Денсаулық математикасы жобасының бөлімдері
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
А.Дәрібаев атындағы жалпы орта мектебі
Физика-математикалық секция
"Денсаулық математикасы"
Жетекшісі:Сұлтанқұл В.Б.
Сынып:8
Мазмұны
I. Кіріспе____________________________ __________________________.
1.1. Өзектілігі
1.2. Гипотеза
1.3. Жобаның мақсаты мен міндеттері
1.4. Жобаны іске асыру әдістері және дайын өнім
II. Негізгі бөлім______________________________ _________________
2.1. Жобаның кезеңдері
2.2. Жоба бөлімдері
2.2.1. Бөлім 1. Математика және оның денесін білу
2.2.2. Бөлім 2. Математика және дұрыс тамақтану
2.2.3.Бөлім 3. Математика және жаман әдеттер
2.2.4. Бөлім 4. Математика және салауатты өмір салты
III. Қорытынды__________________________ _________________________
IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі____________________________
V. Қосымша
I. Кіріспе
1.1.Тақырыптың өзектілігі: денсаулық әрқашан жоғары құндылық, Белсенді Шығармашылық өмірдің, бақыттың, қуаныштың және адамның әл-ауқатының негізі болып саналды.
Жас ұрпақтың денсаулығында айтарлықтай ауытқулар бар. Медициналық тексерулердің нәтижелері бірінші сынып оқушыларының тек 20-30% - ы ғана дені сау деп санауға болатындығын, мектеп түлектерінің 80% - дан астамының денсаулық жағдайында қандай да бір ауытқулары бар екенін көрсетеді. Бүгінгі таңда әрбір бесінші оқушының созылмалы ауруы бар. Салауатты өмір салты-кез-келген адамның денсаулығының маңызды шарты. Оқушының дұрыс өмір салты оның әл-ауқатының, ақыл-ой мен физикалық денсаулығының негізі болып табылады. . Өкінішке орай, жасөспірімдердің көпшілігі дұрыс емес өмір салтын ұстанудың салдарынан қандай проблемалар туындауы мүмкін екенін түсінбейді. Жасөспірім таза ауада серуендеуден гөрі компьютерді жақсы көреді. Пайдалы өнімнің орнына зиянды өнім. Сыныптастарыма салауатты өмір салты деген не екенін айтып, көрсету керек деп санаймын. Математикалық есептер оқушылардың адам денсаулығы туралы білім көзі бола ала ма деп ойладым. Шынында да, егер міндеттердің мазмұнында адам денсаулығы, дұрыс тамақтану, дене гигиенасы, қауіпсіз өмір, жаман әдеттер және нақты өмірдегі басқа фактілер туралы ақпарат болса, онда бұл адамға үлкен әсер етуі мүмкін. Сондықтан мен "денсаулық математикасы"зерттеу жобасының тақырыбын таңдадым. Жобаның мазмұны математикадан зерттелген бағдарламалық материалды қамтиды және оқушыларды денсаулығының қызықты фактілерімен таныстырады. Жоба математикалық есептер арқылы оқушыларды салауатты өмір салтына қызықтыруға бағытталған. Жобаны іске асыру барысында өзіндік жұмыс дағдылары, оқу кітабымен, анықтамалық әдебиеттермен, интернетпен жұмыс істеу қабілеті дамиды.
1.2. Мен қарапайым математикалық есептеулер оқушылардың денсаулығын сақтауға ықпал ете ала ма деген болжам жасадым
Осы тақырыпты қолдана отырып, проблемалық сұрақтарға қалай жауап беруге болады: адамның өмір сүру ұзақтығы неге байланысты? Неліктен ми өледі? Неліктен көру қабілеті бұзылады? Стресс пен ауру не және қалай әсер етеді? Тамақтану гигиенасы туралы не білеміз? Неліктен адамға витаминдер, минералды тұздар мен микроэлементтер қажет?
Негізгі сұрақ: математиканың көмегімен сыныптастар мен басқаларға денсаулықты сақтаудың пайдасы туралы қалай дәлелдеуге болады?
1.3. Жұмыстың мақсаты: математикалық есептерді шешу арқылы оқушылардың салауатты өмір салтына саналы қажеттілігін қалыптастыру.
Жобаның міндеттері
1.Сыныптастарын денсаулық және оны сақтау мәселелері бойынша ағарту.
2. Денсаулық туралы білімнің маңыздылығын көрсету.
3.Денсаулық туралы математикалық есептердің әртүрлі түрлерін қарастырыңыз
1.4. Жобаны іске асыру әдістері
* Ақпаратты жинау және талдау
* Сауалнама құрастыру, зерттеу
* Адам денсаулығы туралы міндеттерді таңдау
Жоба өнімі
* Жоба тақырыбы бойынша Презентация
* Денсаулық туралы тапсырмалар жинағы.
Оқу пәні: математикалық есеп
Жоба түрі: танымдық-зерттеу
Жобамен жұмыс істеу ұзақтығы - 8 ай (наурыз 2017ж.- қаңтар 2018ж.)
II. Негізгі бөлігі
2.1. Жобаның кезеңдері
1. Оқушыларға сауалнама жүргізу. Сауалнаманы өңдеу және оны талдау
2. Денсаулық тақырыбында теориялық материал жинау бойынша ақпаратты іздеу
3. Денсаулық және оларды шешу туралы ақпаратты қамтитын міндеттермен танысу, оқушыларды денсаулықты сақтау мәселелерінде ағарту
4. Жобаны қорытындылау, жобаны қорғау
1 кезең: сауалнама
Жобаны жасамас бұрын, мен сынып оқушыларының денсаулығына қаншалықты қызығушылық танытатынын білуге тырыстым. Оқушылар толтырған сауалнамаларды мен өңдеп, талдау жүргіздім.
Сауалнама сұрақтары
1. Ол предпочитаешь айналысуға бос уақыт?
2. Сіз үшін жеке өмірде не маңызды?
3. Сіздің ойыңызша, салауатты өмір салты дегеніміз не?
4. Салауатты өмір салтын ұстану не үшін қажет?
5. "Денсаулық" ұғымына не саласың?
6. Өз денсаулығыңызды нығайту үшін не істеп жатырсыз?
Мен сауалнама жүргізгеннен кейін және сыныптастарыммен бірге денсаулық біз үшін маңызды және біз ол туралы мүмкіндігінше білуіміз керек деген қорытынды жасадық. Мен жобаны құруға кірдім. Интернеттің, арнайы әдебиеттің, мұғалімнің көмегімен мен денсаулық туралы теорияны, сондай-ақ кейбір мәселелерді қамтитын қажетті ақпарат пен материалдардың жеткілікті мөлшерін жинадым, олардың кейбіреулері 4-6 сынып оқушыларына арналған денсаулық туралы Математикалық есептер жинағына енді.
"Денсаулық математикасы" жобасының бөлімдері
1. Математика және оның денесін білу
2. Математика және дұрыс тамақтану
3. Математика және жаман әдеттер
4. Математика және салауатты өмір салты
Бөлім 1. Математика және өз денесін білу (өз денесі туралы білімді қалыптастыру)
Бұл бөлімнің міндеті: "адам денесінің құрылымы" тақырыбы бойынша ақпарат алу, сіздің денеңізді білу туралы тапсырмалар жинау.
Зерттеу пәні: математикалық білімді өзін-өзі тануда қолдану.
Мен әрқашан адам ағзасы неден тұрады деп ойладым. Бұл маған интернеттен тапқан математикалық есептерге көмектесті. Мысалы,
Міндет 1. Адам ағзасының құрамына орта есеппен бір килограмм массаға 65% оттегі, 18% көміртегі, 10% сутегі, 0,15% натрий және бірдей мөлшерде хлор кіреді.
Зерттеу 1. Менің салмағым 60 кг. содан кейін: менің ағзамдағы оттегі 60 x 0,65 = 39 кг; көміртегі 60 x 0,18 = 10,8 кг; сутегі 60 x 0,1 = 6 кг, ал натрий мен хлор 60 x 0,0015 = 0,09 кг.
Қандағы темірдің жетіспеушілігі ауруға әкеледі-анемия.
Зерттеу 2. Массасы бар адам ағзасындағы Темірдің орташа мөлшері
70 кг-5 г, бірақ менің ағзамда бұл зат қанша?
70 кг - 5 г 60 кг-х х = 5x60 : 70=4,3. Сонымен, менің денемде 4,3 г Темір бар.
Үйде мен қан қысымы туралы жиі естимін. Менде қандай қан қысымы болуы керек? Мен келесі формулаларды таптым:
Қан қысымы (систола) = 1,7 x жас + 83 қан қысымы (диастола) = 1,6 x жас + 42
Зерттеу 3. Формулалар бойынша мен қалыпты қан қысымы қандай болуы керек екенін есептедім:
АҚ (систола) = 1,7 x 14 + 83 = 106,8 АҚ (диастола) = 1,6 x 14 + 42 = 64,4
Сондай-ақ, адамның ас қорыту жолының ұзындығы 10 м екенін білдім,
ересек адамның импульсі-минутына 60 соққы, ал балада - минутына 90 соққы,
балада қан мөлшері ересек адамға қарағанда шамамен 2 литрге аз,
ересек адамның жүрегінің салмағы 300 г, ал бір жасқа дейінгі бала-30 г.,
адам ағзасындағы капиллярлардың орташа ұзақтығы - 30 км,
бір тері жасушасы 1 ай өмір сүреді және т. б.
Қорытынды: мен математикалық есептер өзіңізді білуге көмектесетінін білдім.
Бөлім 2. Математика және дұрыс тамақтану (дұрыс тамақтану туралы білімді қалыптастыру)
Тамақ-бұл біздің ағзамыздың отыны, онсыз ол жұмыс істей алмайды. Бірақ тамақтану ұтымды болуы керек, барлық қажетті қоректік заттарды қамтуы керек және режимнің талаптарын орындауы керек. Тамақ-адам үшін энергия мен денсаулық көзі. Оның сандық және сапалық құрамы өсіп келе жатқан организм үшін өте маңызды. Өсудің өсу кезеңінде денеге көп энергия қажет. Демалу кезінде сағатына 1 кг салмаққа шамамен 1 ккал тұтынатын ересек адамнан айырмашылығы, жасөспірім 1,8 ккал пайдаланады. Оның күнделікті энергия шығыны жалпы 2400-2500 ккал құрайды. Сондықтан энергия қажеттіліктерін өтеу үшін бала күніне шамамен 3000 ккал, ал қосымша физикалық белсенділік жағдайында және одан да көп жағдайда - 3500 ккал тұтынуы керек. Адамның диетасына мыналар кіруі керек: көмірсулар, дәрумендер, майлар мен ақуыздар, майлар мен сүт өнімдері, сондай-ақ 1,5 литр су. Міндетті түрде төрт мезгілдік тамақтану. Түскі асқа тұтынылатын тағамның 35-40%, таңғы ас пен кешкі асқа - 25%, түстен кейінгі асқа - 15% болуы керек. Бюджет тапшылығы, қандай да бір тағамдық заттар ағзадағы әкелуі мүмкін елеулі аурулар. Бұл бірінші кезектегі міндеттердің дұрыс тамақтану туралы ақпаратты қамтитын міндеттерге айналуына себеп болды.
Зерттеу 4. 12-15 жастағы балалар өз салмағының әр килограмы үшін күніне тұтынуы керек: ақуыздар -1,8 г, майлар -1,8 г, көмірсулар - 7,8 г.Мен күніне қанша ақуыз, май және көмірсулар жеу керектігін шамамен граммға есептедім.
Ақуыз-108 г
Тоң май-108г
Көмірсулар-468г
Менің диетам (шамамен)
Алғашқы Таңғы ас: ботқа (тары, сұлы, қарақұмық), ыстық сусын (шай, какао), компот немесе сүт.
Екінші таңғы ас: омлет немесе ірімшік, ыстық сусын (шай, какао).
Түскі ас: көкөніс салаты, біріншісі-сорпа (борщ, қырыққабат сорпасы), екіншісі - ет немесе балық тағамы және бүйір тағам (ботқа немесе картоп пюресі), компот.
Түскі ас: айран немесе йогурт ішу, печенье, жемістер.
Кешкі ас: көкөніс немесе сүзбе, айран немесе йогурт
Қорытынды: мен ақуыздың жетіспеушілігі жалпы әлсіздікке, бас ауруына, мінездің өзгеруіне, шаштың түсуіне әкелетінін білдім. Майдың жетіспеушілігі тері проблемаларына, психикалық жағдайдың бұзылуына, тез шаршауға, жалпы әл-ауқатқа әкеледі. Денедегі көмірсулардың жетіспеушілігі тітіркенуге, жүрек айнуына, шаршауға, бас ауруына, мидың нашар жұмысына, метаболизмнің бұзылуына әкеледі
Жасөспірім кезіндегі көптеген қыздар жұқа фигура үшін "жарыс" өткізеді. Олардың көпшілігі тамақтануды тоқтатады, салмақ жоғалту үшін таблетка мен түрлі дәрі-дәрмектерді қабылдайды, яғни.олар оған қандай зиян келтіретінін түсінбестен денесін "өлтіреді".
Зерттеу 5. Адамның мінсіз салмағын санау
Мен интернеттен идеалды салмақты есептеу формуласын таптым (Купер формуласы)
Әйелдің мінсіз салмағы = (3,5 * биіктігі см 2,54-108) * 0,453
Ер адамның мінсіз салмағы =(4 * биіктігі см 2,54-128) * 0,453
Менің бойым 165 см (3,5 :: 165 2,54 - 108) :: 0,453 = 54
54 - менің мінсіз салмағым.
Дене салмағының индексін бельгиялық әлеуметтанушы және статист Адольф Кетле 1869 жылы жасаған.
BMI = салмағы (кг): (биіктігі (м))2
Менің салмағым 60 кг, Бойы 165 см. BMI = 60: (1,65) 2=22
Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымының ұсынымдарына сәйкес BMI көрсеткіштерінің келесі түсіндірмесі жасалды:
16 және аз анықталған масса тапшылығы
Массаның айқын жетіспеушілігі
16 - 18,5
жеткіліксіз (тапшылық) дене салмағы
18,5 - 24,99
Норма
25-30
артық дене салмағы
30- 35
бірінші дәрежелі семіздік
35 -40
екінші дәрежелі семіздік
40 және одан да көп
үшінші дәрежелі семіздік
Мен сыныптастарыма формула бойынша идеалды салмақты анықтауды ұсындым. Зерттеу нәтижелерін мен диаграмма түрінде ұсындым7
Имена
Идеальный вес (кг)
ИМТ
Алина
45
21
Юля
51
17
Вадим
48
19
Ксения
49
18
Евгения
40
21
Диана
60
22
Саша
50
19
Мен Л. Н. Толстойдың дәйексөзімен жобаның осы бөлімін аяқтағым келеді:"егер адамдар өте аш болған кезде ғана жесе және қарапайым, таза және пайдалы тамақ жесе, онда олар ауруларды білмейді және олардың жаны мен денесін басқару оңайырақ болар еді".
Қорытынды: күнделікті мәзір қажетті және пайдалы өнімдерден тұруы керек, олардың үлестері диетамен анықталады, жедел тағамдарды үнемі қолдану ауыр ауруларға әкеледі, тамақтану режимі тұрақты болуы керек, сондықтан дененің тамақты өңдеуге уақыты бар, аш болмайды және қанықпайды.
Бөлім 3. Математика және жаман әдеттер
Денсаулыққа зиянды әсер ететін әлемдегі ең көп таралған факторлардың бірі -- темекі шегу. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы темекі шегуді адамзат үшін жаһандық қауіп деп таныды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, осы тәуелділікке байланысты аурулардан әлемде әр 6 секунд сайын бір адам қайтыс болады, ал жыл сайын 5 миллионнан астам адам қайтыс болады. Егер темекі шегудің таралу тенденциялары жалғасатын болса, онда болжамдарға сәйкес, 2020 жылға қарай жыл сайын 10 миллион адам мерзімінен бұрын қайтыс болады. адам, ал 2030 жылға қарай темекі шегу ерте өлімге әкелетін күшті факторлардың бірі болады. Жасөспірімдердің темекі шегу мәселесі жылдан жылға өткір болып келеді. Мектеп қабырғасынан бастап көбірек жасөспірімдер темекі шегуге тартылады. Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, Ресейде 3 миллионнан астам жасөспірім темекі шегеді:
2,5 миллион ұл және 0,5 миллион қыз.
Темекі шегуді бастағандардың 75% - ы темекі шегуге тәуелді болады.
Өкпе қатерлі ісігінің 90% темекі шегушілерде байқалады,
қатерлі ісікке шалдыққандардың 95% - ы 5 жыл ішінде қайтыс болады
Әрбір темекі 6 минут өмір сүреді.
Қазіргі уақытта өте қызықты үрдіс байқалады: темекінің әртүрлі ескертулері мен жарнамаларына қарамастан, темекі шегетін жасөспірімдердің саны өсті.
Зерттеу 6. Зиянды әдеттерді анықтау үшін сыныптастарының отбасыларын зерттеңіз
Мен сауалнама жасап, сыныптастарыма тараттым
1. Отбасында қандай жаман әдеттер бар және кім бар?
Мама__________________________
Әкем___________________________
Ағасы__________________________
Әпкесі_______________________
Әже_______________________
Атасы_______________________
2. Сіздің отбасыңыздағы туыстардың қандай аурулары бар?
Мама__________________________
Әкем___________________________
Ағасы__________________________
Әпкесі_______________________
Әже_______________________
Атасы_______________________
3. Сенде зиянды әдеттер қандай?
___________________________________ _____________________
4. Сіз темекі шегуге тырыстыңыз ба?________________________________ _
Темекі шегу кезінде ағзаға енетін негізгі улану - никотин. Ол жүрек соғу жиілігін, қан қысымын, қандағы қант концентрациясын жоғарылатады, ми қыртысының жұмсақ қозғыштығына ықпал етеді.
Мен сыныптастарыма темекі шегудің салдары туралы айттым:
1. Жүрек-тамыр жүйесі: қан тамырларының зақымдануы, жүрек ұстамасы, қан тамырларының спазмы, ми тамырларының зақымдануы.
2. Тыныс алу жүйесі: бронхтың созылмалы қабынуы,
өкпенің қабынуы, эмфизема (еркін дем ала алмау)
3. Ісіктердің локализациясы: ауыз қуысының, өкпенің және басқа органдардың қатерлі ісігі.
4. Асқазан-ішек жолдары: асқазанның жедел қабынуы,
ойық жара ауруы
5. Басқа салдары: әжімдердің пайда болуы, сұр түс, жаман тыныс, тіс ауруы
Егер сіз қоянның құлағын темекі шайырымен майласаңыз, онда 3-4 айдан кейін қатерлі ісік өсуі басталады.
Темекі ... жалғасы
Физика-математикалық секция
"Денсаулық математикасы"
Жетекшісі:Сұлтанқұл В.Б.
Сынып:8
Мазмұны
I. Кіріспе____________________________ __________________________.
1.1. Өзектілігі
1.2. Гипотеза
1.3. Жобаның мақсаты мен міндеттері
1.4. Жобаны іске асыру әдістері және дайын өнім
II. Негізгі бөлім______________________________ _________________
2.1. Жобаның кезеңдері
2.2. Жоба бөлімдері
2.2.1. Бөлім 1. Математика және оның денесін білу
2.2.2. Бөлім 2. Математика және дұрыс тамақтану
2.2.3.Бөлім 3. Математика және жаман әдеттер
2.2.4. Бөлім 4. Математика және салауатты өмір салты
III. Қорытынды__________________________ _________________________
IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі____________________________
V. Қосымша
I. Кіріспе
1.1.Тақырыптың өзектілігі: денсаулық әрқашан жоғары құндылық, Белсенді Шығармашылық өмірдің, бақыттың, қуаныштың және адамның әл-ауқатының негізі болып саналды.
Жас ұрпақтың денсаулығында айтарлықтай ауытқулар бар. Медициналық тексерулердің нәтижелері бірінші сынып оқушыларының тек 20-30% - ы ғана дені сау деп санауға болатындығын, мектеп түлектерінің 80% - дан астамының денсаулық жағдайында қандай да бір ауытқулары бар екенін көрсетеді. Бүгінгі таңда әрбір бесінші оқушының созылмалы ауруы бар. Салауатты өмір салты-кез-келген адамның денсаулығының маңызды шарты. Оқушының дұрыс өмір салты оның әл-ауқатының, ақыл-ой мен физикалық денсаулығының негізі болып табылады. . Өкінішке орай, жасөспірімдердің көпшілігі дұрыс емес өмір салтын ұстанудың салдарынан қандай проблемалар туындауы мүмкін екенін түсінбейді. Жасөспірім таза ауада серуендеуден гөрі компьютерді жақсы көреді. Пайдалы өнімнің орнына зиянды өнім. Сыныптастарыма салауатты өмір салты деген не екенін айтып, көрсету керек деп санаймын. Математикалық есептер оқушылардың адам денсаулығы туралы білім көзі бола ала ма деп ойладым. Шынында да, егер міндеттердің мазмұнында адам денсаулығы, дұрыс тамақтану, дене гигиенасы, қауіпсіз өмір, жаман әдеттер және нақты өмірдегі басқа фактілер туралы ақпарат болса, онда бұл адамға үлкен әсер етуі мүмкін. Сондықтан мен "денсаулық математикасы"зерттеу жобасының тақырыбын таңдадым. Жобаның мазмұны математикадан зерттелген бағдарламалық материалды қамтиды және оқушыларды денсаулығының қызықты фактілерімен таныстырады. Жоба математикалық есептер арқылы оқушыларды салауатты өмір салтына қызықтыруға бағытталған. Жобаны іске асыру барысында өзіндік жұмыс дағдылары, оқу кітабымен, анықтамалық әдебиеттермен, интернетпен жұмыс істеу қабілеті дамиды.
1.2. Мен қарапайым математикалық есептеулер оқушылардың денсаулығын сақтауға ықпал ете ала ма деген болжам жасадым
Осы тақырыпты қолдана отырып, проблемалық сұрақтарға қалай жауап беруге болады: адамның өмір сүру ұзақтығы неге байланысты? Неліктен ми өледі? Неліктен көру қабілеті бұзылады? Стресс пен ауру не және қалай әсер етеді? Тамақтану гигиенасы туралы не білеміз? Неліктен адамға витаминдер, минералды тұздар мен микроэлементтер қажет?
Негізгі сұрақ: математиканың көмегімен сыныптастар мен басқаларға денсаулықты сақтаудың пайдасы туралы қалай дәлелдеуге болады?
1.3. Жұмыстың мақсаты: математикалық есептерді шешу арқылы оқушылардың салауатты өмір салтына саналы қажеттілігін қалыптастыру.
Жобаның міндеттері
1.Сыныптастарын денсаулық және оны сақтау мәселелері бойынша ағарту.
2. Денсаулық туралы білімнің маңыздылығын көрсету.
3.Денсаулық туралы математикалық есептердің әртүрлі түрлерін қарастырыңыз
1.4. Жобаны іске асыру әдістері
* Ақпаратты жинау және талдау
* Сауалнама құрастыру, зерттеу
* Адам денсаулығы туралы міндеттерді таңдау
Жоба өнімі
* Жоба тақырыбы бойынша Презентация
* Денсаулық туралы тапсырмалар жинағы.
Оқу пәні: математикалық есеп
Жоба түрі: танымдық-зерттеу
Жобамен жұмыс істеу ұзақтығы - 8 ай (наурыз 2017ж.- қаңтар 2018ж.)
II. Негізгі бөлігі
2.1. Жобаның кезеңдері
1. Оқушыларға сауалнама жүргізу. Сауалнаманы өңдеу және оны талдау
2. Денсаулық тақырыбында теориялық материал жинау бойынша ақпаратты іздеу
3. Денсаулық және оларды шешу туралы ақпаратты қамтитын міндеттермен танысу, оқушыларды денсаулықты сақтау мәселелерінде ағарту
4. Жобаны қорытындылау, жобаны қорғау
1 кезең: сауалнама
Жобаны жасамас бұрын, мен сынып оқушыларының денсаулығына қаншалықты қызығушылық танытатынын білуге тырыстым. Оқушылар толтырған сауалнамаларды мен өңдеп, талдау жүргіздім.
Сауалнама сұрақтары
1. Ол предпочитаешь айналысуға бос уақыт?
2. Сіз үшін жеке өмірде не маңызды?
3. Сіздің ойыңызша, салауатты өмір салты дегеніміз не?
4. Салауатты өмір салтын ұстану не үшін қажет?
5. "Денсаулық" ұғымына не саласың?
6. Өз денсаулығыңызды нығайту үшін не істеп жатырсыз?
Мен сауалнама жүргізгеннен кейін және сыныптастарыммен бірге денсаулық біз үшін маңызды және біз ол туралы мүмкіндігінше білуіміз керек деген қорытынды жасадық. Мен жобаны құруға кірдім. Интернеттің, арнайы әдебиеттің, мұғалімнің көмегімен мен денсаулық туралы теорияны, сондай-ақ кейбір мәселелерді қамтитын қажетті ақпарат пен материалдардың жеткілікті мөлшерін жинадым, олардың кейбіреулері 4-6 сынып оқушыларына арналған денсаулық туралы Математикалық есептер жинағына енді.
"Денсаулық математикасы" жобасының бөлімдері
1. Математика және оның денесін білу
2. Математика және дұрыс тамақтану
3. Математика және жаман әдеттер
4. Математика және салауатты өмір салты
Бөлім 1. Математика және өз денесін білу (өз денесі туралы білімді қалыптастыру)
Бұл бөлімнің міндеті: "адам денесінің құрылымы" тақырыбы бойынша ақпарат алу, сіздің денеңізді білу туралы тапсырмалар жинау.
Зерттеу пәні: математикалық білімді өзін-өзі тануда қолдану.
Мен әрқашан адам ағзасы неден тұрады деп ойладым. Бұл маған интернеттен тапқан математикалық есептерге көмектесті. Мысалы,
Міндет 1. Адам ағзасының құрамына орта есеппен бір килограмм массаға 65% оттегі, 18% көміртегі, 10% сутегі, 0,15% натрий және бірдей мөлшерде хлор кіреді.
Зерттеу 1. Менің салмағым 60 кг. содан кейін: менің ағзамдағы оттегі 60 x 0,65 = 39 кг; көміртегі 60 x 0,18 = 10,8 кг; сутегі 60 x 0,1 = 6 кг, ал натрий мен хлор 60 x 0,0015 = 0,09 кг.
Қандағы темірдің жетіспеушілігі ауруға әкеледі-анемия.
Зерттеу 2. Массасы бар адам ағзасындағы Темірдің орташа мөлшері
70 кг-5 г, бірақ менің ағзамда бұл зат қанша?
70 кг - 5 г 60 кг-х х = 5x60 : 70=4,3. Сонымен, менің денемде 4,3 г Темір бар.
Үйде мен қан қысымы туралы жиі естимін. Менде қандай қан қысымы болуы керек? Мен келесі формулаларды таптым:
Қан қысымы (систола) = 1,7 x жас + 83 қан қысымы (диастола) = 1,6 x жас + 42
Зерттеу 3. Формулалар бойынша мен қалыпты қан қысымы қандай болуы керек екенін есептедім:
АҚ (систола) = 1,7 x 14 + 83 = 106,8 АҚ (диастола) = 1,6 x 14 + 42 = 64,4
Сондай-ақ, адамның ас қорыту жолының ұзындығы 10 м екенін білдім,
ересек адамның импульсі-минутына 60 соққы, ал балада - минутына 90 соққы,
балада қан мөлшері ересек адамға қарағанда шамамен 2 литрге аз,
ересек адамның жүрегінің салмағы 300 г, ал бір жасқа дейінгі бала-30 г.,
адам ағзасындағы капиллярлардың орташа ұзақтығы - 30 км,
бір тері жасушасы 1 ай өмір сүреді және т. б.
Қорытынды: мен математикалық есептер өзіңізді білуге көмектесетінін білдім.
Бөлім 2. Математика және дұрыс тамақтану (дұрыс тамақтану туралы білімді қалыптастыру)
Тамақ-бұл біздің ағзамыздың отыны, онсыз ол жұмыс істей алмайды. Бірақ тамақтану ұтымды болуы керек, барлық қажетті қоректік заттарды қамтуы керек және режимнің талаптарын орындауы керек. Тамақ-адам үшін энергия мен денсаулық көзі. Оның сандық және сапалық құрамы өсіп келе жатқан организм үшін өте маңызды. Өсудің өсу кезеңінде денеге көп энергия қажет. Демалу кезінде сағатына 1 кг салмаққа шамамен 1 ккал тұтынатын ересек адамнан айырмашылығы, жасөспірім 1,8 ккал пайдаланады. Оның күнделікті энергия шығыны жалпы 2400-2500 ккал құрайды. Сондықтан энергия қажеттіліктерін өтеу үшін бала күніне шамамен 3000 ккал, ал қосымша физикалық белсенділік жағдайында және одан да көп жағдайда - 3500 ккал тұтынуы керек. Адамның диетасына мыналар кіруі керек: көмірсулар, дәрумендер, майлар мен ақуыздар, майлар мен сүт өнімдері, сондай-ақ 1,5 литр су. Міндетті түрде төрт мезгілдік тамақтану. Түскі асқа тұтынылатын тағамның 35-40%, таңғы ас пен кешкі асқа - 25%, түстен кейінгі асқа - 15% болуы керек. Бюджет тапшылығы, қандай да бір тағамдық заттар ағзадағы әкелуі мүмкін елеулі аурулар. Бұл бірінші кезектегі міндеттердің дұрыс тамақтану туралы ақпаратты қамтитын міндеттерге айналуына себеп болды.
Зерттеу 4. 12-15 жастағы балалар өз салмағының әр килограмы үшін күніне тұтынуы керек: ақуыздар -1,8 г, майлар -1,8 г, көмірсулар - 7,8 г.Мен күніне қанша ақуыз, май және көмірсулар жеу керектігін шамамен граммға есептедім.
Ақуыз-108 г
Тоң май-108г
Көмірсулар-468г
Менің диетам (шамамен)
Алғашқы Таңғы ас: ботқа (тары, сұлы, қарақұмық), ыстық сусын (шай, какао), компот немесе сүт.
Екінші таңғы ас: омлет немесе ірімшік, ыстық сусын (шай, какао).
Түскі ас: көкөніс салаты, біріншісі-сорпа (борщ, қырыққабат сорпасы), екіншісі - ет немесе балық тағамы және бүйір тағам (ботқа немесе картоп пюресі), компот.
Түскі ас: айран немесе йогурт ішу, печенье, жемістер.
Кешкі ас: көкөніс немесе сүзбе, айран немесе йогурт
Қорытынды: мен ақуыздың жетіспеушілігі жалпы әлсіздікке, бас ауруына, мінездің өзгеруіне, шаштың түсуіне әкелетінін білдім. Майдың жетіспеушілігі тері проблемаларына, психикалық жағдайдың бұзылуына, тез шаршауға, жалпы әл-ауқатқа әкеледі. Денедегі көмірсулардың жетіспеушілігі тітіркенуге, жүрек айнуына, шаршауға, бас ауруына, мидың нашар жұмысына, метаболизмнің бұзылуына әкеледі
Жасөспірім кезіндегі көптеген қыздар жұқа фигура үшін "жарыс" өткізеді. Олардың көпшілігі тамақтануды тоқтатады, салмақ жоғалту үшін таблетка мен түрлі дәрі-дәрмектерді қабылдайды, яғни.олар оған қандай зиян келтіретінін түсінбестен денесін "өлтіреді".
Зерттеу 5. Адамның мінсіз салмағын санау
Мен интернеттен идеалды салмақты есептеу формуласын таптым (Купер формуласы)
Әйелдің мінсіз салмағы = (3,5 * биіктігі см 2,54-108) * 0,453
Ер адамның мінсіз салмағы =(4 * биіктігі см 2,54-128) * 0,453
Менің бойым 165 см (3,5 :: 165 2,54 - 108) :: 0,453 = 54
54 - менің мінсіз салмағым.
Дене салмағының индексін бельгиялық әлеуметтанушы және статист Адольф Кетле 1869 жылы жасаған.
BMI = салмағы (кг): (биіктігі (м))2
Менің салмағым 60 кг, Бойы 165 см. BMI = 60: (1,65) 2=22
Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымының ұсынымдарына сәйкес BMI көрсеткіштерінің келесі түсіндірмесі жасалды:
16 және аз анықталған масса тапшылығы
Массаның айқын жетіспеушілігі
16 - 18,5
жеткіліксіз (тапшылық) дене салмағы
18,5 - 24,99
Норма
25-30
артық дене салмағы
30- 35
бірінші дәрежелі семіздік
35 -40
екінші дәрежелі семіздік
40 және одан да көп
үшінші дәрежелі семіздік
Мен сыныптастарыма формула бойынша идеалды салмақты анықтауды ұсындым. Зерттеу нәтижелерін мен диаграмма түрінде ұсындым7
Имена
Идеальный вес (кг)
ИМТ
Алина
45
21
Юля
51
17
Вадим
48
19
Ксения
49
18
Евгения
40
21
Диана
60
22
Саша
50
19
Мен Л. Н. Толстойдың дәйексөзімен жобаның осы бөлімін аяқтағым келеді:"егер адамдар өте аш болған кезде ғана жесе және қарапайым, таза және пайдалы тамақ жесе, онда олар ауруларды білмейді және олардың жаны мен денесін басқару оңайырақ болар еді".
Қорытынды: күнделікті мәзір қажетті және пайдалы өнімдерден тұруы керек, олардың үлестері диетамен анықталады, жедел тағамдарды үнемі қолдану ауыр ауруларға әкеледі, тамақтану режимі тұрақты болуы керек, сондықтан дененің тамақты өңдеуге уақыты бар, аш болмайды және қанықпайды.
Бөлім 3. Математика және жаман әдеттер
Денсаулыққа зиянды әсер ететін әлемдегі ең көп таралған факторлардың бірі -- темекі шегу. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы темекі шегуді адамзат үшін жаһандық қауіп деп таныды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, осы тәуелділікке байланысты аурулардан әлемде әр 6 секунд сайын бір адам қайтыс болады, ал жыл сайын 5 миллионнан астам адам қайтыс болады. Егер темекі шегудің таралу тенденциялары жалғасатын болса, онда болжамдарға сәйкес, 2020 жылға қарай жыл сайын 10 миллион адам мерзімінен бұрын қайтыс болады. адам, ал 2030 жылға қарай темекі шегу ерте өлімге әкелетін күшті факторлардың бірі болады. Жасөспірімдердің темекі шегу мәселесі жылдан жылға өткір болып келеді. Мектеп қабырғасынан бастап көбірек жасөспірімдер темекі шегуге тартылады. Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, Ресейде 3 миллионнан астам жасөспірім темекі шегеді:
2,5 миллион ұл және 0,5 миллион қыз.
Темекі шегуді бастағандардың 75% - ы темекі шегуге тәуелді болады.
Өкпе қатерлі ісігінің 90% темекі шегушілерде байқалады,
қатерлі ісікке шалдыққандардың 95% - ы 5 жыл ішінде қайтыс болады
Әрбір темекі 6 минут өмір сүреді.
Қазіргі уақытта өте қызықты үрдіс байқалады: темекінің әртүрлі ескертулері мен жарнамаларына қарамастан, темекі шегетін жасөспірімдердің саны өсті.
Зерттеу 6. Зиянды әдеттерді анықтау үшін сыныптастарының отбасыларын зерттеңіз
Мен сауалнама жасап, сыныптастарыма тараттым
1. Отбасында қандай жаман әдеттер бар және кім бар?
Мама__________________________
Әкем___________________________
Ағасы__________________________
Әпкесі_______________________
Әже_______________________
Атасы_______________________
2. Сіздің отбасыңыздағы туыстардың қандай аурулары бар?
Мама__________________________
Әкем___________________________
Ағасы__________________________
Әпкесі_______________________
Әже_______________________
Атасы_______________________
3. Сенде зиянды әдеттер қандай?
___________________________________ _____________________
4. Сіз темекі шегуге тырыстыңыз ба?________________________________ _
Темекі шегу кезінде ағзаға енетін негізгі улану - никотин. Ол жүрек соғу жиілігін, қан қысымын, қандағы қант концентрациясын жоғарылатады, ми қыртысының жұмсақ қозғыштығына ықпал етеді.
Мен сыныптастарыма темекі шегудің салдары туралы айттым:
1. Жүрек-тамыр жүйесі: қан тамырларының зақымдануы, жүрек ұстамасы, қан тамырларының спазмы, ми тамырларының зақымдануы.
2. Тыныс алу жүйесі: бронхтың созылмалы қабынуы,
өкпенің қабынуы, эмфизема (еркін дем ала алмау)
3. Ісіктердің локализациясы: ауыз қуысының, өкпенің және басқа органдардың қатерлі ісігі.
4. Асқазан-ішек жолдары: асқазанның жедел қабынуы,
ойық жара ауруы
5. Басқа салдары: әжімдердің пайда болуы, сұр түс, жаман тыныс, тіс ауруы
Егер сіз қоянның құлағын темекі шайырымен майласаңыз, онда 3-4 айдан кейін қатерлі ісік өсуі басталады.
Темекі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz