Еліміздің ақпараттық саясатының қалыптасу кезеңдері


Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
Әл - Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Факультеті: « Философия және Саясаттану »
Кафедрасы: « Саясаттану және Саяси технологиялар »
СӨЖ
Тақырыбы: Қазақстанның ақпараттық саясаты: халықаралық ынтымақтастық мәселелері. Эссе жазу.
Орындаған: «Философия және Саясаттану» факультетінің 2-курс студенті Серік Әділ Бауыржанұлы.
Тексерген: «Философия және Саясаттану» факультетінің саясат ғылымдарының кандидаты, доцент Іңкәрбаев Есенай Тұрғанбайұлы.
Алматы, 2022ж.
Әл-Фараби атындағы
Қазақ Ұлттық Университетінің
«Философия және Саясаттану»
факультетінің 2-курс студенті
Серік Әділ Бауыржанұлы
Қазақстанның ақпараттық саясаты: халықаралық ынтымақтастық мәселелері
Эссе
Жоспар:
I. Кіріспе.
Қазақстан Республикасы үшін ақпараттық саясат неліктен ауадай қажет?
Ақпараттық саясат халықаралық ынтымақтастықты сақтаушы және бұзушы құрал ретінде.
II. Негізгі бөлім.
Еліміздің ақпараттық саясатының қалыптасу кезеңдері.
Қазақстанның ақпараттық саясатын қозғаушы мемлекеттік бағдарламалар және олардың нәтижелері.
Қазақ қоғамының ақпараттық кеңістігіндегі қазіргі ахуал.
III. Қорытынды.
Ақпараттық саясат тіркесіне түрлі зерттеушілер бірқатар анықтамалар береді. Осындай анықтамалардың біріне шолу жасайтын болсақ, ақпараттық саясат бұл - мемлекеттік органдардың тарапынан ақпараттық ағындарды басқару мен қадағалаудың әдістері мен технологияларының жиынтығы делінеді. Бұл анықтама ақпараттық саясатты тұжырымдайтын қысқа әрі нұсқа түрі болып табылады, дегенмен қазіргі жаһандық әлемде ақпараттық саясаттың субъектісі рөліне тек мемлекеттік құрылымдар ғана ие бола бермейді. Қазіргі уақытта жаһандық әлем, жаһандану үдерісі деген сөздерді жиі естиміз, бұл құбылысты көбінесе экономикалық, саяси, мәдени салалармен байланыстырады, бірақ жаһандану бұл ең әуелі ақпараттық кеңістіктің жалпылануынан басталады деп санаймын. Дүниежүзілік ақпараттық кеңістік мемлекеттердің арасында ажырамас байланысты қалыптастыра отырып, қоғамдық салалардың барлығын шарпып өтеді. Осы орайда, медиа кеңістікте ақпараттық саясатты жүргізуші акторлар айқындалады, әсіресе жаңа дәуірде аталмыш ақпараттық субъектілердің қатары айтарлықтай кеңейген болатын. Бүгінгі күні ақпараттық саясатты жүзеге асырушы құрылымдар тек мемлекеттік органдар ғана емес, сондай-ақ ірі бизнес иелері, трансұлттық корпорациялар, тәуелсіз БАҚ, үкіметтік емес ұйымдар, азаматтық ұйымдар, әлеуметтік желілер, виртуалды ақпараттық қауымдастықтар және т. б. Ақпараттық плюрализм, сөз бостандығы, халықаралық ақпараттық кеңістік азаматтық қоғамды күшейтіп, демократиялық құндылықтардың таралуына, жалпы тұлғаның қалыптасуына зор ықпал етеді, дегенмен Қазақстан секілді социалистік лагерьден шыққан жас мемлекет үшін жаһандық әлем қауіпті жабайы орман секілді болады. Өйткені, 70 жылға жуық коммунистік идеологияны ұстанған, интеллигенциясыз қалған, тоталитарлық жүйенің құрбаны болған халық заманауи әлемге бірден, еш салдарсыз интеграцияланып кетуі мүмкін емес. Медиа кеңістіктегі ақпараттық ағындардың дұрысы да, бұрысы да бар дей келе, еліміз үшін ақпараттық саясаттың маңыздылығын анықтауға болады. Біздің мемлекет жас бала секілді бойына жаңа құндылықтар мен дәстүрлерді, ұстанымдарды сіңіру жолында, осы жолда қате бағытқа бұрылып кету ықтималдығы өте жоғары. Сондықтан, ақпараттық саясат еліміздің азаматтарына дұрыс бағытты көрсетіп, қоршаған ортаның қауіп-қатерлерінен сақтайтын, қараңғы орманда жол көрсететін шамның рөлін ойнайды. Оның үстіне еліміз моноұлтты емес, көпұлтты мемлекеттердің қатарына кіреді, бұл шындық еліміз үшін ақпараттық саясаттың маңызын еселейді. Себебі, қоғамымызда 130 дан астам ұлт өкілдері өмір сүреді, олар да Қазақстанның құрамдас бөлігі, олар да еліміздің азаматтары, олар да қоғамдық өмірде маңызды рөл алады, сондықтан осы ұлттардың құндылықтары мен дәстүрлеріне толеранттылық таныту елдегі ұлтаралық және этносаралық ықтымақтастықты дамытуға жол ашады. Бұл тек ішкі ортамызға байланысты мәселе, елімізге сырттан төніп тұрған қауіп туралы ұмытпағанымыз абзал. Ақпараттық саясат ішкі және сыртқы ортада еліміздің ақпараттық қауіпсіздігін, қоғамның ақпараттық сауаттылығын қамтамасыз етуші шарт болып табылады, тиімді ақпратттық саясат қоғамның барлық салаларын қамтитын терроризм, ұлтаралық конфликтілер, мемлекетаралық конфликтілер, экстремизм, радикализм сияқты дағдарыстардың алдын алуға мүмкіндік береді. Ақпараттық саясат қандай сипатта болмасын, әрқашанда жеке индивидтердің, әлеуметтік таптардың санасына бағытталады, сол себептен қоғамды не біріктіре алу, не мүлдем құлдыратып жіберу қасиеттеріне ие.
Еліміздің басшылығы Қазақстанның ақпараттық саясатын қалыптастыру мақсатында тәуелсіздік алған жылдардан бастап көптеген бағдарламалар мен іс-шараларды жүзеге асыруда. Бірінші кезең 1991-1992 жылдар аралығын қамтиды, бұл аралықта еліміздің ақпараттық кеңістігі толықтай посткеңестік сипатта болған, дегенмен осы кезеңде еліміздің ақпараттық саясатын жүргізетін медиа құрылымдардың базасы қалыптаса бастаған болатын. Атап айтсақ, «КТК», «ТАҢ» телебағдарламалары, «Караван», «Егемен Қазақстан» сияқты газеттік басылымдар, «Тотем», «Шахар FM» радиостанциялары және т. б. өз қызметін бастаған. Екінші кезең 1992-1996 жылдары Қазақстанның медиа кеңістігінде ақпараттық саясатты қалыптастырушы субъектілер ретінде мемлекеттік институттардың санының қысқартылуы мен үкіметтік емес ақпараттық бірлестіктердің пайда болуымен айқындалады. Мысалы, 1993 жылы іске қосылған «31 канал» телеарнасын санай аламыз. Үшінші кезеңде Қазақстанның медиа кеңістігінде біршама қиындықтар туындаған болатын, мәселен 1996 жылы елімізде алғашқы ақпараттық министрлікті құрған Алтынбек Сәрсенбаев телерадиолық ақпараттық таратылым үшін арнайы тендер ұйымдастырған болатын, тендердің нәтижесінде еліміздегі 30-дан астам тәуелсіз медиа бірлестіктер өзінің жұмысын тоқтатуға мәжбүр болды, оның ішіне атақты «Тотем» телерадио бағдарламасы кірген. Бірақ ақпараттық кеңістікті дамыту мақсатында қабылданатын іс-шаралар кеміген жоқ, атап айтқанда мемлекеттік ақпараттық құрылымдар жекеменшікке тапсырылуы, үкіметтік емес БАҚ-тың таралуы, сондай-ақ кейбір мемлекеттік емес ақпараттық агенттіктердің мемлекеттік тапсырыс арқылы қызмет ету үдерістері орын алған болатын, сонымен қатар E-gov порталының құрылуын ерекше атап айтуға болады. Бұл кезең 1996-2006 жылдар аралығын қамтыды. Төртінші кезең 2007 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін мемлекет басшылығының тарапынан қабылданған көптеген даму бағдарламалары мен стратегияларымен сипатталады. Олардың қатарына «Ақапарттық Қазақстан-2020», «Қазақстан-2050», «Цифрлық Қазақстан» және т. б. Әрине, осыншама іс-шаралар мен бағдарламаларды жоспарлау және оларды жүзеге асыру өте күрделі жұмыс, сондықтан Қазақстанның ақпараттық саясатын қалыптастыруда шет елдік тәжірибелер мен технологиялар қолданылып, бірнеше мемлекеттермен халықаралық ақпараттық келісімшарттарға қол жеткізген болатынбыз. 2002 жылы Алматы қаласында алғашқы Еуразиялық медиа-форум өтті, 2009 жылы Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына кіретін мемлекеттер арасында халықаралық ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөнінде келісімнің негізінде жоба мақұлданған болатын, Электронды үкімет идеясы Эстония мемлекетінің үлгісінен алынған және т. б. үдерістер еліміздің ақпараттық саясат саласы белсенді екенін көрсетеді, бірақ аталмыш жетістіктердің барлығы қазақ қоғамының ақпараттық кеңістігінің құрылуына кепіл емес, тек бірнеше қадамдар ғана. Өйткені, 30 жылдың ішінде елімізде әлі күнге дейін өзінідік медиа саясат пен ақпараттық орта қалыптаспаған. Қазақстанның медиа ортасы Ресей Федерациясының, Батыс Қоғамының ықпалында қалып отыр және алдағы уақытта дәл осылай қалары анық. Өзіміздің ақпараттық ортамызды қалыптастыру үшін ақпараттық инфрақұрылымды кешенді дамытатын жүйелі медиа саясатты жүргізу міндеті саяси жүйеміздің алдында да, халқымыздың алдында да тұр. Мемлекетіміздің медиа инфрақұрылымын дамытуда қазіргі таңда Цифрлық Қазақстан бағдарламасының үлесі басым және бұл жоспар біршама нәтижелерін беріп отыр деп айтуға болады. Саяси жүйе мен азаматтық қоғамның арасында ғана емес, сондай-ақ мемлекеттік институттардың арасындағы бюрократия деңгейін төмендету, басқару органдарының арасындағы ақпараттық-коммуникациялық үдерістерді оңтайландыру, E-gov порталы арқылы үкіметтік бірлестіктердің халыққа қызмет көрсету үдерісін жеңілдету әрі тездету. Осы орайда бұл бағдарламаның берген жемістерінің бірі ретінде ең қажетті 18 құжатты толықтай электронды форматқа өткізгенін айтуға болады. Медицина саласында арнайы мекемелерге онлайн кезекке тұру, дәрігерді үйге шақыру, ортақ медициналық азаматтық базаның құрылуы және т. б. жетістіктерді жатқыза аламыз. Білім және ғылым саласында пандемия уақытында мектеп оқушыларын гаджеттермен қамтамасыз ету, жоғарғы оқу орындарында есеп кітапшасының электронды формаға өтуі, электронды бағалау орта және жоғары білім беру мекемелерінде енгізілген болатын, мысалы Күнделік. kz, интерактивті тақталар және тағы басқа. Әлеуметтік ортамызда азаматтардың арасындағы ақпараттық теңсіздікті жою мақсатында Цифрлық даму, Инновация және Аэроғарыштық өнеркәсіп министрінің президентке берген есебі бойынша 2021 жылы 628 ауылдық мекен интернет желісімен қамтамасыз етілді, Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қалаларында 5G интернет желісі сынақтан сәтті өтіп қалалардың өміріне толлыққанды ену үстінде, сонымен қатар «ақылды қала» концепциясы бойынша Алматы, Нұр-Сұлтан қалаларының ақпараттық инфрақұрылымдарын интенсивті көркейту көзделіп отыр. Автокөлік және логистика саласында ақылы жолдардың пайда болуы, GPS навигациялық
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz