Шығындар түсінігі, есебі және талдауы.

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 ШЫҒЫНДАРДЫ НОРМАЛАУДЫҢ, ЖОСПАРЛАУДЫҢ ЖӘНЕ ТАЛДАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Шығындар түсінігі, өнімнің (жұмыстың, қызметтің) өзіндік құны және калькуляцияның объектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Өндірістік шығындар есебінің әдісі мен өнімнің өзіндік құнын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
1.3 Жоспарлаудың түсінігі және әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
1.4 Талдау түсінігі және әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

2 ТӘЖІРИБЕДЕ ШЫҒЫНДАРДЫ НОРМАЛАУ ЖӘНЕ ЖОСПАРЛАУ.

2.1 КӘСІПОРЫННЫҢ СИПАТТАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
2.2 КӘСІПОРЫННЫҢ ШЫҒЫНДАРЫН НОРМАЛАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
2.3 КӘСІПОРЫННЫҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН БЮДЖЕТТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...38
2.4 Шығындарды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .45
Қолданылған әдебиет көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...48
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..........................................3
1 ШЫҒЫНДАРДЫ НОРМАЛАУдың, ЖОСПАРЛАУДЫҢ ЖӘНЕ ТАЛДАУДЫҢ теориялық негіздері
1.1 Шығындар түсінігі, өнімнің (жұмыстың, қызметтің) өзіндік құны ... ... ... ... әдісі мен ... ... ... ... ... және
әдістемесі....................................................18
1.4 ... ... ... ... ШЫҒЫНДАРДЫ НОРМАЛАУ ЖӘНЕ ЖОСПАРЛАУ.
2.1 ... ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құнын анықтау ... ... ... бірі болады.
Барлық басқарушылық шешімдерді қабылдағанда өнім бірлігінің ... ... ... Егер ... есепте өткізілген өнімнің барлық
өзіндік құн көлемі мен қордағы дайын өнім қалдығының жалпы құн есеп беруге
ақпараттар қажет болса, ал ... ... өнім ... ... ... көңіл бөлінеді.
Кәсіпорынның табыстылығы өзіндік құнның ақпараттың дайындалуына ... Ол ... ... ... ... өндірістік өнім шығындары сауда бағасын орнатуда базалық негізі болып
табылады;
- жоспарлау мен өндірісті басқару өзіндік құнның ... ... ... де ... ... ... ағымдық шешімдерді шешу басқарушылықта
қолданылады.
Кәсіпорынның өндірістік- шаруашылық механизмін дамытуда және кәсіпорын
шығындар элементтерінің құрылуы қиын ... ... ... элементтерінің дұрыс құрылуынан, кәсіпорынның рентабельділігіне
тәуелді болады. Сондай-ақ, бөлек өнім түрлер мен өндірісте өнім түрлерінің
өзара қарымқатынастары мен ... ... және де ... өнімнің өзіндік құнның төмендеуінен және де өнімнің бағасын
анықтауда, жаңа ... ... өнім ... түрлендірумен байланысты болады.
Курстық жұмыстың мақсаты өндірістегі шығындардың нормалануы, жоспарлануы
және талдауын іс ... ... ... ... жету үшін ... міндеттер қойылады:
- шығындар түсінігін және өнімнің өзіндік ... ... ... ... қарастыру;
- өндірістік шығындар есебінің әдісін және ... ... ... ... ... түсінігі мен әдістемесін талдау;
- талдаудың түсінігі мен әдістемесін ... ... ... ... ... шығындар нормасын зерттеу;
- кәсіпорынның өзіндік құнының бюджеттеуін ... ... ... жүргізу.
Зерттеу объектісі болып «Бидай –нан» ААҚ табылады. ... ... ... ... ... Оның ... айналысатын қызметі нан және нан тоқаш
пен тәтті кондитер өнімдерін өндіру ... ... ... экономикаға
кірген сәттен бастап, тұтынушылардың сұранысына ерекше көңіл аударуда.
Өнімнің ... ... және де ... сай ... ... кәсіпорынның негізгі міндеті болып табылады.
Осы курстық жұмыстың әдістемелік негізі болып ҚР ... ... және ... ... ... кезең баспаларының
материалдары, кәсіпорынның есептік мәліметтері болып табылады.
1 ШЫҒЫНДАРДЫ НОРМАЛАУДЫҢ, ЖОСПАРЛАУ ЖӘНЕ ... ... ... есебінің және өнімнің өзіндік құнының түсінігі және
калькуляцияның объектілері
Өндірістің шығындары деп – активтердің істен шығуының ... ... ... ... ... осы ұйым ... міндеттемелердің пайда болуына әкеледі.
Ұйымның шығындары қызметтің орындалу шарттары мен бағытталуы ... ... ... ... ... және өзге шығындар.
Кәдімгі шығындар түрінің қызметі – бұл ... ... ... ... ... ... ... алу мен тауарларды сатумен
байланысты ... ... ... ... қызметі келесідей қалыптасады:
– өндірістік қорларды сатып алу бойынша шығындар;
– өнімді өндіру мақсатында материалдық ресурстарды өңдеуден;
– қызметті,тауарды,жұмысты және өнімді сатудан.
Осы ... ... ... ... ... сомасы, сәйкесінше ақша
формасының төлемдік мөлшеріне тең немесе кредиторлық берешек мөлшері
ретінде ... ... ... кіретіндер:
– операциондық;
– өткізуден тыс;
– төтенше.
Шығындар келесі шарттарда ғана есепке алынады:
– Қазақстан Республикасының заңдылығы негізінде сәйкес ... ... ... ... ... қажет;
– операцияның нәтижесінде, ... ... ... ... болу қажет.
Егер осы шарттардың біреуі де ... ... ... ... бұл ... ... ... ретінде қарастырылады.
Ұйымдағы активтердің істен шығуы шығындар ретінде саналмайды.(мақсатты
жағдайдағы активтердің ... ... ... ғана ... тыс активтердің (негізгі құралдар,аяқталмаған құрылыс,
материалды активтер және т.б.) ... ... ... ... ... ... өнімнің (жұмыс, қызмет)
өзіндік құн калькуляция ... ... ... ... ... құны – оны ... кететін, яғни
шикізат, материал, отын, энергия, негізгі қор, еңбек және ... ... ... ... шығындары.Тек қана басқарушылық
есепте цехтық, өндірістік, толық, сондай-ақ «шектеулі» өзіндік құндар бөліп
көрсетіледі.[Назарова В.Л.]
Өнімнің өзіндік құны ... ... ... ... ... ... көрсеткіштердің бірі болып саналады.
Өнімнің өзіндік құнына келесі шығындар қосылады:
– өндірісті дайындау және ... ... ... байланысты өндірістің ұйымдасуы мен ... ... ... және ... көрсетумен байланысты;
– өндірісті басқарумен байланысты және т.б.
Өнімнің өзіндік құнын басқару жүйесінде, оған байланысты ... атап ... жөн: ... мен ... ... ... және ... өзіндік құнды талдау және бақылау. Бұлардың
барлығы да ... ... ... болады.
Жоспарлы және нақты өзіндік құн болады.
Жоспарлы өзіндік құн - есебіне ондағы кезең жоспарында ... ... ... ең көп ... ... ... ... өзіндік құн – шыққан өнімге іс жүзінде нақты жұмсалған қаражаттың
мөлшерін сипаттайды.
. Бұл өндірістік шаруашылық қызметін салыстыру және талдау үшін ... ... ... ... кәсіпорынды дамытуда рационалды концепцияны
әзірлеу, жұмыс пен қызмет көрсетуді орындау үшін ... ... ... ... үшін өз ... басқару мүмкіндігі болуы, өзіндік құнға
ықпал етуі өте маңызды, яғни өзіндік құнның құрылымы туралы анық ... ... Дәл ... ... ... ... ... жүйесінде
пайда болады.
Өнімнің өзіндік құнына кіретін шығын түрлеріне байланысты ... ... оның ... ... ... бөлінуде:
цехтық – тікелей шығындар мен жалпы ... ... ... ... ... ... ... – цехтық өзіндік құн мен жалпы шаруашылық шығыстар кіретін
және өнім өндіруге ... ... ... ... құн – ... және өткізу шығыстарына ұлғайған
өндірістік өзіндік ... пен де, өнім ... де ... ... шығындарын біріктіреді. [Назарова В.Л.]
Калькуляциялағанда шығындар есебінің объектілері мен ... ... ... ... белгілеу маңызды. Кәсіпорын өндіріске кеткен
шығындарға ... есеп ... ... шығын есебінің
объектілері болып табылады. Кәсіпорын калькуляциялайтын өнімнің, орындалған
жұмыстың, көрсететін ... ... ... ... ... ... объектісі - өзіндік құнды басқару мақсаты үшін өндірістік
шығыстарды топтастыратын белгі.
Бұлар ресурс түрлері еңбек құрал-жабдықтары, еңбек ... ... ету ... ... шығындары. Өндірістік жағдайлар бойынша
шығындарды бөлу ... ... жеке ... ... байланысты
анықтайды және ресурстарды бөлудің дұрыстығын бақылауды қамтамасыз етеді.
Шығын есебі объектілері мен калькуляциялау объектілерін қалыптастырудың
жалпы принциптері өндіріске ... ... ... ... мен калькуляциялау
процестерінің бірлігімен негізделген. Жалпы алғанда өндірістік шығындардың
басқару ... ... ... екі ... ... ... мен
өнімдер бойынша шығындарды бөлуі тиіс.
Кез келген кәсіпорында калькуляциялау мынадай принциптерді ескере отырып
ұйымдастырылады: шығын есебі ... ... ... ... бірліктерін белгілеу. Көп жағдайда ... ... ... ... ... ... ... бөлу тәсілін таңдау өнім (жұмыс, көрсетілген қызмет)
бірліктерінің өзіндік құнын ... ... үшін өте ... Оны ... ... есеп ... ... және барлық есепті кезең бойы
өзгеріссіз қалады.
Шығындарды кезең ... ... Оның мәні ... ... ... ... көрсетілуінде және олар ... ... ... мен ... тәсілдерін таңдау - өндіріске шаққан
шығындардың ... ... ... ... ... мен
калькуляциялық бірліктерді есептеу амалдары бойынша жинақтау.
Өндірістің шығын есебі мен ... ... ... ... ... ... табылады. Бұл арада өнімнің өзіндік құны
ретінде, әдетте, ақшалай түрде көрінетін ... мен ... ... ... ... құнына қандай шығындар кіретініне байланысты Қазақстанда
әдетте оның мына ... атап ... ... өнімді дайындаудағы шығынын сипаттайтын цехтық;
– өнім өндірісін ұйымдастыру шығынын қамтитын өндірістік;
– толық, яғни өнім өндірудің және ... ... ... қамтитын
өзіндік құн.
Өнім (жұмыс, қызмет) бірліктерінің өзіндік құнының есеп ... деп ... ... ... ... - ... ... өнім (жұмыс, қызмет) түрлері жатады. Оның іріктемесі
калькуляциялау процесінің ... ... ... ұйымда калькуляциялау белгілі бір принциптерге сәйкес жүзеге
асырылады:
– өндіріс шығындарын жіктеу (нормативті ... ... ... ... ... ... объектісін және
калькуляциялық бірлікті ... ... ... бөлу ... ... ... кезеңдер бойынша жіктеумен;
– өндірістің және күрделі қаржы жұмсалымының ағымдағы шығыны ... ... ... ... ... мен ... ... Өндірістік шығындар есебінің әдісі мен ... ... ... ... мен калькуляциялау тәсілін ... өз ... ... жеке ... ... саланың кімге
тиесілілігіне, қолданылатын технологияға, өнім ассортиментіне және ... ... ... калькуляциялау әр түрлі тәсілдермен жүзеге асады.
Калькуляция тәсілі – ... ... ... ... ... шығару
үшін қолданылатын әдістердің жүйесі. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау
тәсілін таңдау өндіріс түріне, оның күрделілігіне, бітпеген өндірісі бар ... ... ... ... шығарылатын өнімнің номенклатурасына
және т.б. байланысты.
Шығынды есептеу мен калькуляциялау тәсілдерін үш ... ... ... ... ... бойынша:
– процестік;
– бөлістік;
– тапсырыстық;
шығын есебінің толықтығына қарай:
– толық өзіндік құнды калькуляциялау;
– толық емес өзіндік құнды калькуляциялау;
шығындар есебі мен бақылаудың ... ... ... ... құн есебі;
– нормаға сай шығындар есебі.
Бұл бөлімде шығындар есебі мен шығын есебі ... ... ... қарастырылады.
Шығындардың процестік калькуляциясын процесс деп аталатын өндірістік
кезеңнің жеке ... ... ... ... ... ... бар ... қолданылады.
Өндіріс шығындарын процестік калькуляциялауды сондай-ақ әртүрлі
бұйымдарды жасайтын кәсіпорындар ... ... ... тұрақты
қайталанатын операцияларға бөлуге болатын жағдайда қолданылады.
Процестік тәсіл көбіне өнеркәсіптің кен ... және ... ... есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың қарапайым
тәсілінің төрт нұсқасы бар:
Бірінші ... ... және ... ... ... ... өнімнің
шығындарына белгіленген баптар бойынша есепке алынады. Өнім бірлігінің
өзіндік ... ... ... ... ... өнімнің саны бөлумен
анықтайды. Бұл өндірісте бітпеген өндіріс , ... ... мен ... ... ... ... – дайын өнім мен бітпеген өндіріс арасындағы шығындарды бөлуді
қажет ... ағаш ... ... өңделмеген ағаштың 1м^3 өзіндік
құнын калькуляцияланған кезде) ететін жерде, бітпеген өндірісі ... ... – бір ... ... ... ... шығаратын немесе қазып
шығаратын: жылу мен электр энергиясын шығару; ... мен газ ... сан ... ... кәсіпорындарға қолайлы. Мұндай жағдайларда
шығындарға тұтастай кәсіпорын ... яғни ... ... ... ... ... ... қисындастырылған әдіспен каькуляциялайды.
Төртінші нұсқаны шығындар есебін процестер немесе бөлістер бойынша бұл
процестер немесе бөлістердің өнімнің өзіндік ... ... ... қолданылады. Бұл вариантты химия өнеркәсібінде, ... ... ... ... Бұл ... ... есебі мен
өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың қарапайым және бөлістік тәсілдері
үйлеседі.
Калькуляциялаудың ... ... Бұл ... ... ... Ол
технологиялық процестің жеке сатыларында бастапқы ... ... ... өнім ... ... ... қолданылады. Мұнда жартылай
өнімді шығарумен аяқталатын технологиялық процестің біткен бөлігі бөлістік
деп түсіндіріледі. Жартылай ... ... оның өз ... ... яғни ... ... ... мүмкін болған жағдайда жүзеге
асырылады. Бөлістік тәсіл мыналарға ... ... ... ... ... ... бірнеше кезең бойы
бастапқы шикізатты өңдеу арқылы шығарылатын дайын өнім.
– әртүрлі ассортименттегі өнім өңдеуде;
– технологиялық циклдің ... ... ... өндірістің барлық процесі үнемі қайталанатын операцияларға бөлінген
жағдайда.
Өндіріске шығатын шығындар есебі мен ... ... ... ... ... ... барысында жүйелі өңдеу жолымен
дайын өнім ... ... ... өндіріс кәсіпорындарында қолданылады.
Қайта бөлу тәсілінің мәні – ... ... ... ... өндіріс сатыларындағы әр бөлісте әр түрлі өнімді алу
мүмкіндігі көрсетіледі.
Есептің ... бөлу ... ... мыналар болып табылады:
– жеке тапсырыстарға қатыссыз бөлу бойынша шығындарды жинақтап қорыту
әрбір бөліс өнімнің өзіндік құнын ... ... ... ... ... ... ... емес, күнтізбелік кезең
үшін есептен ... ... пен ... ... ... карточкасы жоқ,
жеке тапсырыстар арасында жанама шығыстарды бөлудің қажеттігі жоқ.
Өнеркәсіпте өндіріс шығындарын еркін есептеу үшін өнімнің өзіндік құнын
калькуляциялаудың екі ...... ... және ... ... ... нұсқасында барлық технологиялық бөлістен ... ... орын ... яғни ... ... ... аяқталмаған бұйым
болып танылатын, өзіндік құны бар және қоймаға тапсыруға, одан әрі өңдеу
үшін ... ... ... ... ... ... ... өнім алатын
жағдайларда қолданылады.
Жартылай өнімсіз нұсқасы өндірістен шыққан, яғни барлық технологиялық
бөлістерден ... ... ... ғана қатысты қолданылады.
Калькуляциялаудың тапсырыстық тәсілі. Бұл тәсіл бұымға, жеке ... ... ... ... ... тапсырыстың
калькуляциялаудың объектісі болып шығуына байланысты аталды. Әдетте, әрбір
тапсырыс жеке ... ... ... ... үшін ... ... шығындар өндірістік материалдарға, өндірістік үстеме шығындар
мен өндірістік жұмыскерлердің төлем ақысы әрбір тапсырыс немесе ... ... ... Бұйымның өзіндік құнын анықтағанда жалпы
өндірістік шығындар әрбір тапсырысқа өнім ... ... ... ... ... сипаттамасы:
Дайын өнімнің серияларына немесе әртүрлі жұмыс ... ... ... концетрациясы.
Уақыт аралығына емес, әрбір аяқталған партияларға шығындарды ... ... ... ... бір ғана ... жүргізу.
Тапсырыс калькуляция жүйесінің орталық элементі калькуляциялық тапсырыс
карточкасы болып табылады, ол әр ... ... және ... ... ... ... ... қорлардан алынған материалдар;
– өндірістік жұмысшылардың жалақысы;
– тікелей шығындар.
Тапсырысты орындағаннан кейін ... ... ... ... сомасы шығарылады, одан кейін үстеме шығындар енгізілед.
Егер есеп беру кезеңнің аяғында тапсырыс ... ... ... ... ... сомасымен беріледі.
Тапсырыстардың өзіндік құны мыналардан құрылады:
– бөлшектер тапсырысына кіретін өзіндік құннан;
– екі технологиялық операцяны жүзеге асыруға шығатын шығындардан;
– осы тапсырысқа ... ... ... ... ... есеп ... ... жанама жалпы шаруашылық
шығындар өнімнің өзіндік құнына жатпайды.
Толық және толық емес өзіндік құнды калькуляциялау.
Егер өндіріске жұмсалған ... ... ... өнімнің өзіндік
құнына шығындарды толық қосу тұрғысынан қараса, онда шығындарды толық,толық
емес, шектеулі енгізу жүйесін бөлуге болады.
Толық емес ... ... ... ... «директ-костинг», ал толық өзіндік
құнды – «абзорпшн-костинг» деп атайды.
Шығын түрлері бойынша тікелей және ... ... ... ... ... болған сәтінде нақтылы қандай түр мен өнім көлеміне қатысты
екендігі белгілі шығындар. Шикізат пен материалдар, негізгі ... ... ... ... ... ... кезеңде тікелей шығындардың шығарылатын өнім түрлері ... ... ету үшін ... ... ... ... маңызды. Бұған екі түрлі амалмен – тапсырыстық және бөлістікпен
жетеді.
Шығындарды ... ... ... құн ... ... ... ... – аяқталмаған өндіріс және дайын өнім қор
бағасының бағытымен уақыт мерзіміне өндіріс өзіндік құнының ... және де ... ... ... мұнда өнімді немесе қызметті бағалау өндірістік үстеме шығындардың
үлесін тікелей шығындарға қосу ... ... ... бұл әдіс ... ... қолданылатын есептеу принципіне сай келеді.
Абзорпшен-костинг – бұл өнімнің өзіндік құнын барлық ... өнім мен ... ... ... бөлу арқылы калькуляциялау
әдісі, яғни бұл әдісті қолдану кезінде тұрақты шығындар қорсыйымды болып
табылады. Сондықтан бұл әдісті ... ... бөлу ... ... ... деп ... ... бөліп өзіндік құн калькуляциясы әдісі бойынша есеп
берулер:
1) дайын ... қоры мен ... ... ... ... ... ... өзіндік құн шамасы жеткіліксіз және артығымен игерілген
есептеле отырып түзетіледі.
3) сатудағы өзіндік құн шамасы қор деңгейінде ... бар ... ... ... ... ... тұрақты шығыстарға керекті көңіл бөлінбейді.
Егер бағалар тек ауыспалы шығын жөніндегі деректерде тағайындалса, онда
сату үшін жеткіліксіз болуы мүмкін.
Кәсіпорын тоқтап қалған ... не сату ... ... ... ... ал кәсіпорын пайдасы тұрақты шығындар көлеміне тең болады.
Абзорпшен-костингте ҮШ тұрақтыларын қорды бағалауға кіргізеді және кезең
соңына жатқызады да тек сату ... ... ... ... ... қор ... кезеңінде көрсетілетін болады.
Директ-костингтің идеясы жаңалық ... ... ... салынған басты принцип - өзгермелі және тұрақты шығындарды ... мен ... ... ... ... ... деп тану. Тұрақты және
өзгермелі шығындар арасындағы айырмашылықтарды айқындағанда қарастырылатын
уақыт кезеңін ескеру қажет. Ұзақ ... ... үшін ... ... ... ... үшін шығындар тұрақты немесе ... ... ... ... ... бір ... директ-костингті ұсақ
кәсіпорындарда, ал екінші бір ... ірі ... ... деп ... ...... ... өндіріс көлемі өзгеруіне тура
сайма-сай өзгереді, бірақ өнім бірлігіне шаққанда тұрақты болып табылады.
Тұрақты шығындар ... ... ... ... бірақ өнім
бірлігіне есептегенде өзгереді.
Өзгермелі шығындардың түрлері:
– тікелей материалдық;
– тікелей еңбек;
– технологиялық мақсаттарға жұмсалатын.
Тұрақты шығындарға:
жалпышаруашылық мақсаттағы негізгі ... ... ... ... ... ... ... баптарының көпшілігі.
Аралас, яғни жартылай өзгермелі, жартылай тұрақты шығындарға:
– материалдық-техникалық қызмет ету;
– телефон шығындары;
– жылытуға шығын шығару.
Басқарудыайң ... ... мәні ... ... мен ... көлемін шығын және кірістермен байланыстыру
арқылы пданы есептеу тәсілдемесіне ... ... ... ... құн ... ... өнім қоры мен аяқталмаған өндірісті бағалау,мақсатымен уақыт
кезеңінде өндірудің өзіндік құнын есептеу үшін ... ... ... ... және ауыспалы болып бөлінеді;
– тұрақты шығындар кезеңге жатқызылады;
– шығын бірлігіне тек ауыспалы шығындар ... ... ... ... ... өнім ... ... кеткен ауыспалы шығындарды анықтау тәртібі.
1) шығындар туралы ақпарат ... ... ... сәйкесті шығын бірлігіне жатқызу.
Ауыспалы шығын бойынша өзіндік құн калькуляциясы әдісімен есеп беру.
1) дайын бұйым және аяқталмаған ... қоры ... ... ... ... ... құн ... өндірістің өзіндік құнын кезеңнің басы
мен аяғындағы қор деңгейінің өзгерісіне ... ... ... ... ... ... категориясына негізделінетін
басқару есебі жүйесі. Бұл жүйенің артықшылықтары жоқ ... ... ... ... бөлу ... ... ... артықшылықтары да бар.
Олардың бірін таңдау, ең алдымен сол ... ... ... ... ... ... ... болады.
Нақты шығындарды есептеу – қолданылып жүрген нормалар ... ... ... ... нақты болған шығындар туралы мағлұматтарды
дәйекті жинақтау тәсілі.
Нақты өзіндік құн есебінің жүйесі өз ... ... ... кең ... ... ... және белгілі принциптерге сай жүргізіледі:
– өндіріске шыққан алғашқы ... ... ... ... ... толық көрсету;
– шығындарды өндіріс процесінде пайда болған сәтінде есептік тіркеу;
... ... ... ... ... пайда болған
жерлері,есеп объектілері бойынша жинақтау;
– нақты шығындарды есеп пен ... ... ... ... ... ... жоспарлымен салыстыру.
Есепті кезеңнің нақты шығындарының шамасы қолданылған ресурстардың нақты
санын ... ... ... жолымен есептеледі. Ең ақырында нақты
өзіндік құн анықталады.
Нормаға сай шығындар есебі.
Нормативтік әдісті ... ... әр ... және ... өнімдерді
жаппай және сериямен өндіретін кәсіпорындар қолданылады.
Нормативтік әдістің міндеттеріне мыналар жатады:
– шаруашылықтағы ... ... ... ... ... уақтылы ескерту;
– өндірістегі резервтер мен нәтижелерді анықтауға жәрдемдесу.
Норма – бұл нақты еңбек пәні шығынның және ... ... ... операцияларына кететін жұмыс уақыты шығынының немесе өнім дайындаумен
байланысты еңбек құралын функциялау шығынының белгілі бір шекке ... ... ... ... дегеніміз, әдетте дайын өнім бірлігі есебінде көрініс
табатын алдын ала мұқият анықталған нақты іс ... ... ... өндірістік шығынның барлық үш элементі кіреді: тікелей ... ... ... ... және ... өндірістік шығын.
«Стандарт-кост» жүйесі – бұл жүйе өткен ғасырдың 20-сыншы жылдардың
басында ... ... ... Өнім ... ... ... ... баға
белгілеу, шығындарды оперативті басқару және бақылау үшін материалдың және
еңбектің нормативтік шығындарын әзірлеп, пайдалануды қолға алаған ... ... ... ... не ... ... ... әсіресе пайда болған ауытқушылық көрініс табады.
Бұл жүйенің алдында ... ... ...... ... мен ... есебі. Оның негізінде материалдардың, энергияның, қосымша
уақыттың, еңбектің және ... ... да бір ... ... ... өнімді дайындаумен байланысты шығындардың мөлшерін нақты анықтау
жатады.
Өнімнің ... ... ... әр түрлі тәсілдермен жүзеге асады.
Калькуляция тәсілі – калькуляциялық бірліктің өзіндік ... ... ... ... ... жүйесі. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау
тәсілін таңдау өндіріс түріне, оның күрделілігіне, бітпеген өндірісі бар ... ... ... ұзақтығына, шығарылатын өнімнің номенклатурасына
және т.б. байланысты.
Шығынды есептеу мен ... ... үш ... ... болады: шығын есебі объектілері ... ... ... ... ... есебі мен бақылаудың оперативтілігі бойынша
калькуляциялау тәсілдері қарастырылады.
1.3 ... ... және ... – бұл тек бір ... ғана ... барлық кәсіпорынның қызметін
тұтастай қамтитын шешім қабылдау процесінің ерекше тұрпаты және ... ... жету ... ... табылады. Ол қысқа мерзімді және ұзақ
мерзімді болуы мүмкін. Алдағы кезеңге құрылған жоспар ... ... ... одан да ұзақ ... ... оқиғалардың дамуына
қатысты әкімшіліктің ұйғарымдарын жиынтықтайды. Ұзақ мерзімді жоспарлаудың
міндеті – ... ... ... ... ... ... шараларды қабылдауды
талап ететін қажеттіліктер мен сұрау ... ... ... ... ... орталық буыны болып саналады. Нарықтық жағдай
жоспарлаудан бас ... ... ... ... алдын ала
дайындалған жоспарсыз нарыққа өз өнімімен шығу ... ... мен ... кәсіпорынды бақылаудың аса қажетті шарты болып
табылады – бұл процесс кәсіпорынның белгіленген жоспарға ... ... ... ... және ...... ... және алшақтарды түзету
мақсаттарында жоспарлы көрсеткіштер нақты нәтижені салыстыруды білдіреді.
Жоспарлау кезеңдеріне қарай ерекшелінеді:
– оперативті жоспарлау – бір жылға ... ... ... ... ... – бір жылдан үш жылға дейінгі кезеңді ... ... ... – үш ... аса көп ... ... ... жүйесін енгізу мына міндеттерді шешуге тиісті:
– кәсіпорын ресурстарын тиімді пайдалануды арттыру;
– тұтас кәсіпорын мен оның ... ... ... және қызметтерді үйлестіруді қамтамасыз ету;
– шаруашылық қызметтің әр түрлі нұсқаларына болжам жасау, ... және ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету және кәсіпорынның қаржылық жағдайын
жақсарту.
Жоспар жіктелуі мүмкін:
Оперативті жоспар – ... өз ... қол ... ... ... жоспар. Оған мысал ретінде жылдық немесе тоқсандық
бюджеттер түрінде қалыптасатын ... ... ... ... айтуға
болады.
Әкімшілік (тактикалық) жоспары – ұйымдық құрылымды дамытудың және
қолдаудың ... ... Оның ...... ... ... ұйым құру. Ол жыл сайын қарастырылатын орта мерзімді жоспарлар
болып ... ...... ... даму жоспары және ... ... ... ... ... ... жүйелі түрде
қаралмайды, тек қажет болған ... ғана ...... ... ... табу үшін ... орындалуы
қажет әрекеттерді анықтау процесін білдіретін басқарудың аса ... ... ... өзі – ... проблемаларын алдын ала болжай
отырып, асығыстық шешімге жол бермеу. ... ... ... ерекше
түрі ретінде барлық кәсіпорынныңқызметін тұтастай қамтиды. Жоспарлаудың
негізгі мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... және кәсіпорынның
бөлімшелері бойынша оны нақтылау, алдыға қойған мақсаттарды жүзеге асыруды
қамтамасыз ететін қаржы ... және ... ... ... ... ... жоспарды айта отырып, әдетте оны «бюджет»
сөзімен байланыстырады. ... – бұл ... ... асырылатын
жоспарланған жағдайлар сериясын, яғни болашақ қаржылық ... ... ... ... ... ... басқарушылық шешімнің тиімділігін алдын ала
бағалауға, бөлімшелер арасында ресурстарды оптималды жолмен ... ... ... ... және дағдарысты болдырмауға мүмкіндік
береді. Көптеген Отандық кәсіпорындарда ... ... ... ... ... ... ... құру келесі мақсаттарды көздейді:
– бизнесті жүргізу концепциясын жетілдіру;
– белгілі кезеңдерде кәсіпорын ... ... ... ... шығыны мен пайдасының оптимизациясы;
– координация – кәсіпорынның әртүрлі бөлімше қызметінің мәмілесі;
– коммуникация - әртүрлі ... ... ... ... ... ... мақсатына қол жеткізу орындарында басшылардың мотивациясы;
– нормативті және іс жүзіндегі шығындарды ... ... ... ... ... ... мен ... ақшалай ресурстарда қажеттіліктің ... және ... ... ... ... жоспарлау процесі болып табылады. Осыдан
басқарушылық қызмет – бюджеттік ... ... ... ... ... көп ... ... негізделген.
Тактикалық жоспарлаудың функциялары:
– болжамдау;
– жұмылдыру;
– бақылау.
Жоспар жоспарлау кезеңінде қол жеткізу қажетті мақсаттарға негізделеді,
басқаша ... ... ... – кәсіпорын қызметінің ... ... ... – бұл ... немесе жүргізілген қаржылық операциялар туралы
ақпараттарды жинастырып көрсетудің ... ... ... бюджет
жоспарлау құралы деп аталады.
Бюджеттің функциялары ... ... ... қол ... ... ... ... әртүрлі бөлім және қызмет түрлерін орнату.Ұйым бойынша толық топ жеке
жұмысшы қызуғышылығының келісімі,
– өзінің жауапкершілік мақсатына жетуге барлық рангтағы ... ... ... ... бақылауы, жоспарлық тәртіпті қамтамасыз ету;
– басшылармен және жауапкершілікпен жоспарды орындаудың ... ... ... ... ... ... болжау жасалған мына құжаттарын әзірлеуді қамтиды:
– табыстар мен залалдар туралы болжау жасалған есеп беру – ... ... ... мен пацдаланудың, таза пайда алу мен оны
пайдаланудың ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайына жоспарлы шешімдердің
болжалды жиынтық ... ... ... қаражат ... ... ... смета) - өндірістік қызметтің (яғни, операциялық
бюджетпен), инвестициялық және қаржылық қызметтердің жоспарланған
уақыты бойынша ... ... ... ... ... ... кассалық қолма-қол ақшаны алу мен шығындау жоспары;
– тұрақты (қатал) бюджет кәсіпорынның ... ... ... кірістер мен шығындарға қарай болады. Онда өткізүдің
бір деңгейне қарай жоспарланады;
– икемді бюжет – ... ... ... ... ... оның
белгілі бір диапазонына, яғни ... ... ... ... нұсқалары бар диапазоны үшін жасалады.
– бас (негізгі) бюджет – бұл ... ... ... ... ... ... ) үйлестірілген жұмыс жоспары.
Бақылаумен қатар басқарудың ең маңызды функциясына ... ... ең ... деңгейі – бюджеттік жоспарлау.
Жоспарлар оперативті, әкімшілік және ... деп ... ... ... ... жоспарлау (бір жылға дейін) және алдағы
кезеңді жоспарлау (бір жылдан көп) деп ... ... ... ... ... бөлу арқылы ең ұзақ дегенде бір жылға жасалады.
Қысқа мерзімді жоспарлау бақылап басқарудың мақсаттары үшін ... ... ... жоспарлау, үйлестіру, ынталандыру
және бақылау.
Бас (негізгі) бюджет - тұтас ұйымдағы ... ... ... ... ... жоспары. Ол екі негізгі бюджеттен
тұрады: оперативтік және ... ... ... ... және ... ... терминнің өзі грек «analysis» деген сөзді білдіреді.
Сонымен, талдау дегеніміз құбылыс немесе затты оның ... ... ... бір ... құрамдары ретінде зерттеу. Мысалы, өнімнің
өзіндік құнын түсіну үшін оның тек қандай ... ... ... ... және де оның әр ... ... ... неден тәуелді екенін
білу қажет. Өнімнің өзіндік құнының мәнін ... үшін ... ... тұратынын шығындардың әрбір баптары бойынша оның мөлшерін
тәуелділігінен байланысты екенін білу ... ... ... ... ... ... оның ... талдап, олардың барлық сан-түрлі ... ... ... негізделген қоршаған ... ... ... ... тәсілі.
Экономикалық талдау барысында, экономикалық ақпараттың талдауын өңдеуде
бірнеше ... ... және ... ... Олар ... түрде екі
топқа бөлінеді: дәстүрлі және ... ... ... ... (жеке арнайы білім жүйесі ретінде) пайда болғаннан қолдана
бастаған ... мен ... ... Олар – ... ... ... ... алмастыру әдісі, абсолюттік және салыстырмалы
айырмашылық әдісі, ... ... ... әдісі және баланстық әдіс.
Екінші топқа ақпаратты өңдеуге арналған жылдам әрекет шаралары (құралдары)
пайда болған уақытта ... ... ... ... ... ... әдіс-тәсілдер жатады.
Енді экономикалық талдаудың дәстүрлі әдіс-тәсілдеріне тоқталып өтейік.
Шаруашылық қызметіндегі салыстыру әдісі.
Салыстыру – бұл ... ... ... оның ... ... ... немесе айырмашылықтарды тауып көрсету үшін зерттелінетін ... ... ... белгі құбылыс пен заттармен салыстырады.
Салыстыру арқылы экономикалық құбылыстардың ... және ... ... ... ... ... және ... дамуының бағыты мен заңдылығы белгіленеді.
Салыстырудың қай ... ... да ... ... ... ... қажет.
Бұл кезде талаптарға мән беру қажет:
– көлемді, құндық, ... ... ... ... зеттеу көрсеткіштерінің есептелу уақыт аралықтарының бірлігі;
– өндірістің алғашқы шарттарының (техникалық, табиғаттық, климаттық
және т.б.) ... ... ... ... және ... ... ... әдісі.
Ақпаратты топтастыру – зерттелінетін объектілер жиынтығының жаңа сапалы
біртектес топтарын тиісті белгілері бойынша бөлу.
Адына қойған мақсаттарына байланысты ... ... ... ... ... топтарға мысал ретінде – халық арасындағы топтарды қызмет
түрі бойынша ... ... ... ... түрі бойынша және т.б.
жатқызуға болады.
Құрылымдық ... ішкі ... ... оның ... бөліктерінің
байланысын зерттеуге мүмкіндік береді. Олар арқылы жұмысшылардың құрамын
олардың мамандығы, ... ... ... ... ... ... зерттейді.
Факторлық (себеп-салдары) топтар зерттеу көрсеткіштері арасындағы
байланыстың бар болуын бағытын және формасын айқындау үшін ... ... ... әдісі - бұл ... ... ... келтіру үшін, егер де талдау уақытында өнімнің құрылымы
мен ассортиментінің, оның ... ... ... ... ... іс ... ... құнын қайта есептелген өзіндік құнымен
салыстырғанда (енді олар біртекті көлемдерде есептелген) ... ... ... ... ... ... құнының әсерінен өзгеруін анықтайды.
Баланстық әдіс бұл тәсіл өзара байланысты және теңделген 2 ... ... ... ... яғни ... ... болуы керек.
Индекстік тәсіл арқылы зерттелініп отырған жиынтық көрсеткішке әртүрлі
факторлардың әсерін анықтауға ... ... ... ... ... ... ... атап өтеді ( агрегаттық,
арифметикалық, гармониялық және т.б.).
Индекстің агрегаттық формасын ... ... және ... бір ... ... ... классикалық талдамалық есепті шығаруға болады:
өндірілген немесе сатылған өнім ... сан ... мен баға ... ... ... тәсілін сәйкес жиынтық көрсеткішке жеке факторларының
әсерін есептеу үшін пайдаланылады. Ол жеке кәсіпорындар мен ... ... ... ... Бұл ... ... ... кезекті базалық факторларды, оларды іс жүзіндегі мөлшерлеріне
айырбастау және алмасқан заттың немесе ... ... ... ... ... ... тәсілін бұл факторлардың нәтижелі көрсеткіштің
өсуіне (көбінесе мультипликаттивтік модельдер үшін) тигізген әсерін есептеу
үшін ... Оны ... ... ... әсер ету ... ... абсолюттік өсім фактордың базалық мөлшеріне, (оң
жақта тұратын) және іс ... ... ... (моделде сол жақта
тұрған) көбейтіп табуға болады.
Интегралдық әдіс - бұл ... ... ... ... кіретін
интегралдық мөлшеріне негізделген факторлық талдау әдістерінің бірі. Бұл
тәсілдің ...... ... тәртібінен тәуелсіз (барлық
факторлар жалпылама көрсеткішке бірдей әсер етеді деп есептеледі). ... ... ... күрделіткен сайын есеп ... да ... ... ... ... ... ... оның құрам бөлшектерін талдап,
оларды бір тұтастың құрамдары ... ... ... ... ... ақпараттың талдауын өңдеуде
бірнеше арнайы әдістер және тәсілдер қолданылады. Олар шартты ... ... ... ... және ... ... ... экономикалық
талдауда (жеке арнайы білім жүйесі ретінде) пайда болғаннан ... ... мен ... ... Олар – салыстыру, топтастыру,
индекстік әдісі, тізбекті алмастыру әдісі, абсолюттік және ... ... ... ... ... ... және ... әдіс.
Екінші топқа ақпаратты өңдеуге арналған ... ... ... ... ... ... ... жасап шығару ішіне кешірек еңген
математикалық әдіс-тәсілдер жатады.
2 ТӘЖІРИБЕДЕ ШЫҒЫНДАРДЫ НОРМАЛАУ ЖӘНЕ ЖОСПАРЛАУ
2.1 ... ... ААҚ ... ... ... ... астам 55 жыл нан
өнімдерін шығаруда тұрақты өндіруші ретінде танымал. Нарық ... ... ... ... ... ... қолдана
отырып, материалды-техникалық базасының жетістіктерінің арқасында білікті
мамандармен, кәсіпорын көптеген нан ... ... ... өзіне лайықты жоғарғы орнын алып отыр. Тәжірибелі наубайханашылар
мен кондитер өнімдерін ... және ... ... ... ... бойы ... ... пен өнімді сатушы бөлімдерінің
арасындағы тығыз байланыс кәсіпорын өнімдерінің сапасын жоғарлата отырып,
өткізілетін аймақтық ... ... ... сапалы тауарлары
үшін, көптеген сыйлықтармен және дипломдармен марапатталып жүр.
Қазіргі ... ... ... 250 адам ... істейді. Барлық жұмыс
істейтін адамдардың орташа еңбек ... 15 000 ... ... 200 млн.теңге көлемінде тауар өндіріледі. Тәулігіне 9,955 т ақ
нан,
2 т қара бидай ұнынан жасалған нан, 5000-ға жуық ... ... ... ... ... ... кондитер ассортименттерін және 600 бөтелкеге жуық ... мен ... таза су ... ... жылы ... ... ... 2,1 %-ға өсті, алдыңғы 2004 ... ... 2 ... ... ААҚ ... ... ... белгілі бағдарлама бойынша мақсатты түрде ... ... үшін ... ... ... ... және өнімнің ассортименттерін тұтынушылар сұранысына ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі болып, ескі цехтардың жабылуы
арқасында, өндірістің шығындары ... ал оның ... ... ... ... ... нәтижесінде, жаңа түрлі тоқаш өнімдерінің техникасы меңгеріліп
шығарыла бастады.
2004 жылы ұлттық өнімдерді ... ... ... ... ... ... нәрін келтіріп пісірілетін арнаулы ұлттық ... ... ... ... ... нан өнім ... ... тұтынушылар
сұранысына қарай, 70 % құрайтын «Тау-нан» ақ наны ... ... өсуі ... ... салыстырмалы кезеңмен 1- кестеден
көруге болады.
1-кесте
«Бидай-нан» ААҚ өндірісінің ... ж.ж. ... ... |2005ж. |2004ж. |% ... |5ай |5ай ... ... өнім |91 374 |89 465 |102,1 ... | | | ... | | | ... |1474 |1431 |103,1 ... (т) | | | ... |121 |120 |100,8 ... (т) | | | ... |76 |75 |101,3 ... | | | ... ... өткен 2 жыл ішінде табыстар мен шығындардың есебін 2-
кестеден ... ... ААҚ ... мен ... туралы 2004-2005ж.ж. есеп беру
|Жолдың |Атаулары |2005ж. |2004ж. ... | | | |
| | ... ... ... ... |
| | ... |Млрд.,млн |Млрд.,млн. ... ... ... ... |83103232 | ... | ... ... өзіндік құны | ... | ... ... ... (залал) ... |0 ... |0 ... ... ... ішінде: | ... | ... |
| |A. ... ... ... | | | | |
| |B. ... шығындар | |5879138 | |5779138 |
| ... ... ... | ... | ... ... ... табыс (залал) |3534658 |0 |3434658 |0 ... ... емес ... ... |3485613 |290215 |3385613 |2820215 ... салуға дейінгі кәдімгі қызметтің табысы |4100056 |0 |4000056 |0 |
| ... | | | | ... ... ... ... ... | |255893 | |254793 ... салудан кейінгі кәдімгі қызметтің табысы |3844163 |0 |3744163 |0 |
| ... | | | | ... ... ... | | | | ... табыс ... | | |0 ... ... сапа ... негізінде сапаның үздіксіз көбеюі
бойынша, жаңа технологиялар мен өндірістік процесстің бақылауы жүргізілуде,
жұмыскерлерді оқытуда және ... ... ... ... ынталандыру және де кәсіпорын қызметін мақсатты түрде сапаны
қамту бойынша ынталандыру жұмыстары жүргізілуде.
Сапаны ... ... ... бас технологы басқарады. Өндірістік-
технологиялық лаборатория, ай сайын кәсіпорынға байланысты ... ... ... ... ... және дайын өнім сапасына
бақылау жұмыстарын жүргізеді. Барлық өндірілетін өнімдер сертификатталады
және ол міндетті түрде жүргізіледі.
2.2 Кәсіпорын ... ... ... ... ... үлес ... үлкен бөлігін шикізат
құрайды.
Нан өндірісінде негізгі шикізат көзі ретінде – ... ұн ... ... ... қатарына нан ашытқысы, тұз, ... ... ... әр ... ... жатады.
«Бидай-нан» кәсіпорында өндірілетін нанның бір түрі «Тау-нан» нанын
алдық. Өндіріс үшін нанның негізгі шикізат көзіне: ұн, нан ... ... су ... ... ал қосымша шикізат көзіне: сұйық май, ас содасы,
лицитин және сапалық жақсартықыш жатады.
Нан өндірісінің ... ... ... ... ... ... шикізат» шығындар құрамынан келесілер бөлінеді:
– ұн;
– ұнның ылғалдылығына байланысты шегерім мен үстелме ... ... және ... шикізат;
– қатқан нан және технологияны дұрыс қолдамбау себебінен шыққан ақау
нан;
– ыдыстар бойынша ... ... және ... ... ... ... ... шығындар.
Нан өндірісінде өнімді өндіруде және оған ... ... ... ... ... және ... ... үшін арнайы есептеулер
жасалынады. Оның ... ... ... жатқызылады:
– өндірістің күш қуатына сәйкес және сауда өндірісінің ... ... ... ... ... бағдарламасы;
– өнімнің бірлік көлемі;
– өнім шығуының көлемі;
– бір өнім көлеміне негізгі және қосымша шикізаттың шығыны;
– негізгі және ... ... және ... материалдарға келісім,
көтерме және бөлшек сауда бағалары;
– негізгі шикізат пен көмекші материалдардың үстеме шығындары.
Нан өндірісінде ... ... ... ... ... көлеміне
қарай, оған қажетті негізгі, қосымша шикізаттар мен ... ... ... ... ... ... есептелінеді.
Нан өндіріснің наубайханалық ұнның көлемін ... ... ... ... нұсқаулар» (методикалық ұсыныс бойынша 2000ж)
есептелінеді.
Бекітілген 100 кг ұнның өлшем бірлігіне ... ... ең ... ...... өнім деп ... нан жоспарланған (базисті) ұнның ылғалдылығымен анықталынады
(14,5%) және ... ... ... есептелінеді. Оны келесі
формула бойынша есептеуге болады:
qн.н.ө.= qж. * 100 /100 – (14,5-Wн.ұ.ы.)
(1)
бұл формулада:
qн.н.ө.- ұнның нақты ... ... ... ...... базисті ылғалдылығы (%) кезіндегі шыққан нан.
Wн.ы. – жұмсалатын нақты ұнның ылғалдылығы.
Мысалы, бекітілген ... ... ... ... ... 2000ж.) 100 кг ... ... «Тау-нан» наны 136 %, ұнның базисті
ылғалдылығына сәйкес (14,5%). Егер жұмсалынатын ұнның нақты ылғалдылығы ... онда ... ... нан ... ... = ... - (14,5% - 14%) = 136,68 ... түрде алсақ,егер жұмсалынатын ұнның ылғалдылығы 15% ... ... ... ... ... ... жоғары болмау керек)
онда шыққан нан құрамы келесідей:
qн.н = 136 * 100/100 - (14,5% - 15%) = 135,32 ... ... құны ... ... ... ... ... оған
қосымша құн қосылмайды.
Нан шығаруда қолданылатын қосымша шикізаттар түрлерінің (тұз, ашытқы)
мөлшері ұнның ... ... ... ... ... қолданылатын формаларды майлау үшін, сұйық май және
эмульсияның мөлшері 1т нан көлеміне ... ... ... ... мөлшері нарықтық бағамен есептелінеді.
Нан өндірісінде дайындалатын жартылай дайын өнім шығындары да, шығындар
баптарына сәйкес калькуляцияда есептелінеді.
Бекітілген мөлшер бойынша, ... ... 100 кг ... ... келесі қосымша шикізаттар қолданылады:
1. Наубайханалық 1 сорт ұны, кг – ... Нан ... кг – ... Тұз, кг – ... Су, л – ... (100+1,5 +1,0) =102,5 ... 102,5+48 =150,5 кг ... базисті 14,5% ылғалдылығында шыққан нан 136 кг құрайды.
Өндірісте нанды шығару ... ... ... өзіндік құнын
төмен бағамен ұстау үшін, өндірістік мамандар технология бойынша сұйық
ашытқы жасап ... Бұл ... ... 100 кг ұн ... ... 20-30% ... ... 1,5 кг тығыздалған нан ашытқының орнына
қолданылған ұннның ... ... 0,15% кг ... нан ... 1 ... ... 0,55 кг құрайды. Бұл нанның өзіндік құнын
калькуляциялауда (3-кесте) материал шығындары төмендегідей:
1000 кг немесе 1т ... ... 1 сорт ұн – 698,85 ... 2 сорт ұн – 18,22 ... Қар ... ұны – 18,22 ... ... = 735,29 кг ұн қажет. Жалпы, 735,29 кг ұнның – 5%-ын
төменгі сорт құрайды (технология ... ... 735,29 * 5% = ... 735,29 - 36,44 = 698,85 ... нан ... ... оған 2 сорт ұны мен қара бидай ұны
қолданылады және олар пропорционалды түрде, яғни 50/50 ... 36,44 кг ұнды / 2 = 18,22 кг ... сорт ұны – 18,22 ... ... ұны – 18,22 ... ... ... мөлшерімен есептелінетіндіктен, тығыздалған нан
ашытқының көлемі төмендегідей есептелінеді:
100 кг – 0,15%
735,29кг – х ; х = ... = 1,1 кг ... тұз ...... ... ...... кг – х ; х = 7,350 кг (3-кесте).
Кәсіпорын ... ... ... ... ... нан ... формаларды
майлауда эмульсияны қолданады.
Егер тек сұйық майды майлауға қолдансақ, онда 1 нан ... ... 5
г ... май жұмсалынады. Ал, эмульсияны қолданғанда 1 нан пісіретін формаға
2,5 г эмульсия жұмсалынады.
1 т нанның көлеміне ... ... ... – 0,1 ... содасы – 0,014 кг;
Сұйық май – 0,750 кг;
Су – 3,5 кг.
Егер 100 кг ұнға ылғалдылығы 46% ... ... ... оған 48 л ... қолданылатын технология бойынша, қамыр иленгенде су таза
түрінде емес, сұйық ашытқы ретінде ... Оның ... ... су таза ... ... ... ... шикізат көлемімен қосымша құн салығымен
есептегенде нарықтық баға бойынша шикізат құны – 18 922,33 ... ... ... құн ... ...... теңге құрайды.
Технологиялық процесспен алдын-ала қарастырылған немесе өнімдерді
өндірумен байланысты ... ... ... ... және төлем
бойынша есептелінеді. Ол «Негізгі еңбек ақы ... бабы ... ... жұмсалынатын қаражат шығыны 2 бағыт бойынша жүруі керек:
1) Классификациялық топ бойынша жұмыс күшіне ... ... ... ... операцияларда қызмет ететін жұмыскерлердің негізгі
табысы; қосымша шығынның құрамына кіретін ... ... ... Әрбір жұмыскерлердің еңбек ақысынан ақша ұстап қалу және ... ... ... ... ... ... жұмсалатын қаражаттың классификациясын келесі тараулар
бойынша қарастыруға болады:
1) Өндіріс процессіне тікелей ... ... ... ... ... шығыны (өнімге қарай бағалап ақша төлеу, күндеп төлеу);
2) ... ... ... ... ... (өндірістік іс
әрекетке байланысты сапа үшін үстінен қосу, жоғарлы шеберлік, еңбек
стажы, көп жыл ... ... үшін ... ... ... есептеулер – ҚР заңдылығымен бекіткен міндетті
салымдар болып табылады. Өндірістік жұмысшылардың еңбек ақы ... ... ҚР ... ... ... ... - ... салық, әлеуметтік
есептеулер.
Біздің қарастырған мысалымызда, өнімнің өзіндік құнына ... ... ... ... әлеуметтік салық – 20% және
әлеуметтік есептеулер – 1,5% бойынша есептелінеді.
«Технологиялық мақсатқа негізделген отын және ... бабы ... ... ... ... ... буы, ... және тағы басқа
да қуаттың түрлері, өндірісте технологиялық мақсатқа негізделген ... ... ... ... және отынның ... 1 т ... ... норма шығыны 900 квт*3,54 ... 1 квт ... ... 1 т нан ... отынның норма шығыны – 110,0т/350т (нан)
= 314,3 кг/отын. Сонда 1 т отынның құны 10 137 теңге ... ... ... = 3186,0 (3- кесте) 1 т нанға отынның құны.
Амортизация – калькуляциялық бабының бір түрі болып табылады. Ол негізгі
қор ... ... ... көбейту жолымен есептелінеді. Негізгі қаражат
түсінігіне ... ... және ... ... қолданылған еңбек қаражаттар
ретінде мүлік немесе ... ... үшін ... ... ... ... нормасы 12% құрайды.
Үстеме шығындар кәсіпорынның өндіретін өнім түрлеріне байланысты ... ... да ... ... ... түрде есептелінеді. Осы бапқа
цехты басқару шығындары, цех басшының іс сапарлық шығындары, арнайы ... ... ... және ғимарат пен цехтарды қалпында ұстау
шығындары.
Жалпы ... ... нан өнім ... 30% -ы ұн мен ... ... ... ... ... = 4936,26 тг (3-кесте).
Өндірістік өзіндік құн дегеніміз – бұл жоғарыда атап кеткен шығындардың
сомасы.
Комерциялық шығындар дегеніміз – ... ... ... ... кәсіпорында комерциялық шығындар – 12%-ды құрайды. ... ... ... 12%-ды ... ... ... ... болады,
яғни, комерциялық шығындар = 30 926,96тг*12% = 3711,24 тг.
Енді толық өзіндік құнды анықтау ... ... ... ... ... ... анықтаймыз.
30 926,96 + 3711,24 = 34 638,20 тг (3-кесте).
Кәсіпоынның пайдасы 20%-ды құрайды, яғни 34 638,20*20% = 697,64 ... ... ... ... ... құрайды. ҚҚС – 15% құрайды.
41 565,84*15% = 6234,88 тг.
1т нанның құны ҚҚС есептегенде 47 800,72 ... ... 1 ... ... кг құрайды. 1 нанның құнын анықтау үшін, (47 800,72/1000т)*0,55 =
26,29 ... ... 10%- ды ... ... ... = 29,00 ... ... құн калькуляциясы
0,55 кг өлшеммен «Тау-нан» нанын өндіруге.
15.09.2006 жылдан енгізілген.
|№ ... ... |1т ... |Бағасы |ҚҚС |
| | | | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 |1 сорт ұн |698,85 |25,0 ... |
|2 |2 сорт ұн |18,22 |19,0 |346,18 |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|3 ... ... ұны |18,22 |34,0 |619,48 |
| ... ұн: | | ... |
|4 |Нан ... |1,100 |115 |126,50 |
|5 ... май |0,750 |115 |86,25 |
|6 |Тұз |7,350 |12,50 |91,88 |
|7 |Ас ... |0,014 |55,0 |0,77 |
|8 ... |0,100 |263,00 |26,30 |
|9 ... жақсартқыш |0,51 |600 |30,60 ... |Су |4,8 |25,65 |123,12 |
| |ҚҚС пен ... ... | | |485,12 |
| |ҚҚС пен ... ұн мен ... | | |18 922,33 |
| ... ҚҚС қоспағанда | | ... |
| | | | | ... ... ақы | | |1950,00 ... ... ... | | |370,5 ... ... | | |880,0 ... ... ... | | |4936,26 ... ... | | |3150,0 ... ... ... | | |3186,0 |
| | | | ... ... ... өзіндік құн | | ... ... ... ... | | |3711,24 ... ... құн | | ... |
|20 |Пайда | | |6927,64 |
| ... | | ... |
| |ҚҚС 15% | | |6234,88 |
| ... | | ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |1 ... 0,55кг ... құны | | |26,29 ... |Сауда бағасы. | | |29,00 ... ... ... ... бабы ... ... өнімнің, жұмыстың және көрсетілген қызметтің түрлері
бойынша құрастырылады және өндірістік шығындар есебінің мәліметтері бойынша
шығарылған өнімнің өзіндік құнын есептелінеді.
2.3 ... ... ... ... – бұл кәсіпорын бөлімшелерінің қызметін келісіп басқарудың
жеке-жеке ... ... ... Бюджеттендірудің шешуші сәтіне
үйлестіру, адрестік және шығынды бағалау ... ... ... ...... ... инвестициялық, шаруашылық (операциялық)
қызметтерінен түскен қаражат пен ... ... ... ... ... ... жобаларын сәйкестендіріп, нақтылайтын кәсіпорын
қызметінің және дамуының жоспарын сандық ... ... ... ... ... ... ... алады деген сауалға жауап береді.
Бюджетті қолдану мына артықшылықтарды қалайды:
1) Стратегиялық тұрғыдан да, ... ... да ... ... ... көмектеседі.
2) Бюджет басқарушылық бақылаудың құрамдық бөлігі ... ... ... және оның бөлімшелерінің қызмет нәтижелерін бағалаудың объективті
негізін қалайды.
3) Бюджет ... әр ... ... ... ... ... етеді.
4) Бюджет – жауапты орталықтардың ... ... ... бағалайтын
бағаның негізі: менеджерлердің жұмысы бюджетті орындау ... есеп ... ... ... ... ... нәтижелерді салыстыру
менеджерлердің қызметін қай салаға бұру керек екенін көрсетеді.
5) Бюджеттің ... ... ... ... ... мен ... сметасы) – мақсаттары есеп беру
көрсеткіштерінде міндеттемелермен, яғни ... ... ... қол ... жауапкершілігімен өзара байланыстағы ақша
түрінде көрінетін кәсіпорынның өндірістік қызметімен үндесетін белгілі
бір ... ... ... ... ... бюджеттер мына белгілер бойынша жіктелінеді:
Мезгілі бойынша:
– ағымдағы – 1 жыл;
– оперативті – тоқсан, ... ... ... ... ... әдісі бойынша:
– тұрақты;
– икемді.
Нақтылау деңгейі бойынша:
– негізгі – тұтас кәсіпорын бойынша;
– жеке – жауапкершілік ... ... ... ... ... ... оперативті түрі алынған.
Бұл мысалда, орындалатын міндеттердің бірі – оперативті ... және ... нан ... ... ... әзірлеу болып
табылады. Ол өзіне сату бюджетін қосады, яғни сауда ... нан ... (700 т 1 ... ... – сатып алынған бюджет (қолданылған шикізаттар мен
материалдар), еңбек шығындарының бюджеті және үстеме ... ... ... ... ... кеткен, калькуляцияның әр бабы
бюджеттердің құрылымдық бөлімі болып табылады.
«Шикізат пен материалдар» бабы бойынша, сату көлеміне ... ... ... ... = 13 245 ... ... ... келесіні құрайды:
1950тг*700т = 13 650 000 тг.
Қалған мәліметтер, сол сияқты, сату көлеміне көбейтіліп есептелінеді.
Алған шығындар және жоспарланған пайданың ... ... = ... ... ... және ... ... =4 849 348 тг болады.
4-кесте
«Тау-нан» нан өнімінің өзіндік құн калькуляцияның бюджеті.
2007жыл 1тоқсанға.
|№ ... ... |1т. ҚҚС ... тг ... ... шығын |
| | | |1 ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ұн ... |700т |12 905 837 ... ... шикізат |18 922,33 |700т |13 245 631 |
| |пен ұн | | | ... ... ақы |1950 |700т |13 650 000 ... ... салық |370,5 |700т |259 350 ... ... ... |4936,26 |700т |3 455 382 ... ... |3150,0 |700т |2 205 000 ... ... |3186 |700т |2 230 200 |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... |700т |21 648 872 |
| ... құн | | | ... |Комерц. шығ. |3711,24 |700т |2 597 868 ... ... құн ... |700т |24 246740 ... |Пайда |6 927,64 |700т |4849348 |
| ... ... ... ... процесс әрі ол тек бірінші тоқсан
ғана ай бойынша нақтыланатын және әдетте ... ... ... ... бюджеті қабылдаумен аяқталмайды. Жыл ішінде бюджет
жағдайлардың ... ... ... мүмкін. Нақты нәтижелерді салыстыру
негізінде келесі бюджеттік кезеңге бюджетті әлдеқайда дәл құру ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын талдаудың
маңызы өте зор. Бұл ... ... ие ... ... ... иелері, жұмысшылар, коммерциялық серіктестер және де басқа
контрагенттер алдында өзінің өндірістік –кәсіпкерлік қызметінің нәтижелері
үшін толық жауапкершілікте ... ... ... және ... ... құны дегеніміз ақшалай түрінде
көрсетілген өнімді ... ... ... ... пайдаланылатын барлық
қорлардың шығыны.
Өзіндік құн – табыстар мен шығындардың өзара ... ... ... ... ... жалпылайтын көрсеткіштердің бірі. Өзіндік
құнды талдаудың мәселері:
– өндірістің шығындары бойынша жоспардың дұрыс ... ... ... дұрыстығын бағалау;
– өзіндік құн бойынша жоспарды ... ... мен ... ... құн ... ... әсер еткен факторлардан іс-
жүзіндегі шығындардың жоспар шығындарынан ауытқуларының себептері мен
мөлшерін анықтау;
– өнімнің жеке түрлерінің өзіндік құнын ... ... ... төмендеуінің резервтерін айқындау.
Шығындарды элементтер бойынша топтастыру шығындардың ... ... яғни ... ... еңбек заттары және
еңбектің шығындары. Ол өндірістің материалсыйымдылығын, еңбексыйымдылығын
мен қорсыйымдылығын ... және ... ... шығынының
құрылымына әсерін өлшеу үшін қажет.
Шығындарды ... ... ... ... ... ... қандай
мақсатпен және қандай қандай мөлшерде шығындалған деген сұрақтарға жауап
беруге көмектеседі.
Ол бұйымдардың жеке ... ... ... есептеу, шығындар мен
оларды төмендету резервтерін іздестірудің шоғырлану ... ... ... өнімнің өзіндік құнды калькуляция баптары бойынша
талдау 5-кестеден көруге ... 1 ... ААҚ ... ... ... ... калькуляция баптары бойынша талдау
|Шығын баптары |2005ж. |2006ж. ... ... ... |тг ... ... |700т |700 |700т |
| |2005ж |2006ж | | | |
|1 сорт ұн |24 |25 |16800 |17500 |700 |
|2 сорт ұн |19 |19 |13300 |13300 |0 ... ... ұны |33 |34 |23100 |23800 |700 ... ашытқысы |115 |115 |80500 |80500 |0 ... май |115 |115 |80500 |80500 |0 ... |13,5 |12,5 |9450 |8750 |700 ... ... |55 |55 |38500 |38500 |0 ... |263 |263 |184100 |184100 |0 ... |600 |600 |420000 |420000 |0 ... | | | | | ... |25,65 |25,65 |17955 |17955 |0 ... ... |  |  |884205 |884905 |700 ... ... | | | | | ... ұн | | | | | ... ақы |1950 |1950+15 |1365000 |1375500 |10500 |
| | | | | | ... ... |370,5 |370,5 |259350 |259350 |0 |
| | | | | | ... |880 |880 |616000 |616000 |0 ... шығындар |4936,26 |4936,26 |3455382 |3455382 |0 |
| | | | | | ... |3150 |3150 |2205000 |2204841 |159 |
| | | | | | ... |3186 |3186 |2230200 |2230200 |0 |
| | | | | | ... |  |  ... |10141273 |10341 |
|Өндірістік өз құн|  |  ... ... |11041 |
| | | | | | ... |12% |12% ... ... |1324,86 |
| | | | | | ... құн | | ... ... |12385 ... |20% |20% ... ... |2477 ... ... ... ... ... мәліметтер
белгілі болды.
2005 жылды 2006 жылмен салыстырғанда, 1 сорт ұнның бағасы мен қара ... 1 ... ... тұз 1 ... ... 2005 ... ұн мен шикізат
шығындарынның бюджет бойынша 1 тоқсанға, яғни 700т-ға көбейте ... ... ҚҚС ... 884205 тгқұрса ал, 2006 жылдың ұн мен шикізаттың
барлық сомасы 884905 тг. Шикізат пен ұнның 1 ... ... және ... азаюынан, шығындар 2006 жылы 700 теңгеге көбейді.
Еңбек ақының ... ... 20 ... ... ... ... көбею жағына қайта есептелінді. 2005 жылмен салыстырғанда, 2006
жылдың 1 ... ... ... 15 ... көбейді.
Электроқуат өз қалпында қалды, бірақ отын мен электроқуат ресурстар
шығындарына ... ... ... ... ... 2005 ... 2006 ж 45 квт үнемделді, яғни үнем сомасы
45 квт*3,54тг=159 тг құрды.
2006 жылды 2005жылмен салыстырғанда, барлық шығындар мен өндірілген өнім
құнның ... ... ала ... пайда 2477 теңгеге өсті.
Сонымен қорыта келгенде, 2006 жылдың өндірістік материал шығындарының
көбеюі салдарынан, өндірістік ... 1 ... ... ... ... ставкалары да көбейді және «Бидай-нан» кәсіпорынның
пайдасы да сәйкесінше өсті.
Қорытынды
Өндірістің шығын ... мен ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл арада өнімнің өзіндік құны
ретінде, әдетте, ақшалай түрде көрінетін өндіру мен ... ... ... ... ... бірліктерінің өзіндік құнының есеп жүйесі
калькуляциялау деп аталады.
Калькуляциялау объектісіне (шығын ... - ... ... өнім ... ... түрлері жатады. Оның іріктемесі
калькуляциялау ... ... ... келген ұйымда калькуляциялау белгілі бір принциптерге сәйкес жүзеге
асырылады.
Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау әр түрлі тәсілдермен жүзеге асады.
Калькуляция тәсілі – ... ... ... ... есептеп шығару
үшін қолданылатын әдістердің жүйесі. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау
тәсілін таңдау ... ... оның ... ... ... бар –
жоғына, өндірістік циклдің ұзақтығына, шығарылатын өнімнің номенклатурасына
және т.б. байланысты.
Шығынды есептеу мен калькуляциялау ... үш ... ... болады: шығын есебі объектілері ... ... ... ... ... есебі мен бақылаудың оперативтілігі ... ... ... ... өзі – кәсіпорынның проблемаларын алдын ала болжай
отырып, асығыстық шешімге жол бермеу. Жоспарлау шешім ... ... ... ... кәсіпорынныңқызметін тұтастай қамтиды. Жоспарлаудың
негізгі мақсаты – кәсіпорынның ... ... ... ... ... бойынша және кәсіпорынның
бөлімшелері бойынша оны нақтылау, алдыға қойған мақсаттарды жүзеге асыруды
қамтамасыз ... ... ... және ... ... ... оперативті, әкімшілік және стратегиялық деп бөлінеді. ... ... ... ... (бір ... дейін) және алдағы ... (бір ... көп) деп ... ... барысында, экономикалық ақпараттың талдауын өңдеуде
бірнеше арнайы әдістер және тәсілдер қолданылады. Олар шартты ... ... ... дәстүрлі және математикалық. Бірінші ... ... ... арнайы білім жүйесі ... ... ... қолдана
бастаған әдістер мен тәсілдер жатады. Олар – ... ... ... тізбекті алмастыру әдісі, абсолюттік және ... ... ... ... ... әдісі және баланстық әдіс.
Екінші топқа ақпаратты ... ... ... ... ... ... болған уақытта талдауды жасап шығару ішіне кешірек еңген
математикалық әдіс-тәсілдер жатады.
Бюджетті жасау ... ... ... әрі ол тек ... ... ай ... нақтыланатын және әдетте тоқсан бойынша ірілендіріліп
әзірленетін ... ... ... ... Жыл ішінде бюджет
жағдайлардың өзгеруіне қарай ... ... ... нәтижелерді салыстыру
негізінде келесі бюджеттік кезеңге ... ... дәл құру ... ... ... келесідей қорытынды жасауға болады. Зерттеп
жатқан «Бидай-нан» ААҚ кәсіпорынның өндіріс шығындарын нормалау, ... ... ... ҚР ... ... актілеріне, кәсіпорынның
есептік саясатына сай жүргізіледі.
Зерттеліп отырған кәсіпорында өндірістік шығындарына ... ... ... өзіндік құн калькуляциясы есептелінді.
Кәсіпорын белгілі бір өнім түрін ... ... оған ... ... ... ала ... «Тау нан»өнімін бюджеттеу барысында 1
тоқсанға 700т бойынша бюджет құрдық. Барлығын 700т ... ... ... өзіндік құн 2597868 тг құрды. Біздің пайдамыз 4849348
тг болды.
Талдау барысында,берілген көрсеткіштер бойынша, келесідей ... ... ... 2006 ... салыстырғанда, 1 сорт ұнның бағасы мен қара бидай
ұны 1 теңгеге өсті, тұз 1 теңгеге ... 2005 ... ұн мен ... ... ... 1 ... яғни 700т-ға көбейте отырып, жалпы
сомасы ҚҚС қоспағанда 884205 ... ал, 2006 ... ұн мен ... ... 884905 тг. Шикізат пен ұнның 1 теңгеге көбеюінен және 1
теңгеге азаюынан, шығындар 2006 жылы 700 ... ... ... ... ... 20 теңгеге өсті, сәйкесінше, тарифтік
ставкалар көбею жағына қайта есептелінді. 2005 ... ... ... 1 ... кесімді бағасы 15 теңгеге көбейді.
Электроқуат өз қалпында қалды, бірақ отын мен ... ... ... ... ... ... ... 2005 жылмен
салыстырғанда, 2006 ж 45 квт үнемделді, яғни үнем сомасы
45 ... тг ... ... ... ... ... шығындар мен өндірілген өнім
құнның өзгеруін есепке ала отырып, пайда 2477 ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылардың 1 өнімге байланысты еңбек ... ... да ... және ... кәсіпорынның пайдасы да сәйкесінше
өсті.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ КӨЗДЕРІ
Назарова В.Л., ... М.С., ... Д.А., ... ... ... Оқу ... ... «Экономика», 2005ж 295 бет.
1. Стандарт бухгалтерского учета №7 «Учет товарно-материальных запасов».
Постановление Национальной ... РК по ... ... от ... 1996г.
2. Друри К. «Введение в управленчиский учет» . –Москва: ЮНИТИ, 1998г.
3. Радостовец В.В.,Шмидт О.И. ... и ... ... ...... 2000 г.
4. Насырова Г.А. “Экономика предприятия”. –Караганда: Санат, 2005.
5. Остапенко В.В. “Финансы предприятия”. –Москва: Омега-Л, 2006.
6. Савицкая Г.В. ... ... ... ... ... – М: 2002 ... Методическое пособие по нормированию производственной продукций. М.:
2000 г.
8. Бопиева Ж.К., Темірбекова Л.А. «Кәсіпорынның қаржылық экономикалық іс-
әрекетін ... Оқу ... ... ... 2000 ж.
9. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Учебное пособие.
– Алматы: Экономика, 2002 г.
10. ... А.Қ., ... Қ.Ә. ... ... ... ... ... Б.А. “Әлеуметтік-экономикалық статистика”. –Қарағанды: ҚарМУ
баспасы, 1994.
12. Дүйсенбаев К.Ш. ... ... ... ... ... 2001.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу барысындағы еңбекке ақы төлеу және шығындарды өтеу89 бет
Шығындардың есебі мен калькуляциялық бірліктердің түрлері және түсініктері25 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
"Стандарт-кост” әдісі бойынша шығындар есебінің жүйесі.20 бет
"Өнімнің өзіндік құнын талдау."4 бет
1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі Қазақстанның қоғамдық-саяси жағдайы56 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Cаясаттану ғылымының тарихы10 бет
E-leaning - де білімді бақылау жүйесін құру92 бет
«Масғұд» поэмасындағы Абай бейнесі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь