Мемлкееттік бюджет

МАЗМҰНЫ


КІРІСПЕ

1 МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ МӘНІ
ЖӘНЕМАЗМҰНЫ
1.1 Мемлекеттік бюджеттің түсінігі және оның құрылымы
1.2 Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі және оның құрылу принциптері
1.3Шетелдердегі бюджет жүйесінің ұйымдастырылу ерекшеліктері

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ 2008.2012 ЖЫЛДАРДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІ ТАЛДАУ
2.1 Мемлекеттік бюджеттің кірісін толтырудағы және шығындарын қаржыландырудағы рөлі
2.2 2008.2012 жыдардағы мемлекеттік бюджеттің атқарылуын талдау
2.3 Қазақтандағы мемлекеттік бюджеттің орны мен рөлі.

3ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ ДАМУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1Мемлекеттік бюджет жүйесінде кездесетін мәселелер
3.2 Бюджеттік жүйесін шешу жолдары

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

ҚОСЫМША
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1 МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ МӘНІ
ЖӘНЕМАЗМҰНЫ
1.1 Мемлекеттік бюджеттің ... және оның ... ... Республикасының бюджет жүйесі және оның ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік бюджеттің кірісін ... және ... ... ... жыдардағы мемлекеттік бюджеттің атқарылуын талдау
2.3 Қазақтандағы мемлекеттік бюджеттің орны мен рөлі.
3ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ДАМУ ... ... ШЕШУ ... ... жүйесінде кездесетін мәселелер
3.2 Бюджеттік жүйесін шешу жолдары
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ҚОСЫМША
КІРІСПЕ
Бюджет- ақшалай қатынастар жүйесі ... ... ... ... ... ... ... асыра отырып, экономикалық
міндеттерге, материалдық мүмкіншілікке, реттіудің ... ... ... ... ... мен ... ... пайдаланады.
Экономиканың ішкі тепе- теңдігіне қло жеткізуге көбіне- көп ... ... ... ... ... ... ықпал ету әдісі ретінде
экономикалық өсуді ынталандырады.
Қазақстан Республикасының ... ... 4- ... ... ... берілген: « Бюджет- ол мемлекеттің міндеттері ... іске ... ... ... ... арналған оның
орталықтандырылған ақша қоры ».Бюджеттің ... ... ... ... қор, ... негізі- жалпы
экономикалық қарым- қатынас, заңнамалық белсендіруі- заң.
« Бюджет » ... ... ... ... ... ол ... ... деп айтуға болады:
- ол өз алдында жеке бір экономикалық категория;
- ол мемлекеттің ақша қаражаттарының орталықтандырылған қоры;
- ол ... ... ... ... ( бюджеттік механизм арқылы );
- ол мемлекеттің негізгі қаржы жоспары;
- ол барлық бюджеттік қарым- ... ... ... ... ... ... қарым- қатынасқа негізделгендіктен объективтік түрде
сипатталады. Өз алды бюджеттік сала болуы адамзаттың суюъективтік пікіріне
байланысты ... ең ... ол ... өндірістің дамуына керекті
орталықтандырылған ресурстарға, мемлекеттің табиғаты мен ... ... ... ... жылы ... « ... ... туралы » Қазақстан Республикасының
заңы республикамыздың бюджет жүйесін қайта ұйымдастырудағы аса маңызды
құжат ... деп ... 1991 жылы 17 ... ... жаңа ... ... бюджеті қалыптастыруының негізгі қағидаларын,
заңды ... мен жеке ... ... ... ... да төлемдер мен
бюджеттен қаржы бөлу жөніндегі бюджет қарым- қатынасын айқындады. ... ... ... ... ... жүйесі бөліктерінің- республикалық
және жергілікті бюджеттердің дербестігі болып табылады.
Облыстық, қалалық, аудандық, қалалардағы аудандардың, поселкелік, ... ... ... ... ... ... жылы 30 ... Қазақстан Республикасының екінші Конституциясын
қабылдау, экономикалық және саяси жағдайлардағы ... ... ... 1995 жылы Салық кодексінің қабылдануы, ... ... 1996 ... 24 ... « Бюджеттік жүйе туралы ... ... ... ... әзірлеу және қабылдауға себепші
болды. Бюджет жүйесінің негізгі реформалары осы Заңмен енгізілді.
Мемлекеттік бюджет экономикалық қатынастардың ... ... ... болады. Мемлекет шарушылықтың басым слаларын қаржыландыруға, бүкіл
қоғам ... ... ... іс- ... ... ... ... мемлекетті басқарудың жалпы шығындарын жабуға керекті
орталықтанған ресурстарды қажет етеді. Сондықтан, ... ... ... ... мемлекеттік бюджет арнайы қоғамдық міндеттемелерді
орындайды, ... ... ... қанағаттандырады.
Қаржылық қатынастардың жиынтығы ретінде мемлекеттік бюджеттің де қаржы
тәрізді ... бар: ... ... ... ... ... нысанда жүргізіледі.
1 МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ МӘНІ ЖӘНЕ МАҢЫЗЫ
1.1 Мемлекеттік ... ... және ... ... орны
Мемлекеттік бюджет экономикалық қатынастардың жиынтығы ретінде объективті
сипатта болады. Ол жеке үлестіруші сфера ретінде объективті ... ... ... ... шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... ... іс- шараларды
өткізуге қорғаныс міндеттерін шешуге, мемлекетті ... ... ... ... ... ... ... етеді.Сонымен
құнды үлестірудің ерекше бөлігі ретінде мемлекеттік бюджет арнайы қоғамдық
міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің де қаржы
тәрізді ерекшеліктері бар: ... ... ... ... ақшалай нысанда жүргізіледі, мақсатта ақшалай қаражат қорлардың
құрылуы мен ... ... ... ... ... бюджеттік
қатынастардың қаржы ұғымынан ерекшк арнайы спецификасы бар.
Мемлекеттік бюджет құндық үлестірудің спецификалық сферасы ретінде мынадай
ерекеліктерге ... ... ... өнім ... бөлігі мемлекетке жинақталуы мен қоғамдық
қажеттіліктерді қанағаттандыруға пайдаланудың ерекше үлестірушілік
қатынастардың экономикалық нысанын білдіреді.
1. ... ... ... территориялары экономика секторлары,
қоғамдық қызмет сфералары арасында құнды қайта бөлуге бағытталған.
1. тауарлы ... ... ... ... ... емес ... ... үлестіру стадиясан білдіреді
Мемлекеттік бюджет кез- келген экономикалық категория ретінде өндірістік
қатынастарды белгілейді және соған сәйкес ... ... ... ... ... мемлекеттің орталық ақшалай қаражат қорларына яғни
бюджеттік қорға материаландырылады.Бюджеттік қор- ... ... ... өтіп және ... дайы ... қажеттілігін
қанағаттандыруға, тұрғындардың әлеуметтік- мәдени қызмет ... және ... ... ... үшін ... ... қоғамдық өнім
мен ұлттық табыстың объективті экономикалық нысаны. Бюджеттік қордың
құрылуы мен қолданылуы құнның ... және ... ... ... сипаттайды.
Экономикалық категория ретінде мемлекеттік бюджет мемлекет пен қоғамдық
өндіріске қатысушылар арасында қоғамдық өнім ... ... мен ... ... орталықтанған ақшалай қаражат қорлардық құрылуы
және оны кеңейтілген ұдайы өндірісті және ... ... ... ... ... қатынастарын білдіреді.
Мемлекеттік бюджет қаржы тәрізді үлестірушілік және бақылаушылық функция
атқарады. Аталған функция іс- әрекеті бюджеттік ... ... ... ... өндірістік процесте маңызды экономикалық, әлеуметтік және
саяси рөл ... ... ... неғұрлым прогрессивті, басым
салаларын бюджеттік қордан қаржыландыра отырып ... ... ... ... қайта үлестірілуін де басты басты рөл алады. Бюджет
арқылы рентабельділігі жоғары салалардың табыстары ... ... ... Бюджеттік қор есебінен өндірістік емес сфера ұйымдары мен
мекемелерін ұстау жұмысшы күшінің ұдайы өндірісінде маңызды, ... ... ... ... ... ... ... территориялар арасында,
табыс қайта бөлінеді, жеке шаруашылық субъектілері ... ... ... бюджет арқылы Ұлттық табыстың 30-40 проценті қайта
үлестіріледі.
Бюджеттік қорлар ... ... ... ақшалай қорлар
үлесін қысқарта отырып, жекелеген салалардың экономикалық белсенділігін
сақтап қалады және керісінше, бюджеттік қаржыланбдыру, ... ... сай ... ... ... ... дамуына қосымша
мүмкіндік береді. Субвенциялар мен трансферттер территориялар арасында
Жалпы Ұлттық Өнімнің ... ... ... рөл ... ... ... бюжет жүйесі және оның құрылу
Бюджеттік жүйе- мемлекеттің қаржы жүйесінің негізгі буыны болып ... жүйе ... ... ... мен ... нормаларға
бюджеттің барлық түрлерінің жиынтығы. Бюджет жүйесінің құрамы елдің ұлттық-
мемлекеттік құрылымымен анықталады. ... ... нкі ... жүйе ... ... ... және жеогілікті бюджет. Ал
федеративтік жүйеде орталық бюджет ( ... ... ... ... ... ... және ... бюджеттен тұратын үш
буынды жүйе қолданылады. Екі жағдайда дп ... ... ... және ... бар, ... ... ... басқаруды орталықтандыру деңгейіне сәйкес орталық бюджеттің
төменгі бюджетке ... ... рөлі ... ... ... жүйесінің құрамын келесі суреттен көруге болады ( Қосымша Г).
Бюджет жүйесі біртұтастық, толықтылық, нақтылық, жариялық принциптеріне
негізделеді.
1. ... ... ... ... ... ... деңгейін білдіреді. Біртұтастық принципі,
әсіресе, КСРО-ның бюджеттік ... ... ... ... ... мемлекеттік табыстардың ортақ жүйесі болуымен және мемлекеттік
шығыстардағы бір ... ... Бұл ... бюджеттік жоспарлаудың
ұйымдастырыдлу мен әдістемесінің біртұтастығына және ... ... ... ... кепіл болады. Бұл принциптің
міндеті бюджеттік қаражаттардың қозғалысына Парламент тарапынан ... ... ... Біртұтастық принципі бірыңғай құқықтық базамен, бір
ақша жүйесінің ... ... ... ... мен құжаттаманы
қолданумен қамтамасыз етіледі. Бюджеттік жүйенің біртұтастығы бюджеттің
барлық деңгейлерінің өзара қатынасына негізделеді және ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
1. Толықтылық принципі үкіметтің барлық қаржылық операцияларының бюджетте
шоғырлануын, ... ... ... мен ... ... ... барлық түсімдер мен мемлекеттің шығындары көрсетілген бюджеттің
құрылуын білдіреді. Әлемдік тәжірибеде бұл ... ... ... ... болып табылмайды. Ал Қазақстанда мемлекеттік қаржылық ... ... ... ... сондықтан 1998 жылдан бастап
мемлекеттік бюджетке бюджеттен тыс ... ... ... қорларының қаражаттары қосылған.
1. Нарықтылық принципі бюджеттік тізімдеменің жалғандығының алдын алу ... ... Ол ... ... операцияларын бюджеттен нақты
көрсетілуін, бекітілген суммаларын бюджеттік бағыттардың атқарылуы мен
сәйкестігін қарастырады. ... даму ... мен ... ... ... ... ... мен шығыстарын бағыттарының
есептеулерінінің негізділігімен анықталады.
1. Жариялық принципі бюджеттің ... мен ... ... және оны ... мен ... таныстыру үшін бюджеттің кірістері ме ... ... ... ... ... ... және ... қызмет еуінің басты шарты
блып дербестік және баланстылық табылады.
Бюджеттік дербестік бюджет жүйесінің барлық буындарының ... ... ... ... ... мен ... белгіленген билік
органдарының өкілеттілігінде бюджеттік ... ... ... ... баланстылық бюджеттік-қаржылық саясаттың басты талабы болып
табылады. Белгілі бір органдар мен бюджетті әзірлеу мен ... ... ... ... ... Бюджеттік дефиитті ақшалай
қаражаттардың ремиссиясы арқылы жабу заң ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік зайымдар
шығару жіне несиелік ресурсстарды пайдалану жатады. ... ... жою ... ... ... ... – мемлекеттік
шығыстарды барлық баптары бойынша ( тек баптардан ... бір ... ... ... ... ... ... Парламентімен және жергілікті билік органдарымен анықталады.
Қазіргі уақытта Қазақстан Рсепубликасының ... ... 3 ... ... ... оның ... 21 облыстық, облыс қарамағындағы 50
қалалық, аудандар ... 38 ... ... қарамағындағылар 42
аудандық, 2396 ауылдық бюджеттерден тұрады [6-121 б.].
1.3 Шетелдердің мемлекеттік бюджетінің ұйымдастырылуы
Әр ... ... ... ... мемлекеттің ұлттық-мемлекеттік
құрылымымен анықталады. Ресей ... ... (71 және ... және ... кодексіне (10-бап) сәйкес бюджет жүйесі 3 деңгейден
тұрады:
1. федералдық бюджет мемлекеттік бюджеттен тыс қорлар;
1. Ресей Федерациясы субъектілердің ... мен ... ... тыс ... ... ... ... бюджеттік жүйесі федералдық бюджет, 21 республикалық бюджет, 55
аймақтық және облыстық бюджет, Мәскеу және ... ... ... ... ... ... 10 ... және бюджет
және 29 мыңға жуық жергілікті бюджеттен тұрады (Қосымша Д ).
Ресей Федерациясының бюджеттік кодексіне ... (48 бап) ... ... ... ... бойынша бөлгенде Ресей Федерациясы
субъектілерінің ... ... ... ... 50 процентінен кем
болмауы керек. Бюджет жүйесінің буындарының арасында ... ... ... келесі кестеден көруге болады ... А) ... ... ету үшін ... ... болу ... ... табыстары, негізінен салықтық, салықтық емес және қайтарымсыз
аударымдардан тұрады (Қосымша Б ... 2 ... ... ... түсімдердің басым бөлігін салықтық
түсімдер алады (80 проценттен жоғары). Оның ішінде:
- пайдаға салық 104 870 14,7 %
- жеке ... ... 75 235 10,6 %
- ... құн ... 182 812 25,7 %
- ... 64 407 9,0 %
- ... ... 47 773 6,7 ... құн ... және акциздер 35%-ке жуық. Егер ... ... ... баждарды қоса, олардың үлксі 40 процентке дейін ... ... ... ... онша жоғары емес және бүкіл
түсімдердің 15 процентке жуығын ... ... ... мүлік салығын
қосқанның өзінде жиынтық түсім 22 процентті құрайды.
Салықтық емес түсімдер бюджеттік түсімдердің 10 ... ... ... неғұрлым маңызды арнайы бюджеттік қорлардан түсім (6%) және
мемлекеттік мүлікті сатудан түскен табыс (3%) ... ... Ал ... қызметтен түскен табыс небәрі 1,5 процентті құрайды [4-141
б.].
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ... ... ... ... ... бюджеттің кірісін толтырудағы және шығындарын
Қаржыландырудағы рөлі
Мемлекеттің орталықтандырылған ақшалай қаражат қорларының ... ...... ... мен шығысының пайда болуымен сипатталады.
Бюджеттің бұл екі ... да ... ... ... және ... ие: табыстар мемлекетті қажетті ақшалай қорлармен қамтамасыз ... ... ... мемлекеттік қажеттілікке сай орталықтанған ресурстарды
үестіреді.
Табыстар мен ... ... мен ... ... ... ... саясатының жүзеге асырылу бағыттарына байланысты. Бұл жағдайда
мемлекет табыстарды құру мен ... ... ... ... ... әдістерін қолданады.
Табыстардың негізі көзі болып салықтар немес соларға ... ... ... ... мемлекеттік бюджетінің құрамы мен
құрылымы салықтық төлемдер мен ... емес ... ... бюджеттің құрылымы бюджеттік жіктелу негізінде құрылады және ... ... ... Алынған ресми трансферттер (гранттар)
ІІІ. Бюджеттен берілген несиелердің қайтарылуы
IV. Шығыстар
V. ... ... ... ... ... қаржыландыру (профитті пайдалану).
Өз кезегінде түсімдер мынадай топтарға бөлінеді:
6. салықтық түсімдер
6. салықтық емес түсімдер
6. капитал мен операциядан түскен түсімдер.
Бюджеттік түсімдердің бұл ... үш ... тағы да ... ... ... түсімдер бюджетке түсетін барлық тсімдердің 90%-ке ... Жаңа ... ... ... ... ... ... салықтар іс-әрекет етуде:
1. корпоративтік табыс салығы
1. жеке табыс салығы
1. қосымша құн салығы
1. акциздер
1. жер қойнауын пайдалану салығы мен арнаулы төлемдері
1. ... ... жер ... көлік құралдарына салықъ
1. мүлік салығы
Корпаративтік табыс салығы Қазақстанда мемлекеттік бюджеттің салықтық
түсімдерінің 28 %-ін ... ... ... табатын рециденттер және
резидент емес ... ... ... ... ... емес ... ... төлейді. Салық салу объектісі – жылдық жиынтық табыс.
Салықтың ставкасы - ... ... ... мемлекеттік бюджет түсімдерінің 11%-ін ... ... ... ... ... және азаматтығы жоқ
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... жеке ... жатқызылады. Салық ставкасы табыс көлемімен
байланысты 5-30% аралығында болады.
Қосымша құн салығы – жанама салықтардың ... ең ... ... Бұл ... Қазақстан Республикасында 1992 жылдан бастап
енгізілген. Салықтық түсімдердің 20%-ін ... ... құн ... ... ... ... өндіру және олардың айналысы ... ... ... ... ... ... айналым құнының бір бөлігін
бюджетке аударуды, сондай-ақ ... ... ... ... кезіндегі аударымды білдіреді. Қосымша құн салығы бойынша
есепте тұрған немес тұруға міндетті кәсіпкерлік ... ... ... жеке тұлғалар салық төлеушілер болып табылады.
Акциздер - өнімнен алынатын жанама салық болып табылады, әрі ... ... ... ... ... ... ... территориясында импортталатын, тізбесін Қазақстан Үкіметі
бекіткен тауарларға, сондай-ақ ойын бизнесіне ... ... ... 1999 жылдан бастап енгізілді. Мемлекеттік
бюджетке салықтық түсімдердің 19 %-ін құрайды. Салық ... ... ... ... ... ставкасы - 21%.
Жер салығы 1992 жылы ... ... салу ...... меншігіне немес тұрақыты пайдалануына берілген жер учаскелері.
Салық ставкасы жердің сапасына, орналасуына қарай, жер учаскесінің ... ... ... ... жеке жіне заңды тұлғалар. Объектісі заңды және
жеке тұлғалардың меншігіндегі негізгі ... және ... ... салықтардың құрылымын келесі кестеден көруге болады
( Қосымша ... ... ... ... жыл ... өзгерісін байқауға болады,
сондай-ақ салықытқ түсімдердің құрамдарын.
Бюджеттен берілген несиелердің қайтарылу категориясы бюджеттік несиелер
бойынша мемлекеттік шаруашылық субъектілер тарапынан ... ... ... ... ... топ ... ... жалпы сипаттағы
мемлекеттік қызмет көрсетулер, қоғамдық ... және ... ... ... ... әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік көмек;
тұрғын үй коммуналды ... ... ... және ... кеңістік
пен туризм; отын-энергетика кешені және жер қойнауын пайдалану; өнеркәсіп
және құрылыс; ресми трансферттер және тағы басқа.
Несиелендіру бөліміне ... ... ... қайтарымдық негіздер
несие беру кіреді.
Алтыншы бөлім – бюджеттік дефицит – ... мен ... ... ... ... Яғни, шығыстардың бюджеттік түсімдерден асып
кетуі. Ал бұл ... ... ... ... ... ... бөлім – бюджет тапшлығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) –
мемлекеттің ішкі және сыртқы қарыздарын жабу ... ... Ол ... сипатта болады:
1. дефицит жағдайында – сыртқы заемдар мен ішкі көздерден (Ұлттық Банк,
коммерциялық банктер, бағалы қағаздарды өткізу) ресурсстар тарту;
1. профицит ...... тыс ... ең ... ... ... пайдалану немес маңызды
мемлекеттік бағдарламаларды қосымша қаржыландыру.
Кірістер мен шығыстардың толық тізбесі мен ... ... ... ... сыныптама – бұл бюджеттің түсімдері мен шығыстарының
бірыңғай белгілері бойынша жүйеленген топтамасы. Бюджетке түсетін ... ... ... ... санат, сынып, сыныпша, ерекшелік. Санатқа
салықтық түсімдер; капиталмен жасалған операциядан түсетін ... ... ... қатарылған несие; жалпы қаржыландыру; бюджеттік
қаражаттардың қалдықтарының қозғалысы кіреді [6-102 б.].
1.2 ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және де басқа мәселелерді шешу үшін қажетті
қаржы көлемі мен мемлекетті толық ... ету ... ... ... ... ... ... табылады. Барлық мәселенің түйіні бюджеттің
атқарылуына келіп ... ...... қорлардың құрылуы мен пайдалануы бойынша
бюджеттік процесстің маңызыд сатысы болып табылады. Бюджеттік атқарылу
процесіне ... ... ... ... және салық органдары,
несиелік мекемелер салық ... ... және жеке ... ... ... ... бойынша және шығыстар бойынша қарастыруға
болады. ... ... ... ... ... ... түсімдері 3 бөлімнен тұратындығын жоғарыда айтып өттік, яғни
олар:
9. салықтық түсімдер
9. салықтық емес түсімдер
9. капиталмен ... ... ... кірістер.
Салықтық түсімдердің ішінде маңызыды, бірінші орында корпоративтік табыс
салығы тұр. 2003 жылы бұл салық түрімен бюджетке 169 048 ... , ... ... 16,6%, 2004 жылы 209054 млн.тнг., 2005 жылы ... ... (26,6%) ... ... ... салығынан кейінгі екінші орында қосымша құн салығы.
Әлеуметтік ... , ... құн ... акциздер құрамындағы өзгерісті
келесі диаграммадан көруге болады (диаграмма 1).
Диаграммадан 2004-2006 жылдарда қосымша құн ... ... ... үлес салмағының төмендегенін байқауға болады. ... ... 8903 ... 2005 жылы 105 159 ... ... ал 20006
жылы 159 913 млн. теңгеге дейін жоғарылаған.
Әлеуметтік салықтар 2004 жылғак қарағанда, 2005 жылы 28 639 млн.теңгеге
артқан, ... ... үлес ... 21,3 ... 18,9 ... Ал 2006 жылғы айырмашылық барлығы 25 202 млн.тнг. құрайды, яғни
бүкіл салықтық түсімдердің 19,5 ... және ... ... ... ... ... акциздер салықтық түсімдердің шамалы бөлігін ғана құрайды: 2004 жылы –
5,7 процент, 2005 жылы 3,7 процент, ал 2006 жылы 3,4 ... ... ... ... ... ... мөлшерінің азайғандығы байқалады.
Ал салықтық емес түсімдер жалпы ... 2004 жылы 6,74 ... ... 6,45 ... 2006 жылы 9,5 процентін құрайды. 200- 2006 жылдардағы
құрылымдық өзгерісі 82,7 ... ... [12-132 ... ... ... бюджеттің орны мен ролі
Мемлекеттік бюджет мемлекет құзырындағы ұлттық табыстың бір ... және ... ... оның ... мемлекеттік-аумақтық
қалыптасуының қажеттілігін қанағаттандыру ... ... ... бөлу ... ... ... түрі ... бюджеттің көмегімен ұлттық табыстың, яғни ұлттық байлықтың
халық шаруашылығы салалары, ел аумақтары, ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ қаржының басқа буындарына қарағанда
бюджеттің қайта бөлу құнының ... ... ... ... ... ... және қоғам алдында оның ... ... ... тұрған мәселелермен анықталды.
Мемлекеттік бюджет әрқашан да әлеуметтік сала мен экономиканың дамуына
әсер етуші маңызды құрал болып ... Оның ... ... ... қайта бөлуді іске асыру отырып, қоғамдық өндірістің құрылымын
өзгерте, ... ... ... әсер ете, ... ... ... ... жүйесінің ортаңғы буыны болатын ... ... ... ... ... ... қоғамдық
өндірістің аумақтық және салалық үйлесімдерін реттеуге кең ... ... ... ... ... ... белсене
қатысудың объективті негізі болып, оның мемлекетке қоғамдық өндірістің өсу
мәселелеріне жауап беретін үйлесімде салалық және ... ақша ... ... ... бөлу ... ... ... тұрақты даму жағдайында мемлекеттк бюджет өз ролін
жоғалта алмайды және жоғалтпауы тиіс. ... ... ... ... ... ... ... Бұл өзгерістерге бюджет
қатынастарын түбегейлі қайта құру мен жаңа ... ... ... ... ... маңызды құралы болып бюджет саясаты болып
табылады. Бұл салық салу мен ... ... ... арқылы
іскерлік, белсенділік деңгейіне мемлекеттің әсерін көрсетеді.
Бюджет саясаты ... ... ... ... ... ... ... жұмылдыру бойынша мемлекеттің ... ... ... анағұрлым толық көрсетеді. Олардың мемлекет
дамуының ... ... ... және ... ... қозғалысын реттеудің бастапқы принципі жиынтық тұтынудың
өсуіне бағытталған. Ұдайы өндіріс ... ... ... ... ... тұрады. Бюджет бюджет саясатының негізгі
құралы тетінде мемлекеттің қаржы жүйесінің барлық буындарын бекітеді. ... ... ... ... ... шартталған, яғни бұған қоса
экономиканы реформалауға арналған шетел несиелері мен инвестициялары ... ... ... мен ... ... ... ... белсенді әсері де шартталған.
Бюджет саясаты бюджеттің белгілі бір ... ... ... ... ... ... орындалуы туралы есептің қызмет етуінің
әр түрлі бюджет деңгейінің өзара байланысына негізделген.
Республикада бюджет жүйесінің дамуы аймақтық деңгейдің ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында қаржы жүйесінің
ортақ шеңберіндегі қаржы буындарының жергілікті және орталық өзара ... ... ... ... ... ... ... арқылы әсер етеді. Экономикаға
тұтастай әсер ету құралы ретінде бюджеттің бөлу және бақылау қызметі осыдан
көрінеді. ... ... ... саясаты қолда бар қаржы ресурстары ... ... және ... ... ... ... кірістер мен шығыстар бойынша бюджет шешімдерін таңдау және
қаржы жүйесін бағалауды ... ... ... бюджет саясатын
бюджет үдерісін ұйымдастыру жағынан алғанда, бюджет заңдылығын бұзғаны үшін
жауапкршілік есебінен ... ... ... ... ... қарастыру және құрастыру тәртібі ретінде қарастырылуы мүмкін.
Осыған байланысты бюджет ... ... етуі ... ... қамтамасыз етіледі:
12. барлық бюджеттің біртұтастығы, толықтылығы, нақтылығы, жариялылығы
және дербестігі;
12. мемлекеттік қаржы ... ... ... ... ... біртұтас қаржылық базаның бар болуы;
12. бюджетте барлық түсімдердің толық ... және ... ... ... ... ... өзара іс- қимылы;
12. мемлекеттің ақша- несие ... ... іс- ... және ... ... Республика аймағының жеке бюджеті бұл елдің бюджет жүйесінің
дербес буыны, яғни жергілікті ... ... ... ... ... рөлі ... ... Ол бюджет жүйесінде де және сәйкес тұтастай жалпы мемлекеттік
шаруашылықты ұйымдастыруда да үйлестіруші буын болады.
Бюджеттік құрылғы мен бюджетаралық ... ... ... ... ... ... ... болашақта
нарықтық экономика жүйесін басқаруды және объективтілікті жоғарылатады [13-
98б.].
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ ДАМУ ... ... ШЕШУ ... ... бюджет жүйесінде кездесетін мәселелер
Экономикалық, экономикалық және де басқа мәселелерді шешу үшін
қажетті қаржы көлемімен ... ... ... ету ... кезеңнің бар
халықтың басты мәселесі болып келді. Бүгін Қазақстанның мемлекеттік
бюджетіне түсіп жатқан ... ... ... ... ... ... ... мәселесін салықтар мен төлемдердің жаңа
түрлерін енгізу немесе қазіргі барларының мөлшері мен ... ... шешу ... Алайда, бұл ретте бір ... қана ... ... ... ... мұндай шешім қауіпті. Салықты ауырлату
төлеушілерді «көлеңкелі» бизнеске кетуге мәжбүр етуі және ... ... ... мемлекетке деген сенім жоғалады.
Салықтық түсімдерді көбейту ... шешу жолы ... ... ... ... ... ісін жетілдіру керек. Салықтар мен
бюджетке түсетін төлемдерді ... ... ... ... барлық
фискальдық органдар бірлесіп қызмет етпей мемлекеттік қазынаны жүйелі ... ... қол ... ... ... жағдайында дамып келе жатқан Қазақстанның бүгінгі
болмысы мемлекеттік кіріс жүйесін ... мен ... құру ... мәселесін алға қойып отыр. Мемлекеттің даму стратегиясын ... ... ... ретінде бұл мәселелерге ерекше мән берілуде. Бұл
жағдайда Қазақстан ... ... ... ... айта
кеткен орынды. Министрліктің міндеті- салықтардың, алымдардың, ... ... ... және ... ... тұруын қамтамасыз ету,
мемлекет алдындағы басқа да ... ... ... ... ... ... ... нығайту, экономикалық қылмыспен
күресудің тиімділігін арттыру.
Сарапшылардың ... ... ... ... ... ... шын мәніндегі көлемі мен ... ... ... ... ... салық заңдылықтарының сақталуы
төмен деңгейде, яғни салықтар белгіленген мөлшерден кем түсуде.2005 жылғы
мәлімет бойынша, мемлекет бюджетіне салық ... ... 4650,83 ... ... Оның ... ... құн ... 2835,3 млн. Теңге, акциздер-
277,6 млн. теңге, заңды тұлғалардан ұсталатын мүлік салығы-54,9 млн. теңге,
жеке ... млн. ... жер ... млн. ... құрап отыр.
Өткен жылы жергілікті бюджетке 5293,6 млн. теңгенің орнына ... ... ... ... ... яғни ... ... 69,4 процентке
ғана орындалған немесе 1618,7 млн. теңге бюджетке түспеген.
Бюджеттің шығыс бөлігі жағынан жоспардағы 716 126 млн. ... ... 183 млн. ... ... 73,9 ... орындалды. Бюджеттен мәдени-
әлеуметтік шараларға 18 076 млн. теңге, білім беру ... 105 024 ... ... ... ... 62 238 млн. ... ... Халықты
әлеуметтік қорғау шараларын жүзеге асыруға 186 641 млн. теңге шығысталып
төленді.
Қазір салық заңдылықтарын бұзушылар туралы жан-жақты мәліметтер ... ... ... ... ... ... қолданылатын шара ешкім де
салықтық және кедендік міндеттерден жалтаруға мүмкіндік болмайтындай қатал
болуы керек. Жалпы, заң бұзушылыққа қатысты екі ... ( ... ... жаза ) ... ... сақтау деңгейін көтеруге оң ықпалын
тигізуі тиіс.
Сонымен бірге, ең ... ... ... сөз жүзінде емес, іс
жүзінде ұйымдастыру. Салық комитеті қызмткерлерінің салықтық ... ісі ... ... ... ... ... жан-жақты
таразыланған болуы керек. Түскен мәліметтер талдануы міндетті және өте
маңызды. Мемлекеттік кірісті жинау ... ... ... ... ... мен ... ... қызметке қатысушыларға тиімді.
Бүгінде ... ... ... мен ... ... берудің тиімділігіне мониторинг әлсіз жүргізілуде. Сонымен қатар,
төлеушілердің жекелеген категорияларына салықтық ... ... ... ... ... ... секілді. Салықтық жеңілдік алған
өндірістер дамып жатыр ма, әлде жоқ па, ешкім айта алмайды. Бюджетке ... ... ... ... ... ... ... алу механизмін оңайлатуды тездету керек. Сондай-ақ шығындарды
ауыстыру ... ... де ... ... ... ... ... жүзінде, қызмет көрсетушілер мен бюджеттің алдындағы қарызын өтемей-ақ
қуатты, жылуды, ... және ... да ... ... тегін пайдаланады.
1.2 Бюджеттік жүйесін шешу жолдары
Қазақстан ... ... ... ... ... ... саланың дамуы кезеңімен сәйкес келеді. Бюджет
құрылғысы, бюджет үдерісі, бюджетаралық қатынастар және ... ... ... ... және ... ... қажет етеді.
Бюджет жүйесін одан әрі жетілдеру мақсатында « Қазақстан ... ... ... ... ... ... заңнамасын
жетілдіру және Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі қызметінің мәселелері
бойынша өзгерістер мен ... ... ... » ... ... ... көзделіп отыр.
Бюджет заңнамасын және тұтастай алғанда бюджет жүйесін жетілдіру
саласында осы заң ... ... ... ... ... :
1. ... емес түсімдер есебінен теңгерімді бюджетке қол ... ... ... ... іске ... ... ... шоғырландырылған бюджет »және « мұнай емес топшылық енгізіледі.
Шоғырландырылған бюджет республикалық бюджеттен, облыс бюджетінен,
республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... түсімдерден және оларды Ұлттық қорға
аударудан тұрады.Бюджеттің мұнай емес тапшылығы Ұлттық қордан ... ... ... ... ... ... түсетін
түсімдердің сомасына тең;
2. инвестициялық жобаларды ( бағдарламаларды ) ... ... ... жобалар (бағдарламалар) егер олар ... ... және ... ... және ... жыл ... жолдаулары ережелерінің іс-шараларына сәйкес
келген жағдайда басым бюджеттік бағдарламалардың ... ... ... ... оң қорытындысының болуы, олардың
бекітілген Бағдарламалардың іс-шаралар ... ... ... ... ... ... шартты болады.
бюджет процесіне барлық қатысушылардың бюджет заңдамасының
талаптарының ... ... ... ... ... ... негізгі
мақсаты мемлекеттік басқарудың барлық деңгейлеріне бекітіліп берілген
мемлекеттік қызметтерді толық көрсетуі және ... ... ... ... үшін оларды жеткілікті қаржы қаражатымен
қамтамасыз ету болып табылады.
Бюджетаралық қатынастар Бюджет ... ... ... түсімдер мен шығыстардың бюджет деңгейлері арасында бөлінуінен
бастау ... Әрі ... ... ең ... облыс-аудан
деңгейіндегі анықтығы мен тұрақтылығын қастамасыз етуге, сондай-ақ тиімді
бюджет саясатын жүргізуге бағытталған. ... ... ... ... ... ... трансферттер мен бюджеттік кредиттер арқылы
реттеледі, ал облясытық және аудандық бюджеттер ... одан ... бөлу ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан Республикасынң
Перламентібірлескен ... ... 4 ... жылы
сөйлеген сөзінде бюджет жүйесін жетілдірудегі мәселеге тоқталды. Ол
бюджеттік жоспарлаудың тиімділігін ... ... ... ... ... шығындарды жоспарлауда жеткілікті мөлдірліктің ... ... ... ... паспорттары да формальді сипатқа ие.
Ондағы көрсеткіштерге жету үшін ... ... ... ... ... ... ... тек қаржыландыру көлемі ғана болып
табылады. Сондай-ақ мемлекеттік органдардың ... және ... ... ... жоғарлатылуы тиіс. Мемлекеттік
ресурсстарды бөлуге қатысты мәселеге келгенде ... ... ... керек. Өйткені, салық ... ... ... ... ... бөлінетіні анық болғаны ... ... та ... ... ... жұмсау да шектеледі.
Нәтижеге бағдарланған басқарудың жүйесін ... ... және ... ... ... байланысын қамтамасыз етіп
қана қоймай, сонымен бірге, ... ... ... жету
жолындағы қоғам алдындағы жауапкершілігін де арттырады. Осы мәселелердің
барлығын жаңа ... ... ... жаңа жүйесін жасаумен бір
мезгілден шешуі тиіс деген.
Орта мерзімді фискалды саясат 2007-2009 ... ... ... қалыптастырудың негізі және мемлекеттік басқарудың ... ... және ... ... іске ... ... үйлестіруші
құжат болып табылады. Онда экономикалық саясаттың ... ... ... ... ... ... арналған
әлеуметтік-экономикалық дамуының аса маңызды көрсеткіштерінің болжамдары
айқындалған.
ҚОРЫТЫНДЫ
Менің ... ... ... ... ......... экономикасының ажырамас бөлігі болып табылады. Бұл
тақырыпты мемлекеттік бюджеттің еліміздің экономикасының ... ... өте зор, яғни ... ... ... ... ... орталықтанған ақшалай қаражат корларының құрылу көздерімен
пайдалану бағыттарын ... ... 3 ... бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімде мемлекеттік
бюджеттің ұғымы, даму және нарықтық экономикадағы ... ... ... ... экономикаға бюджеттік механизм арқылы әсер етеді.
Бюджеттік механизм – ... ... ... қаржат қорларының
құрылуы және пайдалануының ... мен ... ... ... орталықтанған ақшалай қаражат құралдарының сандық
көлемін белгілеу арқылы бюджеттің ... мен ... ... ... ... үлестіру, пайдалану нысандары мен әдістерін
регламенттеу арқылы жүргізіледі.
Мемлекеттік бюджет – ... ... ... ... ... қызметінің негізі болып кең пайдаланатын ... ... ... республикасынң бюджет жүйесі бірнеше жыл бұрын алғышартын
тағайындап, бүгіңгі таңда дмау үстінде. Өз тәуелсіздігін ... онда ... ... ... ... ... ... белгіленген. Бұл негізіг қаржылық жоспардың көрсеткіштері республика
Парламентімен жыл сайын қабылданатын «Республикалық бюджет ... ... ... ... ... экономиканы басқару құралы ретінде сипаттай
отырып, бұл құралдың рөлі объективті алдын ала анықталғанын айрықша ... Оған ... ... ... ... ... реттеу
нәтижесінде бюджеттік қатынастарды негізгі қаржы құжат арқылы формада
пайдалану, ... ... ... бөлу ... ... ... өндіріске әсер ететін маңызды экономикалық құрал ретінде
пайдалану. Бюджеттің мәні мен рөлі оның ... ... ... ... яғни ол ... өнім бөлу саласының аздаған
уақыт өтсе де, біздің елеміз өз ... ... ... ... және ... бір нәтижеге қол жеткізуде. ... ... ... көзі – ол ... ... бюджет жүйесінің дұрыс
қалыптасуы.
Екінші бөлімде бюджетті мемлекеттің кірісін ... ... ... ролі, яғни мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... ... ең ... салықтық және салықтық емес түсімдерден тұрады.Салықтық түсімдерде
« Қазақстан ... ... ... және басқада міндетті төлемдер
жөніндегі » Қазақстан Республикасы ... ( ... ... ... ... төлейтін салықтар мен басқа да төлемдер айтылады.
Сондықтан, салықтық түсімдердің ... ... ... ... ... Олар ... материалдық көзі- Ұлттық
табысты қайта бөлуге қатынасатын болғандықтан ... ... ... ... емес түсімдер маңында бюджетке Салық ... ... ... ... тағайындалған міндетті және
қайтарылмайтын төлемдер жатады. ... ... ... ... ... мығым тағайындалған мөлшерлемелері жоқ, ... олар ... ... сипатта емес, сондықтан мұндай түсімдер
мөлшерін өткен жыл деңгейінде жоспарланады. Салықтық емес түсімдер тізімі
бюджеттер түрлері мен ... ... ... және жеке ... ... ... ... ретінде Бюджет кодексімен тағайындалады.
Бюджет арқылы осы түсімдер реттеліп, сонымен қатар мемлекеттің кең
көлемді қоғамдық қажеттіліктерін, атап айтқанда: шаруашылық ... ... ... ... тағы ... қаржыландыруға
бағытталады.
Үшінші бөлімде мемлекеттік бюджетті атқаруда кездесетін бірқатар
мәселелер және оларды шешу ... ... ... ... басты мәселе – бюджетке салықтық түсімдердің ... ... ... ... ... келе жатқан Қазақстанның
бүгіңгі болмысы мемлекеттік кіріп жүйесін реформалау мен қайта құру
процесін ... ... ... ... ... негізгі ерекшеліктерін ескере отырып,
мынадай бірнеше ұғымдарды біріктіруге болады:
3. жеке экономикалық категория;
3. мемлекеттің орталықтанған ақшалай қаражат ... ... әсер ету ... мемлекеттің негізгі қаржылық жоспары;
3. қоғамның барлық мүшелері орындауға міндетті заң.
Жалпы қорытындылау келе, мемлекеттік ...... ... ... ... деп ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі туралы Заң. 1-апрель 1999
жылы қабылданған ... ... А.Б. ... ... Алматы-99.
2. Албегова И.М. «Государственная экономическая политика».-М.Дело и
сервис.1998-320б.
2. ... ... ... ... ред. Г.Б.Полякова-М.ЮНИТИ,
1999-540б.
2. Бюджетная система Р.Ф./Под ред.М.В.Романовского и О.В.Вруглевского-
М:Юрайт,1999.
2. Дербисов Е.Д. «Диалоги о бюджете переходного периода» Алматы «Қаржы-
Қаражат», ... ... В.В., ... Н.Т. «Государственный бюджет» Санкт-
Петербург «Политика», 2000.
2. Региональная политика ... ... ред. ... А: ... 1998-189 ... ... К.М. «Расходы по назначению» ІІ Финансы Казахстана-
2001, №5.
2. Утегенова Г. «Бюджетный контроль» ІІ Деловая неделя- 2001 ... ... В.Д. , ... К.К. ( ... ) ... 2001 ... ... Т.С. «Мақста бюджет байлығы» ІІ Қаржы-Қаражат, 1999-
№ 8-9
13. Үкітаева А.С. «Біз мемлекеттік бюджетті толтыруға жауаптымыз» ІІ
Қаржы-Қаражат, 1999-№2.
13. ... Под ред ... ... ... Б.С. « ... ... », ... 2006.- 320 б.
ҚОСЫМША А.
КЕСТЕ 1- Бюджеттер арасында салықтардың бөлінуі (%)
|Салықтар аты ... ... ... |
| ... ... ... |
|1. Пайдаға салық |33 |40 |27 ... ... құн ... |66 |21 |13 ... ... |84 |13 |3 ... Жеке табыс салығы |9 |24 |67 ... Жеке ... ... ... |- |4 |96 ... Заңды тұлғалардың мүлік салығы |- |44 |56 ... Жер ... ... |19 |43 |38 ... Жер ... ... ... |26 |25 |49 ... Көлік салығы |- |51 |19 ... ... ... ... ... ... сом ... ... |
| | |% ... ... ... ... |83,4 ... ... емес ... |63 950 |9,0 ... ... ... |9 514 |1,3 ... ... қордан түсімдер |45 065 |6,3 ... |712 635 |100 ... ... 3 – ... жылдардағы республикалық бюджеттің түсімдерінің
құрылымын талдау (%)
|Түсімдер |2004 |2005 |2006 ... ... ... |91,7 |93,3 |35,3 ... ... ... |26,6 |27,8 |33,0 ... ... ... |16,6 |27,8 |33,0 ... ... салығы |10,0 |27,8 |33,0 ... ... ... |19,5 |17,8 |19,5 ... ... ... |10,8 |10,3 |5,3 ... ... ... |3,3 |3,2 |3,3 ... Жер ... |0,9 |0,7 |0,9 ... ... құн ... |25,2 |23,4 |25,2 ... ... |3,4 |3,4 |2,6 ... ... да ... |7,33 |5,93 |14,2 ... Салықтық емес түсімер |9,7 |5,5 |12,98 ... |100 |100 |100 ... ... 4. ... Республикасының бюджеттік жүйесінің құрылымы.
ҚОСЫМША Д
СЫЗБА 5. Ресей Федерациясының жиынтық бюджеті.
ҚОСЫМША Е
ДИАГРАММА 6. 2004-2006 жылдардағы салықтық ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Бюджеттен тыс қорлар."14 бет
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Алымдар29 бет
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет
Басқа да салықтар бойынша бюджетпен есеп айырысу есебі48 бет
Батыс елдердегі жергілікті бюджеттер және салық салу жүйесі32 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Бюджет - салық саясаты туралы32 бет
Бюджет жүйесі15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь