Дебиторлық борыштар есебінің аудиті

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I. ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІ

1.1. Дебиторлық борыш түсінігі, маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер борышының есебі ... ... ... 5
1.3. Күмәнді дебиторлық борыш есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.4. Еншілес (тәуелді) серіктестердің дебиторлық борыш есебі ... ... ... ... .9
1.5. Басқадай дебиторлық борыш есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

II. ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІНІҢ АУДИТІ

2.1. Дебиторлық борыштар, оларды жіктеу және түгендеудің есебінің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.2. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілермен есеп айырысудың аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.3. Күмәнді борыштар резервтерінің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.4. Еншілес (тәуелді) серіктестердің дебиторлық борышының есебінің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2.5. Басқадай дебиторлық борыштар мен берілген авнс бойынша есеп айырысудың аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

III. «ХАЛЛИБУРИТОН ИНТЕРНЭШНЛ ИНК» КОМПАНИЯСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШ АУДИТІ

3.1. Дебиторлық борыштың функционалдық аудиттің бағдарламасы ... ... .29
3.2. «Халлибуртон Интернэшнл Инк» компаниясының жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
3.3. Кәсіпорынның дебиторлық борышының жағдайын талдау ... ... ... ... ...32
3.4. «Халлибуртон Интернэшнл Инк» компаниясының дебиторлық борышына жүргізілген аудиті бойынша аудиторлық қорытынды ... ... ... ... ... 35

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .38
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
I. ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІ
1. Дебиторлық борыш түсінігі,
маңызы......................................................4
2. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер борышының есебі............5
3. Күмәнді ... ... ... ... ... ... ... Басқадай дебиторлық борыш
есебі........................................................12
II. ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІНІҢ АУДИТІ
2.1. Дебиторлық борыштар, оларды жіктеу және ... ... ... ... мен тапсырыс берушілермен есеп айырысудың
аудиті......................................................................
..................................................17
2.3. ... ... ... Еншілес (тәуелді) серіктестердің дебиторлық борышының есебінің
аудиті......................................................................
..................................................21
2.5. Басқадай дебиторлық борыштар мен ... авнс ... ... ... ... ИНК» ... ... ДЕБИТОРЛЫҚ
БОРЫШ АУДИТІ
3.1. Дебиторлық борыштың функционалдық аудиттің бағдарламасы.........29
3.2. «Халлибуртон Интернэшнл Инк» ... ... ... ... ... жағдайын
талдау...................32
3.4. «Халлибуртон Интернэшнл Инк» компаниясының дебиторлық
борышына жүргізілген ... ... ... ... ... ... «Дебиторлық борыштар есебінің аудиті»
болып табылады. Осы тақырыпқа сай ... ... ... ... дұрыс ұйымдастырылып жүргізілгендігі анықталады.
Осы курстық жұмыста келесідей мәселелер қарастырылады: ... ... ... ... ... ... ... мен
тапсырыс берушілер борышының есебі», «Күмәнді дебиторлық ... ... ... ... ... ... ... және «Басқадай
дебиторлық борыш есебі» мәселелері ... ... ... ... алдында оның есебін түбегейлі ұғынудың маңызы зор.
Екінші бөлімінде осылардың әрқайсысының аудит есебі қарастырылған,
яғни «Дебиторлық ... ... ... және ... ... ... ... және тапсырыс берушілермен есеп айырысудың ... ... ... ... ... ... ... борыштарының есебінің аудиті» және «Басқадай дебиторлық борыштар
мен берілген аванс бойынша есеп ... ... ... ... ... ... ... мақсаты - олардың есебінің ... ... ... ... ... бөлімінде дебиторлық ... ... ... ... ... ... ... басты мәселелеріне
тоқтала кеттім. Сонымен қатар «Халлибуртон Интернэшнл Инк.» ... ... ... ... ... ... «Халлибуртон
Интернэшнл Инк.» компаниясы алынды. Оның негізгі қызметі мұнай өндірісі,
құрылысы, мұнай газ өңдіру скважиналарын жөңдеу және іске ... ... ... және ... ... болып табылады.
Дебиторлық борыштар қорытындыларының ... ... ... ... ... ... болып жоғарыда айтылған мәселеледі жан-
жақты, мән мағынасын ашып ... ... ... ... ... ... ... ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІ
1.1. Дебиторлық борыштар түсінігі, маңызы
Дебиторлық берешек – сатып алушылардың ... ... ... да бір ... ... өткізілген тауар үшін ақша төлеу бойынша
міндеттемелері. Ол ағымдағы және ағымдағы емес болып бөлінеді. Бухгалтерлік
есепте ... және ... емес ... ... ... көрсетеді.
Саудалық дебиторлық берешек – негізгі іс-әрекет нәтижесінде өткізілген
тауарлар мен көрсетілген ... үшін ... ... ... ... емес ... ... – іс-әрекеттің басқа түрлері
нәтижесінде (мысалы қызметтерге аванстар, ... ... ... ... ... дивидендтер мен пайыздар және т.б) пайда болады.
Дебиторлық берешек 3 топқа бөлінеді:
1) алынуға ... ... ... ... ... ... шоттарға: ақшалай қаражатқа, тауарға, көрсеткен
қызметке, субъектілердің ... емес ... ... ... ... берешек алынуға тиісті шоттарды төлеу мерзіміне ... өтеу ... ... ... және ұзақ ... дебиторлық берешек
болып бөленеді. Дебиторлық берешек саудалық шот фактурамен расталады.
Алынған вексельдер бабы ... ... ... ... берешек пайда болатын сипатына қарай қалыпты және аяқталмайтын
болып бөлінеді. Субъектінің өндірістік шаруашылық ... ... есеп ... қолданыста жүрген нысандары мен ... ... ... ... ... ... берешек аяқталмайтын
болып саналады. Ол есеп және қаржы тәртібін бұрмалаушылықтар, ұйымдағы және
бухгалтерлік есеп жүргізудегі ... ... ... бақылаудағы босаңсулар салдарынан пайда болады.
Қарыз капиталының қозғалысын несиелеу – ол пайыз ... ... ... ретінде қайтарылатын капитал. Несиенің ... ... ... ... пен ... ... ... заңдылығымен байланысты.
Несиелерді есепке алу үшін «Ұзақ ... ... ... енгізілген 4010 «Банк несиелері», 4020 «Банктен ... ... 4030 ... да несиелер» сияқты пассивті шоттары
пайдаланылады. Қысқа ... және ұзақ ... ... беру ... ... Банкі бекіткен «Қысқа мерзімді және ұзақ ... ... ... ... ... мен ұйымдардың басқа заңды немесе жеке тұлағалардан
оларға сатқан тауарлары, көрсеткен қызметтері, сондай-ақ аванс ... ала ... ... үшін алашақ борыштары – 1200 ... ... ... шоттар) деп танылады. Осы ... ... ... ... бар ... және жеке ... ... болып
табылады. Өтелетін (алынатын) уақытына қарай алынуға тиісті дебиторлық
борыштар ағымдағы алынуға тиісті борыштар және ұзақ ұзақ ... ... ... ... ... ... Бұл ... есебі «Алынуға
тиісті шоттар» бөлімінің шоттарында есептелінеді.
Есеп беретін уақыттан кейінгі бір жыл ... ... ... ... ағымдағы активтер қатарында есептеледі. Олардың
қатарына ... ... ... ... ... ... ... (алдын ала төленген)
төлем;
• Тапсырылған (берілген) шоттар бойынша алынуға тиісті борыштар;
• Вексельдер бойынша ... ... ... ... ... мен ... ... арасындағы түрлі операциялар
негізінде туындаған дебиторлық борыштар;
• Ұйымның лауазымды адамдарының (тұлғаларанының) дебиторлық борышы;
• Басқадай дебиторлық ... ... ... ... келесідей бөлімдерден тұрады:
1210 «Сатып-алушылар мен тапсырыс берушілердің борышы»
1220 «Еншілес (тәуелді) серіктестіктердің дебиторлық борышы»
1230 «Еншілес ұйымдардың қысқа мерзімді ... ... ... мен ... ... ... ... «Қызметкерлердің дебиторлық борышы»
1260 «Жалдау бойынша дебиторлық борыш»
1270 «Алуға арналған ... ... ... бойынша резервтер»
1280 «Басқадай дебиторлық борыштар»
1620 «Алдағы кезең шығындары»
1630 «Берілген аванстар»
Яғни осы ... ... ... ... ... мен ... ... немесе жеке тұлғалардан ... ... ... борышы
болып табылады.
1.2. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер борышының ... мен ... 1210 ... ... мен тапсырыс
берушілердің борышы» деп аталатын бөлім шоттары сатып ... мен ... осы ... ... әр түрлі қарыздары жайлы ақпараттарды
қорытындылау үшін арналған. Аталған бөлімде келесідей шоттар ... ... ... шоттар»
1210«Алынған вексельдер»
1210«Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің өзге де ... ... шот ... табылады. Сондықтан да бұл шоттардың дебетінде
борыштың сомасы жазылса, ал кредитінде борыштың азаюы ... ... ... ... ... ... ... алушы заңды немесе жеке
тұлғалардың сатып алған ... ... ... ... ... үшін ... сомаларын білдіреді.
Сатылған материалдық емес активтер, негізгі құралдар, ... ... ... құн ... ... 1210 «Алынуға тиісті борыштар»,
«Алынған вексельдер», 1210 Сатып ... мен ... ... өзге де
борыштары» деп аталатын шоттардың тиістілері дебеттелініп, ... ... шоты ... ... сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің ... ... ... болуына 1210 «Алынуға ... ... ... 1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің өзге
де борыштары» деп аталатын шоттардың ... ... ... ... ... шоты кредиттелінеді.
Алынуға тиісті айыппұлдардың, өсімақылардың сомаларына 1210 «Алынуға
тиісті ... ... ... 1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс
берушілердің өзге де борыштары» деп ... ... ... 6010,
6280 «Негізгі емес ... ... ... ... ... алушылардан оларға сатылған өнім, тауар және атқарылған жұмыстар
мен көрсетілген қызметтер үшін төлемдер келіп түскенде 1000 ... ... ... дебеттелініп, 1210 «Сатып алушылар мен ... ... деп ... ... ... ... ... мен дайын өнімдер әр түрлі себептермен кейін
қайтарылған ... 6020 ... ... ... деп ... ... 1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің борыштары»
деп аталатын бөлім шоттарының тиістілері кредиттелінеді.
Кейін қайтарылған тауарларға жасалған сату және баға ... 6030 ... ... ... 6030 ... ... ... дебеттелініп, 1210 «Алынуға тиісті борыштар», 1210«Алынған
вексельдер», 1210 ... ... мен ... берушілердің өзге де
борыштары» деп аталатын шоттардың тиістілерінің дебетіне, 3130 ... ... ... кредитіне жазылып сторно етіледі (алып тасталынады).
Сатып алушылар және тапсырыс берушілермен есеп айырысу операциялары
операциялары ... ... ... онда сатылған айналымнан тыс
активтер, қаржылық инвестициялар, тауарлы-материалдық ... ... ... ... басқадай есеп айырысу ... ... ... көрсетіледі. Тізімдемелердегі жазулар – ... ... ... ... ... басқадай құжаттар негізінде
активтердің топтары ... ... ... бағдарында (графасында)
сатып алушылар (тапсырыс берушілер) бойынша ай ... ... және ... ... ... ... бойынша сатлыған
активтердің сандық мәліметтері көрсетіледі. «Сатып ... мен ... ... ... ... шоттарының кредиті бойынша
операциялардың есебі үшін № 11 Журнал-ордер қолданылады.
Тауралрды сату мен ... алу ... ... ... жеткізу
келісімдері, консигнация жайлы келісімдер мен сату және ... ... ... келісімшарттарымен және тағы да басқа құжаттар
құқықтық ресімделуі қажет. Келісімнің және ... ... ... ... «тауар» болып табылады. Сондықтан келісімшартта тауардың
сипаттамасы толығымен көрсетіліп, оның ... мен ... ... құны
аталып өтуі қажет. Келісім бағалары тұрақты, тұрақсыз және ... ... ... ... мен дайын өнімдер үшін вексельдер алынғанда:
Дт: 1210 «Алынған вексельдер» шоты
Кт: 1210 ... ... ... шоты
Ал вексель бойынша сатып алушылардың борыштарының жабылуына, яғни ақша
келіп түскен мерзімінде (пайызсыз):
Дт: 1030 «Ағымдағы банктік ... ақша ... 1210 ... ... шоты ... бухгалтерлік жазуы
жазылады.
1.3. Күмәнді дебиторлық борыштар есебі
Сатып алушылар мен тапсырыс беруші заңды және жеке тұлғалардың ... ... ... ... арттырғанымен, оларға несиеге
сатылған тауарлар немесе көрсетліге қызмет үшін уақтылы есеп ... ... ... ... бір ... ғана ... қалған бөлігінің
алынбай қалуы іс-тәжірибеде әрдайым кездесіп отырады. Мұндай жағдайлардың
алғашқы ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың банкрот болып
қалуы немесе ол кәсіпорындар мен ұймдардың ... ... ... ету ... өтіп кетуі табылады. Сатып алушылардың ... ... ... төлемеген шоттары «күмәнді қарыздар» деп
аталады. Күмәнді қарыздрға – уақытында ... ... және ... ... ... ... дебиторлық борыштар жатады.
Қазақстан Республикасының заңына сәйкес талап ету мерзімі өтіп ... ... ... ... ... саналады. Өтелу-өтелмеуі белгісіз,
күмән тудыратын борыштарды есептен шығарудың екі тәсілі бар. ... ... ... ... ... мұнда шығындар нақты шоттарда үмітсіз деп
танығаннан кейін ғана тікелей ... ... ...... бұл ... ... ... ала қарастырылған тәсілмен есептеледі.
Тікелей еспетен шығару әдісі ... есеп ... ... ... ... ол ... мен шығындарды сәйкестілікке ... яғни ... ... ... ... ... немесе
қызметтер көрсетліген сәтінде (кезде) емес, оның ... деп ... ... ғана ... ... ... мен ... қарыздарға шығындардың есебінен резерв жасай алады. ... ... ... ... 1290 «Күмәнді қарыздар бойынша
резервтер» ... ... ... қарыздар бойынша резервтер есеп
беретін жылыдң соңында ... мен ... ... ... ... түгендеу жүргізу нәтижесіне жасалынады. ... ... ... ... ... ... ... жалпы
уақыты 3 (үш) жыл болып белгіленеді. Үш жыл уақыт аралығында ... ... ... ... ... сомасының есебінен есептен
шығарылады.
Қазақстан Республикасы заңына сәйкес ... ету ... өтіп ... ... ... қарыз» деп танылады. Ал үмітсіз ... ... ... ... бойынша резерв есебінен есептен шығарылады.
Егер кәсіпорындар мен ұйымдар күдікті қарыз ... ... ... ... қарыздың айқындалу жағдайы пайда болса, онда бұл сома кезең
шығындарына ... ... ... ... бұл сома ... ... ... туралы есеп беруде көрсетілуі тиіс.
Егер сатып алушының дебиторлық қарызы үмітсіз ... ... ... және ол осы есептен шығарылып және ол осы есеп беретін кезеңде
өтелсе, бухгалтерлік есепте келесідей жазу ... ... ... ... беру ... жүргізілсе):
Дт: 1290 Күмәнді қарыздар бойынша резевтер шоты
Кт: 1210 Алынуға тиісті ... ... ... ... ... ... ... есеп берудің келесі
кезеңінде өтелсе, онда ол сома ... емес ... ... ... ... Бұл ... бухгалтерлік есепте :
Дт: 1030 «Ағымдағы банктік шоттардағы ақша қаражаты»
Кт: 6010 Негізгі емес қызметтен алынатын басқадай кірістер шоты ... ... мен ... ... ... ... сомасынан күдікті қарыз бойынша құрылған резерв ... ... ... ... ... соамсы ғана көрсетіледі.
Кез келген кәсіпорындар мен ұйымдары алып ... та ... ... ... ... ... ... ала болжап білу мүмкін емесе. Дегенмен
де қаржылық есеп беру кезінде жыл бойы ... ... ... ... ... Бұл ... ... салдарынан елеулі
айырмащшылықтардың да пайда болуы ықтимал. ... ... ... ... бағалау үшін мынадай екі әдісі қолданылады:
• Несиеге сатудан алынатын таза табыстан есептелінген пайыз әдісі (қаржы-
шаруашылық ... ... ... ... ... ... мерзімі бойынша есептеу әдісі
(бухгалтерлік баланста)
Бұндағы бірінші аталған әдістің мақсаты ... ... ... ... ... ... есептеу болса, екінші әдістің
мақсаты ... ... таза ... ... ... ... болып
табылады. Көпетеген кәсіпоырндар мен ұйымдар да бұл әдістердің ... ... ... қарыздарда бағалу үшін қолданылатын дебиторлық қарыздарды
өтелу мерзімі бойынша есептеу әдісі ... ... таза ... ... ... Бұл әдіс ... күдікті борыш пайызын
анықтаған уақытта өткен кезеңдердегі мәліметтер ... ... ... ... ... ... күдікті дебиторлық борыштың нақты
ақшалай өзіндік құнын ... ... ... стаудан алынатын таза
табыстан есептелген пайыз әдісіне қарағанда ... ... ... ... ... ... ... қарыздардың нақты өзіндік құнын
өтеуге қажетті күмәнді қарыздарға жасалған резерв сомасының дұрыс жасалуына
мүмкіндік береді. Кейіннен ... ... ... ... ... ... ... етілген қалдыққа сәйкес түзетіледі. Бұл жағдайда
күмәнді қарыз берілген түзетілім сомасына дебиттелінеді. ... ... ... ... ... резерв сомасының мөлшерін анықтау үшін
мыналар ... ... ... ... ... ... құрамдастырылған
мөлшерлеме;
• Алынуға тиісті ... ... ... ... ... ... ... Еншілес (тәуелді) серіктестіктердің дебиторлық борыштарының есебі
Аудитор дебиторлық борыштардың есебін тексеруді, еншілес (тәуелді)
серіктестердің дебиторлық ... ... есеп ... ... ... және ... есеп ... Бас кітапқа және балансқа дұрыс жазылғандығын тексерумен
ұштастырып, жалғастырады.
Еншілес ... ... ... ... ... ... дебиторлық борыштарының түрлері бойынша ақпараттарын
жинақтау үшін, ... есеп ... ... ... ... және 2120 ... ... серіктестердің борыштары» синтетикалық
шоттары қаралған.
Бақылау ... ... ... ... көп ... ... ... көрсету түрлерін кеңейтумен айналысатын ... ... ... өте ... ... шаруашылық есеп жүргізу
бастамаларын күшейтуге, еңбектің ... ... ... ... өз ... ... фабрикаттармен, басқа да
бұйымдармен қамтамасыз етуге, шаруашылық ұжымдарын ауыл шаруашылық ... ... да ... салаларының өнімдерімен жабдықтауға мүмкіндік береді.
Бас шаруашылық еншілес ... ... ... ... ... ... ... олардың заңды дербестігін сақтауға тиісті. Егер еншілес
(тәуелді) серіктестер ... ... ... ... ... үшін Бас
шаруашылық жауап бермейтіндігі секілді бас шаруашылық зиян ... ... ... олар да ол үшін ... ... Бас шаруашылық еншілес
(тәуелді) серіктестердің табысының өзара бөліске салынуын бақылауға алады.
Аудитор еншілес ... ... және ... ... ... дебиторлық борыштарының аналитикалық есебінің тізімдемеде
немесе машинажазбаларда жазу операциялары көп, ірі ... ... ... ... ... ... және ... есеп айырысу карточкаларында жүргізілгендігіне көз жеткізіп,
анықтауға тиісті.
Еншілес (тәуелді) серіктестердің, бірлесіп ... ... ... ... ... ... борыштарының
бухгалтерлік есеп шоттарының типтік ... 64 ... ... несие бойынша қарыздар» бөлімшесінің шоттарында (641-643)
есеп айырысу жүргізетінін ескеру керек. ... ... ... ... дайын өнім, басқа да материалдық құндылықтардың құны
оларға осындай және басқадай ... ... ... материалдықтардың
құндылықтардың құнына өзара жатқызу туралы екі жақты келісімді растайтын
хаттамамен танысып, бухгалтерлік есепте ... ... ... ... ... 1220 ... тәуелді серіктестіктердің және ... ... ... ... ... 1030 ... ... шоттардағы ақша қаражаты» шоты түріндегі
бухгалтерлік жазуы жазылса,
• Сатылған ... ... ... ... мен ... емес ... материалдардың құнына еншілес, тәуелді және бірлесіп бақыланатын
заңды тұлғалардың дебиторлық борыштарының пайда болуына:
Дт: 1220 «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп ... ... ... шоты,
Кт: 6010 «Негізгі қызметтен алынатын кіріс» немесе ... ... ... ... деп ... ... ... түріндегі
бухгалтерлік жазу жазылады.
Сатылған өнім, тауар, негізгі құралдар мен ... емес ... ... ... ... ... құн салығы сомасына:
Дт: 1220, 1230 «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және ... ... ... ... ... ... 3130 « ... құн салығы шоты» ... ... ... ... борыштар бойынша тиімді бағамдық айырмашылыққа;
Дт: 1220 «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп ... ... ... ... 6250 ... ... алынатын кіріс» шоты түрінде
корреспонденция жазылуы тиіс.
Еншілес, тәуелді және ... ... ... ... дебиторлық
борыштарының жабылуына:
Дт: 1210 «Алынған вексельдер» немесе 1030 «Ағымдағы банктік шоттардағы
ақша қаражаты»» шоттарының тиістілері;
Кт: 1220 «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп ... ... ... деп аталатын шот түрінде екі жақты жазу жазылады.
Еншілес , тәуелді серіктестіктер мен бірлесіп бақыланатын ... ... ... ... ... арқылы кредиторлық
борыштардың есебінен жабылуына:
Дт: 1210 «Алынған вексельдер» шоттарының тиістілері;
Кт: 1220 «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп бақыланатын
заңды тұлғалардың ... деп ... шот ... екі ... жазу жазылады.
Еншілес, тәуелді серіктестіктер мен бірлесіп бақыланатын ... ... ... ... ... жеткізу үшін алынған аванстар ... ... ... ... ... ... жазу ... 3510 «Тауарлы-материалдық қорларды жеткізіп беру үшін ... ... ... мен көрсетілетін қызметтер үшін алынған аванстар»
деп аталатын шоттардың ... 1220 ... ... ... және ... ... тұлғалардың борышы» шоты.
Осы жоғарыда айтылғандармен қатар шетелдік валютадағы борыштар бойынша
тиімсіз бағамдық айырмашылық пайда болған уақытта:
Дт: 7430 «Бағамдық айырмашылық ... ... деп ... шот;
Кт: 1220 «Еншілес, тәуелді серіктестіктердің және бірлесіп бақыланатын
заңды тұлғалардың борышы» шоты түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.
1.5 Басқадай дебиторлық борыштардың ... мен ... ... операциялар бойынша ... ... ... шоттарда есптеледі:
1280 «Алынуға тиісті қосылған құн салығы».
1280 «Есептелген пайыздар».
1250 «Жұмысшылар мен ... ... ... ... де ... ... ... «Сатып алушылар мен ... ... ... жатпайтын (сатылған тауарларға, ... ... ... ... есеп ... операциялары есептеледі.
«Алынуға тиісті қосылған құн салығы» шоты ұйымның сатып алынған негізгі
құралдары, ... тағы да ... ... ... төленген
қосылған құн салығы сомасы жайлы ақпарттарды жинақтауға ... ... түрі ... ... мен қызметтерді қамтитын жанама салық ... ... орай бұл ... стып ... ... ... қосып
төлейді. Жанама салықтар бюджетке тауарларды сатып ... ... және ... түспейді, керісінше осы тауарларды сатушылардан түседі.
Неғұрлым баға жоғары ... ... ... ... да ... ... ... қосылған құн салығы сатлыған тауарлар ... ... үшін ... ... ... ... пен материалдық ресурстар
үшін жабдықтаушыларға төленген қосылған құн ... ... ... ретінде анықталады.
• Алынған тауарлар мен материалдық құндылықтар және орындалған жұмыстар
мен қызметтер бойынша есептелінген қосылған құн ... 1280 ... ... ... құн салығы» шоты
Кт: 3310 «Жабдықтаушы және мердігерлермен есеп айырысу» шоты немесе
Дт: 1280 «Алынуға тиісті қосылған құн ... ... 1280 ... ... ... мен аударымдар» шоты түріндегі
бухгалтерлік жазуы жазылады.
1280 «Есептелген пайыздар (проценттер)» шотында ұйымның шартта қаралған
жалға ... ... ... ... несиелері мен қарыздары, алған
вексельдері үшін пайыз ... ... ... ... ... ... дивидендтерінің сомасы есептелінеді. Осыған байланысты
«Есептелген пайыздар» шотына сәйкес ... ... ... мына ... ... ... ... алынған вексельдер, берілген заемдар бойынша
пайыздар есептегенде:
Дт: 1280«Есептелген пайыздар» - деп аталатын шот,
Кт: 6120 «Акциялардың дивидендтері және пайыз түріндегі ... ... шот ... бухгалтерлік жазу жазылса,
• Есептелген пайыздар бойынша борыштардың жабылуына:
Дт: 1030 ... ... ... 1280 ... ... деп ... шоты түріндегі бухгалтерлік
жазу жазылады.
1250 «Жұмысшылар мен ... ... ... деп ... ... мен ... да ... дебиторлық борыштары жайлы ақпарттар
жинақталады. Бұл шотта ... мен ... да ... ... ... ... ... үшін үшін және басқадай шығындар ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерден олардың
кәсіпорынға тигізген зияндары үшін ұсталатын ... ... ... ... ... ... Және ... үшін есеп беруге тиісті тұлғаларға берілген сомаларға:
Дт: 1250 «Жұмысшылар мен басқа тұлғалардың борышы» шоты
Кт: 4420 «Алдағы ... ... шоты ... ... ... Есеп беру ... тұлғалар өздерінің борыштарын өтеген уақытта :
материалдық ... ... ... ... ... ... деп ... шоттардың тиістілері дебиттелініп,
«Жұмысшылар мен басқа да ... ... шот» ... Есеп ... тиісті тұлғалардың аванс ретінде алған сомаларының
пайдаланғаннан қалған қалдығы, жетіспеушілік ... ... ... ... ... ... ... сомаларының қайтарылуы
субъектіге кіріске алынғанда:
Дт: 1250 «Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың борышы» шоты
Кт: 1030 «Ағымдағы ... ... ақша ... шоты ... жазу жазылады.
• Есеп беруге тиісті тұлғалардың кәсіпорынның есебінен шығарған
шығындарының сомасына:
Дт: 7010 ... сату ... ... «Жалпы және әкімшілік шығындары»;
8410 «Үстеме шығындар»;
деп таталатын шоттардың тиістілері.
Кт: 1250 «Жұмысшылар мен басқа да ... ... ... ... жазу ... ... ... алынған ақау материалдарды қайтаруға
байланысты дебиторлық ... ... ... 1280 «Басқадай дебиторлық борыш» шоты;
Кт: 1310 «Материалдар» шоты түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.
• Банктегі шоттан қателесіп есептен шығарылған сомаға:
Дт: 1280 ... ... ... ... 1030 ... ... шоттардағы ақша қаражаты» шоты түріндегі
бухгалтерлік жазуы жазылады.
• Құны ... ... ... ... ... ... қоймаға келіп түсенде олардың жетіспеушіліг ... ... ... ... сондай-ақ арифметикалық
қателіктерге:
Дт: 1280 «Басқадай дебиторлық борыш» шоты;
Кт: 1210 «Жабдықтаушы және ... есеп ... шоты ... ... ... ... жал ... алынуға тиісті жал төлемдері мен айыппұлдарға,
сондай-ақ өсімақыларға:
Дт: 1280 «Басқадай дебиторлық борыш» ... 6010 ... ... және ... көрсетуден алынатын кіріс» шоты
түріндегі бухгалтерлік жазуы жазылады.
... ... ... ... ... ... бойынша
дебиторлық борыштың пайда болуына:
Дт: 1280«Басқадай дебиторлық борыштар» шоты,
Кт: 6310 «Тоқталынған операциялардан ... ... ... ... ... жазуы жазылады.
Сонымен қатар «басқадай дебиторлық борыш» шотында төленуге тиісті жал
төлемдері жайлы ақпараттар, бюджетке және бюджеттен тыс ... ... ... жабдықтаушылар мен мердігерлерге, көлік ұйымдары мен
басқа да заңды тұлғаларға деген шағым ... ... ... ... ... тағы да ... ... ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАР ЕСЕБІНІҢ АУДИТІ
2.1. Дебиторлық борыштар, оларды жіктеу және түгендеудің есебінің аудиті
Аудитор дебиторлық борыштарды тексеруге кіріске ... ... ... қаралатын және анықтауды талап ететін материалдарын ... ... ... тексерудің бағдарламасын жасап, тексеру
барысында анықталған анықталған ... ... ... ... ... ... алып қадағалап отырады. ... ... ... ... ... ... ... Баланстың көрсеткіштерін Бас кітаптағы, есеп регистларындағы және
машинажазбалардағы мәліметтермен салыстырып тексереді;
• Аналитикалық және ... ... ... ... ... ... ... жағдайын олармен есеп айырысуларды
түгендеу жүргізу жолымен тексереді;
• Күдікті қарыздар резервтерінің ... ... және ... ... тексереді;
• Сатып алушылармен және ... ... және ... есеп ... ... төлеу операцияларының дұрыс
жүзеге асырылғандығын тексеруді;
• Шағым-талап ету тәртіптерінің уақтылы сақталып, олардың қозғалысын
бақылаудың қозғалысын бақылаудың дұрыс ұйымдастырылғандығын ... ... ... серіктестіктердің, бірлесіп бақыланатын заңды
тұлғалардың дебиторлық борыштары бойынша есеп айырысу операцияларының
бухгалтерлік есеп шоттарында дұрыс көрсетілгендігін ... ... ... бойынша алынған маатериалдардыталдап, ... ... ... және ... ... ... ұсыныстар жасауды.
Дебиторлық борыштар бойынша есеп айырысуды тексере готырып, аудитор
олардың баланста дұрыс көрсетілгендігін, жылдың басындағы және ... ... ... ... активтер» және «Ағымдағы активтер»
бөлімдеріне дұрыс топталып, көрсетілгендігін тексереді. ... ... ... ... ... ... бастап 12 айдан кейін төлемі
күтілетін дебиторлық борыштарды көрсетсе, ол «Ағымдағы активтер» бөлімінде
– 12 ... ... ... ... дебиторлық борыштарды көрсетеді.
1. «Ұзақ мерзімді активтер» бөліміне тексеру жүргізген кезінде де ... ету ... ... ... және ... өндірілмеген
сомаларға назар аударуға тиіс.
Баланста «Ұзақ мерзімді активтерге» жатқызылған дебиторлық борыштар
мынадай баптар бойынша көрсетіледі:
• Алынуға ... ... ... ... ... серіктестіктер мен еншілес серіктестіктердің арасындағы
ішкі топтардың операциялары бойынша борыштары;
• Акционерлікқоғамның лауазымды тұлғалардың борыштары;
... да ... ... ... аталған баптар сол күйінде қайталанып, оған тек
қана «Аванстық төлемдер» бабы қосылады.
Аудитор ... ... ... ... ... ... ... үшін №11 журнал-ордердегі, басқа да
синтетикалық есеп ... және есеп ... ... ... шоттарындағы мәліметтері бойынша қалдығын
салыстырып, содан кейін есеп ... ... ... ... борыштардың жағдайын тексеруді дебиторлармен есеп
айырысуды түгендеудің материалдарын талдаудан ... ... ... ішінде дебиторлармен есеп айырысуды түгендеудің сапасының
талапқа сай жүргізілмейтін, фактілерінің кездесетінін ... бұл ... өзі ... тиімді. Сатып алушылармен есеп беруге ... ... және ... да ... есеп ... тиісті құжаттар бойынша шоттарында көрсетілген сомаларының
негізділігін мұқият тексеріп анықтауды талап ... ... және ... ... ... борыштардың пайда болу мерзімін, себебін
және оған кінәлі тұлғаларды,нақты алынаиынын (яғни, дебиторлар ... ... ... есеп ... ... ... хаттамаларының
бар екендігін); талап ету мерзімінің өтіп кеткендігін (3 жыл); ... үшін ... ... ... ... Қарама-қарсы
тексеру жүргізу мәселелерін ... ... ... ... сауда
және жабдықтау ұйымдарына жүргізілетіндігі ескерілуі тиіс.
Есеп айырысуларды түгендеудің нәтижесінде акт толтырылады. ... ... ... ... ... ... сомасын
талап ету мерзімі біткен дебиторлық борыштарын өндіру мүмкін емес, ... ... ... ... ... ... ... бойынша есеп
айырысуларды түгендеу актыларына дебиторлардың атауы, ... ... не үшін ... ... қай ... ... ... құжаттардың
негізінде көрсетіліп, анықтама тіркелуге тиісті. ... ... ... ... ... дебиторлық борыштары бойынша есеп айырысуларды
түгендеудің ... ... ... ... түгендеуді аудитордың өзі
жүргізгенде анықталған ауытқуларды, ... ... ... ... өте ... ... ойые ... бағыттауға мүмкіндік
береді.
2.2. Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп
айырысудың аудиті
Дебиторлық борыштардың ішінде субъектінің шаруашылық қызметінде ...... ... ... қызмет) және тауарларды ... ... ... ... ... ... ... жағынан ең қомақтысы. Сондықтан сатып алу және тапсырыс берушілермен
есеп айырысуды тексерген кезде бағдарламада ... ... ... ауқымын кеңейте түсу үшін мынандай мәселелерді анықтап алу қажет:
• өнім ... ... ... ... ... ... ... түгендеу (салыстыру) актілерімен есеп айырысу құжаттарымен ... ... ... нақтылығын;
• 30 «Сатып алушылардың және тапсырыс берушілердің борыштарын»
• Бөлімшесінің шоттары бойынша жүргізілген ... ... ... ... есеп ... ... ... етуге
міндетті:
• вексельдермен қамтамасыз етілген ақша қаражаттарының түсу ... ... ... ... және тапсырыс берушілермен есеп айырысулар
бойынша борыштардың мәліметтерін алу мүмкіндігін, дисконтталған
вексельдер мен ақша ... ... ... ... өткен дисконтталған вексельдерді;
• 1210 «Сатып алушылардың және ... ... ... шоттары бойынша бухгалтерлік есеп корреспонденцияларының
дұрыс берілгендігін;
• 1210 ... ... және ... ... ... ... бойынша аналитикалық есеп №11 журнал-ордердегі Бас
кітаптағы және баланстағы жазулар мен сәйкестігін;
... ету ... ... ... ... ... ... басшысының қабылдаған шешіміне сәйкес талап ету мерзімі
өткен дебиторлық борыштар шығысқа шығарылып, күдікті қарыздар резервінің
шоттарына ... ... ... 1210 «Алынуға тиісті борыштар» шотының дебетінде көрсетілген
артылып жөнелтілген өнім (тауарлар), орындалған жұмыстар және ... ... ... ету құжаттарының уақтылы банк мекемелерінде
қабылданғандығын және оларды ... ... ... ... ... ... тексереді. Сатып алушылардың және
тапсырыс берушілердің алдын ала сатушының есеп ... ... ... ... ... аяғында 301 шоттың дебетіндегі құны өтелген
өнімдердің құнының дұрыс анықталғандығына көз ... ... ... мен тапсырыс берушілермен есеп айырысудың жедел дамып
келе жатқан түрі – алыеған вексельдер бойынша есеп ... ... ... ... ... көз ... ... бұндай операцияларға баса назар аудару талап етіледі.
Сатып алушылардан және тапсырыс ... есеп ... ... вексельдермен қамтамасыз етілген борыштарын 1130 ... ... ... ... ... өтелген қарыздарын шоттың
кредитінен IY Ақша ... ... ... ... дебетінде
көрсетеді. Вексельмен есеп айырысқан кезде қарапайым және аудармалы
вексельдер қолданылуы ... ... бұл ... сауда-саттықтар немесе орындалған
жұмыстарды (қызметтер) төлеу үшін бір жағының ... ... ... ... (вексельді ұстаушыға) төлеу мерзіміне қарай белгілі бір ... ... ... ... қарызының міндеттемесі.
Аудармалы вексель (тратта) немесе беруші ( трассант) жазады да, онда
дебиторға ... ... ... ... ... тұлғаға
(ремитентке) немесе талап етушіге төлеу туралы бұйрығын көрсетеді.
Бұл құжат борыштық міндеттемеге айналып, төлеуші (трассант) төлеуге
келісім ... ... ғана ... ... ие болады. өтпелі белгінің
(индассамент) көмегімен ... ... есеп ... ... ... вексель бірнеше рет қолданылуы мүмкін.
Вексельдерді дисконттау олардың ... ... және ... ... ... Бұндай жағдайда вексельді ұстаушының
(индассамент) қатысумен төлеу мерзіміне дейін банкке ... ... ... ... есептелген пайыздың шығынын шегеріп тастап,
вексельдік сомасын алады.
Аудит кезінде вексельдердің есебінің түрлері төлеуші ... ... ... ... ... (аударады) вексельдер арқылы
толтырудың негізділігін; алудан үмітін үзген немесе ... ету ... ... ... весельдерді сатудан тыс зияндарына шығысқа
шығарудың заңдылығын тексеру қажет.
Кесте-1
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің
борыштары шоты ... ... ... ... ... ... |Кредиттелетін |
| | |шот |шот |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... ... ... |1210 |3010 |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... берушілердің | | |
| ... | | |
|2 ... ... ... ... |1210 |3130 |
| ... қызметке есептеліген | | |
| ... құн ... ... | | |
|3 ... сомасы бұрын алынған аванс |1610-1610 |1210 |
| ... ... | | |
|4 ... ... және тапсырыс |1030 |1210 |
| ... есеп ... ... | | |
| ... ... сома | | |
|5 ... ... және ... ... |1210 |
| ... ... ... | | |
| ... қарызы есебінен | | |
| ... | | |
|6 ... ... жіберліген) тауар, |1280 |1210,2120-2130 |
| ... ... ... үшін | | |
| ... ... | | |
|7 ... алушы және тапсырыс берушілер|1030 |1280 |
| ... ... үшін ... | | |
| ... | | ... ... борыштар резервтерінің аудиті
Шаруашылықтың басшысының шешімімен ... ету ... ... ... ... ... резервтерінің шоттарындағы
жинақталған қаржыландыру ... ... ... шығысқа шығарып жабады.
Демек, күдікті қарыздар бойынша резервтер талап ету ... ... ... ... ... ... ... есептен шығарып
жабу үшін жасалады.
Күшіндегі салық жөніндегі заң ... ... ...... ... қызмет) сатудың нәтижесінде пайда болған және табыс есептелген
күннен бастап екі жылдыңішінде сөндірілмеген қарыздар деп көрсетілген.
Аудитор ... ... ... ... ... ... ... негізінде жасалған күдікті борыштар
резервтерінің ... және ... ... жабу үшін ... ... ету ... өткен дебиторлық борыштардың баланстан ... ... ... ... ... ... ... және
олардың қозғалысы туралы ақпарат жинақтау үшін бухгалтерлік есептің типтік
жоспарында 1290 ... ... ... ... шоты ... ... ... борышкерлердің қаржылық жағдайы (төлем
қабілеттілігі) ескеріле отырып, олардың қарызды тұтастай ... ... ... ... арқылы анықталады.
Жасалған күдікті резервтер сомасына 7210 «Жалпы және әкімшілік
шығындары» шотын ... 1290 ... ... ... ... ... соңында жасалған резерв бойынша қалдық тек қана ағымдағы
жылғы ... ... деп ... ... ... ... ... қажет. Жасалған резервтің есебінен субъектің шеккен
басқада зияндарын жабуға жұмсалғандығын; егер орын алған жағдайда ... ... ... қалған қалдықтың негізділігін тексеру
қажет.
Кесте-2
Күмәнді қарыздар бойынша резервтер шоты арқылы жүргізілетін операциялар
|№ |Операциялар ... ... ... |
| | |шот |шот |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... ... ... |7440 |1290 |
|2 ... бойынша құрылған |1290 |1210, |
| ... ... ... ... | ... ... |борыш жабылды | | |
|3 |Жыл ... ... ... ... |7440 |1290 |
| ... ... сомасының артығы сторно| | |
| ... ... ... | | |
|4 ... ... ... қарызы |1290 |1210, 1280, |
| ... ... ... ... | |2150, 1630 |
| ... белгілібір уақыт өткеннен | | |
| ... бұл ... ... ... | | |
| ... осы есеп беру ... | | |
| ... | | |
|5 ... алушының дебиторлық қарызы |1050, 1030, |6160 |
| ... ... ... ... |1010, 1030 | |
| ... белгілі бір уақыт өткеннен | | |
| ... бұл ... ... ... | | |
| ... келесі есеп беру кезеңінде | | |
| ... | | ... ... ... ... ... ... есебінің
аудиті
Аудитор дебиторлық борыштардың есебін тексеруді, еншілес (тәуелді)
серіктестердің дебиторлық ... ... есеп ... ... көрсетілгендігін және олардың есеп регистрларындағы
мәліметтерінің Бас кітапқа және балансқа ... ... ... ... ... ... бірлесіп бақыланатын заңды
тұлғалардың ағымдағы дебиторлық борыштарының түрлері бойынша ... ... ... есеп ... типтік жоспарының кестесінде
1220 «Еншілес (тәуелді) серіктестердің борыштары» синтетикалық ... ... ... ... ... көп ... өндірісті
дамытумен, қызмет көрсету түрлерін кеңейтумен айналысатын ... ... ... өте ... ... ... есеп ... күшейтуге, еңбектің өнімділігін арттыруға, басқаруды тиімді
ұйымдастыруға, өз мұқтаждықтарын жартылай ... ... ... қамтамасыз етуге, шаруашылық ұжымдарын ауыл шаруашылық және
тағы басқа да өндіріс ... ... ... ... береді.
Бас шаруашылық еншілес (тәуелді) серіктестерге толық басшылық жасап
ықпал етумен қатар, олардың заңды дербестігін ... ... Егер ... серіктестер күйреуге ұшырағанда, олардың шеккен зияны үшін Бас
шаруашылық жауап бермейтіндігі ... бас ... зиян ... ... жағдайда олар да ол үшін жауап бермейді. Бас шаруашылық еншілес
(тәуелді) серіктестердің ... ... ... салынуын бақылауға алады.
Еншілес (тәуелді) серіктестердің дебиторлық борыштарын тексерген
кезде, ... ұзақ ... ... ... ... ... инвестицияларының жатқызылмағандығын анықтау қажет. Дебиторлық
борышқа инвестициялардан тыс ақша қаражаттар, дайын ... ... ... ... ... ... бойынша есеп айырысулар
жатады.
Аудитор еншілес (тәуелді) серіктестердің және бірлесіп бақыланатын
заңды тұлғалардың дебиторлық борыштарының аналитикалық ... ... ... жазу ... көп, ірі субъектілерде №280
үлгідегі дебетіндегі мәліметтердің ... ... және ... есеп ... ... ... көз жеткізіп,
анықтауға тиісті.
Айдың басындағы және аяғындағы қалдықтарының және ... ... ... Бас ... ... ... немесе
машинажазбаға қондырылғанына бақылау жүргізіп, оларға қоса ... ... ... ... ... ... серіктестердің, бірлесіп бақыланатын заңды
тұлғалардың ... ... ... ... ... есеп ... ... жоспарының 64 «Еншілес (тәуелді)
серіктестердің несие бойынша ... ... ... ... ... ... ... керек. Еншілес (тәуелді) серіктестерден
алынған шикізат, дайын өнім, ... да ... ... құны
оларға осындай және басқадай түрде берілген тауарлы материалдықтардың
құндылықтардың құнына өзара жатқызу туралы екі ... ... ... ... ... ... ... операциялары сияқты
көрсетілгендігін анықтау қажет.
Кесте-3
Еншілес (тәуелді) серіктестердің дебиторлық борыштары бойынша жүргізілетін
операциялары
|№ |Операциялар ... | Дт |Кт |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... және ... | | |
| ... заңды тұлғаларға тиеп | | |
| ... ... ... | | |
| ... материалдық емес активтер,| | |
| ... ... ... |2120-2130 |3010- |
| |Өз ... ... ... |
| ... құнға салынған салық | ... |
| ... | |3130 |
|2 ... ... және ... |1030 ... |
| ... ... ... | | |
| ... ... сомасы есеп айырысу | | |
| ... ... ... | | |
|3 |Ай ... ... ... ... |2120-2130 |
| ... және ... ... | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... | | |
|4 ... бағасы бойынша ұзақ |2120-2130 |6210 |
| ... ... ... ... | | |
| ... үшін ... ... | | |
| ... ... | | |
| | | | |
|5 ... ... бойынша ұзақ |1270 |6120 |
| ... ... ... негізгі | | |
| ... үшін ... ... | | |
| ... ... | | |
|6 ... ... ... ... |6120 |
| ... ... | | |
|7 ... ... есептелген пайыз |1270 |6120 |
| ... | | |
|8 ... ... және пайыз |1030 |1270 |
| ... ... ... есеп ... | | |
| ... келіп түсті. | | ... ... ... ... мен берілген аванс бойынша есеп
айырысудың есебінің аудиті
• Дебиторлық борыштарға аудиторлық тексеру жүргізген кезде ... ... да ... борыштар» бабына ерекше назар аудару
талап етеді. Оның есебі 1280 және 2180 ... ... ... дебиторлық борыштарды аудитор жеке-жеке тексеруге
тиісті. Орынтолтыруға тиісті қосылған құн ... ... ... мына мәселелерді анықтап алуға тиісті:
- баланста көрсетілген мәліметтері мен Бас ... және ... ... ... ... мен ... сатып алынған тауарлы-материалдық
құндылықтарды, атқарылған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер үшін ақы
төлеген ... ... ... ... ... ... ... салықтың көрсетілгендігін;
- қоймаларға құндылықтардың нақты түсуіне қарац (атқарылған жұмысты,
көрсетілген ... ... ... алынып, 1420 шотының дебетінде
көрсетілген ҚҚС сомасы, осы шоттың кредитінен 3130 ... ... ... дебетінде шот-фактураның негізінде жазылғандығын;
- қоймаға түспеген және кіріске алынбаған ... ... ... ... ... ... жұмыстар және
қызметтердің акцептелген (төлеуге келісім берген) шот-фактуралары
бойынша 331 шоттың дебетіне жазулардың жазылғандығын.
Аудитор ... ... ... ... ... ... және ... есебінде есептеу әдісін қолдану ережелерінің
сақталуына назар аударуға тиіс.
Есептелген сыйақының аудиті. Аудитор 1270 «Есептелген ... ... ... ... олар ... аралық шоттар прқылы
жүзеге асырылғандығын тексереді. Есептелген сыйақы ... ... ... ... ... талдау жасап, 1270 шотының дебетінде
жазылған алынуға ... ... ... ... 6110, 6120 ... ... және ... түріндегі табыстар» шотының кредитінде
көрсетілген сомамен сәйкестігін ... 1270 ... ... ... сыйақылардың ақша қаражаттар бөлімінің тиісті
шоттарына уақтылы келіп түскенін анықтау қажет.
1270 ... ... ... ... ... займ
алушылар, вексель ұстаушылар, жалға алушылар және т.б. ... және ... ... ... ... ... ... ұқсас тізімдемеде, машинажазбаларда жүргізілгендігін анықтау
қажет.
Аудитор басқадай ... ... ... ... ... ... және басқа тұлғалардың борыштары» шотындағы шаруашылық
операцияларының дұрыс көрсетілгендігін тексеруге баса ... ... ... шотта жұмыскерлердің және басқа да тұлғалардың дебиторлық борыштары
туралы ... ... есеп ... ... ... шаруашылық және
операциялық шығындарына, қызметтегі іссапарларға берілген сомалар бойынша
жүргізеді.
Аудитор берілген авансы бойынша ... оған ... ... ... ... ... бекіткен мәліметтерімен жинақ
ведомостындағы жазуларын салыстырып, жаппай тексеру ... ... ... ... ... ... анықтайды. Іссапар шығындарына
берілген аванстар тәртіп бойынша сол ... ... ... ... ... тиісті. Кейбір шаруашылықтардың жұмыс тәжірибесінде бұндай
аванстарды ... ... ... ... ... ... ... қалады.
Кейбір шаруашылықтардың бухгалтериясында ... ... ... және ... ... ... ... жеке
басының қызметі үшін жалған аванс беруге жол берілгендігі орын алып ... ... ... ... ... ... іссапар куәлігін,
оның мерзімін, барып-келу құнын, күшіндегі нормалар бойынша тәулігіне
төленген сомасын, есеп ... ... ... ... бойынша қорытынды
есебінің уақтылы тапсырғандығын және пайдаланылмаған ... ... ... керек.
Аудитор аванстық есепке тіркелген құжаттарының ... ... ... ... ... ... ... жағдайда қарама-
қарсы тексеру жүргізеді ұсынады. Сонымен қатар, ... есеп ... ... ... ... ... ... мыналарды анықтауға
тиісті:
- субъектінің төрағасының есеп беруге ... ... ... құқық
берілген тұлғалардың шеңберін анықтағандығын;
- есеп беруге ... ... ... аванстың бекітілген көлемінен
артық берілмегендігін;
- бұрынғы алынған ... ... ... есеп ... тұлғаларға
берілмегендігін;
- аванстық есепке жасалған шығындарының мақсаттылығы туралы көрсетілген
соманы бекіткен төрағаның белгісінің бар ... есеп ... ... ... ... ... алынып, есепте
уақтылы көрсетілгендігін.
Кейбір жағдайларда ... есеп ... ... бухгалтерінің өзі сіңіріп кетуі де ықтимал немесе ... ... ... ... ... жазуларын көрсетудің
нәтижесінде болуы мүмкін. Сондықтан ... есеп ... ... қылмыстық іске пайдаоануға байланысты әдістерін білуге тиісті.
Шағын ұйымдардың бухгалтері, әдетте, есепті барлық операциялар
бойынша жүргізеді, ... ... ... ... мақсатында саналы түрде
құжаттарын дұрыс өңдемейді. ... ... есеп ... ... ... бет есебінде қондырмай жалпы өндірістік немесе басқа да
шағындарына шығысқа ... ... ... ... ... ... кейін, бухгалтер
оның бет есебіне кредиті бойынша сәйкес сомаларын ... ... ... ... ... ... ... пайда болады.
Бухгалтер іссапар немесе шаруашылық шығындары ретінде есеп ... ... ... өз атына кассалық ордер жазып, ондағы көрсетілген
соманы алуы ... ... ... ... қорытынды есепті
өңдегенде басқаларымен бірге ... ... ... ... ордері
көрсетіліп, алған сомасын өзінің бет есебіне ... ... ... бет ... көрсетеді. Нәтижесінде осы жұмыскермен
есеп айырысу жабылады.
Аудитор ... ... ... ... ... есеп ... ... жетіспеушіліктер және ұрланғандары ... ... ... ... кем ... және ... жағдайда қарау мерзімі
мен тәртібінің сақталғандығын анықтауға, оларды қалай өндірудің қамтамасыз
етілгендігін ж.т.б. ... ... ... кем ... ... өндіріс шығындарына немесе кәсіпорынның қызметінің
нәтижесінде шығысқа шығарылу ... ... баса ... ... ... заң ... сәйкес табиғи кему нормасынан жоғарғысын,
сондай-ақ бүлінген ... ... ... ... апарады.
Табиғи кему нормасының көлеміндегі кем шұыққандағы оларды түгендеу
кезінде ... ... ғана ... шығындарына шығысқа шығаруы
мүмкін.
Тәжірибеде (әсіресе сауда-саттықпен айналысатын шаруашылықтарда)
табиғи кему нормасының ... ... ... ... шығысқа шығарып, қолданыстағы заң актілерін бұзу фактілері жиі
кездеседі.
Аудитор кем шыққан, талан-таражға салынған және ұрланған құндылықтар
құны ... ... ... ... ... ... және материалды құндылықтарды түгендеу ... ... ... шығарылғандығын және түгендеу кезінде анықталған
кем шыққан және жоғалғандарын реттеу тәртібін, кінәлі ... ... кем ... ... ... өндіріс шығындарына шығысқа
шығарудың дұрыстығын және негізділігін тексеруге міндетті.
Аудитор, ... ... ... ... сатылған
тауар және басқа да операциялар үшін берілген қарыздары (займдары) бойынша
есеп айырысудың дұрыс жүргізілуін тексеруге тиісті. ... есеп ... 1250 ... және басқа да тұлғалардың борыштары» шоттарына
тиісті аралық шоттар ашылады. Бұл аралық шоттар бойынша ... ... ... ... жүргізіледі.
Аудитор алынуға тиісті жалгерлік міндеттеме, бюджетке және бюджеттен
тыс ұйымдарға артық аударылған сомалар, жабдықтаушыларға, мердігерлерге,
тасымалдау ... және ... да ... ... ... ... кему ... жоғары кем шыққан тауарлы-
материалдыққұндылықтар, сондай-ақ меншіктік акциялардың номиналды құнын,
сатылу ... ... ... ... етілген шағым-талап сомасы көрсетілген
1280 «Басқадай» шотының мәліметтерімен танысып ... ... ... ... мына ... ... ... құжаттардың ерекшеліктерін, уақтылы және дұрыс толтырылғандығын. Шағым-
талап ету ету мерзімін сақтамау, ... ... ... ... үшін ... мүмкін, өйткені шағым-талапта
көрсетілген соманы ... бас ... ... ... зиян ... ... ... шығарады;
- тексерудегі шаруашылықтың шағым-талаптарының негізділігін. Шағым-талап
қанағаттандырылған жағдайда субъектінің ... ... ... үшін
кінәлі тұлғаларын анықтау мақсатында әкімшілік тарапынан тексеру
жүргізіліп жоғалған, ... ... ... ... ... ... шараларға орай тексеру жүргізеді;
- 1280 шоттың «Шағым-талап бойынша есеп айырысу» аралық шоттары ... ... ... ... аналитикалық есеп жүргізудің дұрыстығын, ол аналитикалық есеп
жазуларының №8 ... Бас ... және ... ... ... ... және жеке ... бойынша
жүргізілуге тиісті.
Аудитор кем шыққандағы және ұрланғандығы туралы шағым-талап
материалдарының ... ... ... ... және
бүлінгендігі туралы материалдарының сапасыз немесе уақтылы тапсырылмауының
салдарынан тергеу ... сот ... ... бас ... немесе ондай фактінің орын алмағандығын мұқият ... ... ... ... кінәлі тұлғаларын жауапкершілікке
тартуға жол ... ... ... ету ... ... толтырмау
немесе мерзімін сақтамай кешіктіру сияқты фактілер орын алуы ... ... және ... ... ... ... ... олардың пайда болу
себептерін анықтау болып табылады. Тәжірибеде жиі ... зиян ... ... ... ... кем ... ... салынуы,
ұрлануы) тарту-өлшеу құралдарымеен қамтамасыз етілмеу, қойма бөлмелерінің
жағдайының нашарлығын ... ... ... ... ... бір бір ... екіншісіне қабылдау және босату
тәртібінің бұзылғандығынан, олардың ... ... ... ... ... ... болса солай жүргізуден болып табылады.
Сондай-ақ аудитор шаруашылыққа келтірілген зиянның дұрыс анықталғандығымен
және анықталу тәртібімен ... ... ... жағдайларда шеккен зиян
сомасы бөлшек саудадағы бағасынан сауда үстемесі шығарылып ... ... ... ... қалдықтардан шеккен зиян сомасын, сол
жергілікті ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Шаруашылықтың қоймасынан басқа сақтау орындарынан кем ... ... ... ... ... ... ... етілгендігі
орындау ... ... ... ... ... ... талап етеді. Кейде шеккен ... ... ... Бұндай жағдайда шаруашылық тәртіп бойынша ... ... және оның ... ... ... ... ... сот шешімдерінің негізінде жасауға ... ... ... ... ... ... ... өзгереді,
сондықтан шаруашылықтарға бұндай қарыздар бойынша тіркелген дебиторлық
борыштарды өндіру мүмкіндігін ... ... ... ... 007 «Төлеуге
қабілетсіз дебиторлардың борыштарын зиянға шығысқа шығару» ... 5 ... ... ... ... ... ... кезде, кәсіпорынның
жұмыскерлерінің құрал саймандары пайдаланылғаны, ... ашла ... ... құндылықтар, өткізілмеген арнайы жұмыс киімдер үшін
ж.т.б. борыштарының тіркелі, олпрды сөндіру тәртіптерін тексерудің ... есеп ... ... ... ... уақтылы
қайтарылмауы, бухгалтерлік есептегі есеп ... ... ... ... туындауы мүмкін екендігіне назар аудару қажет.
Сондықтан ... есеп ... ... және синтетикалық
еспте уақтылы және дұрыс ... баса ... ... ... ... ... борыштар басқа да синтетикалақ шоттарда көрсетілуі
мүмкін, оның ішінде талап ету мерзімі өтіп ... ... ... емес
борыштар болуы да мүмкін.
Дебиторлық борыштардың қатарына «берілген аванстар» бабы да жатады.
Күшіндегі есп айырысу жүйесіне сәйкес ... ... ... тауарлы-материалдық құндылықтар, орындалатын жұмыстар және
көрсетілген қызметтер үшін аванс беруі мүмкін. ... ... ... ... ... ... орындауға, сондай-ақ тапсырыс
берушіден ішінара дайындығына қарай өнімдер және жұмысты ... ... ... ... ... үшін 1610 ... ... шоттары қаралған.
1610 және 2910 «Берілген аванстар» ... ... ... есеп әрбәр дебитор бойынша жүргізіледі. Аудитор аванс бойынша
есеп айырысу ... ... ... ... ... ... ... нақтылығын анықтайды. Бұл ... ... ... тек бухгалтерлік жазулар ғана емес, сонымен қатар жабдықтаушылармен
және мердігерлермен ... ... да ... ... ... ... ... күдікті борыштарға, олардың пайда болу себебіне және кінәлі
тұлғаларға назар аударады. ... ... деп, егер ол ... ... есп ... ... слыстырылып расталған жағдайында
айтамыз.
Аудитор шаруашылықтың балансында көрсетілген дебиторлық борыштардың
нақтылығын анықтап, ақиқатына жеткеннен кейін, оның ... ... оның ... ... баға ... ... ... болу мерзімі бойынша таратуға, бұл борыштардың сапасын және олардың
өндірілу ... ... ... ... ... шоты бойынша жүргізілетін операциялар
|№ |Операциялар мазмұны ... ... |
| | |шот |шот |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... мен ... |2150 |1010 |
| ... ... және ... да | | |
| ... үшін ... ... | | |
| ... | | |
|2 ... мен ... |2150 |3010 |
| ... банк несиелері | | |
|3 ... мен ... |1010 |2150 |
| ... ... ... ... | | |
| ... алған сомаларының | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | |
|4 ... мен ... аванс|3430 |2150 |
| ... ... ... | | |
| ... ... бөлігі оларға | | |
| ... ... ... | | |
| ... | | ... «ХАЛЛИБУРИТОН ИНТЕРНЭШНЛ ИНК» КОМПАНИЯСЫНЫҢ МЫСАЛЫНДА ДЕБИТОРЛЫҚ
БОРЫШ АУДИТІ
3.1. Дебиторлық борыштың ... ... ... ... бақылаудың ықпалды тәсілі дебиторлық және кредиторлық
берешектердің, кірістік құжаттарды тіркеудің ... ... ... ... тіркелген құжаттарды төленген құжаттармен салыстыру
болып табылады. Бұл тұрғыдан қарағанда, кірістік ордерлер бойыенша алынған
ақшаны сіңіріп ... ... ... ... ... ... ... және төлеушінің қолына құжат беруді тіркеудің ... ... ... атап өту ... берешектің функционалды аудитінің негізгі ... ... ... ... ... ... тәсілдері |
| |мен ... |
|1 |2 ... ... ... ... келісім-шарттар, |
|орындау мен ... ... ... ... ... тексеру ... ... |
| ... ... ... ... Дебиторлық борыш есебі, ... ... және ішкі ... және ... ... |бақылау-стандарттары, нұсқаулықтар, |
|бақылау функцияларын орындауды ... ... ... ... ... 1210, 1220, 1230, 1240, |
| |1250, 1270, 1280, 2110, 2120, 2130, |
| |2140, 2150, 2170, 2180 ... ... Мәліметтерді жинау мен дебиторлық|Сатып алушылармен, есеп беретін |
|борыш ... ... және ... ... кәсіпорын ... ... ... және басқа |
| ... ... |
| ... ... мен ... ... ... ... |
| ... және т.б.) |
|4. ... ... ... |Бас ... 10 ... 1290 ... есп айырысуды ... ... ... ... ... жолымен тексеру |аналитикалық есептің 30 бөлікшесінің|
| ... ... мен ... |
| ... ... шоттары бойынша|
| ... ... ... |
| ... берешекті есептен |
| ... ... ... ... Дебиторлық борыштың жаратылысы | ... ... ... және төлемдеу | ... ... | ... ... ... ... резервті| ... ... мен ... | ... ... ... | ... Дебиторлық борышты уақтылы |11 ... ... ... ... ... мен ... ... тапсырыс берушілермен есп |
|талдау ... ... ... 1210 |
| |шот ... ... есеп |
| ... ... ... ... ... |Контрагенттермен шарттар, төлем |
|берушілепмен, есеп ... ... банк ... ... вексельмен төленгендегі |анықтамалық-нормативтік ақпарат |
|операцияларды көрсетудің дұрыстығын | ... | ... ... ... |Сатып алушылармен және тапсырыс |
|ресімдеу мен ұсынудың ... мен ... ... ... |
|дұрыстығын тексеру ... т.б. ... ... ... ... ... 1210, 1220, 1230, 1240, ... борыш есебі шоттары |1250, 1260, 1270, 1280, 2110, 2120, |
|бойынша Бас кітаптың мәліметтерімен |2140, 2130, 2160, 2170, 2180 Бас ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... шоттар |
|есебін жүргізудің дұрыстығын тексеру|жөніндегі ... 11, 7, 8 |
| ... ... ... |
| ... есеп ... ... |
| ... ... ... Еншілес және басқадай тәуелді |8, 11 журнал-ордерлер, Бас кітаптың |
|серіктестермен есептесу жөніндегі |1220, 2120 ... ... ... шоттарда көрсетудің |мәліметтер, аванстық есептер, ... ... ... айырысу тізімдемелері кем|
| ... ... ... ... |
| ... және т.б. ... Басқадай дебиторлық борышты |8 журнал-ордер, Бас ... 1280, ... |2180 ... ... ... |
| ... ... ... айырысу|
| ... кем ... ... ... ... материалдары және т.б. |
|14. Ішкі шаруашылық бақылаудың | ... мен ... ... | ... ... | ... ... реттеу мен |Талдамалы есптесулер және олардан ... ... ... ... ... тұжырымдар мен аудитордың |
|ұсыныстар жасау, резервтердің, ... ... ... ... ... бағалау |жетілдіру жөніндегі ұсыныстар ... және ... ... ... ... ... жасалады. Дебиторлық борышты көбінесе, кәсіпорын еңбеккерінің
борышын ... ... алу ... ... ... келтіретін маңызды шара
болып табылады. Ордерлерді дұрыс тіркеу мен ... ... ... ... ... ... ордерлер қайтаруды бақылау
жазбалардың анық сенімділігін арттырады және теріс пайдалануды ... ... ... ... ең ... барлық мүмкін жағдайларда қолма-
қол ақшасыз есеп айырысу жүзеге асуын талап етеді.
Кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... ... арқылы жасалады. Банктер арқылы жасалатын есптік және
кредиттік операциялар арнайы ... ... ... есеп ... жүзіндегі жүйесі кәсіпорынның (банктің қатысуымен және қатысуынсыз)
теріс пайдалануды жасау мүмкіндігін толықтай болдырмайды. Оларды ... ... мен ... ... қызметкерлері жасайды. Заңсыз
іс-әрекеттер банк шотынан көшірмені өңдеуде жалған жазумен және ... ... ... жазу сипатында болады.
Тексеру мен соттық-бухгалтерлік сараптау материалдары бойынша мұндай
теріс ... ... ... ... ... бойынша жіктеуге
мүмкіндік береді
1. Банктен алынған қолма-қол ... ... ... кету)
2. Түскен ақшаны жасыру мен иемдену үшін ағымдағы шот ... ... ... ... Есеп ... жиынтықты дұрыс есептемеу
4. Анық емес мәтіндегі шоттар негізінде жабдықтаушыларға ақша аудару
5. Жасанды заңды ... жеке ... ақша ... және ... «Халлибуртон Интернэшнл Инк» компаниясының жалпы сипаттамасы.
«Халлибуртон Интернэшнл Инк» компаниясы 1919 жылы құрылған. Оның негізгі
қызметі мұнай ... ... ... газ ... скаважиналарын жөндеу
және іске қосуға ... ... ... ... және ... ... ... орталық офисі Хьюстонда (Техас штаты) орналасқан.
Жұмысшылар саны 85 мың ... ... ... 120 мемлекетінде бөлімшелері бар, солардың қатарында
Қазақстан да бар. ... ... ... ... ... әзірлеумен айналысады.
Компанияның айналымы 2006 жылы 30,5 млрд. АҚШ долларды құрады.
Соңғы 12 жылда «Халлибуртон Интернэшнл Инк» компаниясы ... ... ... ... ... Сургутте, Губкинскте, Ноябрьскте, Архангельскіде, Мегионда,
Радужда, Охада, Тенгизде, Ақтөбеде, Атырадау, Актауда, Астраханда, Причал-
да, Небит-Дагта, Туркменбашыда және ... ... ... ... Energy Services Group ... мұнай және газ саласында
қызмет ... және ... ... оларды аяқтау және жөңдеу бойынша
қызметтер көрсетеді.
Компанияның екінші білімшесі ... ... and ... ... ... мұнай және газ өңдеу ... және ... ... ... , ... айналысады.
Әлемнің 30 халықаралық тәуелсіз компанияларымен бірлесіп қызмет ету
тәжірибесі бар.
«Халлибуртон Интернэшнл Инк» ... ... ... ... Agip KCO ... ... Актобе» компаниясымен және
«Тенгизшевройлмен» (ТШО) қызмет жасайды.
«Халлибуртон Интернэшнл Инк» компаниясының ... ... 1- ... көруге болады.
Сурет-1. «Халлибуртон Интернэшнл Инк.» компаниясының басқарушылық
құрылымы.
3.3. Кәсіпорынның дебиторлық борышының жағдайын талдау.
Баланс активтерінін құрамы мен ... ... ...... барлық мүліктерінің және оның жекелеген түрлерінін абсолютті
және салыстырмалы арту немесе кему мөлшерін ... ... ... ... ... ... болып саналатын активтерді, талдау
барысында, осы активтердің нақты қолда бары, құрамы, ... және ... ... ... ... ... құрылымын және оның жеке
топтарын талдау, ... ... ... ... ... ... өсуі (артуы) кәсіпорынның болашақтағы дамуын ... ол осы ... ... оң ... сипаттайды. Алай-да,
кәсіпорын мүлік құныньщ өсу себептерін ... ... ... ... ... ... ... нақты көрсеткіштерден айтар-
лықтай ауытқуына әкеліп соқтыратын инфляция ... ... ... ... инфляцияны есепке алу тек негізгі құралдардың баланстық құнын
құру ... ... ... ... ... қорлар, дайын өнім
және тауарларды ... ... ... ... да ... құнының
өсуі, инфляциялық фактор ... ... ... ... бойынша активтердің құрамы мен олардың таратылуына
талдау жасау үшін келесі ... ... ... ... Инк» компаниясының баланс активтерінің құрамы мен
құрылуы.
|Активтер ... мың тг. ... % ... (+ ; -) ... басында |Жыл соңында |Жыл басында |Жыл соңында |Мың тг. |Үлес
салмағы, % | |Ұзақ мерзімді активтер | | | | | | | ... ... ... |210 260 |40,03 |58.44 |+62 465 |+42,26 | ... ... |45 300
|17 280 |12,27 |4,80 |-28 020 |-61,85 | ... ... ... ... 590 |18 590 |5.03 |5.17 |0 |0 | ... кезең шығындары | 395 |655
|0,11 |0,18 |+260 |+65,82 | ... |212 080 |246 785 |57.44 |68,60 |+34 ... | ... ... ... | | |0,00 |0,00 |0 |0,00 | |Тауарлы-
материалдық қорлар |57 780 |53 600 |15,65 |14,90 |-4 180 |-7,23 ... ... |91 595 |47 525 |24,81 |13,21 |-44 070 |-48,11 | ... ... ... |0 |670 |0,00 |0,19 |+670 | | ... қаражаттары
|1 505 |5 470 |0,41 |1,52 |+3 965 |+263,46 | ... да ... ... |6 290 |5 715 |1,71 |1,58 |-575 |-9,14 | ... |157 170 |112 ... |31,40 |-44 190 |-28,12 | |Барлығы |369 250 |359 765 |100,00 ... 485 |2,57 | ... енді ... ... ... ... жылы дебиторлық борыш та
әжептеуір азайған. Егер оның көлемі жыл басында - 91595 мың ... ... ... ол - 47525 мың ... ... немесе 48,11%-ға төмендеген, ал
ағымдағы активтер құрамындағы оның үлесі 11,6 ... ... ... қеткен жөн, кәсіпорынның қаржы жағдайына дебиторлық борыштың нақты
бар болуы емес, оның ... ... және ... яғни бұл ... ... ... әсер ... Дебиторлық борыштың пайда болуы кредиторлық борыш
сияқты ақшаны аудару арқылы есеп ... ... ... ... ... процесс болып табылады. Дебиторлық борыш барлық
уақытта ... ... ... ... ... барлық уақытта
да қаржылық жағдайды нашарлатады ... ... ... да, оны ... ... ... шығару деп есептеуге болмайды, өйткені оның
бір бөлігі банктік несиелендірудің нысаны болып табылады да кәсіпорынның
төлем ... ... ... етпейді. Кәсіпорынның дебиторлық борышы
қалыпты және өтелмеген болып екіге бөлінеді. Өтелмеген дебиторлық борышқа,
төлеу мерзімі өтіп кеткен есеп ... ... ... ... ... үшін ... ... Өтелмеген дебиторлық борыш айналым
қаражаттарының заңсыз бұрмалануын және қаржы ... ... ... ... ... оның ... зерттеу негізінде өтелмеген
дебиторлық борышты ... ... ... айналымдылық коэффициенті. Ол өнімді сатудан түскен
табыстың (ақша) кезеңдегі ... ... ... ... = Д / ... К - дебиторлық борыштың айналымдылық коэффициенті;
Д - өнім сатудан (жұмыс, қызмет көрсету) түскен табыс;
Д - дебиторлық борыш.
Дебиторлық борыштың айналымдылық ... ... ... ... ... ... үшін ... кәсіпорын берген ком-мерциялық
несиенің ұлғайғанын немесе төмендегенін ... ... ... ... ... ... ... – 3,98 рет; жыл соңында – 7,93 рет болды.
3.4. «Халлибуртон Интернэшнл Инк» ... ... ... ... ... ... қорытынды
Қаржы Министрлігімен бекітілген
17.09.2003 № 128
БУХГАЛТЕРЛІК (ҚАРЖЫЛЫҚ) ЕСЕП БОЙЫНША ДЕБИТОРЛЫҚ БОРЫШТАРҒА АУДИТОРЛЫҚ
ҚОРЫТЫНДЫ
Алматы қаласы
"03" наурыз 2010 жыл.
Аудиттелетін тұлға: ... ... Инк» ... ... ... ... ... және К» ЖШС
Алматы қ. 980448, 980252 (факс) ... ... ... 0000005 ... 28 ... 3 ... ... берілген компанияның қаржылық есебінің
дебиторлық борыштарына аудит ... ... ... ... Бухгалтерлік балан
• Табыстар мен шағыстар есебі
• Нормативтік-құқықтық актілер
• Түсіндірме ... ... ... ... алып жүргіздік:
• ҚР «Аудиторлық қызметі туралы заңы»
• Аудиторлық қызметтің республикалық ережелері
• Аудиторлар және аудиторлық ... ... ... ... да нормативтік-құқықтық актілер
Аудитті жоспарлап жүргізудің мақсаты – дебиторлық ... ... ... болатын.
Біздің ойымызша берілген комапнияның ... ... ... да ... жоқ.
Аудиторлық ұйымның жетекшісі - Бекенов Жанбота Темиргалиевич
Қолы_____________
Қорытынды
Осы курстық жұмысты қорыта келе, төмендегідей мәселелерге тоқталдым.
Бірінші бөлімде дебиторлық борыштар ... ... ... ... түрлері, негізгі баптары бойынша есебі қарастырылыды.
Дебиторлық берешек – ... ... ... тапсырыс берушілердің
қандай да бір кәсіпорын алдындағы өткізілген тауар үшін ақша төлеу бойынша
міндеттемелері. Ол ... және ... емес ... ... ... саудалық және саудалық емес дебиторлық берешекті бөліп көрсетеді.
Саудалық дебиторлық борыш – ... ... ... ... мен ... ... үшін ... алушылардың міндеттеме сомасы.
Саудалық емес дебиторлық борыш – іс-әрекеттің басқа түрлері нәтижесінде
(мысалы қызметтерге ... ... ... ... депозиттер алуға
арналған дивидендтер мен пайыздар және т.б) пайда болады.
Дебиторлық берешек 3 ... ... ... ... ... ... вексельдер;
3) басқалар
Екінші бөлімде дебиторлық борыштар аудитінің теориялық ... Бұл ... ... ... ... негізге алу керек, қандай
баптарға назар аудару керек, құжаттардың ... ... ... ... сияқты мәселелер қарастырылған.
Кәсіпорындардың бухгалтериясы дебиторлық борыштар есебін жүргізу
барысында мына төменде аталған ... ... 7 ... – 1250 «Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың
борышы» деп ... ... ... ... 9 Журнал-ордерге қосымша тізімдеме – 1610 «Берілген ... ... ... 10 ... – 1290 «Күдікті қарыздар ... ... ... ... ... ... ... бойынша;
Нөмірі 11 Журнал-ордер – 1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің
борышы» шотының және 1220 ... ... ... ... шотының кредиті бойынша жүргізіледі.
Дебиторлық борыштар есебінің аудитінің негізгі мақсаты - ... ... ... ... ... болып табылады.
Аудитор бухгалтерияда дебиторлық борыштар ... ... ... ... ... ... банк ... арқылы, жұмысшылардың берілген
еңбекақылары бойынша тексеруге қажет дәлелдемелерін ала алады екен.
Материалды құндылықтарға талдау ... ... ... ... ... ... ведомостарын және түгелдеу көшірмелерін,
сонымен қатар бастапқы құжаттарын қолданады.
Курстық жұмыстың үшінші бөлімінде практикалық ... ... ... ... ... ... ... бағдарлама жасалынып, талдау
жүргізіліп, ең соңында қорытынды жасалған болатын.
Қорыта ... ... ... ... ... ... кіріске алудың дер кезінде және толық жүзеге асырылғандығына,
оларды өндіріске, шаруашылықтың басқа да ... және ... ... заңдылығына көз жеткізуге міндетті.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы» Заңы, 20 ... ... №304 ... мен ... ... ... «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексі –
30 қаңтар 2001 ж., ... ... және ... ... ... ... Кодексі (Жалпы бөлімі) 27
желтоқсан 1994 ж. №268-ХІІІ (өзгертулерімен және толықтыруларымен).
4. ... ... ... есеп және ... есеп ... ... 26 ... 1995 ж №2732 (өзгертулерімен және
толықтыруларымен).
5. Қазақстан ... ... және ... ... басқа да
міндетті төлемдер туралы» Кодексі, 12 ... 2001ж. ... және ... ... ... ... ... Заңы, 10 желтоқсан 1999ж.
№493-1 (өзгертулерімен және толықтыруларымен 25.09.2003ж).
7. Қ.К.Кеулімжаев, Н.А.Құдайбергенов ... есеп ... ... ...... ... 2006 ... З.Н.Әжібаева, Н.Ә.Байболтаева, Ж.Ғ.Жұмағалиева «Аудит»: Оқулық. -
Алматы: 2006
9. М.Б. Байдаулетов, «Аудит» : Оқулық. - ... ... А.К. ... ... ... : Оқулық. - Алматы: 2003
11. Бухгалтерлік есеп шоттарының типтік жоспары. ҚР Қаржы министрлігінің
2002ж. 18- ... №438 ... (ҚР ... ... ж. №372 ... ... өзгерістермен).
12. «Бюллетень бухгалтера» № 48, 2006жыл қараша.
13. ... ... ... ... ... ... инженер
Цех бастығы
Сауда төрағасы
Жабдықтау
Бас бухгалтер
Бас директор

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дебиторлық борыштар есебінің жүргізілуі және аудиті65 бет
Дебиторлық борыш есебі15 бет
Дебиторлық борыштар аудитi69 бет
Дебиторлық борыштар есебi40 бет
Дебиторлық борыштардың аудиті52 бет
Дебиторлық борыштардың есебі туралы30 бет
Коммерциялық ұйымдардың қызметінің есебі мен аудиті94 бет
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілермен есеп айырысу есебі және аудиті Темір ЖШС үлгісінде70 бет
Қысқа мерзімді дебиторлық борыштардың, қаржылық инвестициялардың аудиті44 бет
«TASTOBE RESOURCES» ЖШС42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь