"Стандарт-кост” әдісі бойынша шығындар есебінің жүйесі.

Жоспар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1. Шығынды анықтаудағы нормативтік әдістеменің туу тарихы ... ... ... ...4
2. “Стандарт .кост” шығынының есептік жүйе мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
3. Нормативтерден нақты шығындардың ауытқу анализі ... ... ... ... ... ... 12
4. Айнымалы нормативтік шығын есептерінің және толық нормативтік есеп шығын жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
5. “Стандарт.кост” жүйесінің нормативтік әдіс шығын есебінен айырмашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
        
        ҚАЗТҰТЫНУОДАҒЫ
ҚАРАҒАНДЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Бухгалтерлік есеп және аудит
кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: “Стандарт-кост” әдісі бойынша шығындар есебінің жүйесі.
Қарағанды-2007 ж.
Жоспар
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
1. ... ... ... ... ... ... -кост” ... ... ... ... ... шығындардың ауытқу
анализі........................12
4. Айнымалы нормативтік ... ... және ... ... ... ... ... нормативтік әдіс шығын есебінен
айырмашылығы...........................................................
................................22
Қорытынды................................................................
......................................23
Қолданылған ... ... ... ... шығындары элементтері және
баптарымен, нормативтік ... ... ... ... ... ... түрі мен ... құрамды бөліктеріне негізделеді,
бұл калькуляцияларды ... үшін ... ... ... ... ... ... нақты шығындар ... ... ... және ... ... ... нақты өзіндік құнын
есептеу мүмкіндігі алгебралық нормативтік ... ... ... құн және ... ... айлық есептік және нормадан ауытқу
негізінде анықталады.
“Стандарт-кост” негізгі ... - ... ... ... ... ... қанша дегенмен норма - болашаққа ... ... ... ... асуына көмектеседі, берілген талаптарға аз мөлшерде
шығындалады т.б. Шындығында есеп беру ... ... ... де ауытқулар туындамаған болса немесе нақты шығындар нормативтерден
аз болса, онда бұл ... ... аз ... ... ... оны ... ... т.б. азайту керек. ...... ... қайта орындау мүмкін емес. Кез ... ... ... құрылымның шығындалуына әкеп ... ... ... болып табылатын, өнеркәсіптің қолданылмаған ресурстарында, ... ... ... ... жүйе ... ... 20-сыншы жылдардың басында АҚШ-та пайда болды.
Өнім бірлігінің өзіндік құнын есептеу, баға белгілеу, ... ... және ... үшін материалдың және еңбектің нормативтік шығындарын
әзірлеп, пайдалануды қолға ... ... ... ... ... ... есеп жүйесінің үлгісі болып табылады.
Отанымыздың экономистері американдық ғалым Д.Ч. Гарриссонның 1933 жылы
аударылып, ... ... ... ... арқылы оның идеясымен
танысты.
Басқару техника университеті бұл жүйені іс жүзіне асыру және ... ... ... оқып-білуді қолға алады. Мәселені шешуде
нормативтік ... ... ... ... осы ... көрсету арқылы
профессор М.Х. Жебрак үлкен үлес ... ... ... ... не болғаны емес, болуы ... ... ... шындық емес, міндеттісі ескеріледі, әсіресе пайда
болған ауытқушылық көрініс табады.
Бұл жүйенің ... ... ... мақсаты – кәсіпорындағы пайданың
ауытқуы мен шығын есебі. Оның негізінде материалдардың, энергияның, қосымша
уақыттың, еңбектің және ... ... да бір ... ... жартылай
әзірленген өнімді дайындаумен байланысты шығындардың мөлшерін нақты анықтау
жатады және де бұл нормалар ... ... ... ... ... ... сәтті болғанын білдіреді. Норманың асып түсуі оның қате
белгіленгенін көрсетеді.
1.Шығынды ... ... ... туу ... әдістеменің шығындалу анықтамасы ХХ басында туа ... ... ... бір ... ... ... бұған ат салысқан
Фредерик У.Тэйлор және басқа инженерлер, яғни ... ... есеп беру ... ... ... ... ... Фабрикалық
жүйе - өндірістік революцияның ең бір ... ... ... оның
арқасында өндірістік еңбектің кең көлемде жетістікке жетуіне көмектесті.
Менеджерлер кәсіпорынның потенциалды өндіруін оптималды ... ... және ... пионерлер ғылыми әдістемені басқаруда уақыт
көрсеткішінде ... ... ... ... ... ... ... болып саналатын. Жұмысты орындау уақытына стандарттар
пайда бола ... - ... ... ... нақты шығындармен
салыстыруға болады. Жұмыс барысында жоспарлау үшін ақпаратты ... ... ... ... ... ... ... Ғылыми менеджменттер жақтастары нормативті бақылау құралын
қаржылық шығын ретінде қарастырмады.
Айтарлықтай сол уақытта ... ... ... ... ... ... ... бастаған кезде, нормативтерді қолдану және
бақылау, шығын ... ... ... ... ... 1968ж, ... айтқанда Дж.Чартер Гаррисон 1911ж, ... ... ... толық жүйені өңдеп енгізді. Бұл жүйенің басты
мақсаты ... ... ... тиімділігі анықталды және нақты
шығындардың нормативтермен салыстыру жолымен ... емес ... Бұл жүйе ... ... ... ... ... 1918ж Гаррисон бірінші болып айнымалы шығын
анализдері үшін ... ... ... ... ... ... ... нормативтік жүйеге қатысты, оның
еңбектерінен көптеген бөліктері ... ... ... ... ... ... тағы бір ... кетуге болады. “Engineering Magazine” журналының 1908- 1909 жж,
мақалаларының бірінде ... ... ... ... ... ... ... бөлігінің жетістігіне арнайы
бағытталған. Эмерсон өзінің талқылауларының бірінде кәсіпорын ... беру ... ... ... “Стандарт - Кост” идеясында өзінің
армандарының орындалуын іздеді: “Есеп бері - ... ... ... ... ие деп ... ол. Ол ... өткенді көрсете отырып, болашаққа
қарауға мүмкіндік берді”, оның ойы ... ... ... ... ... ... сөзінше “типтік бейне болып табылады, яғни
өз құндылығының тарихи есеп берумен ... ... ... ... шектейтін тапсырма, тіпті өндірілген”. Эмерсон болса: “ ешқандай
норма, ... ... ... ... ... қоя ... ... жиырмасыншы ғасырдың басында нормативтік есеп беру
жүйе шығыны ... ... және ... АҚШ және ... ... фирмалар
өнеркәсібінде кең көлемде ... ... ... 1989ж., ... және ... өткізілген көптеген
шолулар көрсеткіші респонденттер компаниясының 76% ... ... ... Бұл ... ... ... ... анықтама әртүрлі мақсатта қолданылғанын көрсетеді,
мысалы смета құру үшін, ... ... және ... ... ... ... ... қарастырамыз.
2. “Стандарт -кост” шығынының есептік жүйе мәні.
“Стандарт - кост” – бұл ... ... ... ... ... ... ... - кост” жүйесінің артықшылығы - өндіріс пен
бұйымды өткізудің ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз етеді, өнім
бірлігінің өзіндік құнын ... ... ... бағаны белгілейді,
нормативтен ауытқуларды және оның ... ... ... ... ... ... ... арқылы кіріс пен шығыс туралы есеп беруді жасайды.
“Стандарт - кост” – басқарманың есептік жүйесі, өдірістің тура ... ... ... ... ... ... ... және стандарттардан фактілік есептердің ауытқуларымен
ерекшеленеді.
“Стандарт” - ... және ... ... өнім ... қажетті сан немесе өнім, жұмыс, қызмет ... ... ... ... материалдық және еңбек шығыны.
“Кост”- бұл өнім бірлігін дайындауға кететін өндіріс ... ... ... ... ... ... жайт емес, болатын
жайт жатқызылады. Бұл ... ... ... – кәсіпорын кірісінің есептік
шығыны және ауытқулары.
“Стандарт – кост ” жүйесінің мінездемелік ... ... ... ... ... олардың құжаттамалық
негізінен емес, арнайы есептердегі ... ... ... ... ... болып табылады;
2) барлық кәсіпорынның бухгалтерлік есептер ауытқулары ... ... ... ... ... ғана ... табады;
3) ауытқулардың стандарттан көрініс ... ... ... ... - ... ... тура шығынды басқару ... ... бұл ... ... варианттары қолданылады:
1. Шығындар “Өндіріс” дебет есебінен жиналады және ... ... ... өнім бұл ... несиесінен
жазылады сонымен қатар стандартты ... ... ... ... бағаланады. Ауытқулар жеке
есептеледі және 90 “Сатылым” есепке жазылады.
2. ... есеп ... ... ... фактілік құндылықпен
бағаланады, ал несиеден есеп дайын өніммен ... ... ... өндіріс стандартты
құндылықпен бағаланады, ... ... сол ... ... ... ... есептеледі.
Ауытқулар 90 есебіне жазылады. ... ... ... ... бұл ... мәні, оларды есептеу
үшін, олардың не көрсетіп тұрғаны, ... ... ... олар ... ... шығын анализінің
ауытқуының қажеттілігін білдіреді.
“Стандарт ... ... ... ... ... ... кәсіпорын кірісін төмендететін, мүмкіндіктер белгілерін жою;
2) болашақтағы шығынды болжау мүмкіндігі;
3) есеп беру ... ... ... ... менеджерге өндірістің өз құндылығының тура мәліметін беру, бұның
мәнімен өтім ... ... ... ... ... және ... құра ... кост” шығын есеп беру жүйесі кең көлемде қолданылады, өйткені
ол әр түрлі мақсаттағы ... ... ... ... Төменде
“стандарт кост” шығын есеп беру жүйесінің негізгі мақсаттары тіркелген:
• басқару ... баға және ... ... ... ... келіспейтін операцияларды белгілеуге бағытталған
бақылау схемасын ... Бұл ... ... ... ... ... хабардар етуі керек, яғни ... ... ... ... ... шығындарға болжам беретін, яғни шешімді қабылдау үшін
қолданылатын;
• тауарлық ... ... баға қоры ... үшін ... ... ... көндіріп қою негізімен атқарылады;
• міндетті түрде нәтижеге жету үшін мақсаттар ... ... ... ... ... құру ... ... жоспарлық шығынын
бағалау қажет, ... және зиян ... ... Сосын барып
нормативтік еңбек ... ... мен зиян ... ... өндіріс өнімінің нормативтік шығынына айналады.
Нормативтік шығындарды есептеудің екі әдісі бар. ... ... ... үшін және ... өткен жылдағы
жазбаларды қолдануға болады. Екіншіден, инженерлік ... ... ... ... болады. Инженерлік зерттеу ... ... ... ... және ... әр ... қадағалау, бақылау барысында жүезеге асады. Егер нормативті
құруға ... ... ... қолданылатын болса, онда нормативтердің
өндірісте бұрыңғы ... ... ... ... Нормативтер
өткен жылғы тәжірибелер барысында құрылады, бірдей немесе ... ... ... және ... ... ... ... сонымен қатар ... ... ... ... ... ... қатаң бақылау керек. Бұл ... ... ... ... ол айтарлықтай ресурстың комбинациясын
іздемейді, ... ... мен ... ... аса мән бермейді.
Материал бойынша норматив
Тура материалдық шығын нормативтері тауарлық ... ... ... ... материал көлемінің белсенді игерілгенінен кейін
алынады, әр операция үшін өте қажет. Ондай ... әр бір ... ... нақты материал құруға көмектеседі, оның ... мен ... ... сонымен қатар оптималды көлеміне, ... ... ... ... мен ... ... барысында анықталады.
Материалдардың шығын нормативтері ... ... ... ... ... Қолданылған ... ... ... саны әр операция бойынша соңғы өнімді
алу үшін белгіленеді. Әр өнім түрі үшін ... ... ... ... ... нормативтік материал шығыны
шикізат шығыны нормативтері мен материалдырдың нормативтік құндылықтарын
көбейту ... ... баға ... ... жабдықтау бөлімі береді. Материал
бойынша нормативтік бағалар болжауға ... ... ... жеткізіп беруші мүмкіндіктерді зерттей отырып, олардың ішінен
талапты ... ... ... ... ... бәсеке бағасына,
сапасына бар жеткізіп берушіні таңдады. ... ... ... ... ... сатып алатын материалдар ... ... ... мен ... ... ең бір жақсы
әдісіне жеңілдіктерді қарастырады. Сонымен қатар сатушының ... оның ... ... ... ... ... ескеру керек. Сонда
барып нормативтік бағалар сатып алатын ... ... ... ... ... ... қызмет етеді.
Еңбектің тура шығын нормативтері.
Еңбекке нормативтік шығындарды құру ... ... ... арқылы оның
іс әрекетін талдау ... Әр ... ... ... ... ... нормативтер есептелінеді.
Хронометрирлеудің басты мақсаты - барлық ... ... ... тиімді әдісін шығару үшін әр операцияны талдау, сосын ... ... ... және ... ... ... нормативтер
көлемнің анықтамасы өңделеді, тапсырманы ... үшін орта ... ... ... ... ... ... шығуы және
техникалық қызметтер нормативтік уақытқа ... ... ... ... ... әр операция бойынша нормативтік ... ... ... ... сол және басқа операцияны
орындалуы үшін қажетті.
Зиян тарту ресуртарының нормативтері
Зиян ... ... ... ... ... ... яғни өздерін әртүрлі жоғарлаулар мен ... ... ... ... ... ... қандайда бір басқа
көрсеткіштер арқылы негізделеді. Бірнеше зиян тарту ресурстары, ... ... ... ... ... ... ... тура және
пропорционалды өзгертеді. Басқа зиян ... ... ... жұмысы және мекеменің амортизациясы, өндірілген ... ... ... Тура зиян ... ... ... байланысты,
бірлік өнімге айнымалы шығын нормативтерін анықтап қою қажет. Еңбектің
тура ... үшін және ... ... бірлік шығын қажет екені анық
анықталған және қойылған мақсаттарды орындау үшін қолданылуы мүмкін.
Айнымалы зиян ... ... ... ... зерттеу мүмкін
емес. Өндірілген тауарлар көлемімен және айнымалы зиян шығындар ... тура ... түрі ... ... ... ... жылдардағы
мәліметтерді қолдана отырып, өзара байланысты бағалау ... ... атап ... ... зиян шығындарының ұтыстары, зиян шығындары ... ... ... ... ... ... жолымен
анықталады. Белсенді дәреже ... ... түрі бар. ... зиян ... ... мүмкін, жұмыс шығын немесе машина
уақытына ... ... ... ... ... ... байланысты болады.
Тұрақты зиян шығындары ұзақ уақыт барысында ... ... ... ... ... ... ылғида шығындалатын
зияндар, әр өндірістік бөлім жолымен анықталады, ... ... ... мерзімін анықтаумен, көбінесе жыл аралықты есептейді. Смета
бойынша зиын шығындар ылғида жылды сметалық ... ... ... шығынның тұрақты нормативтік ұтыстарын алу үшін ... ... алу ... ... жиі ... база ... ... және жұмыс уақыты. Нормативті есептеу үшін тұрақты
зиян шығындарын соңғы бірлік өнімге ... ... ...... еңбек-сағатқа көбейтіледі, жұмыс нормативтік шығын немесе машина
уақыты ... ... ... барып анықталады.
Нормативтік шығындар түрі.
Шығын нормативтерін анықтау, нормативтердің қаншалықты қажет ... Олар ... ... ... ... сапасын көресете ала ма?
Көбіне нормативтер 3 негізгі ... ... ... ... ... мінсіз нормативтер;
• жетістікті және нақты уақыттағы нормативтер.
Шығынның базалық нормативтері.
Бұл категорияның нормативтері өзімен нормативтерді көрсетеді, ... ... ... ... ... қалатын. Базалық нормативтердің ең
басты ерекшелігі, олар бірнеше жылға шығынның фактілік салыстырымы ... ... ... ... ... жалпы тенденциясын енгізуге
мүмкіндік береді. Өндірістік процесте, баға ... ... ... бір ... ұшырайды, базалық нормативтер өзінің мәнін
жоғалтады, өйткені олар ... ... ... ... ... алмайды.
Сондықтан базалық нормативтер сирек қолданылады.
Мінсіз нормативтер.
Ондай нормативтер өндірістік процестер барысында көрінеді. ... ... ... ... табылады, яғни өндірістің максималды
тиімділік қызметін көрсетеді. ... ... ... сирек
қолданылады, өйткені олар жұмысшыға зиянды мотивация беруі ... ... ... ... нәтижесін бағаламау негізінде қолданылады,
яғни нақты уақытта ... ... ... және ... уақыттағы нормативтері.
Ондай нормативтер өндірістік тиімділік талаптарында туындайды. Бұл
норматив қиын, бірақ та нақты ... ... ... ... ... мінсізге қарағанда, өйткені оларды ... ... ... уақытты жоғалту және жабдықтың сынуы. Факт болып нормативтердің
мақсатты көрсету, тиімді өндіріс ... ... ... және өте
қиын болып саналмайтын, бірақ та өте қиын емес ... сын ... ... ... ... мүмкін болады. Жетістікті нормативтер
классификациялы қиындық ... ... ... егер де уақыт
жиілігін анықтауға қатаң нормативтер ... ... онда ... ... 50% құрайды. Басқа жағынан, оңай жететін нормативтер
90 пайызды орындалу ықтималдығымен ... ... ... ... ... ауытқу анализі.
Нормативтік есеп берудің мәні есеп беру және ... ... ... ... абсолютті атқарушы шикізат шығындарынан
қалуымен түсіндіріледі, матреиалдар, жартылай фабрикаттар, ... ... ... ... тура ... және ... ... сметалық
шығын және нақты өсімге байланысты.
Ауытқулар тұрақты болады (үнем) және ... ... ... және ... материалды және құндылықты.
Тұрақты ауытқулар тура шығыннан қарастырылады, ... ... ... ... ... өнім ... ... шығыннан ауытқу, олардың жинақталу өзгерісімен анализделеді, өнім
көлемімен және және иілгіш ... ... ... тура ... ... ... бақылау
арқылы анализделеді, басқарма стандарттары және өндірісті басқаруға
қатысты ... ... ... ... ... ... ... деп аталады. Оларға
табылған ауытқулар қатысты: өнім процессінің ... ... ... ... тапсырманы орындау негізімен; есеп ... ... ... және есеп беру ... ( бірнеше сағаттан
бірнеше айға созылуы мүмкін).
Құжаттандырылмаған берілген есеп беру кезеңіндегі нормадан ауытқулар
аяқталмаған өндірістік тізімге алу ... ... ... ... ... ... ... және басқада материалдық
құндылықтармен. Олардың өңделуінің себебі. ... ... ... ... ... ... ... қайта өңделген өнімнің
жазылу көлемі; бұзылу, ... және ... ... ... мен ... ... ... тізімделудің
дәлсіздігі және аяқталмаған өндіріс. Есептелінбеген ауытқулар есеп ... ... ... және ... есеп беру ... ... ... жеткіліксіздігімен ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекет кезінде туындайды. Оларды дайын өнім қалдықтары
арасында жіктейді және ... есеп беру ... ... асу ... ... әдетте өңделген өнімнің өз құндылығына қатысты
болады.
Материалдардан ауытқулар
Материалдар шығыны, өндіріс өнім процесінде ... өнім ... ... ... ... материалмен төленген; өндірісте
өңделген материалдар көлемімен. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігі
фактілік тұтыну материалдар көлемі нормативтік көлемнен ерекшелнеді және
фактілік төленген баға нормативтік ... ... ... ... ... және ... баға ... ауытқуларды
есептеуге болады.
Материалдар бағасы бойынша ауытқулар айырмасына тең нормативтік
баға арасында (SP) және ... ... (АР) ... ... ... ... көбейтіледі (QP), немесе (Sp - AP) x QP.
Мүмкін себептер: нарықтағы бағаның өзгеруі, ... ... ... ... ... ... ... қызметі,
материалдарды төмен бағамен сатып алу, бірақ та ... ... ... ... немесе өндіріс сапасының артуына ауытқулар әкеледі.
Себебі қорлармен нашар ... ... ... алулардың туындалу, көлікке
қосымша шығындалу, жүк тиеу, жүк ... ... ... ... ... берушілердің жоғары бағасы, тағы басқа себептерді
жатқызуға болады.
Сататын және ... ... ... ... ... есеп беру
ауытқулары. Атап өткендей, бағаға ауытқулар әртүрлі себептермен ... ... ... ... тыс ... ал ... ... қатысты. Сондықтан ауытқу жайлы ақпарат неғұрылым тез ... және ... ... ... шаралар қолданылуы керек. Мәселенің
туындауы ... ... ... ... ... келмеуінен
туындайды: шикізат бір ... ... ... ... ал қолданылуы басқа
уақытта. Бағаға ауытқу материалы келесі әдіспен өңделеді:
1. Барлық ауытқу сомалары ... ... ... ... ... ... ауытқу қолданылған материал көлемімен есептеледі. 1
әдістемені қолдану ... ... білу ... олардың
пайда болуы сол уақытқа дейін ауытқуларды ... ... ... ... ... ... ... әдістеме болып, бұл ... ... ... ... ... ... яғни қолданылатын ... яғни ... ... ... нормативтік бағаны қолдану керек. ... ... ... қолданылатын болса, ауытқуға тиімді сатып ... әсер ... яғни кез ... ... ... алу бағасын бұзу шығында
тұтынуға ... ... ... есеп беру ... ... ... әсер етуін жою керек, бұл нормативтік бағаның берілген
баға мәліметімен ауытқу жолымен жүзеге ... ... ... ... ... ... ... нақты өндіріске тиісті және нақты тұтынатын көлеммен ... ... ... ... ... (SP) ... (SQ-AQ)
x SP.
Мүмкін себептер. Ауытқулар мен материалдарды қолдану ... ... ... Қолданылған материалдың ауытқуы материалға
жауапкершілікпен ... ... яғни ... ... ... ... икемсіз және жоғары дәрежелі болмауымен,
материалды нашар сапамен сатып алу, ұсақ ... ... ... сапа ... ... ... материалдың ауытқуына әр
материалдың ... ... ... ... және ... ... ... есеп берулер. Ауытқулардың тез білінуі кепілдеу үшін,
өндірістік ... ... ... ... ... өңдеу
қажет, әрбір тапсырыстың орындалуына қажетті болатын. Бұл тапсырыстағы
өнімнің көлемінің артумен жүзеге ... ... ... ... ... яғни норматив шығын есеп беру карточкаларында ... ... ... қоймадан қажетті шикізат бөлінеді. Өндіріс процесі барысында
кез ... ... ... ... ... ... аяқтау үшін,
яғни материалдардың тұтынылуы шығын ... ... ... ... ... ... Ондай талап басқа түсті ... ... ... ... ... ... яғни ауытқу оңай білінетіндей болу керек.
Қосымша ... ... ... ... ... түсіндіру керек және
менеджермен жазылуы керек, яғни материалдың ... ... ... ... Ондай жағдайда жауапкершілікті қызметкер
кез келген шығындалуды ... тез ... ... Егер ... ... болмаса, материалды қайтаруға арнайы бланктерді
қолдану керек, яғни материалды ... ... ... ... ... тұтынудан есеп беру және атқарушы бөлімдер үшін
қайтарылған матреиалдарға күнде есеп беру ... Бұл ... ... тек ... бірлік өлшемімен толтырылады.
Материалды қолдану және жалпы бағаның ауытқуы.
Атап өту керек материалдың баға ... ... және ... ... ... қате ... келеді, яғни бұл элементтердің
өзара әсері болу керек. Материал қолданылуы бойынша ... ... ... ... бойынша жалпы ауытқу - бұл ... ... ... айырма (SC) нақты шығындар мен нақты өндіріс үшін (АС) ... ... ... ... ... еңбек бағасы бойынша және қолданылған еңбек санымен
анықталады. Сондықтан баға ... ... және ... еңбекке қатысты
болады. Материалға қатысты еңбекке қор жасау мүмкін емес, өйткені ереже
бойынша ... алу мен ... ... бір ... ... ... ... сағаттар саны кезең бойынша тұтынған нақты сан ... ... Сол ... де баға ... ... және ... ... еңбек ауытқуын береді.
Жалақы мөлшері бойынша ауытқу
Бұл ауытқу ... ... ... ... ... ... арқылы есептелген. Еңбек ақысы бойынша ауытқу ұтысы норматив
(SR) және ... (AR) ... ... 1 ... тең істелінген
сағаттардың нақты санына көбейтіледі (АН) ... (SR -AR) x ... ... ... ... ... ... ауытқуы,
келіссөздер нәтижесінде еңбек дәрежесінің ... әкеп ... ұтыс ... ... ... жағдайларда ауытқулар
бақылаусыз болады. ... ... ... ... қолданыстағы
нормативтер өзімен бірге берілген операцияға нақты көрсеткішке ие, ... мен ... ... арқылы төленіп атқарылатын. ... ... ... ... толық түрде берілген жұмысқа
мамандандырылған ... ... ... ... ... ... ... жағдайда ауытқулар
цехқа жауапты ... ... ... өйткені ол ... ... ... табу керек. Атқарылған еңбек ақы ... ... ... ... ... назарға ие емес. Көбінесе
ауытқулардың болуы нормативтік және ... ... ... осы ... де ... ... ... еңбек бойынша ауытқу.
Өндірістік еңбек бойынша ауытқу тура ... ... ... ие. ... ... яғни нақты өндіріс үшін қолданылуға тиістілігі
өндірістік нормативтік сағаттардан көрініс ... ... ... ... ... ... ... айырмаға тең, яғни нақты өнім
шығаратын өндіріс үшін (SH) және ... ... ... сағаттарымен (АН)
кезең аралығында, 1 (SR) ... ... ... ... ... (SH-AH) x SR.
Мүмкін болатын себептер. Өндірістік еңбек ... ... ... бақыланады және де әртүрлі себептер туу ... ... ... ... ... ... дәрежедегі еңбек
мамандары, жабдықтың нашар болуы, жаңа құрылғыларды орналастыру немесе
машиналарды және де ... ... ... ... ... әсер етеді. Өндірістік ... ... ... ... бола ... мысалы, мұндай жағдайда өндіріс кестесінің
сәтсіз құрылуы кінәлі болады, ... ... ... немесе бақылау
норматив сапаларының өзгеруі. Ең ... ... ... ... ... білу ... ... операция үшін нормативтік ... ... ... ... ... ... ... уақыт
жазылады, ауытқулар білінеді және де олардың себептері ... ... ... тез алдын алу үшін белгіленеді. Басшылар үшін еңбек
шығындары туралы күнде есеп беру керек. Күнделікті есеп ... ... ... ... және ... ... ... көрініс табады,
ақша бірліктерінен емес.
Еңбек бойынша жалпы ауытқу.
Ауытқу формасы келесі түрде көрініс табады: еңбек ... ... ... ... ... ... арасындағы айырмамен (SC) нақты өндіріс кезеңі
және нақты ... ... (АС), ... SC-AC.
Айнымалы зиян тарту шығындарының ауытқу.
Айнымалы зиян тарту шығындарының жалпы ауытқуы сол ... ... ... ... және ... еңбек ауытқу сияқты.
Жалпы айнымалы зиян тарту шығындарының ауытқу- бұл норматив ... (SC) және ... зиян ... ... ... (Ас) немесе
SC- AC.
Айнымалы тура зиян шығындарының өзгеруі көбінесе машина ... ... ... ... байланысты. Айнымалы зиян тарту ауытқудың
жалпы шығыны келесі әдістің бір немесе екі ... ... ... Баға ... ауытқу, яғни нақты шығындар сметалық шығындардан
ерекшеленген ... ... ... ... яғни ... ... ... сағаттарының
саны немесе сағат сандарынан машина уақыттарының ауытқуы, яғни
өндіріске нормативтке сай ... ... ... екі ... ... ... түсіндіреді: еңбек пен
айнымалы зиян тарту шығындарының ауытқу және ... пен ... ... ... ауытқуы.
Еңбек пен айнымалы зиян тарту шығындарының ауытқуы.
Еңбек пен айнымалы зиян тарту шығындарының ауытқуы сметалық ... ... ... ... ... тең (BFVO) нақты жұмсалған еңбек
сағаттары үшін және нақты айнымалы зиян ... ... ... BFVO ... ... себептер. Айнымалы зиян тарту шығындары ауытқуы
айтарлықтай мәнге ие емес. Бұл ... кез ... ... ... ... әр жеке ... зиян тартудың смета бабы бойынша
салыстыруын талап етеді. ... сома ... ... ... ... ... ... бап кезеңі бойынша айнымалы ... Бұл ... ... ... ... мүмкін. Мысалы, егер жанама ... ... ... болса, айырмасын жанама материал бағасының
артуымен ... ... ... ... ... ... т.б.
тура сол сияқты жанама айнымалы еңбек ... ... ... өндірісі
немесе атқарылған жұмыс ұтыс өзгерісімен ерекшеленуі ... Бұл ... ... және саны ... ... ... да мүмкін, яғни бұрын
айтылған еңбек шығыны және материал жайлы айтылғанда. Тура сол ... ... ... ... шығын және т.б. баға бойынша және ... ... ... ... Айтарлық кез келген мәнді интерпретация айнымалы
тура зиян шығындары бойынша ауытқулар шығынның жеке бабына ... ... ... ... зиян ... ... ауытқуы.
Тиімділік бойынша айнымалы зиян тарту шығындарының ауытқуы-норматив
арасындағы айырма (SH) және ... ... ... (АН) ... ... айнымалы зиян тарту шығындар ұтысына көбейтіледі
(SR) немесе (SR-AH) x SR.
Атап өту керек, егер ... зиян ... ... ... ... болса, онда ауытқулар ... ... ... ... ... Бұл ... туу ... алдында аталып өткен, яғни
өндірістік еңбек ауытқуында ... ... тура зиян ... ... ... ... байланысты
болған жағдайда, ол сметада көрінуі керек, айнымалы тура зиян ... ... ... ... тура зиян ... ауытқуы тиімді
есептеуде алдында аталған әдіспен есептеледі, тек еңбек сағатының орнынан
машина ... ... ... ... асыру бойынша ауытқу сату анализ нәтижелер әдісімен қолданылады,
яғни өндірістік шығындар үшін ... ... ... ... ... ... ... кірістен емес, жабудағы кіріс
және пайда арқылы ... ... ... ... ... ... есеп жүйесі қайда қолданылса, жалпы жүзеге асыру
ауытқулар әсер етуін анықтайды, яғни ... ... ... ... ... ... және нақты кірісті жабумен анықталады.
Жүзеге асыру бойынша жалпы ауытқулар нақты арасындағы ... ... және ... (ВС) кірісті жабуда (екеуіде бірлік ... ... ... нормативіне негізделген), немесе АС-ВС.
Айнымалы нормативтік шығындарды есептеу үшін ... және ... ... ... өндірістік ауытқулар жүзеге асырудан
ауытқуы бұрмаланбайды. ... ... ... шығындар
кірісті жауып есептеуде нақты ... ... яғни ... ... жүзеге асыруға байланысты факторлар нақты көрініске ие екендігін,
яғни жүзеге асыру бағасын және ... ... өнім ... ... ... ... ауытқуы.
Баға бойынша жүзеге асырудың ауытқуы нақтылық арасындағы айырмаға тең
(АМ) және нормативтік (SM) кірісті жабудан ( ... ... ... шығынға негізделген), яғни нақты сатылым көлеміне ... ... (AM-SM) x ... ... көлемі бойынша ауытқу.
Нақты кірістерді жабу үшін және смета арасындағы айырманы сатылу
көлеміне байланысты ... ... ... ... ... ... салыстыру керек. Айнымалы нормативтік кіріс жабудан ... ... ... ... ... алынады) кепілденеді,
есептеулерде нормативтік жүзеге асыру бағасы ... және де ... баға ... ... ... көлемінің ауытқуына әсер етпейді.
Жүзеге асыру көлемі бойынша ауытқу ... ... ... ... және ... (BV) ... ... жабылудан нормативтік кіріс
көбейтіндісімен (SM), ... (AV-BV) x ... ... ... ... ... түсінігі
Жалпы ауытқудың жүзеге асырудан, баға ... ... және ... ... ауытқуды талқылаудың мәні жоқ, ... ... ... ... ... ... тура әсер етеді. ... ... ... ... ... ... көлемінің тұрақсыз ауытқуларымен
ассоцирленеді ... ... ... ... ... бағасының өсіп
жатқанында, смета көлемді өнімді көп сату мүмкін емес. Жүзеге ... ... ... ... ... ішкі ... болуыда
мүмкін және фирмамен бақыланбауы да мүмкін. Мысалға, ... ... ... ... баға ... жауапты іс болуы
мүмкін. Басқа жағынан, ... ... ... дәл ... ... ... төмендеу нәтижесі болуы мүмкін, яғни сметаны құрған
кезде ескерілмеген. Өндірістік ауытқулар ішкі ... ... ... ... сол ... ... көп мән беріледі. Бұған қарамастан,
жүзеге асырудағы ауытқулар пайдалы ақпарат ... яғни ... ... келістіруге мүмкіндік береді. Бірақ та бақылау мақсатында және
баға ... үшін ... ... ... әр ... жоспарымен,
салыстырумен негізделеді. Сонымен қатар, нарықтың дамуына назар ... және ... ... ... ... бәсекелестер бағасымен салысытру
керек.
Сметалық және нақты кіріс келісімі.
Жүзеге асыруға ... ... ... қосу және өндіріс бойынша
сметалық кіріске және тұрақсыз ауытқуларды қосу ... ... ... ... келісімін алуға болады.
Ведомость бойынша сметалық және нақты кіріс келсімі ... ... ... есеп ... ... табылады. Бұл
ведомость келісіммен кең ... ... ... ... ие, ... ... кіріс айырмашылығын түсіндіретін.
4. Айнымалы нормативтік шығын есептерінің және толық нормативтік
есеп шығын жүйесі.
Тұрақты зиян ... ... ... өнімге өтуі керек қорытынды
бойынша өзіндік құнды қоса. Нормативтік есеп беру жүйесінде ... ... ... ... ... ... әкелінбейді. Бұның орнына
жалпы сома тұрақты шығын солкезеңдегі ... ... ... ... ... туғанына.
Сыртқы есеп беру шығынның толық есеп беру жүйесімен негізделіп
құрылуы керек. ... та, ... ... ... ... ... ішкі
есеп беру мақсатында, айналым ... ... есеп беру ... мәні бар. ... ... есеп беру ... тура зиян тарту
бойынша тағы бір ауытқу пайда болады. Бұл ауытқу көлем бойынша ауытқу деп
аталады. ... ... ... ... ... ауытқу, бірлік өнімнің
кірісі арқылы ... табу ... ... жабу ... ... тура зиян тар трту шығындарының ауытқу толық нормативтік шығын
есеп беру жүйесі.
Толық нормативтік ... есеп беру ... ... ... тура зиян
шығындар тұрақты сметалық зиян шығындарын ... ... ... ... бөлу ... ... емес ... немесе тұрақты тура зиян ... ... ... ие ... ... ... зиян ... Формула
көрінісінде жалпы ауытқу тұрақты зиян ... ... ... және ... ... ... ... Ауытқу формуласы келесі
түрге ие болады: Жалпы ауытқу тұрақты зиян ... ... ... ... тең (SС), және ... ... өндірістің тура зиян
шығынымен (АС) немесе SC-AC
Толық емес ... ... зиян ... ... төлемдерімен
(тұрақты зиян ауытқуларымен) ... ... зиян ... ... ... шығындарды сметалық өндірілген өнімге бөлу ... Егер ... өнім ... ... ... зиян ... ... немесе толық емес төлемдер туындайды ... зиян ... ... ... ... толық емес төлем немесе тұрақты зиян ... ... ... ... ... мүмкін:
• Тұрақты зиян шығындарының ауытқуының туындауы, ... ... ... ... ... ерекшеленгенінде көрініс
табады;
• Тұрақты зиян шығындарының көлем бойынша ауытқуының ... ... ... ... ... көрініс береді.
Тұрақты зиян шығындарының көлем бойынша ауытқуы.
Бұл ауытқу жалпы ауытқудың ... ... ... яғни ... зиян
шығынмен, нақты өндіріс көлемінің өндірістік смета ... ... ... көлем бойынша зиян шығындардың ауытқуы нақты аралығндағы
айрмаға тең (АР) және ... ... ... (ВР) ... ... ұтыс зиян ... көбейтіндісіне (SR), немесе (АР-
ВР) х SR.
Тұрақты зиян ... ... ... ... туындайтын факт,
тұрақты зиян шығындары қысқа мерзімді кезеңдегі өнідіріс көлеміне тәуелді
емес. Ылғида, ... ... ... ... кем ... ... ... өндіріске қатысты, және тұрақты семталық зиян шығындары ... және ... ... ... ауытқу тұрақсыз болады. Және керісінше,
егер нақты өндіріс көлемі сметадан ... ... ... зиян ... ... болады.
Мүмкін болатын себептер. Өндіріс көлемінің өзгеруі өндіріп шығарылатын
тауар сұранысының өзгеруіне әкеп соғуы ... ... ... жетіспеушілігін, нашар өндіріс кестесімен, жабдықтардың сынуы,
еңбектің өнімсіздігіне және өнімнің нашар ... әкеп ... ... ... жеке ... және өтім ... ... мүмкін,
сол уақыт аралығында басқалары менеджерге тәуелді болмайды.
Тұрақты зиян шығындарын ауытқу ... ... ... ... ... ... ... зиян шығындарының өнімділік ... ... және ... зиян ... күш ... ... зиян шығындарының көлемінің ауытқу тиімділігі бойынша
Егер тұрақты зиян шығындарының ауытқу мәнін ... ... ... ... ... ... сметалықтан ерекшеленітін анықтау қажет. ... ... ... ... ... төмен болғанын атап
айту керек. Еңбектің өнімсіздігі, нақты өнідіріс көлемінің сметадан аз
болғандығының бір ... ... ... формуласы келесі түрге ие: тура
зиян шығын ауытқу көлемдерінің эффективтілігі ... ... ... ... ... ... тең (SH) және ... сағатпен (АН) кезеңдегі, тұрақты зиян шегу нормативтік
ұсытынстарға көбейтіледі (SR) ... (SH-AH) x ... ... мәні ... ... ... ... және
еңбектің өнімділік ауытқуының ұқсастығына негізделеді. Айталық, ... мәні ... ... яғни алдыңда айтылған өндірістік еңбек
ауытқуындағыдай. ... ... ... ... ... зиян шегу ... ... болып табылады, оны тұрақты зиян шегу
ұсынысына көбейтіп тағайындаудың мәні жоқ, ... ... зиян ... ... ... ... зиян шығындары ... ... ... Бұл ... ... ... жабу ... бағалау
жақсырақ болар еді, сатылымның жоғалған көлемімен түсіндірілетін.
Зиын шегу күштілігінің ... ... ... ... ... ... түсіндіреді, яғни нақты өндіріс
көлемі сметадан ерекшеленетін. Сол ... зиян шегу ... ... ... ... ... ... тиімсіздікке
негізделеді, зиян шегу ... ... ... ... ... ... қолданбауға негізделеді. Зиян шегу ... ... ... ... ... өнім ... ... айырмаға тең (АН) және сметалық енгізілген ... ... ... ... ... зиян шегу ... ... (SR) немесе (AH-BH) x SR.
Жоспарланған күшке жетудегі сәтсіздік әртүрлі ... ... ... ... шығуы, материалдардың жетіспеушілігі, нашар
өндірістік кесте, еңбектік келіспеушіліктер және ... ... ... - бұл ... ... зиын шегу ... күштілігі
бойынша ауытқудағы тұрақсыз, кері себептер. Бұл ауытқуды жетіспеушіліктегі
кірістің жоғалуы ... ... ... ... яғни күшті толықтай
жұмсамаудан туындаған. Бұл ауытқуды тұрақты шығын ... ... ... ... ... ... ... қолданылмауы әсер етпейді.
5. “Стандарт-кост” жүйесінің ... әдіс ... ... - ... ... ... жүйенің нормативтік есеп беру
жақын тұрады, яғни ... - ... оның ... ... болып табылады.
Айырмашылығы нормативік шығындар өткен тәжірибе негізінде анықталады, ал
стандартты ... ... ... ... ... ... ... әдістеме жүйесінен “стандарт - ... ... ... ... ... бірнеше нұсқаларын
қолдануға мүмкіндік береді: орташа еңбек өндіріс арқылы ... ... ... ... ... ... өндірістікке жету;
тәжірибелі –статистикалық, өзіне үнемделген, ... қор ... ... де ... ... ... нормалардың есеп беру
периоды аралығына жету (жыл) ... ... ... ... ... қоспағанда) және де өзгерген нормада ағымдық есепке
алынбайды. ... жеке ... есеп ... қолдану керек, баптың
қажетті шығыны негізінде есеп берудің ... ... ... ... ... зиян ... ... Төртіншіден, ол қаржылық нәтижелердің соңғы есеп беру
кезеңінде норма ауытқуларын жазуға ... ... ... ... ... құн есеп беру ... ... шығарылымы (жұмыс, қызмет)”. Есеп беру кезеңінде
бухгалтерлік бөлімде несие бойынша есеп және ... ... ... ... өнім ... болса), “Сатылым” нормативтік өзіндік құн бойынша.
Есеп беру кезеңінің ... ... ... ... ... ... ... дайын өнім немесе ... ... ... құны ... ... ... ... және несие бойынша есеп ... ... ... ... ... бірақ та әртүрлі бағада: дебетте – нақты өзіндік ... ... - ... ... ... ... және ... айналымдарындағы
есепте нормативтік өзіндік құнның нақтыдан ауытқуы айқындалады.
Қорытынды
ХХ ... ... ... ... ... жүйе ... ... анықтау ылғида дамып отырған, қазірде АҚШ және Батыс Еуропа
елдерінде кең қолданылуда. Оны нақты қолдануының бір ... ол ... ... ... ... мәліметпен қамтамасыз етеді, тауарлық
материалды құндылықтар қорын ... ... ... зиян жүйе
анықтамасы қолданылуы мүмкін:
• басқарма тиімділік бағасы және смета құруға көмектесу;
• бақылау жүйесі;
... ... ... яғни шешімді қабылдау үшін қолданылатын;
• материалды –тауарлық құндылықтар қорын ... ... ... ... ... ... көзі. Нормативті шығын ... ... ... ... ... ісі ... қайталанатын істерден тұратына байланысты. Шығынды бақылау
кезі, оның ... анық ... ... туындайды. Сондықтан
нормативтерді қолданылған материалдар көлеміне сай құру ... ... әр ... ... ресурстары бойынша. Өнімнің нормативтік
шығыны өндіріс өніміне қажетті болып саналатын операция тізімі бойынша
есептеледі.
Нормативтер операцияның ... ... ... инженерлік операцияны
игеру нәтижелеріне байланысты ... ... ... шығындардың
әртүрлі түрлерін қоюға боады: мінсізден тез ... ... ... максималды нәтижелер мативтациясы үшін ... бар, ал ... ... ... ... құру үшін
қажетті, қор бағалары және шешім қабылдау үшін ... Егер ... бір түрі ... ... үшін қолданылатын болса, онда нормативтерді
жақсы жетістіктерге жету үшін құру ... ... ... ... шығын типіне байланысты, саны
және көлемі, операция ... ... ... Бөлшекті талдау ауытқу ... ... жүйе ... және бақылау өндірістегі шығын есеп беру
норматив жүйелеріне байланысты емес. ... та ... ... ... береді, сметалық жоспарлау мен ... ... ... ... және ауытқудың бөлшекті талдауына кепілдік береді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Бородкин Л.С. Нормативный учет и ... ... ... ... 1990.
2. Бортников А.П. Нормативный учет затрат на производстве. М.: Финансы
и статистика, 1982.
3. Друри К. Введение в ... и ... ... ... ... К. Учет ... методом «стандарт кост». М.: Аудит; ЮНИТИ,
1998.
5. Карпова Т.П. Управленческий учет: Учебник для ... ... ... ... Н.П. Бухгалтерский учет? Учеб. Пособие. М.: ... ... ... Передовой опыт / Под ред. В.Ф.Палия. М.; 1987.
8. Рей ... Вил. ... учет (с ... финансового
учета). М,: ИНФРА-М, 1997.
9. Управленческий учет / Под ред. ... и ... ... М.: ... ... ... учет по ... ответственности // Экономика
сельскохозяйственных и перерабатывающих предприятий. 2001.№1.
11. ... В.Л., ... М.С., ... Д.А., Фурсова С.Д. Басқару
есебі: Оқулық. – Алматы: Экономика, 2005. – 298 ... ... В.Л. ... ... субъектілердегі бухгалтерлік
есеп: Оқулық / Жалпы ... ... Н.Қ. ...... 2005. – 310 ... ... Л.В. Басқарушылық есеп. Оқу-тәжірибелік құралы.
Қарағанды, 2003. 274 бет.
14. Мадиева Қ.С. ... ... ... ... 2000ж.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Стандарт – кост жүйесі5 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
«Семей былғары-мех комбинаты» ЖШС-дегі өндірістік шығындардың аудиті және талдауы66 бет
«Фредгольм интеграл-дифференциалдық теңдеу үшін екі нүктелі шектік есепті шешудің жуық әдісі»47 бет
Ақша қаражаттарының есебінің аудиті28 бет
Ақша қаражаттарының есебінің аудиті туралы30 бет
Баротроптық қозғалыстағы тұтқырлы газ моделі үшін айырымдық сұлбанының орнықтылығы мен жинақтылығын зерттеу28 бет
Басқару есебінің объектілері тәсілдері мен міндеттері26 бет
Басқару шешімдерін қабылдау және басқару есебі16 бет
Басқарушылық есеб17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь