ... ...... ... қалыптасуының маңызды шарты екенін осыдан білуге болады.
Инновациялық қызметтің тиімділігі көбіне инновациялық ... ... ... ... ... экономиканың,
қоғамдағы инновациялық әлеуеттің негізгі құрамдасы болып ... ... ... не? Неге ол ... ... ... құрамдасы болып табылады?
Инновациялық инфрақұрылым инновациялық экономиканың негізгі нұсқаулығы
және механизмі болып ... Ол ... ... және ... ... елдің экономикасын өте жоғары деңгейге ... ... ... ... біз ... инфрақұрылымды өзара байланысты,
бірін-бірі толықтыратын өндірістік–техникалық жүйелер, ұйымдар, фирмалар
және инновациялар мен инновациялық ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық-техникалық жүйелер ретінде көреміз. Инновациялық
инфрақұрылым ел экономикасының даму ... ... және ... ... ... алдын ала анықтайды. Әлемнің дамыған
елдерінің тәжірибесі әлемдік ... ... ... ... ... және жүзеге асыратын дамыған инфрақұрылымы,
инновациялық қызметтің біршама ... ... бар ел ... ... ... ... инновациялық экономикасы тиімді жұмыс
жасау үшін инновациялық инфрақұрылым функционалды толық болуы ... бұл нені ... Бұл өңір және ... ел ... ... және ... асыру жөніндегі инжинирингтік технологияларды толық іске
асыруға мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... сеніміміз бойынша, аталған жиынтық келесі ерекшеліктердің
жиынтығын ... ... ... ... ... ... қамтитын толық
инновациялық циклдің міндеттерін сол ... шеше ... ... ... ... фирмалар түрінде
барлық өңірлерге таралуын;
экономиканың өндірістік немесе қызмет көрсететін секторларының кез
келген саласындағы ... ... ... жүзеге асыруды бәсекеге
қабілетті түрде қамтамасыз ете ... ... ... ... тұтынушыға адал және сапалы қызмет көрсетуге
негізделген кәсібилікті;
соңғы ... ... ... ... ... ... дамуы соңғы нәтижелерді үздіксіз талдаумен қатар жүруі
тиіс. Қол жеткізілген соңғы нәтижелер бойынша сенімді ... ... ... даму ... ... ... басымдықтарды
дайындап, инновациялар – инвестициялар – соңғы нәтижелердің мониторингі ... және т.б. ... ... ... ... тұйық
жүйесін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді;
ғылыми–техникалық әлеуеттің жоғары деңгейін;
кадрлармен бірінші кезекте, инновациялық ... ... ... инфрақұрылымның персоналын үнемі жаңарту және жетілдіру
мүмкіндігін қамтамасыз етуді;
қаржымен ... ... ... ... ... ... алуды жылдамдататын нұсқаулық әдістердің ... ... ... пен ішкі ... ... ... қамтамасыз ететін икемділікті.
Біз жасаған зерттеулердің нәтижелері, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... (фирмалар, кәсіпорындар) инфрақұрылымы ... ... ... ғылыми-техникалық жаңа енгізілімдерді –
инновацияларды ... ... ... ... ... ... табылады.
Инновациялық инжинирингтік орталықтардың инфрақұрылымы ең үздік отандық
және шетелдік білімдер мен технологияларды шоғырландырып, тапсырыс ... ... ... ... ... ... және жүйелі бірлестігі
ретінде қызмет көрсетуді: соңғы ... өнім ... ... ... ... ... және оны дайындауды
зерттеуден бастап кадрлық қамтамасыз ететін «дайын» жабдықтарды жиынтықты
жеткізуге, оны ... ... ... қарастыруы тиіс.
Инновациялық инфрақұрылымның жоғарыда ... ... ... ... ашып ... тоқталамыз.
Рынок қажеттіліктерін зерттеу және оның мониторингі, шығарылып жатқан
инновациялық ... ... және ... ... ... ... ... икемді автоматтандыруды енгізуге аса қатты мән
беруді ... ... ... ... мен ... кеңінен қолдана отырып кешенді икемді автоматтандыру инновациялық
экономиканың өзегі болып табылады. Сондықтан өңір экономикасының ... ... ... ... оның ... ... ... автоматтандырылған жоғары технологиялар мен
компьютерлендірілген жүйелердің «жобалау – өндіру – бақылау – жүзеге ... ... ... бар ... ... ... ... толассыз «қағассыз»
циклді автоматтандырылған режимде жүзеге ... және бір ... ... ... ... ... инновациялық өнімдерді жасауға бағытталған өндірісті
жоспарлау мен ... ... ... ... ... ... ... дайындаумен және
игерумен байланысты ғылыми–әдістемелік және ұйымдастырушылық–технологиялық
мәселелерді шешу инновациялық экономиканың қалыптасу және ... ... ... болып табылады деген қорытынды жасауға болады. Сонымен
қатар, мұндай жүйелерде ғылымды ... жаңа ... ... ... ... ... жаңа жүйелердің басты
үлгілерін дайындау және жинақтау; іске қосатын–реттеуші ... ... ... жаңа ... ... тән ... үш кезеңнің
толассыз байланысы автоматтандырылуы тиіс. 
Өңірлерде инновациялық қызметті ... ... ... ... ... ... ... жағдайында өзінің өзекті шешілуін
талап ететін маңызды проблема болып табылады. Бұл ... ... ... әлеуметтік-экономикалық мониторингінің сапасына
айтарлықтай тәуелді. Мұндай мониторинг, біздің ... ... ... ... және дамытуға бағытталған басқарушылық
шешімдер мен ... ... ... ... ... экологиялық, ғылыми және инновациялық жағдайларды ... ... және ... ... ... Мониторинг инновациялық
үдерістер, сондай-ақ өңірдегі экономиканың құрылымдық ... ... ... сияқты өңірлерді осы үдерістерді тиімді басқаруға
бағыттайды. Сондықтан ... ... ... ... мониторингінің функциясы инновациялық экономиканы
ақпараттық қамтамасыз ету ... ... ... бірі ... ... ... ... мен білімдердің инновациялық банктерін
пайдалану мен жаңартуды үнемі ... ... үшін ... қамтамасыз етудің автоматтандырылған орталықтарын
(ИААО) құру мақсатқа лайық болып отыр. Келесі ережеге ... ... ... ... ... субъектілеріне, бірінші кезекте,
сәйкесінше реттелген техникалық–экономикалық, конъюнктуралық–коммерциялық,
статистикалық ... ... ... ... мен ... материалдардың, қызмет түрлерінің және
т.б. сипаттары туралы мәліметтерді ... ... ... Бұл жерде
инновациялық экономиканы ... ... ... құрамдас бөлігі
ретіндегі өңірлік кәсіпорындардағы инновациялық қызмет пен инновациялардың
маркетингіне маңызды рөл беріледі.
Инновациялық ... ... ... ... ... ... дәлірек айтсақ:
тұтынушы мен оның рыноктағы мінез–құлқының себептерін зерттеумен;
инновациялық өнімдерді және оны сату арналарын ... ... және ... ... ... ... анықтаумен;
ИИАО–ның жетекші құрылымдарының бірі болуы тиіс кәсіпорынға өзінің
артықшылықтарын ... ... ... ... ... рыноктың
«тауашасын» зерттеумен байланысты барлық мәселелерді зерттеу жөніндегі
шаралар кешені ... ... ... инновациялық экономиканы кешенді ақпараттық қамтамасыз
етуге бағытталған жаңа ақпараттық құрылым – автоматтандырылған біріккен
ақпараттық жүйе ... ... мен ... құру ... ... маңызды мәселелерінің табысты ... ... ... және тұтас елдің бәсекеге
қабілеттілігін қамтамасыз ... ... ... экономиканың қалыптасуы өңірлердегі күрделі инновациялық
жобалардың іс жүзінде жүзеге ... ... ... ... айтарлықтай байланысты. Бұл жерде де мемлекеттің қолдауынсыз
инновациялық үдерістер жүзеге аса қоймайды. Ғылым мен инновацияға ... ... ... көрсету, инновациялық қызметті ... ... тән ... ... ... ... проблемаларын шешудің жаңа формаларына өту қажеттігі ... ... ... ... ... басқару мен дамуына
қатысты жауапты саясат дайындауды, аталмыш проблемалар бойынша ... ... ... ... ... ... жандандыруды
талап етеді. Біздің ойымызша, мұндай өзара әрекет етудің негізгі ... ... ... ... ... проблемалары
өңірлердің ғылыми–инновациялық әлеуетінің негізінде, ал өңірлік
проблемалар ... пен ... ... ... ... ... қаржыландырылатын мемлекеттік болуы тиіс.
Инновациялық экономиканы қалыптастыру жөніндегі өңірлік инновациялық
саясатты сәтті ... ... ... ... ... ... ... төмендегілер болып табылатын ... ... ... ... ... ... Ұзақ ... стратегиялық мақсаттар мен инновациялық экономиканың
қалыптасуы аясында оларға қол жеткізу үшін қажет қаражатты анықтай ... ... ... және ... ... дамыту
тұжырымдамасын дайындау.
2. Өңірдің инновациялық даму мақсатына қол жеткізуге ... ... және ... ... ... жиынтығын көрсететін
адрестік құжат болуы тиіс өңірдің инновациялық даму бағдарламасын ... ... ... ... ... ... ережелерін оның
әлеуметтік-экономикалық даму бағдарламасына енгізу.
4. Жергілікті және өңірлік басқару ... ... ... ... ... актілерді қабылдау және жүзеге асыру жөніндегі,
сондай–ақ олардың ... ... ... және ... ... ... практикалық қызметін ұйымдастыру.
Келесі ережелерді ерекше атап өту қажет деп ... ... ... жағдайында (инновациялық экономикасы бар қоғамда) қоғамның
негізгі өндіруші ... ... ... ... иесі – ... ... деген қатынас мүлдем өзгеруі тиіс.
Инновациялық экономикада жоғары білікті мамандардың рөлі өте жоғары
және үнемі өсіп ... ... ... ... ... ... инновациялық үдерістерді тиімді басқара алатын, инновациялық
жобаларды ... ... ... ... дайындау өңірлік және
федералдық басым проблема болып табылады. Осыған байланысты инновациялық
дамуға ... ... ... ... ... ... дайындаудың жаңа тұжырымдамасын дайындауды қажет ететіндігін айта
кеткен жөн. Автордың ... ... оның ... мынадай принциптер
болуы тиіс:
шығармашылық тұлғаның қалыптасуы, дамуы және өзін-өзі қалыптастыруы;
келешекті ғылыми–техникалық жаңа ... ... ... ... асыру жолдары мен әдістерін табуға үнемі бағытталу;
инновациялық қызметтің жоғары білікті және жоғары интеллектуалды
мамандарын, жүйе ... ... ... ... ... ... бөлігі ретінде оқытуды және
дайындауды, ал кадрларды дайындауға кететін шығыстарды жұмысшыларға ... ... ... ... мен кәсіпорындардың гүлденуі үшін қажет
ұзақ мерзімді инвестициялар ретінде қарастыру;
ғылымды қажетсінетін жаңа енгізілімдерді жасау үдерісіндегі әлеуметтік
және психологиялық аспектілерді ... ... ... ... әзірленімдердің тәжірибеге тез арада кең ауқымды енгізілуінде
пайдалануға үйрету;
инновациялық өнімдер өндіру жүйесіне интеграцияланған үздіксіз ... және ... ... ... жүйелерін жасау;
өңірдегі университеттер мен басқа ЖОО-лардың инновациялық ... оқу ... ... инновациялық технологиялар, машина және
құрал-жабдық жүйелері бойынша оқулықтар мен ... ... ... ... мен келешекті ғылыми–инновациялық бағыттар бойынша жоғары
білікті мамандар дайындау ... ... ... ... ... ... алдыңғы қатарлы кәсіпорындарымен ынтымақтастық жасасу.
Инновациялық практика (кең ... ... ... қызметтерді өндіру) айналым капиталын қажет етеді. Бұл айналым
капиталын қазіргі жағдайда (мысалы, ... ... ... ... ... мүмкін емес. Сондықтан, қазіргі таңда қолында айналым
капиталы жоқ инновациялық қызметтердің отандық ... ... ең ... ... жобаларды қажетті айналым капиталын алу ... ... ... ... шетелдік фирмаларға беруге мәжбүр
болып отыр. Біз ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелерге жасалған талдау жоғарыда айтылған кемшілікті
жою үшін инновациялық экономикада ... және ... ... ... ... қажет екендігін көрсетеді. Мұндай
біріктіру барлық атқарушылардың ... ... ... ... ... ... ... тауарлар мен қызметтерді алып
жүруге және сатуға баса ... ... қол ... ... ... ... ... кезеңдерінің табысты жүзеге
асуына ... ... ... түседі.
Инновациялық–инжинирингтік–инвестициялық ... ... ... ... циклді жүзеге асырудың
тиімді механизмі болып табылады. Мұндай ИИИ–орталықтар жаңа жобаларға және
т.б. салатын кейінгі инвестицияларының ... ... ... ... ... ... ... қажетсінетін
инновациялық–инвестициялық қызметтердің тиімді өндірісін ... ... ... ... ... ... болады: инновациялық
экономиканы қалыптастыруды жандандыру барлық өңірлерге таратылған ... ... ... ... ... ... ... инновациялық экономиканың қалыптасуы және
дамуы туралы көзқарасымызды қорытындылай отырып, ... үш ... ... ... ... ... таяу кезеңде инновациялық экономиканы қалыптастыру мен
дамытудың стратегиялық мақсаты қандай?
2. Қойылған ... ... қол ... қандай ресурспен
қамтамасыз ету керек?
3. Стратегиялық мақсатқа қол жеткізуді межеленген ресурспен қалай
қамтамасыз ету қажет?
Отандық ... мен ... ... әлемдегі бәсекеге
қабілеттілік деңгейіне дейін ... ... таяу ... біздің
еліміздегі инновациялық экономиканы қалыптастыру мен инновациялық қызметті
дамытудың стратегиялық мақсаты болуы тиіс.
Жоғары мектеп ... ... қол ... үшін ... ... ... Дамудың негізгі құрамдасы – кадрлық құрамдасты қамтамасыз ... ... беру ... тез ... ... құрамдаспен толықтырылуы
қажет. Жоғары білім беру жүйесі ел аумағы мен кәсіпорындарын қайта ... және ... ... жүйелі үйлестіруші қызметтерін атқара алады
және атқаруы тиіс.
Стратегиялық мақсаттарға тиімді қол жеткізуді ... ету ... ... ... инфрақұрылымдары ЖОО оқу–ғылыми–инновациялық
кешендер құратындай етіп, инновациялық–инвестициялық ... ... ... ... ... Дәл осы жоғары білім беру жүйесі оның негізінде барлық өңірлер ... ... мен ... ... ... көпірдің рөлін атқаруы
тиіс қазақстандық инновациялық–инвестициялық желілерді қалыптастыру ... мол ... ... Бұл ... жоғары мектептің келесі
ерекшеліктерімен түсіндіріледі:
жоғары мектептің барлық өңірлерге ... ... ... ғылыми–техникалық әлеуетімен;
жоғары білім беру жүйесінің әмбебаптығымен, оның салааралық сипатымен;
Қазақстан ЖОО–ның ... ... ел ... ... ... ... ... өз түлектері арқылы барлық өңірлік және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жүйесінің бір жүйеге
біріктірілген ғаламдық және ... ... ... ... ... ... ... деңгейімен;
жоғары мектептің жоғары мектепке жұртшылықтың жоғары қолдау
көрсетуімен; жоғары мектеп ... ... ... ... ... артықшылығы мынада: жоғары білімнің
жүйесін ... ... ... ... ... оқу ... және салалық ғылымдарының нәтижелерін, сондай-ақ әлемдік
қауымдастық ғылымдарының алдыңғы қатарлы нәтижелерін ... ... ... ... және ... ... дамытуда тиімді
біріктіруге болады, ал бұл елде ... ... ... ... ... табылады.
-----------------------
И н н о в а ц и я л ы қ и н ф р а қ ұ р ы л ы ... е ң б е р ... құны ... ... өндірілуіне немесе қосылған құн
тізбегіндегі өндірістерді кеңейтуге әсері
Шағын инновациялық кәсіпкерліктің жандануына септігі
Инновациялық әлеуеті қалыптасқан елге айналуға мұрындық болуы
Елдің стратегиялық дамуын анықтауға ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерді ашу
Сурет 1.2 – Инновациялық инфрақұрылымның экономикалық маңызы
Ұлттық инновациялық инфрақұрылым шеңбері
Ұлттық инновациялық инфрақұрылым шеңбері
И н н о в а ц и я л ы қ и н ф р а қ ұ р ы л ы м д ы қ ұ р а й т ы н ж ә ... о ғ а н қ а т ы с ы б а р э л е м е н т т е ... ... ... ... ... ... технологиялық парк; инновациялық қор)
Жоғары оқу орындары,
ғылыми-зерттеу орталықтары, ақпараттық-талдау орталықтары, ... ... ... ... және ... құрамындағы ұлттық
компаниялар мен даму институттары
кластерлер, өңірлік әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар, корпоративтік
көшбасшы компаниялар, арнайы ҚР басым бағыттары бойынша құрылған
экономикалық және индустриалды аймақтар
Сурет 1.3 – ... ... ... ... ... ... және ... ойлап тапқыштар
Шағын бизнес
ҒЗТКЖ қаржыландыру, технологияны тәжірибелік қолдануға жеткізу
Ірі бизнес
Өнеркәсіптік өндіріске технологияны ... ... ... өндірісті
ұйымдастыру

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инновациялық экономиканың теориялық негіздері жайлы17 бет
Экономиканың бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында Қазақстанның инновациялық дамуының теориялық моделін37 бет
Экономиканың индустриаддық- инновациялық дамуы7 бет
Экономиканың инновациялық дамуы19 бет
Экономиканың инновациялық дамуы жайлы84 бет
Экономиканың инновациялық дамыту101 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
Аймақтық өндірістік аөк инфрақұрылымының құрылуымен қалыптасуының теориялық және әдістемелік негізі60 бет
Арнайы ашылған аймақтар7 бет
Білімге негізделген экономика67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь