Салықтардың экономикалық мәні мен қажеттілігі

Салықтар – тауарлы өндіріспен бірге, қоғамның топқа бөлінуінің және мемлекеттің пайда болуымен, оған әскер, сот, қызметкерлер ұстауға қаражаттың қажет болуынан пайда болды.
Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық – экономикалық құрылысы мен саяси іс бағытына қарамастан ұлттық мемлекет кірістерінің негізгі көзі, ұлттық табысты қайта бөлудің басты қаржылық тетігі, мемлекеттің кірістерін және бюджеттің кірістерін қалыптастырудың шешуші көзі болып табылады.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-бабында: заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады, - жазылған.
Салықтар мемлекеттің өмір сүруінің негізі болып саналады. Мемлекетті ұстау үшін, халықтың ақшалай немесе натуралдық формада тұрақты түрде төлейтін жарналары қажет болады. Адамзаттың даму тарихында салықтың нысандары мен әдістері мемлекеттің сұранымдары мен ажеттеріне қарай бейімделіп, өзгерістерге ұшырап отырады.
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және мемлекеттің өмір сүріп, дамуының негізі болып табылады. Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі қашан да болса, оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымен бірге қалыптасады.
Салықтар тауар-ақша қатынастарынан тыс қолданылады. Натуралды салықтардың мөлшері мен түрі нақты жергілікті жағдайларға бағынған. Мысалы: бір адамнан 1 құндыз терісі немесе 10 пұт тұз және т.б. алынған. Тауар-ақша тауарларының нығаюмен натуралды салықтың рөлі айтарлықтай азайды. Дегенмен, олар соңғы уақытқа дейін пайдаланылды (1953 жылға дейін жүн, жұмыртқа, сүт, май өткізілген).
Егер екі мемлекет бір-бірімен соғыс жүргізсе, жеңген мемлекет жеңілген мемлекеттің барлық байлығын тонап алады, болмаса белгілі бір мөлшерде салық салып отырған.
Еліміздегі салық салу жалпыға бірдей және міндетті болып табылады. Жеке сипаттағы салық жеңілдіктерін беруге тиым салынады. Салық салу мәселелерін реттейтін нормативтік-құқықтық актілер ресми басылымдарда міндетті түрде жариялануға жатады.
Мемлекетке түсетін салық түсімдерінің сипатты ерекшелігі олардың сан алуан қоғамдық қажеттерге кейін иесіз пайдаланылуы болып табылады. Осынысымен салықтардың мемлекет, сондай-ақ басқа жергілікті органдар
        
        Салықтардың экономикалық мәні мен қажеттілігі
1. Салықтардың экономикалық мазмұны мен функциялары
2. Салық салудың құрылу негіздері ... ... ... ... салу механизмі және қағидалары
1.1 Салықтардың экономикалық мазмұны
Салықтар – тауарлы өндіріспен бірге, ... ... ... ... ... ... оған әскер, сот, ... ... ... ... ... ... ... елдерде олардың қоғамдық – экономикалық құрылысы мен
саяси іс бағытына қарамастан ... ... ... ... ... ... ... бөлудің басты қаржылық тетігі, мемлекеттің ... ... ... ... ... көзі ... табылады.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-бабында: заңды түрде
белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де ... ... ... ... әрі міндеті болып табылады, - жазылған.
Салықтар мемлекеттің өмір сүруінің негізі болып саналады. Мемлекетті
ұстау үшін, ... ... ... ... формада тұрақты түрде
төлейтін жарналары қажет болады. Адамзаттың даму ... ... мен ... ... ... мен ... қарай
бейімделіп, өзгерістерге ұшырап отырады.
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және мемлекеттің
өмір сүріп, дамуының ... ... ... ... құрылымының өзгеруі,
өркендеуі қашан да болса, оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымен
бірге ... ... ... тыс ... ... ... мен түрі ... жергілікті жағдайларға бағынған. Мысалы:
бір адамнан 1 құндыз терісі немесе 10 пұт тұз және т.б. алынған. ... ... ... салықтың рөлі айтарлықтай азайды. Дегенмен,
олар соңғы уақытқа дейін пайдаланылды (1953 жылға дейін жүн, жұмыртқа, сүт,
май өткізілген).
Егер екі ... ... ... ... ... ... жеңілген
мемлекеттің барлық байлығын тонап алады, болмаса белгілі бір мөлшерде салық
салып отырған.
Еліміздегі салық салу жалпыға бірдей және ... ... ... ... ... ... ... тиым салынады. Салық салу
мәселелерін ... ... ... ресми басылымдарда
міндетті түрде жариялануға жатады.
Мемлекетке ... ... ... ... ... ... сан
алуан қоғамдық қажеттерге кейін иесіз пайдаланылуы ... ... ... ... ... ... жергілікті органдар
белгілейтін түрлі ... ... ... төлем аударымдарынан
айырмашылығы болады.
Салық – мемлекет бір жақты тәртіппен заң жүзінде белгілеген, ... ... ... және өтеусіз, тұрақты сипатта бюджетке төленетін
төлемдер.
Салықтар – қайтарымсыз, баламасыз және ... ... ... мемлекет арқылы белгіленген міндетті төлемдер.
Салықты басқа да төлемдерден ... ... ... ... ... бір обьектілерден (табыс, мүлік, тауар, жер, көлік, ... ... ... ... төлеудің өзіндік бір мерзімі болады (салық кезеңі ... ... он ... айлық, тоқсандық, жылдық) және белгілі бір көлемде
немесе мөлшерде (салық ставкасы) алынады.
Салық материалдық тұрғыдан ... бұл ... бір ... ... ... ... салық төлеушінің мемлекетке төлейтін
ақшалай сомасы, ал экономикалық мағынада – белгілі уақытта ... ... бір ... құнының мемлекет пен төлеуші арасындағы
бір жақты қозғалысын байланыстарын ақша қатынастары, заңдық не ... – бұл ... ... белгілі бір мөлшердегі ақшалай беретін
міндеттемені тудыратын мемлекеттік қарар.
Салықтардың экономикалық мәні ... ... ... мен ... ... ... үшін ... шаруашылық
жүргізуші субъектіден, азаматтардан ұлттық табыстың белгілі бір ... ... ... ... ... ... табылатындығында және
мемлекеттің заңды және жеке ... ... ... ... ... ... экономикалық категория
ретінде қаралады. Салықтардан мемлекеттің экономикалық мазмұны нақты ... ал ... ... мәні, олардың түрлері мен
ролі қоғамның экономикалық құрылысымен, ... ... ... ... ... Френсис Бэкон салықтарды төлеу – ... ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы саясатын жүргізу үшін белгілі
бір мөлшерде қаржы көздері қажет. ...... ... ... ... төленетін басқа да міндетті ... ... ... бар, атап ... Салық – мемлекетке тиесілі қоғамдық жиынтық өнімді бөледі;
- Салық – ақшалай нысанда төленеді;
- Салық – қайтарылмайтын төлем болып табылады;
- ...... ... ... Салық – салықты төлеген кезде меншік нысандары айқындалады;
- Салық – тұрақты ... ... ... енді осы белгілердің мазмұнын тереңірек қарастырайық.
1.Салық – мемлекетке тиесілі қоғамдық жиынтық өнімді бөледі.
Мемлекеттік ... ... ... ақша ... ... ... ... және жеке тұлғаларға салық салу арқылы қажетті
соманы өндіріп алып ... ... ... сипаттамасы мемлекет
салықты белгілеу және өндіріп алу арқылы ... ... ... бір ... ... ... сома ретінде айналдырып алады. Бұл жерде
салық ... ... ... болады.
2. Салық – ақшалай нысанда төленеді.
Натуралдық нысанда төленуі де мүмкін. Мәселен, ауыл ... ... ... бір бөлігі салық ретінде төленеді.
Салық кодексінде салық ақшалай нысанда төленуі тиіс деп ... ...... ... болып табылады.
Салықты төлеген кезде ақша тек бір бағытта ғана қозғалады, яғни салық
төлеушіден мемлекетке бағытталады.
Мұның ... ... ... ... қарыз) айырмашылығы:
- Біріншіден, ақша салық төлеушілерден мемлекетке қарай
қозғалады;
- ... кері ... яғни ... ... ... ... ... – ақшаны мерзімсіз алудыбілдіреді, яғни ол
соманы қашан қайтатыны белгісіз.
4. Салық – баламасыз сипатта ... ... ... ... ... қозғалысын айқындайды, төлеген
салыққа қарсы тауар түрінде болса да ... жоқ. ... ... ... да бір тауарға, немесе мемлекеттік қызметке төлем болып
есептелмейді, яғни ... ... ... ... ...... ... болып табылады.
5. Салықты төлеген кезде меншік нысандары айқындалады.
Салықты төлеген кезде ... ... ақша ... ... ... жеке ... ... меншікке өтеді. Анығын
айтқанда, салық салу мемлекетке тиесілі меншіктерді иеліктен шығарады, ал
меншік иелері арасындағы туындайтын ... ... ... жеке
меншіктен мемлекеттік меншікке салық төлемдерінде меншік құқықтарын өзгерте
алады.
6.Салық – тұрақты экономикалық қатынас тудырады.
Салықты белгілеуде тұрақты салық қатынастары пайда ... ... ... ... яғни салық жеке түрде емес, нормативті құқықтық
актілермен белгіленеді. Мәселен, бір тұлғаның ... ... салу ... ... ол ... ... орындаушы болып табылады.
Салық қатыастарының тұрақтылығы салық төлеу арқылы жүйелі төлемдерге
бармауы тиіс. Кейбір салықтарда ... ... үшін ... төлеу жеке
төлемдік сипатта болады (мысалы, мүлік салығын жеке азаматтар жылына ... ... ... ... кенеттен салық төлеу сипаты пайда болады
(мәселен, ойламаған жерден жасаған жұмысына жалақы ... ... ... төлеген кезде, оның салық қатынастары
қысқартылмайды, қайта салық төлеушілердің ағымдағы ... ... ... ... ... ... де ... төлеуге міндетті
болады. бұл процесс салық төлеушілердің меншік иесі ... ... ... ... таба ... қатар салықтың құқықтық бірнеше белгілері бар, атап айтқанда:
o салықты – мемлекет немесе ... ... ... ... ... – құқықтық нысанда жүзеге асады;
o салық – мемлекеттің бір жақты белгіленімі ... ... ... ... ... ... ... салық – мәжбүрлеме сипатта болады;
o салық төлеу арқылы ақшаны алу құқықтық сипатта жүзеге
асырылады;
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, ... ... ... ... ... ... ... толық түсіну үшін олардың экономикалық маңызын
түсіну қажет. Ал ... ... ... ... қызметіне тікелей
қатысты.
Салықтардың мынадай негізгі қызметтері (функциялары) бар:
– реттеушілік;
– фискалдық;
– қайта бөлу.
Фискалдық функция – ... ... тән ... ... ... бюджеттік қор қалыптасады, мұның өзі салықтардың ... ... ... ... ... ... ... кірісін
толтыра отырып, экономикада әлеуметтік-мәдени ... ... ... ... ... ... мемлекеттің экономикалық қызметінің
ұлғаюымен байланысты пайда болады. Ол ұлттық ... ... ... ... ықпал етеді. Бұл орайда салықтардың
нысандарын таңдау, олардың ... алу ... ... мен шегерімдер пайдаланылады. Бұл реттеуіштер қоғамдық ұдайы
өндірістің құрылымы мен ... ... мен ... ... ... бөлу ... арқылы түрлі субъектілер табысының бір бөлігі
мемлекеттің қарамағына өтеді. Бұл ... ... ... жалпы
ұлттық өнімде салықтардың алатын ... ... ... ол ... ... ... ... бұл үлес 1997 жылы – 19,7%,
1998 жылы – 16,6%, 1999 жылы – 17,4%, 2000 жылы – 22,6%, 2001 жылы – ... ... ... ... ... ... бақылау
функцияларын да атауға болады.
2. Салықтардың құрылу негіздері, салық элементтері
Қазақстан Республикасының қазіргі салық жүйесі салықтарды құру ... ... ... ... ... тиісті элементтері арқылы салық
салудың тәртібін белгілейді.
Салық элементтері - -бұл мемлекеттің заң ак актілерімен анықталатын
салықтың ... ... мен ... ... ... ... элементтеріне мыналар жатады:
- салық субъектісі;
- салық салынушы;
- ... ... ... ... ... салу ... салық ставкасы;
- салық жеңілдіктері;
- салық төлеу мерзімі мен тәртібі;
- ... ... мен ... ... ... мен құқықтары;
- салық төлеуді бақылау;
- салық заңдарын бұзғаны үшін санкциялар және т.б.
Салық субъектісі немесе ... ... Ол - заң ... салық төлеу
міндеттілігі жүктелген тұлға, алайда ... ... ... ... ... тұлғаға – салық салынушыға аударылуы мүмкін.
Салық салынушылар – нақты салық ауыртпалығы ... ... ... ... ... ... ... (салықтың ең соңғы, нақты
төлеушісі), яғни мемлекет азаматтары.
Салық объектісі. Салық төлеушіге салық төлеу міндеттілігін ... ... ... (дерек, іс-қимыл, жағдай, оқиға). Мүлік пен іс-
әрекеттер салық объектілері және салық салуға байланысты объектілер ... ... ... ... ... ... салықтық міндеттемесі
туындайды.
Салық базасы. Салық базасы – салық салу ... мен ... ... объектінің құндық, заттай немесе өзге де сипаттамалары, олардың
негізінде бюджетке төленуге тиіс ... және ... да ... сомасы анықталады.
Салықтың негізгі базасы мыналар болып табылады:
- табысқа салынатын салық. Бұған корпорациялық және жеке табыс салығы
жатады;
- тауарларға ... ... Олар ... ... салынатын
салықтарды, кеден баждарын біріктіреді;
- капиталға салынатын салық. Оған жер салығы, мүлікке салынатын ... ... ... салу ... ...... ... сандық тұрғыдан көрсетуге
пайдаланылатын салық салу ... ... ... ... ... қуаты көлік құралдарына салынатын салық ауқымы болып табылады,
ал қуат ат ... ... ... ... ... алаң жер салығының
ауқымы болып табылады, бұл ір елде түрлі өлшемде: ... акр, ... ... көрсетіледі; бензинге акцизді есептеу кезінде литр, баррель,
галлон ... ...... ... ... бірлігіне абсолютті сомада
немесе процентпен белгіленетін салықтық есептеу мөлшері.
Салық салу ... ... ... және ... ... ставкалар – табыс көзіне қарамастан салық салу бірлігіне
абсолюттік сомада белгіленеді (мысалы, ... 1 ... ... 1 текше
метріне).
Проценттік ставкалар – салық ... ... ... табыстың
мөлшеріне байланысты салық өлшем бірлігіне салынады.
Проценттік ... 3 түрі ... ... прогрессивті;
– регрессивті.
Үйлесімді салық ставкалары – салық объектісіне (оның ... ... ... ... проценттік қатынаста іс-әрекет етеді.
Прогрессивті ставкалар – салық салынатын табыстың артуына сәйкес өсіп
отыратын ... ... ... ... ... ... үлкен
абсолюттік сомасын ғана емес, сонымен бірге оның үлесін де ... ... ең ... ... көп ... ... түсіреді.
Регрессивті ставкалар – табыстың өсуіне қарай төмендейді және табысы
көп тұлғаларға тиімді ... ... ал ... аз ... ... ... ... – заңға сәйкес төлеушілерді салықтан толық немесе
ішінара босату. Салық жеңілдіктеріне мыналар жатады:
салық ... ...... салудан толық босатылатын салық
объектісінің ең аз ... ... ... ... ... ... ... – жеке табыс салығы бойынша; күрделі қаржыларға,
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... сомасынан-корпорациялық табыс салығы бойынша және т.б.);
салық салынатын табыстың құрамына енбейтін сома (мысалы, босату
кезіндегі ... ... жеке ... ... ... ... ... салудың жекесубъектілері мен төлеушілердің санаттары үшін салық
ставкасын төмендету.
Салық жеңілдіктеріне сонымен бірге төлеу мерзімін ұзарту және ... ... ... шығару да жатады.
Жеңілдік кезеңі – салықтар бойынша заңмен белгіленген жеңілдіктердің
іс-әрекет ететін уақыты.
Салық төлеу мерзімі мен ...... ... ... ... ... аудару шаралары. Салық төлеу тәртібі ... ... ... ... ... үшін ... ... мен салық органдарының құқықтары мен міндеттері -
Салық ... ... ... ... ...... қызметі органдарының салық ... ... ... ... ... ... жарналарының
толық және уақытылы аударылуын бақылауы.
Салық заңын бұзған салық төлеушілерге олардың жасырған сомасын,
төмендеткен ... ... алу, ... ... бұзу ... ... не ... көлемде айыппұлдар, бюджетке төленетін төлемдер
мерзімін өткізіп алғаны үшін өсімдер түрінде санкциялар қолданылады.
Салық салу әдістері
Салық салу ... ... алу және ... ... ... салық алудың мынадай төрт әдісі қолданылады:
- кадастрлық;
- салық төлеушінің ... ... ... алу ... ... қалу;
- патенттік негізде.
Бірінші жағдайда салықты есептеу мен оны алу, ... ... ... ... есепке алмай табыстылық (жер салығы,
мүлік салығы) нормасын ... ... ... тізімдемесі негізінде жүзеге
асырылады.
Декларацияда салық төлеушілер табыстың көлемі, қажетті жеңілдіктерді,
шегерімдерді көрсетеді және салық ... ... ... ... ... бойынша салық декларациясын есепті салық ... ... ... ... ... табыс салығын, жеке табыс
салығын, ... ... ... салықты және жер салығын ... ... ... ... заңды тұлғаларды қоспағанда) ... олар ... ... ... салық кезеңінен кейінгі жылдың 31-
наурызынан кешіктірмей өткізеді.
Жеке ... ... ... ... ... ... төлеушілер:
- төлем көзінен салық салынбайтын табыстары барлар;
- тұрғын үй салу мен осындай құрылыс ... ... ... ... ҚР ... тыс жерлерден табыстар алатын жеке тұлғалар;
- ҚР шегінен тыс жерлердегі шетел банктеріндегі шоттарда ақшасы ... ... ҚР ... жемқорлыққа қарсы күрес туралы заң актілеріне сәйкес
декларация беру жөнінде міндеттеме жүктелген ... ҚР ... ... ... ... ... қызметкерлер мен ішкі істер органдарының қызметкерлері жеке
табыс салығы бойыншадекларацияны уәкілетті мемлекеттік ... ... ... ... ... ... табыс етудің белгіленген
мерзіміне дейін жазбаша өтініш алған жағдайда уәкілетті ... ... ... табыс ету мерзімін екі айдан аспайтын мерзімге ... ... ... ... тапсыру мерзімін өзгертпейді.
Үшінші әдіс бойынша салық төлеуші жұмыс істейтін ұйымның, мекеменің
бухгалтериясы одан салықты табыс алынған ... ... ... ... ... ... ... сан алуан түрлеріне
берілетін патент негізінде төленеді. Патент – ... ... ... ... ... және ... сомасының бюджетке төленгендігін растайтын
құжат.
Салықтық есептің екі әдісі қолданылады:
- ... ... ... ... ... мен ... ... орындау, қызмет
көрсету, мүлікті жөнелту мен кірістеу және ол бойынша жасалынған ақы төлеу
мезетінен ... ... ... ... ... ... мен шегерімдер ақы төлеудің ... ... ... қызмет көрсету, тауарларды өткізу және кіріске
алу мақсатымен тиеп жіберу ... ... ... ... Бұл әдіс салық
органдары үшін ... және оны ... ... төлеушілері
қолдануға қабылданған. Төлеушілер үшін оның кемшілігі – ... ... ... ... ... ... да аударылуы тиіс, бұл
айналым қаражаттарын оқшауландыруға ұрындырады.
1.3. Салық салу механизмі және ... ... - ... ... ... мен ... ... бұған әр түрлі салықтық реттеу құралдары да (салық
ставкасы, салық жеңілдіктері, ... салу ... және т.б.) ... ... салық механизміне салық заңдылықтары арқылы құқықтық нысан
беріп, оны реттеп отырады. Салық механизмі ... ... ... жиынтығы, яғни салық заңдары ... ... ... ... мен ... ... Объективті негізгі
бағытталмаған кез-келген салықтық ... ... ... ... қол сұғу ретінде ... және ... ... ... ... механизмі салық салуды басқарудың негізі болып
табылатын салықтық құқыққа сүйеніп, салық ... ... ... ... – бұл ... ... ... осы
ұғымды түсіндіретін салық теориясының аясы, сәйкесінше, ... ... ... ... ... ... ... қалыптасатын
қайта бөлу қатынасы кезіндегі объективті қажетті ... ... ... ... ... ... ... нысандары мен
әдістерінен, оларды өзгерту мен күшін жоюдан, оларды төлеуді қамтамасыз ету
бойынша шаралардан ... ... ... ... ... саласын үш қосалқы жүйемен
шектеуге болады: салықтық жоспарлау, салықтық реттеу және ... ... ... және оның ... ету ... ... бір ... қызмет етуі керек. Сонда ғана салық жүйесі өз қызметін ... ... ... ... асырады.
Салық принциптерінің, жалпы салық салу теориясының негізін ... ... ... әрі ... Адам Смит ... А.Смиттің
классикалық принциптері төмендегідей:
1. салық салық ... ... ... сәйкес алынуы тиіс
(әділеттілік принципі);
2. салықтың ... мен оны ... ... алдын ала және дәл анықталуы
керек (анықтылық принципі);
3. әрбір салық салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және ... ... ... ... ... ... түсімнен оны жинауға кеткен шығын аз болуға ... ... ... ... ... салуда зорлық-зомбылықты азайтты, бұл
процеске реттемелеуді енгізді. Салық салудың кейінгі даму барысында
принциптердің ... ... ... салудың қазіргі халықаралық принциптері мыналар:
1. Қарапайымдылық принципі. Салық ... ... ... ... тиіс, ол айқын әрі жеңіл болуы керек. Ол үшін
мына шарттар орындалуы ... ... ... өте көп ... ... да ... ... керек;
- бір салық түріне бірыңғай салық ставкасын белгілеу қажет;
- салық салуобъектісін, салық салынатын ... ... ... ... ... жеңіл, қарапайым, қолдануға ыңғайлы ... ... ... салық жеңілдіктері не үшін беріледі, оған қандай негіздер бар
екенін ... ... ... ... ... ... ... дұрыс;
- салық төлеуде, салықты табыс көзінен, яғни төлем жүргізілген көзден
төлеген ыңғайлы.
2. Әділеттілік принципі. Салық жүйесінде ... ... ... ... екі ... сақталуы тиіс.
Тікелей әділеттілік принципі – салық төлеушілердің табыстарына тең
жағдайда біркелкі салық салынады;
Көлденең әділеттілік ...... ... ... ... ... ... бірдей шарт қойылуы керек. Салық төлеушілер белгілі
бір табыс не қызмет ... ... ... ... ... ... ... Салыстыру принципі. Бұл принцип бойынша салық ставкаларын бекіткен
кезде, олардың мөлшері басқа елдерде қолданылып жүрген салық ставкаларымен
салыстырылып ... ... ... ...... ала ... ... мен
талаптардың мызғымас теңдігі елдің барлық аумағында және барлық шаруашылық
жүргізуші субъектілер үшін түсіндіру мен ... ... ... ең аз ... ... ... ... және салық салу субъектілерін тең емес жағдайларға әдейі қояды.
6. Салық салудың экономикалық ... ... ... істеуін жақсартуға және инвестициялардың өсуіне кедергі жасамауы
тиіс.
Қазақстанның салық заңнамасында сонымен бірге ... және ... ... да ... ... төлеудің міндеттілігі, салық салудың
айқындылығы, әділдігі, салық ... ... және ... заңдарының
жариялылығы принциптері негізделеді.
Салық төлеуші салық заңына сәйкес салықтық ... ... және ... ... орындауға міндетті.
Салықтар мен бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ... айқындылығы салық ... ... ... орындалуының және тоқтатылуының барлық
негіздері мен тәртібін салық заңында белгілеу мүмкіндігін білдіреді.
Еліміздің салық салу жалпыға ... және ... ... ... ... салық жеңілдіктерін беруге тиым салынады.
Қазақстанның салық жүйесі оның бүкіл ... ... ... ... ... ... ... салу мәселелерін реттейтін нормативтік-құқықтық актілер ресми
басылымдарда міндетті түрде ... ...... ... бірге, қоғамның топқа бөлінуінің және
мемлекеттің пайда болуымен, оған әскер, сот, ... ... ... ... ... ... ... елдерде олардың қоғамдық – экономикалық құрылысы мен
саяси іс бағытына ... ... ... кірістерінің негізгі көзі,
ұлттық табысты қайта ... ... ... тетігі, мемлекеттің кірістерін
және бюджеттің кірістерін қалыптастырудың шешуші көзі болып табылады.
Салық – ... бір ... ... заң ... ... ... мөлшерде қайтарымсыз және өтеусіз, тұрақты сипатта бюджетке төленетін
төлемдер.
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында қуатты
экономикалық тетік ... ... ... толық түсіну үшін олардың экономикалық маңызын
түсіну қажет. Ал ... ... ... атқаратын қызметіне тікелей
қатысты.
Салықтардың мынадай негізгі қызметтері (функциялары) бар:
... ... ... бөлу.
Қазақстан Республикасының қазіргі салық жүйесі салықтарды құру мен
алудың нақты әдістерін анықтайды, салықтың тиісті элементтері ... ... ... белгілейді.
Салық элементтері - -бұл мемлекеттің заң ак актілерімен анықталатын
салықтың құрылу принциптері мен салық салуды ұйымдастыру.
Негізгі салық элементтеріне ... ... ... ... ... ... салық объектісі;
- салық базасы;
- салық салу бірлігі;
- салық ставкасы;
- салық жеңілдіктері;
- салық төлеу мерзімі мен тәртібі;
- салық ... мен ... ... ... мен ... ... ... бақылау;
- салық заңдарын бұзғаны үшін санкциялар және т.б.
Салық салу ... ... алу және ... ... ... ... ... мынадай төрт әдісі қолданылады:
- кадастрлық;
- салық төлеушінің декларациясы бойынша;
- табысты алу көзінен ... ... ... ... ... екі әдісі қолданылады:
- кассалық;
- есептеу.
Салық механизмі – бұл ... ... ... ... ... ... ... аясы, сәйкесінше, ұлттық табыстың
бөлігінде өндірісте жасалынған ... ... ... ... бөлу ... ... ... қажетті басқару процесі. Салық
салу механизмі салықтарды белгілеудің принциптерінен, ... ... ... ... мен ... ... ... төлеуді қамтамасыз ету
бойынша шаралардан тұрады.
Салық жүйесі және оның қызмет ету механизмі белгілі бір принциптерге
сәйкес қызмет етуі ... ... ғана ... ... өз қызметін жан-жақты
және тиімді түрде жүзеге асырады.
Қазақстанның салық заңнамасында салық және ... ... ... ... ... төлеудің міндеттілігі, салық салудың ... ... ... ... және ... заңдарының жариялылығы
принциптері негізделеді.
Өзіндік жұмыс үшін сұрақтар мен тапсырмалар
Тест ... ... қай ... пайда болды?
а) сауданың дамуымен;
б) мемлекеттің пайда болуымен;
с) өндірістің дамуымен;
д) тауар-ақша қатынастарының дамуымен;
е) бюджет жүйесінің дамуымен.
2. Салық дегеніміз не?
а) ... ... ... заң жүзінде белгілеген, заңды және жеке
тұлғалардан белгілі бір мөлшерде қайтарымсыз және өтеусіз сипатта ... ... ... мемлекеттік органдар көрсеткен қызметтер үшін төленетін және оны
төлеушіге белгілі бір құқық не рұқсат ... ... ... ... ... және жеке ... мемлекеттік мүліктерді пайдаланғаны үшін
төлейтін алымы;
д) заңды және жеке ... ... ... ... ... ... органдардың жеке және заңды тұлғаларға көрсеткен қызметінің
белгілі бір түрлері үшін алынатын ақшалай алымы;
3. Салық – бұл:
а) экономикалық ... ... ... табысы;
с) қаржылық ресурстар;
д) жиынтық табыс;
е) әлеуметтік қатегория.
4. Салықтардың экономикадағы ролі қандай?
а) жоспарлы;
б) ... ... ... есеп;
е) ұдайы өндірістік.
5. Салықтар қандай қызмет атқарады?
а) реттеушілік, фискалдық, ынталандыру;
б) фискалдық, қайта бөлу, реттеушілік;
с) ... ... ... ... ... ... ... тексеру, фискалдық.
6. Салықтар қай кезден бастап дами бастады?
а) мемлекетпен бірге;
б) тауар-ақша қатынастары кезінде;
с) нарықтық қатынастар ... ... ... ... кезінде;
е) қаржы-бюджет жүйесімен бірге.
7. Түрлі субъектілер табысының бір ... ... ... ... ... қай ... ... реттеу;
с) қайта бөлу;
д) ынталандыру;
е) қазыналық.
8. Салықтардың экономикалық мәні мынада:
а) олар ... ... мен ... ... ... қатынасты
анықтайды;
б) олар мемлекет өз функцияларын жүзеге асыру үшін шаруашылық субъектілер
мен азаматтардағы жалпы ішкі өнімнің бір ... ... ... ... ... бір ... болып табылады;
с) олар салық төлеушілердің ақшалай табыстарын қайта бөлу жөніндегі
экономикалық қатынастардың ... бір ... ... ... олар ... ұдайы өндіріс мүмкіндіктерін шектейді;
е) олар өндірістің бір бөлігі ... ... ... болып
табылады.
9. Салықтардың фискалды функциясы:
а) мемлекеттік бюджетке жұмылдырылған мемлекеттің ақшалай табыстарының
қалыптасуымен тікелей байланысты;
б) бұл ... ... ... ... ... табылады;
с) бұл ақшалай табыстарды қайта бөлумен ... ... ... ... ... ... бақылаумен байланысты;
е) әлеуметтік мақсатты көздейді.
10. Салықтың реттеушілік функциясы ... ... ... ... пайда болды және ол:
а) қабылданған бағдарламаға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... жеңілдік, салық ставкаларын
төмендету саясатына сүйене отырып, капиталдың жедел жинақталуына ... ... ... ... және оның ... өзгертеді;
д) салық төлеушілдерден орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... ... арасындағы қоғамдық табыстарды бөлу.
11. Қ.Р-да салық салу жалпыға бірдей және міндетті болуы салық салудың қай
приципі?
а) салық салудың ... ... ... ... ... салудың жариялылығы;
д) салық жүйесінің біртұтастығы;
е) салық салудың міндеттілігі.
12. Заң бойынша салық төлеу міндеті жүктелген тұлға – ... ... ... салық ставкасы;
д) салық квотасы;
е) салық оклады.
13. Салық объектісі:
А) салық есептелетін ... ... ... өрнектелуі
С) салық сипаттамасы;
D) заңмен бекітілген салық бұйымынын ... ... ... ... ... ... ... салықтық есептеу-
лер шамасы.
14. Салық ставкасы дегеніміз не?
а) төленген салық сомасы;
б) салық салу өлшем бірлігіне есептелген ... ... ... ... салу ... ... ... мөлшері;
д) объект пен салық сомасының ара қатынасы;
е) бір салық салу объектісіне төленген салық.
15. Салық ставкасының қандай түрлері бар?
A) Тіркелген, проценттік ... ... ... ... ... ... ... пропорционалды, прогрессивті, регрессивті;
E) прогрессивті, біркелкі болып келеді.
16. Салықтан босатылатын объектінің ең төменгі бөлігі:
A) салықтық ауыртпалық;
B) салықтық оклад;
C) салық салынатын салық ... ... ... ... салық салынатын минимум.
17. Бул ставкалар мемлекеттің өндіріс немесе басқа да саласына реттеуші
әсерін ... ... ... ... ... тең ... тұрлаулы ставка
E) пайызды ставка;
18. Салық жеңілдіктері кандай жағдайда беріледі?
A) салықты экономикалық ... ... ... ... ... ... ... мемлекет мәжбүрлі турде алғанда;
C) салық төлеуші объектісі барлығын ... ... ... 6ip ... талон алғанда немесе патент алғанда;
E) төлем көзінен салықты ұстап қалғанда.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Салықтардың экономикалық мазмұны, кажеттілігі, қызметтері және ұйымдастыру принциптері44 бет
Салықтардың экономикалық мәні мен қажеттілігі. Салық салудың құрылу негіздері немесе салық элементтері15 бет
Салықтардың қажеттілігі, мәні мен маңызы және экономикадағы ролі63 бет
Салықтардың мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігін қамтудағы ролі54 бет
Қазіргі кезеңдегі ҚР салық жүйесі80 бет
Қазақстан Республикасында салықтық әкімшілік ету механизімін жетілдіру туралы14 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесіндегі жеке табыс салығының ерекшеліктері мен даму бағыттары33 бет
"Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар."4 бет
«Шымкент май» ақ-дағы басқа да дебиторлық қарыздарды аудиторлық тексерудің қажеттілігі69 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь