Геодезия. Құрылыс саласындағы геодезияның атқаратын міндеті және маңызы


Кіріспе
Қазіргі кезде, еліміздің аумағында кешенді ғимараттардың құрылысы маңызды мәселелердің біріне айналды. Еліміздегі құрылыстың қарқынды даму кезеңі құрылысқа бөлінген қаржылардың өсуімен, ғылыми техникалық прогрестің дамуымен, елдің аумағында құрылыс масштабының өсуімен, сонымен қатар техника мен мамандардың әлеуметтік-экономикалық дамуымен байланысты болып саналады. Менің дипломдық жұмысымның негізі болған обьект Алматы қаласы, Бостандық ауданы, Гагарин-Ескараев-Розыбакиев-Ходжанов кварталында орналасқан “4YOU” тұрғын үй ауданы қарастырылған.
Бұл жұмыстың 1 бөлімінде - құрылыс аумағы туралы мәлімет, жалпы құрылыс алаңында жүргізілетін геодезиялық жұмыстар туралы, соның ішінде құрылыста аса маңызды геодезиялық тірек торларын бөлу жұмыстары жете қарастырылды.
Дипломның екінші бөлімінде құрылыс алаңындағы жұмыстарды атқару барысында қолданған аспаптар жайлы мәліметтер мен жасалған жұмыстарды AutoCAD бағдарламаласында өңдеу қарастырылды.
Геодезия. Құрылыс саласындағы
геодезияның атқаратын міндеті және маңызы.
Геодезия астрономиямен қатар келе жатқан ежелгі ғылымдардың бірі болып табылады. Алайда, астрономия туралы ертеректен білсе, геодезия XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында кеңінен таныла бастады. Бүгінгі күні адамзат өркениетінің дамуын геодезиялық білімдерді пайдаланбай отырып, жүзеге асыру мүмкін емес. Геодезия - жер бетін, сондай-ақ бүкіл жерді планета ретінде зерттеу және өлшеу туралы ғылым.
Қазіргі кезде еліміздің құрылыс саласы өркендеп, күннен-күнге қарқынды даму үстінде. Тұрғын үй кешені, көпірлер, автомобиль жолдары, темір жол саласындағы әрбір құрылыс саласын - геодезия саласынсыз елестету мүмкін емес. Құрылыс алаңындағы геодезиялық жұмыстар - бұл арнайы белгіленген жобаға сәйкес ғимараттың берілген аумақта дәл және дұрыс орналасуын, сонымен қатар нормативтік құжаттарға сәйкес болуын, құрылыс алаңындағы жобалау элементтерін есептеу мен өлшеулерді жүргізуді, сызбадағы жобалық нүктелерді жер бетіне шығаруды қамтамасыз ету болып табылады. Құрылыс алаңындағы геодезиялық жұмыстардың маңызы өте жоғары. Сондықтан оны нормативтік құжаттарға сәйкес орындалуы керек . Себебі геодезия кез-келген жобаның негізгі тірегі болып табылады.
Дипломдық жұмысымның тірегі болған құрылыс аумағы Алматы қаласында болғандықтан, осы аумақтың физико-географиялық жағдайы туралы қысқаша мәлімет қарастырылып өтетін болады.
Еліміздің оңтүстік астанасында негізінен континенттік климат қалыптасқан. Жылдық жауын-шашын мөлшері 600-650 мм-ді құрайды. Климаттық жағдайы - желсіз тымық ауа-райы және ауа қабаттарының тау аңғарлары арқылы төмен қарай ығысумен ерекшеленеді. Ең ыстық айлар - Шілде мен Тамыз. Ең суық ай - Қаңтар. Орташа жылдық температурасы шамамен 10 °С кұрайды, қаңтардың орташа температурасы шамамен - 4. 7 °С, ал шілдеде +23. 8 С°. Аяз қараша айында басталып, сәуірде аяқталады. Қатты аяз 67 күн болады - желтоқсаның 19-і басталып, ақпанның 23-і аяқталады. Ыстық күндер температурасы 30 С° дейін - 36 күн болады.
Алматы қаласының ауданы 682 шаршы километр құрайды. Республика жерінің оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Іле Алатауының солтүстік беткей баурайында, теңіз деңгейінен 700-1000 метр жоғары Үлкен және Кіші Алматы өзендері аңғарларына орналасқан. Қала аумағы 8 әкімшілік ауданнан құралған. Халық саны 1 854 656 адамды құрайды.
«4YOU» құрылыс алаңы (1-сурет) Алматы қаласы Бостандық ауданы Гагарин-Есқараев-Розыбакиев-Ходжанов кварталында Алматы менеджмент университетіне қарама-қарсы, Мега сауда орталығының астыңғы бөлігінде орналасқан. Обьект жалпы алғанда екі түрлі комфорт және бизнес кластан, төрт кезекті құрылыс болып табылады. Әр блокта бес кварталдан, жалпы саны 41 кварталды құрайтын үлкен құрылыс болып саналады. Қаланың кез-келген аумағына ыңғайлы уақытта тез жетуге болады.
«4YOU» құрылыс кешенінің сыртқы көрінісі
Құрылыс алаңында жүргізілетін геодезиялық жұмыстар.
Құрылысты жобалау негізінен екі кезеңнен тұрады. Жобалаудың бірінші кезеңінде оның экономикалық тиімділігі мен сметалық құны анықталады. Осы кезеңде аумақта арнайы инженерлік геодезиялық ізденіс жұмыстары жүргізіледі. Бұл ізденістің құрамына топографиялық түсірістерді орындау, арнайы тірек торларды құру, комуникациялық бйланыс түрлерін толық түсіру болып саналады. Жасалған жұмыстарға сәйкес жобаның бас планы құрылады. Жобаның екінші кезеңінде бас жоспарға сәйкес салынатын құрылыс аумағында орындалытын геодезиялық жұмыстардың негізі көрсетілген құжат дайындалады. Бұл кезеңдегі геодезиялық жұмыстар өзінің дәлдігімен ерекшеленеді және тек құрылыс жүргізілетін аумақта ғана орындалады.
Құрылыс алаңында жүргізілетін геодезиялық жұмыстардың ең алғашқысы болып қазаншұңқырды қазу болып табылады. Қазаншұңқұр дегеніміз - ғимараттар және басқада түрлі құрылыстардың іргетеса мен негізін орналастыруға арналған топырақтың грунттан тазартылған қазындысы. Қазаншұңқұрдың көлемі мен тереңдігі арнайы құрылыс жобасына сәйкес, топырақтың қату тереңдігіне, орналасатын құрылыстың салмағына төтеп бере алуына және басқа да факторларға байланысты қазылады. Яғни, қазаншұңқырдың негізгі міндеті - орналасатын барлық құрылымдардың жүктемесіне төтеп бере алатын іргетас салу болып табылады. Қазаншұңқырды қазу үшін арнайы «Қазаншұңқырды қазуға рұқсат етілген ордер» болуы маңызды болып табылады. Қазаншұңқырды қазу үшін ең алдымен арнайы шекарасын бөлу (разбивка) жұмыстары арқылы белгілеп аламыз. Котлованның дұрыс және жобалық деңгейге дейін қазылуы құрылысты артық шығыннан сақтайды. Грунт қазылып біткеннен кейін, осы аумақта тегістеу және вибротығыздау жұмыстары жүргізіледі. СНиП РК 1. 03. 05 2001 «Құрылыстағы еңбекті қорғау жəне қауіпсіздік техникасы» ережесіне сәйкес барлық сақтық шаралары негізінде жүргізілуі керек.
Ғимараттардың негізгі осьтерін беру жұмыстары.
Құрылыс алаңында қазаншұңқырды қазу мен тегістеу жұмыстары орындалып болғаннан кейін бөлу жұмыстарының ең маңызды геодезиялық бөлігі болып табылатын бас және негізгі осьтерді беру жұмысы болып саналады. Құрылысты жобалау кезінде осьтердің дұрыс орындалуы үшін арнайы геодезиялық дайындық жұмыстары орындалады. Дайындық жұмыстарының негізі болып бас және негізгі осьтердің координаталар жүйесінде қиылысу нүктелерін есептеп шығару болып табылады. Жобаланған осьтерді жер бетіне шығару геодезиялық бөлу жұмыстары негізінде орындалады.
Құрылыс алаңындағы геодезиялық жұмыстарды орындау кезіндегі қолданылатын аспаптар.
Қазіргі кезде, геодезияның қарқынды дамуына байланысты геодезиялық аспаптар жылдан-жылға жаңартылуда. Құрылыс алаңында жүргізілетін жұмыстардың дәлдігіне байланысты арнайы аспаптар қолданылуда. Атап айтар болсақ, бұрыштық өлшеулер үшін - теодолит, электронды тахеометрлер, биіктік өлшеулер үшін нивелир, сызықтық өлшеулер үшін рулеткалар мен лазерлік дальномерлерді жатқызуға болады. Әрбір құрылғы өзінің тағайындалуына байланысты арнайы жоғары дәлдіктерге ие.
Электрондық тахеометрлердің пайда болуын қазіргі кездегі геодезияның қарқынды дамуымен, геодезия саласындағы автоматтандырудың дамуымен байланыстыруға болады.
Электрондық тахеометрлердің пайда болуы, жалпы геодезиялық жұмыстардың айтарлықтай бөлікте жеңілдеуіне алып келді. Себебі электрондық тахеометрлердің көмегімен обьектінің кез-келген нүктесінде қысқа уақыт араллығында координаталарды алуға мүмкіндіктер пайда болды. Электрондық тахеометрлердің бұрыштық дәлдігі қазіргі уақытта бұрыштық секундтың жартысына дейінгі дәлдікке ие болды.
TS 11 LEICA Электрондық тахеометрі
Құрылыс алаңындағы геодезиялық жұмыстар жобадағы нүктені жер бетіне шығарудан бастап, шекараларды анықтауға, орта желілерді және т. б жұмыстарды есептеуге дейін орындайды.
Қазіргі кезде елімізде аса танымал швейцариялық LEICA компаниясының құрылғыларына сұраныс өте көп. Себебі, LEICA Geosystems брендімен шығарылған құрылғылар құрылыс алаңымен қатар, топографиялық түсірістер мен геодезиялық мониторингті жүргізуде ыңғайлы және дәлдігі жағынан жоғары болып табылады.
Швейцариялық компанияның электрондық тахеометрлері құрылыс алаңына керекті жұмыстарға ыңғайлана отырып геодезиялық түсірілімдер мен есептерді шешуге мүмкіндіктер береді. Сонымен қатар, LEICA компаниясының электрондық тахеометрлері жас мамандарға жұмысқа үйренуге ыңғайлы құрылғы болып табылады. Және геодезисттерге жұмысты тез, тиімді амалдармен үлкен көлемдердегі жұмыстарды жоғары дәлдікте тұрақты түрде орындауды қамтамасыз ете алады.
Leica TS11 электрондық тахеометрлерін швейцариялық ұжым құрылыс алаңындағы жоғары дәлдіктегі геодезиялық жұымыстарды орындауға, кадастрлық және жерге орналастыру жұмыстарын орындауға, геодезиялық мониторингтік жұмыстарды орындауға, сондай-ақ топографиялық карталарды жасауға, топографиялық карталарды жаңартуға арнайы жасап шығарды. Қазіргі кезде, Leica TS11 құрылыс алаңында жоғары дәлдігі жағынан аса танымал құрылғылардың бірі болып табылады.
Leica Viva TS11 электрондық тахеометрінің ерекшеліктеріне тоқталып өтер болсақ, құрылғы түрлі-түсті сенсорлық дисплей мен әріптік-сандық пернетақта, Leica SmartWorx Vivа далалық бағдарламалар пакетімен қамтамасыз етілген, сондай-ақ GNSS-қабылдағышты (smartstation-ға дейін жаңарту) қосу мүмкіндігіне ие.
Leica Viva ts11 тахеометрлері қашықтық өлшеу жағынан өз қатарындағы ең жоғары дәлдікке ие құрылғылардың бірі болып табылады. Қашықтықты өлшеу жағынан екі түрлі әдісте жұмыс атқара біледі. Шағылыстырғышсыз (безотражатель) өлшеу арақашықтығы 1100 метрге дейін 2мм+2ррм дәлдікте жұмыс атқарады. Шағылыстырғышпен (отражатель) өлшеу арақашықтығы 1мм+1. 5мм дәлдікте 3500-1 метрге дейінгі аралықты құрайды. Жұмыс істеу темперетурасы -35°С-тан +50°С-қа батареяны зарядтамай жұмыс уақыты 5-8 сағатқа дейінгі уақытты қамтамасыз етеді. Батареяны зарядтау уақыты 2, 5 сағат. Шаң мен ылғалдан қорғау FlexLine-IP55 корпусымен қамтамасыз етілген.
Базалық жиынтыққа құрамында:
-лазерлік тіктеуіш;
-екі батарея жəне зарядтау құрылғысы;
-кіші призмамен вешка;
-түзету құрал-саймандары;
-өнеркəсіптік стандарттың flash-картасы;
-аспап биіктігінің опциональды-өлшеуіші;
-иық белбеулері жəне тасымалдау кейсі;
-Аспаптың пайдалану кезіндегі нұсқаулығы жəне тексеру куəлігінен тұрады.
1-кесте Техникалық сипаттамалары:
Шағылыстырғышпен көрсеткіштерді
анықтау қашықтығы
Li-ion сыйымдылығы жоғары екі
аккумуляторлық элементтен жүзеге
асырылады
LEICA NA730 нивелирі
LEICA NA730 нивелирі оптикалық нивелирі құрылыс алаңындағы автомобиль және темір жолдар, метрополитен жолдары, көпірлер мен тонельдер сияқты желілік обьектілерді салуға арналған таптырмас құрылғы. Оптикалық нивелир LEICA NA730 жұмыс процесі кезінде дірілдеткіш машиналардың, тербелістердің және құрылыс техникаларының әсерінен туындайтын жағдайларға тез бейімделеді. Сонымен қатар IP57 қорғаныс қабатының арқасында нивелир жауын жауған жағдайда жұмыс атқара алады. Оптикалық нивелир ауа-райының тұман мен шаң әсерінде тегістеу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік бере алады. LEICA NA730 нивелирімен жұмыс жасай отырып, құрылыс алаңындағы кез-келген жағдайға қарамастан, жұмысты жоғары дәлдікте, уақытында орындауға болады.
2-кесте-Техникалық сипаттамалары:
Мин. фокустау
қашықтығы
AutoCAD - Autodesk компаниясының әзірлеген 2Д және 3Д өлшемді жүйеде сызбалық жұмыстарды жүргізуге арналған бағдарлама. AutoCAD бағдарламасының ең алғашқы жүйесі 1982 жылы жасалып шығарылды. Бағдарламаны 18 тілде пайдалануға болады. Негізінен AutoCAD машина жасау, құрылыс, сәулет және басқа салаларда кеңінен қолданылады. Бағдарлама орыс тіліне толық локализацияланған, атап айтар болсақ бағдарламау нұсқаулығынан басқа командалық жол интерфейсі мен барлық құжаттар енгізілген.
AutoCAD жүйесінің алғашқы версияларында сызық, доға, шеңбер және тағы басқа күрделі нысандардың жұмысы өте аз болды. Қазіргі кезде AutoCAD сызба сызу саласында өте танымал, мүмкіндіктері жағынан жоғары бағдарламалардың бірі болып саналады.
AutoCAD бағдарламасының құрылыс саласындағы сызба жұмыстарын жүргізу кезіндегі мүмкіншіліктері өте жоғары. Оларға жеке-жеке тоқталу өте көп уақытты талап етеді. Және ол мүмкіндіктермен танысуға арналған арнайы нұсқаулықтар қазіргі күнде жеткілікті. Екі өлшемді деректермен жұмыс істеу кезінде AutoCAD бағдарламасында күрделі нысандарды алу үшін қарапайым графикалық примитивтерді пайдалануға мүмкіндік береді. Алайда, үш-өлшемді деректерді өңдеуде арнайы мамандандырылған АЖЖ (САПР), Solid Works сияқты белгілі бір сәттерде жол береді.
Бағдарламаның соңғы он жылдықтағы нұсқалары жаңаша мүмкіндіктеріне жол ашты. Мәселен, 2014 жылғы нұсқа бойынша сызбаны нақты картографиялық деректермен динамикалық байланыстыру мүмкіндігіне ие болды. Және 3Д өлшемде модельдерді принтерде шығаруды болжайды. AutoCAD бірнеше үлгідегі файлдық пішіндермен жұмыс атқара алады. Олардың негізгісі AutoCAD бағдарламасының танымалдыққа ие болуына себепкер болған - DWG форматы.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz