Ортақ меншік түсінігі
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті
Тарих, экономика және құқық факультеті
Құқықтық пәндер кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы:Ортақ меншік:ұғымы,түрлері және құқықтық реттелу ерекшеліктері
Тексерген: з.ғ.м., Құқықтық пәндер
кафедрасының оқытушысы Базаргалиева Ж.А
Орындаған: Юр-21 тобының
студенті Тажбаева С.К
Орал, 2022 ж.
ЖОСПАР
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
I-тарау.Ортақ меншік құқығы
1.1.Ортақ меншік түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2.Ортақ меншік түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
II-тарау.Ортақ меншіктің жекеленген түрлері
2.1.Ортақ үлестік меншік ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
2.2.Ерлі-зайыптылардың ортақ меншігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..1 3
2.3.Ортақ меншік құқығын тоқтату ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Кіріспе
Жалпы,Қазақстан Республикасының 1994 жылдың 27 желтоқсанында қабылданған Азаматтық кодексі Қазақстан Республикасының Конституциясының және де халықаралық құқықтың барлық жұрт таныған принциптері мен нормаларына негізделген.
Ел экономикасының көтерілуіне байланысты азаматтық,ұлтаралық,діни келісім мен татулықты сақтау,нарықтық қатынастағы адамдардың мүддесін қорғау барысындағы құқық пен заңға деген сұраныс даму үстінде.Экономикасы жоғарғы деңгейге дейін дамыған елдерде өздерінің даму негізінде кәсіп иесінің секторының арқасында алынған.Сондықтан экономикалық рынок кезеңі ең бірінші міндет мүлікпен және мүліксіз қатынастарды заңды жолмен реттеу болып табылады.
Азаматтық құқықтық қатынастарда басты туындайтын мәселелердің бірі бұл-меншік болып табылады.Мен осы өзімнің қурстық жұмысымда ортақ меншік құқығын қарастыратын боламын.Курстық жұмыс барысында ортақ меншікті жеке меншік және де мемлекеттік меншіктен қандай айырмашылығы бар екенін айқындаймын.
Курстық жұмыстың жалпы мақсаты мен негізгі міндеті-ортақ меншікті кім пайдалана алатынын,оның қандай түрлері бар екенін,қоғамда алатын орны мен даму деңгейін көрсету болып табылады.Ең негізгі көтеретін мәселем-бұл ортақ меншік құқығын кімнің иелене,пайдалана,билік ете алатыны жайлы болмақ.Бұл жұмысты жазу барысында жалпылау,сараптау,талдау,зерттеу,жи нау әдіс-тәсілдерін қолданатын боламын.
Қазақстан Республикасы заң-құқықтық,ұлттық жүйесінің жылдам қалыптасуы,қоғамның қалыпты қозғалысы мен үнемі жаңарып отыруы соңғы уақыт ішінде болып жатқан оң өзгерістерді басқа көзқарас бойынша зерделеп,бағамдап алу міндетін алға тартады.
Менің таңдаған тақырыбым азаматтық құқықтық қатынастардың негізгісі деуге болады.Өйткені,қазіргі нарықтық заманда меншік құқығының ауқымы кеңейіп,оның сан алуан түрі қоғамымыздың дамуына оң ықпал етуде.Қазақстан тәуелсіздігін алған жылдың бастапқы кезеңінде жекешелендірудің белең алуына байланысты соның негізінде меншік түрлері көбейді.Қазақстан қазіргі уақытта әлемдік нарықтық қатынастарға белсене араласатын тәуелсіз мемлекеттің бірі болғандықтан халықаралық қатынастарды реттейтін заңнамалар мен актілерді бекітеді.Бұл мәселенің барлығы құқықтың сан алуан салаларындағы өзгерістерді туғызуда.Сондықтан менің курстық жұмысымның тақырыбы ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Қазақ халқының тарихы өте күрделі кезеңдерді басынан кешкені және тәуелсіз мемлекет болу үшін соғыс кезеңдерінде бірнеше заңдардың қабылданғанын білеміз.Мысалы,ХVI ғасырда Қасым хан тұсында "Қасым ханның қасқа жолы",Есім хан билік еткен кездері "Есім ханның ескі жолы" атты заңдар қабылдан еді.Ал бізге тарих бойы хат арқылы жеткені Тәуке ханның "Жеті жарғысы" атты жинағы болып отыр.Оның маңызы туралы заңдағы мүліктік және мүліктік емес құқық обьектілері туралы сөз қозғау өз алдына бөлек үлкен зерттеуді талап етеді.Жалпы,әңгіме менің алып отырған тақырыбымның бастауы сонау ерте заманнан бері келе жатқан өзекті мәселенің бірі екендігі.
Курстық жұмыстың мақсаты:ортақ меншік құқығын қарастыру.
Міндеттері:
- ортақ меншіктің құқықтық ережелерін ашу;
- ортақ меншік түрлерін зерттеу.
I-тарау.Ортақ меншік құқығы
1.1.Ортақ меншік түсінігі
Белгілі бір затқа меншік құқығы бірнеше меншік иелеріне қатысты болуы мүмкін.Осыған сәйкес ортақ меншік қатынастары туындайды және меншік құқығы бірнеше меншік иелеріне бөлінеді.Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 225-бабы 2-тармағына сәйкес, ортақ меншік екі немесе бірнеше адамның меншігінде мүлік болған кезде пайда болады.Оның мақсаты өзгертілгенге дейін оны бөлуге болмайды,өйткені заңға сәйкес мүлік бөлінбейді.Мысалы, егер фермер қожалығының мүшесі одан шықса, өндіріске жататын шаруашылық жабдығы бөлінуге жатпайды.Ал Азаматтық кодекстің 209-бабының 4-тармағында бөлінетін мүлікке ортақ меншік мынадай жағдайларда пайда болады делінген,яғни, заңнамалық актілерде немесе шартта көзделген жағдайларда жүргізіледі.Мұндай жағдайларға жеке заттардан құралған немесе жекеленген заттар жатады.Мысалы, кітапхана, сурет галереясы және т.б.Яғни сурет галереясындағы суреттердің бірі бір адамға,ал екіншісі келісім-шартпен немесе заң актілерімен анықталған басқа адамдарға тиесілі болуы мүмкін.
Ортақ меншіктің құқықтық қатынастары бірқатар құқықтық ерекшеліктерге ие болады.Меншіктің құқықтық қатынастарында ортақ меншік құқығы субъектілерінің бір-бірімен қарым-қатынасы туындайды, яғни ортақ меншіктің басқа меншік иелері мен үшінші тұлға арасындағы құқықтық қатынастар туындайды.
Сондықтан,ортақ меншік - бұл ортақ меншікке қатысушылар арасындағы қатынастар емес,салыстырмалы құқықтық қатынастар,яғни,мұнда олардың қатынастары нақты және құқықтық қатынастарға қатысушылар шеңбері анықталады.Мысалы, бұл бірдей мүліктің барлығына ортақ екендігімен расталады, яғни әр қатысушы бірдей мөлшерде немесе үлесте болуы мүмкін.Қарама-қарсы тараптар жоқ, қатысушыларды кредиторлар немесе борышкерлер деп атауға болмайды, ал олардың арасындағы келісім тек ортақ мақсатқа бағытталған.Мысалы, бірнеше адам мұрагерлік мүлікке ие бола алады.
Бірлескен меншік иелерінің бір-біріне қатынасының сипаты меншік формасының сипатымен ерекшеленеді. Оның өзі меншік құқығының құрылымына сәйкес келуі мүмкін. Осылайша, бір нәрсеге ие меншік иелері әртүрлі меншік субъектілері бола алады. Сондықтан мемлекет, бір немесе бірнеше жеке тұлға бір мүліктің ортақ меншігіне қатысушы болған жағдайлар жиі кездеседі.
Жеке және заңды тұлғалар, оның ішінде шетел азаматтары, сондай-ақ Қазақстан Республикасы мен оның әкімшілік-аумақтық бірлігі ортақ меншік субъектілері бола алады. Ортақ меншік құқығы сондай-ақ әртүрлі заңды фактілер, атап айтқанда шарттар, келісімдер, заңда көзделген өзге де жағдайлар негізінде "Жеке кәсіпкерлік туралы"Заңның 3-бабының 3-тармағы бойынша жүзеге асырылады.Ортақ мүлік ерлі-зайыптылар сатып алған ортақ мүліктен де туындайды.
Азаматтық кодекстің 230-бабына сәйкес жай серіктестік қызметі үшін ақшалай немесе өзге де мүліктік жарналар, сондай-ақ олардың бірлескен қызметі нәтижесінде жасалған немесе сатып алынған мүлік олардың ортақ үлестік меншігі болып табылады. Ортақ меншік құқығы-бірнеше тұлғаның мүлкін бір объект ретінде иеленуді, пайдалануды және оған билік етуді бекітетін, реттейтін және қорғайтын құқық нормаларының жиынтығы.
Субъектілік мағынада ортақ меншік құқығы екі немесе одан да көп адамның белгіленген тәртіп пен заң шегінде өздерінің иелігіндегі ортақ мүлікті өз қалауы бойынша иелену, пайдалану және оған билік ету мүмкіндігін қамтамасыз ету ретінде қаралуға тиіс.
Ортақ меншік құқығы институтының мәні мен мағынасы, ең алдымен, бірнеше адамдар өздерінің тұтынушылық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін белгілі бір объектіні көпшілік алдында құратындығында немесе иеленуінде көрінеді. Жалпы меншік мүлікті шаруашылық жүргізу практикасында, сондай-ақ өмірде неғұрлым тиімді пайдалануға ықпал етеді.
1.2. Ортақ меншік түрлері
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 209-бабы, ортақ және бірлескен ортақ меншік болып табылады.Азаматтық кодекс бойынша әрбір меншік иесіне ортақ меншік үлесі тиесілі. Мұндай үлес тең және тең емес болып бөлінеді. Алайда, үлестің мөлшері мүлікті иеленуге, пайдалануға және оған билік етуге байланысты мәселелерді шешуге әсер етпейді. Сондықтан олар ортақ келісім негізінде бірлесіп шешіледі.
Ортақ бірлескен меншік-бұл ортақ меншіктің бір түрі, онда қатысушылар ортақ мүлікте алдын-ала анықталмаған үлестерге ие. Демек, егер заңда немесе басқа меншік иелерінің келісімінде өзгеше көзделмесе, үлестер тең деп танылады. Мұндай мүлікті үлеске бөлу қатысушы бөлінген кезде немесе ортақ меншік тоқтатылған жағдайда ғана жүргізіледі.
Заңнамада ортақ бірлескен меншіктің мынадай түрлері көзделген:
1) ерлі-зайыптылардың ортақ меншігі;
2) шаруа (фермер) қожалығының жалпы меншігі;
3) жекешелендірілген тұрғын үйге ортақ меншік болып табылады.
Бірлескен меншікке қатысушылар, егер олардың арасындағы келісімде өзгеше көзделмесе, оны тең негіздерде бірлесіп иеленеді және пайдаланады. Бірлескен меншіктегі мүлікке билік ету мүлікке билік ету жөніндегі мәмілені қатысушылардың қайсысы жасағанына қарамастан, барлық қатысушылардың келісімі бойынша жүзеге асырылады. Осылайша, егер заң актілерінде не олардың арасындағы келісімде өзгеше көзделмесе, бірлескен меншікке қатысты мәмілені кез келген қатысушы басқа қатысушылардың алдын ала келісімін алмай жасай алады.
Нотариаттық куәландыруды немесе мемлекеттік тіркеуді талап ететін мәмілелер жасалған кезде бірлескен меншікке басқа қатысушылардың келісімі нотариаттық тәртіппен расталуға тиіс.
Бірлескен меншікке қатысушылардың бірі ортақ мүлікке билік ету бойынша жасаған мәміле қалған қатысушылардың талап етуі бойынша мәміле жасаған қатысушының қажетті өкілеттігі болмау себебі бойынша және егер екінші Тараптың бұл туралы білгені немесе көрінеу білуге тиіс екені дәлелденген жағдайда ғана жарамсыз деп танылуы мүмкін.
Ортақ бірлескен меншікте үлестер жоқ деп саналады, яғни олар алдын-ала анықталмаған. Бұл бойынша бірлескен меншікті қатысушылар арасында бөлу және олардың біреуінің үлесін бөліп шығару ортақ мүлік құқығындағы әркімнің үлесі алдын ала анықталған жағдайда жүзеге асырылуы мүмкін. Ортақ мүлікті бөлу және одан үлесті бөліп шығару кезінде, егер заңдарда немесе қатысушылардың келісімінде өзгеше көзделмесе, олардың үлестері тең деп танылады. Бірлескен меншікті бөлудің және одан бөліп шығарудың негіздері мен тәртібі, бірлескен меншіктің жекелеген түрлері үшін заңда, басқа да заң актілерінде өзгеше белгіленбесе және бірлескен меншікке қатысушылар қатынастарының мәнінен туындамайтындықтан, іскерлік меншікке арналған ережелер бойынша айқындалады.
Азаматтық Кодекстің 219-бабына сәйкес заң актілерінде ортақ бірлескен меншіктің басқа да түрлері көзделуі мүмкін.
Барлық басқа жағдайларда ол үлестік меншік түрінде көрінеді. Бірлескен ортақ меншіктің оған қатысушылардың үлесі бар, бірақ олардың ортақ мүліктегі көлемі алдын-ала анықталмайтындығына байланысты оны тең деп санайды.
II-тарау.Ортақ меншіктің жекеленген түрлері
2.1. Ортақ үлестік меншік
Меншіктің үлестік түрі деп мүлік объектісін қатысушылар арасындағы нақты үлестерге бөлу түсініледі.
Үлестік меншіктің ерекшелігі оның пайда болу сәтінде ортақ мүліктегі меншік иелерінің үлесі болуымен анықталады.Бөлудің мұндай сипаты меншік иелерінің келісімдерімен және заң актілерімен белгіленеді.Осы Келісіммен қатысушылар үлесінің мөлшері анықталады және өзгертіледі, ол олардың үлесіне тең дәрежеде бөлінеді.
Заңда меншік иелерінің бірінің күшімен мүлікті жақсарту мәселесі айқындалған.Мүліктегі үлестің мөлшерін айқындау кезінде ортақ мүлікті пайдалану тәртібін сақтай отырып, оны жақсарту мәселелерінің арақатынасын ашу қажет.Ортақ мүлікті пайдаланудың белгіленген тәртібін сақтай отырып,оны өз есебінен жақсартуды жүзеге асырған үлестік меншікке қатысушының ортақ мүліктегі өз үлесін ұлғайтуға құқығы бар.
Азаматтық кодекстің 211-бабына сәйкес,егер үлестік меншікке қатысушылардың келісімінде өзгеше көзделмесе,ортақ мүлікті бөлу оны жасасқан қатысушының меншігіне өтеді.Кодекстің 212 және 213-баптарында ортақ мүлікті иелену,пайдалану және оған билік ету барлық қатысушылардың келісімімен жүзеге асырылады делінген.Үлестік меншіктегі мүлікті иелену және пайдалану оның барлық қатысушыларының келісімімен, ал келісімге қол жеткізілмеген жағдайда - сот айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.
Ортақ меншік құқығын жүзеге асыру кезінде иелену,пайдалану және билік ету салдарына назар аудару керек.Егер меншік иелері ортақ мүлікті иелену және пайдалану жөнінде ортақ пікірге келе алмаса,онда сотқа жүгіне алады.Егер көзқарастың қайшылығын сот шешпесе, оны Тараптардың өздері шешеді.
Ортақ үлестік меншікке қатысушылардың әрқайсысы ортақ мүліктен өз үлесін заттай бөліп беруді талап етуге құқылы. Азаматтық кодекстің 218-бабына сәйкес,егер үлесті нақтылы бөліп шығаруға жол берілмесе немесе ортақ меншіктегі мүлікке шамадан тыс залал келтіруге байланысты ол мүмкін болмаса, бөлінетін меншік иесі үлестік меншіктің басқа қатысушыларынан аз үлестің құнын өндіріп алуға құқылы. Ресейдің сот практикасында мұндай шығындарға мүлікті пайдаланбау, оның техникалық жағдайының нашарлауы немесе материалдық немесе көркем шығармашылық құндылығының төмендеуі сияқты жағдайлар жатады. Мысалы, суреттер, монеталар, кітапхана және т. б.
Іс жүзінде мүлікті қатысушылар арасында бөлуде немесе олардың біреуін немесе бірнешеуін заттай беруде қиындықтар туындайды.Ресейдің сот практикасына тағы да тоқталатын болсақ,олардың шешімдері келесідей: бөлінген меншік иесінің өтініші бойынша қалған қатысушылар оған сұрағанын береді, содан кейін бұл меншік иесі ортақ мүліктегі үлеске құқығынан айырылады. Тек кейбір жағдайларда, меншік иесінің үлесі маңызды емес және оны нақты бөлу мүмкіндігі болмаған кезде, сот басқа қатысушыларды, егер олар осы меншік иесінің келісімін бермесе де, оған өтемақы төлеуге міндеттей алады.
Сот даулы мәселені жан-жақты зерттейді және тараптар ұсынған дәлелдемелерді қайта есептейді, мысалы, мүлікті кімге пайдалану керек, оның денсаулығы, кәсіби қызметі, қанша бала, отбасында еңбекке қабілетті адамдар бар ма, жоқ па, бәрі ескеріледі.Бұл ережені бөлінбейтін заттарға қолдануға болады (мысалы,автомобиль, музыкалық аспаптар және т.б.).Шаруа қожалығына ауылда оны пайдаланбайды. Кейбір жекелеген жағдайларда сот нақты жағдайды ескере отырып, бөлінбейтін затты үлестік меншікке қатысушылардың біреуіне ғана бере алады.Бұл ретте қалған қатысушылардың үлестерінің көлеміне мән берілмейді.
Үлесті меншіктегі мүлікті бөлудің мүмкін еместігіне және Азаматтық кодекстің 218-бабының 4-тармағында көрсетілген мән-жайларға байланысты қатысушы осы мүлікті пайдалану құқығынан айырыла алмайды.Бұл жағдайда мүлікті пайдаланудың қалыптасқан нақты тәртібі ескеріледі, ол ортақ меншік құқығындағы үлеске сәйкес келмеуі мүмкін.
Шарттың немесе сот шешімінің негізінде адамның жылжымайтын мүліктің бір бөлігін қалай иеленетіні анықталады.Бұл жерде біз оның заңды үлесі мен құқықтары туралы айтып отырмыз.Бұл жағдайда ортақ мүлікті бөлуге болмайды.Мысалы, жылжымайтын мүліктің бір бөлігі зақымдалады,одан қалған қатысушылардың үлесі өзгермейді,олар мүліктің қалған бөлігін иелену және пайдалану тәртібін анықтауға құқылы, ал олардың үлестері сәйкестендіріледі.
Азаматтық кодекстің 214-бабына сәйкес үлесті меншіктегі мүлікті пайдаланудың жемістері,өнімі мен кірістері ортақ мүліктің құрамына келіп түседі.Егер өзгеше көзделмесе,үлесті меншікке қатысушылар арасында жемістерді,өнімдер мен кірістерді кейіннен бөлу олардың үлестеріне сәйкес жүргізіледі.
Үлесті меншіктегі мүлікті күтіп-ұстау жөніндегі шығыстарды барлық қатысушылар көтереді.Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 215-бабына сәйкес, меншік иелері салықтарды,басқа төлемдерді төлеуге қатысады,сонымен қатар ортақ мүлікті ұстауға және сақтауға байланысты шығындарға қатысуға міндетті.Бұл норма орындалуға міндетті және тараптардың келісімімен өзгертіледі.Бірақ бұл норма қатысушылардың біреуінің ортақ мүлік шығындарын төлеуіне кедергі келтірмейді.Заңда үлестік меншіктің әрбір қатысушысы өзіне тиесілі үлесті өз қалауы бойынша иеленеді,сата алады,сыйға тарта алады,мұраға қалдыра алады деп көзделген.ҚР Азаматтық кодексінің 216-бабында елеулі сатып алудың басым құқығына ие бола отырып, белгіленген шарттарды сақтай алады және оларда билікті жүзеге асыра алады және оған басқа иелердің келісімі қажет емес екені көрсетілген.
Ортақ меншіктің әрбір қатысушысы өз үлесін сатуға құқылы.Осы мүмкіндікті ескере отырып, заң басқа меншік иелерінің мүдделеріне назар аударады, олар әрқашан олар үшін ортақ меншікке кіруді қолдамайды.Азаматтық Кодекстің 216-бабы ортақ меншікке қатысушыларға сатып алудың басым құқығын береді.Үлесті меншік құқығындағы үлесті бөтен адамдарға сатқан кезде сатылатын үлесті меншіктің қалған қатысушылары оны сату мен жария саудаға салу жағдайларын қоспағанда, тең шарттарда сатылатын үлесті сатып алуға басым құқыққа ие болады.
Үлесті сатушы үлесті меншіктің басқа қатысушыларына өз үлесін бөтен адамға сату ниеті туралы оның бағасы мен оны сатудың басқа да шарттарын ескере отырып жазбаша хабарлауға міндетті.Егер үлесті меншіктің басқа қатысушылары сатып алудан бас тартса немесе жылжымайтын мүлікке меншік құқығындағы сатылатын үлесті бір ай ішінде,ал басқа мүлік бойынша - хабарлама алған күннен бастап он күн ішінде сатып алмаса,сатушы өз үлесін кез келген тұлғаға сатуға құқылы болады.
Үлес сатып алудың басым құқығын бұза отырып сатылған жағдайда үлесті меншіктің кез келген қатысушысы үш ай ішінде сотта сатып алушының құқықтары мен міндеттерін өзіне ауыстыруды талап етуге құқылы болады.Азаматтық Кодекстің 216-бабында жария саудамен үлесті сату көзделген.Меншік құқығындағы үлесті заңдастыру Азаматтық кодекстің 222-бабының 2-тармағында және басқа да заңнамалық актілерде көрсетілген жағдайларда ғана меншік үлесіне басқа қатысушылардың келісімінсіз жүргізіледі.
Үлесті сатудың басым құқығының нормасы айырбас шарты бойынша үлесті беру кезінде де Азаматтық кодекске енгізілді.Бұл жағдайда ортақ меншікке қатысушы тең бағалы мүлікті ұсыну бойынша айырбас шартында көрсетілген барлық міндеттемелерді өзіне алады.
Кондоминиумда өз үлесін иелік етудің арнайы белгіленген жүйесі бар."Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңның 31-бабына сәйкес,егер ортақ меншіктегі тұрғын үй әрбір меншік иесіне берілмесе, үлестің мөлшері тұрғын үйдің пайдалы алаңына қарай айқындалады.Үйдің жалпы ауданына кіретін мұндай үлес бұрынғыдай ерекшеленбейді.Үйге меншік құқығының басқа адамға ауысуы сол адамға тиесілі үлеске ауысады, меншік иесінің ортақ меншіктегі үлесін беруге құқығы жоқ, яғни, олардың әрқайсысы үйдің өзіне тиесілі бөлігін өз қалауы бойынша басқарады.Үйдің жалпы бөліктерін ұстауға арналған шығындар, егер меншік иесі өз үлестеріне сәйкес бөлінсе,егер келісімде өзгеше көзделмесе.Көп пәтерлі үйде меншік иелері бірлесіп әрекет етуі керек.Мұндай үйді әдетте тұрғындардың өздері пайдаланады.Азаматтық кодекстің 217-бабына сәйкес үлестік меншік құқығындағы үлес,егер тараптардың келісімінде өзгеше көзделмесе, шарт жасалған кезден бастап шарт бойынша сатып алушыға ауысады.Азаматтық кодекстің 238-бабына сәйкес шарт бойынша мүлікті алушыда меншік құқығы,егер заңнамалық актілерде өзгеше көзделмесе, затты берген кезден бастап туындайды немесе келісімшарт.Ал 217-бап бойынша үлестік меншік құқығындағы үлестер сатып алушыға өткен сәттен бастап шарт жасасты.Тараптар басқа да мән-жайларды, мысалы, мүлікті берген немесе ақшаны төлеген кезден басталуы мүмкін мән-жайларды қарауы ... жалғасы
М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті
Тарих, экономика және құқық факультеті
Құқықтық пәндер кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы:Ортақ меншік:ұғымы,түрлері және құқықтық реттелу ерекшеліктері
Тексерген: з.ғ.м., Құқықтық пәндер
кафедрасының оқытушысы Базаргалиева Ж.А
Орындаған: Юр-21 тобының
студенті Тажбаева С.К
Орал, 2022 ж.
ЖОСПАР
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
I-тарау.Ортақ меншік құқығы
1.1.Ортақ меншік түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2.Ортақ меншік түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
II-тарау.Ортақ меншіктің жекеленген түрлері
2.1.Ортақ үлестік меншік ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
2.2.Ерлі-зайыптылардың ортақ меншігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..1 3
2.3.Ортақ меншік құқығын тоқтату ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Кіріспе
Жалпы,Қазақстан Республикасының 1994 жылдың 27 желтоқсанында қабылданған Азаматтық кодексі Қазақстан Республикасының Конституциясының және де халықаралық құқықтың барлық жұрт таныған принциптері мен нормаларына негізделген.
Ел экономикасының көтерілуіне байланысты азаматтық,ұлтаралық,діни келісім мен татулықты сақтау,нарықтық қатынастағы адамдардың мүддесін қорғау барысындағы құқық пен заңға деген сұраныс даму үстінде.Экономикасы жоғарғы деңгейге дейін дамыған елдерде өздерінің даму негізінде кәсіп иесінің секторының арқасында алынған.Сондықтан экономикалық рынок кезеңі ең бірінші міндет мүлікпен және мүліксіз қатынастарды заңды жолмен реттеу болып табылады.
Азаматтық құқықтық қатынастарда басты туындайтын мәселелердің бірі бұл-меншік болып табылады.Мен осы өзімнің қурстық жұмысымда ортақ меншік құқығын қарастыратын боламын.Курстық жұмыс барысында ортақ меншікті жеке меншік және де мемлекеттік меншіктен қандай айырмашылығы бар екенін айқындаймын.
Курстық жұмыстың жалпы мақсаты мен негізгі міндеті-ортақ меншікті кім пайдалана алатынын,оның қандай түрлері бар екенін,қоғамда алатын орны мен даму деңгейін көрсету болып табылады.Ең негізгі көтеретін мәселем-бұл ортақ меншік құқығын кімнің иелене,пайдалана,билік ете алатыны жайлы болмақ.Бұл жұмысты жазу барысында жалпылау,сараптау,талдау,зерттеу,жи нау әдіс-тәсілдерін қолданатын боламын.
Қазақстан Республикасы заң-құқықтық,ұлттық жүйесінің жылдам қалыптасуы,қоғамның қалыпты қозғалысы мен үнемі жаңарып отыруы соңғы уақыт ішінде болып жатқан оң өзгерістерді басқа көзқарас бойынша зерделеп,бағамдап алу міндетін алға тартады.
Менің таңдаған тақырыбым азаматтық құқықтық қатынастардың негізгісі деуге болады.Өйткені,қазіргі нарықтық заманда меншік құқығының ауқымы кеңейіп,оның сан алуан түрі қоғамымыздың дамуына оң ықпал етуде.Қазақстан тәуелсіздігін алған жылдың бастапқы кезеңінде жекешелендірудің белең алуына байланысты соның негізінде меншік түрлері көбейді.Қазақстан қазіргі уақытта әлемдік нарықтық қатынастарға белсене араласатын тәуелсіз мемлекеттің бірі болғандықтан халықаралық қатынастарды реттейтін заңнамалар мен актілерді бекітеді.Бұл мәселенің барлығы құқықтың сан алуан салаларындағы өзгерістерді туғызуда.Сондықтан менің курстық жұмысымның тақырыбы ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Қазақ халқының тарихы өте күрделі кезеңдерді басынан кешкені және тәуелсіз мемлекет болу үшін соғыс кезеңдерінде бірнеше заңдардың қабылданғанын білеміз.Мысалы,ХVI ғасырда Қасым хан тұсында "Қасым ханның қасқа жолы",Есім хан билік еткен кездері "Есім ханның ескі жолы" атты заңдар қабылдан еді.Ал бізге тарих бойы хат арқылы жеткені Тәуке ханның "Жеті жарғысы" атты жинағы болып отыр.Оның маңызы туралы заңдағы мүліктік және мүліктік емес құқық обьектілері туралы сөз қозғау өз алдына бөлек үлкен зерттеуді талап етеді.Жалпы,әңгіме менің алып отырған тақырыбымның бастауы сонау ерте заманнан бері келе жатқан өзекті мәселенің бірі екендігі.
Курстық жұмыстың мақсаты:ортақ меншік құқығын қарастыру.
Міндеттері:
- ортақ меншіктің құқықтық ережелерін ашу;
- ортақ меншік түрлерін зерттеу.
I-тарау.Ортақ меншік құқығы
1.1.Ортақ меншік түсінігі
Белгілі бір затқа меншік құқығы бірнеше меншік иелеріне қатысты болуы мүмкін.Осыған сәйкес ортақ меншік қатынастары туындайды және меншік құқығы бірнеше меншік иелеріне бөлінеді.Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 225-бабы 2-тармағына сәйкес, ортақ меншік екі немесе бірнеше адамның меншігінде мүлік болған кезде пайда болады.Оның мақсаты өзгертілгенге дейін оны бөлуге болмайды,өйткені заңға сәйкес мүлік бөлінбейді.Мысалы, егер фермер қожалығының мүшесі одан шықса, өндіріске жататын шаруашылық жабдығы бөлінуге жатпайды.Ал Азаматтық кодекстің 209-бабының 4-тармағында бөлінетін мүлікке ортақ меншік мынадай жағдайларда пайда болады делінген,яғни, заңнамалық актілерде немесе шартта көзделген жағдайларда жүргізіледі.Мұндай жағдайларға жеке заттардан құралған немесе жекеленген заттар жатады.Мысалы, кітапхана, сурет галереясы және т.б.Яғни сурет галереясындағы суреттердің бірі бір адамға,ал екіншісі келісім-шартпен немесе заң актілерімен анықталған басқа адамдарға тиесілі болуы мүмкін.
Ортақ меншіктің құқықтық қатынастары бірқатар құқықтық ерекшеліктерге ие болады.Меншіктің құқықтық қатынастарында ортақ меншік құқығы субъектілерінің бір-бірімен қарым-қатынасы туындайды, яғни ортақ меншіктің басқа меншік иелері мен үшінші тұлға арасындағы құқықтық қатынастар туындайды.
Сондықтан,ортақ меншік - бұл ортақ меншікке қатысушылар арасындағы қатынастар емес,салыстырмалы құқықтық қатынастар,яғни,мұнда олардың қатынастары нақты және құқықтық қатынастарға қатысушылар шеңбері анықталады.Мысалы, бұл бірдей мүліктің барлығына ортақ екендігімен расталады, яғни әр қатысушы бірдей мөлшерде немесе үлесте болуы мүмкін.Қарама-қарсы тараптар жоқ, қатысушыларды кредиторлар немесе борышкерлер деп атауға болмайды, ал олардың арасындағы келісім тек ортақ мақсатқа бағытталған.Мысалы, бірнеше адам мұрагерлік мүлікке ие бола алады.
Бірлескен меншік иелерінің бір-біріне қатынасының сипаты меншік формасының сипатымен ерекшеленеді. Оның өзі меншік құқығының құрылымына сәйкес келуі мүмкін. Осылайша, бір нәрсеге ие меншік иелері әртүрлі меншік субъектілері бола алады. Сондықтан мемлекет, бір немесе бірнеше жеке тұлға бір мүліктің ортақ меншігіне қатысушы болған жағдайлар жиі кездеседі.
Жеке және заңды тұлғалар, оның ішінде шетел азаматтары, сондай-ақ Қазақстан Республикасы мен оның әкімшілік-аумақтық бірлігі ортақ меншік субъектілері бола алады. Ортақ меншік құқығы сондай-ақ әртүрлі заңды фактілер, атап айтқанда шарттар, келісімдер, заңда көзделген өзге де жағдайлар негізінде "Жеке кәсіпкерлік туралы"Заңның 3-бабының 3-тармағы бойынша жүзеге асырылады.Ортақ мүлік ерлі-зайыптылар сатып алған ортақ мүліктен де туындайды.
Азаматтық кодекстің 230-бабына сәйкес жай серіктестік қызметі үшін ақшалай немесе өзге де мүліктік жарналар, сондай-ақ олардың бірлескен қызметі нәтижесінде жасалған немесе сатып алынған мүлік олардың ортақ үлестік меншігі болып табылады. Ортақ меншік құқығы-бірнеше тұлғаның мүлкін бір объект ретінде иеленуді, пайдалануды және оған билік етуді бекітетін, реттейтін және қорғайтын құқық нормаларының жиынтығы.
Субъектілік мағынада ортақ меншік құқығы екі немесе одан да көп адамның белгіленген тәртіп пен заң шегінде өздерінің иелігіндегі ортақ мүлікті өз қалауы бойынша иелену, пайдалану және оған билік ету мүмкіндігін қамтамасыз ету ретінде қаралуға тиіс.
Ортақ меншік құқығы институтының мәні мен мағынасы, ең алдымен, бірнеше адамдар өздерінің тұтынушылық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін белгілі бір объектіні көпшілік алдында құратындығында немесе иеленуінде көрінеді. Жалпы меншік мүлікті шаруашылық жүргізу практикасында, сондай-ақ өмірде неғұрлым тиімді пайдалануға ықпал етеді.
1.2. Ортақ меншік түрлері
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 209-бабы, ортақ және бірлескен ортақ меншік болып табылады.Азаматтық кодекс бойынша әрбір меншік иесіне ортақ меншік үлесі тиесілі. Мұндай үлес тең және тең емес болып бөлінеді. Алайда, үлестің мөлшері мүлікті иеленуге, пайдалануға және оған билік етуге байланысты мәселелерді шешуге әсер етпейді. Сондықтан олар ортақ келісім негізінде бірлесіп шешіледі.
Ортақ бірлескен меншік-бұл ортақ меншіктің бір түрі, онда қатысушылар ортақ мүлікте алдын-ала анықталмаған үлестерге ие. Демек, егер заңда немесе басқа меншік иелерінің келісімінде өзгеше көзделмесе, үлестер тең деп танылады. Мұндай мүлікті үлеске бөлу қатысушы бөлінген кезде немесе ортақ меншік тоқтатылған жағдайда ғана жүргізіледі.
Заңнамада ортақ бірлескен меншіктің мынадай түрлері көзделген:
1) ерлі-зайыптылардың ортақ меншігі;
2) шаруа (фермер) қожалығының жалпы меншігі;
3) жекешелендірілген тұрғын үйге ортақ меншік болып табылады.
Бірлескен меншікке қатысушылар, егер олардың арасындағы келісімде өзгеше көзделмесе, оны тең негіздерде бірлесіп иеленеді және пайдаланады. Бірлескен меншіктегі мүлікке билік ету мүлікке билік ету жөніндегі мәмілені қатысушылардың қайсысы жасағанына қарамастан, барлық қатысушылардың келісімі бойынша жүзеге асырылады. Осылайша, егер заң актілерінде не олардың арасындағы келісімде өзгеше көзделмесе, бірлескен меншікке қатысты мәмілені кез келген қатысушы басқа қатысушылардың алдын ала келісімін алмай жасай алады.
Нотариаттық куәландыруды немесе мемлекеттік тіркеуді талап ететін мәмілелер жасалған кезде бірлескен меншікке басқа қатысушылардың келісімі нотариаттық тәртіппен расталуға тиіс.
Бірлескен меншікке қатысушылардың бірі ортақ мүлікке билік ету бойынша жасаған мәміле қалған қатысушылардың талап етуі бойынша мәміле жасаған қатысушының қажетті өкілеттігі болмау себебі бойынша және егер екінші Тараптың бұл туралы білгені немесе көрінеу білуге тиіс екені дәлелденген жағдайда ғана жарамсыз деп танылуы мүмкін.
Ортақ бірлескен меншікте үлестер жоқ деп саналады, яғни олар алдын-ала анықталмаған. Бұл бойынша бірлескен меншікті қатысушылар арасында бөлу және олардың біреуінің үлесін бөліп шығару ортақ мүлік құқығындағы әркімнің үлесі алдын ала анықталған жағдайда жүзеге асырылуы мүмкін. Ортақ мүлікті бөлу және одан үлесті бөліп шығару кезінде, егер заңдарда немесе қатысушылардың келісімінде өзгеше көзделмесе, олардың үлестері тең деп танылады. Бірлескен меншікті бөлудің және одан бөліп шығарудың негіздері мен тәртібі, бірлескен меншіктің жекелеген түрлері үшін заңда, басқа да заң актілерінде өзгеше белгіленбесе және бірлескен меншікке қатысушылар қатынастарының мәнінен туындамайтындықтан, іскерлік меншікке арналған ережелер бойынша айқындалады.
Азаматтық Кодекстің 219-бабына сәйкес заң актілерінде ортақ бірлескен меншіктің басқа да түрлері көзделуі мүмкін.
Барлық басқа жағдайларда ол үлестік меншік түрінде көрінеді. Бірлескен ортақ меншіктің оған қатысушылардың үлесі бар, бірақ олардың ортақ мүліктегі көлемі алдын-ала анықталмайтындығына байланысты оны тең деп санайды.
II-тарау.Ортақ меншіктің жекеленген түрлері
2.1. Ортақ үлестік меншік
Меншіктің үлестік түрі деп мүлік объектісін қатысушылар арасындағы нақты үлестерге бөлу түсініледі.
Үлестік меншіктің ерекшелігі оның пайда болу сәтінде ортақ мүліктегі меншік иелерінің үлесі болуымен анықталады.Бөлудің мұндай сипаты меншік иелерінің келісімдерімен және заң актілерімен белгіленеді.Осы Келісіммен қатысушылар үлесінің мөлшері анықталады және өзгертіледі, ол олардың үлесіне тең дәрежеде бөлінеді.
Заңда меншік иелерінің бірінің күшімен мүлікті жақсарту мәселесі айқындалған.Мүліктегі үлестің мөлшерін айқындау кезінде ортақ мүлікті пайдалану тәртібін сақтай отырып, оны жақсарту мәселелерінің арақатынасын ашу қажет.Ортақ мүлікті пайдаланудың белгіленген тәртібін сақтай отырып,оны өз есебінен жақсартуды жүзеге асырған үлестік меншікке қатысушының ортақ мүліктегі өз үлесін ұлғайтуға құқығы бар.
Азаматтық кодекстің 211-бабына сәйкес,егер үлестік меншікке қатысушылардың келісімінде өзгеше көзделмесе,ортақ мүлікті бөлу оны жасасқан қатысушының меншігіне өтеді.Кодекстің 212 және 213-баптарында ортақ мүлікті иелену,пайдалану және оған билік ету барлық қатысушылардың келісімімен жүзеге асырылады делінген.Үлестік меншіктегі мүлікті иелену және пайдалану оның барлық қатысушыларының келісімімен, ал келісімге қол жеткізілмеген жағдайда - сот айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.
Ортақ меншік құқығын жүзеге асыру кезінде иелену,пайдалану және билік ету салдарына назар аудару керек.Егер меншік иелері ортақ мүлікті иелену және пайдалану жөнінде ортақ пікірге келе алмаса,онда сотқа жүгіне алады.Егер көзқарастың қайшылығын сот шешпесе, оны Тараптардың өздері шешеді.
Ортақ үлестік меншікке қатысушылардың әрқайсысы ортақ мүліктен өз үлесін заттай бөліп беруді талап етуге құқылы. Азаматтық кодекстің 218-бабына сәйкес,егер үлесті нақтылы бөліп шығаруға жол берілмесе немесе ортақ меншіктегі мүлікке шамадан тыс залал келтіруге байланысты ол мүмкін болмаса, бөлінетін меншік иесі үлестік меншіктің басқа қатысушыларынан аз үлестің құнын өндіріп алуға құқылы. Ресейдің сот практикасында мұндай шығындарға мүлікті пайдаланбау, оның техникалық жағдайының нашарлауы немесе материалдық немесе көркем шығармашылық құндылығының төмендеуі сияқты жағдайлар жатады. Мысалы, суреттер, монеталар, кітапхана және т. б.
Іс жүзінде мүлікті қатысушылар арасында бөлуде немесе олардың біреуін немесе бірнешеуін заттай беруде қиындықтар туындайды.Ресейдің сот практикасына тағы да тоқталатын болсақ,олардың шешімдері келесідей: бөлінген меншік иесінің өтініші бойынша қалған қатысушылар оған сұрағанын береді, содан кейін бұл меншік иесі ортақ мүліктегі үлеске құқығынан айырылады. Тек кейбір жағдайларда, меншік иесінің үлесі маңызды емес және оны нақты бөлу мүмкіндігі болмаған кезде, сот басқа қатысушыларды, егер олар осы меншік иесінің келісімін бермесе де, оған өтемақы төлеуге міндеттей алады.
Сот даулы мәселені жан-жақты зерттейді және тараптар ұсынған дәлелдемелерді қайта есептейді, мысалы, мүлікті кімге пайдалану керек, оның денсаулығы, кәсіби қызметі, қанша бала, отбасында еңбекке қабілетті адамдар бар ма, жоқ па, бәрі ескеріледі.Бұл ережені бөлінбейтін заттарға қолдануға болады (мысалы,автомобиль, музыкалық аспаптар және т.б.).Шаруа қожалығына ауылда оны пайдаланбайды. Кейбір жекелеген жағдайларда сот нақты жағдайды ескере отырып, бөлінбейтін затты үлестік меншікке қатысушылардың біреуіне ғана бере алады.Бұл ретте қалған қатысушылардың үлестерінің көлеміне мән берілмейді.
Үлесті меншіктегі мүлікті бөлудің мүмкін еместігіне және Азаматтық кодекстің 218-бабының 4-тармағында көрсетілген мән-жайларға байланысты қатысушы осы мүлікті пайдалану құқығынан айырыла алмайды.Бұл жағдайда мүлікті пайдаланудың қалыптасқан нақты тәртібі ескеріледі, ол ортақ меншік құқығындағы үлеске сәйкес келмеуі мүмкін.
Шарттың немесе сот шешімінің негізінде адамның жылжымайтын мүліктің бір бөлігін қалай иеленетіні анықталады.Бұл жерде біз оның заңды үлесі мен құқықтары туралы айтып отырмыз.Бұл жағдайда ортақ мүлікті бөлуге болмайды.Мысалы, жылжымайтын мүліктің бір бөлігі зақымдалады,одан қалған қатысушылардың үлесі өзгермейді,олар мүліктің қалған бөлігін иелену және пайдалану тәртібін анықтауға құқылы, ал олардың үлестері сәйкестендіріледі.
Азаматтық кодекстің 214-бабына сәйкес үлесті меншіктегі мүлікті пайдаланудың жемістері,өнімі мен кірістері ортақ мүліктің құрамына келіп түседі.Егер өзгеше көзделмесе,үлесті меншікке қатысушылар арасында жемістерді,өнімдер мен кірістерді кейіннен бөлу олардың үлестеріне сәйкес жүргізіледі.
Үлесті меншіктегі мүлікті күтіп-ұстау жөніндегі шығыстарды барлық қатысушылар көтереді.Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 215-бабына сәйкес, меншік иелері салықтарды,басқа төлемдерді төлеуге қатысады,сонымен қатар ортақ мүлікті ұстауға және сақтауға байланысты шығындарға қатысуға міндетті.Бұл норма орындалуға міндетті және тараптардың келісімімен өзгертіледі.Бірақ бұл норма қатысушылардың біреуінің ортақ мүлік шығындарын төлеуіне кедергі келтірмейді.Заңда үлестік меншіктің әрбір қатысушысы өзіне тиесілі үлесті өз қалауы бойынша иеленеді,сата алады,сыйға тарта алады,мұраға қалдыра алады деп көзделген.ҚР Азаматтық кодексінің 216-бабында елеулі сатып алудың басым құқығына ие бола отырып, белгіленген шарттарды сақтай алады және оларда билікті жүзеге асыра алады және оған басқа иелердің келісімі қажет емес екені көрсетілген.
Ортақ меншіктің әрбір қатысушысы өз үлесін сатуға құқылы.Осы мүмкіндікті ескере отырып, заң басқа меншік иелерінің мүдделеріне назар аударады, олар әрқашан олар үшін ортақ меншікке кіруді қолдамайды.Азаматтық Кодекстің 216-бабы ортақ меншікке қатысушыларға сатып алудың басым құқығын береді.Үлесті меншік құқығындағы үлесті бөтен адамдарға сатқан кезде сатылатын үлесті меншіктің қалған қатысушылары оны сату мен жария саудаға салу жағдайларын қоспағанда, тең шарттарда сатылатын үлесті сатып алуға басым құқыққа ие болады.
Үлесті сатушы үлесті меншіктің басқа қатысушыларына өз үлесін бөтен адамға сату ниеті туралы оның бағасы мен оны сатудың басқа да шарттарын ескере отырып жазбаша хабарлауға міндетті.Егер үлесті меншіктің басқа қатысушылары сатып алудан бас тартса немесе жылжымайтын мүлікке меншік құқығындағы сатылатын үлесті бір ай ішінде,ал басқа мүлік бойынша - хабарлама алған күннен бастап он күн ішінде сатып алмаса,сатушы өз үлесін кез келген тұлғаға сатуға құқылы болады.
Үлес сатып алудың басым құқығын бұза отырып сатылған жағдайда үлесті меншіктің кез келген қатысушысы үш ай ішінде сотта сатып алушының құқықтары мен міндеттерін өзіне ауыстыруды талап етуге құқылы болады.Азаматтық Кодекстің 216-бабында жария саудамен үлесті сату көзделген.Меншік құқығындағы үлесті заңдастыру Азаматтық кодекстің 222-бабының 2-тармағында және басқа да заңнамалық актілерде көрсетілген жағдайларда ғана меншік үлесіне басқа қатысушылардың келісімінсіз жүргізіледі.
Үлесті сатудың басым құқығының нормасы айырбас шарты бойынша үлесті беру кезінде де Азаматтық кодекске енгізілді.Бұл жағдайда ортақ меншікке қатысушы тең бағалы мүлікті ұсыну бойынша айырбас шартында көрсетілген барлық міндеттемелерді өзіне алады.
Кондоминиумда өз үлесін иелік етудің арнайы белгіленген жүйесі бар."Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңның 31-бабына сәйкес,егер ортақ меншіктегі тұрғын үй әрбір меншік иесіне берілмесе, үлестің мөлшері тұрғын үйдің пайдалы алаңына қарай айқындалады.Үйдің жалпы ауданына кіретін мұндай үлес бұрынғыдай ерекшеленбейді.Үйге меншік құқығының басқа адамға ауысуы сол адамға тиесілі үлеске ауысады, меншік иесінің ортақ меншіктегі үлесін беруге құқығы жоқ, яғни, олардың әрқайсысы үйдің өзіне тиесілі бөлігін өз қалауы бойынша басқарады.Үйдің жалпы бөліктерін ұстауға арналған шығындар, егер меншік иесі өз үлестеріне сәйкес бөлінсе,егер келісімде өзгеше көзделмесе.Көп пәтерлі үйде меншік иелері бірлесіп әрекет етуі керек.Мұндай үйді әдетте тұрғындардың өздері пайдаланады.Азаматтық кодекстің 217-бабына сәйкес үлестік меншік құқығындағы үлес,егер тараптардың келісімінде өзгеше көзделмесе, шарт жасалған кезден бастап шарт бойынша сатып алушыға ауысады.Азаматтық кодекстің 238-бабына сәйкес шарт бойынша мүлікті алушыда меншік құқығы,егер заңнамалық актілерде өзгеше көзделмесе, затты берген кезден бастап туындайды немесе келісімшарт.Ал 217-бап бойынша үлестік меншік құқығындағы үлестер сатып алушыға өткен сәттен бастап шарт жасасты.Тараптар басқа да мән-жайларды, мысалы, мүлікті берген немесе ақшаны төлеген кезден басталуы мүмкін мән-жайларды қарауы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz