Тауар биржасы және оның нарықтық экономикадағы орны

ЖОСПАР

Кіріспе
І. Тауар биржасы және оның нарықтық экономикадағы орны
1.1 Тауар биржасы жайлы түсінік және оның функциялары
1.2 Биржа мүшелері және биржаны басқару
1.3 Тауар биржаларының іс.әрекетін ұйымдастыру және оның құрылымы
ІІ Қазақстандағы тауар биржаларының іс.әрекетін заңдылық тұрғыдан реттеу 13
2.1 Тауар биржалары жайлы жарғының негізгі баптары
2.2 Тауар биржасын құру және оның қызметін тоқтату
2.3 Биржалық сауданы ұйымдастыру
2.4 Тауар биржаларының қызметін мемлекеттік реттеу
ІІІ. Тауар биржасының Қазақстан экономикасындағы орны
3.1 Қазақстандағы тауар биржаларының қалыптасуы және дамуы
3.2 Ірі тауар биржалары және олардың қызметі
3.3 Қазақстандағы тауар биржаларының проблемалары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
Қосымша 1
Қосымша 2
Қосымша 3
Қосымша 4
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 2
І. Тауар биржасы және оның нарықтық ... орны ... ... ... ... ... және оның функциялары 3
1.2 Биржа мүшелері және биржаны басқару ... ... ... ... ... және оның ... ... Қазақстандағы тауар биржаларының іс-әрекетін заңдылық тұрғыдан реттеу
13
2.1 Тауар биржалары жайлы жарғының негізгі баптары 13
2.2 ... ... құру және оның ... ... ... Биржалық сауданы ұйымдастыру 19
2.4 Тауар биржаларының қызметін мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... орны ... Қазақстандағы тауар биржаларының қалыптасуы және дамуы 24
3.2 Ірі тауар биржалары және олардың ... ... ... ... ... проблемалары 29
Қорытынды 32
Қолданылған әдебиеттер тізімі: 33
Қосымша 1 34
Қосымша 2 40
Кіріспе
Анықтамасы ... ... ... ... саудалау жолымен тауарларды
нарықта сату-сатып алуға материалды жағдай жасайтын корпорация мүшелерінің
корпоративті, коммерциялық емес ассоциациясы ... ... ... ... әлі де ... қарапайым қазақстандықтардың жадында қалыптасып
үлгермеген сияқты. Дегенмен, даму негізін нарықтық экономика ... ... ... ... өркениетті елдер экономикасында тауар биржасы елеулі
рөл атқарып ... 17 ... жуық ... бар, ... ... ... квалификациялы еңбек ресурстары бар Қазақстан республикасы
тауар, қызмет көрсету және капитал нарығы ... ... ... ... Сондықтан, тауар биржаларының Қазақстан экономикасында жуық арада
өзінің лайықты рөлін алатыны сөзсіз.
І. Тауар биржасы және оның ... ... ... Тауар биржасы жайлы түсінік және оның функциялары
Биржа - біріншіден, белгілі бір тауарларды күнделікті ... ... мен ... алушылар арасындағы шикізат, валюта, бағалы қағаздарга
байланысты келісімдерге ықпал ететін сауда делдалы, ... ... ... және осы ... өткізуге байланысты
ережелерді жасайтын жеке және ... ... ... және ... экономикалық инфрақұрылымындағы биржаның орнын анықтайтын,
басты ... ... ... баға ... ... ... байланысты биржаның көп функционалдылығын ... ... ... ... ... ... ... алу процессін, сатушы мен сатып алушының ... және ... ... ... ... ... өз ... ал сатып алушылар тауарды бағалап, берілген шарттармен ... ... ... ... ... да бір ... өзінің тарапынан ұсыныстар жасайды. Егер алғашқы ... ... өз ... өнімдерін әкелетін көтерме сауда орны ... ... ... ... ... ... алу, тауарларды ақшаға
айырбастау орны емес, белгілі бір тауарға байланысты келісімге келу ... ... ... ... ... ... барысында,
саудалау ашықтығына байланысты кез келген сатып ... ... ... ... сатып ала алады, сондықтан, спекуляцияға бақылау жасалынады.
3. Белгілі бір баға корректировкасын білдіретін, жедел ... ... ... Осы арқылы екі жақ тарапынан тәуекелді ... ... ... ... ... функциялармен қатар, қосалқы
функцияларын көрсетейік. Олар:
1. Биржалық бағаларды ... ... пен ... ... және ... ... бір деңгейде бағаны тұрақтандыру.
2. Биржалық тауарлардың стандарттарын орнату. Биржаларда тауарлардың
өзін өткізбей, осы ... ... ... қол ... ... көлемі, сапасы жағынан стандартталған тауарлады сатып
алу тиімді.
3. Келісімдерді жасауға көмектесетін, ... ... ... ... ... ... ... әкелетін, саудалау ережелерін
дайындау мен саудалау дәстүрін тұрақтандару.
5. Уақытты үнемдеу мен айналым ... ... ... ... ... ... жүргізу. Биржа мүшелері әр
жасалынған келісім үшін қаражаттарын бөлмейді, олар белгілі бір ... ... ... ... осы ... есеп ... ... және жеңгендердің арасында бөледі.
6. Биржадағы саудалаудың барысын айқындайтын, сатылатын тауарлар мен
басқа материалдардың ... ... ... ... Клиенттерге әрдайым ұлғайатын қызметтер спектрін ұсыну.
8. Тауарлар мен шикізаттар нарығын ... ... ... ... орындалуы тауардың сату-сатып алу операцияларын
эффективті және рационалды іске асырылуына ... ... бұл - ... ... ... сатып алуға байланысты тауарлы операция бойынша ... ... ... мемлекеттік емес ұйымдар. Биржалық саудалаудың
негізгі тауарлары - оңай стандартталатын, ... ... ... ... ... ... ... (мұнай, металлдар, ағаш
және т.б.), ауыл шаруашылық өнімдері, және оңай ... ... ... салаларына аралық шикізат болатын тауарлар ... ... ... ... ... өнімдері) жатады.
Биржалық тауарлар бірнеше топқа бөлінеді[1]:
1. Өнеркәсіптік шикізат:
а) Түсті және бағалы металдар.
э) Жанармай тауарлары - мұнай өнімдері, т.б.
2. Ауыл шаруашылық ... және оның ... ... ... ... Май ... - ... күнбағыс дәндері, соя, т.б.
б) Мал өнімдері мен ет.
в) Текстиль өнімдері - жүн, мақта, жібек.
г) Тағамдар - ... шай, ... ... т.б. ғ) Ағаш өнімдері.
д) Каучук.
1.2 Биржа мүшелері және биржаны басқару
Сатып алу, сату мен ... ... ... ... ... ... ... банктер, шетелдік, біріккен
және басқа да кәсіпорындар мен ұйымдар, жергілікті деңгейдегі кез ... ... ... ... бола алады. Биржадағы мүшелік биржа залында
саудалауға ... ... ... ... ... ... ... алады
және әртүрлі биржалық сайлаулар мен жиналыстарда дауыстарын бере алады.
Осындай комитеттердің әр ... ... бар. ... мен ... ... сауданы реттеу мен сауда залының комитеттеріне дейін.
Осыдан басқа биржа мүшелері ... ... ... ... ... ... орталықты қолдана алады, оқу және ... ... ... Егер, кез келген ұйымға квалификацияланған
қүрылтайшылардын көбісі және ... ... ие ... ... ... бөлігі дауыс берсе, онда сол ұйым биржа мүшесі бола
алады. Сайлау биржа мүшелігене ие ұйымның қаражатының жағдайының ... ... ... мүшелері алғашқы салым өткізуге тиіс, және
егер олар биржа мүшелігінен шығатын ... бұл ... ... ... ... жаңа мүше ... құрылтайшылар мен биржа мүшелерінің
ортақ ... ... ... Биржа мүшелері әр жыл сайын мүшелік салым
төлейді, ... олар ... ... ... ұйымдар мен мекемелер
төлейтін ортақ салымдардан босатылады. Биржа мүшелерінің құқықтары:
1. Уставта белгіленген ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылуын жақсарту үшін жаңа ұсыныстарды биржаны
басқаратын мүшелерге ұсыну.
3. Шешуші дауыс құқығын ... ... ... қатысу.
4. Ақпарат және басқа биржалық қызметтерді қолдану. ... ... ... ... ... өз ... көлеміне
қарай мүліктік жауапкершілікке ие. Биржа мүшелері өз жұмыстарын жеңілдету
үшін жұмсшыларды жалдауға құқықтары бар. Бұл ... ... ... ... саудаласу залына еркін кіріп, шығуға рұқсат етіледі. Биржа
басқарушылары арнайы органдарды құрады. Олар - белгілі бір ... ... ... құрылатын, басқарушылар кеңесі мен эртүрлі комитеттер.
Биржа бөлімшелеріне төмендегілер кіреді:
• Ревизиялық комиссия - биржаның ... ... ... мен ... ... ортақ жиналысында айтылатын отчетты
дайындау және ұйымдар мен тұлғаларға консультация беру міндеттерін ... ... ... - ... ... ... ... жасау, келісімдердің жасалуының ... ... ... және ... ... ... мүшелерінің арасында және
киенттердің арасында пайда болатын даулы сұрақтарды тыңдап, ... ... ... ... - ... ... биржалық котировкаларды
шығарып дайындау мен бағаның айналымын анализдеуге арналған ... ... ... ... комиссиясы - биржада саудалаудың ережелерінің орындалуын
бақылайтын орган.
• Биржа ... ... ...... ... ... өтініштерін және мүшелікке ие ұйымның қаржылық жағдайын
анализдейді, қарайды.
• Биржалық тауарлар бөлімі - ... ... ... ... Экономикалық анализдеу бөлімі - өнім нарығының конъюнктурасына бақылау
жүргізеді.
• Администрациялық-шаруашылық бөлім – ... ... ... ... және таралық шаруашылық жайында мәселелерді шешеді.
• Ақпараттық орталық.
• Биржалық саудалауды жақсарту бөлімі.
• Биржалық келісімдерге байланысты есептеулер бөлімі.
• Биржалық мұражай.
• Сауданы ... ... ... ... іс-әрекетін ұйымдастыру және оның құрылымы
1. Биржалық зал
Биржалық зал - тауар биржасының жүрегі болып табылады. Осы ... ... мен ... ... ... ... көмегімен) саудалауды
екіжақты аукцион - бағаны сатып алушыларда көтеру және ... ... ... жүзеге асырады. Биржалық саудалау - бір ... және бір ... ... көп ... ... ... арнайы істеліп, бір жерде жасалынады. Сауда
бірнеше тауарларға бірақ жүргізілетіндіктен, әр тауар ... ... ... ... (зал) немесе сол саудаласу залының бір секциясы бөлінеді. Осы
секциялардың едені зал еденінен ... ... ... бұл ... (яма) деп ... Әр ... ... бір түрімен сауда жүргізеді.
Баға айқай салу жолымен тағайындалады. Егер екі адам бағаны бірдей
айтатын болса, тауарды ... ... ... ... айтқан сатып алушы
алады. Сақтандыру үшін. айқай тағыда ... ... ... ... брокер тілі болып келеді. Брокерлер ... ... сату ... ... алу ... ақпарат алмасып
саусақтарының іс-қимылымен біледі.
Тауарды сату немесе сатып алу ... ... ... арқылы саудаласу
залына тікелей ... ... ... ... берушілер өз үкімін
инструкция, мысалы минималды немесе максималды ... ... бір ... белгілейді. Тапсырыста келу уақыты белгіленгеннен кейін, брокер-
сатушыға үңгірге жеткізіледі. Үңгірдің өзі, ... бір айға ... қол ... ... секцияға бөлінген. Келісімге қол
қойылғанда. маклер арнайы бланкіге өз контрагентінің ... ... ... ... ... келу ... тауар бағасын және көлемін белгілеп
жазады. Осы ақпарат эр ... ... мен ... және ... есеп жүйесіне беріледі. Баға туралы ақпарат
биржадағы саудалау залының таблосына және ... ... мен ... ... ... ... және биржалық конторалар
Тауар биржаларының қызметіне бйланысты негізгі қызмет етуші тұлғалар
-биржалық маклерлер мен брокерлер аныкталды.
Маклериаттың негізгі ... - ... ... ... ... ... - ... тарапынан және тапсырыс бойынша ұсыныс пен
сұранысты анықтап, биржа тарапынан келісім шарттарын келісімдеу, тіркеу
және ... ... іске ... ... ... ... сауда
келісімдерін жасауға мүмкіндік береді.
Маклердің функциялары:
• Келісімдерді рәсімдеу, ... Екі жақ ... ... міндеттемелерінің орындалуына қадағалау
жасау.
• Шарт алдындағы міндеттемелерді бір жақ орындаудан бас ... ... ... мен сатушылардың талаптарьш ... ... ... ... іске ... ... ... түсетін тауар партиясының экспертизасын жасау.
Брокерлер биржада және биржадан тыс, биржа мүшесінің ... ... және ... ... ... ... ... алу
келісімдерін жасағанда іске асырады. Олар нарық конъюнктурасын, ... алу және ... ... жан-жақты біледі. Олар кішігірім тауар
ассортиментінде маманданған. Брокердің негізгі мақсаты - тауарды ортақ
нарық ... ... ... ... ... ... брокерлерге
саудалауға бір күн қалғанга дейін, тауар биржаларында жұмыс ... ... ... ... ... береді. Брокерлер биржада
брокерлік орынды брокерлік бөлімшелер арқылы ... ... ... секциялар бойынша жүреді. Әр секцияға саудалауды жүргізуші -
маклер ... ... ... олардың қалаулары бойынша,
ұсыныстарын жариялау үшін сөз ұсынады. Келесі үш минут шеңберінде сұранысты
анықтау жүреді, ... осы ... ... сату ... ... ... ... өз ұсынысының алынып тасталуы туралы жарияламаса, онда бұл ұсыныс
іске ... және ... ... биржалық жиналыс бойы ұсынысты көпшілік
өзгерткенге дейін, брокермен келісімге отыруға ... бар. ... ... ... ... ... өз ... және өз қаражатынан өзі немесе
профессионалды ... - ... ... мен ... ... ... отыруға құқығы бар. Биржа мүшелері брокерлік бөлімшелерді
(контораларды) ұйымдастыруға ... ... ... ие ... ... тауар биржаларында, биржа қатысушылары мен бір рет қатысатын ... ... ... ... ... маклерлер мен брокерлер
арасында ғана келісімдер ... Ашық ... ... ... ... ... ... контрактіге қол қоя алады.
Тауар биржаларының жақсы іс-әрекеті брокерлік бөлімшелерге ... ... ... ... ... мүшелігінен емес, өзі атқаратын
делдалдық іс-әрекетінен ... ... ... көп ... ... ол ... мөлшерде комиссия алады.
3. Биржалық котировка
Қазіргі кезде тауар биржаларындағы биржалық баға ... ... ие. ... ... биржада тамақ өнімдеріне бағаны ... ... ... жиналады. Және осы бағалар бүкіл ел ... ... - ... ... ... және ... ... периодында (биржалық күн) биржалық ... ... ... ... ... Бұл ... тыс келісімдерге қол қою кезіндегі
бағдар болып табылады.
Қазіргі күнгі фьючерстік биржаларда бағалар жай ... ... Әлі ... ... ... ... биржалық жиналыс
болатын күн көрсетілген контрактілерге қол ... ... Және де ... жиналыс болатын күннің бағдары сату бағасы болып табылады. Мысалы,
құкаттарда келешек есеп айырысулар Стокгольм ... ... ... ... бағамен жүргізілетіні жайла алдын ала
белгіленеді. Бұл ... ... бұл ... он ... рет ... ... жол ... мүмкін. Алайда, биржалық котировканың негізгі
ролі - қатысушыларға тауар биржаларындағы ... ... ... ... ... баға ... ... - биржаның кәсіпкерлерге
ұсынатын нарық конъюнктурасы жайлы басты мәліметі.
Саудалаудың нәтижелеріне сәйкес котировальді комиссия типтік бағаны
енгізеді. Бұл ... баға ең ... баға ... ... ... ... факторлар әсер етпейді. Келісімдер көп болған жағдайда, бұл баға
орташа келісімнің контрактілері жайылы, және олар осы ... ... ... ... алып ... келетін бағалар жайылы мәліметтер котировка
үшін бастапқы материал болып табылады. Бұл материалда келісімнің бағасы мен
сатылым көлемі, келісімге келу ... ... ... ... ... Биржалық арбитраж
Арбитраждық комиссия - өзіндік сот болып табылатын, бірақ ... ... ... ... орган. Бұл орган біреуге тәуелді болмау
керек, сондықтан оның ... ... ... мен клиенттері болуы
мүмкін емес. Арбитражды ... ... ... ... ... ... ... Саудалауды ұйымдастыру.
• Заңцар мен ережелердің орындалуы.
• Контрактілердің орындалуы.
Осымен қатар комиссия биржаға ... ... ... ... ... ... Биржалық баспа
Биржалық сауда өз жұмысын сауда ақпаратынсыз жүргізе алмайды. Көптеген
биржалар ... ... ... ... ... ... ақпараттар жарияланады:
• Котировкалық кестелер.
• Нарықтық бағалар.
• Сұраныс пен ұсыныс.
Бұл бюллетендер биржалар арасында айналысқа түседі. Сондықтан ... ... ... ... ... жүйе ролін атқарады.
Осындай ақпарат алмасу көмегімен ... ... ... және биржалық
жұмыстардың жағдайын біле алады.
6. Жарнама
Тауар биржасындағы ... ... ... ... ... пен ... ... Биржада нарыққа жаңа енген тауарлар, оларды қандай көлемде сату
болатындығы туралы ақпарат ... ... ... өнімдерді, өнімнің тұгынушылық қасиеттерін
таныстырады.
Биржалық жарнама ... бір ... ... ... ... ... ... тауарларға сатып алушыларды ... ... ... ... қатынастар жағдайында биржалық
жарнаманың негізгі ... - ... ... ... тауар туралы
шынайы, объективті ақпарат беру.
7. Тауар биржасындағы базалық операциялар
Клирингтік операциялар. ... ... қол қою ... ... ... біріңғай қарыздық міндеттемелер пайда болуы
мүмкін. Бұл қарыздық міндеттемелерді өтеу үшін есеп ... ... ... келісімдерге анализ жасап, әрбір қатысушыға таза пайда
орнатады. Бұл ыңғайсыз айналым есеп ... ... ... және ... ... Бұл кез келген тауарды
болашақта сату немесе сатып алу туралы келісім. Форвардтық контракт ... ... баға ... ... ... ... ... бойынша есеп айырысу оны орындау кезінде жасалынады.
Опциондар. ... ... алып сату ... ... мүмкіндіктерінен жоғары болуы мүмкін. Опцион осы тәуекелді
төмендетеді. Клиент бұл жағдайда белгілі бір ... ие ... және ... ... ... сатуға немесе сатып алуға ... ... ... ... ... ... тәуекел бағасын алады. Тәуекел
бағасы - әртүрлі жағдайлармен алдын-ала келісілген және ... ... ... ... негізгі қызметтерінің бірі тәуекелді
болдырмауға тырысатын тұлғалардан (хеджерлер), ... ... ... ... ... Бұған нарықтық контрактілерің
стандартталғандығы және нарықтың жоғары ликвидтілігі сияқты қасиеттері
ықпалын тигізеді. Барлық ... ... ... ... ... ... беріктігін тексеру керек емес. Ликвидтілік
болашақта бағаның өзгеруіне тәуелсіз, ... ... ... ... ... Егер ... ... тұрақты болуына қызығушылығын
білдірсе, спекулянт керсінше тұрақсыздықты жақтайды. Келісімнен түсетін
пайда онша көп ... ... ... ... жасауға
мүмкіндігі бар. Спекулянт белгілі бір тауарды ... ... ... жоғары мамандандырылған трейдерлермен қатар,
брокерлерге тапсырыс беретін жеке ... ... ... ... тауар биржаларының іс-әрекетін заңдылық тұрғыдан реттеу
2.1 Тауар биржалары жайлы жарғының негізгі баптары
Қазақстандағы ... ... ... ... ең ... ... - 1995 жылы ... жетінші жұлдызында қабылданған
Қазақстан Республикасы ... ... күші бар № 2170 ... ... ... ... ... және де бұл жарлықтан басқа, 2000 жылы
тамыздың он ... ... ... № 1253 «Қазақстан
республикасындағы биржалық ... даму ... ... ... үкіметінің Жарлығы да ... ... ... ... ... ... бап. ... биржасының ұғымы
1. Биржалық сауданың белгіленген тәртібі бойынша ... бір ... ... бір уақытта ұдайы көпшілік сауда өткізу арқылы биржалық
тауарлардың көтерме саудасы ... ... және ... ... ... кез-келген меншік нысандарына негізделген заңды ұйым тауар
биржасы болып табылады.
2. Биржа - қызметтер көрсетуден алған ... оның ... ... мен ... ... ақпараттық-техникалық және
элеуметтік дамытуға пайдаланатын субъект.
2-бап. Тауар биржасының аясы
1. Биржа ... ... ... ... ... биржалық
тауарлармен көтерме сауда жургізуге тікелей байланысты ұйымдастыру және
реттеу қызметін жүзеге асырады.
2. ... ... ... ... ... емес ... сауда-
делдалдық және кез келген басқадай ... ... ... ... Биржалық тауар
1. биржа белгіленген тртіппен биржалық ... ... ... ... ... бір ... және ... тауар, соның ішінде
аталған тауардың экспортына рұқсаты (квотасы мен лицензиясы), стандартты
контракті мен коносаменті ... ... ... табылады.
2. Биржа көпшілік саудаға шығаратын биржалық таар ... мен ... ... ... талаптарына сай келу тиіс.
3. Ашық тауар биржалары арқылы ғана ... ... ... ... ... және ... партиялардың ең аз мөлшері ... ... ... ... ... мәміле
1. Биржалық тауарға қатысты биржалық саудаға ... ... ... ... ... ... шарт ... контракт) биржалық
мәміле болып табылады. Биржалық мәмілелерді тіркеу және ... ... ... ... ... ... белгілейді.
2. Белгіленбеген тәртіппен биржада жасалған мәмілелерге биржаның
кепілдігі қолданылмайды.
5-бап. Биржалық мәмілелердің түрлері
Биржалық саудаға қатысушылар биржалық ... ... ... ... құқықтар мен міндеттерді өзара алысуға;
жеткізу мерзімі кейінге қалдырылған ... ... ... ... ... мен міндеттерді өзара алысуға;
биржалық тауарды болашақта жеткізуге (фьючерлік мәмілелер) арналған
стандартты контрактіге қатысты құқықтар мен міндеттерді өзара ... ... ... ... тауарды өткізуге арналған контрактіге
(опциондық мәмілеелер) қатысты құқықтар мен міндеттерді болашақта алысу
құқығына арналған ... ... ... ... ... ... ... немесе
контрактіге байланысты мәмілелер жасай алады.
6-бап. Биржалық саудаға қатысушылар
1. Брокерлік ... ... ... және бір ... ... ... ... болып табылады.
2. Биржалық сауда:
клиенттің атынан және оның есебінен, клиенттің атынан және өз есебінен
немесе өз атынан және ... ... ... ... ... жасау;
кейін биржада қайта сату мақсатымен (дилерлік қызмет) өз атынан және
өз есебінен биржалық мәмілее жасау:
бір жолғы келушілермен өз ... және өз ... ... ... ... ... асырылады.
7-бап. Тауар биржасының филиалдары мен басқа да бөлімшелері
1. Биржаның қолданылып ... ... ... ... ... және одан тыс ... өз филиалдары мен басқа да
бөлімшелерін құруға құқығы бар, олардың қызметіне осы ... және ... ... ... күші ... ... меншікті брокерлік ұйымдар құруға тыйым салынады. Биржаның
штаттағы ... ... ... ... бола ... ... ... биржалық одақтары, қауымдастықтары және
басқа бірлестіктері
Биржалар өз ... ... ... ... ... және ... соның ішінде бірлескен саудалауды ұйымдастыру жөніндегі
бағдарламаларды жүзеге асыру үшін ... ұйым ... бар ... ... мен ... да ... ... негізде және өз
құрылтайшыларының келісімімен немесе ... ... ... ... ... ... ... сәйкес құра алады.
9-бап. Заңды тұлғалардың атауларында «тауар биржасы» деген сөздерді
пайдалануды шектеу
Осы жарлықтың 1-ші және 2-ші ... ... ... сай келмейтін заңды түлғалардың биржалық сауданы жүзеге асыруға,
өз атауында «тауар биржасы» деген сөздерді пайдалануға ... жоқ және ... кез ... тіркесте қолданылған атаулармен ... ... ... ... құру және оның ... ... Биржаны құру
Биржалық құрылтайшылық құжаттарды тіркеген ... ... ... ... және заңды тұлға мәртебесіне ие болады.
11-бап. Тауар биржаларының түрлері
Көпшілік сауда өткізу дәрежесі бойынша биржалар:
биржалық ... тек ... ... ғана ... ... ... ... де жіберілетін ашық болуы мүмкін.
12-бап. Тауар биржасының құрылтайшылары
Биржаны Қазақстан ... ... заң ... ... ... ... ... салынбаған заңды және жеке тұлғалар құра
алады.
13-бап. Тауар биржасының жарғысы
Биржаның жарғысында:
биржаның атауы, түрі және ... ... мүше ... ... ... тұру және ... ... нысанының белгіленуі;
биржаның негізгі міндеттері;
биржа мүшелерінің және биржалық саудаға басқа да қатысушылардың
құқықтары мен ... ... ... ... ... ... құрайтын қорлардың тізбесі және қалыптастыру тәртібі;
биржаны басқару құрылымы және оны бақылау органдары, ... мен ... ... қабылдау тәртібі;
биржалық сауда ережелерін қабылдау тәртібі;
биржалық саудаға қатысушылар арасындағы биржалық мәмілелер, ... ... және ... ... ... ... мен ... жөніндегі дауларды шешу тәртібі;
биржа қызметін тоқтатудың тәртібі міндетті түрде көрсетілуі тиіс.
14-бап. Биржалық лицензия
1. Биржалық қызмет биржалық лицензия болғанда ғана жүзеге ... ... ... ... ... биржалары жөніндегі республикалық
комиссия, егер мынадай шарттар сақталатын болса:
құрылтайшылық құжаттары мен биржалық сауда ережелерінің осы ... ... ... заңдарына және өзге де ... ... ... ... ... бөлігі оның жарияланған сомасының кемінде
жетпіс процентін құрса, өтініш берген ... бір ай ... ... ... лицензияларды беру, олардың күшін жою және қолданылуын
кідірте түру тәртібі Қазақстан Республикасы Министрлер ... ... ... ... беру туралы ережемен белгіленген.
15-бап. Тауар биржасының мүшелері
1. Биржадағы брокерлік орынды иеленетін ... және жеке ... ... ... де ... ... бола ... Биржаға мүшелікке қабылдау, мүшелікті тоқтата тұру және тоқтату
тәртібі биржа жарғысымен белгіленеді.
Биржаға мүшелікке қабылдау ... ... ... ... ... ... ... биржа мүшесі бола алмайды:
осы немесе қайсыбір басқа тауар ... ... ... ... ... филиалдары мен баска да оқшауланған
бөлімшелернің ... осы ... ... ... табылатын
ұйымдардың барлық түрлері;
қоғамдық, діни және қайырымдылық бірлестіктері мен қорлары;
қолданылып жүрген заңға сәйкес ... ... ... ... жеке ... Биржа мүшелері:
биржаның түріне қарамастан көпшілік саудаға қатысуға;
кеңесші дауыс құқығымен биржаны басқару ... ... ... ... қатысу өкілеттілігін атқаруды бір ғана заңды
немесе жеке тұлғаларға ... ... ... беру ... ... ... Биржалық саудаға қатысу құқығын өзге түрде қайтара беруге
болмайды.
16-бап. ... ... ... ... ... ... ... жалпы жиналысы, биржа
кеңесі, тексеру ... ... ... ... жалпы жиналысы биржаның жоғарғы органы болып
табылады және биржа мен оның мүшелерінің барлық құқықтары мен міндеттерінің
сақталуын ... ... ... ... ... органы болып табылады.
2. Биржа органдарының атқаратын функциялары мен ... ... ... тәртібі биржаның құрылтай құжаттарымен белгіленген.
17-бап. Биржалық сауда ережелері
1. Биржалық сауда ережелері;
биржалық ... ... ... ... ... қатысушыларды алдағы болатын жария көпшілік сауда туралы хабардар
ету тәртібін;
биржада осы сауданы өткізу ... ... ... ... мен ... алу ... тауарлар бағасын белгілеу тәртібін;
биржалық саудаға қатысушыларды өткен ... ... ... ... ... оның шінде биржалық мәмілелердің бағалары мен биржалық
тауарлардың бағасын белгілеу туралы хабардар ету тәртібі;
биржа ... және ... ... басқа да қатысушыларды тауар
нарықтары мен биржалық тауарлардың нарықтық конъюнктурасы туралы хабардар
ету тәртібін;
биржалық мәмілеелер ... ... ... ... мен биржалық саудаға
басқа қатысушылардың өзара есеп айырысу тәртібін;
биржа өткізетін жария көпшілік ... ... пен ... ... ... ... осы шараларды қолдану тртібі мен
шарттарын;
биржа тауарларының тізбесін;
биржа көрсететін қызмет үшін төлемдердің мөлшерін және ... ... ... көздеуге тиіс.
2. Биржалар сұраныс пен ұсыныс ескеріле отырып ... ... ... ... ... құралдарында оқтын-оқтын жариялап
тұруға міндетті.
3. Биржалық сауданың үлгі ережелерін Қазақстан Республикасы Министрлер
Кабинеті бұған ... ... ... биржалары жөніндегі Республикалық
комиссия бекітеді.
18-бап. Тауар биржасының қызметін тоқтату
Биржа қызметін ... ... ... ... ... ... жарғысында белгіленген тәртіппен немесе Қазақстан Республикасының
заңдарында көзделген негіздер бойынша асырылуы ... ... ... ... ... биржасындағы тауар сараптамасы
Биржалық саудаға қатысушының талап етуі бойынша биржа жария көпшілік
сауда арқылы ... ... ... ... қалыпты құжаттама
талаптарына сай келуіне сараптама ұйымдастыруға міндетті.
20-бап. Тауар биржасындағы мәмілелердің нәтижелері бойынша ... есеп ... ... нәтижелері бойынша биржалық саудаға қатысушылардың
айқын позицияларды есептеу және эрі қарай ... ... есеп ... беру үшін ... ... ... Ұлттық Банкінің
лицензиясы бар клирингтік ... ... ... алады немесе
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің лицензиясы бар ... ... ... ... алады.
Клирингтік орталық есеп айырысу жүргізу үшін жеке шарт ... ... ... ... бола ... Клирингтік орталық қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды реттеу және
қадағалау жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның банк ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу
мекемесінің қызметін орындай ... ... ... ... ... ... міндеттемелерінің
биржалық сауда нәтижелері бойынша олардың есеп айырысуларын орындауына
кепілдік беретін ... ... және ... ... белгілеуге
құқылы.
21-бап. Тауар биржасында тарифтерді белгілеу
1. Биржа:
Биржа мен оның ... ... ... үшін оның ... биржалық саудаға басқа да қатысушылардан биржаның пайдасына ... ... ... ... сауда ережелерін және биржа белгілеген басқа
да ережелерді бұзғаны үшін биржалық ... ... ... ... ... белгілеуге құқылы.
2. Биржаға:
биржалық тауарға бағаның деңгейі мен шегін;
биржалық мәмілеелерге делдалдық еткені үшін ... ... ... ... ... белгілеуге тыйым салынады.
3. Көрсетілетін қызметтер үшін белгіленген тарифтер және ... ... ... ... ... ... биржалық саудаға кез келген қатысушының танысуына оңай болуға
тиіс.
22-бап. Тауар биржасында дауларды шешу
1. Биржалық мәмілелер жасауға ... ... ... ... ... ... бекіткен Аралық сот туралы қолданылып жүрген ережеге
сай жұмыс істейтін төрілік комиссиясында қаралуы мүмкін.
2. Биржаның төрелік комиссиясының шешіміне ... ... ... жасауы мүмкін.
2.4 Тауар биржаларының қызметін мемлекеттік реттеу
23-бап. Тауар биржалары жөніндегі республикалық комиссия
І.Тауар биржаларының қызметін ... ... ... ... ... ... ... асырады.
2. Тауар биржалары жөніндегі республикалық комиссия туралы Ережені
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... жөніндегі республикалық комиссияның
функциялары
Республикалық комиссияның функциялары:
биржалық лицензиялар ... ... ... ... ... ... сақталуын бақылау;
биржа қызметін және биржалық сауданың дамуын зерделеу;
биржалық ... ... ... ... ... ... үлгі ережелерін бекіту болып табылады.
25-бап. Тауар биржалары жөніндегі республикалық комиссияның өкілеттігі
1. Тауар биржалары жөніндегі республикалық ... ... ... ... ... заңдарды жетілдіру жөнінде
ұсыныстар эзірлеуге және оларды ... ... ... ... осы ... ... жағдайда биржалық лицензияны тоқтата тұру
немесе оның күшін жою түрінде биржаға санкциялар ... ... ... ... мен биржалық саудалауларға қатысушылардың қаржы-шаруашылық
қызметіне тексерулер ұйымдастыруға;
қолданылып жүрген заңдарды бұзған биржаларға және ... ... ... үшін ... сотқа жіберуге, ал қылмыс белгілері
байқалған жағдайда материалдарды құқық қорғау органдарына беруге құқылы.
2. ... ... оның ... ... ... тауар биржаларының, биржа брокерлерінің және ... ... ... туралы коммерциялық құпиясы бар ақпаратты,
заңдарда көзделген ... ... ... ... ... тыйым салынады.
26-бап. Тауар биржасындағы мемлекеттік инспектордың өкілеттігі
Биржадағы мемлекеттік ... ... және ... ... ... жүрген заңдарды сақтауына тікелей бақылауды жүзеге
асырады және:
биржа ұйымдастыратын саудалауға ... ... ... ... ... оның бөлімдерінің
жалпы жиналыстарына қатысуға;
биржаны басқару мен бақылау органдары жиналыстары мен ... ... әрі ... ... ... ... ... туралы
ақпаратпен танысуға;
биржа басшылығына ұсыныстар енгізуге және табыстамалар енгізуге;
тауар биржадары жөніндегі республикалық комиссияға ұсыныстар ... ... ... ... ... ... және оның ... орындалуына бақылауды жүзеге асыруға құқылы.
27-бап. Тауар биржасының дербестігіне кепілдіктер
1. Мемлекеттік үкімет және ... ... ... ... көзделгеннен басқа жағдайларда, биржа қызметіне араласуына жол
берілмейді.
2. ... ... ... ... ... ... ... салдарынан биржалық мәмілелерді орындамау немесе
мәмілелерге қатысушыларға зиян келтіру орын алса ... ... ... ... ... береді.
28-бап. Тауар биржалары мен биржалық саудаласуға қатысушыларға салық
салу
Биржалар мен биржалық ... ... ... биржалық
саудаға басқа қатысушыларға салық салу Қазақстан Республикасының қолданылып
жүрген заңдарында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
29-бап. Тауар биржаларындағы есеп және ... ... ... ... ... ... ... сәйкес бухгалтерлік есеп
жүргізеді, қаржы және статистикалық ... ... ... ... есеп беру ... мен оны ... мемлекеттік статистика органдары белгілейді.
3. Биржаның лауазымды адамдары мемлекеттік статистикалық есеп ... үшін ... ... ... ... ... ... биржасының Қазақстан экономикасындағы орны
3.1 Қазақстандағы тауар биржаларының қалыптасуы және дамуы
Қазіргі кезде тауар биржасы сыртқы экономикалық іс-әрекеттің керекті
құралдарының бірі ... ... ... өзінің ең негізгі - көтерме сауда
биржаларын ұйымдастыру және реттеу қызметін ... ... ... ... ... ... етіп, шаруашылық
жүргізуші субъектілердің мемлекеттік және басқа да тапсырыстарды орындауға
қолайлы жағдайлар жасайды,
Қазақстан Республикасында тауар ... 90 ... ... ... және ... ... ... бірі деп
жариялағанда пайда болды. Ең алғашқы сатыда биржалар пайда болғанда, ... ... ... ... ... 1993 ... 1 ... республика
аумағында 55 биржа өз жұмыстарын атқарды. Олардың арасында 24 ... ... 11 ... ... 10 ... 3 қор, 3 ... қор
биржасы болды. 1992-1993 жж. биржалар мөлшері ... ... өте көп ... Алайда, олар қалай тез құрылатын болса, тура
солай тез ... ... ... ... 1992 жылы ... аумағында 7
биржа жойылса, 8 жаңасы пайда болды.
Алғашқы кезде тауар биржалары өзінің мазмұны бойынша ... ... ... кең ... ... ... ... тауар биржаларында 160 тауар бірлігі ғана сатылды. Бұл биржалық
тауарларға сапа ... ... ... өнім партияларының
алмастырушылық қасиеті, көптік сұраныс және сатып алушылардың көп ... ... ... ... жасалды: АО РУТБ "Алма" (5602 млн.
руб), РБ "Қазақстан" (1950,8 млн. руб), АО ... ... ... (1737,4 млн. руб), ... ... ... ... (1710,7
млн. руб), Қостанай тауар-шикізат базасы (1190,3 млн. руб), ... ... ... ... (678,6 млн. ... жылы ... ... азаюы байқала бастады. Осы азаюдың
басты себебі - сатып алушылар мен сатушылардың биржалық қызметтерден ... ... ... ... ... ... ... зейіні азайды,
себебі ақпараттық жүйені құрған соң олар ... ... ... ... бастады. Олар, басқаша айтқанда пайдасы жоғарырақ
экспорттық-импорттық келісімдермен айналыса бастады. Және де сол ... ... ... ... ... ... бола ... Олар
тауар биржаларымен өте үлкен бәсекелестікте ... ... та, ... республика көлеміндегі аз эффективтілігінің басты ... пен ... ... болды. Бұл келесіден білінді:
• биржадағы ұсыныс пен сұраныста бөлек тауар топтарының жеке ... ... ... ... ... ... ие тауарлар мен ұсынылатын
тауарлар түрлері сәйкес келмеді;
• сатушылар бағасы мен ... ... ... және ... ... ... бәрі ... айналымға әсерін тигізді. Бірақ та, ... ... ... ... кұрылымдар бірлестікке
ұмтылды. Сондықтан, аймақаралық биржалық одақ құрылды. Ол өзінің ... ... ... және Орта Азия мен Қазақстан биржа
Ассоциациясын қосты.
Сонымен, республикада ... ... ... ... ... ... және оның ... шаруашылық іс-әрекеттің ... ... 1991 ... басына сәйкес келеді. Тауарлар тапшылығы
кезінде ... ... ... ... өнімдерінен бастап үй техникасы,
автомобильдерге дейін сатылды. Тауар биржаларының іс-әрекетінің бұл кезеңі
қысқа болды. Биржалық қозғалыстың ... ... ... жаңа ... ... экономикалық іс-әрекеттің либерализациясы табылды.
1995 жылы сәуірдің 7-де қабылданған ... ... ... күші бар № 2170 «Тауар биржалары жайлы» жарлығы
көмегімен ашық ... ... ... баға ... ... ... және ... өнім нарықтарын
қалыптастыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... 6 %-қ
экспорттық квоталарды сатудан ғана мемлекет бюджетіне 38 млн. теңге (4 млн,
доллар шамасында) аударылды.
1995 жылдың шілдесінде ҚР ... ... ... ... ... ... ... Бұл жарлықта сыртқы және ішкі ... ... ... ... белгілі бір тауарлар ... ... ... шикізатты ауыл шаруашылық өнімдерін, ұнды,
металдарды, мұнай және мұнай өнімдері болды.
МКАБ-та тауарлар бағасын есептеу методикасы, әлем ... ... ... ... демпингке қадағалау жасайтын эксперттік
топтар өз жұмыстарын атқарды. Сондықтан, барлық ... ... ... ... ... алмайды, себебі олардың әрекеті
абсолютті мөлдір болып табылады. Биржа өзінің 0,2% ... ... ... ... ... ... бюджетке салық ретінде аударатын салымдар
көлемі өте маңызды. Мәселен, МКАБ 1996 жылы бюджетке 19 млн. ... ... ... ... ҚР ... ... сауда режимін біржолата және
қайтып бармастай либерализациялады. Экспорттық квотаның барлығы ... ... тек ... ... және тоғыз импорттық тауарларға -
қарулану, радиоактивті материалдар, ... ... ... ... т.б. ғана ... сыртқы сауда ұйымдарының маңызды өнімдердің эксперты мен
импортына монополиялық бақылауы жойылды. Сыртқы ... ... ... ... арқалы жасалды. Биржаларда бағаларға ... ... ... ... үшін ... ... өкілдерінің
қатысуымен арнайы комиссия жұмыс атқарды. Ол ... ... ... белгілі
бір деңгейден төмен болмауына қадағалау жасады. Он тоғыз тауарға қатысты
биржада экспорттық келісімдерді тізімге алу ... ... ... ... биржалары 10 жыл бойы өз жұмысын атқаруда.
Бірінші сатыда ... ... ... және ... тән
болды. Осының нәтижесінде тауар биржалары жүздеп болды. ... ... ... ... іс ... ... ... құқық
базасын жасап оны тұрақтаған сайын, тауар биржаларының жұмысында демпингтік
бағаларға тыйым салынды, экспорттық квоталар жойылды, тізімге алу кезіндегі
талаптар және ... ... ... ... ... Ірі ... биржалары және олардың қызметі
Қазақстанда бірнеше тауар биржалары жұмыс атқарады. Осы ... ... ... ... ... нарығын құру, тауарлар ұсынысы мен
сұранысы арқылы әлемдік бағалардан жоғары сатылатын ортаазиялық аумақта
мұнай өнімдері ... ... қара ... ... ... ... 10-15%-ға өндіруші зауыт бағасынан жоғары көтерме баға бойынша
сату, осы ... қара ... әлем ... деңгейінде сату.
Республиканың сыртқы экономикалық қызметінде бартерлік операцияларға
тыйым салу оң нәтиже ... ... ... тауар данасына баға
көтерілді. Шетелге ашық және ... ... ... ... ... мөлшерде экономикалық пайда тапты және ... ... 1995 ... рет ... ... ... оң ... тауар биржалары үшін астық нарығын либеризациялау ... ... ... ... ... ... ... болып -Халықаралық
Агроөндірістік Қазақстан биржасы (МКАБ) есептеледі. Ол ... ... ... ... ... ... ... Ірі астық
сатушылар облыстар ... ... ... осы ... ... Бұл ... ... 1000 тоннадан асатын астық
партияларына ... ... ... ... ... байланысты, ал
басқа биржаларға бұл жүмыстарды атқаруға тыйым ... ... ... ... ... ... көп ... ал бұл Қазақстан ... ... ... Және ... ... ... ... салық инспекциясының, кеденнің жақындығы тағы да
бір маңызды себеп болады.
Астық нарығын дамытудың екі проблемасы бар.
Біріншісі - астық ... ... ... ... баға
комиссиясымен (РЦК) белгіленген минималды бағалар ... ... ... ... ... ... - ... криминализациясы. Астық өндірушілер
"астық-доллар" сызбасы бойынша өз ... ... ... ... ... ... айырбастағысы келеді.
Биржалық дүмпу басылған соң көптеген биржалар өз жұмыстарын тоқтатты,
бәсекелестік күресте тек қана ... ... ... бір ... болып
Қарағандыда орналасқан «Кең-Дала» Орталық Қазақстандық ... ... Ол ... ... классикалық типтегі биржа болуға ұмтылды.
Республика Үкіметінің жанындағы ... ... ... ... Қазақстан аумағында тіркелеген барлық биржаларды тексеріп, тек
қана екі МКАБ және «Кең-Дала» биржасының ... ... ... ... ... әрқашан да құрылыс материалдарының, металдың, прокаттың,
мұржалардың, халық тұтынатын тауарларын, былай ... ... ... ... ... ... ... кең ауқымы бар. Өткізу
мәселелерімен ... ... баға ... ... шешеді. Себебі,
Қарағандыда апта сайын ашық саудалаулар жүргізеді. Сол саудалауларда
металл, ... ... ... жүн және басқа да өнімдер шығарылады.
Саудалау жолымен әр тауардың оптималды бағасы белгілі болады.
1997 жылы биржа ... ... ... ... 2,3 ... ... ... котировкасы республика бойынша екінші. Ішкі нарықта
келісімдердің 60%, ал сыртқа ... 40% ... ... ... ... мен ... тұтынушыларына келетін
болсақ, республика аумағында келесі көріністі көруге болады. ... ... ... ТМД елдерінің арасындағы ірі астық экспортері міндетін атқарады.
1997-1998 жж. ... ... ... ... 2,6 ... тонна
болды. 1997 жылғы Қазақстан бидайының негізгі тұтынушылары ТМД ... ... ... көлемінің 87% ) Ресей ( 56%), Өзбекстан (70%-дан
астам), ... және ... ... ... ... қатар Қазақстан
астығын (қатты сорттарын) Нидерланды, Италия, Эстония елдері сатып алды.
Арпаның ... ... Сауд ... - 80%, ... - 11%, ... ... болып табылады. Жүн мен теріні ... ... ( ... Ал ... ... ... 1997 жылы Түркия, Оңтүстік Корея,
Австралия, Венгрия елдері болды. Мұнай ... ... ... ... елдері сатып алды.
Сонымен, Қазақстан территориясында екі ірі ... ... бар - ... ... Қазақстан биржасы (МКАБ) және ... ... ... Қазақстандык тауар биржасы. Осы екі биржа ғана
мемлекеттік органдардың тауар биржаларының ... ... ... Осы екі ... ... ... астық нарығы пайда болды,
ортаазиялық аумақта мұнай өнімдерінің нарығы қалыптасты, қара ... ... ... ... 10-15%-ға өндіруші зауыт бағасынан жоғары
көтерме баға бойынша сату, осы мемлекеттерге қара металдарды элем бағалары
деңгейінде сату ... ... ... ... ... ... қозғалыстың пайда болғанына міне, 12 жылдан астам
уақыт болып қалды. Бұл бағыттаға даму ... ... ... бар. ... ... биржаларының инфроқұрылымының әлсіздігі. Бұл – сауда-саттық
процессіне мыңдаған кәсіпорындардың, ұйымдардың және ... ... ... кері әсерін тигізуде. Ал шикізат ресурстарын тікелей өндірушілер мен
тұтынушылар, банктер, несиелік ұйымдар мен экономикалық институттар ... ... ... ... ... мен ... ... тауар
биржасы ұсынатын мүмкіншіліктерді де білмейді. Дамыған нарықтық экономикасы
бар елдердегі, мысалы Англияда, Германия мен ... ... ... ... емес ұйым ... ... Оның басты міндеті мен
мақсаты еркін бәсекелестікті бақылауға арналған механизмді құру ... ... ... пен ... ... ... ... нарықтық
бағаларды анықтау. Сондықтан да ... ... ... және жеке ... ... ... рөлін кемітуге
болмайды.
Біздің заңымызда бұл құрылымның биржалық қызметтен басқа еш нәрсемен,
әсіресе коммерциялық ... ... ... анық ... ... егер де тауар ... ... ... биржа тек өзінің ... ... ... ... ... кетуі мүмкін. Алайда, биржа дегеніміз ерекше
қүрылым. Жоғарыда айтылғандай, оның басты мақсаты -еркін, бәсекелестік ... ... өте ... әрі ... конъюнктурасына өте бейімделгіш).
Ал тауар биржаларында ... ... бар ... ... бұл ... ... экономикасының индикаторы ... ... ... ... ... ... мен
заңдылықтардың жоқтығы, биржалық қызметтің мемлекет тарапынан керекті
мөлшерде реттелмеуі мен ... ... ... іс-әрекетін
дамыту қажеттілігін түсінбеушілік сияқты ... ... ... биржаларының ұлттық экономикадағы өзінше бір ақ дақ ... әкеп ... Бұл ақ ... жою үшін ең ... ... ... ... әсер ететін құқықтық базаны қайта қарастыру
қажет. Қазіргі кезде, бәріміз білетіндей, Индустрия мен ... ... ... Комитетінде «Тауар биржалары жайлы» заңға өзгертулер
мен толықтырулар енгізу жайлы заңның жобасы ... ... Бұл ... ... бүкіл заңдылық негізін қайта ... оны ... ... ... ... ... ... формаларын жүйелеуге, және мүмкін осы
тауар биржаларының іс-әрекетін ... ... ... мүмкіндік
туғызатыны сөзсіз. Басқа сөзбен айтқанда, ... ... ... базаны дамыту арқасында өркениетті сипатқа келтіру мүмкіндігі бар.
Қазіргі таңда Қазақстандық тауар биржалары едәуір тәжірибе жинақтап алған.
Бұл орайда ... атап ... ... ... ... сату ... ... стратегиялық бағыты бар өнімдерге ... ... ... ... ... ... ... және жобалау;
• мемлекеттік сатып алулар бойынша саудалаулар ... ... ... даму ... ... ... ... құру болып
табылады.
Қорытынды
Тауар биржаларының әлем экономикасы мен ... ... ... аз ... ... аз ... ... Себебі,
тауар биржалары белгілі бір ... ... және ... ... ... ... Сонымен қатар баға деңгейін мемлекет бойынша белгілейді.
Осы жұмысымды жасай отырып, мен ... ... ... ... ... ... ... биржаларының қызметі сияқты сұрақтарды ашқым
келді. Тауар биржаларының іс-әрекетін реттейтін заң актілерін ... ... ... дамуын тежейтін негізгі проблемаларды,
сонымен қатар осы проблемаларды шешу жолдарын көрсетіп, баяндадым.
Көптеген әдебиеттерді талдап, қарағаннан соң, мен ... бір ... - ... ... әлем ... мен ... халық
шаруашылығындағы ролі өте маңызды. Олар атқаратын фукциялар экономикада өте
маңызды болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Авдокушин Е.Ф. ... ... ... ... ... Маркетинг, 1997.
2. Герчикова И.Н. Международное коммерческое дело. ... ... ... ... А. А. Товарная биржа. - Москва.: Международные отношения,
1993.
4. Дэниеле Дж., Радеба Ли. Международный бизнес. - Москва.: 1998.
5. ... В:Д: ... - ... рыночной экономики. Деньги и
кредит, №2, 1998.
6. Спиридонов И.А. ... ... ... ... ... ... Август 1999г. Тенденции развития экспорта
Республики Казахстан за I полугоие 1 ... А.Н. ... А.А. ... Что нужно знать о товарной бирже.
Москва, Финансы и статистика, 1992.
9. За место под солнцем. Казахстанская правда февраль 2004г.
10. Постановление ... ... ... О ... ... биржевой деятельности в РК, от 12 августа 2000 года № ... Указ ... ... ... ... силу ... О товарных
биржах. 1995г. 7 апреля
12. Биржевая торговля: прошла любовь, завяли ... ... ... ... ... О.И.. ... О.А. ... дело. Маркетинг, 1997.
14. Райзберг Б.А. Основы бизнеса. Москва, 1997.
Внешнеэкономическая деятельность предприятия. Основы: Учебник ... Под ... ... Л.Е. - Москва, 1996.
Қосымша 1
Әлемдегі ірі биржалар Англия
Baltic Exchange (BaltEx) - Лондон фрахт биржасы
International ... ... IPE - ... ... ... ... ... Futures and Options Exchange, LIFFE –
Лондон фьючерстік және опциондық халықаралық биржасы
London Metal Exchange - ... ... ... Wool ... AWEX - ... жүн биржасы Sydney Futures
Exchange, SFE - Сидней фьючерстік биржасы Rosario Futures Exchange, ROFEX ... ... ... de ... & Futuros, BM&F - Сауда фьючерстік биржасы
Венгрия
Budapest Commodity Exchange, ВСЕ - Будапешт тауар биржасы
Германия
Bremen Cotton Exchange - ... ... ... ... WTB - ... ... ... биржасы
Голландия
Pan-European Exchange, Euronext - Пан-европалық биржа
Үндістан
Bombay Commodity Exchange Ltd, ВОРЕ - Бомбей тауар биржасы
Coffee Futures Exchange India Limited, CQFEI - Үнді кофе ... ... Futures ... JFX - ... фьючерстік биржасы
Италия
Associazione Granaria di Milano - Миландық астық ассоциациясы Borsa
Merci di Modena - ... ... ... Borsa Merci di Roma - Рим ... Wheat Board, CWB - ... ... биржасы Winnipeg Commodity
Exchange, WCE - Виннипег тауар биржасы
Кения
Kenya ... ... ... KACE - ... ... ... ... Zhengzhou Commodity Exchange, CZCE - Чанчжоу тауар биржасы
Dalian ... Exchange - ... ... ... ShangHai ... SHFE - ... ... биржасы
Румыния
Romanian Commodities Exchange, BRM - Румыния таура биржасы
АҚШ
Chicago Board of Trade, CBOT, CBT- Чикаголық жедел тауар биржасы
Chicago ... ... CME - ... тауар биржасы
Industrial Materials Exchange, IMEX - Индустриялық материалдар биржасы
Kansas City Board of Trade, КВТ - ... ... ... Grain ... MGEX - Миннеаполис астық биржасы
New York Board of trade, NYBQT - NYBOT ... ... York ... ... ... - ... сауда биржасы
Түркия
Edirne Trade Exchange, ETB - Эдирне тауар биржасы Polatli Grain
Exchange, PTB - ... ... ... Terme ... de France, MATIF - Париждегі жедел қаржы
биржасы
Оңтүстік Африка
South African Futures Exchange, Safex - Оңтүстік ... ... Japan ... ... C-COM - ... ... тауар
биржасы
Kansai Commodities Exchange, KANEX - Канзай тауар биржасы
Osaka Mercantile Exchange, ОМЕ - Осака тауар ... ... ... TQCQM - Токио тауар биржасы
Tokyo Grain Exchange. TGE - Токио астық биржасы
Yokohama Commodity Exchange, Y-COM - Иокогама тауар ... ... ... ... 1992 жылдан бастап пайда
болды.
Қосымша 2
2003 жылдың I жарты жылындағы ... ... ... қызметі
Бірінші жарты жылдықта республика аумағында 14 ... ... ... ... ... 9 ... (Ақмола, Ақтөбе, Жамбыл, Батыс
Қазақстан, Қарағанды, Қостанай, Павлодар, Оцтүстік Қазақстан) және ... ... ... ... ... ... ... 197 саудалау жасалып,
20,2 мың мәмілеге қол қойылды. Саудалауға 210 делдалдық бөлімше, 243 делдал
және 7,6 мың бір рет ... ... ... ... ... ... 48,3 ... теңге болды.
Республика аумағында тауар биржаларында ең көп саудаланатын тауарлар -
85% минералды ... кен, ... ... және ... ... (41,7 ... 2002 жылы бұл ... мөлшері тек қана 71,1% болған. Осы өнімдер
бойынша жасалған мәмілеелер саны барлық ... ... 97,8 %-н ... 93,6%) құрады.
Минералды шикізаттардың ішінен басты орынды бензин - 57% (29,8 ... ... ... - 22% (9,2 ... ... ... Жанатын мазут пен пеш
отыны бойынша шамалы көлем ... ... - 2%- ... ... республика аумақтары бойынша да байқалады, Барлық
облыстарды (Ақмола, Ақтөбе, ... ... ... ... ... ... ... ) дерлік және Алматы қаласы бойынша биржада
негізгі саудалау орнын минералды шикізаттар ... ... ... ... көлемде саудалауға түскен өнімнің 14%-ын (6,2 млрд,
тенге) мал және өсімдік ... ... Бұл ... ең көп ... (91%)
Қостанай облысы бойынша (3,5 млрд, теңге) алынды.
Республика бойынша мәмілеелердің ең көбі 2002 ... ... ... ... облысы (28,6%) мен Алматы қаласының (24,9%) тауар
биржаларында ... ... ... ... ... биржапарының тізімін Қосымша 1-ден қара

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмыспен қамту саясатының мәні және бағыттары мен функциялары8 бет
Нарықтық инфрақұрылым пәні, мақсаттары және міндеттері5 бет
Тауар биржасының Қазақстан экономикасындағы орны9 бет
Ықылас Дүкенұлы7 бет
Банк жүйесі жайлы15 бет
Бағалы қағаздар нарығы және оған қатысушылар10 бет
Бағалы қағаздар нарығы туралы13 бет
Бағалы қағаздар нарығындағы қызметті жүзеге асыру26 бет
Бағалы қағаздар нарығының кәсіптік қатысушылары22 бет
Бағалы қағаздар рыногы, онын мәні және негізгі белгілері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь